Name: Wat is een stuwmeer?
Uploaded: 2026-02-26T16:49:00+01:00
Duration: 5 min 44 s
Description: Stuwmeren zijn een soort bergmeren die met een dam worden afgesloten. Het water stroomt door een pijp naar een ondergrondse waterkrachtcentrale. Dat water heeft een enorme kracht. Met een grote turbine wordt de waterkracht omgezet in elektriciteit.

Groep 6/7/8

Ik ben in de Alpen. Een van de grootste bergketens in Europa en hier in de bergen lopen riviertjes en beekjes zoals deze, die bestaan uit regenwater en het water van het ijs en de sneeuw dat bovenin de berg smelt. Dat water stroomt naar beneden en komt in de dalen tussen de bergen stil te staan en dat zijn bergmeren. Wauw! Dus eigenlijk gewoon hele grote regenplassen. Maar wist je dat sommige meren, zoals deze door mensen zijn gemaakt? Door een dam in een dal te plaatsen, blijft het water daar staan. Deze kunstmatige meren worden stuwmeren genoemd en die worden gebruikt om elektriciteit op te wekken. Maar hoe maak je elektriciteit van water? Deze stuwdam is honderd jaar geleden gebouwd. Hij is tachtig meter hoog en hij loopt van de ene kant van het dal helemaal naar de andere kant, dus hij sluit het hele dal af. Dus al het water dat uit de bergen komt wordt hier tegengehouden. Al het water dat eindigt dus in dit meer. 40 miljard liter. Dat zijn 40 miljard van dit soort flesjes. En dat water kan nergens heen behalve naar dat kleine huisje aan de voet van de dam. In dit gebouwtje zit een gat in de dam waar het water een pijp instroomt. Maar waar gaat die pijp heen? Het water stroomt door een drie kilometer lange pijp naar een ondergrondse waterkrachtcentrale die 300 meter lager ligt dan het stuwmeer. Dit is een waterkrachtcentrale. Hier wordt de kracht van het water omgezet in elektriciteit. Hoe kan dat? Eerst moet je weten hoeveel kracht water kan hebben. Ik heb hier een fles met twee gaatjes, een gaatje boven en eentje beneden. Als ik de fles kantel spuit het onderste gaatje verder dan het bovenste gaatje. Dit komt omdat er meer water drukt op het onderste gaatje dan hier boven en dit is ongeveer een liter. Moet je voorstellen 40 miljard liter hoeveel kracht dat heeft? De waterkrachtcentrale is eigenlijk net zoals een watermolen. Het water wil naar beneden. En duwt tegen het rad aan, waardoor het gaat draaien. En die draaiende beweging. Die kun je omzetten in elektriciteit met een dynamo. Die ken je wel van je fiets. Zo'n dynamo zet de draaiende beweging van het wiel om in elektriciteit waardoor het licht gaat branden. Dat is dus wat hierbinnen gebeurt maar dan op een iets grotere schaal. Hier, in dit gebouw, diep in de bergen stroomt het water van het stuwmeer via deze blauwe pijp het gebouw binnen. Het gewicht van al die miljarden liters aan water duwt het water door deze pijp heen. Er stroomt maar liefst 160.000 liter per seconde doorheen. Dat betekent dat in 7 seconden meer dan 1 miljoen liter water hier doorheen stroomt. Het voelt als een soort aardbeving. Heel dit gebouw trilt. Wat een geweld. Het water stroomt naar deze turbine. Het is eigenlijk een soort verbeterde versie van een watermolen. En hierin zit een groot wiel dat aan het draaien wordt gebracht door al dat water. De draaiende beweging van de turbine wordt hier omgezet in elektriciteit en dit heet een generator. Een soort dynamo, alleen dan een stuk groter. En deze zou wel honderden miljoenen fietslampjes kunnen laten branden. Achter de turbine loopt het water het gebouw weer uit en dan komt het hier terecht In het tweede lager gelegen stuwmeer. Een deel van het water dat stroomt naar de Rijn en is over een paar weken in Nederland en een ander deel dat blijft hier nog even.

Wat weet jij van Oostenrijk?

Wintersport, schnitzels en een oud keizerrijk: allemaal heeft het te maken met Oostenrijk. Test jouw kennis over Oostenrijk in deze quiz! Klik op de afbeelding om de quiz te starten.

Quiz over het land van de schnitzels en witte bergen

Welke apparaten verbruiken veel energie? En hoe kun je energie besparen in huis? Ga op ontdekking met deze interactieve schoolplaat speciaal voor de bovenbouw en kom meer te weten over energie in en rondom het huis!

Interactieve schoolplaat in en rondom het huis

Energie in en rondom het huis

Water kan vloeibaar, gasvormig of bevroren zijn. Weet jij alles over de fases van water? Bekijk het Snapje en beantwoord de vragen in de quiz!

Quiz over de verschillende toestanden van water

Wat weet jij over aggregeren?

Water bestaat uit een heleboel watermoleculen. Wat gebeurt er met water als die moleculen gaan bewegen? Bekijk het Snapje en beantwoord de vragen in de quiz!

Quiz over hoe water kan veranderen

Wat weet jij over watermoleculen?

Wat is een stuwmeer?

Logo NTR zwart

Logo NTR wit

Het Klokhuis informeert kinderen van acht tot veertien over de wereld om hen heen, in de breedste zin van het woord. 

Nizar Klokhuis

Programmalogo's

Het Klokhuis

Stuwmeren zijn een soort bergmeren die met een dam worden afgesloten. Het water stroomt door een pijp naar een ondergrondse waterkrachtcentrale. Dat water heeft een enorme kracht. Met een grote turbine wordt de waterkracht omgezet in elektriciteit.

Milieu en klimaat

Van waterkracht naar elektriciteit

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Thema ramadan

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!

Over Schooltv

Over Schooltv.nl

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.