Groep 3/4/5

Groep 1/2

Is de Eiffeltoren in de winter minder hoog? Bekijk alle video's over de winter!

Regenlaarzen

Elk seizoen is anders! Weet jij welke dingen er horen bij de herfst, winter, lente en zomer? Klik op de afbeelding om de quiz te starten.

Quiz over de vier jaargetijdes

Wat weet jij over de seizoenen?

Als je in dit klaslokaal zit en door de ramen naar buiten kijkt, zie je de vier seizoenen. Uit elk raam kijk je naar een ander seizoen. Klik op het raam van de lente, de zomer, de herfst of de winter en ontdek wat je in dit  jaargetijde allemaal kunt zien. Laat de kinderen scrollen door de plaat, inzoomen en ontdekken, zoals bijvoorbeeld kikkers, bloemen, egels en schaatsende kinderen. 

Interactieve schoolplaat over de seizoenen

De vier seizoenen

De zomer betekent voor veel kinderen vakantie, zwemmen en ijsjes eten. Maar hoeveel weet jij van de zomer? Test je kennis van de zomer en ontdek of jij er helemaal klaar voor bent!

Quiz over alles wat met zomer te maken heeft

Wat weet jij over de zomer?

Water kan vloeibaar, gasvormig of bevroren zijn. Weet jij alles over de fases van water? Bekijk het Snapje en beantwoord de vragen in de quiz!

Quiz over de verschillende toestanden van water

Wat weet jij over aggregeren?

Zonder jas vat je kou. Zo vervelend als je moeder dit steeds zegt, maar ze heeft wel gelijk. Al dat snot is gewoon geen pretje. Kou vatten gebeurt het meest in de herfst. Dan is je lijf nog niet gewend aan het koude weer. Juist van plotselinge afkoeling word je verkouden. Dus zodra het zomerse weer verandert, doe een sjaal om en trek een dikkere jas aan. Je hoofd moet je het best beschermen, dat koelt het snelste af. Daarom vatten veel kinderen kou na de zwemles. Want met nat haar in de kou is vragen om een snotneus. Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Een snotneus krijg je niet van de kou. Je wordt verkouden door het verkoudheidsvirus. Dat virus is een piepkleine ziekmaker die je met het blote oog niet kunt zien. Daarvoor heb je een hele sterke microscoop nodig. Een virus kan niet vanzelf in je lijf komen, je krijgt het van iemand die verkouden is. En bedankt! Een verkouden persoon heeft het virus in zijn snot of spuug en dat geeft hij door aan jou door te hoesten, niesen of lachen. Maak dus niet te veel grappen bij een verkouden persoon want voordat je het weet heb je een snotneus te pakken. Dat betekent trouwens niet dat je in je blootje de kou in moet gaan want door de kou kan je weerstand wel omlaag gaan. Verkoudheid slaat eerder toe bij mensen met een lagere weerstand. En zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op schooltv.nl.

Van kou word je verkouden

Showprogramma waarin vliegensvlug onderwerpen uit de wereldoriëntatie voorbijkomen. In de studio staat de vraag centraal of het waar is of niet. Is het 'kletspraat'?

Programmaheaders

Programmalogo's

Studio Snugger

Studio Snugger op Zapp

Veel mensen worden in de herfst of winter verkouden. Maar een snotneus krijg je niet van de kou, die krijg je van het verkoudheidsvirus. 

Is het snugger of kletspraat?

Groep 6/7/8

Een dennenappel! Tussen de schubben zitten de zaden. Als de dennenappel nat is sluiten de schubben Is het warm en droog, dan gaan de schubben open. Zo laat een dennenappel dus zien of er veel of weinig vocht in de lucht zit.
De dennenappel is de vrucht van een den! De den is een naaldboom. Een naaldboom heeft hele speciale bladeren: naalden! Lange, korte, platte, stekelige... Er zijn wel 600 soorten naaldbomen. De naalden blijven de hele winter aan de takken zitten. Dit is een grove den. De naalden van deze boom zijn lang en rond. Ze staan per twee bij elkaar op de takken.
Als we zingen "oh dennenboom" dan bedoelen we meestal deze, de spar. De naalden van de spar zijn korter. Sparren hebben platte of juist meer hoekige naalden. Ze staan los van elkaar in rijen op de takjes.
Dit is een fijnspar. Bij de fijnspar staan de naalden rondom het takje. Deze naaldboom verliest WEL zijn naalden in de winter: de lariks. De lariks heeft korte zachte naalden  Ze groeien in bosjes aan de takjes.
Hoe hou je die naaldbomen nou uit elkaar? Daar is een trucje voor: De S van Spar staat voor Solo: de naalden van de spar staan los op de stam, ze staan solo. De D van Den staat voor Duo: de naalden van de den staan twee aan twee op de tak, ze staan in duo's. De L van Lariks staat voor Legio; de naalden staan in een bosje bij elkaar, het zijn er een heleboel, dus LEGIO naalden.

