Name: Medialogica in de klas
Uploaded: 2025-12-11T11:46:05+01:00
Duration: 9 min 44 s
Description: De oorlogsdreiging is terug in Europa en dus breidt Defensie uit, met wel negenduizend mensen per jaar. Hoe vind je nieuwe rekruten voor het leger? Met welke beelden worden zij – voornamelijk pubers – verleid om te tekenen? En met name ook: wat zien we niet? Medialogica duikt in de wereld van de marketing van onze krijgsmacht.

Klas 1/2/3

Klas 4/5/6

We worden meer
en meer op onszelf teruggeworpen.

De Nederlandse politiek
voelt de druk.

De strijdkrachten
moeten op oorlogssterkte komen

en werven als nooit tevoren.

Medialogica onderzoekt
met welk beeld

nieuwe rekruten
worden verleid om te tekenen.

Wat wordt er verteld en wat niet?

Krijgsmachten proberen
om zaken als trauma's, verminking,

het afschuwelijke van de oorlog, om

dat toch een klein beetje buiten
de defensie organisatie te houden.

Eendenloopje

Voor jullie billen.
Hamstring.

Een kantoorbaan.
Dat lijkt me gewoon helemaal niks.

De hele dag op kantoor zitten binnen,
de computer.

Ik wil gewoon bezig zijn
en buiten zijn.

Mijn vader heeft
ook bij defensie gezeten vroeger

en die heeft
ook allemaal leuke verhalen verteld.

Daardoor ben ik ook wel
geïnteresseerd geraakt. Met familie
gingen we altijd soldaatje spelen.

Van die speelgoedgeweertjes
en van die pakjes aan.

Helmpje op.
We gaan voor mijn verjaardag

ook
uit het vliegtuig springen. - Ja.

Dit vind ik een
van de meest kenmerkende reclames

van de periode na de Koude Oorlog.

We kennen dan het beeld van
al die uitzendingen die we gaan doen

in in vreemde landen Afghanistan,
Afrika enzovoorts, enzovoorts.

Cambodja. En dan ontstaat het beeld
van de humanitaire soldaat,

de soldaat die eigenlijk vooral
op deze aarde is om mensen te helpen.

En deze compilatie, waarin nota bene
een Afghaans kind gelijk wordt gesteld

met de watersnoodramp
van 1953.

Ja, ik denk dat je dan heel ver af zit
van wat de krijgsmacht eigenlijk is.

Heel veel van onze militairen die
naar Afghanistan gingen bijvoorbeeld,

zeg maar vanaf 2001
en helemaal vanaf 2006 naar Uruzgan.

En die waren verbaasd dat
ze terechtkwamen in een maatschappij

die gedomineerd werd door geweld.
Wij kennen dat niet meer.

De Nederlandse krijgsmacht is op zoek
naar nieuwe rekruten.

Heel veel rekruten en dat
is al jaren geen gemakkelijke opgave.

Wat is een wapen?
Kan een pen zijn?

Dit vind ik een hele mooie, iets
van deze tijd. Dit is echt iets van...

Na de oorlog in Oekraïne is deze
reclame gemaakt, waarin je ziet dat

de krijgsmacht weer graag terug wil
naar: de krijgsmacht is belangrijk.

De krijgsmacht verdedigt Nederland,
de krijgsmacht verdedigt de NAVO.

Dat is eigenlijk wat je na de Russische
inval in Oekraïne sterk terugziet.

En ja, dan zie je eigenlijk
dat je wordt aangesproken.

Dat jongeren worden aangesproken
op hun verantwoordelijkheid.

Misschien wel belangrijker dan ooit.

Voor alle generaties van nu
en na ons. Wat pak jij op?

Er is een normale
sociologische stelregel die zegt

als het land bedreigd wordt,
dan neemt de werving toe.

Dan komen er meer vrijwilligers
om te vechten voor het vaderland.

Maar het blijkt toch
ongelofelijk lastig

om mensen te motiveren tot een hoge
mate van weerbaarheid in Nederland,

omdat dat veronderstelt
dat je dat hebt meegemaakt.

De eerste naoorlogse generatie wist
waarover we het hadden.

Als we het hadden over weerbaarheid
en over de noodzaak ervan.

In de jaren zestig, zeventig,
de welvaartsstaat.

Waar maken we ons druk nog om?
 

Je kan er een berg beklimmen,
je kan er uit parachute springen,

Je kan uitdagende dingen doen,

dingen die je in de normale
maatschappij nooit gedaan zou hebben.

En dat geeft een vorm
van kameraadschap en bevrediging.

Alsof het een sportclub is,
zou je kunnen zeggen.

Hockey is leuk, voetbal is leuk,
leven is leuk. De boer uit Friesland

ontmoet de rechtenstudent uit Leiden
en die leren dan elkaar kennen.

Dus dat geeft ook meer solidariteit.

Maar leuk?

De krijgsmacht is niet leuk. De krijgsmacht
is een geweldsorganisatie.

Werf je op masculiniteit,

op op mannelijkheid, werf je op
sportiviteit, enzovoort, enzovoort.

Dit is een mix van alles.
Hier zit werkelijk alles in.

En wat ik heel fascinerend vind is
dat beeld wat wordt geschapen

van een soort mountainbikende,
bergbeklimmende,

hulpvaardige club.
Ideale burgers zou je kunnen zeggen.

