Name: Volgens het Verdrag van Versailles kreeg het land de schuld
Uploaded: 2026-01-22T00:00:00+01:00
Duration: 13 min 7 s
Description: Op 28 juni 1919 dag wordt het Verdrag van Versailles ondertekend. Dit betekent het einde de Eerste Wereldoorlog. Duitsland krijgt volgens het verdrag alle schuld. Maar iedereen wilde in die tijd macht uitbreiden, dus waarom werd Duitsland tot agressor bestempeld?

Klas 4/5/6

Klas 1/2/3

28 juni 1919. Op deze dag wordt het Verdrag van Versailles ondertekend. Het einde van een van de meest verwoestende oorlogen van de twintigste eeuw. De Eerste Wereldoorlog. Duitsland krijgt volgens het verdrag alle schuld. Waarom? En was die schuld terecht? Laten we even terugspoelen. Aan het einde van de negentiende eeuw ziet Europa er anders uit dan nu. Er zijn leiders met absolute macht, zoals keizers, sultans en tsaren. En ook hebben veel landen kolonies. Dat zijn gebieden over de hele wereld. Zoals de grootmachten Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Duitsland is dan een lappendeken van kleine staatjes. Maar in 1871 verenigen deze zich in het Duitse Keizerrijk. Die wordt uitgeroepen in het Paleis van Versailles in Frankrijk. Het nieuwe keizerrijk wil meedoen met de andere Europese grootmachten en begint ook gebieden te koloniseren. Maar dat is niet alles. Het Duitse Rijk heeft oorlogsambities. En niet alleen het Duitse Rijk. Heel Europa is dan constant in strijd over wie de meeste macht heeft. Sommige landen die spreken af elkaar te helpen als er een grote oorlog uitbreekt. Bondgenootschappen. Aan de ene kant de Triple Alliantie. Dit zijn Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Italie. Dit bondgenootschap groeit uit tot de Centralen. En aan de andere kant de Triple Entente. Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Rusland. Later, de geallieerden. Die bondgenootschappen zijn een slimme zet om elkaar te steunen en de vijand af te schrikken. Maar ze brengen ook dreiging mee. Een relatief kleine gebeurtenis kan zo de aanleiding worden van een groot conflict. In 1914 komt de situatie dan ook tot een kookpunt. In het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije wonen Serviers. En kroonprins Franz Ferdinand wordt doodgeschoten door een Bosnisch-Servische student. Uit protest tegen de onderdrukking van de Serviers in het rijk. Hierop verklaart Oostenrijk-Hongarije de oorlog aan Servie. En de Russen zien de Serviers als broedervolk. Daarom verklaart Rusland weer de oorlog aan Oostenrijk, Hongarije. Dit markeert het begin van de Eerste Wereldoorlog. Omdat de bondgenoten hebben afgesproken elkaar te helpen verklaart het ene na het andere land elkaar de oorlog. Het is als een rij dominostenen. Binnen een mum van tijd is bijna heel Europa met elkaar in strijd. Dat wat al jaren in de lucht hing, wordt werkelijkheid. En er komt nog meer. Want wanneer raakt Duitsland dan betrokken? Het land staat te springen om meer macht en invloed. En ook de burgers juichen de oorlog toe. Ze denken dat het een kort en spannend avontuur wordt waar hun eigen land als held en winnaar uit de strijd zal komen. Duitsland mengt zich, als bondgenoot van Oostenrijk-Hongarije, maar al te graag in de strijd. De Duitsers verklaren de oorlog aan buurlanden Rusland. En Frankrijk. Een oorlog op twee fronten tegen Rusland en Frankrijk tegelijk. Dat kan het Duitse leger helemaal niet aan. Nou, hierop heeft generaal Alfred von Schlieffen al in aanloop naar de oorlog een plan bedacht. Het Schlieffenplan. Eerst Frankrijk overwinnen en daarna Rusland. Want de verwachting is dat het grote Rusland veel minder snel klaar is voor de oorlog. Om via de kortste route naar Frankrijk door te steken valt Duitsland het neutrale Belgie binnen. Nu is Belgie dus oorlogsgebied. En het Verenigd Koninkrijk bondgenoot van Belgie verklaart vervolgens Duitsland weer de oorlog. Het Schlieffenplan werkt niet zoals gedacht. Het Duitse leger vordert maar langzaam door Belgie en Frankrijk. En ondertussen gaat de mobilisatie van het leger in Rusland snel. De tweefrontenoorlog is een feit. Duitsland is omringd door vijanden en moet aan beide kanten vechten. Vrijwel heel Europa is nu in oorlog. En het blijft niet bij Europa. Vanuit de kolonien worden Afrikaanse en Aziatische soldaten gedwongen om mee te vechten aan het front. Kun je je dat voorstellen? Helemaal naar de andere kant van de wereld om te vechten voor een land dat jou onderdrukt? Hierdoor wordt de Europese oorlog een wereldoorlog. De Eerste Wereldoorlog was eigenlijk het moment waarbij op een heel grootschalig niveau moslims in groten getale tegen elkaar hebben gevochten. Frankrijk wilde haar jeugd dat besparen. Aan de Franse kant zien wij 180.00 Algerijnse soldaten 70 tot 80.000 Tunesiers en 44.000 Marokkaanse soldaten. Eigenlijk waren ze als het ware in gedachte ook van de soldaten zelf, een soort vleesvuurkanon. Aan de frontlijn liggen