PO aardrijkskunde

Natuur en techniek PO

Geschiedenis PO

Sport PO

Engels PO

Taal en spelling po

Kunst PO

Mens en maatschappij PO

Rekenen PO

Imani kan niet wachten om voor het eerst mee te vasten met haar familie tijdens de ramadan. Maar dan valt er een mysterieuze brief op de mat, een uitnodiging van de machtige zakenvrouw Merlot, en opeens heeft ze wel iets anders aan haar hoofd. Diezelfde nacht schrikt ze wakker van een inbreker. Waar is deze op uit?

All You Can Eid

De elfjarige Imani verheugt zich op haar eerste ramadan. Maar wanneer het familiebedrijf, een patisserie, op het punt staat verkocht te worden en een mysterieuze inbraak alles op z'n kop zet, moet ze alles op alles zetten om haar familie én de ramadan te redden.

Alles over de ramadan

Imani kan niet wachten om voor het eerst mee te vasten met haar familie tijdens de ramadan. Maar dan valt er een mysterieuze brief op de mat. Diezelfde nacht schrikt ze wakker van een inbreker.

De nieuwe maan (afl. 1)

Met een slee keihard van een ijsbaan af. En dat terwijl je hoofd slechts vijf centimeter boven het ijs hangt.  Volgens skeletontalent Sander de Haan zijn deze drie dingen belangrijk als je naar skeleton gaat kijken.  Ten eerste de start. De start is megabelangrijk bij het skeleton. Je moet zo hard mogelijk rennen en zo snel mogelijk op de slee springen. En als je gaat, dan ga je. Tot wel 140 kilometer per uur. Ten tweede het sturen. Je stuurt bij skeleton met je schouders, knieën en tenen. Het is belangrijk om te sturen zodat je geen muurtjes aanraakt. Tja, want als je die raakt, rem je af en je krijgt er flinke blauwe plekken van.  Ten derde de finish. Tijdens de Olympische Spelen maak je vier afdalingen dus moet je zorgen dat je vier goede afdalingen maakt. De tijden van de vier afdalingen worden bij elkaar opgeteld en degene met de snelste tijd, die wint. En hoe het nou voelt als je een perfecte afdaling hebt gehad? Na de finish heb je echt ineens die adrenaline die dan in één keer binnenkomt, van oh vet! En dan kan je alles wel doen wat dat betreft.

Skeleton op de Olympische Winterspelen

Het NOS Jeugdjournaal is een nieuwsprogramma van de NOS met het laatste nieuws voor kinderen van 9 t/m 12 jaar. Er is dagelijks een ochtenduitzending.

Jeugdjournaal

Het laatste nieuws van NOS Jeugdjournaal

Skeleton is een wintersport waarbij je op een slee van een bevroren baan racet. Je ligt op je buik en je stuurt met je schouders, knieën en tenen. Waarschijnlijk heet skeleton zo omdat de slee wel een beetje op een ribbenkast lijkt.

Sleeën met 140 kilometer per uur

Soy Kroon haalt Elijah met de klusbus op voor het oplossen van een bouwprobleem in een hotel. In het hotel moeten twee muren gestuukt worden, maar de stukadoor is te laat. Volgens Soy is dit een klusje dat ook door het Bouwer Power team kan worden opgelost. Maar is dat ook zo?

Jongen met bouwhelm

Soy Kroon krijgt een noodoproep vanuit de meldkamer van zijn bouwhulp-centrale. Kinderen tussen de vier en zeven jaar, met een grote liefde voor de bouw, krijgen de kans om samen met Soy een probleem op te lossen op een bouwplaats ergens in Nederland.

Bouwer Power

In het hotel moeten twee muren gestuukt worden, maar de stukadoor is te laat. Volgens Soy Kroon is dit een klusje dat ook door het Bouwer Power team kan worden opgelost. Is dat ook zo?

