PO aardrijkskunde

Natuur en techniek PO

Geschiedenis PO

Sport PO

Engels PO

Taal en spelling po

Kunst PO

Mens en maatschappij PO

Rekenen PO

Jeugddocumentaireserie waarin Sjoerd Niekamp kinderen volgt die maanden naar hun grote moment toeleven. Lex wordt stiekem voorbereid op zijn taak als prins, prinses Diede en haar adjudante Pip krijgen steun van dorpsgenoten.

Lachende jongen

Jeugddocumentaireserie waarin Sjoerd Niekamp kinderen volgt die maanden naar hun grote moment toeleven. Lex wordt stiekem voorbereid op zijn taak als prins, prinses Diede en haar adjudante Pip krijgen steun van dorpsgenoten en een groep muzikale kinderen start helemaal zelfstandig een dweilorkest.

Carnavalskampioenen

Alles over carnaval van Schooltv

Lex wordt stiekem voorbereid op zijn taken als prins, prinses Diede en haar adjudante Pip krijgen steun van hun dorpsgenoten. 

Prins, prinses en adjudante (afl. 1)

NOJ NOJ NOJ, nee of ja? Janouk, dit geloof je niet! Laat ik mijn fietssleutels vallen, midden in de brandnetels. Heb je een stok of die lange handschoen, waar ligt die? Nee, maar dit is mijn kans. Dit is jouw kans? Ja! Je hebt toch wel eens gehoord dat als je je prikt aan een brandnetel dat je er overheen moet plassen? Ja, dat heb ik wel eens gehoord. Dus dit is het teken. Dit is onze kans om dat zelf te gaan onderzoeken mattie van de materie. Oke, de mattie van de materie in mij, die roert zich en ik zeg…Ja! Oké helpt plas tegen de pijn van een brandnetel? NOJ NOJ NOJ, nee of ja? Checking is facting. Oké, we hebben plas nodig. Heb jij geluk want ik moet toevallig heel nodig. Oh top. Daar ben ik weer met een heel mooi potje plas. Oké, nou top! We hebben een potje controlewater en we hebben hier een prachtige pijnkaart. Dan hebben we alles. Ik zou zeggen okeetjes brandneteltjes, here we come! Oké, als het goed is ligt ie hier ergens. Nou, dit is echt een brandnetelbos. Ja, ik weet het, dat wordt wel even zoeken denk ik. Even kijken. Dit is wel vet he Serah, heb je dit wel eens gezien? Zo'n brandnetel is helemaal bedekt met van die holle haartjes en als je daar dus met je vinger of iets langs strijkt, dan breekt de top van zo'n haartje, breekt af en de rest werkt dan als een soort naald. Dus die doorboren je huid en dan laat hij daar een mixje van chemische stofjes achter en dat zorgt dus voor dat brandende gevoel. Brandnetel, vandaar de naam. Yes! Volgens mij zie ik mijn sleutel daar. Oh nee, moet ik daarbij? Maar hoe komt die helemaal daar? Ja, ik zit soms ben ik zo aan het spelen met dat ding. Jouw sleutel, jouw plas, jouw moment. Oke, ja, ben je er klaar voor? Ja, ik denk het. Ohnee, hier heb ik echt geen zin in. 3, 2, 1 Go!  Au. Au. Au! Au au. Ja, ik heb hem. Mijn vinger staat echt in de fik joh. Die is echt heel mooi! Oké, kom snel naar de plas.  Oh kijk, ik zie ze daar gewoon zitten. Kijk hier, daar een en daar. Oke de pijnkaart, wat is je pijn? Ja, deze! Oke, doe hem hier in het bakje water even paar seconden, twee, drie, acht, negen, tien. Oké, haal hem eruit. En nu? Ja, deze. Nog steeds? Ja! Dan…Doe maar in de plas, in je eigen plas. Een twee  1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10! En? Ja nee, niks gewoon deze nog steeds! Dus werkt plas, in dit geval Sera’s plas tegen de pijn van een brandnetel? NOJ NOJ NOJ, een dikke vette nee. Ciao for now en tot de volgende   NOJ! Doet het pijn? Ja, een beetje nog wel.