Of werfje voor een krijgsmacht
die straks naar de oorlog gaat.

Mensen zoals jij.

Het fascinerende is dat je wil
de oorlog in de werving schoonhouden.

Dus je wil net doen
alsof het een leuke club mensen

is die hele leuke wapensystemen kan
bedienen, hightech enzovoort, enzovoort.

En tegelijk in hetzelfde journaal
bijna, zou je kunnen zeggen,

om 20.00u zie je de meest
afschuwelijke, verminkte mensen.

Het zal je opdracht maar zijn.

Aan de ene kant moet je mensen werven
en enthousiast krijgen,

maar als je werkelijk alle risico's
benoemt, dan stoot je ze af.

De verhouding tussen het leger
en de samenleving

is wel op meer punten
een ongemakkelijke.

Wat je eigenlijk doet als maatschappij,
als politiek systeem, als land,

is dat je een klein gedeelte
van je burgers apart zet

om datgene te doen
waar je eigenlijk niks van wil weten.

En dat is geweld toepassen.
Nou, dat vinden wij moeilijk.

Want hebben
we niet een morele verplichting?

Ik was altijd wel een beetje
van stoer Florine.

Als we dan uitgingen bijvoorbeeld,
dan is het van: Florine erbij.

Het is oké als ik naar huis fiets.
Florien fietst mee.

Nou ja, het ging wel iets moeilijker dan
verwacht, dat ik geholpen moest worden.

Dat is wel jammer.

Ik denk dat
vrouwen er heel goed bij passen.

Vrouwen zijn wel over het algemeen
iets minder sterk dan mannen.

En je moet wel hetzelfde gewicht
en alles, dezelfde minimale eisen.

Maar ja, daar moet je
dan maar voor trainen, denk ik dan.

Het is duidelijk
dat het moeilijk is om

het hele verhaal te vertellen
en te doen wat je belooft.

Terwijl het ideaal een inclusief
en divers leger is,

blijft het masculiene beeld
Defensie in de weg zitten.

En dat komt op scherp te staan
nu de wereld grimmiger wordt

en vraagt om
een bepaald soort militair.

Een vruchtbare bodem voor
de krijgsmacht is chaos en geweld.

Ik bedoel maar:
Waarom zou je als een krijgsmacht

nodig hebben als een land
helemaal niet meer bedreigd wordt?

Er is een wat controversiële uitspraak
van een Israëlische collega,

Martin van Creveld,
Die zei ooit van: het beste wat

een krijgsmacht kan overkomen, is dat
het terecht komt in een grote oorlog.

Ten eerste hoef je nooit meer te
discussiëren over het bestaansrecht

van die krijgsmacht,
want het is heel erg duidelijk.

En dan zei er ook bij: Het
is wel fijn als het een tijdje duurt,

want dan raakt
een hele generatie bekend.

Hij zegt Dan raakt een hele generatie
bekend met het fenomeen oorlog.

Keihard. Wat hij zegt. En
het zou ook niet mijn uitspraak zijn.

Maar voor de werving
is het probleem opgelost.

Want je hebt
altijd genoeg militairen.

In de jaren 50 van de vorige eeuw krijgt iedere jongen van 18 jaar en ouder een oproep: de dienstplicht. Je treedt tijdelijk in dienst van de marine, landmacht of luchtmacht. Voor sommige jongeren is de dienstplicht de mooiste tijd van hun leven, andere proberen er koste wat kost onderuit te komen. Klik op de afbeelding de hele story te lezen.

Scrollverhaal over jongeren die het leger in moesten

Wat hield de dienstplicht in?

Sinds 1997 is de dienstplicht in Nederland opgeschort. Je hoeft dus niet meer verplicht het leger in. Dat komt voornamelijk door het einde van de Koude Oorlog in 1989; de dreiging van een oorlog is verdwenen. Waarom is de dienstplicht dan niet helemaal afgeschaft? Klik op de afbeelding om de story te lezen.

Scrollverhaal over de Nederlandse dienstplicht voor jongeren

Waarom heeft Nederland nog een dienstplicht?

Het Nederlandse leger bestaat uit vier machten: de landmacht, de luchtmacht, de marine en de marechaussee. Wat zijn hun taken en hoe is het om op missie te gaan?

Scrollverhaal over de taken van het leger

Wat doet het leger?

Medialogica in de klas

Logo Omroep Human - Bont

LOGO OMROEPEN

HUMAN

Een artikel in de krant, een programma op tv: de media hebben veel invloed op de manier waarop het publiek een onderwerp beoordeelt. Maar in hoeverre zijn de media een betrouwbare gids?

Naar de website van Medialogica

De oorlogsdreiging is terug in Europa en dus breidt Defensie uit, met wel negenduizend mensen per jaar. Hoe vind je nieuwe rekruten voor het leger? Met welke beelden worden zij – voornamelijk pubers – verleid om te tekenen? En met name ook: wat zien we niet? Medialogica duikt in de wereld van de marketing van onze krijgsmacht. 

Burgerschap, mediawijsheid, welvaart en samenleving

De marketing van onze krijgsmacht

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Koolmeesje op vetbol

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!

Over Schooltv

Over Schooltv.nl

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.