Naaldbomen

Bekijk hier alle afleveringen en clips uit De Buitendienst. Meer video's over natuur en klimaat vind je op de programmapagina van Zapp Your Planet.

De Buitendienst

Er zijn wel 600 verschillende soorten naaldbomen. Wat is het verschil tussen de den, de spar en de lariks?

Ze zijn de hele winter groen!

De Eiffeltoren beklimmen is in de winter makkelijker dan in de zomer. Elk jaar beklimmen meer dan 6 miljoen mensen deze beroemde toren in de hoofdstad van Frankrijk. Dat is een hele klus want de toren is 324 meter hoog. Als je slim bent beklim je de toren in de winter. Dan is het minder warm en de rij korter. De belangrijkste reden is dat je minder hoog hoeft te klimmen. Dus wil je genieten van het uitzicht over Parijs en ben je wat lui aangelegd, beklim de Eiffeltoren dan in de winter. Is het echt waar? Daar wil ik meer over weten. Alle stoffen zetten uit als ze verwarmd worden. Of het nou lucht, water of ijzer is, alle stoffen worden groter als je ze warm maakt. De Eiffeltoren is helemaal gemaakt van staal. Staal is een metaal dat gemaakt wordt in hoogovens. Met staal worden sterke constructies gebouwd zoals bruggen, gebouwen of treinrails. Net als andere stoffen reageert staal op temperatuur. Bij kou krimpt het een beetje, terwijl het bij warmte uitzet en dus iets langer wordt. Omdat de Eiffeltoren van ruim 7 miljoen kg staal is gemaakt, beweegt het door de warmteverschillen in de zomer en de winter. Het verschil in lengte tussen zomer en winter kan in hoogte al snel 15 cm zijn. Een koude Eiffeltoren is dus minder hoog dan een warme Eiffeltoren. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op Schooltv.nl.

In de winter is de Eiffeltoren minder hoog

De Eiffeltoren in Parijs, gebouwd door Gustave Eiffel, is 324 meter hoog. Maar in de winter is ie een stukje korter. Alle stoffen worden namelijk groter als je ze warm maakt.

Is het snugger of kletspraat? 

Heel veel mensen vieren kerst in de zomer. Dat is best logisch. De kachel hoeft niet aan. Maar je kunt lekker met je familie buiten eten in de zon. Kerstcadeautjes zijn in de zomer ook veel leuker. Ook de Kerstman is blij, hij kan dat warme pak uittrekken. Misschien wil jij voortaan ook kerst vieren in de zomer? Zet je sneeuwpop dan wel een zonnebril op.

Het is waar. Aan de andere kant van de wereld vieren ze kerst in de zomer. Op 25 december is het kerst. In Nederland en Europa is het dan winter. We dragen warme kleding aan, gooien sneeuwballen en zetten de kachel aan. Maar op het zuidelijk halfrond is het op 25 december zomer. Daar vieren ze kerstmis in hun zwembroek. Dat komt door de stand van de aarde.
Om licht te krijgen draait de aarde om de zon. Dat rondje duurt 365 dagen. Een heel jaar dus. Maar omdat de aarde schuin staat schijnt de zon elke keer op een ander plekje het sterkst. Kijk, de aarde kan je in tweeën delen. Het zuidelijk halfrond en het noordelijk halfrond. De helft van het jaar staat het zuidelijk halfrond pal in de zon en de andere helft van het jaar staat het noordelijke halfrond in het licht. Op het plekje waar de zon het sterkst schijnt is het zomer. Nederland zit in het noordelijk halfrond. Op 25 december staat met kerst het zuidelijk halfrond  vol in de zon. Bij ons op het noordelijk halfrond is het dan winter terwijl het aan de andere kant van de wereld in Australië het dan zomer is.
Toch wordt kerst daar op dezelfde manier gevierd als bij ons; er zijn kerstcadeautjes en kerstbomen. Er lopen zelfs kerstmannen rond in rode pakken. Dat zal wel heet zijn!

