PO aardrijkskunde

Natuur en techniek PO

Geschiedenis PO

Sport PO

Engels PO

Taal en spelling po

Kunst PO

Mens en maatschappij PO

Rekenen PO

Jeugdjournaal vrijdag 23 januari

Het NOS Jeugdjournaal is een nieuwsprogramma van de NOS met het laatste nieuws voor kinderen van 9 t/m 12 jaar. Er is dagelijks een ochtenduitzending.

Jeugdjournaal

Het laatste nieuws van NOS Jeugdjournaal

Het Jeugdjournaal in de ochtend met nieuws uit de Verenigde Staten. Daar bereiden mensen zich voor op een zware winterstorm. Verder antwoord op de vraag of je uit oud DNA weer een dinosaurus zou kunnen maken. En we hebben het over foto's maken op een ouderwetse manier.

Nieuws over een zware winterstorm en DNA van dino's

Donald John Trump werd geboren op 14 juni 1946 in New York. Hij groeide op met twee broers en twee zussen. Zijn moeder werkte als vrijwilliger voor goede doelen. Zijn vader was een succesvol zakenman.  Het gezin was steenrijk. Elk jaar kregen de kinderen veel geld. Op zijn achtste was Donald Trump al miljonair.  Maar ze moesten ook zelf geld leren verdienen met bijvoorbeeld een krantenwijk. Trump was goed in sport, stond bekend als een grappenmaker maar ook als een pestkop. Zijn vader vond hem een lastig kind en stuurde Trump op zijn dertiende naar een militaire school. Daarna ging hij naar de universiteit nam het bedrijf van zijn vader over en bouwde vooral hotels en casino's met zijn naam erop.  En toen al vroegen mensen of hij de baas van Amerika wilde worden. Uiteindelijk werd hij het natuurlijk twee keer. De helft van het land reageerde zo: De andere helft zo: Komt vooral door de dingen die hij zegt en doet in zijn eigen land maar ook wereldwijd, waar iedereen iets van merkt. Hij houdt zich niet meer aan afspraken die zijn gemaakt, zoals dat we ons best doen voor het klimaat. Hij zegt dat hij voor vrede zorgt en oorlogen stopt. De meeste oorlogen of ruzies zijn nog steeds bezig. Vriendschappen met  andere landen, zoals in Europa, lijkt hij minder belangrijk te vinden. Hij wil Groenland hebben dat bij Denemarken hoort. En hij viel dus Venezuela aan en nam de president gevangen. Waar veel Venezolanen die zijn gevlucht heel blij mee zijn. Wat je er ook van vindt: een land aanvallen zonder goede reden mag niet. Dat heeft zo'n beetje de hele wereld met elkaar afgesproken. Maar dat maakt Trump niks uit. Best veel mensen zijn er boos over en protesteren over de hele wereld. Maar de meeste leiders van landen zijn een stuk voorzichtiger. Hij krijgt zelfs complimenten. En wordt in de watten gelegd.  Hij mocht zelfs bij onze koning en koningin slapen. Waarom doet iedereen zo lief tegen hem? Nou, daar zijn allerlei redenen voor. Ten eerste: Amerika is een machtig land. Ze hebben het sterkste leger ter wereld met het meeste geld. Veel landen hebben Amerika nodig om zaken mee te doen of omdat Amerika kan helpen als er oorlog uitbreekt. Sommige leiders zijn blij met hem als president, hebben dezelfde ideeën en anderen weten dat Trump niet voor eeuwig president kan blijven. Ze willen hun vriendschap met Amerika niet verpesten omdat ze Trump niet leuk vinden. Maar als niemand iets doet, dan kan hij dus doen wat hij wil. En hij heeft grootse plannen. Hij wil onthouden worden als een van de belangrijkste presidenten van Amerika. Als iemand die voor veel rijkdom in zijn land zorgt. En die Amerika groot maakt. En misschien bedoelt hij dat dus ook wel letterlijk. Met Groenland erbij bijvoorbeeld. Hij wil het allemaal en het liefst zo snel mogelijk, want in 2029 is er waarschijnlijk weer een nieuwe Amerikaanse president. Dan moet hij afscheid nemen en is hij inmiddels bijna 83 jaar en officieel de oudste Amerikaanse president ooit. Ja, dat plekje heeft hij dan sowieso verdiend in de geschiedenisboeken.

