Name: Wat houdt ons tegen? in de klas
Uploaded: 2026-02-19T11:43:00+01:00
Duration: 8 min 19 s

Klas 1/2/3

Klas 4/5/6

Hier zit ook een plastic laagje.

Sommige kunnen een plastic laagje
of een waslaagje hebben.

Zodra er voedselresten in zitten
kan je het eigenlijk niet recyclen,

Want dit verbrandt alsnog
in de verbrandingoven?
- Dit moet in de verbrandingsoven.

Hier kan je niks nieuws mee maken.

Oké, maar geldt dat
voor alle voedselverpakkingen?

Ik heb dan die pizzadozen.
Ik maak ze schoon.

Ik maak de pizzadoos even. Die neem ik
af, haal ik het vet eruit en dan doe ik.

Maar het vet is er ingetrokken in
het papier.

We doen het allemaal wel eens onderweg
een lekkere snack of een warme drank.

Hap slik weg en daarna gaat
de verpakking zó de prullenbak in.

Dagelijks worden er
in Nederland zo'n 19 miljoen eenmalige

to go bekers
en wegwerpverpakkingen weggegooid.

Dirk Groot heeft een passie:
Onze rotzooi.

Zijn bijnaam De zwerfineter.

Hij brengt al tien jaar
de onvoorstelbare berg afval

in kaart die wij op straat
en in de natuur gooien.

Supermarkten zijn ook
halve snackbars geworden natuurlijk.

En ja, alles wat we onderweg eten en
drinken, dat is wat ik met name vind.

Af en toe ook andere dingen.
Dat levert die troep op.

Wat is nu de grootste vervuiler?

Met name de wikkels van snoep
en koek. En de sigarettenpeuken.

Qua volume zijn de bekers ook nog steeds
een groot aandeel.
- Wat voor bekers?

De bekers voor je koffie
en je milkshake en je cola onderweg.

Sinds 2021 zijn
bepaalde plastic wegwerpproducten

zoals koffiebekers, bakjes en bestek
verboden. Hup, uit het straatbeeld.

We maken ze van papier.
Probleem opgelost.

Maar is dat wel zo? We vragen
het onderzoeker Janine Roling.

We zien dat op het moment
dat je zo'n wetgeving invoert,

specifiek gericht op één
materiaalsoort, in dit geval plastic,

dat er vrij snel
een verschuiving plaatsvindt
naar andere materiaalsoorten.

Wat we ook niet moeten vergeten,
is dat de productie van papieren

verpakkingen echt
een enorme druk legt op de bossen,

op de Europese bossen,
maar ook buiten Europa.

Op dit moment importeren we
papierpulp uit landen als Brazilië,

om eigenlijk te kunnen voldoen aan de
wegwerp verpakkingsvraag in Europa.

Het tempo waarin wij bomen kappen
om papier te maken,

dat ligt vele malen hoger dan het tempo
waarin een boom opnieuw aangroeit.

Van de houtindustrie wereldwijd

gaat zo'n 33 tot 40%
naar de productie van papier.

Daarbij worden
jaarlijks zo'n drie miljard bomen

gekapt voor het maken
van verpakkingen.

Dat is een oppervlakte zo groot
als België.

Veel van de houtpulp
die daaruit voortkomt, wordt gebruikt
voor het verpakken van eten.

Vanwege de voedselveiligheidsregels mag

daar namelijk geen gerecycled papier
voor worden gebruikt,

alleen papier en karton
dat uit nieuwe houtvezels bestaat.

Er is gewoon een enorme industrie
achter het maken.

wegwerpverpakkingen in Nederland
alleen per dag.

Die natuurlijk veel geld verdienen
aan het maken van koffiebekers,
milkshakebekers, bakjes.

Dat kan je je voorstellen.
Met 19 miljoen verpakkingen

En die willen eigenlijk dat het zo lang
mogelijk in stand wordt gehouden.

En daarom is er best wel een sterke
lobby. Vooral vanuit papierindustrie,

om die wegwerpverpakkingen
maar te blijven maken.

En eigenlijk is deze wetgeving, die
zich zo specifiek richt op plastic,

is voor hen heel handig,
want het is een verdienmodel.

Zij hebben er belang bij
dat wij dingen blijven weggooien.

Precies.

Jullie hebben
afgelopen week niet gekookt.

We hebben even wat mensen gevraagd
om in te leveren wat ze allemaal...

Onze generatie is van gemakzucht.
- Ja, ja precies.

