https://schooltv.nl/video-item/schoon-drinkwater-in-niger-hoe-kom-je-eraan 2024-01-04T10:45:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19027.w613.r16-9.15b0b18.webp Schoon drinkwater in Niger | Hoe kom je eraan? Dit is Niger, een land in West-Afrika. Het ligt voor een groot deel in de Sahara, de grootste woestijn op aarde. Niger is daardoor een dor en droog land. Het hele jaar door schommelt de temperatuur tussen de 30 en 50 graden. Maar als het zo droog is, hoe komt er dan water in de put? In de bergen buiten Niger valt regen. Dit regenwater dringt in de grond en stroomt diep onder de grond het land in. Door het water uit deze ondergrondse laag omhoog te halen, hebben de mensen in Niger water om te drinken. Maar omdat er geen deksel zit op dit soort putten, is het water vaak erg vervuild. Het vervuilde water is slecht voor je gezondheid. Het veroorzaakt bijvoorbeeld diarree, en vooral kinderen kunnen daar heel ziek van worden en zelfs dood van gaan. Gelukkig zijn er tegenwoordig ook manieren om het water wél schoon te houden. Met de energie van deze zonnepanelen wordt schoon drinkwater opgepompt en opgeslagen in grote tanks. Vandaar loopt een waterleiding naar een kraan midden in het dorp. Zonnepanelen kosten veel geld. Daarom worden ze goed bewaakt. Om de waterleiding te onderhouden moet iedereen die hier water haalt wat geld betalen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428570 120 2033-05-18T03:33:00+00:00 43950 2005-10-31T23:59:00+00:00 yes no Niger water drinken https://schooltv.nl/video-item/bananen-verbouwen-op-een-kleine-plantage 2024-01-04T10:45:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19029.w613.r16-9.d986841.webp Bananen verbouwen | Op een kleine plantage Peru ligt aan de westkust van Zuid-Amerika. Het land is 35 keer zo groot als Nederland en het heeft 26 miljoen inwoners. Lima is de hoofdstad. Dit is Faustino Vilchez. Samen met zijn vrouw Mariella en zijn drie kinderen heeft hij een bananenplantage in Peru. Het eerste dat Faustino elke dag doet als hij op de plantage komt is kijken hoe het er met de bananenbomen voorstaat. Sommige insecten zijn heel slecht voor de boom. Daarom haalt hij dode stukken plant weg, want daar komen de insecten op af. Om de bananen tegen de schadelijke insecten te beschermen doet Faustino er plastic omheen. Door de warmte van het plastic groeien de bananen ook sneller. Het is een soort broeikas. Dan bemest hij de grond, met vogelpoep -guano. Dat is niet alleen goed voor de groei van de planten, maar het zorgt er ook voor dat de grond niet uitgeput raakt. Als de bananen genoeg gegroeid zijn, worden ze geplukt en verzameld. Aan elke boom groeit één tros bananen. Na de pluk gaat de boom dood. Sjouwen met 40 kilo op je nek, dat is niet niks! Faustino snijdt de trossen los. En dan worden de bananen in schoon water gewassen. Ze worden gewogen en er wordt gekeken of ze de goede lengte en dikte hebben. Dan kunnen de bananen de container in en zijn ze klaar voor een lange reis naar Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428572 153 2033-05-18T03:33:00+00:00 29509 2005-10-31T23:59:00+00:00 yes no Peru plantage banaan https://schooltv.nl/video-item/mannenwerk-en-vrouwenwerk-ieder-zijn-taak 2024-01-04T10:45:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19031.w613.r16-9.e358b03.webp Mannenwerk en vrouwenwerk | Ieder zijn taak Dit is Niger, een land in West-Afrika. Het is 34 keer zo groot als Nederland, maar er wonen maar 12 miljoen mensen. In het dorpje Dosso woont Mariam. Mariam vertrekt naar de markt. Ze gaat er proberen de mat die haar moeder maakte te verkopen. Er is ook een grote veemarkt in Dosso. Je kan hier allerlei dieren kopen: koeien, geiten schapen. In Niger hebben mannen en vrouwen hun eigen taken. Het keuren, kopen en verkopen van dieren, is typisch iets voor mannen. Zo, die is verkocht. Mariam heeft flink onderhandeld. Ze krijgt een goede prijs voor de mat. Met het verdiende geld, doet ze inkopen voor het eten. Eten klaarmaken is hier echt vrouwenwerk. En het halen van water ook. En dat is nog niet zo makkelijk, want Mariam moet het water halen bij de pomp in het dorp. Thuis hebben ze geen kraan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428573 123 2033-05-18T03:33:00+00:00 11747 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no vrouw man Niger werk https://schooltv.nl/video-item/een-wereld-van-verschil-arme-en-rijke-landen 2024-01-04T10:45:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19033.w613.r16-9.84d7cc7.webp Een wereld van verschil | Arme en rijke landen Eeuwenlang bleef het aantal mensen op aarde ongeveer gelijk. Tot in de twintigste eeuw. Toen groeide de wereldbevolking ineens tot drie miljard mensen. En in de laatste vijftig jaar is dat aantal nog eens verdubbeld. Er leven nu dus ongeveer 6 miljard mensen op aarde, dat is een 6 met 9 nullen. De meeste wereldburgers wonen in arme landen. Daar moet de bevolking leven van minder dan één euro per dag. We noemen die landen ontwikkelingslanden. In die ontwikkelingslanden hebben de mensen soms niet genoeg te eten. En er is vaak gebrek aan schoon drinkwater. Die arme landen liggen voornamelijk in: Azië, Afrika en Midden- en Zuid-Amerika. De rijke industrielanden liggen in: Noord-Amerika, Europa en Australië. Het rijke Noorden en het arme Zuiden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428574 70 2033-05-18T03:33:00+00:00 85225 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no rijkdom wereld ontwikkelingsland armoede https://schooltv.nl/video-item/voorbeelden-van-verbindingen-hoe-gebruiken-we-verbindingen-in-het-dagelijks-leven 2024-01-04T10:45:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19035.w613.r16-9.d48456c.webp Voorbeelden van verbindingen | Hoe gebruiken we verbindingen in het dagelijks leven? Allemaal verbindingen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428575 36 2033-05-18T03:33:00+00:00 24927 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no rits klittenband fles lijm https://schooltv.nl/video-item/tandwielen-hoe-werken-ze 2024-01-16T16:05:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19037.w613.r16-9.3ffd2eb.webp Tandwielen | Hoe werken ze? Eén molen draait snel, de andere langzaam. Nou, hoe kan dat. Tandwielen kunnen niet alleen beweging overbrengen, ze laten ook een draaiende beweging van snelheid veranderen. Bij die langzame molen laat een klein tandwiel dat grote gele tandwiel draaien, daar zit de as met de wieken aan vast. Maar bij dat snelle molentje is het precies andersom! Dat grote gele tandwiel laat het kleine tandwiel draaien. En dat kleine tandwiel aan die as, draait natuurlijk veel sneller! Hier zie je het verschil. Dit spul is natuurlijk leuk om dit soort overbrengingen mee te laten zien. Maar als je om je heen kijkt zie je overal tandwielen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428576 88 2033-05-18T03:33:00+00:00 80764 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no snelheid tandwiel https://schooltv.nl/video-item/streepjescode-hoe-werkt-dat 2024-01-04T10:45:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19039.w613.r16-9.ae23e5f.webp Streepjescode | Hoe werkt dat? Streepjescodes vind je in elke supermarkt. Bij de kassa wordt de streepjescode "gelezen" door een infrarode lichtbundel. Maar wat vertelt die streepjescode nou precies? De eerste en de laatste drie streepjes zijn start- en stopcodes. Tussen start en stop zit de code verborgen. De zwarte strepen zijn enen, de witte strepen nullen. Computertaal! De kassa computer vertaalt de nullen en enen in een cijfercode: 3 2 5; halfvolle melk voor 92 eurocent! Zo werkt dat! Uit streepcodes kan een computer niet alleen de prijs aflezen; de computer geeft ook aan waar de melk vandaan komt, en of er nog genoeg voorraad is. Ook in bibliotheken gebruiken ze streepjescodes. Na het scannen van je pas slaat de computer op welke boeken jij hebt geleend, én wanneer die boeken weer terug moeten zijn. Allemaal automatische besturingen: handig en snel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428577 75 2033-05-18T03:33:00+00:00 18468 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no kassa streepjescode automatisch https://schooltv.nl/video-item/sensoren-hoe-maken-we-er-gebruik-van 2024-01-04T10:45:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19041.w613.r16-9.22b76db.webp Sensoren | Hoe maken we er gebruik van? Deze lamp heeft ook een bewegingsmelder. Er zit een cel, een soort cameraatje in, dat warmte kan voelen. Dus, als je hier langs loopt, dan pikt die camera die warmte waar, en wordt er een seintje gestuurd naar een lichtschakelaar. Licht aan! Zo werkt automatisch bestuurd licht! In deze automatische schuifdeuren zit ook zo'n elektronische cel. Maar hier werkt die cel niet op warmte, maar op de verandering van geluid. Dit is ook automatische besturing. Dat piepschuim ding, rechts, de vlotter, zakt naar beneden als je doortrekt, want het water spoelt weg. Als die vlotter is gezakt, zet ie zelf de kraan open; de stortbak wordt weer gevuld. Het water stijgt, de vlotter komt omhoog, en dat armpje aan die vlotter sluit het kraantje ook weer af. Dit is ook een automaat, het geld dat je erin gooit komt automatisch in de goede buis terecht. Als je daarna een code invoert, gaat er een signaal naar het goeie vak. Allemaal automatisch bestuurd! Zelfs als je geen gepast geld hebt, dan krijg je precies je teveel betaalde euro's terug. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428578 101 2033-05-18T03:33:00+00:00 16405 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no automatisch sensor https://schooltv.nl/video-item/rijstbouw-in-bangladesh-hoe-groeit-rijst-eigenlijk-en-wat-is-irrigatie 2024-01-04T10:45:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19043.w613.r16-9.f6b699f.webp Rijstbouw in Bangladesh | Hoe groeit rijst eigenlijk en wat is irrigatie? Bangladesh is een land in zuid Azië. De hoofdstad is Dhaka. Het land is ongeveer vier keer zo groot als Nederland. De meeste mensen in Bangladesh wonen op het platteland. Ze leven voornamelijk van de landbouw. Sommigen hebben een eigen stukje grond, maar meestal zijn ze in dienst als landarbeider. Er worden aardappelen en tabak verbouwd. Maar het belangrijkste gewas is rijst. De oogsttijd is de belangrijkste tijd van het jaar. Als je veel rijst oogst, heb je voorlopig genoeg te eten voor je hele gezin. Om goed te kunnen groeien, heeft rijst warmte nodig en veel water. Bangladesh heeft alle twee: het is het altijd warm en er is ook veel water. En wat ook belangrijk is: het is heel makkelijk om rijstvelden aan te leggen in Bangladesh, omdat het land zo vlak is. Mannen en vrouwen werken samen op het land. Als het moet, helpen ook de kinderen mee. Het is zwaar werk. Machines zie je er nauwelijks. Alles wordt met de hand gedaan. De rijst is gebundeld en wordt naar huis gedragen. Dat is vaak heel zwaar omdat ze ver moeten lopen. En om het te laten vervoeren hebben de mensen geen geld. Dan is het tijd om te dorsen: door hard te slaan met de bundels vallen de rijstkorrels op de grond. Omdat er in Bangladesh zo ontzettend veel mensen leven, en al die monden gevoed moeten worden, is héél veel rijst nodig. Eén rijstoogst per jaar is niet genoeg. Daarom startte de Bengaalse overheid in het noordwesten van Bangladesh een groot irrigatieproject. Er werd een lang kanaal gegraven. Het water in het kanaal komt uit de rivier, en stroomt naar een heleboel kleine kanalen, zoals deze. Die kleine kanalen komen vervolgens uit in duizenden sloten, en die sloten komen uit bij de akkers. In het droge seizoen gaan de sluizen open, en wordt het water doorgelaten. Door te pompen komt het water uit de sloten op de akkers. Dankzij dit systeem van watertoevoer kunnen de boeren net zoveel water op hun akkers laten stromen als ze nodig hebben, zelfs in het droge seizoen. Per jaar hebben ze zo wel twee of zelfs drie rijstoogsten. Terwijl het ene lapje grond natgemaakt wordt om rijst ín te zaaien, groeit er al volop rijst op een veldje vlakbij. Daaromheen staat rijst die nu geoogst kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428579 183 2033-05-18T03:33:00+00:00 46897 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no rijst Bangladesh ontwikkelingsland https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-stripboeken-en-animaties 2024-01-10T14:48:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19044.w613.r16-9.bb92d05.webp Nieuws uit de natuur | Stripboeken en animaties Thema: Kinderboekenweek. Prof. Dr. Testkees: Steiger. