Groep 6/7/8

Klas 1/2/3

Slovenie

Albanië ligt in het zuidoosten van Europa, op de Balkan. Net ten noorden van Griekenland. Het land is kleiner dan Nederland en de hoofdstad heet Tirana. In Albanië wonen iets minder dan 3 miljoen mensen. Een groot deel leeft in Tirana. De meeste mensen spreken Albanees, een taal die op zichzelf staat en nauwelijks lijkt op andere talen. Het land heeft vrijheid van godsdienst. In Albanië wonen zowel moslims als christenen, maar veel mensen zijn niet erg religieus. Opvallend is dat veel Albanezen in het buitenland wonen. Meer dan anderhalf miljoen zijn geëmigreerd op zoek naar een beter leven. Veel van hen zijn terechtgekomen in Italië en Griekenland. Albanezen noemen hun eigen land ‘Shqipëria’, dat betekent ‘het land van de adelaar’. Die vogel is ook te zien op de nationale vlag. De naam Albanië, zoals wij het land kennen, betekent waarschijnlijk iets als ‘het land met de witte bergen’ En bergen zijn er veel in Albanië, sommige toppen zijn hoger dan tweeduizend meter. Op een aantal ligt sneeuw, die zijn dus wit. Dichter bij zee is het landschap vlakker. Albanië heeft een lange kustlijn, met veel zand- en kiezelstranden. Er heerst een mediterraan klimaat in Albanie, met warme zomers en zachte winters. Echt koud wordt het alleen hoog in de bergen. Albanië hoort eeuwenlang bij het Ottomaanse Rijk, bestuurd door de Turken. Veel Albaniërs zijn dan ook moslim in die tijd. 1912 is een belangrijk jaar in de geschiedenis van het land, want dan wordt Albanië onafhankelijk. Na de Tweede Wereldoorlog, wordt Albanië een communistische dictatuur onder leiding van Enver Hoxha.

Hij sluit de grenzen, veertig jaar lang. Reizen is verboden. Albanezen worden streng in de gaten gehouden, buitenlandse contacten zijn niet toegestaan, religie wordt afgeschaft en het leger bouwt honderdduizenden kleine betonnen bunkers, uit angst voor een aanval op het land. Als dictator Hoxha overlijdt, komt de bevolking in opstand. In het begin van de jaren negentig is de dictatuur voorbij en wordt Albanië een democratische republiek. Na jaren van dictatuur en gesloten grenzen staat Albanië in de jaren negentig voor een grote uitdaging. De inwoners zijn arm, de wegen slecht onderhouden en er is nog geen sprake van internationale handel. Tegenwoordig gaat het wat beter, maar Albanië is nog steeds geen welvarend land. Veel mensen werken op het platteland. Langs de kust trekt het toerisme aan en dat levert banen op. De wegen zijn nog steeds niet overal goed en er is soms ook sprake van corruptie en misdaad. Dat staat verdere economische ontwikkeling in de weg. Albanezen zijn over het algemeen gastvrij en familierelaties zijn belangrijk. Ze kijken op verschillende manieren naar hun verleden. Het leven is streng en moeilijk geweest, maar tegelijkertijd zijn mensen ook trots op de geschiedenis van hun land. Die trots zie je terug in bijvoorbeeld musea en bij herdenkingen. Overal in het land zie je ook nog de oude bunkers uit de tijd van de dictatuur. Sommige zijn daarna beschilderd of omgebouwd en worden nu weer gebruikt op een creatieve manier. Mensen proberen het verleden te begrijpen en te bewaren, terwijl ze ook vooruitkijken naar een modernere toekomst. Albanië is een bergachtig land met een bijzondere taal, een lastig verleden en een kust die steeds meer toeristen trekt.

De wereld rond

Wat voor dieren leven er in het regenwoud? Wat geloven de mensen in India? En hoever ligt Australië bij ons vandaan? De Wereld Rond neemt je mee naar allerlei landen op de wereld.

Programmaheaders

Oefenen met topografie

Het werd decennialang wel het Noord-Korea van Europa genoemd, door de gesloten grenzen tijdens een dictatuur. Maar nu staat Albanië open voor de wereld en bouwt het aan een eigen toekomst.

Albanië

Direct ten zuiden van Nederland, ligt België. De hoofdstad van het land is Brussel. Samen met Luxemburg en Nederland, is België onderdeel van de Benelux. België bestaat uit drie gewesten: Vlaanderen, Wallonië en Brussel. In Wallonië en Brussel is Frans de voertaal en in Vlaanderen is dat Nederlands. In het grensgebied met Duitsland, wordt Duits gesproken. Het Nederlands is de meest gesproken taal in het land. België heeft ruim 11 miljoen inwoners. Meer dan de helft hiervan woont in Vlaanderen. De meeste inwoners hebben een Belgische afkomst. Ongeveer een miljoen Belgen komen oorspronkelijk uit een ander land. Tot het begin van de 19e eeuw, is het gebied waar nu België ligt, onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden. Na de Belgische opstand van 1830, roepen de Belgen hun onafhankelijkheid uit. Pas na negen jaar accepteert koning Willem I de zelfstandigheid van België. Vanaf dan is België een onafhankelijk koninkrijk. In 1914 breekt in Europa de Eerste Wereldoorlog uit. Net als Nederland, wil België niet meedoen aan de oorlog, en dus neutraal blijven. Maar Duitsland valt het land toch binnen. Er wordt fel gevochten aan het lange front dat dwars door België loopt en er vallen velen doden. Zo’n 1 miljoen Belgen slaan op de vlucht naar Nederland. Na de Eerste Wereldoorlog, wordt in 1940, tijdens de Tweede Wereldoorlog, België opnieuw door de Duitse legers binnengevallen. De bezetting duurt 4 lange jaren. Nadat de geallieerde bevrijdingslegers in juni 1944 landen op de Franse kust, wordt in september 1944 België bevrijd. Na de oorlogen breekt een periode van dekolonisatie aan. Ook België erkent dan de onafhankelijkheid van voormalige koloniën waaronder Congo, dat sinds 1908 onder Belgisch bestuur valt. Net als Nederland, is België lid van de Europese Unie. De hoofdstad Brussel is ook de bestuurlijke hoofdstad van de EU. De dienstensector is, zoals in de meeste westerse landen, de grootse economische sector. En ook in de industrie en de havens werken veel mensen. België heeft een gematigd zeeklimaat. Het weer is wisselvallig met relatief koele zomers en niet al te koude winters. In het land zijn veel dennenbossen, weilanden en maisvelden te vinden. In het oosten liggen de Ardennen. Een gebied met heuvels en grotten. De westkant van het land grenst aan de Noordzee.
Door het land stromen ook een aantal rivieren. De Maas en de Schelde, die beiden uitmonden in Nederland zijn de belangrijksten. De gewesten Vlaanderen en Wallonië verschillen op cultureel gebied nogal van elkaar. Behalve de taal richt Vlaanderen zich vooral op de Nederlandse cultuur en Wallonië meer op de Franse cultuur. Wat voor heel België geldt, is dat het een echt bierland is. De biercultuur is zelfs UNESCO-werelderfgoed! Maar ook de frieten zijn wereldberoemd en de mensen zijn trots op de Belgische chocolade. In het land zijn verschillende historische, culturele steden te vinden, waaronder Gent, Brugge en Antwerpen. Veel van die steden gaan ver terug en dat zie je aan de begijnhoven, grachten en markten. In de musea hangen werken van beroemde Belgische kunstenaars als Jan van Eijck, Pieter Paul Rubens en René Magritte. In de hoofdstad Brussel zijn de bekende bezienswaardigheden Manneken Pis en het Atomium te vinden. Net als in Nederland, is er veel liefde voor sport in het land. Vooral voetbal en tennis zijn populair. Buurland België kenmerkt zich door de authentieke steden, de natuur en de eet- en drinkcultuur. En is daardoor ook geliefd onder Nederlanders.

Buurland België heeft een Nederlandstalig en een Franstalig gebied. Ooit was het land onderdeel van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, maar als zelfstandig land heeft het bekendheid gekregen door de frieten, manneken pis, de historische steden en de Ardennen.

België

Bosnië en Herzegovina is één land. Het ligt in het zuidoosten van Europa, in de Balkan. De hoofdstad is Sarajevo.

Bosnië en Herzegovina is iets groter dan Nederland. Het land bestaat uit twee delen. Bosnië is in het noorden, en Herzegovina in het zuiden. Het land heeft veel bergen, maar ook bossen, rivieren, meertjes en veel watervallen. 

Bosnië - Herzegovina heeft een matig landklimaat. De zomers zijn over het algemeen warm. En in de winter kan het flink afkoelen, in de bergen gaat het dan sneeuwen. 

In Bosnië en Herzegovina leven rond de 3 miljoen mensen. 

Al eeuwenlang wonen er verschillende bevolkingsgroepen naast elkaar. De drie grootste groepen zijn de islamitische Bosniakken, de oosters-orthodoxe Serven en de katholieke Kroaten. Alle drie de groepen hebben hun eigen taal. De talen lijken wel op elkaar, dus iedereen kan met elkaar praten.

Op sommige plekken wonen mensen van verschillende groepen gescheiden van elkaar, in andere regio’s wonen ze samen. 

Nu gaat dat goed, maar de groepen hebben ook veel strijd met elkaar gehad.

Eeuwenlang is Bosnië en Herzegovina onderdeel van verschillende rijken. Waaronder Joegoslavië. In 1992 verklaart het land zich onafhankelijk. 

Maar veel Bosnische Serviërs zijn tegen deze onafhankelijkheid. Er breekt een bloedige oorlog uit, tussen de verschillende bevolkingsgroepen. De Bosnische Burgeroorlog.

Vooral de Bosnische moslims worden slachtoffer van het geweld van de Bosnisch-Servische troepen. 2 miljoen mensen slaan op de vlucht en ruim 100.000 mensen worden vermoord. In de hoofdstad Sarajevo vallen zoveel doden dat de begraafplaatsen snel vol raken en mensen worden begraven in parkjes en op voetbalvelden.

In Srebrenica, waar Nederlandse VN-soldaten werken, worden duizenden moslimmannen vermoord. Het is de grootste massamoord in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.

In 1995 komt er een einde aan de oorlog. Sindsdien bestaat het land als Bosnië en Herzegovina. Het heeft nu een eigen regering waarin alle bevolkingsgroepen vertegenwoordigd zijn.

De oorlog heeft veel schade aangericht aan steden en dorpen. In de jaren daarna is veel hersteld, maar de economie groeit maar langzaam. 

Veel mensen werken in de landbouw, ze verbouwen graan, groenten en fruit. Ook verdienen mensen hun geld in de industrie of in het toerisme. Bosnië wordt nog lang niet zo vaak bezocht als buurland Kroatië, maar het toerisme trekt aan. Vooral voor natuur en oude steden.

In de stad Mostar staat een beroemde brug. Tijdens de burgeroorlog is die gebombardeerd. Daarna is hij weer steen voor steen herbouwd. Het een belangrijk symbool geworden voor de vrede. Toeristen komen kijken naar de bekende brugspringers, die 24 meter naar beneden in het water springen.

Bosnië en Herzegovina heeft een rijke mengeling van culturen. In Sarajevo zie je minaretten van moskeeën naast kerktorens en andere oude gebouwen. De stad staat bekend als een plek waar oosterse en westerse invloeden samenkomen.

Van de oorlog is nog steeds veel schade te zien. Zoals vernielde gebouwen met kogelgaten. Street-art kunstenaars maken hier op sommige plekken iets vrolijks van.

De Bosnische keuken is vooral beïnvloed door Turkije, het Middellandse Zeegebied en Centraal-Europa. Čevapi is populair: gegrild vlees. Net als burek, met bladerdeeg. En het is echt een koffieland, koffiedrinken is een belangrijk ritueel.

Bosnië en Herzegovina is een land vol natuur met een bijzondere mix van culturen. Na een heftige burgeroorlog proberen de inwoners samen verder te leven.

Bosnië

Een bloedige burgeroorlog, daar staat Bosnië en Herzegovina vooral bekend om. Maar het land heeft ook prachtige landschappen en een bijzondere cultuur.

Bosnië en Herzegovina

Bulgarije ligt in het zuidoosten van Europa, in de Balkan. Het land is ongeveer drie keer zo groot als Nederland. De hoofdstad is Sofia.

In Bulgarije wonen zo’n 6,5 miljoen mensen. Een groot deel van hen woont in de hoofdstad. Het inwoneraantal daalt al jaren. Er worden steeds minder kinderen geboren en veel jongeren vertrekken naar het buitenland om daar geld te verdienen.
Het Oosters-orthodoxe christendom is de belangrijkste religie. Maar meer dan de helft van de Bulgaren is niet gelovig.
De Bulgaarse taal wordt geschreven met cyrillische letters. Die zie je overal terug, op trams, menukaarten en op borden boven de weg.
Op het platteland wonen mensen vaak in kleine dorpen. Het leven is hier traditioneel en familie is belangrijk. In de steden, zoals Sofia, is het leven moderner en meer Westers.

Sofia is een van de oudste hoofdsteden van Europa. Al duizenden jaren wonen er mensen op deze plek. Uit opgravingen weten we dat Bulgarije in de 7e eeuw een machtig en rijk land is in de Balkan. 
Later wordt het land veroverd door het Ottomaanse Rijk. Daar zijn nog gebouwen en moskeeën van bewaard gebleven. 
Na de Tweede Wereldoorlog komt het land onder invloed van de Sovjet-Unie, net als veel andere landen in Oost-Europa. Het wordt communistisch. Sinds 1990 is het een democratie. En vanaf 2007 hoort Bulgarije bij de Europese Unie.

Het noorden van Bulgarije bestaat uit vlaktes, waar de rivier de Donau doorheen stroomt. Die rivier is belangrijk voor scheepvaart en handel en vormt de grens met buurland Roemenië.
Het midden en zuiden van Bulgarije is meer bergachtig. Het Balkangebergte loopt dwars door het land en verdeelt het in een noordelijk en zuidelijk deel. In de winter kan het hier sneeuwen en vriezen. 
De hele oostkust ligt aan de Zwarte Zee. In de zomer trekt vooral de havenstad Varna veel toeristen die op strandvakantie gaan.

Steeds meer toeristen weten Bulgarije te vinden. Niet alleen voor de stranden, maar ook voor de historie en natuur.  
Bulgarije verdient daarnaast ook geld aan landbouw: granen en ook veel rozen. In het Balkangebergte staan akkers vol rozen. Van de blaadjes wordt rozenolie gemaakt, wat wordt gebruikt door de parfumindustrie. 
Toch blijft Bulgarije een van minst welvarende landen van de Europese Unie. Dat merk je vooral op het platteland. Er is veel werkloosheid, en gebouwen en wegen zijn slecht onderhouden. 

Bij traditionele feesten komen mensen bij elkaar in klederdracht. In de Bulgaarse cultuur zijn zang en dans belangrijk. 
Gebaren voor ja en nee zijn andersom. Als een Bulgaarse ‘ja’ bedoelt, schudt ze d’r hoofd. En knikken is ‘nee’.
Een bekend gerecht is ‘shopska-salade’, gemaakt van tomaten, komkommer en witte kaas. Ook aubergine en gerechten met yoghurt worden veel gegeten.

