Name: Wat houdt ons tegen? in de klas
Uploaded: 2026-02-10T15:24:06+01:00
Duration: 9 min 3 s

Klas 1/2/3

Klas 4/5/6

In plaats van:

He, je kan nieuwe telefoons uitzoeken,
zouden ze ook kunnen zeggen:

He, het is misschien tijd voor een APK
van je telefoon.

Dag in dag uit verdwijnen we
vele uren in onze schermpjes.

We houden zoveel van onze telefoon
dat we bijna geen oog meer hebben
voor iets anders.

Scrollend en swipend
verklaren we onze smartphones...

steeds maar weer
de liefde voor zolang als het duurt.

Want die liefde eindigt
al na een paar jaar.

Op de schroothoop.

Dit ziet er voor de meeste mensen
denk ik uit

als een grote berg oude telefoons.
En dat is het natuurlijk op zich ook,

maar ik zie vooral
een enorme berg zeldzame materialen

die met heel veel moeite
uit de grond zijn gehaald.

Op zich is dit in zichzelf...

Deze berg zelf
is niet zo het hele grote probleem.

Maar hiervoor is ongelooflijk veel
impact veroorzaakt bij de mijnbouw...

aan de andere kant van de wereld
en de productie in de fabrieken.

Door onze koopdrift moeten er steeds
weer nieuwe grondstoffen worden gemijnd.

En daar zit dus de echte impact.

Het maken van een smartphone
kost 64 kg CO2

en we kopen als Nederlanders per jaar
zo'n zeven miljoen smartphones,

dus dat komt neer op 448.000.000 kilo CO2

Met de hoeveelheid CO2 die vrijkomt bij
de productie van al die smartphones

kunnen we 54.900 keer een rondje om
de aarde rijden met een benzinemotor.

Een behoorlijke impact.
Al die telefoons van ons bij elkaar.

Daar houd je geen rekening mee als
je een nieuwe smartphone aanschaft.

Hoe lang doen we eigenlijk
met die telefoons?

Na al een half jaar.
- Half jaar?
 

En hoe lang ga je er nog mee doen,
denk je?
- Nou, ik hoop twee jaar.

Is het een nieuwe telefoon?
- Nou een iPhone van vorig jaar.

Vorig jaar?
-Of twee jaar geleden?
 

Ben je alweer toe aan een nieuwe?
- Ja zeker. Ja.

We doen gemiddeld 2,5 jaar drie jaar
met onze telefoon.

Dan kopen we een nieuwe en belandt een
groot deel meer dan de helft in de la.

Meer dan 40% van de afgedankte
smartphones is nog in goede staat.

Uit onderzoek blijkt
dat we onze telefoon vooral wegdoen

omdat we een nieuwere versie willen
of bij het afsluiten van een abonnement
goedkoop een nieuwe kunnen kopen.

Wat maakt nou dat wij mensen zo graag
een nieuwe telefoon willen kopen?

En dat we dat ook zo vaak doen.
- Nou dat we dat zo vaak doen,

Dat heeft ook te maken met het feit
dat we eigenlijk er van uit gaan

dat een telefoon
zo'n twee á drie jaar meegaat.

En dan mogen we wel een nieuwe.

Terwijl bij een wasmachine we uitgaan
van dat hij wel tien jaar meegaat.

Waar zit hem dat in, dat verschil?

Telefoons gaan natuurlijk
technologisch wel wat sneller vooruit

dan de wasmachine, dus
daar zit m inderdaad een verschil.

Maar het zit hem ook in het feit dat we
inderdaad dat om ons heen zien gebeuren.

Dus inderdaad, ook onze vrienden
en familie nemen nieuwe telefoons.

Nu heet ons programma
Wat houdt ons tegen?

Wat houdt ons dan tegen om die telefoon
niet wat vaker te laten repareren?

Nou, we zien dat consumenten een aantal
barrières hebben bij het repareren

en we noemen dat ook wel fixofobia.

Ja, dus ze verwachten
dat het heel erg duur is en
in sommige gevallen is het dat ook.