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059398 1200 8177 2010-10-19T00:32:55+00:00 yes no boek emotie testkees strip tekenen animatie https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-teken-het-na 2024-01-10T14:49:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19045.w613.r16-9.7e0e729.webp Nieuws uit de natuur | Teken het na Thema: Kinderboekenweek. Prof. Dr. Testkees: Boogbrug. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059331 1200 1960 2010-09-24T00:12:07+00:00 yes no week animatie testkees boek tekenen wetenschap https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-op-je-brood 2024-01-04T10:45:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19046.w613.r16-9.3416ff7.webp Nieuws uit de natuur | Op je brood Thema: Voedsel. Prof. Dr. Testkees: Hovercraft. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059329 1200 3062 2010-09-17T00:39:26+00:00 yes no vet testkees suiker brood voedsel ontbijt https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-van-graan-tot-brood 2024-01-16T15:42:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19047.w613.r16-9.cc6dc16.webp Nieuws uit de natuur | Van graan tot brood Thema: Voedsel. Prof. Dr. Testkees: Boot. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059327 1200 28446 2010-09-10T00:14:25+00:00 yes no tarwe testkees ontbijt brood voedsel graan https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-geld 2024-01-04T10:45:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19048.w613.r16-9.1beac26.webp Nieuws uit de natuur | Geld Thema: Geld Prof. Dr. Testkees: Raket. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059325 1200 7854 2010-09-03T00:09:21+00:00 yes no papier geld kenmerk vals testkees https://schooltv.nl/video-item/blaise-pascal-uitvinder-van-de-rekenmachine 2024-01-04T10:45:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19050.w613.r16-9.c395e05.webp Blaise Pascal | Uitvinder van de rekenmachine Blaise pascal. Bonjour. Hij werd geboren in de 17e eeuw. En deze knappe kop kwam uit? Frankrijk! Blasie Pascal was echt superslim. Toen ie 13 was, was pascal al een wiskundegenie. En van meetkunde wist hij ook alles! Mais oui! Alors, mes enfants! Ik heb uitgevonden de kegelsneden, en de stelling van Pascal, van mij eh ? En de driehoek van pascal, ook van mij. Ah! Christine! Nog niet van mij? Is dit allemaal te moeilijk? Dit snap je wel. Heb ik ook uitgevonden. Cést formidable! Een rekenmachine! Zo heb ik meegeholpen aan het maken van computers! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428581 43 2033-05-18T03:33:00+00:00 7967 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no rekenen computer uitvinding rekenmachine https://schooltv.nl/video-item/leven-in-de-stad-op-zoek-naar-een-plek-om-te-wonen 2024-01-04T10:45:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19052.w613.r16-9.3216d47.webp Leven in de stad | Op zoek naar een plek om te wonen Peru ligt aan de westkust van Zuid-Amerika. Het land is zo'n 35x zo groot als Nederland en er wonen 26 miljoen mensen. Van die 26 miljoen mensen wonen er zo'n 8 miljoen in de hoofdstad Lima. En iedere dag komen daar nog mensen bij. Vaak zijn het mensen van het arme platteland. Dáár is geen werk, en daarom proberen ze dat hier in de stad te vinden. In de stad zelf is weinig plek en de huizen zijn er heel duur. Daarom bouwen de arme mensen hun huis aan de rand van de stad, in een sloppenwijk. Jarenlang leefden ze er zonder water en elektriciteit. Maar gelukkig is dat veranderd. Nu rijden er iedere dag tankauto's met schoon drinkwater door de buurt om de watertanks bij de huizen te vullen. Voor dat water moeten de mensen wel veel geld betalen. Sinds 10 jaar heeft deze sloppenwijk nu ook elektriciteit. En je kan nu ook met de bus naar het centrum van Lima. In het centrum van de stad ligt een modern zakencentrum. Daaromheen ligt een woonwijk met grote, oude huizen. Vroeger woonden hier de rijke mensen. Maar de mensen die er nu wonen, kunnen zo'n groot huis helemaal niet betalen en daarom wonen ze met meerdere families in één huis. Waar vroeger 1 familie woonde, wonen er nu wel 10. Het is een hele arme buurt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428580 118 2033-05-18T03:33:00+00:00 45629 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no Peru leven stad https://schooltv.nl/video-item/overstromingen-in-bangladesh-water-als-vriend-en-als-vijand 2024-01-16T15:38:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19054.w613.r16-9.9256073.webp Overstromingen in Bangladesh | Water als vriend en als vijand Bangladesh is een land in zuid Azië. De hoofdstad is Dhaka. Het land is ongeveer vier keer zo groot als Nederland. In de winter is het koel in Bangladesh. Boven Azië ligt een hogedrukgebied. Er stroomt droge lucht van het land naar de zee. Het is de droge tijd: de droge moesson. In de zomer is het andersom. In Azië is het dan heel warm. Boven land ligt een lagedrukgebied. Vochtige lucht van zee stroomt Bangladesh binnen en zorgt voor veel regen: de natte moesson. De grootste rivieren in Bangladesh zijn de Ganges en de Brahmaputra. Deze rivieren ontstaan in het Himalayagebergte. Ze stromen via India naar Bangladesh en komen daar samen in één grote rivierdelta. In de tijd van de natte moesson zorgen de rivieren voor overstromingen. Die overstromingen geven de grond een laagje vruchtbare modder, waardoor de gewassen het volgend seizoen goed kunnen groeien. Maar Bangladesh kent ook overstromingen die niet fijn zijn. Dat is als ze ontstaan door cyclonen. Deze enorme wervelstormen ontstaan aan het einde van de zomer boven de Indische oceaan. Dan is het oceaanwater op zijn warmst is. Vanaf de oceaan verplaatsen de cyclonen zich naar het noorden tot ze Bangladesh bereiken. Daar aan land gekomen, veroorzaken de cyclonen grote overstromingen. De gevolgen zijn verschrikkelijk. Dijken breken door, dorpen en wegen komen onder water te staan en duizenden mensen verliezen hun huis. Er vallen heel veel slachtoffers. Voor de inwoners van Bangladesh is water meestal een vriend maar vaak ook een gevaarlijke vijand. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428582 111 2033-05-18T03:33:00+00:00 68426 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no overstroming Bangladesh rivier https://schooltv.nl/video-item/microkrediet-kleine-leningen-voor-arme-mensen 2024-01-04T10:45:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19056.w613.r16-9.e0d0e64.webp Microkrediet | Kleine leningen voor arme mensen Miljoenen mensen in ontwikkelingslanden hebben geen of nauwelijks werk. Ze zijn erg arm. Zo is het ook in Bangladesh, een van de armste landen van de wereld. De mensen daar kunnen geen geld lenen van de bank. Ze bezitten te weinig om een groot bedrag terug te kunnen betalen. Om de mensen toch te kunnen helpen, geven hulporganisaties deze mensen steeds vaker een microkrediet. Dat is een kleine lening - vaak niet meer dan een paar euro - tegen een lage rente. Met dat kleine beetje geleend geld kunnen arme mensen bijvoorbeeld een bedrijfje beginnen. Of ze kunnen een kalf kopen dat ze veel later weer verkopen als het groter en meer waard is. Met zo'n microkrediet krijgen de mensen het vaak veel beter. Elke dag bezoekt iemand van de hulporganisatie de families die zo'n microkrediet hebben gekregen. Die medewerker probeert altijd een gedeelte van de lening terug te krijgen, al is het maar een paar cent. Zo leert een gezin met geld omgaan en te sparen voor moeilijke tijden. Voor schoolboeken bijvoorbeeld, of een bezoek aan de dokter. Bangladesh was het eerste land ter wereld waar microkredieten werden gegeven. Tegenwoordig maken miljoenen mensen gebruik van deze kleine leningen - ook in andere ontwikkelingslanden. Het is echt een succes. Bijna alle leningen worden op tijd terugbetaald, omdat arme mensen begrijpen dat dit hun enige kans is om hun situatie te verbeteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428584 123 2033-05-18T03:33:00+00:00 20057 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no ontwikkelingsland armoede microkrediet Bangladesh https://schooltv.nl/video-item/niger-een-dor-en-droog-land-problemen-voor-de-boer 2024-01-04T10:45:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19058.w613.r16-9.08d8a59.webp Niger, een dor en droog land | Problemen voor de boer Dit is Niger, een land in West-Afrika. Niger is een heel erg dor en droog land. Het hele jaar door schommelt de temperatuur tussen de 30 en 50 graden. In het noorden ligt de Saharawoestijn. Hier groeit bijna niets. Er woont dan ook bijna niemand. Het gebied in het zuiden noemen we de Sahel. Het is een streek waar iets meer begroeiing is en waar de meeste mensen wonen. Die mensen gebruiken veel hout, om hun huizen te bouwen en om te kunnen koken. Ze káppen meer bomen dan er groeien. En omdat er dus maar weinig bomen staan, zijn er ook weinig boomwortels die de vruchtbare grond vasthouden. De wind blaast de grond zó weg. En er blijft te weinig grond over om gewassen op te verbouwen. Dit noemen we bodemerosie. Door de bodemerosie breidt de woestijn zich steeds verder uit. Het regent zelden in Niger. Hoe komt dat? In de tropen valt de meeste regen in gebieden waar de zon loodrecht boven staat. Dat komt omdat dáár het aardoppervlak heel warm wordt en de lucht opstijgt. Geen wonder dus dat het bij de evenaar veel regent. Maar de zon staat niet het hele jaar recht boven de evenaar. In juli, augustus en september bijvoorbeeld, staat de zon boven het gebied waar ook Niger ligt. In Niger valt dus alleen regen in de zomermaanden. De rest van het jaar is het er droog. Maar áls het regent, regent het zo hard dat het meeste water niet door de bodem wordt opgenomen. Het spoelt weg en neemt de vruchtbare grond mee. En omdat het zo warm is, verdampt ook nog eens een groot deel van het water. Planten kunnen hierdoor niet goed groeien. Om bodemerosie tegen te gaan, worden nieuwe bomen geplant. Er komt een stenen dijkje om iedere boom, om er voor te zorgen dat het regenwater niet direct kan weglopen. En om te voorkomen dat de wind de aarde kan wegblazen wordt er gras gezaaid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428583 167 2033-05-18T03:33:00+00:00 19732 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no ontwikkelingsland Niger Afrika water https://schooltv.nl/video-item/kettingreactie-wat-is-dat 2024-01-04T10:45:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19060.w613.r16-9.38b8c35.webp Kettingreactie | Wat is dat? Deze kettingreactie komt uit Nemo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428585 126 2033-05-18T03:33:00+00:00 37123 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no techniek kettingreactie https://schooltv.nl/video-item/christiaan-huygens-beroemde-nederlandse-uitvinder 2024-01-04T10:45:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19062.w613.r16-9.28a0ed0.webp Christiaan Huygens | Beroemde Nederlandse uitvinder Christiaan Huygens! Dat ben ik! Daar mogen we trots op zijn! Want deze knappe kop komt uit Nederland! Geboren in de 17e eeuw. Ja, toen waren we ook al behoorlijk slim! Moet je kijken wat ik toen allemaal heb uitgevonden! Een slingeruurwerk, lenzen voor een toverlantaarn, én voor een microscoop! Zo ontdekte Huygens ringen om de planeet Saturnus en de maan die bij die planeet hoort. Ah! Tijd om naar de academie in leiden te gaan. Nieuwe uitvindingen doen! En ik weet al -au! - precies welke uitvinding! Veringen voor deze hobbelkar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428587 43 2033-05-18T03:33:00+00:00 24561 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no uitvinding Huygens Nederland https://schooltv.nl/video-item/katrollen-handige-hulpmiddelen 2024-01-04T10:45:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19064.w613.r16-9.0d7ead6.webp Katrollen | Handige hulpmiddelen Katrollen veranderen de richting van een touw, en dan gaat het trekken makkelijker. Hoe meer katrollen, des te lichter het gewicht! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428586 67 2033-05-18T03:33:00+00:00 41207 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no katrol kracht gewicht https://schooltv.nl/video-item/hefboomprincipe-hoe-werkt-het 2024-01-04T10:45:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19066.w613.r16-9.e3b750f.webp Hefboomprincipe | Hoe werkt het? Met een hefboom kun je de kracht verlichten, die uitgeoefend wordt op een object. Dit kun je zelf voelen: steek je arm recht naar voren. Laat een vriendje of vriendinnetje proberen je arm naar beneden te duwen: eerst door op je schouder te duwen, dan halverwege je bovenarm, op je elleboog en uiteindelijk op je hand. Wanneer lukt dit het makkelijkst? Dit heet het hefboomprincipe. Kijk maar eens naar dit clipje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428588 33 2033-05-18T03:33:00+00:00 34602 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no hefboom kracht https://schooltv.nl/video-item/voorbeelden-van-hefbomen-hoe-worden-hefbomen-in-het-gewone-leven-gebruikt 2024-01-04T10:45:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19068.w613.r16-9.8e01096.webp Voorbeelden van hefbomen | Hoe worden hefbomen in het gewone leven gebruikt? Yeeh! Hefboomhoos! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428589 68 2033-05-18T03:33:00+00:00 46301 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no hefboom kracht https://schooltv.nl/video-item/groene-energie-wat-worden-de-energiebronnen-van-de-toekomst 2024-01-04T10:45:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19070.w613.r16-9.62da4ca.webp Groene energie | Wat worden de energiebronnen van de toekomst? Meer groene energie! En dat komt van die vette varkens hier! Liever gezegd: van die varkenspoep. Die poep wordt op de boerderij bewaard in die grote silo. Daar wordt al die varkensmest omgezet in? biogas! Met dat gas zet je een machine in werking die stroom opwekt. Kunnen ze op de boerderij ook goed gebruiken om de pasgeboren biggetjes warm te houden. Dit hoort ook bij groene energie, al is het knalgeel. Koolzaad! Van al dat zaad uit die bloemen wordt brandstof gemaakt. Er zit olie in, dat uit het koolzaad wordt geperst. En die goudgele olie is een prima brandstof voor auto's. Veel goedkoper dan benzine, veel schoner dan dieselolie. Deze auto zorgt voor heel wat minder luchtvervuiling. Want er wordt toch veel smerigs de lucht ingeblazen met al dat verkeer. Gelukkig hebben ze nu voor auto's ook een andere energiebron gevonden. Superschoon en goed voor het milieu. Deze auto rijdt op water. Op waterstofgas! En die bus ook. Uit deze uitlaten komen waterdruppels! Straks maken we stroom uit waterstof! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428590 111 2033-05-18T03:33:00+00:00 80916 2005-10-31T12:14:00+00:00 yes no energie brandstof varken energiebron waterstof milieu https://schooltv.nl/video-item/michael-faraday-uitvinder-van-de-dynamo 2024-01-04T10:45:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19072.w613.r16-9.3193aa8.webp Michael Faraday | Uitvinder van de dynamo Michael Faraday! Hij leefde in de 19e eeuw. Net zo'n knappe kop als Watt en Volta. En hij komt uit? Engeland. Het lukt niet. Het lukt niet! Damn! What did I do wrong! Grrrrrr! Ik wil de dynamo uitvinden! Ik weet het zeker! I'm sure! Met een spoel en met magneten kun je elektrische stroom opwekken. Maar hoe? How? Magnetische velden? Zuidpool - noordpool - zuidpool - noordpool arg! Got it! Got to move! Die magneet moet bewegen! Zo krijg je spanning in die spoel! Dat is too much! Maar zo heb ik toch mooi de dynamo uitgevonden. Die gebruiken jullie ook! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428591 52 2033-05-18T03:33:00+00:00 12693 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no uitvinding motor geschiedenis https://schooltv.nl/video-item/energiebronnen-hoe-kun-je-energie-opwekken 2024-01-04T10:45:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19074.w613.r16-9.df36757.webp Energiebronnen | Hoe kun je energie opwekken? Allessandro volta! Een knappe kop die eerste batterij, de eerste accu uitvond. Zuilen van metalen schijven, water en zout. Zo wekte hij elektrische stroom op. En daar hebben we nu nog plezier van. Maar James Watt heeft ook zijn steentje bijgedragen aan het opwekken van elektriciteit. Hij verbeterde de stoommachine. Want stoomkracht wordt nog steeds gebruikt in elektriciteitscentrales. Door met olie, gas of steenkool vuur te stoken krijg je stoom. Die stoom heeft de centrale nodig om een grote dynamo te laten draaien. Die dynamo wekt dan elektriciteit op voor de centrale. Maar ja… hoe lang nog? Een centrale heeft olie, gas of steenkool nodig. En dat raakt op! Gelukkig komen er andere energiebronnen. Hier, windenergie! Daar maakten ze vroeger al gebruik van. Maar moderne windmolens zetten geen raderen in beweging, maar een dynamo die elektriciteit opwekt. Waterkracht! Nog zo’n milieuvriendelijke energiebron die vroeger al werd gebruikt. Nu wordt er energie opgewekt met waterkracht. Ook hier kunnen ze water met kracht naar een soort waterrad laten stromen. En dat waterrad zit weer aan een dynamo vast. De zon! lelijke dingen die panelen, maar ze zetten wel warmte om in elektriciteit. Wat je nu ziet, werkt allemaal op zonne-energie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428592 132 2033-05-18T03:33:00+00:00 157942 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no energiebron stroom milieu batterij dynamo elektriciteit https://schooltv.nl/video-item/leonardo-da-vinci-wat-een-knappe-kop 2024-01-04T10:45:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19076.w613.r16-9.9c8a46a.webp Leonardo da Vinci | Wat een knappe kop! Leonardo da Vinci! Al eeuwen dood. Maar wat een wereldgenie, die man. Hij werd een paar honderd jaar geleden geboren in? Italië. Italia! En hij kon echt álles, die Leonardo. Hij was een beroemd schilder, beeldhouwer, architect én? uitvinder! Waterfietsen, duikerpakken en? katapulten. Wat een knappe kop! Eeuwen geleden vond ie al een soort helikopter uit! En een soort parachute. Hij vond een machinegeweer uit en een tank. Maar één ding had ik nog niet uitgevonden! Stupido! Een boogbrug! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428593 50 2033-05-18T03:33:00+00:00 52160 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no wetenschap Leonardo da Vinci schilder https://schooltv.nl/video-item/boogbruggen-hoe-verstevig-je-een-brug 2024-01-04T10:45:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19078.w613.r16-9.232fe91.webp Boogbruggen | Hoe verstevig je een brug? Haaa! Een stevige boogbrug! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428594 31 2033-05-18T03:33:00+00:00 15622 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no constructie brug https://schooltv.nl/video-item/de-constructie-van-bruggen-liggerbruggen-boogbruggen-en-tuibruggen 2024-01-16T16:15:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19080.w613.r16-9.6db7333.webp De constructie van bruggen | Liggerbruggen, boogbruggen en tuibruggen Liggerbruggen. Deze brug kun je vergelijken met een boomstam over een sloot: het begin van àlle brugconstructies. Maar vaak is de afstand tussen twee oevers te groot voor zo'n gewone liggerbrug. Met driehoekconstructies wordt zo'n spoorbrugdek dan verstevigd. Moet je eens op gaan létten: die stevige driehoekconstructies zie je overal. Deze brugconstructie heeft een boog onder het rijdek. Nou, al gaan hier 20 autobussen overheen; die brug zakt echt niet in! Weer een boogbrug, maar dan met de boog bóvenóp de brug. Bij deze brug wordt het gewicht van het wegdek en het verkeer verdeeld over die stalen balken die aan die boog vastzitten. Die boog vangt dat gewicht op en leidt al die zwaarte naar die dikke pijlers toe. Zo! Daar is flink over nagedacht! En het werkt! Voor de bouw van deze tuibrug heb je ook een technische knobbel nodig. Dit is een pyloon, een soort mast, die op de bodem van het water staat. Aan die pyloon zitten kabels vast. Elke kabel draagt een deel van het gewicht van die brug. Het zijn net bretels. Alleen houden die kabels geen broek op, maar een wegdek. Maar er gaat óók wel eens iets mis met een brugconstructie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428595 114 2033-05-18T03:33:00+00:00 97091 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no constructie brug https://schooltv.nl/video-item/als-je-ouders-aan-aids-gestorven-zijn-je-moet-alles-zelf-doen 2024-01-04T10:45:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19082.w613.r16-9.82b94f8.webp Als je ouders aan Aids gestorven zijn | Je moet alles zelf doen 42 miljoen mensen op aarde zijn besmet met HIV en hebben Aids. Van die 42 miljoen mensen wonen er 39 miljoen in ontwikkelingslanden. Veel mensen gaan er dood aan Aids. Dit is Bernard. Hij woont in Kenia, een land in Afrika. Zijn ouders zijn aan aids overleden. Bernard is 18 jaar en zorgt nu voor zijn jongere zusjes en broertje. Hij heeft geen tijd om naar school te gaan, want hij moet iedere dag op het land werken. Veel mensen hebben een eigen stukje grond, waarop ze groente verbouwen. Ook Bernard heeft een stuk grond. De mais kan al bijna worden geoogst. Als de dag voorbij is, en de kinderen zijn thuis, kookt zijn oudste zus het avondeten. Vandaag is dat maïspap, zoals bijna alle dagen. Als Bernard niet genoeg geld verdient, is er geen geld voor het kopen van maiskorrels. En dan hebben ze helemaal geen eten. Er zijn véél kinderen van wie de ouders aan aids zijn gestorven. Sommigen van die kinderen doen mee aan toneelstukjes, waarin ze vertellen wat je kunt doen om géén Aids te krijgen. Én wat je moet doen als je het toch krijgt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428596 115 2033-05-18T03:33:00+00:00 18229 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no Kenia gezin Afrika aids https://schooltv.nl/video-item/de-aarde-is-een-bijzondere-planeet-door-lucht-en-water-kunnen-we-leven 2024-01-04T10:45:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19084.w613.r16-9.ff75fb2.webp De aarde is een bijzondere planeet | Door lucht en water kunnen we leven Als je in een ruimteschip zou zitten, dan zie je dat de aarde de vorm heeft van een bol. Het aardoppervlak is voor het grootste deel blauw. Dat betekent dat er veel oceanen en zeeën zijn. Er is méér water dan land op aarde. Vanuit een ruimteschip zie je ook veel witte wolken boven het aardoppervlak. Die wolken geven aan dat er een dampkring is rond de aarde. Die dampkring bestaat uit lucht. Water en lucht maken leven op aarde mogelijk. Daardoor kunnen er planten en dieren leven, maar ook mensen. En dat maakt planeet aarde zo bijzonder. Want tot nu toe is er geen enkele andere plek in het heelal bekend waarop óók leven voorkomt. Astronauten, die op de maan zijn geweest, hebben ook dáár geen spoortje leven kunnen ontdekken. En dat terwijl de maan van alle hemellichamen het dichtst bij de aarde staat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428597 71 2033-05-18T03:33:00+00:00 121799 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no aarde heelal planeet https://schooltv.nl/video-item/de-elektromotor-wat-kun-je-ermee-doen 2024-01-04T10:45:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19086.w613.r16-9.a95dbd1.webp De elektromotor | Wat kun je ermee doen? Michael Faraday vond de elektromotor uit. Gebruiken we nu nog. Kijk maar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428598 37 2033-05-18T03:33:00+00:00 14214 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no motor uitvinding https://schooltv.nl/video-item/computergestuurd-waar-hebben-we-computers-allemaal-voor-nodig 2024-01-04T10:45:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19088.w613.r16-9.651978a.webp Computergestuurd | Waar hebben we computers allemaal voor nodig? En dit is allemaal computergestuurd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428599 60 2033-05-18T03:33:00+00:00 34404 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no automatisch computer https://schooltv.nl/video-item/te-veel-te-zoet-te-vaak-hoe-doorbreek-je-slechte-eetgewoonten 2024-01-04T10:45:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19090.w613.r16-9.9ed1a42.webp Te veel, te zoet, te vaak | Hoe doorbreek je slechte eetgewoonten? Radio 538 Armand van Helden hoorde je en My My My. Een hele goede avond, Barry Paff hier met de Avondshow en eh, ja, Robin, assistent hier vanavond aanwezig. We hebben een beetje een rare avond hebben we eigenlijk hè? Ja. Goedenavond. Ja, wat is d'r hier in de Studio, wat is d'r aan de hand, is er iets met de Studio of zo? We hebben een hele.., een hele entourage met camera's en zo, we hebben vandaag een speciale uitzending van.., van Teleac, van het NOT, en het gaat over gezond eten. Heb jij dat.., dat zakje drop nog meegenomen? Grappig, dat je d'rover begint, en ja, doorgaans ligt hier wel een zakje eh drop inderdaad, een beetje snoepen tijdens de aankondiging hè. En wij moeten eigenlijk nu even vertellen, dat dat vooral zo niet de bedoeling is, want.., want voor je het weet zit je als een.., als een koe steeds te grazen. Hup weer een.., weer een snoepje, weer een snoepje! Ja. Jajaja. Ja. En Robin is wel grappig, ik heb.., ik heb een onderzoekje gekregen. Oh, wat voor? Een onderzoekje. Als je elke dag een extra glas Cola drinkt, ben je na een jaar 4 kilo zwaarder! Serieus? Ja, dat is echt waar. En als je dus elke dag maar een klein zakje chips eet is dat dus gewoon al 8 kilo! Dan zie je dus die buik gewoon een beetje groeien. Maar andersom werkt het dus ook: als je dus geen eh suiker in je koffie of thee doet, kan dat dus al een kilo per jaar schelen! Okay. Hé, goedenavond, leuk dat je luistert en we hebben het vanavond nog een beetje over gezonde voeding. Ja. Ja. Robin, wat wil je, koffie of thee? Eh, doe mij een bakje thee, lekker. Een bakje thee? Ja. En wat wil jij in dat bakje thee hebben? Suiker hè, altijd. Suiker, heel veel suiker natuurlijk hè? Ja, lekker zoet. Doe maar 2 klontjes. 