Hoeveel macht heeft president Trump?

Hij is bijna dagelijks in het nieuws en de hele wereld vindt wel iets van hem: de Amerikaanse president Donald Trump. Als het aan Trump ligt, hoort Groenland binnenkort bij de VS. Door alles wat hij zegt en doet heeft hij veel fans, maar ook veel tegenstanders. Toch durven weinig mensen tegen hem in te gaan. Waarom is dat?

Machtige miljonair die doet wat hij wil

Megan en Liam vinden een klein geitje in de bosjes. Ze noemen hem Sammie en willen hem graag stiekem houden, maar waar moet Sammie nou wonen?

Geitje voor een karweitje

Wanneer de kinderen van de Pathmos-wijk in Enschede een klein geitje in de bosjes vinden, zijn ze op slag verliefd. Ze willen het geitje graag stiekem houden, maar bij de verzorging van een beestje komt veel kijken.

Sammie (afl. 1)

Letterliedjes oefenspel

Aanstekelijke liedjes die helpen bij het leren van niet-klankzuivere woorden. Zing lekker mee en test je kennis in de quizzen!

Letterliedjes

Gratis kleurplaat!

In het Letterliedjes oefenspel kun je samen met je klas aan de slag met alle klanken uit onze Letterliedjes. Is het nou schattug of schattig? En schrijf je pauw of pouw? Kies een van de vier categorieën en oefen zoveel woordjes als je wil. Klik op de afbeelding om het spel te openen. 