Helpt plas tegen de pijn van een brandnetel?

Het Klokhuis informeert kinderen van acht tot veertien over de wereld om hen heen, in de breedste zin van het woord. 

Het Klokhuis

Als je je prikt aan een brandnetel, geeft dat een branderig gevoel op je huid. Veel mensen zeggen dat het helpt om eroverheen te plassen. Klinkt vies, maar werkt het? Serah en Janouk nemen de proef op de som.

Een bekend advies onderzocht

In een vakantiepark in Maarn wordt een nieuw huisje geplaatst, maar de uitvoerder is zijn trouwring verloren op de plek waar deze moet komen te staan. Soy en Karel helpen hem met zoeken. Lukt het om de trouwring terug te vinden voordat het huisje arriveert en de ring voorgoed verdwijnt?

Soy Kroon en kind

Soy Kroon krijgt een noodoproep vanuit de meldkamer van zijn bouwhulp-centrale. Kinderen tussen de vier en zeven jaar, met een grote liefde voor de bouw, krijgen de kans om samen met Soy een probleem op te lossen op een bouwplaats ergens in Nederland.

Bouwer Power

In een vakantiepark in Maarn wordt een nieuw huisje geplaatst, maar de uitvoerder is zijn trouwring verloren op de plek waar deze moet komen te staan. Soy en Karel helpen hem met zoeken.

Vakantiepark

Boontje komt om zijn loontje

Uitdrukkingen betekenen vaak iets anders dan wat je letterlijk leest. Ontdek hoe bekende uitdrukkingen zijn ontstaan en hoe ze onze taal leuker maken!

Handige video's waarin uitdrukkingen worden uitgelegd

Uitdrukkingen

Nieuw voor primair onderwijs

VO biologie

VO aardrijkskunde

VO geschiedenis

VO Nederlands

Economie VO

Mens en maatschappij VO

Engels VO

VO wiskunde

VO kunst

Sommige mensen kunnen niet blijven wonen in het land waar ze vandaan komen. Als je niet veilig bent in je thuisland, kan je besluiten om in een ander land asiel aan te vragen. Dat is een mensenrecht, en jij bent dan een asielzoeker. Het land waar je asiel aanvraagt, moet onderzoek doen naar jouw situatie. Er kan in je thuisland een oorlog gaande zijn. Of jij wordt persoonlijk vervolgd, vanwege je nationaliteit, politieke overtuiging of godsdienst. Tijdens de asielprocedure heb je recht op een eerlijke behandeling en mag je niet worden teruggestuurd. Als uit onderzoek blijkt dat jij daadwerkelijk bescherming nodig hebt, dan krijg je de ‘vluchtelingenstatus’ en ben je dus officieel een vluchteling, een vergunninghouder en een statushouder. Het inburgeren kan beginnen! Als je dan een tijdje rondloopt in je nieuwe landje, kom je ook nog migranten tegen. Dat zijn mensen met wortels in het buitenland, die niet hebben hoeven vluchten. Zij zijn naar ons land gekomen zijn om te werken, te studeren of voor de liefde. En zo zijn er in ons land bijna 200 nationaliteiten. Spaar ze allemaal!

Wat is het verschil tussen vluchtelingen en asielzoekers?

Waarom zijn bananen krom? Hoe werkt je geheugen? Uiteenlopende vragen die Clipphanger met een grappige animatie op een verrassende manier beantwoordt.

Clipphanger 

Clipphanger op Youtube

Wanneer je niet veilig bent in je thuisland, kun je asiel aanvragen in een ander land. Dan ben je een asielzoeker. Als uit onderzoek blijkt dat je inderdaad bescherming nodig hebt, ben je officieel een vluchteling en mag je inburgeren. Migranten zijn geen vluchtelingen, maar zijn naar een ander land gegaan om te werken of te studeren.

Clipphanger

Focus in de klas

Presentator Petra Grijzen gaat op zoek naar wetenschappelijke oplossingen voor de problemen van deze tijd. 

