PO aardrijkskunde

Natuur en techniek PO

Geschiedenis PO

Sport PO

Engels PO

Taal en spelling po

Kunst PO

Mens en maatschappij PO

Rekenen PO

Jeugdjournaal dinsdag 3 februari

Het NOS Jeugdjournaal is een nieuwsprogramma van de NOS met het laatste nieuws voor kinderen van 9 t/m 12 jaar. Er is dagelijks een ochtenduitzending.

Jeugdjournaal

Het laatste nieuws van NOS Jeugdjournaal

Bekijk hier het ochtendjournaal van dinsdag 3 februari. Met daarin vervuilde stranden in Colombia, de douane over het onderscheppen van drugs en een jonge tennisfan die de wereldberoemde tennisser Carlos Alcaraz mag interviewen.

Nieuws over vervuilde stranden, douane en tennis

Anna wordt alleen wakker in de tent en mist haar moeder. Zonia snapt precies hoe dat voelt, want zij mist haar eigen moeder, oma Verweg, ook. Samen bedenken ze een bijzonder plan: ze gaan iets moois maken van een oud tafelkleed en een T-shirt vol herinneringen. Zou dat helpen tegen het gemis?

Saïd & Anna

Saïd (6) en Anna (7) zijn beste vrienden en zijn dagelijks te vinden in de Repair Shop van Saïds ouders. Ook hun eigen 'probleempjes' weten ze op geheel eigen, creatieve wijze te fixen. (EO).

Naar het lesmateriaal bij Saïd & Anna

Anna wordt wakker en mist haar moeder. Zonia snapt precies hoe dat voelt. Samen bedenken ze een bijzonder plan: ze gaan iets moois maken van een oud tafelkleed en een T-shirt vol herinneringen.

Moeders (afl. 8 seizoen 2)

Zo gaat ie lekker? Nou, het kan beter man. Ik ben ontslagen, mijn vriendin heeft het uitgemaakt en ik ben doodziek. Nee, dat meen je niet. Ben je thuis, dan praten we er even over. Dan kom ik een hart onder je riem steken. Wat, kom je me steken? Nee, nee. Een hart onder je riem steken. Iemand een hart onder de riem steken is een uitdrukking die je gebruikt als je iemand wilt steunen. Je wilt iemand oppeppen en moed inspreken. De uitdrukking een hart onder de riem steken komt uit het soldatenleven. Kijk, hier heb je vier soldaten van meer dan 400 jaar geleden. En kijk eens goed. De meesten dragen een riem over de schouder over de borst naar de heup. En die riem, die loopt ook weer over…Wat zit hier, aan de linkerkant van je borst? Precies, je hart. Als een soldaat een hart onder zijn riem heeft, is hij dapper en moedig. Maar een soldaat zonder hart onder zijn riem was dat niet. Dat was een zwakke, bange, zielige soldaat. Dus wat had de zielige soldaat nodig? Een hart! Precies. En waar? Onder de riem. De bange soldaat moest een hart onder de riem gestoken worden. Dan voelde hij zich weer beter weer stoer, weer fris en een echte soldaat. Daar komt dus de uitdrukking vandaan. Iemand een hart onder de riem steken is iemand wat moed in het lichaam wil stoppen. Niet op een strenge, onaardige manier. Maar meer zo van kom op, je kan het. Nu snap ik het. Je komt me niet echt steken. Dan ben je van harte welkom. Nou, ik kom wel echt iets steken. Deze bloemen in je vaas. Tot zo!

Iemand een hart onder de riem steken

Het Klokhuis informeert kinderen van acht tot veertien over de wereld om hen heen, in de breedste zin van het woord. 

Het Klokhuis

Als je iemand een hart onder riem steekt, probeer je diegene op te peppen. Deze uitdrukking is afkomstig uit het leger. Soldaten droegen vroeger een riem over hun schouder. Een moedige soldaat had een hart onder zijn riem, een bange soldaat kon juist wel wat moed gebruiken.