Hotel

Quiz carnaval

Dagenlang feesten en grootse optochten: elk jaar wordt carnaval uitbundig gevierd. Maar waar komt carnaval eigenlijk vandaan? Ontdek meer over de oorsprong van dit feest, de tradities en de geschiedenis erachter. Start de quiz en test wat jij weet over carnaval! Klik op de afbeelding om de quiz te starten.

Quiz over de geschiedenis en tradities van carnaval

Wat weet jij over carnaval?

Nieuw voor primair onderwijs

VO biologie

VO aardrijkskunde

VO geschiedenis

VO Nederlands

Economie VO

Mens en maatschappij VO

Engels VO

VO wiskunde

VO kunst

Als jij iemand goed kent, heb je over die persoon misschien wel iets te vertellen: “Daisy is een slimme meid” of “Henk is een lollige vent”. Dat noemen we een oordeel. Maar ook als je iemand nog niet zo goed kent, vind je d’r misschien al wat van: Hé, Michiel heeft een bril, nou die zal dan wel slim zijn. Zo’n oordeel noem je een vooroordeel, da’s een dus oordeel voor je iemand echt hebt leren kennen. Bijvoorbeeld gebaseerd op iemands uiterlijk, naam, geloof, afkomst of zelfs huisdier… Een vooroordeel kan behoorlijk nadelig uitpakken. Die Michiel heeft een bril, is vast heel slim, maakt ingewikkelde grapjes, dat kan nooit een leuke vriend zijn. Zo wordt niet alleen jouw wereldje kleiner, maar voelt Michiel zich ook nog eens buitengesloten. Terwijl: als je de moeite neemt om ‘m echt te leren kennen, kom je d’rachter dat-ie eigenlijk heel gemiddeld is, of wel heel slim, maar z’n grapjes toch lekker dom. Ha! Om vooroordelen te voorkomen, hou je deze 3 dingen in gedachten. 1: Stel vragen. 2: Leer iemand écht kennen. 3: Denk éven na voor je oordeelt. Oordelen zonder vooroordelen, heeft alleen maar voordelen. Toch nog een slim grapje!

Wat zijn vooroordelen?

Waarom zijn bananen krom? Hoe werkt je geheugen? Uiteenlopende vragen die Clipphanger met een grappige animatie op een verrassende manier beantwoordt.

Clipphanger 

Clipphanger op Youtube

Vaak heb je al een oordeel over iemand, voordat je diegene hebt leren kennen. Dat noem je een vooroordeel. Door vooroordelen kunnen mensen zich buitengesloten voelen. Stel vragen, leer iemand kennen en denk na voordat je over iemand oordeelt.