2 klontjes? Ja, lekker man! Ik zal gaan voor eh Light. Als je in de winkel loopt, dan.., dan staan d'r ook vaak van die standjes en dan is het van: "ja, koop nu dit Light-product!" en ik word d'r altijd een beetje moe van altijd, van dat soort dingen. Ik ook wel, maar ik heb me laten vertellen, dat het toch wel goed voor je is! Ze hebben de suiker vervangen door zoetstoffen. Ik zie het een beetje aan je: je bent ook een beetje afgevallen. Ja, ik probeer het, jajaja. Okay. Maar die zoetstoffen, dat is toch beter dan het suiker voor je lijf? Ja, maar ik vind suiker vind ik lekkerder. Nee, maar het is?, dat is gewoon puur gewenning, dat je altijd suiker in je thee hebt, gewoon puur gewenning. Je zou er eigenlijk gewoon rustig aan eerst wat minder suiker of eindelijk hè op.., op zoetjes kunnen overschakelen. Okay. Of beter nog, eigenlijk, want dat doe ik?, dat heb ik laatst ook gedaan en d'r zit een lekker smaakje aan van een vruchtentheetje, probeer dat maar eens een keer: vruchtenthee. Nou, haal maar! Ik ben al weg! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428601 127 2033-04-01T09:30:00+00:00 14849 2005-10-12T22:59:00+00:00 yes no overgewicht suiker thee https://schooltv.nl/video-item/energiebalans-hoe-blijf-je-op-het-juiste-gewicht 2024-01-04T10:45:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19092.w613.r16-9.688bcaa.webp Energiebalans | Hoe blijf je op het juiste gewicht? Ik train elke dag wel 3 tot 4 uur. Dat is zwaar natuurlijk, maar ook heel lekker. Ik voel me erna echt prima in mijn lijf! Logisch natuurlijk, want je lichaam is gemaakt om te bewegen. Door te bewegen wordt ook je hart sterker en blijven je bloedvaten soepel. Je organen worden beter doorbloed en helemaal prettig is, dat ook je hersenen beter presteren als je regelmatig beweegt. Een uur bewegen per dag is al genoeg. Ik let heel erg op de juiste balans tussen eten en bewegen. Ik moet precies zoveel eten als ik met sporten verbruik. Eet ik teveel of te vet, ja, dan moet ik al die extra kilo's meezeulen op de fiets! Als ik eet let ik er nauwkeurig op hoeveel calorieën erin zitten. Ik mag niet teveel, maar ook niet te weinig binnenkrijgen. Want eet ik te weinig, ja, dan verlies ik mijn kracht. Eten en bewegen hebben alles met elkaar te maken. Met eten neem je calorieën op die je met bewegen weer verbrandt. Beweeg je veel of ben je in de groei, dan heb je meer voedsel nodig. Beweeg je weinig, dan eet je al gauw te veel calorieën waardoor je dik wordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428600 104 2033-04-01T09:41:00+00:00 17792 2005-10-12T22:59:00+00:00 yes no bewegen overgewicht evenwicht https://schooltv.nl/video-item/het-ontbijt-heel-belangrijk-ook-als-je-wilt-afvallen 2024-01-04T10:45:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19094.w613.r16-9.182c07d.webp Het ontbijt | Heel belangrijk, ook als je wilt afvallen Ja, elke ochtend een goed ontbijt. Daar neem ik heel graag de tijd voor, dan is het het ideale om een goede lijn te houden. Als je 's ochtends wakker wordt, dan heb je een lange nacht achter de rug, want ook als je slaapt verbruik je energie. Voor al die activiteiten heb je suiker, glucose, nodig. En dat moet je 's morgens vroeg weer aanvullen, maar gek genoeg niet met suiker. Als je snoep eet, dan wordt de suiker daarin heel snel door je lichaam opgenomen, zodat je bloed al gauw veel te veel glucose bevat. Meer dan je op dat moment nodig hebt, zelfs al fiets je naar school. Maar een teveel aan glucose zet je lichaam uiteindelijk om in vet. Als er na een tijdje de glucose in je bloed op begint te raken, dan zou je lichaam het vet kunnen gaan aanspreken, maar dat doet het liever niet, want dat bewaart het liever voor slechtere tijden. Dus je krijgt honger, je voelt je slap, je wilt weer eten en dan ga je snacken. En daarom maak ik dit heerlijke volkorenbroodje klaar, want brood verteert maar langzaam en dan geeft het je lichaam ook voor veel langere tijd glucose. En zo heb ik voldoende energie aan 1 broodje voor de hele ochtend. D'r wordt ook geen vet van gemaakt, je krijgt geen honger en dus geen zin om te snacken. Dus als je een beetje je goede lijn wil houden of sterker nog: als je wil afvallen, dan neem je een lekker broodje. Eet smakelijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428602 101 2033-04-01T09:21:00+00:00 27036 2005-10-12T22:59:00+00:00 yes no ontbijt eten dieet https://schooltv.nl/video-item/tatoeages-gemaakt-met-henna-van-plant-tot-huidversiering 2024-01-10T15:19:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19096.w613.r16-9.3d075da.webp Tatoeages gemaakt met henna | Van plant tot huidversiering In warme, droge landen groeit de hennaplant. De bladeren van de plant worden gedroogd en vermalen tot poeder. Als je de poeder met water, citroen en suiker mengt, krijg je een soort pasta. Met die pasta worden hennatatoeages gemaakt.Met een soort spuit wordt de pasta aangebracht op de huid. Dat doet geen pijn, het kriebelt alleen. Je kunt er mooie tekeningen mee maken. Al duizenden jaren geleden versierden vrouwen zich met henna. Ze kleurden hun haren, handen en voeten.De henna moet even inwerken, daarna kun je het er vanaf krabben, ?schoonmaken en klaar. Je houdt een tijdelijke tatoeage over. Leuk om mee naar een feestje te gaan! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428603 50 2033-05-18T03:33:00+00:00 14027 2005-09-05T22:59:00+00:00 yes no huid henna tatoeage https://schooltv.nl/video-item/supportersgeweld-een-groot-probleem-voor-de-samenleving 2024-01-04T10:45:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19098.w613.r16-9.756da7f.webp Supportersgeweld | Een groot probleem voor de samenleving Bij een risicowedstrijd in de Eredivisie zet de overheid extra politie in. De clubs zijn verantwoordelijk voor de veiligheid binnen de stadions, maar alles daarbuiten is voor de politie. Bij een risicowedstrijd zoals Utrecht-Ajax kost dat de samenleving honderdduizenden Euro's. Daarnaast probeert de overheid bij te houden wat er allemaal gebeurt als het om supportersgeweld gaat. De CIV Mark Bennaert van de Nederlandse Politie, we zijn een landelijk bureau, wij zijn de hele dag bezig met zijn zessen met voetbalvandalisme. En wij kunnen aan de hand van allerlei verslagen kunnen wij ontdekken of er nieuwe ontwikkelingen zijn, nieuwe trends. Ik denk, dat het iets te maken heeft met identiteit, die willen manifesteren, in anonimiteit kunnen zijn, de sfeer eromheen, dat zit heel diep en dan vindt men een aanleiding om zich daar tegen af te zetten, tegen de ander af te zetten, zonder dat men enige aanwijsbare reden heeft, dat is historisch gegroeid, dus dat wordt dan voortgezet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428604 83 2033-05-18T03:33:00+00:00 17423 2005-08-15T22:59:00+00:00 yes no supporter vechten agressie voetbal https://schooltv.nl/video-item/sport-en-commercie-hoe-levert-sport-geld-op 2024-01-04T10:45:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19100.w613.r16-9.0aab2ef.webp Sport en commercie | Hoe levert sport geld op? Nederlanders besteden jaarlijks miljoenen Euro's aan sport. Sportschoenen, kleding, sportdrankjes, het lidmaatschap van de fitness of van de vereniging, noem maar op. Omdat al die mensen in beweging zijn en aan hun gezondheid werken, worden ze minder snel ziek. Zo is sport een prima manier om hart- en vaatziekten te voorkomen en dat is doodsoorzaak nummer een in Nederland. Sport levert de samenleving dus geld op. Maar aan de andere kant melden duizenden Nederlanders zich elk jaar ziek, omdat ze geblesseerd zijn geraakt bij het sporten. Dat kost de samenleving dus weer geld. Ook op een ander gebied zijn de commerciële belangen in de sport heel groot. Zo kreeg het IOC, het internationaal Olympisch Comité dat de Olympische Spelen organiseert, van tv-stations over de hele wereld meer dan 1 miljard Euro om de olympische spelen te mogen uitzenden. En die Spelen worden dan ook nog eens gesponsord door grote bedrijven zoals McDonald's en Coca Cola - niet echt merken die je snel met sport en gezondheid zou verbinden. Die sponsors betalen geld omdat veel mensen op tv naar sport kijken. Vooral voetbal is zo populair, dat mediaondernemer John de Mol in 2004 ongeveer 34 miljoen Euro betaalde voor de uitzendrechten van de eredivisie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428605 83 2033-05-18T03:33:00+00:00 7624 2005-08-15T22:59:00+00:00 yes no sport sponsor commercie https://schooltv.nl/video-item/lonsdale-verbod-op-school-een-goed-idee 2024-01-04T10:45:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19101.w613.r16-9.8a78213.webp Lonsdale-verbod op school | Een goed idee? Op het Dockinga College in Dokkum hadden ze genoeg van scholieren die d.m.v. Hun kleding uiting gaven aan hun Racistische denkbeelden. De school verbood scholieren om nog langer naar school te komen in kleding van het Engelse merk Lonsdale. Maar haalt het wat uit en zit Racisme 'm niet in iets anders dan in de kleren die je draagt? Droeg jij Lonsdale kleren op school voordat het niet meer mocht? Ja. En droeg jij ze, omdat je ze mooi vond of droeg jij ze omdat je een bepaalde mening mee wilde uitdragen? Ja, allebei wel, want ik had d'r ook nog wat ideeën achter, maar dan tegen buitenlanders. Okay, en wat heb jij tegen buitenlanders? Nou ja, nou ja, nou, bijna alles. En wat is "alles" ? Nou, ik mag ze niet en ik heb.., ik heb altijd ruzie gehad in school, ik heb wel vaker ruzie met ze gehad en hier bij het AZC schelden ze je altijd uit. Het is ingesteld naar dat er, ja, toch escalaties waren geweest die een racistische of discriminerend karakter hadden. Hoe pakken we dat aan en welke invloed heeft kleding daarbij? En dat is niet alleen Lonsdale, maar ook andere kleding uitingen als witte veters in kistjes, rode veters in kistjes, bomberjacks op een andere manier gedragen dan dat je dat verwacht. Items zoals rood/wit/blauwe vlaggetjes, , lettercombinaties, cijfercombinaties; het zijn allemaal uitingen waarvan wij denken, dat we die niet toe kunnen staan op school, omdat het een onveilige sfeer schept voor medeleerlingen, voor docenten, dat willen we niet. Op deze school mag je geen Lonsdale kleren aan, wat vindt jij daarvan? Ik vind het op zich wel goed, omdat er hier in de buurt al heel veel met Lonsdale wordt gedaan, dat het racistisch is, dus ik denk toch wel, dat het hier op de school dan minder geuit wordt. Het merk Lonsdale is afkomstig uit de bokswereld. Lonsdale zelf is helemaal niet blij met het feit, dat sommige mensen hun kleren gebruiken om racisme te promoten. Met de slogan "Lonsdale loves all colours" proberen ze mensen ervan te overtuigen, dat Lonsdale niets met racisme te maken heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428606 133 2033-05-18T03:33:00+00:00 2125 2005-08-15T22:59:00+00:00 yes no racisme vooroordeel discriminatie https://schooltv.nl/video-item/discriminatie-wat-is-dat 2024-01-04T10:45:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18009.w613.r16-9.67b7791.webp Discriminatie | Wat is dat? Discrimineren betekent letterlijk: onderscheid maken. Maar als we het tegenwoordig over discriminatie hebben, dan bedoelen we het onderscheid maken op onterechte gronden, waardoor een persoon of een groep nadeel ondervindt. Als je mensen discrimineert, dan handel je op basis van kenmerken en eigenschappen die niet belangrijk zijn. Als iemand bijvoorbeeld solliciteert naar een baan als vrachtwagenchauffeur, maar hij wordt afgewezen omdat hij geen groot rijbewijs heeft, is er geen sprake van discriminatie. Je moet een groot rijbewijs hebben