Bulgarije is een land van oude steden, bergen en rozen. Het heeft een rijke geschiedenis en is tegenwoordig moderner aan het worden.

Bulgarije

Bulgarije ligt in de Balkan. Het heeft steden die al duizenden jaren worden bewoond. De Bulgaren houden van muziek en dansen, en in de bergen vind je velden vol met rozen.

Direct ten oosten van Nederland ligt ons buurland Duitsland. De hoofdstad is Berlijn. Er wonen ruim 83 miljoen mensen in Duitsland. Dat is ruim vier keer zoveel als in Nederland. Duitsland heeft daarmee de grootste bevolking van alle landen van de Europese Unie. Driekwart van de Duitsers woont in stedelijke gebieden, waaronder Hamburg, Frankfurt, München en natuurlijk Berlijn. De grootste bevolkingsconcentratie bevindt zich in het Ruhrgebied in het westen van het land. Ongeveer 30 procent van de Duitsers heeft een niet-Duitse afkomst. Dit zijn onder andere Joegoslaven, Turken en Italianen. Een opvallend verschil tussen het oosten en het westen, is dat er in Oost-Duitsland relatief meer ouderen wonen en in West-Duitsland meer jongeren. In de twintigste eeuw voert Duitsland twee grote oorlogen. Na de Eerste Wereldoorlog, die van 1914 tot 1918 duurt, is Duitsland een van de verliezers. De winnaars van de oorlog straffen Duitsland voor alle aangerichte ellende. Zo moet het land veel geld betalen en mag het leger voortaan niet meer dan uit 100.000 man bestaan. Duitsland kan de boetes niet betalen en er breekt een economische crisis uit. Dit heeft als gevolg dat er veel werkloosheid en inflatie is. Tijdens deze crisis staat een nieuwe leider op: Adolf Hitler. Met zijn Nazipartij heeft hij kritiek op de straffen en boetes die Duitsland zijn opgelegd. Ook geeft hij de Joden de schuld van het verliezen van de Eerste Wereldoorlog. Hitler wil heel Europa in zijn macht krijgen en begint een nieuwe oorlog. Met de inval in Polen, breekt in 1939 de Tweede Wereldoorlog uit. In 1940 wordt ook Nederland veroverd. Tijdens deze bloedige oorlog komen miljoenen soldaten om het leven, maar ook veel onschuldige burgers worden gedood. Zo’n 6 miljoen Joden en honderdduizenden Roma en Sinti worden vermoord in concentratiekampen en door vuurpelotons. In 1945 geeft Duitsland zich over en verliezen ze ook deze oorlog. Na de Tweede Wereldoorlog wordt Duitsland, dat in puin ligt, verdeeld onder de winnaars van de oorlog. Het oosten van het land komt onder toezicht te staan van de communistische Sovjet-Unie. Het westen wordt bestuurd door de kapitalistische landen, de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Frankrijk. Als de Koude Oorlog uitbreekt, wordt het oostelijke deel van Duitsland gescheiden van het westen en wordt er een muur gebouwd midden in de stad Berlijn. In 1989 is de Koude Oorlog voorbij en wordt de Berlijnse muur afgebroken. Duitsland is dan weer een eenheid: de Bondsrepubliek Duitsland. Duitsland is de vierde economie van de wereld en exporteert veel hoogwaardige producten zoals machines, auto’s en chemische producten. Van oudsher is Duitsland een industrieland. Duitsland is net als Nederland lid van de Europese Unie. Hierdoor is Duitsland een belangrijke economische partner van Nederland. Het grootste deel van Duitsland heeft een gematigd zeeklimaat. Alleen in het zuiden vind je een hooggebergteklimaat. De gemiddelde temperaturen zijn hierdoor goed te vergelijken met die van Nederland. Alleen is het in de winters over het algemeen net iets kouder, en in de zomer net wat warmer. Ook is de kans op sneeuw groter in Duitsland. Het landschap van Duitsland is heel divers, met groene velden, heuvels, bossen en bergen. Bekende gebieden zijn het Zwarte Woud en de Eifel. Door het land stromen veel rivieren. Twee grote rivieren zijn de Donau en de Rijn. De Rijn komt uiteindelijk uit in Nederland, waar het de Noordzee in stroomt. De belangrijkste godsdiensten in Duitsland zijn het katholieke- en het protestantse geloof. Daarom worden er veel christelijke feestdagen gevierd. Een ander typisch Duits feest is het Oktoberfest. Kenmerkend voor dit feest zijn bierpullen en lederhosen. In Duitsland zijn veel musea te vinden. Steden als Berlijn en Hamburg hebben een rijk cultureel leven met poppodia, concerten en vlooienmarkten. Bekende Duitse gerechten zijn de curryworst, schnitzel en zuurkool. Daarnaast wordt er veel zuurdesembrood gegeten. Na een turbulente 20e eeuw, heeft Duitsland zich ontwikkeld tot economische supermacht én een geliefde toeristische bestemming. Elk jaar gaan veel Nederlanders op vakantie naar onze ‘oosterburen’. Vooral liefhebbers van de culturele steden en de natuur brengen een bezoek aan Duitsland.

Ten oosten van Nederland ligt Duitsland. De 20e eeuw staat voor Duitsland grotendeels in het teken van allerlei oorlogen, maar tegenwoordig is Duitsland een sterk economisch ontwikkeld land. Duitsland is geliefd bij toeristen door culturele steden als Berlijn en Hamburg, natuurgebieden als het Zwarte Woud en de Eifel én door typische gewoontes als het Oktoberfest.

Duitsland

Estland ligt in het noordoosten van Europa. Samen met Letland en Litouwen vormt het de Baltische Staten. Estland is het meest noordelijke land van de drie en heeft de minste inwoners. De hoofdstad is Tallinn. In Estland wonen ongeveer 1,3 miljoen mensen. Het is een dunbevolkt land. Grote delen van het land bestaan uit bossen en meren. Een derde van alle inwoners woont in de hoofdstad Tallinn. Verder wonen mensen over het land verspreid in kleinere steden en dorpen. De inwoners van Estland noem je Esten. Naast Esten woont er ook een grote groep Russische mensen in het land. Vooral in de hoofdstad en langs de grens met Rusland in het oosten. De meeste Esten zijn niet gelovig. Maar sommige Esten en Russen wel, die zijn bijvoorbeeld Oosters-orthodox. De officiële taal is Estisch, dat lijkt een beetje op Fins. Geschiedenis Estland ligt aan de oostkant van Europa aan de Oostzee. Het land ligt strategisch gunstig tussen Europa en Rusland. Eeuwenlang is Estland daarom overheerst geweest door onder andere Denemarken, Zweden, Duitsland en Rusland. Allemaal hebben ze hun sporen nagelaten. Pas in 1991 wordt het land echt onafhankelijk, na jarenlang overheerst te zijn door de Sovjet-Unie. Nu is Estland lid van de Europese Unie en de NAVO. Helemaal in het noordoosten van Estland ligt Narva, aan de grens met Rusland. Een brug verbindt de landen. Aan de ene kant van de brug ligt Estland, en begint dus ook de EU en de NAVO. Het kasteel aan de overkant ligt op Russisch grondgebied. De geschiedenis is hier duidelijk zichtbaar. Als Estland na 1994 onafhankelijk is, wil het land snel moderniseren.

De overheid zet sindsdien volop in op digitalisering. Het Internet wordt gezien als een mensenrecht. Overal in Estland is er toegang tot openbare wifi. Bij verkiezingen stemmen mensen online en alle kinderen leren op school al te programmeren. Ook met elektrisch rijden loopt Estland voorop: het is het eerste land met een netwerk van laadpunten. Estland een welvarend land geworden. Onder meer door de transportsector. Er gaan veel grondstoffen over het water, de weg en het spoor. Hout is zo’n belangrijke grondstof. Veertig procent van het landoppervlak van Estland bestaat uit bos. Een deel daarvan is beschermd in nationale parken. Er leven bruine beren, wolven en vossen. Ook zijn er veel meren en meertjes waar vogels op afkomen. Estland heeft een gematigd continentaal klimaat. De zomers zijn niet zo warm en als in de winter de wind uit het oosten komt kan het er flink vriezen. In het westen heeft Estland een lange kustlijn. Voor de kust liggen duizenden kleine eilanden, waarvan sommige bewoond zijn. De Esten zijn een trots volk. Eeuwenlang zijn ze onderdrukt geweest door landen om hen heen en al die tijd hebben ze hun eigen identiteit behouden. Ze vinden hun eigen taal en cultuur dus zeer belangrijk. Dat vieren ze onder meer bij zangfestivals. In traditionele kleding zingen ze volksliederen. Onder meer in de dorpen zijn er dit soort muziekfestivals, maar het grootste is in de hoofdstad Tallinn. Honderdduizenden mensen komen hierop af om te kijken naar traditionele zang en dans. Die festivals draaien niet alleen om feest, maar zijn ook een symbool, van vrijheid en saamhorigheid. Estland is het kleinst van de Baltische Staten, maar na eeuwen van overheersing zet het land zich nu op de kaart met eigen tradities en digitale vooruitgang.

Estland

Estland ligt op de grens van Europa en Rusland. Het is lange tijd overheerst geweest door andere landen, maar sinds de onafhankelijkheid zijn de Esten trots op hun eigen cultuur en identiteit. Het land is kampioen in digitalisering.

Finland ligt in Scandinavië, in het noorden van Europa. Het grenst aan Zweden, Noorwegen en Rusland. De hoofdstad Helsinki ligt in het zuiden.  
In Finland wonen ruim 5-en-een-half miljoen mensen. Het land is acht keer zo groot als Nederland, en dus vrij dunbevolkt. De meeste mensen wonen in steden in het zuiden van het land, zoals Helsinki. 
De meeste Finnen spreken Fins met elkaar. In het noorden leeft het Sami-volk, zij hebben hun eigen taal en cultuur. Daarnaast is zo’n 5 procent van de inwoners niet Fins, maar Zweedstalig.
Dat komt nog van vroeger. Finland is eeuwenlang onderdeel van Zweden geweest. En daarna verovert een ander buurland de Finnen, het Russische Rijk. Pas in 1917 wordt Finland onafhankelijk.
En dat willen ze blijven, ook tijdens de Tweede Wereldoorlog. Als soldaten uit buurland de Sovjet-Unie de beboste grensgebieden van Finland binnenvallen, vechten ze hard terug.  
Na de oorlog probeert Finland zo neutraal mogelijk te blijven. Het land wordt in 1995 lid van de Europese Unie en in 2023 ook van de NAVO. Maar altijd zijn ze voorbereid op een nieuwe aanval. Er zijn veel schuilkelders en Finland is één van de weinige landen in Europa met een dienstplicht. Jongeren worden verplicht een half jaar tot een jaar getraind in het leger. Hierdoor heeft het land in geval van nood honderdduizenden soldaten klaarstaan. 
Finland wordt ook wel ‘Het land van de duizend meren’ genoemd. En dat is niet overdreven. In totaal zijn er zeker 180-duizend meren in het hele land. Verder bestaat het landschap uit bos en moerasgebied. Er leven verschillende grote dieren in het wild, zoals de eland en de bruine beer.
In het noorden ligt Lapland. Hier is het koud, met sneeuw en ijs in de winter. Op donkere dagen is het noorderlicht soms goed te zien. 
In de steden in het zuiden zijn er ’s zomers ook warme dagen. En af en toe een flinke bui. De natuur speelt het hele jaar een belangrijke rol in het dagelijks leven van de Finnen.
Ook voor de economie is de natuur van belang. Finland is een welvarend land, het verdient onder meer veel geld aan hout en papier uit de vele bossen.
Daarnaast is het land sterk in technologie en industrie. Voor de komst van de smartphone was het Finse Nokia hét grootste mobiele telefoonmerk ter wereld. 
Design is een belangrijk exportproduct. Finland staat bekend om eenvoudige, strakke, ontwerpen van bijvoorbeeld meubels, glaswerk en kleding. In hoofdstad Helsinki kun je daar veel van kopen. 
Eenvoud is ook terug te zien in de manier van leven van de Finnen. Ze staan bekend als rustig en betrouwbaar. 
Sauna’s zijn voor de Finnen bijna een tweede huiskamer; ze gaan erheen om te ontspannen, om met vrienden te praten of gewoon om even tot rust te komen. Bijna elk huis heeft een eigen Finse sauna. 
In Lapland woont volgens de Finnen de kerstman. Families kunnen op bezoek in een heus kerstdorp, waar ook het officiële woonhuis van de kerstman staat.
Finland is een uitgestrekt en modern land met veel natuur. De inwoners zijn altijd voorbereid op een oorlog, maar weten ook hoe ze rustig kunnen genieten van het leven.

Finland

Finland is nog niet heel lang een zelfstandig land. In de geschiedenis was het onderdeel van Zweden en Rusland. Geen wonder dat de Finnen altijd zijn voorbereid op een aanval van buitenaf.