In Australië vieren ze kerst in de zomer

Kun je het je voorstellen, kerst vieren in je zwembroek? Toch kan het, in Australië! Je kan de aarde namelijk in tweeën delen: het zuidelijk halfrond en het noordelijk halfrond. De helft van het jaar staat het zuidelijk halfrond pal in de zon en de andere helft van het jaar staat het noordelijke halfrond in het licht. Op het plekje waar de zon het sterkst schijnt is het zomer. Daarom is het in Australië zomer als het kerst is.

Vieren ze in Australië kerst in de zomer?

Veel vogels trekken in de winter naar warme landen. Maar deze merel blijft in Nederland; die noemen we een standvogel. Net zoals dit roodborstje. De wormen zitten te diep onder de grond en insecten zijn er bijna niet. Maar jij kunt ze helpen door ze bij te voeren. En wát hebben jullie gemaakt?? "De zaadbol, het vogelzaadhuisje, het vogelboterhammen rekje, de vogelketting".

Vogels helpen in de winter

Het vertrouwde programma met Raaf, Fahd en Carlijn over mensen, de natuur, techniek en milieu. Er komen geen nieuwe afleveringen meer. 

Huisje Boompje Beestje header

Huisje Boompje Beestje

Alle HBB-afleveringen op thema (pdf)

Niet alle vogels trekken in de winter naar het zuiden. Vogels die hier blijven noemen we standvogels. Hoe kunnen wij die vogels helpen in de winter? In dit filmpje zie je wat jij kan doen voor de standvogels

Op wat voor manieren kun je vogels in de winter helpen?

Langlaufen doe je zo!

Wat gaat er fout in deze clip? Vind de 5 fouten!

Of niet?

Er zijn veel verschillende sporten die je op ijs kunt beoefenen. Denk maar eens aan kunstschaatsen. Maar heb je ooit van curling gehoord? Curling wordt op een speciale ijsbaan gespeeld. De bedoeling is om de curlingsteen te laten glijden over de baan, zodat deze zo dicht mogelijk bij het midden van de cirkel op de baan terecht komt. Om de steen vaart te geven, maak je een sliding. Je draagt hierbij schoenen met speciale zolen. De ene zool is ruw, de ander glad. Met de ruwe zool kun je jezelf beter afzetten op de hack. Zo heet het blokje waar je je tegen afzet. Op de gladde zool glijd je verder, waardoor je snelheid maakt. Tijdens het gooien houd je de bezem vast om je evenwicht te bewaren. Andere spelers wrijven heel hard met hun bezem over het ijs, om zo de bovenste ijsdruppeltjes te laten smelten. Daardoor komt er een heel dun laagje water op het ijs te liggen waardoor de curlingsteen iets harder over het ijs glijdt. Door de steen een klein beetje te laten draaien tijdens het gooien, kun je de hem een bocht, ‘curl’ in het Engels, laten maken. Nu weet je gelijk waar de naam ‘curling’ vandaan komt.

Curling

De sport curling wordt beoefend op ijs. Een speciale techniek zorgt ervoor dat de steen over het ijs glijdt richting de cirkel. Hoe de sport in zijn werk gaat, is in deze clip te zien. 

Glijden op ijs

Ik ben Mira en dit is mijn broer Ralph. Vandaag gaan we vliegen, maar eerst moeten we opwarmoefeningen doen. Rekken en strekken en veel bewegen en proefvliegen. Nu zijn we klaar om te vliegen en kunnen we ons omkleden voor de vlucht. Op naar de startbaan. En daar gaan we. Vliegen is leuk!

Vliegen van de skischans

Mira en Ralph bereiden zich voor om van de skischans te springen.

Mira en Ralph kunnen vliegen

Oliver tekent een poppetje. Ho, papa roept!
Getsie, wat zijn dat nou?
Ah, een hengel. 
Een hele grote tas vol spullen. 
Oliver zijn vader maakt een gat in het ijs. 
Oliver mag het gat groter maken met zijn schep. 
Is dat zijn hengel? Wat een kleintje!
Papa pakt zo’n vies klein wormpje. Dat is het aas voor aan de hengel. 
Daar gaat ie dan!
En nu maar wachten. 
En wachten…
Heeft ie beet?
O nee, toch niet.
Nog een keer proberen dan maar. 
Af en toe geeft Oliver een rukje aan de hengel. Net als zijn vader. 
Zeg, gaat het nog lang duren visjes?
Haha, nee hoor, hij heeft er een!
Wat een mooie!
Hup, in de bak. Kijk, ze hebben er al vijf!
Zo, genoeg gevist voor vandaag!
Zelfs op zijn tekening is Oliver aan het vissen. Mooi hoor Oliver!