Oefen met de woorden en klanken uit Letterliedjes  

Nieuw voor primair onderwijs

VO biologie

VO aardrijkskunde

VO geschiedenis

VO Nederlands

Economie VO

Mens en maatschappij VO

Engels VO

VO wiskunde

VO kunst

28 juni 1919. Op deze dag wordt het Verdrag van Versailles ondertekend. Het einde van een van de meest verwoestende oorlogen van de twintigste eeuw. De Eerste Wereldoorlog. Duitsland krijgt volgens het verdrag alle schuld. Waarom? En was die schuld terecht? Laten we even terugspoelen. Aan het einde van de negentiende eeuw ziet Europa er anders uit dan nu. Er zijn leiders met absolute macht, zoals keizers, sultans en tsaren. En ook hebben veel landen kolonies. Dat zijn gebieden over de hele wereld. Zoals de grootmachten Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Duitsland is dan een lappendeken van kleine staatjes. Maar in 1871 verenigen deze zich in het Duitse Keizerrijk. Die wordt uitgeroepen in het Paleis van Versailles in Frankrijk. Het nieuwe keizerrijk wil meedoen met de andere Europese grootmachten en begint ook gebieden te koloniseren. Maar dat is niet alles. Het Duitse Rijk heeft oorlogsambities. En niet alleen het Duitse Rijk. Heel Europa is dan constant in strijd over wie de meeste macht heeft. Sommige landen die spreken af elkaar te helpen als er een grote oorlog uitbreekt. Bondgenootschappen. Aan de ene kant de Triple Alliantie. Dit zijn Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Italie. Dit bondgenootschap groeit uit tot de Centralen. En aan de andere kant de Triple Entente. Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Rusland. Later, de geallieerden. Die bondgenootschappen zijn een slimme zet om elkaar te steunen en de vijand af te schrikken. Maar ze brengen ook dreiging mee. Een relatief kleine gebeurtenis kan zo de aanleiding worden van een groot conflict. In 1914 komt de situatie dan ook tot een kookpunt. In het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije wonen Serviers. En kroonprins Franz Ferdinand wordt doodgeschoten door een Bosnisch-Servische student. Uit protest tegen de onderdrukking van de Serviers in het rijk. Hierop verklaart Oostenrijk-Hongarije de oorlog aan Servie. En de Russen zien de Serviers als broedervolk. Daarom verklaart Rusland weer de oorlog aan Oostenrijk, Hongarije. Dit markeert het begin van de Eerste Wereldoorlog. Omdat de bondgenoten hebben afgesproken elkaar te helpen verklaart het ene na het andere land elkaar de oorlog. Het is als een rij dominostenen. Binnen een mum van tijd is bijna heel Europa met elkaar in strijd. Dat wat al jaren in de lucht hing, wordt werkelijkheid. En er komt nog meer. Want wanneer raakt Duitsland dan betrokken? Het land staat te springen om meer macht en invloed. En ook de burgers juichen de oorlog toe. Ze denken dat het een kort en spannend avontuur wordt waar hun eigen land als held en winnaar uit de strijd zal komen. Duitsland mengt zich, als bondgenoot van Oostenrijk-Hongarije, maar al te graag in de strijd. De Duitsers verklaren de oorlog aan buurlanden Rusland. En Frankrijk. Een oorlog op twee fronten tegen Rusland en Frankrijk tegelijk. Dat kan het Duitse leger helemaal niet aan. Nou, hierop heeft generaal Alfred von Schlieffen al in aanloop naar de oorlog een plan bedacht. Het Schlieffenplan. Eerst Frankrijk overwinnen en daarna Rusland. Want de verwachting is dat het grote Rusland veel minder snel klaar is voor de oorlog. Om via de kortste route naar Frankrijk door te steken valt Duitsland het neutrale Belgie binnen. Nu is Belgie dus oorlogsgebied. En het Verenigd Koninkrijk bondgenoot van Belgie verklaart vervolgens Duitsland weer de oorlog. Het Schlieffenplan werkt niet zoals gedacht. Het Duitse leger vordert maar langzaam door Belgie en Frankrijk. En ondertussen gaat de mobilisatie van het leger in Rusland snel. De tweefrontenoorlog is een feit. Duitsland is omringd door vijanden en moet aan beide kanten vechten. Vrijwel heel Europa is nu in oorlog. En het blijft niet bij Europa. Vanuit de kolonien worden Afrikaanse en Aziatische soldaten gedwongen om mee te vechten aan het front. Kun je je dat voorstellen? Helemaal naar de andere kant van de wereld om te vechten voor een land dat jou onderdrukt? Hierdoor wordt de Europese oorlog een wereldoorlog. De Eerste Wereldoorlog was eigenlijk het moment waarbij op een heel grootschalig niveau moslims in groten getale tegen elkaar hebben gevochten. Frankrijk wilde haar jeugd dat besparen. Aan de Franse kant zien wij 180.00 Algerijnse soldaten 70 tot 80.000 Tunesiers en 44.000 Marokkaanse soldaten. Eigenlijk waren ze als het ware in gedachte ook van de soldaten zelf, een soort vleesvuurkanon. Aan de frontlijn liggen de Duitsers aan de ene kant en de Belgische en Franse soldaten aan de andere kant, kilometers aan