Ten zuiden van Nederland en België ligt Frankrijk. De hoofdstad van dit Europese land is Parijs.  Er wonen ongeveer 67 miljoen mensen in Frankrijk. Dat is bijna vier keer zoveel als in Nederland. Ruim driekwart van de Fransen woont in stedelijke gebieden zoals Lyon, Marseille en Toulouse. Parijs is verreweg de grootste metropool van Frankrijk. De meeste Fransen zijn van West-Europese afkomst. Maar er is ook een grote groep inwoners met een niet-westerse achtergrond. De meesten van hen komen oorspronkelijk uit Algerije en Marokko. In de geschiedenis is Frankrijk vaak betrokken geweest bij oorlogen en revoluties. Franse invloeden vind je overal ter wereld. De meest beroemde en beruchte Fransman uit de geschiedenis is keizer Napoleon Bonaparte. Ook is Frankrijk lange tijd een koninkrijk geweest. Halverwege de 17e eeuw is Lodewijk de veertiende koning van Frankrijk. Vanuit het Paleis van Versailles regeert hij over zijn rijk. Dit enorme paleis heeft enorme zalen met allerlei tierelantijnen en rond het paleis zijn vorstelijke tuinen aangelegd. Lodewijk de veertiende krijgt dan ook niet voor niets de bijnaam ‘zonnekoning’, alles wat hij wil moet ook gebeuren. Maar in de loop der tijd hebben steeds meer mensen bedenkingen bij de macht van de koning. Dit leidt eind 18e eeuw tot de Franse revolutie waarbij de koning wordt afgezet en vermoord. Frankrijk wordt dan een republiek. In de 20e eeuw is Frankrijk betrokken bij zowel  de Eerste- als de Tweede wereldoorlog. Frankrijk strijdt aan de kant van de geallieerden. De vijand wordt tot twee keer toe verslagen, maar miljoenen Fransen komen tijdens de oorlogen om het leven. ‘Nooit meer oorlog’, dat is wat veel Fransen willen. Daarom wordt er besloten om nauw samen te gaan werken met andere Europese landen. Dit leidt uiteindelijk tot de oprichting van de Europese Unie. Door het lidmaatschap van de EU kan er makkelijker handen worden gedreven tussen lidstaten. De Europese handel is dan ook een belangrijke inkomstenbron voor Frankrijk. Frankrijk heeft de grootste landbouwsector van de hele EU. Ongeveer de helft van de landbouwgrond wordt gebruikt om granen op te verbouwen. Andere gewassen die worden geteeld zijn olijven om olijfolie van te maken en fruit. Van de druiven die worden verbouwd, wordt wijn gemaakt. Frankrijk is dan ook één van de grootste wijnexporteurs ter wereld! Toerisme is een belangrijke inkomensbron. Frankrijk is één van de populairste vakantielanden onder Nederlanders. Frankrijk heeft net als Nederland vier seizoenen. Het land wordt verdeeld in drie klimaatgebieden: In de gebieden rondom de Alpen vind je een hooggebergteklimaat. In het zuidoosten van het land heerst een warm, mediterraan klimaat met droge zomers. De rest van het land heeft net als Nederland, een gematigd zeeklimaat. In het land zijn een aantal hooggebergten te vinden zoals de Alpen in het oosten en de Pyreneeën in het zuiden. In de winter zijn deze gebieden geliefd bij wintersporters. De Mont Blanc, in het zuidoosten van Frankrijk, is de hoogste berg van Europa. Dwars door het land stromen ook verschillende rivieren, zoals de Loire, de Rijn en de Seine, die door Parijs stroomt. Frankrijk bestaat niet alleen uit vast land. Langs de kusten liggen ook enkele eilanden waarvan Corsica het grootste eiland is. Door het koloniale verleden zijn er ook een aantal overzeese gebieden die bij Frankrijk horen, zoals Frans-Guyana, Réunion en Guadeloupe. Frankrijk is in heel de wereld bekend om haar kunst, mode en Franse keuken. In de 19e eeuw is Parijs een magneet voor kunstenaars zoals Cézanne en Monet. De stad is dan dé culturele hoofdstad van Europa. Vooral de wijk Montmartre is populair. Ook de Nederlandse kunstenaar Vincent van Gogh komt hier terecht. Voor de nieuwste mode moet je ook in Frankrijk zijn. Beroemde Franse modehuizen zijn Chanel en Christian Dior. Leven in Frankrijk wordt ook weleens omschreven als ‘La douce France’: leven als een god in Frankrijk. Het land is dan ook geliefd onder toeristen, maar ook onder liefhebbers van kunst en mensen die het Franse eten willen proeven.

Frankrijk, dat ten zuiden ligt van Nederland, is een geliefd vakantieland. Vooral gebieden als de Franse Alpen, de côte d’azur en de stad Parijs zijn geliefd. Daarnaast is Frankrijk bekend van de Franse wijnen, de lavendelvelden, de Eiffeltoren, de stokbroden, de kunst en ‘la douce France’: het Franse goede leven.

Frankrijk

Griekenland ligt aan de Middellandse Zee, in het zuidoosten van Europa.
De hoofdstad Athene ligt in het midden van het land.
Griekenland heeft ongeveer tien miljoen inwoners.

Het grootste deel van hen woont
in de grote steden.

In en rondom Athene woont een kwart
van de bevolking.

De officiële taal is Grieks.

Die taal is al duizenden jaren oud en
wordt geschreven met Griekse letters.

Het geloof van de meeste mensen
is Grieks orthodox.

Dat is een vorm van het christendom
en speelt een belangrijke rol
in het dagelijks leven.

In elk dorp vind je wel een kerk of
kapel en die zijn soms al eeuwen oud.

De geschiedenis van Griekenland
gaat ver terug.

Overal in het land zijn er sporen
uit de antieke oudheid te vinden,

zoals oude tempels en standbeelden.

Al 2000 jaar voor Christus wonen er
mensen in het oude Griekenland.

Ze wonen samen in steden
en in die tijd is dat erg bijzonder.

De oude Grieken
hebben prachtige bouwwerken gemaakt.

Sommige daarvan zijn bewaard gebleven
en nog steeds te zien,

zoals de Akropolis in Athene,
waar nog oude tempels staan 

die al 2500 jaar oud zijn.

De Akropolis trekt tot op de dag
van vandaag veel toeristen.

Ook sommige ideeën uit de Griekse
oudheid kennen we nu nog steeds,

zoals onze
eigen staatsvorm: democratie.

Dat houdt in dat iedereen mee
mag beslissen over het bestuur 

van het land. En de Olympische Spelen.

Die zijn ook ooit begonnen
in Griekenland.

Het sporttoernooi
wordt voor het eerst georganiseerd 

in de Griekse plaats Olympia.

Grieken zijn trots
op de geschiedenis van hun land 

en die is ook belangrijk voor ze,
want het land verdient veel geld 

aan toeristen die komen voor de zon,
de zee en de cultuur.

Jaarlijks bezoeken
miljoenen mensen het land.

Griekenland is geen rijk land.

Er is veel werkloosheid en onder
sommige inwoners heerst ook armoede.

Maar na een flinke economische crisis 

 is de economie van het land
wel weer aan het groeien.

Naast het toerisme
zijn de scheepvaart 

en de landbouw ook belangrijk
voor de inkomsten van het land.

Bekende exportproducten
zijn olijfolie en wijn.

Griekenland heeft een Middellandse
zeeklimaat waar de winters zacht zijn 

en het in de droge zomers
wel 45 graden kan worden.

Op het vasteland vinden we
veel bergen.

Sommige bergen in het oosten
en op de eilanden zijn vulkanisch.

Hier komen ook regelmatig
aardbevingen voor.

Griekenland heeft duizenden grote
en kleine eilanden.

Het grootste en misschien
wel bekendste eiland is Kreta.

Het landschap is ook hier bergachtig 

 en aan de kust liggen stranden
aan een diepblauwe zee.

De Griekse cultuur heeft veel tradities
die vaak voortkomen uit de oudheid.

Het land staat bekend om zijn muziek,
dansen en feestdagen.

Grieken vinden Pasen belangrijk.

Dat vieren ze vaak met
grote familiefeesten en lekker eten.

Dat Griekse eten is bekend
over de hele wereld.

Typische gerechten
zijn bijvoorbeeld tzatziki, souvlaki

en moussaka met aubergines en gehakt.

Ook de Griekse salades zijn bekend
met tomaat, ui en fetakaas.

Griekenland heeft in
de loop der eeuwen veel invloed gehad
op de rest van de wereld.

Grieken zijn trots op hun cultuur
en tradities 

en ze delen dat graag met de mensen
die hun land komen bezoeken.

Als je in Griekenland bent, zie je de geschiedenis van het land op veel plekken. Daarnaast is het een populair vakantieland en houden ze er van lekker eten.

Griekenland

Hongarije ligt in Midden-Europa. Het land heeft geen zeehavens en is helemaal door andere landen omringd. De hoofdstad is Boedapest. In Hongarije wonen bijna 10 miljoen mensen. Dit worden er langzaam minder. Er worden weinig kinderen geboren en veel jongeren vertrekken naar het buitenland voor werk. In en om hoofdstad Boedapest wonen zo’n 2 miljoen mensen. De stad bestaat uit twee delen, Boeda en Pest. Daartussendoor stroomt de rivier de Donau. Bijna alle inwoners zijn van oorsprong Hongaren, er zijn niet veel minderheden. De Hongaren noemen zichzelf ‘Magyar’, de naam van hun volk. Bijzonder is dat de Hongaarse taal ook Magyar wordt genoemd. Die taal lijkt helemaal niet op de talen van de buurlanden. Het komt nog het meest in de buurt bij talen uit Noord-Europa als het Fins en het Ests. Muziek en dans zijn belangrijk voor Hongaren. Bijna elk dorp en elke stad heeft eigen volksfeesten. Daar dansen mensen in traditionele kleding en klinkt volksmuziek. Eten speelt ook een grote rol. Paprika is hét ingrediënt in veel gerechten. Het bekendst is Hongaarse goulash, een stoofpot met vlees, aardappelen en natuurlijk paprika. Typisch Hongaars zijn ook badhuizen. Vooral in Boedapest vind je veel grote baden die worden gevuld met warm bronwater. Al van oudsher gaan inwoners hier graag naartoe om te ontspannen, schoon te worden en bij te kletsen. Hongarije hoort aan het eind van de 19e eeuw bij het grote rijk van Oostenrijk-Hongarije. Uit die tijd komt ook het parlementsgebouw in Boedapest. Het is een groot gebouw met veel torens en een hoge koepel. Het laat zien dat Hongarije in die tijd rijk en belangrijk is.

Dat verandert na de Eerste Wereldoorlog. Oostenrijk-Hongarije valt uit elkaar. Hongarije verliest grote stukken land en wordt een stuk kleiner en minder machtig. Dat wordt nog steeds herdacht. Na de Tweede Wereldoorlog wordt Hongarije communistisch onder invloed van de Sovjet-Unie. Mensen hebben dan weinig vrijheid en velen leven in armoede. In 1989 wordt het land een democratie. Hongarije is sindsdien economisch sterker geworden. Het land is nu welvarender dan sommige buurlanden om zich heen, maar nog wel minder welvarend dan bijvoorbeeld Nederland. Industrie speelt een grote rol: er worden auto’s en apparaten gemaakt. Ook landbouw is belangrijk voor de handel. Er is veel vruchtbare landbouwgrond, en daar worden gewassen als graan, maïs en druiven worden verbouwd. Ook zijn er veel veehouders en hun vlees wordt geëxporteerd naar allerlei landen. Hongarije ligt op een grote vlakte, de Hongaarse Laagvlakte. In dit gebied zijn geen bergen, hooguit wat heuvels. Dat maakt het zo geschikt voor de landbouw. Er is ook geen zee bij Hongarije. Maar water is wel belangrijk voor het land. De rivier de Donau wordt veel gebruikt voor de handel. En in het westen van het land ligt het Balatonmeer, het grootste meer van Midden-Europa. Hier gaan veel Hongaren gaan hier in de zomer op vakantie. Hongarije is een land van vlaktes, paprika en muziek. En al is het niet meer zo machtig als vroeger, de inwoners zijn trots op hun unieke land.

In Hongarije is de paprika een belangrijke groente, ze maken er bijvoorbeeld goulash van. Verder heeft het land amper bergen, en een bijzondere taal.

Hongarije

In het zuiden van Europa, aan de Middellandse zee, ligt Italië. De hoofdstad van dit land is Rome. In Italië wonen rond de 60 miljoen mensen. De oorsprong van de bevolking is ontstaan uit een samensmelting van verschillende volkeren die in de loop der tijd in het land zijn terechtgekomen. Italië heeft een aantal grote emigratiegolven gekend, waaronder in de jaren 60 van de vorige eeuw, waarbij er ook Italianen naar Nederland zijn geëmigreerd. Het grootste deel van de Italianen woont in en rondom de steden, zoals Rome, Milaan en Napels. De geschiedenis van Italië gaat heel ver terug. Rond het jaar 0 is het Romeinse Rijk het machtigste rijk ter wereld. Maar als de Romeinen worden verdreven, blijft er weinig over van het machtige Rome. Na de ondergang van het Romeinse Rijk gaat Italië verder als zelfstandig land. Tijdens de Renaissance komt de Italiaanse kunst en cultuur opnieuw tot bloei. Dit keer onder het gezag van de Rooms-katholieke paus. Na de Eerste Wereldoorlog komt in Italië het fascisme op onder leiding van Dictator Benito Mussolini. Hij sluit in 1939 een bondgenootschap met het Duitsland van Adolf Hitler. Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, kiest Italië dan ook voor de kant van Duitsland. Halverwege de oorlog wordt Mussolini gearresteerd en besluiten de nieuwe machthebbers van het land met de geallieerden mee te vechten tégen de Duitsers. Na deze oorlog wordt Italië een democratische republiek en sluit het land zich aan bij Europese samenwerkingsverbanden en de latere Europese Unie. In vergelijking met veel andere lidstaten van de EU heeft Italië een kwetsbare economie. De staatsschuld is hoog en er is veel werkloosheid. Er is veel ongelijkheid tussen het noorden en het zuiden van het land. Het noorden, is met een sterke industriesector veel welvarender dan het droge, agrarische zuiden. De belangrijkste economische sector in het land, is de groot- en detailhandel en de dienstensector. Italië valt binnen drie klimaatzones. Het grootste deel van het land heeft een mediterraan klimaat, met droge zomers en milde winters. In het noorden en de berggebieden is het koeler. Hier vind je een zeeklimaat en in de berggebieden een hooggebergteklimaat. In deze gebieden valt relatief meer neerslag dan in de rest van het land. Het grootste deel van Italië bestaat uit heuvels en bergen. De Alpen domineren het landschap in het noorden. En in het zuiden, in de beroemde laars, liggen de Apennijnen. Aan de rand van de Alpen liggen een aantal grote meren, die zijn gevuld met smeltwater uit de bergen. Naast het vaste land horen er ook een aantal eilanden bij Italië, waarvan Sardinië en Sicilië de grootste zijn. In Italië, zijn ook een aantal actieve vulkanen te vinden. Zoals de Vesuvius, de Stromboli en de Etna. De Vesuvius is het meest bekend van de grote uitbarsting in 79 na Christus, waarbij steden als Pompeï onder as en puin worden bedolven. Het grootste deel van de Italianen is rooms-katholiek. Midden in de hoofdstad Rome ligt de dwergstaat Vaticaanstad, van waaruit de Paus, de leider van de christelijke kerk regeert. Eten is erg belangrijk voor de Italianen. De Italiaanse keuken staat wereldwijd bekend om de pasta’s, de pizza’s, risotto en het schepijs. In Italië liggen een aantal belangrijke historische steden. Florence, Rome, Venetië, Napels en Sienna hebben met hun eeuwenoude Romeinse gebouwen, kerken en kathedralen een plekje op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Jaarlijks bezoeken miljoenen toeristen deze oude steden. In de Italiaanse musea worden werken van beroemde kunstenaars als Michelangelo, Leonardo Da Vinci en Sandro Boticelli getoond. De historische steden, de kunst, het mooie weer, de stranden en de landschappen maken Italië tot één van ’s werelds populairste vakantiebestemmingen.

Het Zuid-Europese land Italië kennen we van de pizza’s, de historische steden, de stranden en van de Paus. Maar het is ook een land van vulkanen, bergen en van een lange geschiedenis. De invloed van het ooit machtige Romeinse Rijk is nog in het hele land zichtbaar.

Italië

Kroatië ligt in het zuidoosten van Europa, aan de Adriatische Zee. Voor de kust liggen honderden eilanden. De hoofdstad is Zagreb.

Kroatië heeft een langgerekte kustlijn en de vele eilanden hebben elk hun eigen kenmerken. Sommige zijn klein en onbewoond, op andere eilanden lopen duizenden inwoners en toeristen rond. 
Langs die kust heerst een mediterraan klimaat met warme zomers en zachte winters. In het binnenland is het kouder. Hier heerst er meer een landklimaat. 
In het binnenland van Kroatië ligt één van de bekendste en mooiste natuurgebieden van Europa: de Plitvicemeren. De helderblauwe meren en watervallen trekken jaarlijks veel bezoekers.