Kijk allemaal
dit soort wegwerpbekers, Koffie.

Nog meer koffie en ook.

Shakeje.
Deze is van papier, dacht ik.

Maar hier staat op Product
bevat plastic. - Ja, hier ook.

Plastic in product,
maar het voelt heel papierig aan.

Plastic in product.
- Plastic in product.

Tegen het lekken
hebben dus heel veel

papieren verpakkingen alsnog
een laagje plastic aan de binnenkant.

Kunnen we al deze verpakkingen
dan recyclen?

We gaan langs bij een afvalverwerker
waar al ons afval terecht komt.

Van hoeveel weken of maanden
is dit afval wat hier ligt?

Het is geen weken en maanden.

Dit is denk ik ongeveer van drie
dagen wat we aangeleverd krijgen.

Drie dagen?

Ja, we krijgen ongeveer, ja, soms wel
een miljoen kilo op een dag binnen.

Dat plastic laagje
wat in bijvoorbeeld koffiebekertjes

of etensbakjes zit,
kun je daar wat mee mee?

Maar het zit helemaal verkleefd
met dat papier van die koffiebeker.

Maar ook dan moet je dat plastic
los zien te halen van het papier.

En dat is een ingewikkeld
en daarmee duur recyclingproces.

En sowieso, als het hier is geweest,
komt het in de verbranding terecht.

Recyclen is
dus in heel veel gevallen geen optie.

Hoogleraar Ernst Worrell
legt uit waarom niet.

Maar al die bekertjes?

Ja, hier zit ook volgens mij
een plastic laagje.

Sommige kunnen een plastic laagje
of een waslaagje hebben.

Zodra er voedselresten aanzitten,
kun je het eigenlijk niet recyclen.

Want dit verbrandt alsnog in de oven?
- Dit moet in de verbrandingsoven.

Hier kan je niks nieuws mee maken.
- Het mag ook niet in de papierbak?

Nee, nee, zeker met met voedselafval
voedselresten erin mag het niet
in de papierbak.

Oké, maar geldt dat
voor alle voedselverpakkingen?

Want ik heb dan die pizzadozen.

Ik maak ze schoon. Ik maak
de pizzadoos even schoon. Die neem ik af,

haal ik het vet eruit en dan doe ik.
- Het Vet is ingetrokken in het papier.

Dus ook als je net als Jaap braaf
je pizzadoos loopt te boenen,

komt je afval gewoon
op de grote hoop terecht.

Hoe kunnen we ons eten en drinken
dan wél duurzaam verpakken?

In principe moeten we eigenlijk
naar herbruikbare verpakkingen gaan,

want in de vrijwel
de meeste gevallen is

dat duurzamer
dan eenmalig verpakkingen.

Een beetje zoals we dat doen
met bierkratjes. Precies dat model

zouden we eigenlijk ook bijvoorbeeld
bij koffiekopjes moeten hebben.

Bierkratten
en flesjes die erin zitten.

Dat is een systeem wat al al
vele jaren heel goed functioneert.

Dus hergebruiken en afwassen,
zegt de hoogleraar.

Maar hoe doe je dat dan?
Afwassen op grote schaal?

En hoeveel bekers per dag
kunnen jullie nou wassen?

Wij wassen op dit moment 25.000
bekers per uur.

25.000 bekers per uur?
-Per uur ja. Ik krijg vaak te horen

van je hebt een grote machine,
je hebt stroom, water.

Het mooie van dit pand is het
hele dak ligt vol met zonnepanelen,

dus wij draaien hier volledig
op onze eigen energie.

Het water wordt hergebruikt,
ook in de machines.

Deze spoelstraat is duurzamer dan de
vaatwasser die jij thuis hebt staan.

Er is dus een duurzamere optie dan al
onze verpakkingen na één keer weggooien.

De herbruikbare bekers en bakjes.

Waarom zijn we dan niet allang
met zijn allen overstag gegaan?

We stuitten op deze website,
opgezet door de verpakkingsindustrie
en grote de fastfoodketens.

De partijen die niet willen dat er
iets verandert en goed geld verdienen

aan die wegwerpverpakkingen.
- Als ik dit zo zie, dan denk ik.

Herbruikbaar, afwassen
is eigenlijk niet de oplossing.

En wat bieden zij dan als oplossing
aan? Papier.

De verpakkingsindustrie doet er dus
alles aan om te laten zien
dat papier wél de oplossing is.

Dat staat haaks op wat hoogleraar
Ernst Worrell ons vertelde.