Een uitdrukking uit het soldatenleven

Ben je er klaar voor? Ik ben er zeker klaar voor. Ik heb niet per se heel veel spanning maar…Soms weet ik dan iets niet meer. Ja toch zorgt het ieder jaar wel voor wat zenuwen. Ik vind het wel spannend. Dat was vijftien jaar geleden net zo. Ik wou slapen maar het lukte niet. En vijftig jaar geleden ook. Ik kreeg eerst een raar gevoel in mijn buik, maar later ging het toch weer over toen je even bezig was. Toen heette het nog de Cito-toets. Later ging het de eindtoets heten en nu hebben we het over de doorstroomtoets. Heel veel succes! De doorstroomtoets wordt gemaakt in groep acht en is verplicht voor alle scholen in Nederland. In de toets krijg je vragen over taal en rekenen. De juf of meester heeft al een schooladvies gegeven bijvoorbeeld vmbo, havo of vwo. Met de doorstroomtoets wordt gecheckt of het advies van de juf of meester klopt. Komt er een hoger niveau uit de toets? Alleen dan kan het schooladvies veranderen. Wat we nu kennen als de doorstroomtoets werd zo'n tachtig jaar geleden bedacht door de Nederlandse hoogleraar Adriaan de Groot die het in Amerika had gezien. In die tijd was er een groot verschil tussen arm en rijk. Waar je opgroeide en naar wat voor school je ging bepaalde vaak ook je advies. Om iedereen dezelfde kans te geven wilde de hoogleraar een toets voor alle kinderen van Nederland. Vanaf de jaren zeventig werd de toets op de meeste scholen gegeven. Wat vond je het moeilijkste? Rekenen vind ik vaak moeilijk. En nu is het dus zo dat die overal gemaakt moet worden.

Wat is de doorstroomtoets?

Als je in groep 8 zit krijg je te maken met de doorstroomtoets. Deze toets is verplicht voor alle scholen in Nederland. De doorstroomtoets is bedacht door een hoogleraar die vond dat alle kinderen dezelfde kansen moesten krijgen.

Dezelfde toets voor alle kinderen in groep 8

Nieuw voor primair onderwijs

VO biologie

VO aardrijkskunde

VO geschiedenis

VO Nederlands

Economie VO

Mens en maatschappij VO

Engels VO

VO wiskunde

VO kunst

Focus in de klas

Presentator Petra Grijzen gaat op zoek naar wetenschappelijke oplossingen voor de problemen van deze tijd. 

Focus op YouTube

Methaan heeft een veel grotere impact op de opwarming van de aarde dan CO2. Het lekt uit olie- en gaswinning, moerassen, rivieren, vuilnisbelten en vee. Hoe brengen wetenschappers deze onzichtbare uitstoot in kaart?