Oliver gaat ijsvissen

In een wak

Het is winter. Het is koud, het vriest. Er ligt ijs dus iedereen wil nu schaatsen hebben. Om te zorgen dat er op dat moment genoeg schaatsen zijn voor iedereen, moeten ze in de zomer al gemaakt worden. In deze fabriek worden verschillende soorten schaatsen gemaakt. Maar ze hebben allemaal 2 dingen gemeen: de schoen en de schaatsbuis met schaatsijzer. Het is ontzettend belangrijk dat je schaatsen lekker zitten. Daarom worden de schaatsen voor profschaatsers op maat gemaakt. Als eerst wordt er een gipsafdruk van de voet gemaakt. Dit is die van Ireen Wüst en deze is van Sven Kramer. Dus zo zien de voeten van winnaars eruit. Aan de hand van zo'n gipsafdruk wordt een kuipje gemaakt, zeg maar de bodem van de schoen. Hier maken ze dat kuipje. Het kuipje is heel belangrijk, want die bepaalt de pasvorm. Gaat naar de schoenfabriek en daar wordt de leren schoen er omheen gemaakt dus het kuipje zit er nog in zodat de schoen perfect om de voet van de schaatser past. De schoen is klaar, maar er moet nog wel een schaats onder. Het begint allemaal met een plat stuk staal. Van deze enorme rol worden de platte stukke staal hier precies op maat afgesneden. Dat is dan de basis van de schaatsbuis. Dit platte stuk metaal gaat vervolgens in de pers en die duwt hem in die ronde buisvorm. Onder in die buis zit een gleuf en in die gleuf komt het ijzer waarmee je over het ijs glijdt. De schaatsijzers gaan met 220 stuks tegelijk in een grote slijpmachine. Je ziet het niet zo heel goed, maar die machine schommelt een beetje. En daardoor maak je die schaatsijzers aan de onderkant een heel klein beetje bol. Het is belangrijk dat die stalen niet helemaal plat zijn aan de onderkant, anders schuur je over het ijs en dan kun je heel moeilijk sturen. Bij het afgerond ijzer kun je wel goed draaien. Dat geslepen staal wordt in de gleuf van de buis geplaatst en dan worden ze aan elkaar gelast door deze machine. Het is heel lastig om te zien, maar het schaatsijzer is dus niet helemaal recht. Hoe rechter de schaats, hoe sneller en makkelijker je schaatst. Daarom hebben ze een machine die het schaatsijzer kaarsrecht maakt. Op de duizendste mm. De machine kijkt me de laser hoe recht de schaats is en buigt hem daarop bij. De robot slijpt de zijkanten van de schaats op mooie rondingen. En dan worden de nopjes erop geplaatst. En hier wordt uiteindelijk de schoen aan vast gemaakt. De op maat gemaakte schaatsen van Sven en Ireen worden straks opgehaald, maar het grootste gedeelte van de schaatsen gaan het enorme magazijn in, klaar voor de winter. Dus tot die tijd...

Hoe worden schaatsen gemaakt?

Het Klokhuis informeert kinderen van acht tot veertien over de wereld om hen heen, in de breedste zin van het woord. 

Nizar Klokhuis

Het Klokhuis

De schaatsen van professionele schaatsers worden op maat gemaakt, zodat de schoen perfect om de voet van de schaatser past. Ook heeft elke schaats een scherp, kaarsrecht ijzer nodig, zodat je goed over het ijs kunt glijden. 

Een schoen, een stuk staal en een scherp ijzer

Een verwarming in de straat is dé oplossing tegen gladheid. Door zout op de weg te strooien, smelt het ijs en glijden we niet uit. Zo gebeuren er geen gevaarlijke ongelukken. Strooizout is alleen niet zo goed voor de natuur. Bomen en planten worden er ziek van. Er is nu een veel simpelere oplossing: de vloerverwarming. Je ziet ze steeds vaker; een fietspad of een straat met ingebouwde verwarming. Het werkt net als de vloerverwarming die mensen in hun huis hebben. ‘s Ochtends zet je eerst die verwarming aan en daarna  die van de straat. Door de verwarmde straten smelt alle sneeuw en ijs. Helaas is daar niet iedereen even blij mee.