In Kroatië wonen bijna 4 miljoen mensen. Maar het inwoneraantal daalt, al jaren. Omdat veel jongeren naar andere Europese landen verhuizen voor werk. De meeste mensen wonen in of rondom Zagreb Dit is de hoofdstad en het economische centrum van het land. 
In Kroatië wonen voor het grootste deel Kroaten, maar er wonen ook Serviërs en Hongaren. De meeste inwoners zijn rooms-katholiek en de officiële taal is het Kroatisch.
Geschiedenis

Kroatië is eeuwenlang onderdeel verschillende grote rijken, zoals het Romeinse Rijk, het Venetiaanse en later het Oostenrijks-Hongaarse rijk. Die rijke geschiedenis is nog terug te zien, zoals in de stad Split, waar het paleis voor de Romeinse keizer Diocletianus is gebouwd, in het begin van de vierde eeuw na christus.
In 1918 wordt Kroatië onderdeel van het koninkrijk Joegoslavië, samen met andere staten en volken in de regio. 70 jaar later, In 1991 verklaart Kroatië zich weer onafhankelijk, maar dat gaat niet makkelijk. Er volgt een jarenlange oorlog tussen de voormalige Joegoslavische staten en er vallen daarbij veel slachtoffers. Grote delen van het land en de steden worden verwoest, zoals de stad Vukovar. De schade is nog steeds te zien in de oude watertoren van de stad.
Na de oorlog herstelt het land langzaam en in 2013 wordt het lid van de Europese Unie

Hierna groeit economie redelijk snel door, vooral vanwege inkomsten uit toerisme en investeringen uit het buitenland. Toerisme is ook nu nog de belangrijkste bron van inkomsten, elk jaar bezoeken miljoenen mensen het land. 

Daarnaast worden er schepen en machines gemaakt in Kroatië, en is de landbouw belangrijk in het binnenland. Sinds 2023 is de euro de officiële munt, dat zorgt voor meer economische stabiliteit.

De cultuur van Kroatië is gevormd door de ligging: tussen de Balkan en de Middellandse Zee. Uit beide richtingen zijn invloeden terug te zien in de muziek, eten en tradities van het land.
Muziek speelt ook nu nog een grote rol in het dagelijks leven. In veel dorpen en steden hoor je groepen die traditionele muziek maken met snaarinstrumenten en accordeons. Elke regio heeft zijn eigen stijl.
Familie is voor Kroaten belangrijk, net als respect voor ouderen. Zij worden aangesproken met ‘u’, en jongeren hechten veel waarde aan hun levenservaring en wijsheid.
Zeilen en andere watersporten zijn ook populair, vooral bij toeristen die van eiland naar eiland varen. 
Kroatië is een land van honderden eilanden, oude steden en een helderblauwe zee, met een bewogen verleden en een hoopvolle blik op de toekomst.

Kroatië

Kroatië is nu een populaire vakantiebestemming, met veel mooie eilanden en een helderblauwe zee. Maar niet zo lang geleden was het oorlog in het land. De geschiedenis heeft veel sporen achtergelaten in de dorpen en steden van Kroatië.

Letland ligt in het noordoosten van Europa. Het is de middelste van de drie Baltische Staten. Estland ligt ten noorden en Litouwen ten zuiden van Letland. De hoofdstad is Riga. 

 

Letland is ongeveer anderhalf keer zo groot als Nederland, maar er wonen relatief weinig mensen. Het dunbevolkte land heeft minder dan 2 miljoen inwoners. 

Ongeveer twee derde van de inwoners is van oorsprong Lets. Een ander deel, bijna een kwart van de bevolking, is van Russische afkomst.  

Het land heeft een eigen taal, het Lets.  

Veel jonge Letten kiezen ervoor om in andere landen te studeren of werken. Zoals in de VS of Europese landen. Daardoor is het inwoneraantal aan het dalen. Doordat veel jongeren weggaan blijven vooral ouderen over en vergrijst het land. 

 

Eeuwen geleden al gebruiken Letse stammen de rood-witte vlag die Letland nu nog heeft, en daarmee is het een van de oudste nationale vlaggen ter wereld.  

Letland is vaak overheerst door andere landen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt het bezet door de Sovjet-Unie en door nazi-Duitsland.  

Vanaf 1944 staat Letland opnieuw onder Russisch Sovjetbestuur en wordt de vlag verboden, totdat het land in 1991 weer onafhankelijk wordt.  

Sindsdien wappert de Letse vlag weer. In Riga herinnert het Vrijheidsmonument aan de strijd voor onafhankelijkheid. Op nationale feestdagen herdenken de Letten de slachtoffers en de gebeurtenissen uit het verleden.  

 

Letland heeft een gematigd landklimaat, met koude winters en zachte zomers. 

Bijna de helft van het landoppervlak bestaat uit bos. Hier leven veel wilde dieren, zoals elanden, wolven en de bruine beer.  

Ook de kustlijn is indrukwekkend. Zo’n 500 kilometer lang grenst Letland aan de Oostzee. Bij de hoofdstad ligt de populairste badplaats. In de zomer wemelt het hier van de mensen waaronder veel toeristen.  

Economie 

 

Het toerisme in Letland groeit de laatste jaren, vooral door de brede stranden en de historische binnenstad van Riga waar veel historische gebouwen staan.  

Verder verdient het land geld door de productie van hout en houtproducten, zoals papier. Letland is nu een moderne economie en sterk verbonden met andere Europese landen.  

 

De Letten houden van zingen en muziek. Er worden daarom veel grote zang- en dansfestivals gehouden. Dat is niet zomaar. In 1989 zingen de inwoners namelijk massaal als protest tegen de overheersing van de Sovjet-Unie. De zingende revolutie wordt dat genoemd.  

De demonstranten vormen een enorme ketting, dwars door Letland, Litouwen en Estland, en zingen protestliederen. In hun eigen taal. Niet lang daarna worden de Baltische staten onafhankelijk en kunnen de inwoners voortaan ongestoord hun eigen liederen zingen.  

Letland is een Baltisch land met uitgestrekte bossen, een geschiedenis vol overheersingen en trotse inwoners die houden van muziek.

Letland

Letland is één van de drie Baltische Staten. Het is lange tijd overheerst geweest door Rusland, maar nu zijn de inwoners trots op hun eigen identiteit. Zingen is daarbij zeer belangrijk.

Litouwen ligt in het noordoosten van Europa, aan de Oostzee. Het is één van de drie Baltische Staten. De hoofdstad is Vilnius. Litouwen heeft minder dan 3 miljoen inwoners en is daarmee vrij dunbevolkt. Het aantal inwoners neemt ook verder af. Deze bevolkingskrimp komt doordat veel Litouwers verhuizen naar andere Europese landen in de EU om daar te werken. De meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek. Het land heeft een eigen taal: het Litouws. Naast oorspronkelijke Litouwers, wonen er ook kleine groepen Polen en Russen in het land. Het landschap lijkt een beetje op dat van Nederland. Het is vooral vlak, met bossen, landbouwgrond en is ook veel water. Litouwen heeft honderden meren. Voor de kust ligt een groot schiereiland, de Koerse Schoorwal. Het is een gebied waar veel Litouwers naartoe gaan voor de rust en de natuur. Er zijn vissersdorpjes, bijzondere vogels en je vindt hier de hoogste zandduinen van Europa. Sommige zijn ruim 60 meter hoog. Litouwen heeft een landklimaat. Dat betekent koude winters en zachte zomers. Er zijn verschillende nationale parken in het land waar de natuur goed wordt beschermd. Midden in één van die parken ligt een vervallen legerbasis. Uit de tijd dat Litouwen onderdeel is van de Sovjet-Unie. Na de Tweede Wereldoorlog wordt Litouwen namelijk ongewild onderdeel van de Sovjet-Unie. De ligging van het land is strategisch interessant voor de Sovjets, zo dicht bij West-Europa. Daarom kiezen de Russische leiders ervoor om hier in Litouwen een geheime raketbasis te bouwen. Tijdens de Koude Oorlog staan hier raketten met kernbommen klaar om te worden afgevuurd op landen in

West-Europa. Maar zover komt het uiteindelijk niet. Aan het eind van de Koude Oorlog wordt Litouwen in 1991 als eerste Sovjetrepubliek onafhankelijk. In 2004 wordt het land lid van de Europese Unie en de NAVO. Tegenwoordig is de oude raketbasis te bezoeken en kun je hier meer leren over de recente geschiedenis van het land. Litouwen heeft zich sinds de onafhankelijkheid ontwikkeld tot een moderne economie. De levensstandaard ligt nu veel hoger dan in de jaren negentig. Veel mensen werken in de dienstensector, bijvoorbeeld in het zakencentrum van de hoofdstad Vilnius. Ook het toerisme is belangrijk, de oude binnenstad van Vilnius trekt veel bezoekers. Net als de badplaatsen langs de kust. Daarnaast zijn verschillende kuuroorden populair. Mensen komen vooral af op de mineraalbronnen en wellnessresorts. Litouwers vinden hun eigen cultuur en identiteit erg belangrijk. Ze vieren dat bijvoorbeeld met muziek, dans en festivals. Het nationale gerecht is cepelinai, dat zijn aardappels met zure room. Een bijzondere plek voor religieuze Litouwers is de Kruisheuvel. Al heel lang is het de traditie dat iedereen die deze plek bezoekt een kruisje neerzet om het katholieke geloof te eren én de Litouwse cultuur. In de loop der jaren is hier een enorme verzameling ontstaan van tienduizenden kruizen. Zelfs de Paus heeft er een boodschap achtergelaten. Litouwen is een Baltisch land met een bewogen geschiedenis, een groen landschap en een trots volk.

Litouwen is de grootste van de drie Baltische Staten. Het is lange tijd overheerst geweest door de Sovjet-Unie. Er hebben zelfs kernraketten gestaan. Nu is het onderdeel van de EU en de NAVO, de inwoners zijn trots op hun identiteit.

Litouwen

In het noorden van Europa, in Scandinavië, ligt Noorwegen. Het langgerekte land ligt aan de Noorse Zee. De hoofdstad Oslo ligt in het zuiden van het land. 
Noorwegen is een groot, uitgestrekt en dunbevolkt land. Er wonen iets meer dan 5 miljoen mensen. 

De meeste mensen spreken Noors. Van oorsprong is het land christelijk, maar tegenwoordig hangen de meeste mensen geen geloof meer aan. 

De meeste Noren wonen in het zuiden, in en rondom de hoofdstad Oslo. Op het platteland leven er veel minder mensen en wonen ze ook verder van elkaar vandaan. 

In het noorden leeft het Sami-volk. Oorspronkelijk zijn de Sami nomaden die met rendieren rondtrekken en leven in tenten. Tegenwoordig wonen de meeste Sami in gewone huizen, maar ze spreken nog wel hun eigen taal en hebben hun eigen tradities.
Het noorden van Noorwegen ligt binnen de poolcirkel. Het is hier dus koud. In de winter is het er dag en nacht donker, maar in de zomer kan de zon soms 24 uur per dag zichtbaar zijn en wordt het niet donker. 

Noorwegen is bekend om de fjorden. Dat zijn diepe dalen die zijn ingesneden in hoge bergen aan de kust. De fjorden zijn volgelopen met zeewater. 
Het land heeft ook veel watervallen, bossen, en gletsjers.

Er leven veel dieren in het wild, die hebben er ook alle ruimte. Denk aan rendieren en allerlei soorten vogels.
Noorwegen is een welvarend land en één van de rijkste ter wereld. Dat komt vooral door de grote voorraden aardolie en aardgas die in de zeebodem zijn gevonden. Dat wordt met behulp van boorplatforms opgepompt en door pijpleidingen en schepen geëxporteerd.


Toch wekt het land ook veel duurzame energie op, zoals elektriciteit uit waterkracht. Dit wordt gebruikt door Noorwegen zelf, maar wordt ook verkocht aan het buitenland, zoals aan Nederland. 

Daarnaast is de visserij een belangrijke inkomstenbron. In dit soort kooien worden zalmen gekweekt. Noorwegen is de grootste kweekzalmproducent ter wereld.


Al vanaf de 8e eeuw, wonen er Vikingen in Scandinavië. Ze varen met hun houten boten naar andere landen in Europa om te handelen en te roven. Ze komen ook op nieuwe plekken, zoals IJsland, Groenland en zelfs de kust van Amerika.

Lang hierna hoort Noorwegen bij Denemarken, en Zweden. In 1905 is Noorwegen weer een onafhankelijk land met een eigen koning.

Veel Noren zijn trots op hun Vikingverleden. Er zijn musea en je kunt nagebouwde Vikingschepen bekijken.

Inwoners van Noorwegen houden ook van de natuur. Veel mensen zijn graag buiten, of het nou zomer is of winter, dat maakt niet uit. Er is zelfs een woord voor: friluftsliv. Dat betekent iets als ‘leven in de frisse lucht’. Ze gaan bijvoorbeeld wandelingen maken, kanoën of maken een tocht door de sneeuw.

En Noren die van wat meer spanning houden, springen van rotsen af in het water. Rotsspringen is een populaire Noorse sport.

Noorwegen is een welvarend en modern land, maar op veel plekken zie je nog sporen van vroeger. De natuur, het landschap en de levensstijl maken van Noorwegen een uniek land in Europa.

In het noorden van Europa ligt Noorwegen. Een welvarend land, met over het algemeen gelukkige inwoners. Die graag buiten genieten van ‘friluftsliv’.