Methaan, het vergeten broeikasgas

Hoe vervuilend is AI nou eigenlijk? Mijn getallen laten zien dat tegen het jaar 2027 het totale stroomverbruik van AI groter kan zijn dan heel Nederland bij elkaar. Heb je het over - Dus over drie jaar heeft AI gewoon het stroomverbruik van een heel land als Nederland? - Ja. Velen van ons zijn online vergroeid met onze apparaten. We streamen, appen en bellen en ChatGPT’en er op los. Het maakt ons leven makkelijker, sneller, efficiënter. Maar ten koste van wat eigenlijk? Als het over IT gaat. Praten we wel over privacy en een beetje over strategische autonomie, maar niet over de ecologische footprint. En wat is jouw verklaring ervoor dat daar nog zo weinig aandacht voor is? Ik denk dat het verhaal over de cloud en cyberspace en de hele metafoor rondom internet is natuurlijk ongelooflijk mystificeert. Ik denk dat dat dat deel van het verhaal ook niet zo aantrekkelijk is voor de industrie om te vertellen. Ik begrijp dat jij zegt van: het wordt tijd voor dataschaamte. Waar het mij vooral om gaat is dat bij vliegschaamte, dan maak je afwegingen. Denk je nou, binnen Europa blijf ik met de trein reizen bijvoorbeeld. Ja, je maakt afwegingen en ik denk dat het goed is dat iedereen zich bewust is dat ook in dat digitale domein je afwegingen kunt maken. Dus ja, er is heel veel zinnig gebruik van data en er is ook heel veel zinnig gebruik van internet. Maar ja, moeten wij die ecologische effecten van data accepteren als het over gebruik gaat wat niet zo relevant is? Ons datagebruik heeft enorme gevolgen voor het klimaat. De hele ICT-sector, hardware en software, van ons gebruik zorgt voor 3,9% van de wereldwijde CO2 uitstoot. Dat is meer dan de hele luchtvaartindustrie die voor zo'n 2,5% verantwoordelijk is. Als alle gebruikers van TikTok een jaar lang elke dag een half uur filmpjes kijken, staat de uitstoot gelijk aan bijna 2,5 miljoen rondjes om de wereld met een benzineauto. Los van al die nieuwe technologische ontwikkelingen, bewaren we ook nog eens een berg aan digitale documenten die we nooit meer gebruiken. Wist je dat wij 50 tot 70% van alle data die wij opslaan, dat die nooit meer gebruikt worden? Dat doen ze in het jargon hier dark data en die, dat moet allemaal opgeslagen worden en daar is allemaal stroomvoorziening voor nodig. Eindeloos worden opgeslagen - Eindeloos wordt het opgeslagen. Terwijl wij in het verleden hadden wij een kast en als die kast en een archiefkast als ie vol raakte, ja, dan ging je ‘m leeg maken en ruimde je je oude rotzooi op Je oude rommel op. En dat moeten we ook hier gaan doen. Onze digitale kasten staan in onze datacenters. We hebben er in Nederland zo'n 200 van. Deze in Noord-Holland is adembenemend groot en staat vol met computers van Microsoft en Google. Niet iedereen is daar blij mee. Wij voeren actie tegen de datacenters omdat ze steeds groter en meer willen. Ja, dit staat hier nu, maar ze hebben de mogelijkheid om nog vier keer zo groot te worden. Hierachter. Daar ligt nog braakliggend terrein waar ze nog kunnen bouwen. Wat is er mis met een datacenter? Hier? Ze nemen heel veel ruimte in. Ja. - Ze gebruiken heel veel energie. Ze gebruiken heel veel water voor koeling. Bijna 5% van de Nederlandse elektriciteit gaat nu al naar datacenters. Volgens verwachtingen van netbeheerder TenneT stijgt dat in 2030. Naar 6.5%. Dat energieverbruik zit volgens onderzoekers van de Radboud Universiteit in vier dingen: de berekeningen die de computers continu maken, de opslag van de data, het verzenden ervan en het aan hebben staan van al die apparatuur. Je ziet dat zowel provincies als gemeentes meer aandacht krijgen voor het watergebruik en hoe ze efficiënter kunnen koelen bijvoorbeeld. En ook wat voor hernieuwbare energie ze gebruiken. Dus er is meer aandacht voor. Dit soort grote hyper-scale centers mogen niet meer overal gebouwd worden, ze worden duurzamer gemaakt. Dan hebben we toch het klimaatprobleem eigenlijk al opgelost? Nou, we blijven ook allemaal gebruik maken