Name: Wat houdt ons tegen? in de klas
Uploaded: 2026-02-19T12:20:00+01:00
Duration: 12 min 46 s

Klas 1/2/3

Klas 4/5/6

Fast fashion
komt er niet meer in.

Echt veel minder shoppen,
Heel selectief zijn in wat eruit.

Wat is dat: veel minder shoppen?

Voor mij is veel minder
Vijf items per jaar.

Wandelend door de winkelstraat
of scrollend door webshops.

Kleding kopen doen we allemaal maar
al te graag.

Hoeveel kledingstukken per jaar
kopen we dan per persoon?

Van het hele rek?

Ja. Dus als we...
Is het dit? Of is het dit?

Stuk of acht? Negen.
- Ik zou zeggen het rek.

Ja is goed. Gemiddeld koopt elke
Nederlander vijftig stuks kleding.

Nieuwe kleding per jaar.
Zo vind ik eigenlijk wel veel.

Ik bedoel, ik heb ook mode gestudeerd
en daar heb ik eigenlijk geleerd

dat er heel veel kleding
ook op de afvalberg terecht komt,

wat je dan eigenlijk ook weggooit.

En als het geen kwaliteit kleding is,
dan gaat het kapot
en dan gooi je het sowieso weg.

Mensen laten niet meer maken
tegenwoordig. Dus dat vind ik al veel.

Vijftig kledingstukken per jaar.
Dat is iedere week iets nieuws.

En wat we er ook veel mee doen
is weggooien.

Eenmaal in de kledingbak komt het
in deze gigantische loods terecht
bij de kledingsorteerder.

Een plek vol met
onze afgedankte kleding uit de mode.

Verkeerd gewassen of toch niet
de juiste kleur? Weg ermee.

En weer iets nieuws kopen. Hoeveel
kleding gooien we weg in een jaar?

Nederlanders?
- In Nederland
wordt ongeveer 300 miljoen kilo

per jaar afgedankt, waarvan slechts
de helft apart wordt ingezameld.

Dus de rest zit nog
in het huishoudelijk afval.

En wordt gewoon verbrand, weggegooid.

En ongeveer de helft van alles wat
binnenkomt is daadwerkelijk geschikt

om te worden hergebruikt.
Dus het gaat echt naar tweedehands.

En wanneer kan je er niks meer mee?
Wat is er met die kleding aan de hand?

Ja, dan is het te vuil, te kapot.

Er is een onvoorstelbare berg kleding
op de aarde.

We gooien je vijftien kilo
per persoon per jaar weg.

En toch komen er alleen al
in Nederland elk jaar zo'n

een  miljard kledingstukken bij.

Wereldwijd gaat het zelfs om 80
tot 150 miljard nieuwe artikelen.

Productie van kleding en schoenen zorgt
voor 4% van de wereldwijde CO2 uitstoot.

Maar wie zes kledingstukken per jaar
minder koopt, zo rekende Milieu

Centraal uit,
bespaart al snel veertig kg CO2.

Als alle Nederlanders dat doen, scheelt
dat de uitstoot van 80.000 rondjes

om de aarde in een auto.
Minder kopen heeft dus zin.

Model Kiki Boreel werkte lang voor allerlei
bekende modemerken en weet maar

al te goed hoe merken ervoor zorgen
dat we zo veel mogelijk willen kopen.

Je hebt in die modewereld gewerkt,
in die marketingmachine meegedraaid.

 
Ja.

Hoe werkt die machine?
- Die speelt heel erg in

op jouw emoties en die wil
dat jij nu snel een beslissing maakt.

Dus koop het nu krijg je iets
extra's. Gratis. Gratis verzending.

En het idee is dat als jij iets
koopt, dan krijg je een dopamine shot

in je hersenen.
Daar zijn we eigenlijk aan verslaafd.

Korte dopamine shots dus.
 

We willen steeds heel snel
heel blij worden.

Heel snel heel blij worden, maar
dus ook heel snel ermee klaar zijn.

Dus misschien op het moment
dat dat pakketje binnenkomt,

want je hebt het online besteld
bijvoorbeeld.

