Name: Exoten in Nederland
Uploaded: 2026-03-09T13:50:00+01:00
Duration: 2 min 50 s
Description: Het Aziatische lieveheersbeestje, de grijze eekhoorn, de vlokreeft: allemaal dieren die niet van nature voorkomen in Nederland. Exoten kunnen andere dieren ziek maken of verdringen door al het voedsel op te eten. Maar niet alle exoten zijn invasief.

Groep 6/7/8

Soms nemen mensen onbewust exoten mee, bijvoorbeeld insecten in fruit of een verstekeling in een koffer. Maar soms ook bewust met het idee om hier problemen op te lossen. Zoals dit beestje, het Aziatische lieveheersbeestje. Dit diertje is twintig jaar geleden door mensen zelf naar Europa gebracht om bladluizen te bestrijden. Nuttig, zou je denken, maar het bleek toch een minder lief beestje dan de naam doet vermoeden. Want in werkelijkheid is het een agressief roofdier die niet alleen luizen eet, maar ook de larven van zijn Europese soortgenoten. Daarom is dit kevertje een bedreiging voor inheemse soorten. Dat zijn de dieren die hier van nature voorkomen. En ook dragen exoten vaak ziektes met zich mee waar ze zelf goed tegen kunnen, maar waar Nederlandse soorten dood aan gaan. Deze bijvoorbeeld, die draagt de schimmels bij zich waar de lieveheersbeestjes van hier niet tegen kunnen. En ook bij eekhoorns zie je dat probleem. Dit is de grijze eekhoorn. Schattig beestje. En dat is dan ook de reden dat mensen dit dier als huisdier gingen houden. Alleen toen het dier ontsnapte of bewust werd losgelaten, ging het mis. Want ook deze grijze eekhoorn heeft een ziekte waar de inheemse rode eekhoorn niet tegen kan. En zo zijn er in Groot-Brittannië bijvoorbeeld al bijna geen rode eekhoorns   meer over. Kijk, moet je dit zien. Er zit een schelpje in. Dit is de Aziatische korfmossel. Is dat ook een exoot? Dat is ook een exoot. Hoe komt die hier terecht dan? Die is hiernaartoe gekomen met de containerschepen die ook over de Waal heen varen. We hebben net ook nog wat exoten gevangen. Een heel potje vol. Kijk, dit zijn ze. Maar wat zijn dit precies? Dit zijn vlokreeften. Ze zijn hier ook naartoe gekomen door middel van schepen. Ze hebben ook wel de bijnaam killer shrimp. Killer shrimp. Klinkt een beetje angstaanjagend wel! Omdat ze eigenlijk alles opeten wat om hen heen zit. Dus omdat zij al dat eten opeten, blijft er niet genoeg over voor andere soorten en zijn zij de enige die nog overblijven? Ja. Zo'n exoot die problemen veroorzaakt zoals de grijze eekhoorn deze killer shrimp. Die noemen we een invasieve exoot. En invasief betekent in dit geval ongewenst. Het is een soort die dus een hele hoop schade kan toebrengen aan de leefomgeving. Maar er zijn ook exoten die weinig schade toebrengen aan hun leefomgeving. Zoals deze. De halsbandparkiet. Die kennen we vooral als huisdier. Maar ze zijn ooit uit een kooi ontsnapt en hebben zich in stadsparken genesteld. Maar een grote bedreiging voor de inheemse vogels lijken ze niet te vormen. Al broeden ze wel in holen waar anders andere vogels of vleermuizen hadden kunnen broeden.

Ecosystemen schoolplaat

Aan de hand van het gebied de Veluwe leer je hoe ecosystemen functioneren en welke verschillende ecosystemen er te vinden zijn. De Veluwe is één van de grootste natuurgebieden in Nederland. Verken de heide, het bos en de beek. Ontdek welke invloed dieren onderling op elkaar hebben door middel van voedselwebben. Leer wat het belang is van een dood dier voor de natuur en wat de terugkeer van de wolf betekent voor de Veluwe. 

Klik op de afbeelding om te beginnen.

Interactieve schoolplaat over de Veluwe

Ecosystemen

Sommige hebben acht ogen, andere zijn harig of hebben een pantser. Wat weet jij van kriebelbeesten?

Quiz over spinnen, insecten en andere kleine beestjes

Wat weet jij over kriebelbeesten?

Wat leeft er in en rond de sloot? Zoom in op de verschillende dieren en bekijk de korte video's in deze interactieve schoolplaat.

Interactieve schoolplaat over het slootleven

Leven in de sloot

Quiz steken en prikken

Heb jij goed opgelet tijdens Steken en Prikken? Dan weet jij natuurlijk alles van de dieren die Emma en Jurre te grazen hebben genomen! Klik op de afbeelding om de quiz te starten.

Quiz bij Steken en prikken

Wat weet jij van insecten en reptielen?

Exoten in Nederland

Logo NTR zwart

Logo NTR wit

Het Klokhuis informeert kinderen van acht tot veertien over de wereld om hen heen, in de breedste zin van het woord. 

Nizar Klokhuis

Programmalogo's

Het Klokhuis

Het Aziatische lieveheersbeestje, de grijze eekhoorn, de vlokreeft: allemaal dieren die niet van nature voorkomen in Nederland. Exoten kunnen andere dieren ziek maken of verdringen door al het voedsel op te eten. Maar niet alle exoten zijn invasief.

Dieren en planten

Exotische diersoorten die inheemse soorten verdringen

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Thema ramadan

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!

Over Schooltv

Over Schooltv.nl

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.