om een vrachtwagen te mogen besturen. Maar als die persoon wordt afgewezen vanwege zijn etnische afkomst of omdat het om een vrouw gaat, is er wel sprake van discriminatie. Iemands afkomst of geslacht is immers niet belangrijk voor zo'n functie. De meest bekende manier om vormen van discriminatie van elkaar te onderscheiden, is naar de groep die wordt gediscrimineerd. Als mannen of vrouwen ten onrechte ongelijk worden behandeld, is er sprake van seksisme. Discriminatie op basis van ras of etnische afkomst heet racisme. Discriminatie heeft te maken met de manier waarop wij naar de wereld om ons heen kijken. Iedereen probeert om de ingewikkelde wereld waarin we leven begrijpelijk te maken. Om alles een beetje overzichtelijk te maken deel je mensen dan in categorieën of stereotypen in. Maar als je niet genoeg weet over bepaalde groepen mensen, dan maak je die stereotypen al snel in op basis van verkeerde informatie. Stereotypen worden dan vooroordelen. Vooroordelen en stereotypen kunnen heel snel veranderen in een "wij en zij" gevoel. Mannen tegen vrouwen, jongeren tegen ouderen, homo's tegen hetero's, Nederlanders tegen Marokkanen. Maar heel vaak is dat wij en zij gevoel dus gebaseerd op een te simpel en een vertekend beeld dat er bestaat over een bepaalde groep. En dan kom je al snel weer uit bij discriminatie: het onderscheid maken tussen mensen op basis van kenmerken die er eigenlijk niet toe doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428607 110 2033-05-18T03:33:00+00:00 20742 2005-08-15T22:59:00+00:00 yes no vooroordeel racisme discriminatie https://schooltv.nl/video-item/democratie-in-china-van-dictatuur-naar-volksvertegenwoordiging 2024-01-04T10:45:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19105.w613.r16-9.77bd511.webp Democratie in China | Van dictatuur naar volksvertegenwoordiging China was jarenlang een dictatuur. De communistische partij bepaalde wat er gebeurde, wie er in de regering kwam en zelfs wat voor werk mensen moesten doen. Maar sinds een jaar of tien is China voorzichtig op weg om een democratie te worden. Zo mogen Chinezen sinds kort zelf bepalen waar ze op vakantie gaan. Ho-Pin Tung is een autocoureur uit Velp van Chinese afkomst. Hij komt vaak in China en weet dus als geen ander wat de verschillen zijn tussen Nederland en China. "Ik denk dat het iets is wat niet van de ene op de andere dag gaat. China heeft een heel erg rijke cultuur en eeuwenoude tradities, en dat gaat niet zo van het ene op het andere moment. Het grappige is: je kunt nu ook natuurlijk gewoon Westerse merken kopen in China, je kan TV kijken naar internationale zenders, je kunt E-mailen met vrienden in Europa en Internetten. Dus wat dat betreft is het al een stuk opener aan het worden allemaal. Ik denk dat het nog relatief lang zal duren voordat er echt net zoals hier die vrije verkiezingen zullen zijn en niet zozeer omdat het dan in China allemaal heel traag gaat, maar omdat dat die ontwikkeling hier ook in Europa zeg maar zo is geweest: het was ook niet zeg maar zo van het ene op het andere moment, daar ging ook een ontzettend lange tijd overheen voordat het zo was." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428608 80 2033-05-18T03:33:00+00:00 23507 2005-08-15T22:59:00+00:00 yes no China volk staatsinrichting democratie dictatuur https://schooltv.nl/video-item/democratie-wie-is-de-baas 2024-01-04T10:45:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19107.w613.r16-9.491a46f.webp Democratie | Wie is de baas? Nederland is een democratie, dat betekent letterlijk 'het volk regeert'. Maar het is natuurlijk niet mogelijk om de mening van al die 16 miljoen Nederlanders te vragen voordat er een regel of een wet wordt opgesteld. Daarom gaan elke 4 jaar de Nederlanders die ouder zijn dan 18 jaar naar de stembus voor de Tweede Kamerverkiezingen. Die verkiezingen zijn gebaseerd op het principe van 'de meeste stemmen gelden'. Omdat het in Nederland nooit voorkomt dat één partij de absolute meerderheid krijgt, moet de grootste partij op zoek naar andere partijen die willen meedoen in de regering. En als die regering er eenmaal is, gaat ze wetten en regels opstellen. En daarbij wordt ze weer gecontroleerd door de Tweede Kamer. Door de manier waarop in Nederland de Tweede Kamer en dus ook de regering wordt gekozen, is de politiek een afspiegeling van wat voor meningen er in Nederland allemaal zijn. De 150 leden van de Tweede Kamer vormen samen dus eigenlijk een soort Nederland in het klein. Dat systeem heet evenredige vertegenwoordiging. Als je nog geen 18 bent, staat de politiek natuurlijk nog ver van je af. Maar dat wil niet zeggen dat jij zelf geen invloed kunt uitoefenen op hoe dingen geregeld zijn. Zo kun je op school lid worden van de leerlingenraad. Of je kunt je aansluiten bij een actiegroep of bij de jongerenafdeling van een politieke partij. "Rood is de jongerentak van de SP. De SP staat voor 3 dingen: solidariteit, gelijkwaardigheid en menselijke waardigheid, dat zijn zeg maar de 3 kernpunten. Waar je bijvoorbeeld actie tegen voert is dierproeven, maar ook tegen woningnood en tegelijkertijd staan ik weet niet hoeveel kantoren leeg. Nou ja, daar hebben we hier in Haarlem wat acties voor gevoerd en in zeg maar in een 1-2-tje met de Haarlemse Gemeentefractie van de SP heeft dat toen een motie opgeleverd, die is aangenomen, dat wanneer kantoorpanden in Haarlem langer dan 2 jaar leegstaan, ze mogen worden omgebouwd voor woningen. Je standpunt wordt echt bepaald door de mensen die leven in je stad. Anders ben je ook geen goede politicus, want je vertegenwoordigt immers je mensen in je stad." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428609 128 2033-05-18T03:33:00+00:00 68273 2006-08-15T22:59:00+00:00 yes no regering verkiezingen democratie Tweede Kamer https://schooltv.nl/video-item/aangeboren-of-erfelijk-hoe-word-je-wie-je-bent 2024-01-16T15:39:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19109.w613.r16-9.a440dbf.webp Aangeboren of erfelijk | Hoe word je wie je bent? Baby's hebben vanaf hun geboorte al een eigen karakter: sommigen zijn heel druk, anderen liggen rustig om zich heen te kijken. Dat betekent dus dat karaktereigenschappen erfelijk kunnen zijn, omdat zo'n kleine baby nog geen tijd heeft gehad om gedrag aan te leren. En met het aanleren van gedrag begin je al meteen vanaf je geboorte. De eerste jaren van je leven leer je het meest van je ouders. En als je naar de crèche gaat leer je ook al heel snel om te gaan met andere kinderen. En daarna gaat school een heel belangrijke rol spelen. En dat aanleren van gedrag gaat je hele leven lang door. Je leert van je ouders, je broers en zussen, je leraren op school, van je ooms en tantes en van vrienden en vriendinnen, hoe je met elkaar omgaat. Dat proces heet socialisatie. En omdat je ouders er vanaf je geboorte al bij zijn, is je opvoeding een heel belangrijk onderdeel van die socialisatie. Maar ouders en leraren kunnen eigenschappen natuurlijk ook stimuleren. Aukje en Marieke van Ginneken zijn allebei succesvol, als actrice en als zangeres. Komt dat doordat ze zo talentvol zijn of hebben hun ouders dat ook gestimuleerd? Onze vader is heel muzikaal, die heeft ook?, is met 5 broers thuis en die spelen allemaal gitaar en zingen allemaal, en eentje speelt zelfs basgitaar. Wij zijn gelukkig nooit gepusht in.., in niks, wij mogen, wij mochten en mogen altijd onze eigen keuzes maken en? Ja, maar wel b.v. als Aukje zei of als ik zei van: "nou, mogen we op zangles?" of "zou ik gitaarles mogen?", of dat soort dingen, dat jij toen musical wilde gaan doen, dan is mama?, was mama wel en papa ook gaan ze erachteraan?, gingen en "waar kunnen ze les krijgen?" en "wat kost het?", en "hoe?" Ja. Ja. Maar als we het zelf aangaven. Juist, precies, dat was het. Maar het is ook zo, kijk: als je ouders tegen je zeggen van eh b.v. tegen Marieke: "oh Marieke, het klonk mooi wat je.., wat je zong!" en dan word je zelf ook enthousiast, want als.., als je ouders je complimenten geven, dan wordt je daar enthousiast van. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428610 144 2033-05-18T03:33:00+00:00 44916 2005-08-15T22:59:00+00:00 yes no talent gedrag DNA erfelijkheid https://schooltv.nl/video-item/winterbos-op-pad-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:27:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19111.w613.r16-9.bb51e6c.webp Winterbos | Op pad met Flip de beer Dit is boswachter Leo en vandaag mogen we met hem mee naar het bos, naar het winterbos. In de winter is het altijd heel erg stil in het bos, want veel dieren zijn dan weg of ze zitten lekker in hun warme holletje. En als je goed oplet, kun je in het bos zien dat er nog steeds wel dieren zijn. Eikels hè. Deze is al bijna rijp. Als je goed kijkt, dan zie je… Die is op hè, er zit niks meer in. Die heeft een muis, misschien ook een eekhoorntje open gegeten en dan kunnen ze het lekker, hebben ze het eruit. Hé. Ja, ze hebben het allemaal opgegeten! Het heeft hele fijne tandjes, dat kun je wel zien hè, heel erg fijne tandjes hebben die. Die dikke schil hebben ze open gegeten. Ja, die hebben ze gewoon open geknaagd. En dan konden ze dus bij het eigenlijke vruchtje. Wat goed dat boswachter Leo dat allemaal zo goed weet! Ik wil later ook best boswachter worden! Wat zijn dat? Ja, dat zijn krabsporen hè, daar hebben ze met de pootjes hebben ze hier op gekrabd, zie je wel? Krabsporen? Om bij het eten te komen, want het ligt helemaal vol met blaadjes en dan kunnen ze er niet makkelijk bij. Dus dan doen ze met de pootjes doen ze het opzij, de blaadjes, en dan kunnen ze bij eikeltjes en bij beukennootjes. Tjee, wat weet hij toch veel! Wat is dit hier? Helemaal kaal gegeten. Door een hert. Zijn dat ook krabsporen? Kijk: wat doet ie dan hiermee? Ja, nu weten jullie het hè? Kijk eens. Dat doet ie daarmee hè, dan heeft ie op zijn kop gestaan en… …krabt ie met zijn kop, met de hoorn op zijn kop, krabt ie aan de boom. Het lukt hè. Ja, het lukt. Zie je, dan gaan er kleine stukjes af. Hhh, hmm, zo, ik kan het ook! Wat ligt er hier jongens? Wat ligt hier nou toch? Wat zou dat nou zijn? Hhh, bah! Wie had er een hondje thuis? En wat doet ie wel eens buiten? Dat is poep. Poepen. Ja. Poepen ja, en wie doen er in het bos poepen? Honden en poezen. Honden en een… Een vos. En beren? Ook beren toch? En ’s nachts, ’s avonds, als het weer wat donkerder wordt, dan wordt het heel rustig in het bos, dan zijn alle mensen weg, en dan komt ie uit zijn holletje. Maar in de winter slapen beren eigenlijk. En dan gaat ie weer eten zoeken. Hé, een kikker! Wow, wat is ie snel! Ja. Hallo kikker! Kijk, nou blijft ie zitten. Zie je het? Wat een mooie kikker! Hier zit ie. Moet je eens kijken. Wat springt ie hoog zeg! Je bent er een beetje bang van, maar hij doet niks, hij heeft geen tandjes. Ze kunnen niet bijten. Nee. Nee, een kikker kan niet bijten. Wanneer leven de uilen? ’s Nachts hè? En overdag zitten ze lekker te slapen. Ja, dat zei ik al! Maar als ze een keertje wakker worden, dan gaan die bekjes, en dan hup, en dan komt die uilenbal eruit. Een uilenbal? Ja, dan gaan wij eens kijken. Een uilenbal? Kijk eens wat daar ligt? Hier, dit voelt scherp hè. Zijn dat uilenballen? Moet je hier eens kijken, want hier zitten botjes. Zie je het? Van die muizen. En dat grijze, dat donkere grijs, ja, het is nou nog nat natuurlijk, dat zijn de haartjes. Oh, dus als de uil een muis eet, dan spuugt hij het uilenballetje met de botjes weer uit. Dat zijn de twee boventandjes hè. En dan kun je die gewoon in het bos vinden. Zie je dat? Ja. Alle scherpe dingetjes spuugt ie uit, wat slim van die uil! Zie je het? Nou, vooruit, kom! Jammer, de wandeling is alweer afgelopen. Ik vond het heel erg leuk. Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428611 227 2033-05-18T03:33:00+00:00 25984 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no bos winter kaal https://schooltv.nl/video-item/vliegen-op-pad-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:28:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19113.w613.r16-9.a3d3723.webp Vliegen | Op pad met Flip de beer Onderin eerst wat keukenpapier. En wat witte kool. Kinderen: Zo, dat is lekker voor de rups. Joh, wat zijn het kleine puntjes. Ja, dat zijn de vlindereitjes. In week één leggen we de eitjes in de bak. En dat tekenen we. Uit de eitjes zijn rupsen gekropen. Dus, in week twee tekenen we die rupsen na. Kinderen: Dit zijn de pootjes. Wat zijn het veel. De rupsen zijn gegroeid. Ja ze eten veel. Kinderen: Zo, nu gaan we de rupsen eruit halen. Ze eten veel dus poepen ze ook veel. Dus af en toe moet je de bak schoonmaken. Kinderen: Zo en nu ga ik de rupsen erin doen. Waarom doe je dat met een lepel en kwastje? Kinderen: Anders beschadigen de haartjes. In week drie zijn de rupsen dus een stuk groter geworden. Kinderen: De rupsen zijn verdwenen. Nee, ze zijn niet weg. Ze hebben een jasje aangedaan. Ze zijn veranderd in poppen. Kinderen: Zo dit is eten voor de vlinder. Het is suikerwater. Jaha, want straks komt eruit die pop een mooie vlinder. Sluit de bak maar goed af, anders vliegt straks die vlinder nog weg. Kinderen: Hé, er is één vlinder uit. Hier ligt een cocon die leeg is. Daar ook en daar. Uit de poppen zijn vlinders gekropen. Kinderen: Ja, wit met zwarte stippeltjes. Ook een beetje geel. Dus tekenen we in week vijf de vlinder. Kinderen: Doei, doei! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428612 207 2033-05-18T03:33:00+00:00 15120 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no papegaai uil vliegen https://schooltv.nl/video-item/verhuizing-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:56:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19115.w613.r16-9.dcf68fd.webp Verhuizing | Met Flip de beer Hallo, vandaag logeer ik bij Bram. En we mogen mee in de vrachtwagen. De papa van Bram is verhuizer. Hij helpt mensen hun spulletjes weg te brengen van hun oude huis naar hun nieuwe huis. En wij mogen vandaag meehelpen. Zo, we zijn er. Hier gaan de mensen verhuizen. Uitstappen maar! Hé, zie je dat? Dat raam gaat eruit. Daar gaan straks alle spullen door. Oh, dat is leuk! Nog even de rest klaarzetten. De vrachtwagen is nog helemaal leeg. Kijk maar. Oh, maar daar komen de eerste spullen al. Inpakken maar! Nou, druk maar op de knop. Laat Flip op die witte knop moet hij drukken. Ja, mag ik drukken? 1, 2… hopsa. Hé, daar gaat de lift omhoog! Nu zijn de dozen aan de beurt. Dat zijn er heel veel. En die moeten allemaal in de vrachtwagen. Dit is niet zo zwaar vind ik. Ik vind dit niet zo zwaar. Ja, maar jij bent wel sterk, maar Flip niet hè. Ik ben wel sterk, want ik ben een beer! Kijk maar eens hoe ik deze zware doos kan tillen! Hmpf, hhhh, zo! Nou. Wat veel dozen moeten er mee zeg. Deze is te zwaar, die moeten we schuiven. Nog een kussen erbij. 1, 2… hoplakkee. Alles goed inpakken, anders gaat het stuk. We mogen met de lift mee naar boven! Dat is leuk! Het is wel een beetje eng. Maar gelukkig houdt papa ons heel goed vast. 1, 2… ja! We zijn binnen! Zo, dat is goed ingepakt! Misschien zit er wel een spiegel in. Hé, de piano, die gaat op zijn kant. Dat is handig: ze dragen ‘m met een karretje. Dat moet wel, want de piano is heel zwaar, die kun je niet zomaar tillen. Toe maar, 1, 2… whoep! En dan schuiven ze ‘m zo op de lift. Daar komt ie met de lift naar beneden. Het karretje er weer onder. En dan kan ie zo hup de vrachtwagen weer in. Nou Bram, dan gaan we weer zakken. We zijn al bijna klaar. Nog maar een paar spulletjes en dan kan alles naar het nieuwe huis. De tafel nog. En een laatste doos. En dan… klaar! Instappen maar, we kunnen gaan! Bedankt hoor Flip. Ja, neem maar mee. Dag, ik vond het heel leuk bij Bram. Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428613 243 2033-05-18T03:33:00+00:00 16520 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no laden tillen verhuizen https://schooltv.nl/video-item/glare-een-goed-materiaal-om-vliegtuigen-van-te-bouwen 2024-01-16T16:16:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19117.w613.r16-9.e67d1d3.webp Glare | Een goed materiaal om vliegtuigen van te bouwen Vroeger maakten mensen vliegtuigen van doek. Doek en hout. En dan kon je in je eentje een klein stuk, of met z'n tweeën een nog kleiner stukje vliegen. Langzaam werden de vliegtuigen steviger. Het doek werd niet meer op hout gespannen maar op staal. Deze vliegtuigen konden al een heel eind vliegen. Nog later werd doek vervangen door plaatstaal, net als bij auto's. Vliegtuigen werden steeds zwaarder en dus kostte het meer brandstof om 'm in de lucht te houden. Al bijna vijftig jaar worden vliegtuigen van aluminium gemaakt. Hoe dunner het aluminium hoe lichter. Maar het wordt wel minder sterk. Nu is er dan een materiaal waar heel dun aluminium verstevigd is met glas. Aluminium wordt om en om samengeperst met een soort doek van heel dun glas. Dit nieuwe lichte materiaal heet Glare. Dat is een afkorting van Glass Reinforced. Bij glare worden de goede eigenschappen van twee materialen samengevoegd tot één supermateriaal wat heel sterk en licht is. GLARE wordt nu gebruikt in de bouw van de nieuwe superjumbo van AIRBUS. Binnenkort zullen deze vliegtuigen op tien kilometer hoogte vliegen. Het enige wat jou dan scheidt van extreme kou en te weinig lucht om te ademen is een dun laagje aluminium en glas... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428614 127 2033-05-18T03:33:00+00:00 32885 2005-07-24T22:59:00+00:00 yes no techniek transport aluminium vliegtuig materiaal https://schooltv.nl/video-item/massa-maatwerk-massaproductie-maar-toch-veel-keuze 2024-01-04T10:45:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19118.w613.r16-9.57e1ee9.webp Massa maatwerk | Massaproductie, maar toch veel keuze Vroeger werd alles op maat gemaakt. Een kleermaker maakt een pak wat precies op jouw lichaam past. Tegenwoordig bestaan er nog steeds kleermakers. Alleen maatpakken zijn heel duur. Al die uren dat de kleermaker bezig is met jouw pak worden doorberekend. Daarom kopen mensen pakken in een bepaalde confectiemaat en worden ze aangepast als je iets kortere benen hebt of iets langere armen. Dit noemt men massamaatwerk. De klant kan nog veel bepalen en kiezen. Bij auto's was er vroeger nooit sprake van maatwerk. Alle auto's hadden zelfs dezelfde kleur...zwart. Tegenwoordig zijn er wel autofabrikanten die massamaatwerk leveren. Er zijn zelfs fabrikanten die een klant een auto op de computer laten samenstellen. Bij massamaatwerk is het voor de mogelijk om met relatief weinig mensen en minder kosten veel en snel te produceren. De klant heeft wel zoveel keus dat het bijna maatwerk is. Hoe doen ze dat? Dit massamaatwerk is vooral mogelijk door de enorme automatisering die heeft plaatsgevonden. Door de komst van de computer in het productieproces kan er veel efficiënter gekozen en uitgevoerd worden. Natuurlijk kan je niet helemaal zelf bepalen hoe je auto eruit ziet maar dat gevoel krijg je wel omdat er nog zoveel gekozen kan worden. De computer kan razendsnel bedenken wat er precies nodig is voor jouw speciale droomauto. Vervolgens worden deze onderdelen in de fabriek gemaakt en samengesteld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428615 142 2033-05-18T03:33:00+00:00 3578 2005-07-24T22:59:00+00:00 yes no werk massa maat https://schooltv.nl/video-item/binnen-spelen-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:47:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19120.w613.r16-9.92a5e4b.webp Binnen spelen | Met Flip de beer Vandaag gaan we met de hele klas naar een grote speeltuin! Dat is leuk! Ik heb er heel veel zin in. Lekker spelen met de kinderen. Dit is een trampoline. Daar kan je lekker op springen. Mag ik ook springen jongens? Joehoe, mag ik ook springen? Ik wil ook springen! Het is leuk! Ja! Ik mag meedoen! Ja! Joepie! Joehoe! Woew! Woepie! Ja! Oh, dit is ook leuk! Het lijkt wel een soort kasteel waar je doorheen kunt lopen. Voorzichtig hoor jongens, niet vallen! 1, 2… Hé, ik zit lekker. Oh, hoepsakkeetje, in het zand gevallen. Het is niet erg hoor, het doet geen pijn. Ik heb alleen een beetje zand in mijn oor gekregen. Ze zijn allemaal lekker aan het klimmen, maar ik lig hier nog. Jongens, mag ik ook klimmen? Jongens? Jongens, mag ik ook klimmen? Ik… Jongens, ik vind het niet zo leuk om hier te liggen! Ik ben niet zo blij. Jongens! Waarom pakt niemand me om mee te spelen? Ik word er een beetje verdrietig van. Jullie zijn allemaal lekker aan het spelen, ik wil ook mee spelen! Hallo!!! Ja!!! Gelukkig, ze hebben me gehoord! Hè, nou mag ik lekker weer mee spelen! Nou ben ik niet meer verdrietig! Hè, gelukkig! Oh, dit is ook mooi! Nog een kasteel. En een glijbaan, ja! Nog een keer! Wat is dit? Het lijkt wel een schip met een stuur! Oh, en ik mag sturen! Zo, we gaan deze kant op. Zo, deze kant. Tatataah, daar komen we aan! Hé, dit is een mooi net. En daar kan je overheen lopen. Of op zitten. En op vallen! En op rennen! Ja!!! Lekker rennen! Oh, wat is het hier leuk zeg! Rennen! Joehoe! We moeten alweer weg. Wat jammer! Ik vond het heel erg leuk, tot de volgende keer! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428616 209 2033-05-18T03:33:00+00:00 32526 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no speeltuin spelen https://schooltv.nl/video-item/schelpenmuseum-knutselen-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:32:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19122.w613.r16-9.fb4bdc2.webp Schelpenmuseum | Knutselen met Flip de beer Hallo allemaal, daar ben ik weer! En vandaag ben ik bij Loeka, Levy en Seinep. En we gaan iets heel leuks doen: kijk maar: we gaan schelpen opplakken! Ja, Flip mag meedoen. Ja, ik mag lekker meedoen! Dat vind ik leuk! Even een schelpje en dan op de lijm, zo. Even goed aandrukken. Zo, “Schelpenmuseum”. Ja, want we gaan een schelpenmuseum maken! Nu gaan we overal kaarten neerhangen. Dan weten alle mensen dat we een museum maken. Die gaat daar. En misschien komen ze dan wel kijken. Zo, eentje op de boom. “Schelpenmuseum”, mooi hè? Misschien ietsje verder hier. Oh, dat is een goede plek: op de brug! “ Schelpenmuseum”, die kant op! Naar het huis van ons! Zo, nu gaan we alles klaarzetten voor het schelpenmuseum. We gaan mooie doeken neerleggen en ophangen. En daarop komen dan de schelpen. Dan ziet het er heel mooi uit. Mooi wordt het hè? Hé, daar komen de eerste mensen! Ze zien het bordje hangen. En nu weten ze welke kant ze op moeten. Schelpenmuseum. Ja, die kant op! Kijk eens hoeveel mensen er komen zeg! Kom maar binnen allemaal! Hier is het Schelpen-museum! De mensen moeten centjes betalen voor het museum. Niet echte centjes natuurlijk, we doen alsof. Ja, kom maar kijken! Veel mensen zijn er zeg! Ooh! We hebben heel veel schelpen hoor! Grote en kleine, en witte, en bruine. Dit zijn kleintjes. Ik vind deze de mooiste. De mensen vinden het wel mooi geloof ik. Dat is het ook hè. Dit is iets waar ik niks van weet. Leuk is het hier hè? Nou, ik vond het in ieder geval heel erg leuk! Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428617 188 2033-05-18T03:33:00+00:00 6334 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no schelp bord museum https://schooltv.nl/video-item/schaatsen-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:55:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19124.w613.r16-9.83678e3.webp Schaatsen | Met Flip de beer Hallo allemaal, hebben jullie wel eens geschaatst? Ik nog maar één keer. Maar vandaag kan ik het misschien goed leren, want ik mag mee naar de ijsbaan, samen met deze kinderen. Schaatsen is best moeilijk, want het ijs is heel glad en je glijdt dus heel snel uit. Gelukkig hebben ze van die handige rekjes, daar kun je je aan vasthouden. Of: je kunt er lekker op zitten, net als ik! Dat gaat goed zeg met zo’n rekje! Zo. En met een stoel kan het ook! Daar kan je je goed aan vasthouden. Zij kan het al zonder een rekje of een stoel! Zo, die gaat hard! Oh, daar ben ik weer! Joehoe, we gaan lekker hard! Joehoe! Wat is het hier leuk zeg! Schaatsen jongens! Joehoe! Ik zou best willen schaatsen, maar ze hebben geen schaatsen in mijn maat. En daarom zit ik gewoon nog steeds lekker op een rekje. Ja, daar ben ik weer! Schaatsen maar! Joehoe! Deze ijsbaan is best spannend. Je kunt hier zelfs door een gangetje schaatsen. Het lijkt wel een grot! Wat is het hier mooi zeg! Schaatsen in een grot! En overal zijn andere gangen waar je nog in kan. Hé, lekkere warme chocolademelk! Dat vind ik lekker! Mmm! Hé, wat kan jij dat goed inschenken met die lepel! Helemaal zonder morsen! Oeh, mmm, mmm, mag ik ook een slokje? Ah, lekker! Mmm, oh, oeh, en zo’n koek, die wil ik ook graag! Mag ik een hapje? Ah, mmm, oh, wat een lekkere koek! Hé, ik hoor de muziek weer, we gaan weer schaatsen jongens! Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428618 201 2033-05-18T03:33:00+00:00 31804 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no ijs schaats koud https://schooltv.nl/video-item/warmte-en-kou-kun-je-dat-opslaan 2024-01-04T10:46:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19126.w613.r16-9.b9e0c39.webp Warmte en kou | Kun je dat opslaan? Het is ook altijd wat. 