Dan is dat dopaminegevoel alweer weg
en heb je helemaal niet meer

dat hele gelukkige gevoel
dat je had toen je kocht.

Maar je gaat er wel weer
naar op zoek.

We kopen heel erg veel en minderen
zorgt dus voor veel minder CO2 uitstoot.

Wat opvalt is dat in
bijna alle kleding één materiaal zit:

Polyester.
En aan al het polyester zitt een keerzijde.

Polyester wordt gemaakt
van plastic

en dus van
vervuilende fossiele grondstoffen.

Elk jaar gaan er
zo'n 342 miljoen olievaten doorheen,

om dat vezel kunnen maken. En hoewel
polyester ook goede eigenschappen heeft.

Het kan kleding bijvoorbeeld sterker
of waterafstotend maken.

Is het vooral het materiaal
waarmee je snel fast fashion
op de markt kan brengen.

Polyester is veel goedkoper,
bijvoorbeeld dan katoen.

Verwacht wordt dat de productie dan ook
de komende jaren met 47% zal toenemen.

Die groei is al begonnen
in de jaren zeventig,

maar vanaf het jaar 2000
is dat echt zo omhoog gegaan.

En dus vanaf het jaar 2000
was het 20 miljoenton polyestervezel.

En nu zitten we op 70 miljoenton
polyestervezel. Globaal op jaarbasis.

Dus die hoeveelheid polyester op
die hele vezel batch, die is enorm.

Dus ongeveer 25 jaar geleden
is dat geëxplodeerd.

Echt wel.
- De polyester kleding.

Ja.
 

Wat zijn nou de nadelen van
die hoeveelheid polyester in kleding?

Nou, ten eerste het komt van fossiele
grondstoffen van polyestervezel.

Daar kan de natuur niks mee.
- Dat is plastic.

Die kan daar niet afbreken, dus
die blijft daar eeuwig rondzwemmen.

En dat is een heel groot probleem.
Dus dat stapelt zich op.

Het is de goedkoopste vezel
van allemaal en het wordt

dus ook in textiel verwerkt om
de prijs ook naar beneden te brengen.

Polyester als motor
achter een op hol geslagen industrie.

Waar vroeger twee modecollecties
per jaar werden gepresenteerd,

hangen er nu jaarlijks 22 collecties
in de winkel.

Elke twee weken nieuwe kleding.
Dan ben je het kledingstuk zat.

Nou, dan gooien we het weer weg.

Opgeruimd staat netjes
en recycle het wel weer.

Toch? Of is dat moeilijker
dan je denkt?

Waarom kan niet gerecycled worden?
- Omdat er heel veel polyester in zit.

En dat polyester vaak ook gemixt is
met andere materialen,

waardoor het
ontzettend moeilijk wordt.

Technologisch een enorme uitdaging
om dat uit elkaar te halen,

maar vooral ook heel kostbaar.

We denken dus dat onze kleding
eenemaal in de textielbak gegooi,

netjes wordt gerecycled.
Maar dat is zeker niet altijd zo.

Waarom is de wetenschap nog niet zo
ver. Laura Erkens en haar collega's

doen onderzoek naar materiaalsoorten
en nieuwe manieren van recyclen.

Dit is een voorbeeld
van mechanisch gerecycled textiel.

Het is gerecycled.
- Dit is gerecycled.

Bij mechanisch recyclen ga je eigenlijk
oude textiel versnipperen, verscheuren.

En dat is ook gelijk het nadeel
van mechanisch recyclen is

dat de vezels steeds korter worden.
- Waarom is dat minder goed?

Dat is heel lastig met kortere vezels om
daar weer een sterk garen van te maken.

Ah.

Dit is een voorbeeld
van chemisch gerecycled katoen.

Bij chemisch recyclen ga je het weer
terugbrengen naar het moleculaire niveau

en dan kan je ook weer nieuwe garens.
- Dan ga je het weer opnieuw opbouwen?

Ja, en dan is het kwalitatief eigenlijk
net zo goed als Virgin materiaal.

En wordt dit wordt dit al op grote
schaal gedaan, deze chemische recycling?

Nee. En dat komt door al die mixjes.

Die gemixte materialen in die truien
en T-shirts.