de Duitsers aan de ene kant en de Belgische en Franse soldaten aan de andere kant, kilometers aan loopgraven aan. Van de Noordzee tot aan Zwitserland. Soldaten leven maandenlang in de smalle, modderige gangen. Voor het eerst wordt grootschalig gebruik gemaakt van nieuwe wapens als machinegeweren, tanks, vliegtuigen en gifgas. De wapens, chemische gassen, maar met name ook ziektes die veelal door ratten worden verspreid, worden veel soldaten fataal. En dan krijg je 3,5 jaar de tweede fase van de oorlog de patstelling. - De loopgraven? Ja. Stank, dysenterie, loopgraafvoeten. Je voeten rotten ongeveer af. Je moet je dat voorstellen. Zo'n dagje in november met de ochtendvorst. In de zomer verschrikkelijke besmetting. De latrines liepen over, de ratten liepen over hun gezichten ‘s nachts. In de zomer zaten ze met die muggenplaag en stak je je hand boven de loopgraaf. Daar werd die afgeschoten. Dus dat is een verschrikkelijke zenuwoorlog geweest. Dorpen, steden en platteland alles In Belgie en Noord-Frankrijk wordt kapotgeschoten. Hele gebieden raken onbewoonbaar en er vallen miljoenen slachtoffers. Niet alleen op het slagveld. Omdat de soldaten, vaak boeren, aan het front staan verloedert de landbouw in Europa. De honger, armoede en vele doden zorgen voor veel onvrede onder de burgerbevolking. De oorlog loopt helemaal vast, maar vanaf 1915 beginnen de verhoudingen te verschuiven. En de Centralen? Die trekken aan het kortste eind. Die trekken aan het kortste eind. Italie stapt al na een jaar over naar de geallieerden. Oostenrijk-Hongarije raakt verzwakt. En de Verenigde Staten raakt bij de oorlog betrokken nadat Duitsland in 1917 een schip van de VS tot zinken brengt. Van de centrale mogendheden blijft weinig over. En in 1918 stort ook nog eens het Duitse Keizerrijk in. Ja, de Duitsers realiseren zich dat deze oorlog niet meer te winnen is. Op 11 november 1918, wordt na vier jaar oorlog een wapenstilstand getekend. Dat betekent een einde aan de gevechten. Dit conflict kost 20 miljoen mensen het leven. Voor veel Europese landen is dit de grootste oorlog van de twintigste eeuw. Het staat dan ook bekend als The Great War of la Grande Guerre: de Grote Oorlog. Twee maanden na de wapenstilstand komen vertegenwoordigers van meer dan dertig landen bijeen in Parijs. Ze bespreken hier de voorwaarden voor de vrede. De geallieerden zien zichzelf als winnaars van de oorlog en wijzen onder druk van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, die na vier jaar strijd uit zijn op wraak, Duitsland als de grote schuldige aan. Het agressieve oorlogsplan van de Duitsers schond de neutraliteit van Belgie. Duitsland greep om zich heen en richtte verwoestingen aan met gifgas en duikboten. En dat allemaal omdat ze graag meer macht wilden. Duitsland moet boeten, vinden de winnaars. De Duitsers mogen niet bij de besprekingen zijn, maar worden wel gedwongen akkoord te gaan met de strenge voorwaarden. Anders, zo dreigen de geallieerden, wordt de strijd hervat. Duitsland moet wat we noemen herstelbetalingen doen aan de landen die het heeft aangevallen. Het is een enorm bedrag, dat het land helemaal niet heeft. En ook moet Duitsland grondgebied inleveren. Al hun kolonien en in Duitsland zelf onder andere Elzas-Lotharingen. En het leger moet worden ingeperkt. Het vredesverdrag wordt op 28 juni 1919 ondertekend in het Paleis van Versailles, dichtbij Parijs. Symbolisch, want juist op deze plek is in 1871 het Duitse Keizerrijk uitgeroepen. Het land waarmee de Duitsers hoopten eindelijk een hoofdrol te kunnen spelen in de wereld. Met het Verdrag van Versailles komt er een einde aan de Eerste Wereldoorlog, maar niet aan alle ellende. De oorlog heeft het continent veranderd. En Duitsland? Dat blijft berooid en vernederd achter, met alle gevolgen van dien. Ze noemen het verdrag een Diktat: opgelegd zonder keuze. De oorlog komt Duitsland duur te staan. Maar waarom alleen Duitsland? Iedereen wilde toch macht en aanzien? Toch wordt Duitsland vooral gezien als de agressor. Is het wel terecht dat zij de volledige schuld krijgen en zo hard gestraft worden? Mede door het Verdrag van Versailles komt Duitsland in een diepe economische crisis terecht en krijgt het te maken met grote maatschappelijke onrust. Dit blijkt de voedingsbodem voor fascisme en populisme, zoals dat van Adolf Hitler en zijn nazipartij. Met als gevolg de Tweede Wereldoorlog. Als je de opkomst van Hitler en de nazi's wilt begrijpen, dan ligt hier de kiem. - Want die schulden werden als onrechtvaardig gezien door de Duitsers? - Ja. Het werd zelfs in Nederland als onrechtvaardig gezien, dus dat de Duitsers te hard werden aangepakt. Het is de Franse opperbevelhebber zegt: “dit is helemaal geen vrede, dit is een wapenstilstand voor twintig jaar.” En daar heeft hij precies gelijk in gehad. Zou de geschiedenis anders zijn gelopen als Duitsland niet zo hard was gestraft?