Dus dat is inderdaad iets
waar ze tegenaan lopen.

Ze hebben soms weinig vertrouwen in
reparatie, dus dat ze denken van ja,

is het nou echt wel een goede reparatie?
Kan ik qua kwaliteit hierop vertrouwen?

Een andere barrière is dat ze vaak
niet denken dat het te repareren is.

Dus als je kijkt naar het design
van producten en telefoons

en daar een hele duidelijke van,
je kan ze niet openmaken.

Dat is wel een hele duidelijke
barrière. Doordat mensen denken van

hij is niet open te maken,
dus wat kan ik er dan mee?

We lijden dus aan fixofobia.

De angst om te repareren.
We kiezen liever een nieuwere versie.

Of vallen voor het aanbod
van de telefoonproviders.

Dat is niet zo gek, want zij zetten
vooral in op nieuw, nieuw, nieuw.

Heel veel aanbiedingen
voor nieuwe telefoons.

Maar of je dan ook je telefoon als
die kapot is ofzo kan laten repareren
wordt niet echt duidelijk.

Ja, je moet echt een deep dive nemen
in deze sites

om uit te zoeken
hoe je je toestel laat repareren

en wat deze providers überhaupt doen
aan duurzaamheid.

Topdeal: iPhone zestien.
Ja, die krijg je meteen in je face.

Inderdaad.

Volgens mij mag ik ook over twee
of drie maanden verlengen.

Dan krijg je dus nu al mails
welke toestellen er uit komen.

Welke telefoons
je eventueel kunt nemen.

Daar staat niet bij van: hey,
misschien moet je je batterij vervangen.

In plaats van inderdaad,
je kan nieuwe telefoons uitzoeken.

Zouden ze ook kunnen zeggen van
het is misschien tijd voor een APK

van je telefoon, waarbij
je inderdaad een nieuwe accu krijgt.

Nieuwe software,
het ding een beetje schoon gemaakt.

 
Dus op die manier

kan je eigenlijk ook op
een andere manier met mensen omgaan.

En ze stimuleren
om langer met producten te doen.

Ja, hoe kan het nou dat ze
dat niet in die mail zetten denk je?

Ik denk dat het komt omdat we nog
heel erg in een lineaire economie leven.

Een lineaire economie
is van we pakken grondstoffen
bouwen er producten van.

We gebruiken het en we danken het weer
af. Dus eigenlijk heel erg verkwistend.

Terwijl we inderdaad richting een
circulaire economie zouden willen gaan.

Niet alleen de providers bieden
geen circulaire oplossingen aan.

Het zijn ook de bedrijven die de
telefoons maken die ons tegenhouden
om langer met onze telefoon te doen.

En daar is Apple een kei in.
 

Telefoons worden dus gemaakt om te
verkopen, maar niet om te repareren.

Thomas Opsomer is beleidsadviseur
herstelbaarheid en laat ons zien

hoe ingewikkeld het is om
een telefoon alleen al open te maken,

laat staan een onderdeel te vervangen.
- Zowel onder het scherm hier

als onder het
achterglas zit lijm rondom rond.

Dus die moeten
we eerst gaan warm maken.

 

Wat een gedoe.
Ik vind het best wel ingewikkeld.

Zou het niet veel makkelijker kunnen?

Dit is een Fairphone. Die is door
iedereen heel makkelijk te repareren.

Als je hier de batterij wil uithalen.

Je kan ze al zien
door het achterste dekseltje.

Dus als ik hier gewoon even onder ga:
dit is de batterij, vijf seconden.

Maar er komt
nieuwe Europese wetgeving aan

waardoor reparatie van alle telefoons
een stuk makkelijker zou moeten gaan.

Even over die wetgeving.

Sinds 30 juli 2024 geldt in de Europese
Unie de right to repair richtlijn.

Die moet het makkelijker maken
om spullen te laten repareren

in plaats van ze weg te gooien.
Elk Europees land heeft twee jaar

de tijd om
dit in eigen wetten te verwerken.

Sommige landen zijn er al mee bezig.
Zo heeft Oostenrijk reparatiebonnen.