Clipphanger

Ik ben hier bij het bedrijf begonnen als inpakker, maar nu werk ik als hulp vak arbeider aan deze drukmachine. Ik verdien goed en ik kan goed opschieten met mijn Nederlandse collega's. Ik denk hier zo'n jaar of tien te blijven. Dan heb ik zoveel gespaard dat ik een stuk land bij mijn boerderij in Turkije kan kopen. In de jaren zestig en zeventig komen er duizenden arbeiders uit landen als Italië, Turkije en Marokko naar Nederland. Gastarbeiders worden ze genoemd. Waarom? En wat betekent hun komst voor de Nederlandse samenleving? Laten we even terugspoelen. Eind jaren vijftig. Nederland komt net uit de Tweede Wereldoorlog. In hoog tempo wordt het land weer opgebouwd. De wederopbouw noemen we dat. De economie raakt in een stroomversnelling. De welvaart stijgt en daardoor gaat ook de Nederlandse arbeider er flink op vooruit. De zesdaagse werkweek gaat naar vijf dagen, waardoor mensen veel meer vrije tijd hebben en de lonen stijgen. Veel Nederlanders kunnen zich meer veroorloven, zoals vakantie of een auto. Met goede lonen. Er zat werk komt kieskeurigheid. Met name ongeschoolde en laagbetaalde arbeid doen veel mensen liever niet meer. Hierdoor zijn er grote personeelstekorten in de industrie, de mijnbouw, havens en in de schoonmaak. En dat is een probleem. Dus gaan de Nederlandse regering en grote bedrijven op zoek naar een oplossing. Werk genoeg, maar handjes tekort, dat was het voornaamste probleem. En het ging niet om de technische mensen, maar het ging om ongeschoolde mensen en die waren op de Nederlandse arbeidsmarkt niet voorradig. En als er een paar waren die hadden liever zin om dit te gaan doen. En die oplossing wordt gevonden buiten Nederland. De staat werft arbeiders uit andere landen om tijdelijk te komen werken als gast. Vandaar gastarbeider. Al in 1957 maakt Nederland hier afspraken over met Italië en hierna ook met Spanje, met Griekenland, met Joegoslavië, met Turkije en Marokko. Van het bedrijf uit werd er dus geworven, ging de tolk, ging mee. Ben eigen tolk ook en een Turkse man dus sprak vloeiend Nederlands en ging mee en ging personeelsfunctionaris mee. En dan gingen ze naar... in dit boek staat ook. Naar de slavenmarkt toe. Ja, zo zag het eruit. Voor de Nederlanders in de landen waar de gastarbeiders vandaan komen is in die tijd veel armoede en hoge werkloosheid. Veel jonge mannen zien werken in Nederland als een kans om geld te verdienen en hun familie te ondersteunen. Hoe kom je dan een keer naar Nederland? Wie? Wie heeft dat bedacht? Toen ik in Italië uit dienst kwam, kwam ik bij het bureau en zei dat ik werk zocht.. Ze vroegen hoe oud ik was. Ik zei: volgende maand word ik 23 jaar. Ze zeiden dat ze in Nederland vrijgezellige, Italianen zochten. Gezond en niet getrouwd. Wil je naar Nederland gaan? Ja, dat wilde ik wel. In totaal komen er in de jaren zestig zo'n 200.000 mannelijke gastarbeiders naar Nederland. Van Almelo tot IJmuiden. Ze komen overal terecht. Ze werken in de fabrieken, mijnen, in de landbouw, in de havens. Het is vaak zwaar werk onder slechte omstandigheden. Er zijn nauwelijks veiligheidsmaatregelen en de werkdagen zijn lang. De bedrijven regelen meestal wel huisvesting en maaltijden. Zo worden er pensions opgericht waar de arbeiders met meerdere mensen op één kamer moeten slapen. De mannen worden door de overheid niet actief betrokken bij de Nederlandse samenleving. Ze spreken vaak dus nauwelijks Nederlands en hun leven speelt zich af binnen hun eigen gemeenschap. Het oorspronkelijke idee is namelijk dat de gastarbeiders tijdelijk in Nederland werken en de meeste Spanjaarden en Italianen blijven ook echt maar tijdelijk. Als hun contract voorbij is, gaan ze weer terug. Maar de bedrijven zien het liefst dat de gastarbeiders juist niet vertrekken. Ze zijn intussen afhankelijk geworden van de buitenlandse mannen die veel goedkoper zijn dan Nederlandse arbeiders. En daarom blijven de bedrijven de contracten verlengen. Dit geldt met name voor de Turkse en Marokkaanse arbeiders. In Nederland hebben ze zekerheid, dus lijkt hun toekomst hier rooskleuriger dan in hun thuisland. Steeds meer van hen kiezen er dan ook voor om zich hier permanent te vestigen. In het begin dacht ik twee of drie jaar te gaan werken en als ik dan een beetje geld had verdiend, dan ga ik wel weer terug naar mijn eigen gezin. Maar achteraf gezien, nee, dat was niet de bedoeling. Toen ik terugkwam in Turkije was er geen werk. Ik moest werk zoeken. Dan kan ik beter hier blijven. Doordat zoveel gastarbeiders hier blijven. Verandert de situatie bij de Nederlandse bevolking rijst de vraag of de nieuwkomers moeten integreren. Dat betekent aanpassen en opgaan in de Nederlandse maatschappij. Zou je het onaangenaam vinden of zou je er bezwaar tegen hebben wanneer bijvoorbeeld uw