's Zomers is het te warm en proberen we ons af te koelen met frisse drankjes en duiken in het zwembad. En 's winters is het koud en proberen we ons te verwarmen met bijvoorbeeld open haard vuurtjes, warme chocolademelk en de verwarming nog een klein tikje hoger. Wat nou als we wat kou van de winter konden bewaren en warmte van de zomer. Wat zou dat fijn zijn. Zo'n gekke gedachte is dat niet. Warmte en koude kan je opslaan in de grond bijvoorbeeld. Nu moet je de alleen nog een half jaartje zien te bewaren. Dat kan...in de grond. Water warm geworden in de zomer wordt in buizen diep naar beneden gepompt en daar bewaard tot de winter. In de winter pomp je dit warme water omhoog en kan je er gebouwen mee verwarmen. Ook bestaan er systemen met twee verschillende putten. Één voor koud en één voor warm water. Als je water maar diep genoeg naar beneden pompt dan. Je kan niet overal zomaar warm of koud water opslaan in de grond. De ene bodemsoort slaat warmte beter op dan andere. Klei isoleert het best. Klei houdt beter warmte vast dan zand bijvoorbeeld. Dat komt omdat de dichtheid van klei hoger is en er geen warmte kan wegsijpelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428619 110 2033-05-18T03:33:00+00:00 12477 2005-07-24T22:59:00+00:00 yes no isoleren warm koud https://schooltv.nl/video-item/poep-van-dieren-op-pad-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:28:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19128.w613.r16-9.d4cbeeb.webp Poep van dieren | Op pad met Flip de beer Hallo allemaal, vandaag gaan we naar de dierentuin. We mogen met meneer Mario mee. Meneer Mario zorgt voor de dieren en hij weet er heel veel van. Nou, dan kan ie één keer heel goed schudden en dan is ie weer droog. Hij kan hier overal langs. Dit zijn de beren! Dat zijn mijn neven! Kijk, en nou gaat ie naar brood vissen. Ja, ik dacht ook: “dit is veel te koud”, maar hij vindt dat brood toch zó lekker dat ie er best voor het water in wil. Brood is ook lekker! We gaan iets heel geks doen vandaag: we gaan… even kijken… Een beer, die is natuurlijk heel sterk. Ja, echt waar! Die zou met zijn nagels zo hier die deur open kunnen trekken. Kijk: en als je nu kijkt, dat is berenpoep! Berenpoep? Net als van mij. Hoeh, maar zoveel poep ik niet hoor! Dit is wel heel veel! Kijk: en dan kun je zien, zie je dat oranje? Wat denk je wat dat is, dat oranje? Ik denk dat dat wortel is. Ja, dat klopt! Ja, ja, want beren eten wortels en dan komt er ook een beetje wortel in je poep. En zijn hol, dat is als het ware zijn bed. En in zijn bed, daar poept ie niet, want daar wil ie lekker warm in liggen. Ja, natuurlijk. Daar wil ie slapen. Hé, de olifanten! De olifanten zijn buiten. Dat is mooi, want dan kunnen wij even binnen kijken. Kijk: dan lopen we hier door, kijk: want hier kan een olifant niet door, maar wij kunnen daar wel door. Nou, dan lopen we hier… Oh, wat een grote kooi! En dan gaan we eens even kijken. Nou, kijk: en hier hebben we dan zo’n olifantenkeutel. Kom eens. Is dat een keutel? Dan gaan we er even erin prikken. Het lijkt wel een voetbal! Prik maar even met je stok erin. Zo. Hé, er zit allemaal stro in! Dat komt natuurlijk omdat olifanten ook stro eten. Dan komt er ook stro in de poep. En dan zal ik het voordoen, kijk: en dan pak je zo en dan weet je hoe zwaar zo’n olifantendrol is! Wie wil dat voelen? Hij tilt ‘m gewoon op! Die is vast heel zwaar hè. Ik zou er alleen niet van eten hè. Bluh, nee! Blwêh! Nou, goed zo, nou ligt ie daar. Jongens, kom eens kijken, dan gaan we even op zoek hier naar een vogelpoepje. Ja, we gaan vogelpoep kijken! Blwêh! Ja, kijk eens. Die zijn vast niet zo groot als van een olifant. Nee, zie je? Heel klein! Kijk: dat is allebei tegelijk, dat is een poepje en een plasje tegelijk. Zie je? Oh, dat is slim! Dan hoef je maar één keer: een poepje en een plasje in één keer. Nou, en dan kom je eens wat vooraan kijken, zo, zie. Oh, lekker, we gaan pannenkoeken eten! Van al dat lopen krijg je wel honger hoor! Mmm. Ik lust ook wel een hapje! Ja! Mmm. Mmm, mmm, mmm, mmm, lekker! Mmm. Dankjewel Myrthe. Oeh, ik moet even naar de WC! Ah, fijn dat je me helpt, ik moet heel nodig hoor! Hè, zo, even afvegen. Hè, lekker schoon. Klaar! Ik vond het heel leuk in de dierentuin! Dag, tot de volgende keer! Oeps! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428621 181 2033-05-18T03:33:00+00:00 36209 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no eten dier poep https://schooltv.nl/video-item/batterijen-waar-hebben-we-ze-voor-nodig 2024-01-04T10:46:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19130.w613.r16-9.120cd00.webp Batterijen | Waar hebben we ze voor nodig? De batterij is al tweehonderd jaar oud. Allesandro Volta bouwde voor het eerst de voltaïsche cel. Het bouwplan van batterijen en accu's is eenvoudig. Neem twee elektroden van verschillend materiaal, stop ze in een geleidende vloeistof en de uiteinden van de elektroden leveren dan een bruikbare elektrische spanning. In klassieke batterijen treden onomkeerbare reacties op. De stoffen in een batterij reageren helemaal op. Als de batterij leeg is kan je hem dan alleen nog maar weggooien. Er bestaan ook oplaadbare batterijen. Die noemen we dan ook wel accu's. Deze accu's of oplaadbare batterijen steek je in het stopcontact en die laden zichzelf weer op. Accu's en batterijen worden steeds keliner en beter. De beste zitten in laptops en mobieltjes. Deze gebruiken lithium, het lichtste metaal. Lithiumbatterijen gaan het langst mee en kan je opladen. Dat is ook nodig want mobieltjes kunnen steeds meer en gebruiken veel energie. De grens is echter bereikt. Andere alternatieven voor accu's die meer energie leveren worden onderzocht. De brandstofcel zou een goede vervanger zijn voor de huidige accu. De brandstofcel wekt stroom op door een chemische reactie tussen waterstof en zuurstof. De elektronen die vrij komen leveren de elektrische energie. De brandstofcel accu levert veel stroom en is zeer milieuvriendelijk. Brandstofcellen werken dus op brandstof. Misschien moeten we in de toekomst wel met onze laptop lang de pomp, ff bijtanken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428620 140 2033-05-18T03:33:00+00:00 24335 2005-07-24T22:59:00+00:00 yes no milieu accu batterij opladen https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-op-pad-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:52:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19132.w613.r16-9.bf0a218.webp Muziek maken | Op pad met Flip de beer Ik ben Merel, Flip komt bij mij muziek maken. Ja, vandaag gaan we muziek maken! Want ik ben jarig! Ik ben 5 jaar geworden! Hiep, hiep, hiep hoera! We maken zelf onze muziekinstrumenten. Zien jullie al wat dit gaat worden? Wat zou dit nou worden? Een buisje met allemaal gekleurde papiertjes erop. Wij zijn al bijna klaar! Nog een klein beetje tekenen. Ooh, wat kan die jongen mooi schilderen zeg! Blauw en rood. Zie je het? Ja. Hé, dat zijn doppen. Die spaar ik ook! Wat gaan ze daar nou mee doen? Wat een boel lijm zeg! Dat zal wel heel goed plakken! Wij doen er ook lijm op. Maar niet zoveel hoor. Nou zie ik het! Het is een trommel! Ja, trommelen! Boem, boem, boem, boem, boem! En dat is een rammelaar. Iedereen is klaar. Kijk, dat gekleurde dingetje, dat is een toeter! Joepie! We gaan muziek maken! Ik loop lekker voorop! Boem, boem! Boem, boem! Rombombombombom! Rombombombombom! Rombombom-bombom! Mooi was dat hè? Tot de volgende keer! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428622 206 2033-05-18T03:33:00+00:00 12191 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no maken muziek https://schooltv.nl/video-item/conserveren-hoe-kunnen-we-ons-eten-het-beste-bewaren 2024-01-16T16:03:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19134.w613.r16-9.2c886d0.webp Conserveren | Hoe kunnen we ons eten het beste bewaren? Niet iedereen heeft altijd tijd en zin om elke dag verse boodschappen te halen. Elke dag naar de groenteboer en elke dag naar de slager. Dus we gaan één keer per week naar de supermarkt. Alleen hoe blijft het eten dan de hele week goed. Voedsel kan bederven omdat micro-organismen het voedsel aantasten. Om te overleven hebben deze organismen zuurstof nodig. Dus je kan bederven voorkomen door de organismen te doden of door de zuurstof weg te halen. Veel mensen tegenwoordig vriezen hun eten in. Vlees en brood en soep word ingevroren en in de diepvries bewaard. Door het bevriezen en koelen worden de micro-organismen uitgeschakeld en bederft het eten minder snel. Vroeger bestonden er geen vriezers maar wel andere manieren om voedsel te conserveren. Vis maar ook vlees werd ook vaak gerookt. Door de warmte en de rook verdwijnt het vocht in het eten de micro-organismen kunnen zich nu niet meer voortplanten. En dus kan je het eten iets langer bewaren. Roken gebeurt nu nog steeds veel. Mensen vinden dat lekker. Een heerlijke rookworst of een zalig broodje gerookte zalm.werd vlees ook wel bewaard in zout. Pekelen noemen we dat. Vlees werd ook wel gedroogd. Op een plek met weinig bacteriën bewaar je het vlees totdat het uitgedroogd is en het vocht eruit is net als bij roken. Zo kan je het iets langer bewaren. Ook werden voedsel wel bewaard in zuur net als augurken of bewaard onder een laag vet. De lucht kan er dan niet bij en het eten oxideert en bederft minder snel. Een hele goede manier om eten te bewaren is inblikken. Dit wordt al heel lang gedaan en is nog steeds erg populair. Voedsel, groenten bijvoorbeeld wordt in een tinnen blik gestopt en net zo lang en heet verwarmd dat alle micro-organismen die voedsel bedreven dood zijn. Eten in blik kan je vaak jaren bewaren. Vriesdrogen is ook een manier van conserveren en komt uit de ruimtevaart. Dit is vrij nieuw en niet door iedereen thuis zomaar te doen. Vriesdrogen gebeurt met enorme apparaten en de bedoeling is dat naast invriezen ook al het vocht uit het eten wordt gehaald. Zo pak je de micro-organismen van twee kanten aan. Zij die niet uitgeschakeld zijn door het vriezen. Kunnen zich door het drogen in ieder geval niet meer voortplanten. Dubbel veilig! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428623 172 2033-05-18T03:33:00+00:00 114330 2005-07-24T22:59:00+00:00 yes no voedsel bewaren conserveren eten https://schooltv.nl/video-item/tissue-engineering-het-kweken-van-weefsels 2024-01-04T10:46:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19136.w613.r16-9.7ee651e.webp Tissue engineering | Het kweken van weefsels Ons lichaam zit vol weefsels. Huid, organen bestaan allemaal uit weefsels. Die kunnen kapot gaan. Vaak herstelt weefsel zich zelf maar niet altijd. Tegenwoordig onderzoeken mensen hoe ze kunstmatig maar met natuurlijk materiaal weefsels kunnen kweken. De Engelse naam daarvoor is Tissue Engineering. Bij voetbal of skiën kan je makkelijk een blessure oplopen. Er ontstaat soms schade die niet vanzelf herstelt. Tissue engineering kan dan uitkomst bieden. Er kan weefsel gekweekt worden van de patiënt. En zo kan de blessure met vers gemaakt weefsel toch verholpen worden.Bij de VU wordt gewerkt aan skeletweefsels. Botten zijn immers ook weefsels. Omdat de rug van een geit erg op die van een mens lijkt, genezen ze eerst de geit van z'n hernia. Als dat werkt zijn de mensen aan de beurt. Er worden ook hartkleppen gekweekt van cellen uit bloedvaten van een patiënt. Door de cellen mechanisch te belasten gaan ze stoffen produceren die de cel stevigheid geven. Omdat de cellen uit het eigen lichaam komen wordt de gekweekte klep niet afgestoten na transplantatie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428624 120 2033-05-18T03:33:00+00:00 4111 2005-07-24T22:59:00+00:00 yes no lichaam kweken https://schooltv.nl/video-item/kriebelbeesten-zoeken-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:39:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19138.w613.r16-9.1bd842d.webp Kriebelbeesten zoeken | Met Flip de beer Hallo allemaal, Vandaag logeer ik bij Julie en Romy. En we gaan samen met mamma kriebel diertjes zoeken in de tuin. Eerst onder de bloempot kijken. Ehh, nee. Ik zie niks. Eh ja ik zie ook iets! Ja, gewoon met je handen! Dat durf ik ook wel, hoor. 1.. 2.. 