Het kan echt! Door warm water door buizen te leiden onder de straat wordt het wegdek een beetje opgewarmd. Precies genoeg om te voorkomen dat de straat bevriest door sneeuw en water. Dat warme water komt heel diep uit de grond. In Reykjavik, de hoofdstad van het koude IJsland, is een winkelstraat die tijdens de strenge winters verwarmd wordt door warm grondwater. Dat warme water komt in IJsland gewoon uit de grond omdat er daar heel veel werkende vulkanen zijn. Zelfs in Nederland hebben we straatverwarming. Niet door vulkanen, maar op een andere manier. In Wageningen is een fietspad dat verwarmd wordt door water. De verwarming werkt met warmte-koude opslag. Dat gaat als volgt: In het fietspad zit een  buizensysteem met daarin water. Als de zon schijnt, warmt het fietspad op en daarmee het water in de buizen. Die buizen gaan tot 150 m diep in de grond. Het warme water dat in de zomer in de grond wordt opgeslagen, wordt in de winter weer naar boven gepompt. Zo kan het fietspad verwarmd worden. Dit kost allemaal geen energie omdat de elektrische pomp die het warme water rondpompt op zonne-energie werkt. In de winter is het fietspad sneeuwvrij en hoeft er niet meer van dat vieze zout gestrooid te worden.

Straatverwarming helpt tegen gladheid

Door warm water door buizen te leiden onder de straat wordt het wegdek een beetje opgewarmd. Zo kan je voorkomen dat de straat bevriest door sneeuw en water.

Vandaag gaan wij het hebben over de winterdip. Wat is het precies en wat kun je eraan doen? Bij mij aan tafel zit Annemarie van Tranen tot Tuiten, samen met haar man Piet. Welkom allebei. Dank je wel, Opper de Pop. Ja dankje, dankjewel. Annemarie. Jouw man Piet heeft vaak last van een winterdip. Ja, als de dagen korter worden en het wordt koud en het wordt donker, ja, dan merk je het gelijk. Hij is de hele dag door ontzettend somber. Ja. Zo. Ja, ik zie het. Gaat het Piet? Stil maar. Hebben we misschien iets van een zakdoekje voor Piet? Yes. Ja, ja, zo gaat het dus iedere winter. Ze noemen bij ons in de familie ook wel Piet Verdriet. En is er niks aan te doen, aan zo'n winterdip? Oh zeker wel! Daar hebben wij van de dokter speciale plaatjes voor gekregen waar Piet af en toe naar moet kijken, he. Ja, ik heb ze meegebracht. Misschien kan ik het voordoen op jullie grote scherm? Oh ja, heel graag ja. Nou Piet, kijk eens naar dat plaatje. Kijk, nu is het winter met sneeuw, ijs, koud en donker daarbuiten. Ja, maar kijk eens wat er na de winter komt. De lente! Dat ziet er al beter uit toch? Blauwe lucht en bloesem aan de bomen. Oh ja, dat ziet er veel beter uit. Maar wacht eens, het wordt nog mooier Pietje, want na de lente komt de zomer! Ja. Blauwe lucht en gras en bloemen! Zomer! Oh wat, tuurlijk! Oh Rietje, ik voel me gelijk een stuk beter. Nou heel goed Piet! Hou dat beeld vast nu he? Dat werkt goed, dus je moet eigenlijk gewoon denken: het winterseizoen gaat ook weer voorbij. Na de winter komt altijd weer de lente en dan altijd weer de zomer. Ja precies, en daarna weer de herfst en dan weer de winter. Enzovoort enzovoort. Sorry wat zei je nou? Na de zomer wordt het weer winter? Nou ja, eerst wordt het dus herfst, maar daarna komt weer de winter. Ja. Dat zeg je dus nooit tegen iemand met een winterdip! Pietje, kijk naar de zomer. De zomer. Dat weet ik Rietje, maar ik kan nu alleen maar denken: straks wordt het weer winter! Ai, ik hoop niet dat die nu ook een zomerdip heeft. Nou goed, sterkte ermee Annemarie en Piet natuurlijk.

Piet van Tranen tot Tuiten heeft een winterdip

Educatief ontbijtprogramma voor kinderen van 6-8 jaar. In deze poppenshow ontvangt presentator 'Opper de Pop' verschillende tafelgasten en muzikanten!

De Boterhamshow

Naar de website van De Boterhamshow

Zodra het buiten koud en donker wordt, krijgt Piet van Tranen tot Tuiten last van een winterdip. Hij wordt elke winter vreselijk somber. Opper leert wat hij vooral niet tegen iemand met een winterdip moet zeggen.

Te gast in De Boterhamshow

Milieu en klimaat

Een afspeellijst vol winterse video's

Seizoenen - Winter

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Koolmeesje op vetbol

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!

Over Schooltv

Over Schooltv.nl

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.