Noorwegen

In het oosten van Europa en ten zuidwesten van Rusland ligt Oekraïne. De hoofdstad van het land is Kiev. In Oekraïne wonen ongeveer 44 miljoen mensen. Twee derde van de bevolking woont in de grote steden zoals Lviv, Odessa en de hoofdstad Kiev. Eeuwenlang is Oekraïne onderdeel van het Russische tsarenrijk en vanaf 1921 wordt Oekraïne een Russische republiek binnen de communistische Sovjet-Unie. 
De Tweede Wereldoorlog speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van Oekraïne. Het land wordt zwaar getroffen, omdat het midden op het zogenaamde ‘oostfront’ ligt. Hier vinden de zwaarste veldslagen van de oorlog plaats. 
Daarnaast worden er vreselijke moordpartijen gepleegd. Miljoenen Oekraïners vinden hierbij de dood. In 1986 vindt de grootste kernramp in de geschiedenis plaats in Oekraïne. Bij de ontploffing van de kerncentrale van Tsjernobyl komt een enorme hoeveelheid radioactieve straling vrij. Mede door deze ramp begint de Sovjet-Unie langzaam uiteen te vallen en in 1991 is het definitief afgelopen. Alleen Rusland blijft over van de Sovjet-Unie en Oekraïne is vanaf dan een onafhankelijk land. Na de onafhankelijkheid blijft de relatie met buurland Rusland gespannen. Er wonen nog veel Russen in Oekraïne en die vinden dat bepaalde gebiedsdelen eigenlijk bij Rusland horen. Rusland speelt daarop in. In 2014 wordt het Oekraïense schiereiland de Krim bezet door het Russische leger. Sindsdien zijn Oekraïne en Rusland met elkaar in conflict.  In datzelfde jaar sluit Oekraïne een handelsverdrag met de Europese Unie. Daardoor kan Oekraïne makkelijk handeldrijven met Europese landen. Oekraïne is een groot land met een rijke en vruchtbare bodem. De akkerbouw produceert grote hoeveelheden graan en groenten en de veeteelt produceert veel vlees. Ook de energiesector is belangrijk voor het land. Fossiele brandstoffen zoals steenkool en aardgas worden hier uit de grond gehaald. Oekraïne heeft een gematigd landklimaat met hete zomers en koude winters. Het land is 15 keer zo groot als Nederland en heeft daarmee het grootste landoppervlak van alle landen op het Europese continent. Het grootste deel van het landschap is vlak. In het zuiden liggen de Pontische steppen en grenst het land aan de Zwarte Zee. In het westen liggen de Karpaten, een berglandschap met hoge toppen. Bijna 85 procent van de Oekraïners is christen. De meesten van hen zijn aangesloten bij de Oekraïens-Orthodoxe kerk. Daarnaast zijn er kleine groepen joden en moslims in het land. Oekraïne is een rijk cultureel land. Er zijn veel musea, opera’s en bijzondere architectuur te vinden. Bijzondere bouwwerken zijn de Sofia-kathedraal en het Holenklooster in Kiev. Ook zijn er veel kastelen in het land. De middeleeuwste stad Lviv staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Het grote land Oekraïne kent een turbulente geschiedenis en een moeilijke verhouding met buurland Rusland. Maar het is ook een cultureel land met levendige steden en eeuwenoude kastelen en het land heeft uitgestrekte natuurgebieden.

In het oosten van Europa ligt Oekraïne. Tot 1991 is Oekraïne onderdeel van de Sovjet-Unie, maar tegenwoordig is Oekraïne een onafhankelijk land met een eigen cultuur, bijzondere landschappen en eeuwenoude steden als Lviv en Kiev. Toch blijft er door de gedeelde geschiedenis, een moeilijke verhouding met buurland Rusland bestaan.

Oekraïne

Oostenrijk ligt in het midden van Europa. Het grenst aan maar liefst acht buurlanden, waaronder Duitsland en Italië. De hoofdstad, Wenen ligt in het oosten van het land. 
In Oostenrijk wonen ruim 9 miljoen mensen. Veel van hen wonen in grote steden, zoals Wenen, Salzburg en Innsbruck. 

De inwoners spreken Duits, vaak met een Oostenrijks accent. De meeste mensen zijn gelovig, vooral katholiek. Dat kun je zien aan de kerken.

Het land is verdeeld in negen deelstaten, die allemaal een eigen hoofdstad hebben. Verspreid over dalen en bergen zijn de vele dorpen te vinden. 

Twee derde van het land ligt in de Alpen, de grootste bergketen van Europa. Bijna overal in Oostenrijk kun je dus wel bergen zien. De stad Innsbruck bijvoorbeeld ligt tegen hoge pieken van de Alpen aangebouwd. Vanuit de stad kun je met een kabelbaan omhoog.

In de bergen is een hooggebergteklimaat, met lage temperaturen en eeuwige sneeuw en gletsjers. In het dal en in de steden is er vooral landklimaat, met warme zomers en koude winters. Het klimaat is belangrijk voor toerisme: mensen komen in de zomer om te wandelen in de bergen, en in de winter om te skiën en snowboarden.
Miljoenen toeristen bezoeken jaarlijks Oostenrijk. Ook veel Nederlanders gaan erheen voor de wintersport. Dat zorgt voor inkomsten voor het land, want al die toeristen geven geld uit aan hotels, eten, drinken en skipassen. 

De bergen zijn ook nuttig bij het opwekken van energie. Waterkrachtcentrales maken van stromend water elektriciteit. Meer dan de helft van de stroom in het land komt van waterkrachtcentrales.  

Oostenrijk is een welvarend land met een sterke economie. In de steden zijn veel internationale bedrijven. De ligging van het land, precies in het midden van Europa, is gunstig voor de internationale handel. 

In het verleden is Oostenrijk vaker een belangrijk handelscentrum geweest. In de 16e eeuw is het zelfs een grootmacht in Europa. Het land is dan onderdeel van het Habsburgse Rijk met het monumentale Wenen als hoofdstad. Er worden paleizen gebouwd en de stad breidt flink uit. Vanuit heel Europa komen kunstenaars en muzikanten naar Wenen. En dat is nu nog te zien in de stad.

In de 19e eeuw wordt Oostenrijk onderdeel van een groot keizerrijk: Oostenrijk-Hongarije. Eén van de grootste en machtigste landen van Europa. Maar na de Eerste Wereldoorlog valt het rijk uit elkaar en wordt Oostenrijk kleiner. 

De cultuur van Oostenrijk is sterk verbonden met de geschiedenis. Het is het land van de klassieke muziek. Grote componisten als Mozart en Schubert komen hier vandaan. In Wenen worden nog steeds klassieke concerten gehouden. 

Ook volksmuziek is populair. Oostenrijkers houden van tradities, zoals klederdracht en hun muziek en eten. Typisch Oostenrijks is het eten van een grote wienerschnitzel. 

Oostenrijk is een land van bergen, muziek en tradities. Het heeft sporen van een rijk verleden, maar is nu een modern land; midden in Europa.

Wie aan Oostenrijk denkt, zegt waarschijnlijk: wintersport en schnitzels. Maar wist je dat het land onderdeel was van één van de grootste keizerrijken in Europa?

Oostenrijk

In het midden van Europa, ten oosten van Duitsland, ligt Polen. De hoofdstad van dit land is Warschau. 
In Polen wonen ruim 36 miljoen mensen. Dat is twee keer zoveel als in Nederland. Verreweg de meeste inwoners zijn van Poolse afkomst. Er zijn kleine groepen mensen die ergens anders vandaan komen, zoals Duitsland of Oekraïne.

De meeste inwoners van Polen wonen in een stad. Naast Warschau zijn Gdansk en Krakau grote steden.

De bevolking van Polen krimpt. Dat komt door een laag geboortecijfer, maar ook door hoge emigratie.

De afgelopen jaren zijn namelijk veel mensen naar West-Europa gegaan om daar te wonen en werken. Ook naar Nederland. In ons land wonen nu meer dan 200.000 mensen uit Polen. 

Polen heeft een roerige geschiedenis. Er zijn tijden dat het land groot en machtig is, maar ook tijden van oorlog en bezetting.

In de 16e eeuw is Polen één van de grootste en machtigste landen van Europa. Maar dat stopt als het land wordt opgedeeld door buurlanden en Polen verdwijnt van de wereldkaart.

Na de Eerste Wereldoorlog wordt Polen weer een onafhankelijke staat. Maar niet voor lang. 

In 1939 wordt het land van twee kanten aangevallen. Vanuit het westen rukt Nazi-Duitsland op en vanuit het oosten wordt het aangevallen door de Sovjet-Unie. Een groot deel van hoofdstad Warschau wordt platgebombardeerd. 
Het is het begin van de Tweede Wereldoorlog.

Polen heeft in die tijd een grote Joodse gemeenschap. Tijdens de oorlog bouwen de nazi’s concentratie- en vernietigingskampen zoals Auschwitz. Zo’n zes miljoen Polen komen om in de oorlog. De helft van hen is Joods. 

Na de oorlog wordt Polen communistisch onder dwang en invloed van de Sovjet-Unie. Pas als de Sovjet-Unie in 1991 ophoudt te bestaan wordt Polen weer onafhankelijk. 

Door de oorlog en de bezetting heeft Polen zich lange tijd niet goed economisch kunnen ontwikkelen. Sinds 2004 is dat veranderd. Polen wordt dan lid van de Europese Unie en de economie groeit weer. 

Belangrijke economische sectoren zijn de landbouw en industrie. 

Polen is een belangrijk logistiek knooppunt in Europa. Het ligt centraal en er zijn ook genoeg zeehavens. 
Veel internationale bedrijven hebben kantoren en fabrieken in het land, onder meer vanwege de lage kosten en de goed opgeleide arbeiders.

Er worden bijvoorbeeld machines en voertuigen geproduceerd. Ook is er veel mijnbouw waar bijvoorbeeld steenkool wordt gewonnen. Dat wordt weer gebruikt om staal te maken in hoogovens. 

 
Polen heeft een landklimaat met vrij koele winters en redelijk warme zomers. 

Het land is grotendeels vlak met hier en daar wat heuvels. Maar in het zuiden van het land ligt het hoge Tatra-gebergte. Een gebied dat steeds meer toeristen trekt, ook in de winter als er kan worden geskied. 

In dit berggebied ontspringen twee belangrijke rivieren, de Wisla en de Oder. Ze stromen door heel Polen en monden uiteindelijk uit in de Oostzee. 

De Poolse cultuur heeft veel tradities en invloeden uit zowel Oost- als West-Europa.

De meeste Polen zijn katholiek. Er worden dan ook veel Christelijke feesten gevierd.
Kerst en Pasen zijn belangrijke momenten waarop veel Polen samen zijn met hun familie en vrienden. 

Ondanks de grote verwoestingen tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn veel oude gebouwen bewaard gebleven, of opnieuw opgebouwd in originele stijl. 

Het historische centrum van Krakau staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO. 

Polen heeft lastige tijden gekend, maar is nu één van de snelst groeiende economieën van Europa. Het land is aan het veranderen, maar de tradities blijven bestaan.

Het land Polen heeft goede tijden gekend, maar ook periodes waarin het land van de wereldkaart was verdwenen. Het land kent flinke economische groei, maar toch vertrekken veel Polen naar het buitenland om te werken.

Polen

In het zuidwesten van Europa ligt Portugal. Samen met Spanje ligt het land op het Iberisch schiereiland. De hoofdstad is Lissabon. 
In Portugal wonen ongeveer 10 miljoen mensen. De meeste van hen zijn te vinden in het noorden, langs de kust, zoals in de steden Lissabon en Porto. Verder landinwaarts is het dunbevolkt. 

Het geloof is belangrijk in Portugal. Een grote meerderheid van de inwoners is katholiek, zo’n 90 procent. Op veel plekken is dat terug te zien. 

Portugal heeft te maken met vergrijzing. Dat houdt in dat er steeds meer ouderen wonen. Dat is vooral zichtbaar in de dorpen en op het platteland. In de steden wonen relatief gezien wel meer jongeren.

De officiële taal is Portugees. Dat lijkt op Spaans. Portugees wordt ook gesproken in andere landen, zoals Brazilië en Mozambique. Dat heeft te maken met de koloniale geschiedenis. 
Portugal heeft zich altijd gericht op de zee. In de 15e en 16e eeuw vertrekken ontdekkingsreizigers vanuit het land om op zoek te gaan naar nieuwe gebieden en handelsroutes.  Portugal is het eerste land in Europa dat dat op die manier doet. Later volgen onder meer ook Spanje en Nederland.

De Portugezen komen terecht in Afrika, India en Zuid-Amerika - waar ze handelsposten beginnen en koloniën stichten. Door de handel en ook slavernij is Portugal in die tijd één van de rijkste landen ter wereld. 

Later, als de koloniën weer onafhankelijk zijn, verliest Portugal weer veel van die macht en rijkdom. 

In de twintigste eeuw is Portugal jarenlang een dictatuur. Tijdens de Tweede Wereldoorlog blijft het land neutraal. 

Portugal heeft dus rijke periodes gekend, dat is goed terug te zien in de steden waar prachtige oude gebouwen staan. 

In de dictatoriale periode en de jaren daarna is Portugal juist een arm land. Tegenwoordig is het lid van de Europese Unie en is er weer economische groei.

Belangrijke economische sector is de landbouw. Kurk is een bijzonder exportproduct. Het wordt gemaakt van de schors van deze bomen. In het zuiden van Portugal staan grote plantages. De helft van alle kurk ter wereld komt uit Portugal. Andere producten zijn bijvoorbeeld druiven en olijven.

Ook de visserij is een belangrijke inkomstenbron. Net als toerisme. De kust van de Algarve is een populaire bestemming voor strandvakanties, en steden als Lissabon en Porto trekken ook veel bezoekers met hun historische gebouwen en cultuur.
Portugal ligt aan de Atlantische Oceaan en heeft een kustlijn van meer dan 800 kilometer. Het landschap is gevarieerd. Er zijn groene bossen, hoge bergen en ook rotsachtige kusten.

Het is in Portugal over het algemeen iets minder warm dan in buurland Spanje. Dit komt door de verkoelende invloed van de oceaan. In het noorden van het land is er een zeeklimaat met milde zomers en natte winters. Het zuiden is warmer en heeft een Middellandse Zeeklimaat. 

Typisch Portugees is Fadomuziek.
Fado wordt met veel emotie gezongen en gaat vaak gaat over liefde en gemis. 
De Portugese keuken staat bekend om de verse visgerechten. Ook pastel de nata wordt veel gegeten, een gebakje met room.
En als je Portugal bezoekt, kun je niet om deze tegeltjes heen. Ze hangen op allerlei gebouwen, in steden en dorpen. Azulejos heten ze, die worden met de hand beschilderd. Een eeuwenoud gebruik, dat tot op de dag van vandaag in Portugal wordt gedaan.

Het land Portugal heeft van alles te bieden. Woeste rotsen aan de kust, historische steden en mooie natuur. De eerste ontdekkingsreizigers in de 16e eeuw vertrokken hiervandaan en daar kom je nog steeds sporen van tegen in het land.

Portugal

Roemenië ligt in het oosten van Europa. Het is een groot land en grenst aan de Zwarte Zee. De hoofdstad Boekarest ligt in het zuiden van het land.

Boekarest is een grote stad. Er wonen zo’n 2 miljoen mensen. Het hele land heeft zo’n 20 miljoen inwoners. Dat aantal daalt wel langzaamaan, door vergrijzing en emigratie. 
Het land is niet heel welvarend. Veel mensen leven anders dan bij ons, vooral als je kijkt op het platteland.
De Roemenen vormen de grootste bevolkingsgroep. Maar in het land woont ook een grote Roma-gemeenschap. Vroeger werden deze mensen ook wel zigeuners genoemd. Veel Roma hebben hun eigen tradities, zoals een nomadische leefstijl, en muziek maken. Zij leven ook vaak in armoede, en ze worden regelmatig achtergesteld en gediscrimineerd. 
De officiële taal in Roemenië is het Roemeens. Die taal is heel anders dan die van de buurlanden, het lijkt zelfs een beetje op Italiaans.

Lang geleden leven in dit gebied de Daciërs. Een groot beeld eert nog één van de koningen van de Daciërs  Het land wordt later veroverd door de Romeinen, en dan verandert er veel. De Romeinen bouwen forten en nemen hun taal en gebruiken naar het gebied. Daarom lijkt het Roemeens nog steeds op het Italiaans. De naam van het land komt er ook vandaan: Roemenië, land van de Romeinen.
In de 20e eeuw, na de Tweede Wereldoorlog, wordt Roemenië een communistisch land onder leiding van dictator Ceaușescu. Hij bouwt een enorm paleis voor zichzelf, het grootste gebouw van Europa. Maar de inwoners leven in armoede en moeten zich houden aan strenge regels. In 1989 zijn ze het zat. Het volk komt in opstand, Roemenië is voortaan een democratie. Sinds 2007 hoort het ook bij de Europese Unie.