loopgraven aan. Van de Noordzee tot aan Zwitserland. Soldaten leven maandenlang in de smalle, modderige gangen. Voor het eerst wordt grootschalig gebruik gemaakt van nieuwe wapens als machinegeweren, tanks, vliegtuigen en gifgas. De wapens, chemische gassen, maar met name ook ziektes die veelal door ratten worden verspreid, worden veel soldaten fataal. En dan krijg je 3,5 jaar de tweede fase van de oorlog de patstelling. - De loopgraven? Ja. Stank, dysenterie, loopgraafvoeten. Je voeten rotten ongeveer af. Je moet je dat voorstellen. Zo'n dagje in november met de ochtendvorst. In de zomer verschrikkelijke besmetting. De latrines liepen over, de ratten liepen over hun gezichten ‘s nachts. In de zomer zaten ze met die muggenplaag en stak je je hand boven de loopgraaf. Daar werd die afgeschoten. Dus dat is een verschrikkelijke zenuwoorlog geweest. Dorpen, steden en platteland alles In Belgie en Noord-Frankrijk wordt kapotgeschoten. Hele gebieden raken onbewoonbaar en er vallen miljoenen slachtoffers. Niet alleen op het slagveld. Omdat de soldaten, vaak boeren, aan het front staan verloedert de landbouw in Europa. De honger, armoede en vele doden zorgen voor veel onvrede onder de burgerbevolking. De oorlog loopt helemaal vast, maar vanaf 1915 beginnen de verhoudingen te verschuiven. En de Centralen? Die trekken aan het kortste eind. Die trekken aan het kortste eind. Italie stapt al na een jaar over naar de geallieerden. Oostenrijk-Hongarije raakt verzwakt. En de Verenigde Staten raakt bij de oorlog betrokken nadat Duitsland in 1917 een schip van de VS tot zinken brengt. Van de centrale mogendheden blijft weinig over. En in 1918 stort ook nog eens het Duitse Keizerrijk in. Ja, de Duitsers realiseren zich dat deze oorlog niet meer te winnen is. Op 11 november 1918, wordt na vier jaar oorlog een wapenstilstand getekend. Dat betekent een einde aan de gevechten. Dit conflict kost 20 miljoen mensen het leven. Voor veel Europese landen is dit de grootste oorlog van de twintigste eeuw. Het staat dan ook bekend als The Great War of la Grande Guerre: de Grote Oorlog. Twee maanden na de wapenstilstand komen vertegenwoordigers van meer dan dertig landen bijeen in Parijs. Ze bespreken hier de voorwaarden voor de vrede. De geallieerden zien zichzelf als winnaars van de oorlog en wijzen onder druk van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, die na vier jaar strijd uit zijn op wraak, Duitsland als de grote schuldige aan. Het agressieve oorlogsplan van de Duitsers schond de neutraliteit van Belgie. Duitsland greep om zich heen en richtte verwoestingen aan met gifgas en duikboten. En dat allemaal omdat ze graag meer macht wilden. Duitsland moet boeten, vinden de winnaars. De Duitsers mogen niet bij de besprekingen zijn, maar worden wel gedwongen akkoord te gaan met de strenge voorwaarden. Anders, zo dreigen de geallieerden, wordt de strijd hervat. Duitsland moet wat we noemen herstelbetalingen doen aan de landen die het heeft aangevallen. Het is een enorm bedrag, dat het land helemaal niet heeft. En ook moet Duitsland grondgebied inleveren. Al hun kolonien en in Duitsland zelf onder andere Elzas-Lotharingen. En het leger moet worden ingeperkt. Het vredesverdrag wordt op 28 juni 1919 ondertekend in het Paleis van Versailles, dichtbij Parijs. Symbolisch, want juist op deze plek is in 1871 het Duitse Keizerrijk uitgeroepen. Het land waarmee de Duitsers hoopten eindelijk een hoofdrol te kunnen spelen in de wereld. Met het Verdrag van Versailles komt er een einde aan de Eerste Wereldoorlog, maar niet aan alle ellende. De oorlog heeft het continent veranderd. En Duitsland? Dat blijft berooid en vernederd achter, met alle gevolgen van dien. Ze noemen het verdrag een Diktat: opgelegd zonder keuze. De oorlog komt Duitsland duur te staan. Maar waarom alleen Duitsland? Iedereen wilde toch macht en aanzien? Toch wordt Duitsland vooral gezien als de agressor. Is het wel terecht dat zij de volledige schuld krijgen en zo hard gestraft worden? Mede door het Verdrag van Versailles komt Duitsland in een diepe economische crisis terecht en krijgt het te maken met grote maatschappelijke onrust. Dit blijkt de voedingsbodem voor fascisme en populisme, zoals dat van Adolf Hitler en zijn nazipartij. Met als gevolg de Tweede Wereldoorlog. Als je de opkomst van Hitler en de nazi's wilt begrijpen, dan ligt hier de kiem. - Want die schulden werden als onrechtvaardig gezien door de Duitsers? - Ja. Het werd zelfs in Nederland als onrechtvaardig gezien, dus dat de Duitsers te hard werden aangepakt. Het is de Franse opperbevelhebber zegt: “dit is helemaal geen vrede, dit is een wapenstilstand voor twintig jaar.” En daar heeft hij precies gelijk in gehad. Zou de geschiedenis anders zijn gelopen als Duitsland niet zo hard was gestraft?