Ja, dat, dat
moet je eerst gaan scheiden.

Je kan niet katoen en polyester
tegelijk chemisch recyclen.

We kunnen 100%
gerecyclede kleding maken.

Alleen de industrie doet
iets tegenovergestelds namelijk

al die gemixte materialen waardoor
we dit eigenlijk niet kunnen doen.

Nou ja, je voelt het.

Het is ook heel fluffy. Ja.

Heel zacht.
- Stoppen met mixen dus.

Dat is een belangrijke stap
om de klerenbende tegen te gaan.

Maar ook ons koopgedrag
kan een tandje minder.

Irene Maldini onderzocht de manier
waarop we met kleding omgaan.

Wat blijkt? We vervangen onze kleding
niet als ze op zijn,

maar willen gewoon telkens meer
en meer en meer.

Hierzo heb ik een shirtje gehaald,
en twee hoodies, een blouse.

Een blouse en een bijpassend shirt.
- Meestal heb ik zoiets van ja,

ik heb eigenlijk weinig afwisseling,
dus dan kan er weer wat bij, toch?

Ja, nee, ik denk
dat het daar niet over gaat.

Nee. Ik koop toch wat ik mooi vind.
Dat is het.

Dat er iets moet gebeuren
is ook in Europa doorgedrongen,

met één land als absolute koploper.

In Frankrijk doen ze het dus
best wel goed.

Ik las hier ook
dat ze dus gestopt zijn met,

of in ieder geval dat het niet meer mag
om reclame te maken voor fast fashion.

Dat dat verboden is sinds dit jaar.
- Oh ja.

Nou, in 2024
is die wet er doorheen gekomen

met 337 stemmen voor en één tegen.

Ook Nederland wil die immense stroom
aan kleding indammen.

Dit stuk van het ministerie
van Infrastructuur en

Waterstaat barst van de ambitie.

In 2030 mogen we geen vijftig,

maar 35 nieuwe kledingstukken
per jaar kopen.

Mooie plannen en er staat zelfs in
of ze sale kunnen inperken,

Of ze het aantal kledingcollecties
per jaar kunnen inperken

en of ze reclame dus
net zoals in films.

Zoals in Frankrijk?
- Kunnen inperken.

Dat zijn hele
vooruitstrevende plannen, toch?

Ja, en er staat ook dat er misschien
zelfs een productieplafond kan komen,

zodat er een soort maximum komt aan
wat er allemaal binnenkomt.

Alleen nu is er een beslisnota
van de staatssecretaris.

Wat gaan we er daadwerkelijk mee doen?
- Wat gaan we nou doen?

En dan wordt er eigenlijk gezegd
het reclameverbod.

Er wordt nu niet overgegaan
tot concrete maatregelen,

maar er wordt verder onderzoek
gedaan. En dan dat importquotum.

Deze maatregelen
zijn juridisch te ingewikkeld.

We werken dit niet verder uit.
- Voorlopig nog geen concrete plannen

van de overheid, maar zelf
kan je wel het een en ander doen.

Zo heeft Kiki zichzelf op een
fashiondieet gezet en stelt ze strenge
eisen aan de kleding die ze koopt.

Ik ga bijvoorbeeld.
Ik kijk even van nou,

hoe zien de knopen eruit? Ik
vind dit bijvoorbeeld al heel leuk.

Dit zijn metalen knopen.
Ze zijn niet plastic.

De naden zijn hier mooi
met een dubbel stiksel erop.

Dus dat is ook mooi gemaakt. En wat
ik altijd doe is ik check het label.

Echt waar?

Altijd label kijken.
Ja, moet je echt eens doen.

Ja, deze bij jouw rest van jouw look.
- Nou, ik weet niet of.

 
Dit nou de beste look is.

Nee, dat zou ik niet doen.

Toen ik me bewust werd van
al die issues van de mode industrie,

toen heb ik wel echt besloten dat
fast fashion komt er niet meer in.

Echt veel minder shoppen,
heel selectief zijn in wat ik uit.

Wat is dat? Veel minder shoppen?
Voor mij is

veel minder.
Vijf items per jaar.