Roemenië heeft verschillende soorten landschappen. In het noorden en midden liggen de Karpaten: hoge bergen met dichte bossen. Hier leven wolven, lynxen en beren. Ook worden er bizons uitgezet in het wild. 
In het zuiden ligt een grote vlakte, daar stroomt de rivier de Donau. De Donau zorgt voor vruchtbare grond, goed voor de landbouw. In het oosten mondt de Donau uit in de Zwarte Zee. 
Het klimaat is gematigd, met warme zomers en koude winters. In de zomer is het langs de Zwarte Zee warm en zonnig, in de bergen kan het in de winter streng vriezen. 

Roemenië is een van de minder welvarende landen binnen Europa. Toch groeit de economie. Er worden auto’s gemaakt van het merk Dacia, vernoemd naar het oorspronkelijke volk de Daciërs. 
Verder verdient het land geld met landbouw. Er wordt graan verbouwd en zonnebloemen voor plantaardige olie en veevoer. Maar veel Roemenen willen de armoede ontvluchten en zoeken werk in andere landen, waar ze meer geld kunnen verdienen. Sommigen komen daarvoor ook naar Nederland, om tijdelijk te werken.

Violen en accordeons zijn belangrijke instrumenten in de Roemeense volksmuziek. Bij feesten dragen mensen traditionele kleding.  
In de bergen staan veel oude kastelen. Toeristen komen af op dit kasteel van Bran. Het lijkt op het kasteel uit het verhaal van graaf Dracula, de vampier.
Het eten is stevig en voedzaam. Populair zijn soepen en stoofschotels. Een beroemd gerecht is ‘mici’, dat zijn kleine rolletjes van gekruid vlees, die op de grill worden klaargemaakt.

Roemenië is een land met oude bossen, rijke tradities en een trotse bevolking, dat zich steeds verder ontwikkelt.

Roemenie

Roemenië heeft een geschiedenis van Romeinse overheersers en een communistische dictator. Het landschap is er wijds en de grootste Roma-gemeenschap wereldwijd woont er.

Roemenië

Het grootste land ter wereld is Rusland. 
Het ligt deels in Europa en deels in Azië. 
Er wonen ruim 144 miljoen mensen. 
De meeste mensen wonen in het Europese deel van het land, waar ook de hoofdstad Moskou ligt. Midden in Moskou ligt het Rode Plein, voor veel Russen het hart van hun land.
Rusland is een dunbevolkt land, op de grote steden na, waar de meeste mensen wonen.
De bevolking is divers, in Rusland wonen ongeveer 160 verschillende bevolkingsgroepen. 
Russen natuurlijk, maar ook Wolga-Tartaren, Oekraïners en Basjkieren.
Het belangrijkste geloof in Rusland is het Russisch-Orthodox christendom. Daarnaast zijn veel mensen moslim. Russisch is de belangrijkste taal, een taal met een eigen alfabet.
Lange tijd is Rusland een keizerrijk, waar de tsaar de baas is.
Na de Februarirevolutie in 1917 wordt de tsaar afgezet. Een paar maanden later grijpen de communisten de macht. Onder leiding van Lenin breidt Rusland zich verder uit en krijgt het een nieuwe naam: de Sovjet-Unie.
In 1991 komt er een einde aan het communisme en daarmee aan de Sovjet-Unie, en wordt Rusland de Russische Federatie. Een democratisch land met een gekozen president. 

Het grootste deel van Rusland kent een koud of gematigd landklimaat. In het zuidwesten komt steppeklimaat en zeeklimaat voor. 
In het noorden vind je een toendraklimaat en poolklimaat.
In de winter kan het in Rusland extreem koud worden. 
Vijftig graden onder nul is geen uitzondering, terwijl in de zomer temperaturen kunnen oplopen tot wel veertig à vijftig graden boven nul. Siberië, dat voor het grootste deel in het Aziatische deel van Rusland ligt, is een van de koudste gebieden ter wereld.
Doordat Rusland zo’n groot land is, komen er veel verschillende soorten landschappen voor, van woestijnen tot uitgestrekte naaldbossen en gebergtes. Het land telt 120.000 rivieren en 2.000 meren.
Het Oeralgebergte loopt dwars door het land van noord naar zuid, en vormt de scheidslijn tussen het Europese en het Aziatische deel van Rusland. 
Deze bergen zijn rijk aan delfstoffen, zoals ijzererts en zilver.

In de tijd van de Sovjet-Unie richt het land zich vooral op de productie van staal en wapens. 
Dit is onderdeel van het vijfjarenplan van dictator Stalin, de opvolger van Lenin, die zo de economie flink wil laten groeien.
Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie belandt het land in een economische crisis. Vanaf 1998 herstelt de economie zich langzaam. 
Tegenwoordig is Rusland één van de grootste producenten van olie en aardgas op de wereld en exporteert het veel metalen, zoals staal en aluminium.

Rusland heeft een rijke cultuur. Op het gebied van ballet zijn veel Russische dansers aanwezig op het wereldtoneel.
Verder zijn veel componisten van klassieke muziek Russisch, zoals Tsjajkovski, die je nu hoort.
Ook heeft het land veel bekende schrijvers voortgebracht, zoals Tolstoj en Dostojevski.
Het bekendste museum is de Hermitage in 
Sint-Petersburg. Het is één van de grootste musea ter wereld. 
Dit museum heeft veel verschillende collecties, zoals kunst uit de oudheid en Aziatische kunst.
Het grootste land van de wereld is dus een land van uitersten, met een diverse bevolking en veel verschillende soorten landschappen.

Rusland is het grootste land ter wereld. In dit land ligt ook het koudste bewoonde gebied ter wereld, Siberië. Lange tijd werd het geregeerd door een tsaar, maar na een communistische periode is het nu een democratisch land.

Rusland

Slowakije ligt in Midden-Europa en grenst ten westen aan Tsjechië en Oostenrijk en in het oosten aan Oekraïne. De hoofdstad Bratislava ligt in het westen van het land. Er wonen zo’n 5,5 miljoen mensen in Slowakije. Ongeveer de helft van hen woont in stedelijke gebieden. De rest woont in dorpen of op het platteland. De meeste inwoners zijn rooms-katholiek. Slowaaks is de voertaal. In sommige gebieden, vooral bij de zuidgrens met Hongarije, spreken de mensen ook Hongaars. Slowakije is lang onderdeel geweest van andere landen. Vanaf de Middeleeuwen is het land onderdeel van het machtige keizerrijk Oostenrijk-Hongarije. In 1918 gaat het land verder als Tsjechoslowakije, samen met buurland Tsjechië. In de Tweede Wereldoorlog wordt het Slowaakse deel onderdeel van Nazi-Duitsland. Dat duurt tot 1945. Dan verjagen soldaten uit de Sovjet-Unie de nazi’s weer. Hier vind je veel gedenktekens voor in de hoofdstad Bratislava. De Sovjet-Unie wordt daarna weer de baas in Tsjechoslowakije. Het land wordt meteen communistisch en dat zie je aan de vele, monotone hoogbouw dat in die tijd wordt gebouwd. In 1993 besluiten Tsjechië en Slowakije om te scheiden. Zonder oorlog, maar na diplomatiek overleg. Slowakije wordt een zelfstandig land en is dat tot op de dag van vandaag. Slowakije is lid van de Europese Unie, en ze betalen er met de euro. In vergelijking met landen in West-Europa is Slowakije minder welvarend, maar de economie van het land groeit snel. Er worden veel auto’s gemaakt. Verschillende bekende merken hebben fabrieken staan in Slowakije. Ook de landbouw is belangrijk voor de economie. In het

zuiden is vruchtbare grond waar bijvoorbeeld graan en mais wordt verbouwd. Het toerisme is minder groot dan in buurlanden Tsjechië en Oostenrijk, toch komen steeds meer mensen naar Slowakije om te wandelen in de bergen. Dat doen ze dan vooral in het Tatra-gebergte, in het noorden. Hier staan hoge bergen en ook liggen hier wintersportgebieden. De winters zijn koud in Slowakije, met veel kans op sneeuw. Door het landklimaat kunnen de zomers dan weer erg warm zijn. In het zuiden en westen van het land liggen laagvlaktes en rivieren, zoals de Donau bij Bratislava. Dorpsfeesten zijn belangrijk in de Slowaakse cultuur. Mensen komen samen als gemeenschap en dragen daarbij vaak traditionele kleding. In de keuken gebruiken Slowaken veel aardappelen, kaas en varkensvlees. Zoals in dit typisch Slowaakse recept. In de hoofdstad Bratislava vallen de bronzen standbeelden op in de straat. Die zijn geplaatst om meer toeristen te trekken. Slowakije is een bergachtig land in Midden-Europa. Het heeft lang deel uitgemaakt van grotere staten, maar heeft een duidelijk eigen karakter.

SLowakije

Slowakije ligt middenin Europa. Lange tijd is het onderdeel geweest van Tsjechoslowakije, maar sinds het land in 1993 scheidde van haar buurland is Slowakije onafhankelijk.

Slowakije

Servië ligt in Zuidoost-Europa, in de Balkan. Het land heeft geen kustlijn. De hoofdstad is Belgrado. Servië is ongeveer 2 keer zo groot als Nederland. Er wonen ruim 6 miljoen mensen. De meerderheid is Servisch. Veel Serven zijn Servisch-orthodox, een vorm van het christendom. Verreweg de meeste mensen wonen in steden: alleen al in en rond Belgrado zijn dat er meer dan anderhalf miljoen. Er wonen ook veel Serviërs buiten de grenzen, onder meer in Bosnië en Herzegovina en Kroatië. Dat heeft te maken met de tijd dat Servië onderdeel was van een groter land; Joegoslavië. Het gebied dat nu Servië is, is eeuwen daarvoor ook al onderdeel geweest van grote wereldrijken, zoals het Ottomaanse Rijk en het Habsburgse Rijk. In de twintigste eeuw wordt Servië onderdeel van Joegoslavië, met als hoofdstad Belgrado. Joegoslavië is een communistisch land met veel verschillende bevolkingsgroepen. Leider van het land is Tito. Als hij overlijdt in 1980 groeien de spanningen. Er breken oorlogen uit tussen de deelrepublieken en Joegoslavië valt uiteen. In die tijd vechten verschillende groepen tegen elkaar. Het leger van Servië en gewapende groepen die daarbij horen, vallen ook andere gebieden aan. Daarbij worden veel mensen gedood. Zoals in Kosovo, een regio in het zuiden van Servië. Dan grijpen andere landen in. In 1999 bombarderen NAVO-landen de hoofdstad Belgrado om de Servische regering te dwingen te stoppen met de strijd. De schade daarvan is nog steeds zichtbaar. Servië wordt in 2006 volledig zelfstandig. De oorlog in de jaren 90 is niet goed geweest voor de

economie van Servië. Het land krijgt te maken met sancties, waardoor handel stilvalt, en het land in crisis komt. In de eenentwintigste eeuw herstelt de economie van het land. Toch is Servië ook nu nog minder welvarend dan West-Europa en trekken veel jongeren weg op zoek naar een betere toekomst. Belangrijke sectoren zijn industrie, mijnbouw en landbouw. Op de akkers wordt onder meer graan, soja en fruit, zoals veel frambozen geteeld. De meeste landbouw vindt plaats op vruchtbare vlaktes in het noorden. Het zuiden is bergachtig en hier is dus minder landbouw. Hoewel het land geen zee heeft, kunnen de Serviërs toch genieten van een dagje aan het water. Bij Belgrado zijn kilometerslange stranden aangelegd. Vooral in de zomer is het hier goed toeven met temperaturen die kunnen oplopen tot boven de 35 graden. Servië heeft een Balkan-cultuur met eigen tradities. Volksmuziek is belangrijk, met instrumenten als de accordeon. Op feesten zoals bruiloften wordt vaak de kolo gedanst, waarbij mensen elkaars handen vasthouden en samen in een cirkel bewegen. De Servisch-orthodoxe kerk bepaalt veel feestdagen en tradities. En als het gaat om eten dan is de Servische keuken beïnvloed door zowel het westen als het oosten. Met als nationaal gerecht gegrilde vleesrolletjes. Servië is een land op de Balkan dat niet lang geleden nog in oorlog was. De sporen daarvan zijn nog te zien, maar de Serviërs kijken liever naar de toekomst.

Servië

Servië heeft een lange geschiedenis van overheersing en oorlog. Nog steeds is het land in conflict, over de onafhankelijkheid van Kosovo. Maar los daarvan is het een divers land met een eigen cultuur.

Slovenië ligt in Centraal-Europa. Het grenst aan landen alsItalië en Kroatië en voor een klein deel aan de Adriatischezee. De hoofdstad is Ljubljana.Slovenië is geen groot land, ongeveer de helft vanNederland. Maar het landschap is heel divers. In hetnoorden liggen de hoge bergentoppen van de Alpen. In hetzuiden zijn juist veel bossen. Ook zijn er duizendengrotten.In het land is veel open water te vinden. Beroemd zijn deturquoise rivieren en de heldere meren.In het westen is een korte kustlijn aan de Adriatische Zee.Stranden vind je hier niet echt, maar wel kliffen. En rotsenwaar mensen in de zomer op liggen te zonnen.Het land heeft een bergklimaat in het noorden en eenmediterraan klimaat in het zuiden. De zomers zijn warm,en de winters zijn zacht aan de kust maar koud in debergen.Al eeuwenlang wonen er mensen in Slovenië. Dat is nog tezien aan oude kastelen, zoals het kasteel van Ljubljana uitde Middeleeuwen.In de 20e eeuw is Slovenië deel van Joegoslavië, samenmet veel andere landen in de regio.In 1991 willen de Slovenen dat hun land van hen wordt.De Tiendaagse Oorlog breekt uit, een korte maar fellestrijd met het Joegoslavische leger. Daarna wordt Sloveniëals eerste republiek uit voormalig Joegoslaviëonafhankelijk.Slovenië is een zelfstandige staat. Sinds 2004 hoort het bijde Europese Unie en de NAVO.Vandaag de dag wonen er ongeveer 2,1 miljoen mensen inSlovenië. De bevolking vergrijst langzaam: er zijn relatiefveel oudere mensen.Ongeveer de helft van de Slovenen woont in steden, derest in kleinere dorpen. Het merendeel van de bevolking is
rooms-katholiek.De meeste inwoners zijn Sloveens, en de officiële taalnoem je ook Sloveens. Langs de grenzen spreken mensenvaak ook Italiaans of Hongaars. En in de steden entoeristische gebieden kunnen veel mensen ook Engels.EconomieDe ligging bij de Alpen en de Adriatische Zee maaktSlovenië aantrekkelijk voor toeristen. Toerisme is eengrote bron van inkomsten voor het land.Verder zijn industrie en handel belangrijk voor deeconomie. Handelspartners zijn buurlanden als Italië enOostenrijk. Slovenië is hierdoor een redelijk welvarendland. Van alle landen uit voormalig Joegoslavië gaat het inSlovenië economisch gezien het best.De stad Bled staat ieder jaar in de zomer in het teken vaneen bijzonder lichtjesfestival. Bewoners maken vanduizenden eierschalen allemaal kleine kaarsjes. Die latenze dan met de hand drijven op het beroemde meer vanBled. Het resultaat is een zee van lichtjes, waar deinwoners en toeristen van genieten.Slovenen zijn trots en gastvrij en laten bezoekers graagkennis maken met hun cultuur. De keuken is beïnvloeddoor veel gerechten uit buurlanden. Zo maken deSlovenen graag pasta uit Italië, goulash uit Hongarije enbraadworst uit Oostenrijk.Slovenië is een klein land met een grote variatie in denatuur. Na de onafhankelijkheid is het land economischgoed ontwikkeld en trekt het veel toeristen. Ook al moetendie wel zonnebaden op de stenen

Slovenië is een relatief klein land, dat je zo over het hoofd zou kunnen zien op de kaart van Europa. Maar dat is onterecht: er is prachtige natuur en een bewogen geschiedenis.