Presentator op oude zolder bij een kaart

Wat leidde tot de Eerste Wereldoorlog? Wat is er gebeurd tijdens de Cubacrisis en waarom stond er een grensmuur middenin Berlijn? In FF terugspoelen kijken we terug naar het verleden. Wat is er gebeurd en wat zijn de gevolgen?

FF terugspoelen

Op 28 juni 1919 dag wordt het Verdrag van Versailles ondertekend. Dit betekent het einde de Eerste Wereldoorlog. Duitsland krijgt volgens het verdrag alle schuld. Maar iedereen wilde in die tijd macht uitbreiden, dus waarom werd Duitsland tot agressor bestempeld?

Waarom kreeg Duitsland de schuld van de Eerste Wereldoorlog?

Volgens het Verdrag van Versailles kreeg het land de schuld

Sommige producten hebben een datum en
dan kijk ik gewoon of het nog goed is.

En soms proef je het eventjes.
Ja, dat is de tactiek.

En winkels gooien het dan weg
omdat ze denken dit kan niet meer.

Precies. Precies.
Ik denk dat daar heel veel.

Het meeste van wat wij vinden komt
door de datum.

Dus die THT datum, dat is gewoon.
- Die moet eraf. THT weg ermee.

Veel goed voedsel eindigt
in de afvalbak.

Dat is zonde en heel slecht
voor klimaat en milieu.

In 2025 is afgesproken
dat binnen vijf jaar

de verspilling van voedsel
moet zijn gehalveerd.

Dat is een enorme opgave
als je kijkt

naar de gigantische berg eten
die wordt weggegooid.

Als je de hele keten bekijkt,
van boer tot en met consument,

dan verspillen we in Nederland ongeveer
twee  miljoen ton aan voedsel jaarlijks.

En om daar een beeld van te geven:
twee miljard kilo: dat is een file...

vrachtwagens stampend vol met voedsel
tussen Utrecht en Barcelona.

Bumper aan bumper?
- Bumper aan bumper, stampens vol.

Er is een boosdoener.

Als je goed kijkt, vind je het op bijna
elk product. - Weet je wat dit is?

Ja, dat is zout.
- Hoe oud is dat zout?

Ja. Miljoenen jaren oud.
- Himalaya zout? Ja.

Miljoenen jaren oud. Oké.
Maar ik lees hier.

Ten minste houdbaar
tot 30 september '26.

Iedere keer als ik dit zie, dan zeg
ik van: A. Het hoeft er niet op.

Want zout is een product wat vrijgesteld
is van houdbaarheidsdatum,

dus het hoeft er niet op.
- Het hoeft ook niet op? -
Nee, dat hoeft er ook niet op/

Want het is onbeperkt houdbaar?
- Het is onbeperkt, dat weet iedereen.

En ik vraag me ook altijd af zijn
er dan ook
consumenten die het daarna weggooien?

Ik hoop mag hopen van niet.
- Dat gebeurt dus wel,

want wie wil er nou iets eten
dat over de houdbaarheidsdatum is?

We nemen toch liever
het zekere voor het onzekere.

Even een kort lesje
houdbaarheidsdatum.

Producten die snel kunnen bederven,
zoals vlees en vis,

staat altijd een Te gebruiken tot datum.
Dat is een veiligheidsgarantie.

Eet je het voedsel ná die datum,
dan kan je er ziek van worden.

Op de meeste producten staat een
Tenminste houdbaar tot datum.

Deze THT datum geeft aan tot wanneer de
kwaliteit van het voedsel optimaal is.

Het is een kwaliteitsgarantie,
geen veiligheidsgarantie.

En dan zijn er ook nog producten
waar helemaal geen houdbaarheidsdatum

op hoeft, zoals suiker,
keukenzout en azijn.

Klinkt overzichtelijk, maar
Theo neemt die regels niet zo nauw.

Hij duikt s avonds in
de afvalcontainers van de supermarkt.