Focus op YouTube

Als het aan de Tweede Kamer ligt, komt er een einde aan dierproeven op apen. Maar het ontwikkelen van nieuwe medicijnen voor ernstige ziektes kan niet altijd zonder proefdieren. Hoe ziet het leven van een proefaap in Nederland eruit?

Kan de wetenschap zonder proefdieren?

Uiteindelijk zijn we doorgeschoten
in hoe ons vlieggedrag is.

Een weekendje shoppen in Barcelona,
omdat het eigenlijk net zo goedkoop is

als een weekendje in Utrecht te
shoppen, slaat natuurlijk nergens op.

Vliegen heeft een enorme impact op
ons klimaat. Die moet naar beneden.

Dat betekent niet dat
iedereen nu moet stoppen met vliegen.

Want hoe vaak mensen het vliegtuig
pakken, dat verschilt nogal.

Je kunt het idee hebben dat iedereen
vliegt omdat je dat voorbij ziet
komen op social media, maar het is zo

dat eigenlijk maar een klein deel van
de mensen de meeste vluchten maakt.

En er zijn ook
een heleboel mensen die

helemaal nooit vliegen
of gevlogen hebben.

Gemiddeld maakt elke Nederlander
ieder jaar één retourvlucht.

Maar zo gelijk is het niet verdeeld.

De helft van de Nederlanders
vliegt in een jaar helemaal niet.

En slechts 13% van de mensen
maakt de helft van alle vluchten.

Dit zijn de veelvliegers. Die vliegen
minstens drie keer per jaar.

Een minderheid van die vluchten
is zakelijk. De meesten zijn privé.

Vliegen jullie vaker per jaar?
- Nou, gemiddeld wel drie, vier,

vijf, zes keer per jaar, maar.
- Eigenlijk wel.

Twee á drie keer.
- Drie keer, twee?

Twee, drie, vier keer per jaar of zo.

Ja, en denken jullie al snel
over de klimaatimpact van vliegen?

Ja, ja, daar denken we over na.
-We hadden het er net nog over.

Ja?
- Jawel. Of we ook een beetje
vliegschaamte hebben.

En dat hebben we wel, ja.
- Nee, dat dat hebben wij niet.

Nee, als mijn ouders zeggen
we gaan naar Turkije,

dan zeg ik: nou nee,
laten we nou naar Limburg gaan of zo.

Ja? -  Nee, natuurlijk niet. Nee, ik
ga lekker naar Turkije natuurlijk.

Als we de klimaatimpact van
de luchtvaart terug willen dringen,

is het dus slim om ons te richten
op het gedrag van die veelvlieger.

Hoe zorgen we ervoor dat juist zij
het vliegtuig wat vaker laten staan?

De veelvliegers zijn mensen
die vaak hoger opgeleid zijn,

ook een hoger inkomen hebben
en bijvoorbeeld

in een periode in hun leven zitten
waarin ze ook vaker weg kunnen.

Dus bijvoorbeeld niet
een gezin hebben om voor te zorgen.

Ja, dat klinkt ook
als mensen die zich toch wel in meer

of mindere mate bewust zijn
van het vraagstuk van het klimaat

en de relatie met veel vliegen.
- Ja, ja, dat klopt.

Hoe komt het dan
dat ze dan toch veel blijven vliegen?

Ja, dat kan
verschillende redenen hebben. Het
systeem houdt het misschien in stand.

Maar er zijn ook psychologische
factoren die dat in stand houden.

En dat kan te maken hebben met wat
jij denkt, wat anderen zoals jij doen.

Dus de sociale norm dat je denkt: mijn
buren vliegen ook, het hoort erbij.

Maar je kan bijvoorbeeld denken
van nou,

ik ben al vegetarisch aan het eten,
ik heb al een elektrische auto.

Die ene keer extra vliegen,
dat mag dan wel.

Dat mag dan wel.

We kijken als we, als
we naar gedrag van individuen kijken,

ook altijd wel.
Als je een analyse daarvan maakt.