Maar met zo'n regel
van vijf items leg je natuurlijk wel

de verantwoordelijkheid om bewust
om te gaan met onze kleding.

Bij de consument, bij jouzelf, bij
mij, als ik nieuwe kleding ga kopen?

Ja. Is dat helemaal fair?
- Ook fair?

Ja, want ik denk
dat de consument ook power heeft.

Waarom vijf eigenlijk?
- Ja, vijf nieuwe kledingstukken.

En dat heb ik gebaseerd op een
rapport van de Holter Cool Institute.

Die hebben onderzoek gedaan.

Hoeveel kan je nou consumeren om
binnen de planetaire grenzen te blijven?

Zij kwamen uit dat als je kijkt
vooral naar de CO2 afdruk van kleding,

kun je ongeveer vijf items per jaar
kopen. Dat is natuurlijk gemiddeld,

want een sok en een jas, daar
zit echt nog wel een verschil in.

Het is niet 5 paar sokken?

Het is niet vijf paar sokken.
Het is in ieder geval iets van ja,

het geeft iets van een kader
op basis van wetenschap.

Ik vertrouw de wetenschap daar altijd
in. Dus ja,

het geeft mij een houvast daarin. Je
moet het zien als een soort challenge.

En het helpt ook als je zegt ik koop
maar vijf items per jaar en je gaat
iets nieuws kopen en je ziet een item,

dan denk je is dit een van de vijf en
dan kom je al best wel snel tot nee.

En zo wel,
dan ben je superblij met het stuk.

Ja.

Hoe komen we af
van die enorme klerenbende?

Het is een veelkoppig monster.
Overproductie, te veel polyester,

gemixte materialen
en de constante verleiding.

Het is wachten op beleid en tot die tijd
kunnen we Kiki's voorbeeld volgen.

Vijf nieuwe items per jaar
zonder polyester mix.

We gebruiken het elke dag; plastic. Hoe wordt plastic gemaakt en waarom gebruiken we het zo veel? Door plastic te recyclen geven we het oude product een nieuw leven. 

Quiz over het hergebruiken van spullen

Wat is recyclen?

In de zomer van 2019 komt de temperatuur in Nederland voor het eerst in de geschiedenis boven de 40 graden Celsius. Deze extreme hitte is het gevolg van klimaatverandering. Hoe komt dit en wat kunnen we ertegen doen? 

Scrollverhaal over klimaatverandering en een leefbaar klimaat

Klimaatkansen 

De winkel ligt vol met eten. Dit wordt over de hele wereld geproduceerd. Om de hele wereldbevolking te kunnen voeden, is er veel voedsel nodig. Hoe zorgen we ervoor dat iedereen genoeg eten heeft?

Quiz over duurzame voedselproductie

Wat is duurzaam consumeren?

Welke apparaten verbruiken veel energie? En hoe kun je energie besparen in huis? Ga op ontdekking met deze interactieve schoolplaat speciaal voor de bovenbouw en kom meer te weten over energie in en rondom het huis!

Interactieve schoolplaat in en rondom het huis

Energie in en rondom het huis

Wat houdt ons tegen? in de klas

Logo Omroep Human - Bont

LOGO OMROEPEN

HUMAN

In 'Wat houdt ons tegen?' onderzoekt schrijver en journalist Jeroen Smit samen met klimaatjournalisten Daphné Dupont-Nivet en Jan van Poppel hoe we grote problemen op het gebied van klimaat, milieuvervuiling, en voedsel- en warenverspilling het hoofd kunnen bieden.

Wat houdt ons tegen logo

Wat houdt ons tegen?

'De aarde is het slachtoffer van onze verslaving aan mode', zegt VN-secretaris-generaal António Guterres. In Nederland komen jaarlijks bijna een miljard nieuwe kledingstukken op de markt, vaak gemaakt van goedkoop polyester, een product van fossiele olie. Terwijl onze kledingkasten uitpuilen, groeit ook de milieu-impact van de kledingindustrie. Wat houdt ons tegen om deze stapel kleren eindelijk aan te pakken?

Milieu en klimaat

Arbeid, productie en bedrijf

Duurzame kleding

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Thema ramadan

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!

Over Schooltv

Over Schooltv.nl

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.