Slovenië

In het zuiden van Europa, op het Iberische schiereiland, ligt Spanje. De hoofdstad van dit land is Madrid. In Spanje heeft ruim 47 miljoen inwoners. Dat is bijna drie keer zoveel als in Nederland. Vanaf de jaren ’50 van de vorige eeuw verhuizen veel mensen van het platteland naar de steden. Tegenwoordig woont ruim 80 procent van de Spanjaarden in de dichtbevolkte steden, waaronder Barcelona, Valencia, Bilbao en hoofdstad Madrid. Het binnenland van Spanje is het dunst bevolkt. Naast de voertaal Spaans, zijn er ook nog vier officiële regionale talen. Het Catalaans, Galicisch, Baskisch en Aranees. Veel inwoners van deze regio’s zien zichzelf meer als Catalaan of Bask, dan als Spanjaard en zouden zelfs onafhankelijk willen worden van Spanje.  Aan het eind van de middeleeuwen voert het Koninkrijk Spanje een lange oorlog tegen de Moren.  En daarnaast varen door Spanje betaalde zeevaarders, de wereld rond en ontdekken nieuwe gebieden. Zo ontdekt in 1492 Christoffel Columbus Amerika. Na deze ontdekking worden gebieden over de hele wereld door Spanje gekoloniseerd. Al het goud en zilver uit deze koloniën maakt Spanje een rijk land. In Europa heeft Spanje veel macht. Ook de Nederlanden zijn rond 1550 onderdeel geweest van het koninkrijk Spanje. Maar de strijdlustige Nederlanders komen in opstand en na tachtig jaar oorlog worden de Nederlanden een onafhankelijke staat. In de jaren ’30 van de vorige eeuw breekt in Spanje een burgeroorlog uit tussen communisten en fascisten. Na deze bloedige oorlog wordt Spanje een dictatuur onder leiding van generaal Franco. Wanneer hij in 1975 sterft, wordt Spanje weer een koninkrijk en uiteindelijk ook een democratie. Spanje is net als Nederland lid van de Europese Unie. Het is één van de grootste economieën in Europa. Belangrijke economische sectoren zijn de overheidsdiensten, gezondheidszorg, horeca en industrie. De belangrijkste exportproducten van Spanje zijn wijn, olijfolie en citrusvruchten. Het klimaat in Spanje bestaat uit vier types. In het noordoosten vind je een mediterraan klimaat met warme zomers en milde winters. De zuidkust heeft een subtropisch klimaat met een gemiddelde jaartemperatuur van 20 graden Celsius. In het binnenland is het vooral droog. En ook zijn er veel bergen in Spanje en hier vind je een hooggebergteklimaat. Deze berggebieden vind je vooral in het noorden van het land. De meest bekende zijn de Pyreneeën op de grens met Frankrijk en in het zuiden ligt de Sierra Nevada. In de Spaanse landschappen groeien veel verschillende planten en bomen. En in de ruige gebieden leven nog bruine beren, damherten en lynxen.  Een groot deel van Spanje grenst aan de Middellandse zee. Hierdoor zijn er veel stranden. Deze stranden en het warme weer zijn heel populair bij toeristen. Door het warme klimaat, houden veel Spanjaarden tussen de middag siësta, een rustpauze. Tijdens de siësta zijn veel winkels gesloten. Door de koloniale geschiedenis, heeft Spanje ook een aantal overzeese gebieden. Dit zijn onder andere de Canarische eilanden en de Balearen. Van oorsprong is Spanje een rooms-katholiek land. Tegenwoordig is ongeveer 60 procent van de bevolking katholiek. Het land heeft een culturele geschiedenis met beroemde kunstenaars, zoals Salvador Dalí en Pablo Picasso. Ook zijn er in Spanje indrukwekkende historische gebouwen te vinden, waaronder het Alhambra in Granada en de kerk de Sagrada Família in Barcelona. Flamenco is een populair dans- en muziekgenre. Bij deze muziek wordt vaak gitaar gespeeld en danseressen dragen vaak lange, rode jurken. De Spaanse keuken is veelzijdig. Visgerechten staan vaak op het menu, zoals de Paëlla. Ook bekend zijn tapas. Dat is niet een gerecht, maar dit bestaat uit verschillende kleine hapjes. De historische steden, het warme klimaat en de stranden maken Spanje tot een populaire vakantiebestemming. Ook onder veel Nederlanders.

In het zuiden van Europa ligt Spanje. Dit mediterrane land is bekend van de tapas, de stranden, het warme weer en de oude steden. Maar ook van de geschiedenis van Europese heerschappij en beroemde kunstenaars als Dalí en Pablo Picasso.

Spanje

Tsjechië ligt in Midden-Europa. Het is bijna twee zo groot als Nederland. De hoofdstad is Praag. In Tsjechië wonen ongeveer 11 miljoen mensen. Een groot deel van hen woont in steden, vooral in en rond Praag. De officiële taal is het Tsjechisch. Maar veel Tsjechen spreken ook Duits of Engels. Met name in de steden, waar veel mensen werken in de dienstensector. Op het platteland is het leven traditioneler. Mensen werken hier op het land of doen andere ambachten. Van oorsprong is Tsjechië een christelijk land. Er staan dus veel kerken. Maar tegenwoordig is meer dan de helft van de bevolking niet religieus. In de stad Plzeň is in de 19e eeuw het pilsbier uitgevonden, de meest gedronken biersoort ter wereld. Bier speelt een belangrijke rol in de Tsjechische cultuur. Het dagelijks leven speelt zich voor een groot deel af in cafés. De Tsjechen drinken per persoon gemiddeld meer bier dan in welk land ter wereld ook. Er zijn veel bierfestivals, in steden en in dorpen. De Tsjechen eten graag stevige gerechten met bijvoorbeeld vlees en ui. Typisch Tsjechisch eten zijn deze knoedels, een soort balletjes van deeg of van aardappel. Het land staat ook bekend om de vele kastelen en burchten die stammen uit de Middeleeuwen. Verspreid door Tsjechië vind je er honderden. De één nog mooier dan de ander. Ook in de hoofdstad Praag zijn nog veel sporen uit de Middeleeuwen. Zoals de Karelsbrug, uit de veertiende eeuw. In die tijd is het onderdeel van het koninkrijk Bohemen. Praag is volgens reisgidsen één van de best bewaarde Middeleeuwse steden van Europa. Na de Eerste Wereldoorlog vormt Tsjechië samen met buurland Slowakije één land: Tsjechoslowakije. Dat eindigt weer op 1 januari 1993, als de twee landen uit elkaar

gaan. Bijzonder is dat dat zonder strijd of oorlog gebeurt. Het is democratisch besloten. Sindsdien zijn Tsjechië en Slowakije onafhankelijke landen. Tsjechië is niet zo welvarend als bijvoorbeeld buurland Duitsland of Nederland, maar het land is lid van de Europese Unie en de economie groeit snel. Miljoenen mensen bezoeken jaarlijks de hoofdstad Praag. Dat zorgt voor inkomsten. Ook de vele kastelen verspreid over het land trekken toeristen. Verder staat Tsjechië bekend om de industrie: er worden auto’s, machines en glaswerk gemaakt en naar andere landen geëxporteerd. En tot slot, de trots van Tsjechië, bier en pils. Op het platteland vind je akkers vol met hop, om bier mee te brouwen. Tsjechië heeft een landklimaat, met koude winters en warme zomers. Er zijn veel bergen en heuvels. De hoogste berg ligt in het noorden, in het Reuzengebergte. Volgens mythes leeft hier een reus. ’s Winters valt er in verschillende gebieden sneeuw, waardoor er ook geskied kan worden. Dwars door Tsjechië stromen twee grote rivieren: de Moldau en de Elbe. De rivieren zijn belangrijk voor de natuur en ook voor de handel en transport. Tsjechië ligt niet aan zee, dus al het vervoer over water gaat via de rivieren. Tsjechië is een land van kastelen, bergen en bier, waar mensen modern leven in Middeleeuwse steden.

Tsjechie

Ooit was het onderdeel van Tsjechoslowakije, maar na overleg werd het in 1993 een zelfstandig land: Tsjechië staat bekend om de prachtige hoofdstad Praag en ook om pils.

Tsjechië

Op de grens van Europa en Azië ligt Turkije. Het land ligt gedeeltelijk in het Midden-Oosten en is onderdeel van twee continenten. De hoofdstad is Ankara. Turkije telt ruim 82 miljoen inwoners. De bevolking kun je onderverdelen in twee groepen: de West-Turkse bevolking, die voornamelijk in de grote steden woont en de traditionele plattelandsbevolking van Anatolië in het oosten. Verreweg het grootste deel van de inwoners van Turkije zijn Turken. De tweede groep zijn de Koerden. De republiek Turkije bestaat pas sinds 1923. Daarvoor is het gebied waar nu Turkije ligt onderdeel van het grote Ottomaanse Rijk. Tijdens de Eerste Wereldoorlog sluit het Ottomaanse Rijk zich aan bij de centrale mogendheden, waar ook het Duitse Rijk en Oostenrijk-Hongarije bij horen. Als de Centralen de oorlog in 1918 verliezen, wordt het grondgebied van het Ottomaanse Rijk verdeeld onder de overwinnaars van de oorlog. De Turkse Ottomanen zijn het hier niet mee eens en komen in verzet tegen deze maatregelen. Hun leider is Mustafa Kemal. Er breekt een onafhankelijkheidsoorlog uit waarbij de Ottomanen een deel van hun grondgebied heroveren. Uiteindelijk wordt in 1923 de Republiek Turkije uitgeroepen en Mustafa Kemal wordt gekozen tot president. Hij moderniseert Turkije en maakt een scheiding tussen het geloof en de staat. Mustafa Kemal krijgt de achternaam Atatürk. De ‘vader der Turken’. Vanaf de jaren ‘50 van de vorige eeuw is Turkije afwisselend een democratie en een dictatuur. Er is veel geweld en er zijn regelmatig staatsgrepen. In de jaren ‘80 wordt er een nieuwe grondwet aangenomen en stelt het land zich open voor buitenlandse investeringen en handel. Turkije, strategisch gelegen tussen Europa en Azië, handelt met landen in beide continenten. Belangrijke economische sectoren zijn de landbouw, textiel, ijzer- en staalindustrie. Maar ook toerisme en geld van Turken in het buitenland zijn belangrijk voor de Turkse economie. Het zuiden en het westen van Turkije heeft een mediterraan zeeklimaat, met warme zomers en zachte winters. In het binnenland is er een landklimaat en kan het erg droog zijn.  Door het milde klimaat, groeien er in het land ook allerlei mediterrane gewassen waaronder olijfbomen, vijgenbomen en bomen met cirtusvruchten.  Het landschap van Turkije is erg gevarieerd: met bergen, steppen, grote zoutmeren en stranden aan de kust. In het oosten liggen de hoogste bergen van Turkije. De uitgedoofde vulkaan Ararat, is de hoogste berg van het land. Vulkanisme heeft een belangrijke rol gespeeld in de vorming van het landschap. Zo is er in Cappadocië een wonderlijk landschap ontstaan met bijzondere rotspartijen. Het overgrote deel van de Turken is Islamitisch. Toch is de Islam sinds 1928 niet meer de staatsgodsdienst, maar er zijn nog wel veel nationale, Islamitische feestdagen waaronder het Suikerfeest en het Offerfeest.Turkije heeft een eeuwenoude geschiedenis waar bijzondere architectonische bouwwerken van zijn overgebleven, waaronder de Sülimaniye moskee en de Hagia Sophia in Istanbul. Theehuizen zijn in Turkije overal te vinden. Het zijn traditioneel ontmoetingsplekken voor voornamelijk mannen. Turkije, het land dat ontstaan is vanuit het Ottomaanse Rijk is tegenwoordig een modern land met een kleurrijke eigen, Turkse cultuur.

Turkije ligt op de grens van Europa en Azië. Het land is bekend van de stad Istanbul, dat vroeger Constantinopel heette, de mooie stranden en bijzondere landschappen. Atatürk, de 'vader ter Turken', zoals hij wordt genoemd heeft van Turkije een modern land gemaakt.