Wat is nou de invloed van het systeem
als het om gedragsverandering gaat?

Dan is het eigenlijk heel simpel.

Zolang het ongewenste gedrag aantrekkelijker
is, op wat voor manier dan ook,

dan het gewenste gedrag,
namelijk minder vliegen,

wordt het heel moeilijk om dat
gedrag veranderd te krijgen.

Daarom vind econoom Paul
Schenderling, dat

we veel vliegen
onaantrekkelijker moeten maken.

Daarvoor hebben we echt een andere
belasting op vliegtickets nodig.

Dus niet zoals nu een paar tientjes
als vast bedrag per ticket.

Maar wat we nodig hebben
is eigenlijk een beetje wat we nu
al bij de inkomstenbelasting hebben.

En dat zouden eigenlijk
bij vliegtickets ook moeten doen.

Dus je zou gewoon een drie jaars
gemiddelde moeten bijhouden

van het aantal kilometers
dat iemand in totaal heeft gevlogen.

En vervolgens zou je moeten zeggen
over die eerste pakweg

duizend kilometer betaal je een laag
percentage mensen die bijvoorbeeld

meer dan duizend kilometer en dan tot
2000 betalen, een iets hoger percentage.

En de echte veelvliegers,
bijvoorbeeld 3000 kilometer of meer,

betalen een substantieel hoger
percentage over hun gevlogen kilometers.

Maar volgens mij zijn er wel
plannen van de overheid

om toch ook een een belasting
in te stellen op verre vluchten.

Ja, dat helpt een beetje. Maar
wat nog steeds echt moet gebeuren is

dat er echt ook een prikkel in zit
voor hele rijke mensen,

om echt te voelen wat je het klimaat
of de bredere aarde aandoet.

En dat kan alleen
als er echt een prikkel vanuit gaat.
Economen noemen dat gewoon heel simpel.

Er moet gewoon echt een pijn
in je portemonnee zitten voordat

je je gedrag verandert.
Zo simpel is het eigenlijk.

Maar in het huidige systeem worden we
juist almaar verleid om meer te vliegen.

Simone Wiegman kan het weten.
Ze werkte ooit voor de KLM,

maar voert nu actie
tegen hun frequent flyer programma.

Zo'n frequent flyer programma,

die geeft beloningen aan mensen
die heel veel vliegen.

 
Wat voor beloningen dan?

Gratis vluchten.
Je kan als eerste aan boord.

Je kan de rij langs?
- Je kan de rij langs.

Dat voelt wel lekker.

Het is ook fijn
toch als je lekker snel kan reizen.

Maar eigenlijk die mensen die
dus frequent flyer zijn, die hebben
dat jaar al tien keer gevlogen.

Je zou eigenlijk daarom
als laatste aan boord moeten gaan.

Ze worden beloond
voor de verkeerde dingen?

Je wordt beloond
voor de verkeerde dingen.

KLM beloont mensen die veel vliegen,
maar tegelijkertijd hebben ze ook

het doel om in 2050 netto
geen CO2 meer uit te stoten.

Maar voelt dat niet wrang soms ook
dat je je aan de ene kant inzet

om steeds duurzamer te worden,
om toe te werken naar dat 2050 doel.

Aan de andere kant heb je een systeem
dat mensen die veel vliegen

meer punten oplevert.
En ik heb even gekeken.

Je kunt met die punten
letterlijk een vlucht kopen.

Ja, ik snap wel
dat je zegt dat het wrang is.

En tegelijkertijd denk ik ook
dat het niet gek is

dat de mensen die zoveel vliegen, dat
we daar een bepaalde band mee hebben.

En ik denk niet
dat mensen minder gaan vliegen

omdat wij dat
Flying Blue programma afschaffen.

Maar het is wel een ambitie
om in 2050, dus netto.

In 2050 net zero te zijn.
Net zero te zijn.

Gaat dat lukken, denk je?
- Ik hoop het wel, ja.

Een van de manieren waarop
KLM haar uitstoot wil verminderen,

is door op
alternatieve brandstoffen te vliegen.