Daar vindt hij veel voedsel
dat nog prima te eten is.

Wil jij erin?
- Ja, is goed.

Ik ruik het wel.
 

Er zou nog wel wat
tussen kunnen zitten. Groentesoep.

Lekker man.
- Oké. Hier zit heel veel in.

Er zit nog wel wat in.
Filet americain. Aambeiengel. Hahaha!

Kijk, bijvoorbeeld een
zo'n borek.

Die zijn superlekker.
Mijn persoonlijke favoriet.

De avond is al goed.
- Mijn avond wel. Lekkere gerookte ham.

Maar waarom gooien ze het dan weg?
- Geen idee.

Dan kunnen ze morgen nog verkopen
zou ik zeggen.

Maar dat durven ze niet of zo.
Dit is tot overmorgen.

Koffiebroodje.
 

Jij zou dit gewoon eten?
- Ja natuurlijk, jij ook.

Ken je veel mensen die dit doen?
- Ja, inmiddels wel.

Het is in die zin ook gewoon
een protestactie waarbij je
heel veel mensen aan het denken zet.

Dus ik weet zeker dat na vandaag,
dat jij anders kijkt

naar wat je zelf weggooit
en wat je ziet weggegooid worden.

Dan denk je van: oh maar wacht,
Theo zou het eruit halen.

Niet alleen dumpster diver Theo maakt
zich druk om de houdbaarheidsdatum.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt
dat die tenminste houdbaar tot datum
voor veel verspilling zorgt.

Het is een van de belangrijkste
oorzaken van voedselverspilling.

Van wat we weten uit onderzoek
is ongeveer 14% van de verspilling

van voedsel in huishoudens is te
relateren aan het niet goed begrijpen,

niet goed handelen
naar de houdbaarheidsdatum.

En waar hebben we het dan over als we
het hebben over kilo's goed voedsel

die in de vuilnisbak verdwijnen?
- Nou, als we bedenken

dat ongeveer twee miljard kilo
in heel Nederland wordt weggegooid,

waarvan ongeveer een kwart tot een
derde bij huishoudens plaatsvindt,

gaan we een rekensommetje maken
dat ongeveer 82,5 miljoen kilo

goed voedsel verdwijnt
door het verkeerd interpreteren en
gebruiken van de houdbaarheidsdatum.

82,5 miljoen kilo!

Ja, precies 82 met zes nullen.
- Waarom vervangen we

die datum niet gewoon?
- Klinkt heel logisch,

maar eigenlijk zijn we gebonden aan
Europese wetgeving op dat terrein.

Dus er is een verplichting
voor de verpakking

en het bedrijfsleven
om die datum erop te zetten.

Als zo'n product
over de houdbaarheidsdatum

is, dan kan de supermarkt het
natuurlijk niet meer verkopen.

Dat is een veelgehoord argument,
maar eigenlijk is dat niet waar.

In zoverre is het inderdaad wetgeving
die wel stelt van nou, het
mag niet verkocht worden na de datum.

Maar in diezelfde wet staat ook je
mag het stickeren met de nieuwe datum.

Alleen THT producten trouwens.
Maar dat betekent daarna wel

dat de degene die het omstikkert, de
supermarkt of een ander verkoopkanaal,

Die neemt dan
de wettelijke aansprakelijkheid over.

Mochten er gezondheidsclaims komen.
En dat is iets

wat ze meestal niet aan willen gaan.
- Maar het kromme is dat voedsel

dat over datum is wel
wordt uitgedeeld door de voedselbank.

Dit hoef je niet weg te gooien.
- Nee, dat zou ik zeker niet doen.

Er is niks mis mee. Het
is nog hartstikke goed. Echt waar.

En hier heb ik dus droge soep.

Nou, droge producten
kun je tot een jaar na datum bewaren.

Maar dat is al twee maanden geleden.

Februari 23 en wij mogen die producten
uitdelen tot een jaar na datum.

En dat
is echt niet strafbaar ofzo?

Dat is niet strafbaar.
Wij hebben daar toestemming voor

van de overheid,
van de Voedsel en Warenautoriteit,

die waakt over onze volksgezondheid
en de veiligheid van producten.