Turkije

Ten westen van Nederland, ligt het eiland Groot-Brittannië. Hier liggen de vier landen Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland. Samen zijn deze landen het Verenigd Koninkrijk. De hoofdstad is Londen. Ten westen van Nederland, ligt het Verenigd Koninkrijk. Dit koninkrijk bestaat uit vier landen: Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland. De hoofdstad is Londen. Het Verenigd Koninkrijk heeft zo’n 68 miljoen inwoners. De meesten daarvan, zo’n 55 miljoen wonen in Engeland en dan vooral in de stedelijke gebieden. Zoals in Liverpool, Birmingham en in de grote metropool Londen.  Het grootste deel van de inwoners van het Verenigd Koninkrijk, is van Britse afkomst. Een minderheid, ongeveer 13 procent heeft een niet-westerse achtergrond. De meesten hiervan komen uit voormalige Britse kolonies zoals Pakistan en India. Het Verenigd Koninkrijk bestaat eigenlijk pas vanaf 1801. Hiervoor wordt er door verschillende volkeren gestreden om de macht. In de 17e eeuw wordt het land een machtig wereldrijk door kolonisatie, handel en oorlog. Een eeuw later, in de 18e eeuw begint de industriële revolutie in het Verenigd Koninkrijk. De stoommachine en de stoomtrein wordt uitgevonden en mensen trekken massaal naar de steden om in de nieuwe fabrieken te werken. De 20e eeuw staat voor Groot-Brittannië grotendeels in het teken van oorlogen. Zowel in de Eerste als de Tweede Wereldoorlog wordt er door Britse soldaten meegevochten met de geallieerden. Na de Tweede Wereldoorlog begint het Verenigd-Koninkrijk met de dekolonisatie van haar gebieden. Onder andere Ghana, Cyprus en India zijn voortaan onafhankelijk. Toch is het grootste deel van die kolonies wel verbonden gebleven aan het Verenigd Koninkrijk. Ze hebben hiervoor een samenwerkingsverband gesloten: het Gemenebest van Naties. Groot-Brittannië is een koninkrijk, maar toch heeft de koning niet de volledige macht in handen. Het land wordt bestuurd door het Britse parlement, vanuit Londen. Net als Nederland, is het Verenigd Koninkrijk lange tijd lid van de Europese Unie. Het land heeft een sterke economie, maar na het verlaten van de Unie in 2020, is de economie wel slechter geworden. Belangrijke economische sectoren zijn de financiële- en de oliesector. In het Verenigd Koninkrijk zijn allerlei soorten landschappen te vinden. Van ruige rotsgebergten in Schotland tot subtropische kusten in het zuidwesten van Engeland. Beroemd zijn de meren en de witte krijtrotsen langs de zuidkust. Het Verenigd Koninkrijk heeft een gematigd zeeklimaat met koele zomers en zachte winters. Ook valt er relatief veel neerslag. De kerk van Engeland, een afscheiding van de katholieke kerk, is de grootste godsdienst in Groot-Brittannië. Niet een Paus of een andere geestelijke, maar de Britse koning wordt gezien als leider van de kerk. Bekende sporten als voetbal, rugby, golf en cricket zijn van oorsprong Brits, en vandaag de dag nog erg populair in het land. Naast deze sporten, heeft het land ook een rijke culturele sector. Zo zijn schrijvers als J.K. Rowling, beroemd van Harry Potter, J.R.R. Tolkien van in de van de Ring en toneelschrijver Shakespeare belangrijk geweest voor zowel de nationale als internationale literatuur. En daarnaast komen er ook veel bekende bands en artiesten uit het Verenigd Koninkrijk. Onder andere The Beatles, The Rolling Stones, Adèle en Ed Sheeran komen er vandaan. Britten staan erom bekend dat ze erg van thee houden. Een bekende traditie is de afternoon tea. Tussen 4 en 5 ’s middags wordt de thee gedronken. En hierbij worden allerlei zoete en hartige hapjes gegeten, waaronder sandwiches en scones.  Het Verenigd Koninkrijk is een land van tradities, maar staat ook bekend als een land met prachtige natuur en culturele steden zoals Londen en Edinburgh. En ondanks het vaak slechte weer, is het een populair vakantieland onder Nederlanders.

Ons buurland het Verenigd Koninkrijk bestaat uit de vier landen Engeland, Schotland, Noord-Ierland en Wales. Het Koninkrijk is bekend van de witte krijtrotsen, tradities zoals afternoon tea, de grote meren en het niet altijd even goede weer.

Het Verenigd Koninkrijk

IJsland ligt in de Atlantische Oceaan en hoort bij Europa, maar ligt ver van het vaste land. Het eiland ligt net ten zuiden van de poolcirkel. De hoofdstad is Reykjavik.  

IJsland is bijna drie keer zo groot als Nederland. Maar qua inwoneraantal is het veel kleiner. In heel IJsland wonen maar 370.000 mensen en is een van de dunst bevolkte landen van Europa.

Bijna iedereen is van IJslandse afkomst. De taal die ze spreken is ook IJslands en lijkt op Scandinavische talen.

De meeste mensen wonen in of rondom de hoofdstad Reykjavik.
Verder zijn er nog steden en dorpen langs de kust. In het binnenland woont bijna niemand, dat gebied is koud, kaal en moeilijk bewoonbaar.

De natuur en het landschap hebben veel invloed op het dagelijks leven van de inwoners van IJsland. 

Het land ligt precies op een breuklijn waar de  aardkorst uit elkaar wordt getrokken. Daardoor komen hier vulkanen en aardbevingen voor. Het is één van de meest actieve vulkanische landen ter wereld. 

Dit heeft in de loop der tijd geleid tot uitgestrekte velden met gestolde lava uit de vulkanen. Ook zijn er warmwaterbronnen en geisers te vinden.

Door de noordelijke ligging is het vrijwel overal koel of koud in IJsland. In het binnenland heerst een ijzig toendraklimaat met kale rotsen en gletsjers. Door de matigende invloed van de zee kan het op andere plekken in de zomer toch nog redelijk warm worden. Door het zeeklimaat kan de temperatuur in Reykjavik oplopen tot zo’n 18 graden Celsius.

IJsland is een welvarend land met weinig werkloosheid.

Er wordt bijvoorbeeld veel geld verdiend in de visserij. Al eeuwenlang is dat een belangrijke economische sector voor het land.  
Bedrijven verdienen geld aan de export van vis en visproducten naar de rest van de wereld. 

Ook toeristen weten IJsland goed te vinden. Ze komen ernaartoe voor de natuur met warmwaterbronnen, ijsvlaktes en indrukwekkende watervallen. Een andere toeristische trekpleister is het Noorderlicht, dat vaak in IJsland te zien is.

IJsland profiteert ook van de vulkanische, warme ondergrond. Hiermee wordt duurzame elektriciteit opgewekt om huizen en gebouwen te verwarmen.
     
Lange tijd wonen er geen mensen op IJsland, totdat kolonisten uit Ierland en Noorwegen ernaartoe varen. Vooral de Noorse Vikingen hebben veel invloed op de cultuur en samenleving in het land. 

Het land is een kolonie geweest van Noorwegen en Denemarken, maar in 1944 wordt IJsland onafhankelijk en zijn de IJslanders voortaan zelf de baas. 

Het land is een van de oudste democratieën ter wereld met een volksvertegenwoordiging en een president.

Er zijn nog veel gewoontes van de Vikingen bewaard gebleven, waaronder de taal. Het IJslands lijkt op de taal die in de Vikingtijd in Noorwegen werd gesproken. 

Ook worden er nog veel verhalen en sagen verteld over elfen en trollen. 

IJsland staat niet echt bekend om het lekkere eten. Op het menu staan vooral visgerechten. Ook IJslands is Skyr, een soort yoghurt die ook in Nederland wordt verkocht. 

En, IJsland staat bekend als een sociaal land. Volgens sommigen zijn IJslanders de meest vriendelijke mensen die je op de wereld kunt vinden.

IJsland

IJsland is een land vol ruige natuur. Er zijn actieve vulkanen en warmwaterbronnen. Het is dunbevolkt en de mensen die er wonen zijn erg vriendelijk.

In het noorden van Europa, in Scandinavië ligt Zweden. De hoofdstad van dit land is Stockholm. Zweden heeft ruim 10 miljoen inwoners en is 11 keer zo groot als Nederland. Het is daarmee één van de dunst bevolkte landen van Europa. De meeste mensen wonen in en rond de hoofdstad Stockholm in het zuiden. In het koude noorden van het land is de bevolkingsdichtheid erg laag. Er wonen relatief weinig mensen. Eeuwenlang wonen er verschillende Germaanse stammen in Zweden. In het noorden wonen dan de Saami. Erik de overwinnaar voegt de stammen samen en wordt de eerste koning van verenigd Zweden. In de Middeleeuwen zijn er de Scandinavische Vikingen. De Vikingen zijn berucht om hun plunderingen. Met hun drakenschepen trekken ze door Europa, waar ze later ook handel gaan drijven. Eind 15e eeuw wordt Zweden een onafhankelijk koninkrijk en groeit het land uit tot een grootmacht. In de 17e eeuw zijn ook delen van Duitsland, Finland en de Baltische staten onderdeel van het koninkrijk. In 1907 komt Koning Gustaaf V aan de macht. Hij weet Zweden tijdens zowel de eerste als de Tweede Wereldoorlog neutraal te houden. Na de oorlogen wordt de macht van de Koning ingeperkt en krijgt de premier meer macht. Net als Nederland, is Zweden lid van de Europese Unie. Maar anders dan in veel andere EU-landen, is de Euro niet het officiële betaalmiddel, maar wordt er met de Kroon betaald. Zweden is een welvarend land met een moderne, geïndustrialiseerde samenleving. De inkomens zijn hoog en de sociale zekerheden goed. De dienstensector en de industrie zijn belangrijke economische sectoren. Belangrijke exportproducten zijn hout, medicijnen en textiel. Ook bekende bedrijven als Ikea en Spotify zijn Zweeds. Zweden heeft grotendeels een landklimaat met warme, droge zomers en koude winters. In het uiterste noorden van het land, in Lapland, heerst een poolklimaat en kan het in de winter wel 40 graden vriezen. In het zuiden is het warmer en natter.
Door de ligging van Zweden in het noorden van Europa, is het mogelijk om in de winter af en toe het spectaculaire noorderlicht te zien. Het Zweedse landschap is verdeeld in Götaland, Svealand en Norrland. Zuid, midden en noord. Götaland ligt in het zuiden met aan de kust lange zandstranden en kleine eilandjes. Op de grens met Svealand, in het midden, liggen twee grote meren. In deze regio zijn veel dichte bossen en akkerlanden te vinden. Norrland, in het noorden, is verreweg de grootste regio. In dit gebied liggen bergen, eindeloze naaldwouden, meren en rivieren. De natuur is hier ruig en bijna onaangetast. In de regio leven onder andere bruine beren, lynxen en elanden in het wild. De Evangelisch-lutherse kerk is de staatskerk in het land. Bijna 90 procent van de bevolking is Evangelisch-luthers. Een derde van hen is niet religieus. Door immigratie, is zo’n 8 procent van de bevolking moslim. De Zweedse muziekscène is wereldwijd geliefd. Een beroemde Zweedse popgroep is ABBA. In 1974 winnen ze het Eurovisie Songfestival en sindsdien is dit één van de meest succesvolle bands aller tijden. De Zweden zijn echte zoetekauwen. Veel van hen houden elke dag ‘fika’. Dat is een koffiemoment met gebak. Traditionele Zweedse feesten zijn het kreeftenfeest en midzomer, waarbij op 21 juni het begin van de zomer wordt gevierd en overal in het land de meiboom wordt opgetogen. Het dunbevolkte land Zweden staat bekend om haar muziek, traditionele feesten en de gevarieerde natuur.

Het Scandinavische land Zweden is bekend van kaneelbroodjes, ABBA en Pippi Langkous. Maar ook vooral van haar natuurschoon. Het langgerekte land kent vier klimaatzones en heeft daardoor uitgestrekte naaldbossen, fjorden en meren.

Zweden

Letterlijke tekst (indien aanwezig):	Zwitserland ligt in Midden-Europa. Het wordt omringd door vijf landen, waaronder in het noorden, Duitsland en in het zuiden, Italië. De hoofdstad van Zwitserland is Bern.
Zwitserland heeft ongeveer dezelfde oppervlakte als Nederland, maar er wonen minder mensen, zo’n 9 miljoen in totaal. Het land is verdeeld in 26 regio’s die kantons worden genoemd.

De inwoners spreken verschillende talen, waaronder Duits, Frans en Italiaans. In het Duitstalige deel praten ze meestal in een dialect: het Zwitserduits.

De meeste mensen wonen in of bij een grote stad. Zoals Zürich, Basel en Genève. 

Het openbaar vervoer is in Zwitserland goed georganiseerd. Het land heeft één van de beste spoornetwerken ter wereld, de Zwitserse treinen komen zelfs in de hooggelegen bergdorpen. De trein is voor inwoners en toeristen dé manier om ergens te komen. 
Zwitserland bestaat voor het grootste gedeelte uit bergen, dalen en meren. 

Je vindt er grote delen van het hooggebergte van de Alpen. En dus hoge toppen, eeuwige sneeuw en gletsjers. Zoals de Aletschgletsjer, de grootste van Europa. Deze ijsrivier is meer dan 20 kilometer lang. 

In de dalen liggen groene weiden, waar koeien grazen. En hier zijn grote bergmeren gevuld met smeltwater van de gletsjers.

Het klimaat verschilt per regio: in de bergen heerst een hooggebergteklimaat, met eeuwige sneeuw door temperaturen ver onder het vriespunt. . In de lagergelegen gebieden is het klimaat milder.
In de 15e en 16e eeuw is Zwitserland vaak betrokken bij oorlogen in Europa. Maar in 1515 gebeurt er iets dat alles verandert: de slag bij Marignano. 
Zwitserse soldaten vechten tegen de Fransen, maar verliezen flink. Er vallen zoveel slachtoffers dat Zwitserland besluit nooit meer oorlog te voeren. Ze kiezen ervoor neutraal zijn.

Ook, veel later, in de Eerste en Tweede Wereldoorlog blijft Zwitserland neutraal. 

Door deze onpartijdigheid is het land daarna vaak de plek waar belangrijke vredesonderhandelingen zijn gevoerd. Het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in Europa staat in de Zwitserse stad Genève, en het land staat bekend als een veilige plek voor internationale bijeenkomsten. 
Zwitserland is vandaag de dag een van de rijkste landen ter wereld. Dat komt onder meer door de neutraliteit. Er is al heel lang geen oorlog meer in het land en bedrijven hebben zich dus in alle rust kunnen ontwikkelen. 

In de grote steden als Zürich en Genève staan veel hoofdkantoren van grote bedrijven, zoals banken en verzekeringsmaatschappijen. Deze multinationals zijn bekend over de hele wereld. 

Zwitserland is van oudsher een klokkenland. En nu nog steeds worden er luxe horloges gemaakt die over de hele wereld bekend zijn. Ook Zwitserse chocolade en kaas zijn wereldberoemd.
 
Toerisme is belangrijk voor de Zwitserse economie. Mensen gaan naar Zwitserland op vakantie voor de bergen en de meren, de treinen, de natuur en natuurlijk de wintersport. 

Omdat Zwitserland neutraal is, is het land ook geen lid van de Europese Unie. Het land is een democratische republiek waarin het volk mag kiezen wie het land regeert.
Inwoners mogen ook vaak meebeslissen over bepaalde beslissingen door middel van een volkstemming of referendum. 
De cultuur van Zwitserland is sterk beïnvloed in door de buurlanden, maar toch heeft het land een heel eigen karakter en elke regio heeft z’n eigen tradities.
Spelen op de alpenhoorn is een oude traditie die nog steeds bestaat. Ooit gebruikt om signalen door te geven in de bergen, nu vooral als folklore. 
Kaasfondue is een bekend Zwitsers gerecht. Daarbij doop je stukjes brood in gesmolten kaas. Ook raclette is populair: warme gesmolten kaas met aardappels. 
Zwitserland is een bijzonder land in Europa, door de ligging, geschiedenis en meertaligheid. Het heeft invloeden uit verschillende culturen en tegelijk een heel eigen identiteit.

Zwitserland is een uniek land in Europa. Het ligt in het midden en staat bekend om haar neutraliteit. Het is ook het land van de kaasfondue en luxe horloges.

Zwitserland

Logo NTR zwart

Logo NTR wit

In Europa leven een heleboel verschillende volken en culturen. Maak kennis met de landen in Europa!

Landen en grenzen

Europese landen op een rij

Landen in Europa

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Koolmeesje op vetbol

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!

Over Schooltv

Over Schooltv.nl

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.