Dat zijn brandstoffen
die gemaakt zijn niet van aardolie,

maar van afvalstromen.

En het beste voorbeeld is misschien
wel van afgewerkt frituurvet.

Ja, en is dat dan,
Kunnen we dat dan duurzaam noemen?

Is altijd zo'n moeilijk woord natuurlijk.

 
Het is nog steeds vervuilend

om te vliegen
op een minder vervuilende brandstof.

Het verschil zit hem erin dat we geen
fossiele olie uit de grond halen,

maar eigenlijk bestaande CO2
vanuit reststromen gebruiken
om opnieuw brandstof van te maken.

Er komt geen nieuwe CO2
in de atmosfeer terecht.

Ja, jullie hebben ook een fabriek.
 

Of die zijn jullie aan het bouwen
in Delfzijl. Hoe gaat dat?

Dat is een heel lang proces
en daar gaan we

honderdduizend ton kerosine maken
van afval.

Honderdduizend ton.
Dat klinkt als veel.

Hoeveel is dat? Zou
je even moeten vergelijken met iets.

Dat is 2% van het volume
wat KLM op jaarbasis gebruikt.

Oké, dat is. Dat klinkt dan ineens
weer heel weinig.

Ja, dat is een begin,
maar wel een heel groot begin.

Een begin is het zeker, maar er is
flink wat werk aan de winkel.

De Europese Unie
heeft als doel gesteld dat

in 2050 voor 70% op alternatieve
brandstoffen wordt gevlogen.

En hoe haalbaar is dat, 70%?

Dat is een enorme uitdaging.

Die fabriek die wij nu bouwen,
die is voor 2% van KLM.

Als je naar 70% wilt,
dan begrijp je

dat er heel veel fabrieken gebouwd
moeten worden.

Daar moeten heel veel investeringen
in gedaan worden.

Dus je hebt heel veel geld nodig.
En daar zit een van de bottlenecks.

Maar de andere bottleneck is
in de grondstoffen.

Ja, want hoeveel frituurvet heb je?

Daar is niet genoeg om de hele
luchtvaart op te laten gaan.

Niet de hele middag friet eten Theye!
- Nou...

Er wordt ook hard gewerkt
aan echt duurzame technologieën

zoals elektrisch vliegen
of op waterstof vliegen.

Maar ook dat staat allemaal nog
in de kinderschoenen. En
ondertussen vliegen we meer en meer.

De luchtvaart gaat de komende 25 jaar
waarschijnlijk verdubbelen.

En het lijkt er dus niet op dat duurzame
technologie die groei bij kan benen.

Als dat allemaal zo onzeker is.
Want die onzekerheid, die is er.

Die is er ook bij jullie, bij KLM.
Moet je dan niet óók als airline zeggen:

Misschien moeten
we gewoon minder gaan vliegen.

We moeten gewoon vluchten schrappen
om dat klimaat te redden.

Maar als wij vluchten schrappen, dan
gaan die direct naar de concurrent.

Dus daarmee wordt er dan
niet daadwerkelijk minder gevlogen.

Maar dat kun je ook samen doen.

Je kunt met alle airlines
om tafel gaan zitten

en zeggen: Jongens,
dit is niet meer houdbaar.

We schrappen de helft
en ons probleem is opgelost.

Ik wil niet cru klinken, maar de kans
op succes acht ik daarbij minder dan 0%.

Ja, het klinkt toch best cru?
- Ja, maar de kans van slagen op dat vlak.

Waarom niet?
- Sorry, maar ik zie je het voor je.

Ja, ik. Ik wil niet lullig klinken,
maar de kans dat zijn Saudia, Emirates,

Turkish Airlines zeggen: we gaan
inderdaad minder vluchten vliegen.

Zij zijn alleen maar bezig met groei.

Andere experts zien wel kansen.
Een van hen is Karel Bockstael.

Hij was directeur
duurzaamheid bij KLM en leidt nu

een beweging van luchtvaartprofessionals
die pleiten voor verandering.

Want zo kan het niet langer doorgaan.