In 1914 breekt in Europa de Eerste Wereldoorlog uit tussen de geallieerden, waaronder Frankrijk en Engeland en de Centralen, waaronder Duitsland en Oostenrijk-Hongarije. Het wordt een bloedige strijd, die zwaar bevochten wordt in loopgraven. Uiteindelijk zal de oorlog zo'n vier jaar zal duren. Klik op de afbeelding om de tijdlijn met belangrijke gebeurtenissen uit de Eerste Wereldoorlog te bekijken.

Tijdlijn over de Grote Oorlog voor het VO

De Eerste Wereldoorlog

Van 1914 tot 1918 woedt in de wereld de ‘Eerste Wereldoorlog’. Nederland doet niet mee aan de oorlog en blijft neutraal. Maar voor veel andere landen wordt deze oorlog gezien als ‘de grote oorlog’. Een oorlog met miljoenen slachtoffers.

Quiz over de ‘grote oorlog’

Wat weet jij over de Eerste Wereldoorlog?

Tweede Wereldoorlog

De Tweede Wereldoorlog is de dodelijkste oorlog ooit. Om te begrijpen hoe deze oorlog begon, moeten we terug naar het eind van de Eerste Wereldoorlog. Klik op de afbeelding om de hele story te lezen op NPO Kennis.

Story over de oorzaken van de Tweede Wereldoorlog

Hoe begon de Tweede Wereldoorlog?

In 1914 breekt er in Europa een oorlog uit tussen de grote landen van Europa. Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk vechten tegen Frankrijk, Engeland en Rusland. Nederland blijft tijdens de Eerste Wereldoorlog neutraal. Het wordt een bloedige strijd die maar liefst vier jaar zal duren. Klik op de afbeelding om de tijdlijn met belangrijke gebeurtenissen uit de Eerste Wereldoorlog te bekijken.

Tijdlijn over de Grote Oorlog

Presentator op oude zolder bij een kaart

Logo NTR zwart

Logo NTR wit

Wat leidde tot de Eerste Wereldoorlog? Wat is er gebeurd tijdens de Cubacrisis en waarom stond er een grensmuur middenin Berlijn? In FF terugspoelen kijken we terug naar het verleden. Wat is er gebeurd en wat zijn de gevolgen?

FF terugspoelen programma afbeelding

FF terugspoelen

Op 28 juni 1919 dag wordt het Verdrag van Versailles ondertekend. Dit betekent het einde de Eerste Wereldoorlog. Duitsland krijgt volgens het verdrag alle schuld. Maar iedereen wilde in die tijd macht uitbreiden, dus waarom werd Duitsland tot agressor bestempeld?

Wereldoorlogen

Waarom kreeg Duitsland de schuld van de Eerste Wereldoorlog?

Volgens het Verdrag van Versailles kreeg het land de schuld

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Koolmeesje op vetbol

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!

Over Schooltv

Over Schooltv.nl

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.