van data. Dus wat je ziet is dat we eigenlijk elke generatie ICT die steeds efficiënter, steeds compacter. Maar die efficiency-slagen op een gegeven moment zijn de verwachtingen dat die ons gebruik niet meer kunnen bijbenen. Want we blijven steeds meer data gebruiken en dan is die efficiëntie niet meer voldoende. Wat ervoor zorgt dat we ook, juist met het oog op die klimaatimpact, naar ons gedrag en ons gebruik van data moeten gaan kijken. Doordat onze technologie beter wordt, gaan we ze ook meer gebruiken. WhatsApp, Google Maps, Netflix, noem het maar op. Het wordt allemaal steeds moeilijker om van weg te blijven. Wat zouden techbedrijven zoals Google kunnen doen om dit te verbeteren? Die kunnen zich bijvoorbeeld laten inspireren door de energiesector. Dus daar zie je dat energiebedrijven ons advies geven over hoe wij minder energie kunnen gebruiken. Daarvan weten we allemaal als je het huis uit gaat, dan doe je het licht uit. Want een leven zonder internet kunnen we ons bijna niet meer voorstellen. Gemiddeld zitten we zo'n vijf en een half uur per dag online. En in Nederland kennen we inmiddels 22 miljoen mobiele aansluitingen. Toch zijn er ook eenvoudige ingrepen die ons datagebruik al verlagen. Wat we zouden kunnen doen is bijvoorbeeld je cloud schoon houden. Dus e-mails opruimen, foto’s opruimen en zorgen dat we alleen berichten sturen wanneer het echt nodig is. Minder streamen. Niet een hele leuke boodschap, maar het helpt ook. We staan duidelijk nog helemaal aan het begin van digitale zuinigheid. In Nederland steeg vorig jaar ons gezamenlijk mobiele datagebruik met 20% naar 514 miljoen gigabyte. Het is een enorm verdienmodel voor de grote techgiganten. Je hebt bijvoorbeeld bij YouTube Music en Audio-only mode. Dat betekent dat als je eigenlijk de muziek op de achtergrond hebt en je kijkt niet per se naar de bewegende beelden, dan is het eigenlijk zonde om die telkens de hele tijd aan te laten staan. Maar dat bieden ze alleen aan bij premium accounts. Dus bij betaalde accounts. Wat natuurlijk super zonde is, want je zou dat eigenlijk graag toegankelijk willen maken voor iedereen. Dus ze zouden ook ervoor kunnen kiezen om dat default te maken en dat voor iedereen aan te bieden. En dat als mensen wel de video's willen zien, dat ze dat dan kunnen instellen. Er zijn ook techoptimisten die zich op z'n zachtst gezegd minder zorgen maken. Zij zien de relatief nieuwe ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld de opkomst van AI, juist als iets positiefs. Wat we zien is dat we zoveel leren als humanity. Inderdaad, medicijnen maken waar mensen van genezen. Ook die data op die modellen berekenen dat dus die kunnen ons ook helpen in een betere wereld met ons bouwen. Dus ook die. Deze technologieën worden mede ontwikkeld door de AI modellen die onze wetenschappers assisteren. Dus als we ermee stoppen gaan we weer terug naar de middeleeuwen. Ja, die eerste trein, wat een belachelijk ding was dat. Dan ga ik toch niet zeggen: Ja dat is een belachelijk ding. Die trein. We houden op met dat hele concept trein. Ik ben zeker optimistisch over een deel van het gebruik van AI voor allerlei vraagstukken. Het kan in grote datasets veel betere analyses maken dan dat wij dat kunnen doen. Dus daar waar men dat argument gebruikt, dan kan ik daar heel erg in mee. Maar je zou wel verwachten dat als je praat over wat het allemaal gaat opleveren, die AI, dat je dan ook echt serieus ingaat op wat de eventuele schade is. En op dit moment vind ik, vind ik dat lastig dat dat dat ongebreidelde enthousiasme wel heel veel ruimte krijgt. Je bent al heel snel degene die het feestje komt bederven. Ja, en een feestje bederven, dat wil niemand, dus ook Microsoft en Google niet. Hoewel ze hebben aangekondigd vol in te zetten op AI, laten ze zich niet concreet uit over het enorme energieverbruik ervan. Gelukkig wilde Alex De Vries, onderzoeker aan de Vrije Universiteit, zich er wel aan wagen. Hij rekende uit dat de generatieve artificial intelligence 