dochtertje later zou trouwen met een buitenlandse gastarbeider? Nou, dat ligt er natuurlijk aan wat voor jongen dat het is. Hè als hij goed voor haar is en zo. Maar ja, het is natuurlijk altijd wel uitkijken. Maar ja, het zijn net zo goed mensen als wij. Waarom niet? Nee, geen enkel bezwaar. Waarom zou ik daar bezwaar tegen hebben? Ik zie daar een reden voor om ze niet als medemensen te behandelen. Zou je bezwaar tegen hebben? Ja. Nou, waarom? Nou, ik hou niet van buitenlandse gastarbeiders, ik vind ze hier niet horen. De jaren zeventig. Het tij begint te keren. Na jaren van welvaart belandt Nederland in een economische crisis. We zijn hier vandaag gekomen met vele duizenden vakbondsleden om te demonstreren, te demonstreren voor werkgelegenheid. En dan zijn er ook nog grote veranderingen in de sectoren waarin met name de gastarbeiders weer de mijnen worden gesloten. De textielindustrie wordt verplaatst naar Azië en er is toename van automatisering. Het werk dat de arbeiders eerst met de hand moeten doen, wordt nu door machines gedaan. Ja, economisch gezien is de gastarbeider niet meer nodig. Het werk zit erop. De regering besluit de werving van gastarbeiders te stoppen. Intussen wonen een heleboel oud gastarbeiders nu permanent in Nederland, vaak alleen. Hun gezin is meestal nog in het land van herkomst. De regering vindt het onmenselijk om de mannen bij hun gezinnen weg te houden en bovendien is Nederland door internationale verdragen verplicht om het recht op gezinsleven te respecteren. In 1974 wordt daarom de wet op gezinshereniging ingevoerd. Met deze wet wordt het de mensen mogelijk gemaakt om hun families naar Nederland te halen. Duizenden, met name vrouwen en kinderen emigreren naar Nederland. Maar het leven in Nederland is niet altijd makkelijk. Veel gastarbeiders zijn werkloos en hebben door de taalbarrière moeite met het vinden van nieuw werk. Gezinnen komen in financiële problemen en dan hebben ze vaak ook nog eens te maken met discriminatie, racisme en kansenongelijkheid. De regering besluit toch meer aandacht te besteden aan het integreren van deze nieuwe groep Nederlanders. Er worden taalcursussen georganiseerd en kinderen van migranten gaan naar Nederlandse scholen, zodat ze betrokken worden bij de samenleving. De gastarbeiders zijn de eerste grote groep migranten die na de Tweede Wereldoorlog naar Nederland komen, maar niet de laatste. Niet lang erna volgen ook mensen uit de voormalige koloniën, zoals Suriname en Indonesië. En dan zijn er nog zogenoemde illegale arbeidsmigranten die een kans op overleven zoeken in Nederland. Door deze groepen migranten verandert Nederland na de oorlog steeds meer in een multiculturele samenleving. Dit leidt ook tot meer culturele diversiteit. Zo komen er nieuwe religies als de islam en het hindoeïsme bij. Net als nieuwe muziekstijlen, taalgebruik en tradities. En ook de eetcultuur is veranderd. Denk maar eens aan pizza, muntthee en döner. Voor sommige mensen zijn die nieuwe culturele uitingen wennen, zoals de man-vrouwverhoudingen binnen sommige nieuwe geloven en kleine dingen zoals wel of niet schoenen uit een huis. Ook groeit de angst voor islamisering. Dit leidt zowel op straat als in de politiek tot discussie met name over de vraag of er wel integratie moet zijn en of nieuwe migranten welkom zijn. Willen jullie in deze stad en in Nederland meer of minder Marokkanen? Minder! Minder! Minder! De gastarbeiders komen, uitgenodigd door de staat en grote bedrijven naar Nederland om de arbeiders te korten op te vullen. Ze zijn daarmee essentieel voor de economische groei en welvaart van het naoorlogse Nederland. En dit is niet alleen iets van vroeger. Ook vandaag de dag komen er nog steeds veel arbeidsmigranten naar Nederland, zowel legaal als illegaal. Al noemen we ze geen gastarbeiders meer. Die groep die in de jaren zestig kwam, is inmiddels al generaties lang Nederlander. Ze horen bij de Nederlandse samenleving, maar nog steeds ervaren veel van hen een achterstand. De kloof tussen groepen met en zonder een migratieachtergrond lijkt moeilijk te dichten. Ook vandaag de dag. Als je het hebt over begrijpen van een cultuur correcte manier hanteren van de taal omgangsvormen, dan denk ik dat ik meer Nederlander ben dan iemand die mij op internet bijvoorbeeld uitmaakt voor ‘vieze kut moslim’ die terug moet naar zijn eigen land. Om maar wat plastisch te roepen. Ik wil daar zeg maar niet te dramatisch over doen, maar je voelt je wel regelmatig ontheemd daardoor. En het hele idee van nooit volwaardig Nederlander kunnen zijn, tenminste in de ogen van sommige mensen nooit vol kunnen meedoen omdat er toch altijd reserves zijn bij anderen. Dat maakt soms.. Daardoor voel je je soms ontheemd, soms wanhopig, soms moedeloos, dan weer strijdvaardig.