Hoe zit dat?
- Maar er zijn ook studies die laten zien,

bijvoorbeeld van
de verpakkingsindustrie, die zegt ja,

dat is helemaal niet duurzamer.

Sterker nog, dat kost alleen maar
meer water en meer energie.

We moeten gewoon met
andere materialen, papier en karton.

Kunnen we gewoon wegwerpartikelen
blijven produceren?

Ja, het vervelende is dat die studies
een levenscyclusanalyse noemen.

Die zijn vaak gebaseerd
op heleboel aannames.

En met die aannames kan je spelen, kan
je het resultaat dus ook beïnvloeden.

Daarom willen we ook
dat al die studies zo transparant
mogelijk worden gerapporteerd,

want dan kunnen we kijken
of die aannames kloppen.

En kloppen die aannames
van de studies die
de verpakkingsindustrie heeft gedaan.

Ze zijn vaak erg negatief
over het aantal keer

dat een beker wordt hergebruikt.
Of ze nemen

aan dat hij bijvoorbeeld elke keer
met heet water wordt afgewassen.

Ze nemen bijvoorbeeld
de emissiefactor voor de productie

van heet water is te hoog, of...
- Ze passen het allemaal een beetje aan.

Op die manier kan je de resultaten
van een LCA beïnvloeden.

Je hebt een bepaald systeem opgezet,
een businessmodel opgezet
waar je nu geld mee verdient.

En verandering kost geld,
dus dat wil je eigenlijk.

 

Zij zitten niet te wachten
op die overstap naar herbruikbaar.

Nee.
- Ze hebben er misschien geen zin in,

maar dat betekent niet
dat ze niks kunnen doen.

We zien zoveel oplossingen al
in Europa.

Er zijn zoveel producenten
van herbruikbare verpakkingen
dat dat het probleem niet is.

Dus eigenlijk
moeten die bedrijven wat durf tonen

en gewoon meer gaan afwassen.
- Ja precies.

Het is dus vrij duidelijk plastic
of papier, het maakt geen moer uit.

We moeten gaan afwassen,
maar wel met zijn allen,

want we kunnen het pas standaard maken
als ook de grote spelers overstag gaan.

We gebruiken het elke dag; plastic. Hoe wordt plastic gemaakt en waarom gebruiken we het zo veel? Door plastic te recyclen geven we het oude product een nieuw leven. 

Quiz over het hergebruiken van spullen

Wat is recyclen?

Glas in de glasbak, fruit in de groenbak en plastic in de PMD-bak. We zijn steeds fanatieker in het scheiden van ons afval. Waarom doen we dat en heeft het scheiden van afval eigenlijk wel zin? Klik op de afbeelding om het scrollverhaal te lezen.

Scrollverhaal over omgaan met afval

Heeft het zin om afval te scheiden?

Bij het opwekken van zonne-energie komt geen CO2 vrij. Een duurzame bron van energie dus. Hoe werken die zonnepanelen en wat is de toekomst van zonne-energie? Je leest het in de story van NPO Kennis.

Story over duurzame energie op je dak

Hoe werken zonnepanelen?

Je kan er bussen op laten rijden die vervolgens alleen water uitstoten. Maar hoe duurzaam is waterstof nou echt? Klik op de afbeelding om de story te lezen. 

Story over een energiedrager

Wat is waterstof?

Wegwerpbekers

Logo Omroep Human - Bont

LOGO OMROEPEN

HUMAN

In 'Wat houdt ons tegen?' onderzoekt schrijver en journalist Jeroen Smit samen met klimaatjournalisten Daphné Dupont-Nivet en Jan van Poppel hoe we grote problemen op het gebied van klimaat, milieuvervuiling, en voedsel- en warenverspilling het hoofd kunnen bieden.

Wat houdt ons tegen? in de klas

Wat houdt ons tegen logo

Wat houdt ons tegen?

Dagelijks gooien we miljoenen bekers, bakjes en zakjes na één keer gebruik weer weg. Nieuwe regelgeving zou het gebruik van wegwerpverpakkingen moeten ontmoedigen, maar er is geen handhaving. Plastic wordt bovendien vervangen door karton: die bruine frietbakjes, kartonnen bekertjes en papieren rietjes voelen duurzaam, maar zijn ze dat wel? Wat houdt ons tegen om van hergebruik de standaard te maken?

Milieu en klimaat

Arbeid, productie en bedrijf

Wegwerpverpakkingen

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Thema ramadan

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!

Over Schooltv

Over Schooltv.nl

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.