Wat houdt ons tegen?

In 'Wat houdt ons tegen?' onderzoekt schrijver en journalist Jeroen Smit samen met klimaatjournalisten Daphné Dupont-Nivet en Jan van Poppel hoe we grote problemen op het gebied van klimaat, milieuvervuiling, en voedsel- en warenverspilling het hoofd kunnen bieden.

Wat houdt ons tegen? in de klas

We streamen, mailen en chatten erop los. Terwijl 15 uur streamen qua energieverbruik gelijk staat aan een week de koelkast gebruiken. Hoe kunnen we de voetafdruk van ons dataverbruik terugdringen?

Duurzame data

Een eeuw geleden was jouw wereldje letterlijk en figuurlijk erg klein. Je zat in je eigen dorp naar buiten te kijken, zonder enig idee van wat er in de rest van de wereld gebeurde. Er waren zelfs geen avocado’s! Nu vlieg je de wereld over, met in je hand een telefoon met onderdelen uit wel 20 landen, om te kijken naar een plaatje van een avocado. Globalisering betekent dat mensen, bedrijven en landen steeds meer met elkaar verbonden zijn, over de hele wereld. Dat wordt mogelijk gemaakt door de snelle ontwikkelingen in transport en communicatie. En doordat we steeds meer open grenzen hebben. Geld en goederen gaan daar makkelijk overheen, waardoor de hele wereld opeens je winkel is geworden. Door globalisering kan jij je hele schoolmusical opvoeren in k-pop, en daar kijkt niemand raar van op. Maar als je denkt: ik ga toch ‘s in Korea kijken naar die bijzondere lokale cultuur, dan kom je daar weer gewoon dezelfde hamburgertent tegen als bij jou om de hoek. Hm, dan toch liever die avocado.

Wat is globalisering?

Waarom zijn bananen krom? Hoe werkt je geheugen? Uiteenlopende vragen die Clipphanger met een grappige animatie op een verrassende manier beantwoordt.

Clipphanger 

Clipphanger op Youtube

Door globalisering ligt de hele wereld binnen handbereik. Mensen, bedrijven en landen zijn steeds meer met elkaar verbonden. Dat is handig, maar zorgt er ook voor dat je overal ter wereld dezelfde hamburgertenten tegenkomt.

Clipphanger

Handig als je gaat kiezen voor je lijst: Boek in beeld. Neem bijvoorbeeld dit boek. De eetclub van Saskia Noort. Karen en haar man zijn vanuit Amsterdam met de kinderen in een dorp gaan wonen. Het duurt een tijdje voordat ze gewend zijn. Gelukkig leert Karen op het schoolplein Hanneke kennen. Ze raken aan de praat en worden op slag vriendinnen. Al snel worden Karen en haar man opgenomen in De eetclub. Vijf bevriende stellen die samen eten, sporten en vakantie vieren. En dan is er ineens die brand. Manshoge vlammen sloegen uit de rieten kap. De eens wit gestucte buitenmuren waren nu pikzwart geblakerd. Dikke, donkergrijze rookwolken bolden op uit de ramen en het dak. De straat was afgezet en brandweermannen renden af en aan, rolden slangen uit en liepen gemaskerd het rokende huis in. Patricia kwam aangehold. Haar donkerrode krullen hingen rafelig langs haar lichtberoete gezicht. Haar mondhoeken trilden gespannen en haar blik flitste alle kanten op als van een opgejaagd dier. Ik. Ik ga mee naar het ziekenhuis. Babette en de jongens zitten in die ambulances. De rest staat daar. Ze wees hijgend naar een groepje mensen dat ontredderd bij elkaar stond. Op dat moment hoorden we geschreeuw. Ik draaide me om en zag iedereen naar achteren stuiven, ineen duiken, gillen. Het brandende dak zakte in elkaar. Na de brand is er een gat in de eetclub geslagen. Als niet veel later ook nog Hanneke zwaargewond raakt door een val van een balkon, komen de onderlinge verhoudingen op scherp te staan. De eetclub is een spannende roman over leuke mensen in een prima dorp. Moeders die samen witte wijn drinken en elkaars kinderen van school halen. Vaders die gaan tennissen en elkaar zakelijk een handje helpen. Maar onder dat laagje vernis blijkt vriendschap eerder een ruilhandel in complimenten. Achter financiële intriges en stiekeme affaires doemt ook waanzin op, waardoor Karens leven in gevaar komt.

Boek in beeld

Handig als je gaat lezen voor je lijst: Boek in beeld, korte boekbesprekingen in animatievorm met boeken als Turks Fruit, Het Diner en Sonny Boy.

De eetclub is een spannende roman over Karen, die met haar gezin naar een dorp verhuist. Al snel worden ze opgenomen in de eetclub, een vriendengroep van bevriende stellen. Dan breekt er brand uit in één van de huizen. De onderlinge verhoudingen komen op scherp te staan.

De eetclub van Saskia Noort

Nieuw voor voortgezet onderwijs

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.

Schooltv

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Koolmeesje op vetbol

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!