Gastarbeiders

Wat leidde tot de Eerste Wereldoorlog? Wat is er gebeurd tijdens de Cubacrisis en waarom stond er een grensmuur middenin Berlijn? In FF terugspoelen kijken we terug naar het verleden. Wat is er gebeurd en wat zijn de gevolgen?

FF terugspoelen

In de jaren 60 en 70 komen er duizenden buitenlandse arbeiders naar Nederland. Ze worden geworven door de overheid en grote bedrijven om de arbeidstekorten op te vullen. Ze zijn hiermee essentieel voor de welvaart van Nederland. Met name veel Marokkaanse en Turkse arbeiders besluiten hierna zich permanent in Nederland te vestigen. Hierdoor wordt Nederland een multiculturele samenleving.

Wat betekende de komst van gastarbeiders?

Arbeiders uit andere landen aan het werk in Nederland

De wereldbevolking

Volgens sommige onderzoeken kun je qua CO₂-uitstoot beter iedere week van Amsterdam naar New York vliegen dan een kind krijgen. Pieter Hulst onderzoekt in 'Over bevolking' de impact van een kind op de leefbaarheid van de aarde.

Over bevolking in de klas

Meer over deze documentaire

Iedere seconde worden er 4,2 mensen geboren en gaan er 1,8 mensen dood. Er komen dagelijks dus meer mensen bij dan dat er sterven. Daarom groeit de bevolking op aarde. Eind deze eeuw wordt verwacht dat er 11 miljoen mensen op onze planeet zijn.

Hoeveel mensen komen er dagelijks bij op aarde?

De wereldbevolking groeit

Overlevenden van de Holocaust

Gebruik nieuws in de klas en sluit aan bij de actualiteit met deze korte reportages van NOS. De video's zijn speciaal geselecteerd bij het curriculum van het voortgezet onderwijs.

NOS Nieuwsclips

Alle video's van NOS

Eva Weyl (90) en Wolfgang (91) Polak komen elkaar bij toeval weer tegen, 83 jaar nadat ze als kind gevangen zitten in Kamp Westerbork. Ze staan samen op een klassenfoto uit die tijd. Nu vertellen ze aan scholieren wat zij hebben meegemaakt tijdens de Tweede Wereldoorlog.

NOS nieuwsclips

Nieuw voor voortgezet onderwijs

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.

Schooltv

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Carnaval polonaise

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!