Je krijgt de helft
van de reparatiekosten terug

tot maximaal € 200per apparaat.

Maar er schuurt nog wel
het een en ander aan deze wet.

Een van de dingen in de nieuwe wetgeving
waar we ons echt aan storen,

is dat partsparing
nog altijd toegelaten zal zijn.

Wat is dat, partsparing?
- Hier zie je geen Apple logo op staan.

Dit
is een batterij van Fix it.

Dus nu staat er hier Unknown part.

Ja, dan heeft hij
een gloednieuwe batterij.

Maar er is een foutmelding.
- Ja, het ergste wat we gezien hebben is

dat de telefoon volledig ophoudt
met functioneren.

Gewoon werkt niet.

Meer. Die moet je weggooien, nieuwe kopen.
- Best een technisch verhaal.

Maar om het kort samen te vatten als je
een onderdeel van een telefoon vervangt

met bijvoorbeeld een
niet officieel Apple onderdeel,

kan je telefoon er zomaar mee ophouden.
We gaan verhaal halen in Den Haag

en daar blijkt dat politici ook
vinden dat het beter en sneller moet.

We hebben nog
geen duidelijke reparatiewetgeving,

dus we hebben die voucher nog niet.

We hebben een btw verlaging
op reparatie nog niet doorgevoerd.

De belasting op grondstoffen
zal omhoog moeten

en de belasting op reparatie
en op arbeid zou omlaag moeten.

Nu zijn er allerlei voorbeelden
in de Europese Unie
waar het best wel goed gaat.

In Oostenrijk heb je vouchers
als je repareert.

In Frankrijk heb je dat bijvoorbeeld ook.

Daar heb je reparatiebonnen en
dat is vooral bedoeld om als het ware

de markt te stimuleren om de vraag
te creëren naar die producten

die je ook echt kan recyclen,
die je kan hergebruiken.

In Zweden is
de btw op reparaties verlaagd.

Dat zou in Nederland ook kunnen?

Dat zou in Nederland
ook allemaal kunnen, maar je ziet
dat het wat moeizaam loopt.

Misschien heeft het met politiek klimaat
te maken op dit moment,

maar het is op de hele rijksbegroting
niet heel veel.

Dus het zou gewoon sneller kunnen.

Laten we hopen dat wij in Nederland,
samen met de telefoonfabrikanten,

ook flinke stappen gaan zetten
in de repareerbaarheid

en onze telefoons niet na twee jaar
al gedag zeggen,

maar durven te investeren
in een langdurige relatie.

We gebruiken het elke dag; plastic. Hoe wordt plastic gemaakt en waarom gebruiken we het zo veel? Door plastic te recyclen geven we het oude product een nieuw leven. 

Quiz over het hergebruiken van spullen

Wat is recyclen?

Mobiele telefoons recyclen

Logo Omroep Human - Bont

LOGO OMROEPEN

HUMAN

In 'Wat houdt ons tegen?' onderzoekt schrijver en journalist Jeroen Smit samen met klimaatjournalisten Daphné Dupont-Nivet en Jan van Poppel hoe we grote problemen op het gebied van klimaat, milieuvervuiling, en voedsel- en warenverspilling het hoofd kunnen bieden.

Wat houdt ons tegen? in de klas

Wat houdt ons tegen logo

Wat houdt ons tegen?

De smartphone is onze steun en toeverlaat. Toch doen we hem gemiddeld na 2,5 jaar alweer weg, terwijl hij vaak nog prima werkt. Daarmee dragen we bij aan de snelst groeiende afvalstroom ter wereld: e-waste. En de productie van mobieltjes veroorzaakt enorme ecologische schade, van mijnbouw tot CO2-uitstoot. Waarom kiezen we zo snel voor een nieuwe? Wat houdt ons tegen om onze telefoon langer te gebruiken of te laten repareren? Is een smartphone van tien jaar oud echt ondenkbaar?

Consument en markt

Arbeid, productie en bedrijf

De levensduur van mobieltjes

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Carnaval polonaise

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!

Over Schooltv

Over Schooltv.nl

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.