Het voelt toch een beetje raar.

Alsof er slechter eten gaat naar
mensen met een kleinere portemonnee.

Het voelt een beetje ongepast.

Nou, het het is geen slechter eten,
Het is eten,

daar is niks mis mee. De producten
die we uitdelen zijn goed.

Er is dus helemaal niks
mis met voedsel dat voorbij

die ten minste houdbaar tot datum is.

De Haagse en
ook de Brusselse politiek willen

dat er minder goed voedsel
wordt weggegooid.

Maar veranderingen gaan traag
en de verspilling gaat door.

Er zijn snellere oplossingen,
bijvoorbeeld een kijk ruik proef
icoontje op een product.

Deze producent doet het al.
- Werkt dat dan ook?

Ja, dat werkt zeker.
Dus onderzoek laat zien

dat op het moment dat je
zo'n kijk ruik proef icoon gebruikt,

dat verspilling minder wordt.

Nou, we hebben hier denk ik vast wel
wat huismerkproducten.

Deze de de beste.

De eerste de beste.
- Tomatenblokjes. Ja, dit is conserven.

Even kijken of hier al wat op staat.
Tenminste houdbaar tot.

Zie boven.
- Kijk, het zal best lang houdbaar zijn.

Gewoon een
houdbaarheidsdatum tot 2025.

Dit kan je denk ik
echt veel langer eten.

Waarom staat hier dan
geen icoontje op?

Omdat het besluit nog niet is gemaakt
om het te doen.

Maar dat zouden
de supermarkten dus wel kunnen doen.

Ja, absoluut.
Juist op huismerkproducten

mag een supermarkt
natuurlijk zelf wat van vinden.

Wat zet ik daar op? Kijk, die datum,
die moet er op van de overheid.

Maar op die verpakking zelf,
daar kan natuurlijk...

Daar kan de supermarkt
zelf invloed op uitoefenen.

Zou de baas van dat huismerk
die hier toevallig ook rondloopt,

het ook een goed idee vinden?
We horen net het verhaal van Geertje.

Die zegt eigenlijk het liefst op ieder
product en kijk, ruik proef symbool.

Waarom staat dat
nou bij Dirk van den Broek nog niet
op alle producten van het huismerk?

Ik denk dat we daar ons onvoldoende
van bewust zijn geweest.

En ik denk dat juist het initiatief van
wat Too good to go nu heeft gedaan,

wat Geertje net al heeft verteld,
dat dat ongelooflijk belangrijk is
om te doen.

Dus ja, ik denk dat dat zeker
een hele mooie toevoeging zou zijn.

Ook op ons huismerk.
Ok, dus als ik dit zo hoor,

dan komt er binnen
afzienbare tijd staat dat logo erop.

Ik zou geen reden weten waarom
we het niet zouden willen doen.

Ik denk dat het heel belangrijk is
om die klanten op te voeden.

Dat buiten een datum,
het heel belangrijk is om ook

op je eigen kompas keuzes te maken
over wat je wel of niet consumeert.

Deze aflevering
is tien mei 2023 uitgezonden.

Het is Dirk van den Broek niet gelukt
om op alle huismerkproducten
een kijk ruik proef label te zetten.

Wel heeft Dirk van den Broek samen
met Albert Heijn en de Stichting Samen

tegen Voedselverspilling afgesproken
dat voor 2028

de helft van de huismerkproducten
een kijk, ruik proef logo krijgt.

Wat houdt ons tegen? in de klas

In 'Wat houdt ons tegen?' onderzoekt schrijver en journalist Jeroen Smit samen met klimaatjournalisten Daphné Dupont-Nivet en Jan van Poppel hoe we grote problemen op het gebied van klimaat, milieuvervuiling, en voedsel- en warenverspilling het hoofd kunnen bieden.

Wat houdt ons tegen?