Dus als we dit,
dat pad wat wat nu ingeslagen is

met groei, meer vliegen afwandelen,
waar komen we dan?

Dan is het waarschijnlijk
dat de luchtvaart in 2050 goed is.

"Goed" is voor een kwart
van alle emissies

die de mens
dan nog in onze atmosfeer verspreidt.

Een kwart? - Bij ongewijzigd beleid.
- De luchtvaart
als schuldige van klimaatverandering?

Ja, dan ga je als een zondebok door
het leven, dat willen we ook niet.

Nee, nee dus.
Dat gaat ook niet gebeuren.

Nee, want het wordt of hard afgekapt.

Of, en dat is natuurlijk de essentie
van onze call to action.

Laten we zelf de regie nemen
en zorgen we dat we dat afwenden

en naar een ander businessmodel
gaan bewegen,

wat niet meer afhankelijk is
van die groei.

Minder vliegen? - Minder vliegen
voor bepaalde groepen denk ik,

omdat het ook uiteindelijk
een stuk duurder zal worden.

Dat zijn bepaalde groepen.

Waar denk je dan aan?
Nou, mensen die bij wijze van spreken

vier, vijf keer per jaar
naar hun tweede huisje gaan in ja,

verzin een continent.
- Ja.
- Ja. Is dat nodig?

Ja, ik zou zeggen bedenk met elkaar
iets om het
voor iedereen toegankelijk te houden.

Dat kan ook voor mensen
die misschien eens in de paar jaar

of één keer per jaar
een vlucht maken. Belangrijk is.

Waar het echt om gaat is dat mensen
de echte prijs van vliegen gaan betalen.

Als je de mensen spreekt
in de sector,

dan kennen ze
de urgentie en de importantie.

Maar ze houden wel tegelijkertijd
een systeem

in stand van groei en lage marges.

En wat wij met onze beweging in
ieder geval een kans willen geven, is

dat dit doorbroken wordt.
Ik heb natuurlijk niet de illusie

dat onze bewegingen dus even een hele
nieuwe industrie creëert. Totally not.

Maar als dit geluid in de bestuurskamers
doorklinkt en er ook gevoel ontstaat

dat ook de mensen die industrie
werken dit dit ondersteunen en zien,

ja, dan acht ik de kans groot
dat het invloed heeft.

En dat is wat we nastreven.

Vliegtuig op Schiphol

In 'Wat houdt ons tegen?' onderzoekt schrijver en journalist Jeroen Smit samen met klimaatjournalisten Daphné Dupont-Nivet en Jan van Poppel hoe we grote problemen op het gebied van klimaat, milieuvervuiling, en voedsel- en warenverspilling het hoofd kunnen bieden.

Wat houdt ons tegen? in de klas

Wat houdt ons tegen?

In Nederland vliegt de helft van de bevolking helemaal niet, terwijl een kleine groep verantwoordelijk is voor de helft van alle vluchten. Deze groep veelvliegers, vaak met hogere inkomens, heeft een disproportionele klimaatimpact. Veel van hun vliegreizen zijn niet noodzakelijk, geven ze zelf toe. Het ontmoedigen van deze veelvliegers kan een enorm effect hebben op het verminderen van de CO2-uitstoot. We onderzoeken hoe we de klimaatimpact van de veelvliegers kunnen verkleinen en hun vlieggedrag kunnen veranderen.

CO2-uitstoot van vliegen

Wat weet jij van Peru?

Wat voor dieren leven er in het regenwoud? Wat geloven de mensen in India? En hoever ligt Australië bij ons vandaan? De Wereld Rond neemt je mee naar allerlei landen op de wereld.

De wereld rond

Oefenen met topografie

Peru ligt aan de westkust van Zuid-Amerika. De Selva, de Costa en de Andes zijn hier onderdeel van. Wat dat zijn? Dat en meer leer je in deze quiz! Klik op de afbeelding om de quiz te starten.

Quiz over het land van de Andes

Wat weet jij over Peru?

Nieuw voor voortgezet onderwijs

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.

Schooltv

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Thema ramadan

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!