Jaarlijks gooien we met z'n allen twee miljard kilo voedsel weg, wat gelijk staat aan de ladingen van vrachtwagens die van Utrecht tot aan Barcelona in de file staan. Het is een hoeveelheid voedsel die ook nog eens verantwoordelijk is voor zes procent van de totale uitstoot van broeikasgassen. Om de klimaatdoelen van 2030 te halen, moet deze uitstoot minimaal gehalveerd worden. Met één simpele ingreep blijken we miljoenen kilo's voedsel te kunnen besparen. Als dit zo simpel is, waarom gebeurt dit dan niet? Hoe zijn we in deze wegwerpcultuur beland, maar vooral: hoe komen we er weer uit? Is het wachten op een leider die het voortouw neemt?

Voedselverspilling

In samenspraak met een hersenwetenschapper weet Stephanie haar app superverslavend te maken. Ze bouwt een endless scroll en streaks in haar app. Een ongemakkelijk gesprek in een verslavingskliniek volgt. Moet ze dit hele idee van rijk en machtig worden met een app wel doorzetten?

Techbitch

Rijk en machtig worden net als Elon Musk en andere techbro's, dat lijkt presentator en acteur Stephanie Louwrier wel wat. Ze onderzoekt hoe machtig techbedrijven zijn en probeert zelf techbaas te worden. Move over, Elon: hier is Techbitch! Bij deze serie is ook lesmateriaal beschikbaar voor 

Techbitch op Zapp

In samenspraak met een hersenwetenschapper weet Stephanie haar app superverslavend te maken. Een ongemakkelijk gesprek in een verslavingskliniek volgt. Moet ze dit idee wel doorzetten?

Stephanie maakt iedereen verslaafd aan een app (afl. 2)

Luister van Sacha Bronwasser. Na twee jaar aan de Fotoacademie begint Marie plotseling als au pair voor Louis en Nicolas, de jonge kinderen van een Frans echtpaar. Het kost Marie moeite te wennen aan haar nieuwe routine in het gezin en het leven in Parijs. Ze moet de taal nog leren. De ouders gedragen zich koel. Ze krijgt niet goed hoogte van wat er zich tussen die twee afspeelt. Op een dag belandt ze met de twee kinderen in Parc de L’ile Saint Germain, waar ze een groot gekleurd bouwwerk zien. “Viens!” zei Nicolas. Ik zette Louis op mijn schouders en volgde hem, zijn schooltas en het ingeklapte wagentje onder mijn arm geklemd. Door een halfgeopende hoge deur liep Nicolas als een slaapwandelaar naar binnen. De binnenkant was een witgeschilderd grotachtig slakkenhuis waar elke trede, elk plateau of elke uitstulping met dikke zwarte lijnen was gemarkeerd. Er was verder niemand. Eenmaal buiten zwegen de kinderen nog steeds. Daarna begon Nicolas te lachen en ik volgde hem. Een slap gehinnik verspreidde zich door mijn lijf en knieën. Het was de ontlading van onweer aan het einde van een hete zomer. Na deze wandeling in het park besluit Marie dat het tijd is om haar ervaringen aan de Fotoacademie in één keer op papier te zetten. Wat dan volgt is de beklemmende terugblik op haar vriendschap met Flo, een kunstenares en lerares aan de academie. Het is een geweldige, mysterieuze, bijzondere band. Marie verliest zich helemaal in haar nieuwe vriendin, die toch ook haar docent is. Luister is een hypnotiserend verhaal over au pair worden in Parijs in een tijd van aanslagen, over studeren aan de kunstacademie en over het onvermogen van de personages om hun eigen handelen onder ogen te zien.

Boek in beeld - Luister van Sacha Bronwasser

Handig als je gaat lezen voor je lijst: Boek in beeld, korte boekbesprekingen in animatievorm met boeken als Turks Fruit, Het Diner en Sonny Boy.

Boek in beeld

Luister is een hypnotiserend verhaal over Marie die au pair wordt in Parijs in een tijd van aanslagen, over het ontwikkelen van een bijzondere vriendschap met een docent tijdens studeren aan de kunstacademie en over het onvermogen van de personages om hun eigen handelen onder ogen te zien.

Luister van Sacha Bronwasser

Nieuw voor voortgezet onderwijs

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.

Schooltv

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Koolmeesje op vetbol

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!