3! Ohh, wat een grote wormen. Er zitten allemaal wormen onder. He, daar loopt nog een spin, die moet ook in het potje. Zo, nu gaan we onder de stenen kijken. Dat is een zware steen. Ehh nee, ik zie niks. Ja! Ik vind het spannend hoor, al die kriebel beestjes. Ze wonen bijna altijd ergens onder. Ze vinden het zeker fijn in het donker. Nee, ik zie ook niks. Een worm, ja! Er zit er weer 1. Wat zitten er veel hier in de tuin zeg. Doe maar in het potje. He, kriebeldiertjes wonen niet alleen onder potten en stenen, ze wonen ook in de grond. En hupsakee, weer 1 in het potje. Makkelijk zo'n potje. Dan kun je heel goed zien wat er in zit. Wat hebben we al een boel zeg. Zouden hier ook kriebelbeestjes zitten? He, dat lijkt wel een soort kikker. Oh, een pad! En daar zitten allemaal slakken, met een huisje op hun rug. 2 slakken. Dat is handig. Deze tekening kan je precies opzoeken hoe al deze kriebeldiertjes heten. Ja ik kan het heel goed zien. Ja, die kriebelt wel, maar hij doet niks. Ja. Nee. Dan gaan ze lekker naar hun eigen plekje terug. Dat moet, want anders is het zielig. Zo, ga maar lekker spinnetje, dag! Dag wormpje, bedankt voor het spelen! Zo, even je handen wassen. Want dat moet altijd als je kriebelbeestjes hebt gezocht. Nou, ik vond het heel erg leuk met Julie en Romy. Dag! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428625 255 2033-05-18T03:33:00+00:00 27554 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no worm spin zoeken https://schooltv.nl/video-item/elk-dier-verzorg-je-anders-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:28:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19140.w613.r16-9.f3367a2.webp Elk dier verzorg je anders | Met Flip de beer Vandaag logeer ik bij Milo en Toma. En we gaan naar de kinderboerderij. Leuk, dieren verzorgen! We beginnen bij Loesje, het paard. Loesje vindt het heel fijn als je haar borstelt. Borstelen en aaien, dat vindt ze lekker.En Loesje eet ook zo maar uit je hand, kijk maar. Lekker he Loesje? Ze houdt van brokjes. Paarden vinden mensen lief. Ehh, ja het paard is best wel hoog hoor. Ja, we gaan naar de volgende. We gaan naar de ganzen en de eenden. Ja! Daar! In het water. Ehh, ja! Een zwaan, ja. Eenden houden niet van brokjes, die vinden brood lekker. Kom maar eendjes, lekker eten! Lekkere stukjes brood. He, ik hoor kippen. Kippen vind ik leuk. Kippen kun je niet aaien, daar houden ze niet van. Dan worden ze bang en lopen ze weg. Ja, dat zijn kleinere brokjes dan voor het paard. Ieder dier is anders, en krijgt ook wat anders te eten. We gaan even binnen kijken, daar zijn ook nog kippen. Ja, 2 eieren. Ja, prachtig ei! Hallo! Hallo! Wat gaat Toma nou doen? Ja, dat is de deur van de kippen! Nu lijk je zelf wel een kip. Mag ik ook mee?! Is Vicky oma? Een geiten-oma. Geitjes kan je wel aaien, die worden niet bang. Ze vinden het leuk. Sommige dieren houden van knuffelen, en andere niet. Goed zo Toma, ga maar glijden. Ik wil ook! Vissen kun je niet knuffelen. En ook niet borstelen. En vissen houden ook niet van brokjes of brood. Die houden van visvoer. En je moet ze niet te veel geven, anders worden ze ziek. Grappig he? Elk dier vindt weer wat anders fijn. En als je voor een dier zorgt moet je daar goed op letten. Anders worden ze boos, of bang. Of denken ze dat je ze pest. Ik ben best wel moe geworden. Maar ik vond het heel leuk op de kinderboerderij. Dag! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428626 242 2033-05-18T03:33:00+00:00 25384 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no zorg dier kinderboerderij https://schooltv.nl/video-item/heksen-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:30:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19142.w613.r16-9.2de46ea.webp Heksen | Met Flip de beer Hallo allemaal! Vandaag mag ik mee naar de bibliotheek. We gaan een boek zoeken. Ja, een boek over heksen. Ja! Dat is een mooi boek. Oh. Ja. Juf Erika gaat voorlezen. Wat een mooi plekje om voor te lezen. Lekker spannend. Hatsjie, hatsjie, haatsjie! Fluts! He! Kijk nou! De kinderen hebben een muts getoverd. Een echte heksenmuts! Mag ik 'm op? Ik word een echte heks. Mooi he? Oh, draaien. Hatsjie, hatsjie, hatsjie! Knurk! Oh, een heksenjurk! Wauw! He, hij is helemaal aan getoverd. Dat gaat snel. Wat moet ik nog hebben nu? Ja, een bezemsteel! Wiebel wiebel wiebel. Kweel. Oh! Een echte bezemsteel. Een heksenbezemsteel! Dan kan ik lekker vliegen! Joehoe, ik ga vliegen! Leuk jongens. Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428627 178 2033-05-18T03:33:00+00:00 19432 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no heks jurk ketel hoed https://schooltv.nl/video-item/kerstboom-kopen-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:46:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19144.w613.r16-9.be7ce24.webp Kerstboom kopen | Met Flip de beer Hallo daar ben ik weer, ik ben Flip de Beer, bij wie mag ik logeren? Wie is dat deze keer? Hallo allemaal, vandaag logeer ik bij Amber en Louise en we gaan iets heel leuks doen! We gaan Kerstbomen verkopen! Maar voor we ze kunnen verkopen moeten we ze eerst uit de grond halen. Ja, ja, toe maar. Toe maar. Toe maar. Trekken, trekken, trekken, trekken. Ja, zo gaat ie goed! Hij is er bijna. Oh, ja, oeh, het is best moeilijk hoor, want de Kerstbomen zitten heel goed vast met hun wortels in de grond. Ja! Gelukt! En dan nemen we er nog eentje mee. Ja, nog eentje mee. Zo, nu hebben we genoeg bomen. En nu gaan we ze wegbrengen. En dat doen we met een tractor en een kar. Ho Flip, pas op, anders kom je onder de Kerstboom! Zo, nu gaan we alle bomen op de kar laden en dan kunnen we gaan. Het is bijna Kerstmis en met Kerstmis kopen heel veel mensen een Kerstboom. Wil jij graag deze Kerstboom? Wat kost deze Kerstboom… Die nemen ze dan mee naar huis en dan versieren ze ‘m heel mooi met lichtjes en slingers, en Kerstballen, en bovenop een piek. Wat je zeg je dan, alsjeblieft? Dank u wel. Okay. Alsjeblieft. Bedankt. Dankjewel. Ja, we hebben al één boom verkocht! Joepie! Ik ga losse takken kopen, kan dat? Ja, natuurlijk kan dat! Dat kan. Sommige mensen kopen niet een hele Kerstboom, maar alleen een paar kersttakken. En dat is ook heel leuk. Mooi zijn ze. Ja hè. 1 Euro. Ja, 1 Euro mevrouw. Dank u wel mevrouw. Ja, tot ziens. Dag! Hè, leuk hè? Je kunt de Kerstboom ook op een plankje zetten, maar dan moet je eerst de kluit eraf zagen. Zo, nu is de kluit eraf. Dat is de kluit. En dan het plankje eronder timmeren. En dan kan je ‘m zo neerzetten. Die is weer klaar. En dan valt ie niet om. Makkelijk hè? Nu is ie klaar. Prikt ie? Oh, prikt ie? Au. Au. Au. Zo, ga jij de centjes betalen? Ga maar geven. Wat zeg je, alsjeblieft? Alsjeblieft. Goed zo. Dankjewel. Nou, dankjewel dames. Wij hebben al heel veel centjes verdiend, het gaat heel goed! Ik heb alleen wel een beetje dorst gekregen. Oh, lekker, chocolademelk! Mmm, ik vond het heel leuk hier, Vrolijk Kerstfeest allemaal! Dag https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428628 231 2033-05-18T03:33:00+00:00 32213 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no kerst boom kopen https://schooltv.nl/video-item/een-eigen-plekje-met-flip-de-beer 2024-01-31T08:09:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19146.w613.r16-9.ac99d5f.webp Een eigen plekje | Met Flip de beer Hallo allemaal, vandaag logeer ik bij Abel. En samen met de vader van Abel gaan we naar een winkel. Het wordt een hele leuke dag, want we gaan nieuwe spullen kopen voor op de kamer van Abel. Ik wil wat uitkiezen. Wil je wat uitkiezen? Dat gaan we doen. Ja, we gaan wat uitkiezen, maar wat? Een klok bijvoorbeeld. Een klok. Ja, dat is handig! Dan kan Abel zien hoe laat het is. Een spinnenweb! Oh, wat een grappig gordijn! Deze spinnenweb gordijn wil ik. Dat is ook leuk, daar kan je je handen doorheen steken. Als ie gaten heeft, dan ben je een spook. Ja, daar kun je doorheen kijken. Ja, of spook spelen! Abel heeft weer iets moois gevonden. En wat zou het zijn? Hoeps, in de kar. Dit is mooi. Ik ga kijken. En nog meer. Ga je kijken? Allemaal in de kar. In de kar, daar past ie wel in, maar of ie in je kamer past. Hé, de ballenbak! Lekker spelen in de ballenbak! Dat vind ik altijd leuk! Oho, wat kan Abel goed klimmen! Hij lijkt wel een aapje! Hopla! Nog even van de glijbaan. Joehoe! Ja, nou gaan we weer verder winkelen. Nu gaan we nog een lamp zoeken voor aan de muur. Ik wil deze lamp toch. Is dat een lamp? Het lijkt meer een auto. Dat is leuk. Waar is de kassa? Daar is de kassa. Ja, we gaan alles hier neerleggen. Ja, we moeten alle spullen op de lopende band leggen, want nu moeten we betalen. Zo, we zijn klaar met winkelen en nu snel naar huis. Dan kunnen we de kamer van Abel mooi maken. Hé, waar ben je? Waar ben je Abel? Oh, daar ben je! Hij was verstopt onder het nieuwe vloerkleed. Zo, dat is de nieuwe klok. Ho. Hoe moet ie dan? Hij moet zo. Ja, want dan kun je zien hoe laat het is. En dat is het nieuwe dekbed, met vlinders erop. Mooi zeg! Papa? Ja? Maar we hadden toch ook nieuwe gordijnen gekocht? Waar zijn die dan? Ah, daar is een nieuw gordijn! Het zijn eigenlijk allemaal stukjes. Hier is een hele mooie deken voor je. Ohoo, dat is een mooie deken! Het lijkt wel de mantel van een koning of een prins! Wat een bofferd is die Abel met al die mooie spullen zeg! Ik vond het heel leuk om bij Abel te logeren. Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428629 210 2033-05-18T03:33:00+00:00 16212 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no kamer slaap winkel https://schooltv.nl/video-item/judoles-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:54:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19148.w613.r16-9.a0b60ed.webp Judoles | Met Flip de beer Hallo allemaal, daar ben ik weer. En weet je waar we vandaag naartoe gaan? Naar de judo-les! Samen met Daniël en ik mag lekker meedoen! Op de grond en dan ga je zo rond, of niet? We gaan eerst een koprol doen. Oeh, dit ging niet helemaal goed. Het deed een beetje pijn aan mijn hoofd. Nu moeten jullie effe zeggen of hij het goed doet. Nu ga ik het goed doen hoor. Let op, 1, 2. Joepie! Doet hij het nu goed? Ja! Ja! Dat was een goede! Ho, boing. Dat was niet goed. Woeah! Wat kan hij het goed, Daniël! Nog een keer. Woeah! Zo, wat kan hij het goed! Okay, om het…? Hoofdje. Bij de…? Band. In de…? Kraag. Op de…? Rug. Hartstikke goed. Kom op! Ho, ho, dat betekent “beginnen”. Ik doe even niet mee hoor Daniël, ik ga even hier zitten kijken. Je moet als je iemand gooit door je knieën zakken. Tellen. Oh, de judo-meneer doet het even voor. We gaan iets anders doen. Hij gooit hem, hop!, over zijn heup. Ja. Okay, meer met je heup werken. Hup! Met je heup. Zet ‘m op Daniël, 1, 2… Wow, wat een goede zeg! Ja! En jij moet ook een keer hè, 1, 2… hoepsakkee! En zo doen dat je niemand raakt. Ja, ronddraaien jongens. En stil staan. Okay, je mag geen fout maken, anders ben je af. Op je buik. Staan. Buik. Ohh, wat kunnen ze het goed allemaal! En zo snel! Wat is judo toch leuk zeg! Och, het is al afgelopen. Dat kun je zien, want ze maken een mooie buiging. Ik vond het heel fijn dat ik mee mocht naar de judo-les. Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428630 154 2033-05-18T03:33:00+00:00 16637 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no leren houdgreep judo https://schooltv.nl/video-item/hoofdluis-controleren-met-flip-de-beer 2024-02-07T16:53:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19150.w613.r16-9.c202993.webp Hoofdluis controleren | Met Flip de beer Hallo daar ben ik weer, ik ben Flip de Beer, bij wie mag ik logeren? Wie is dat deze keer? Vandaag ben ik op bezoek in de klas van juffrouw Margreet. Je hebt wel een heel speciaal moment uitgekozen om bij ons te zijn, want wij krijgen de luizenmoeder op visite, die komt controleren of de kinderen geen luizen op hun hoofd hebben. Zou je dat wel eens willen zien? Oh. Ja, natuurlijk! Nou, daar komt de mama al. Ik kom vandaag te kriebelen. Kriebelen? Nou ben ik natuurlijk weer het eerste aan de beurt, dat is altijd zo Flip. En ik begin bij de juf. Ja, de juf wordt altijd het eerst gekriebeld en die vindt dat hartstikke lekker! En dan kijken we vooral bij de oren, want dat vinden ze altijd een lekker plekje. Ik heb nog nooit luizen gehad. Nu ga ik even kijken, nu in de nek. Echt nooit hoor. Het lijkt me gek, gekriebel op je hoofd. Hoofdluisjes komen in je staart, ze komen in vlechtjes, eigenlijk in alle soorten haren. En ze zijn vooral het allerliefst in heerlijke schone haren. Lekker schoon gewassen. Dat is helemaal goed. Dat vinden ze heerlijk. En Jens, mag ik bij jou ook even kriebelen? Nou, ik heb ook best schone haren. Dat haar, kan je dan wel kriebelen? Ja hoor, daar kriebelen we gewoon doorheen. In je nek. En…? Nu ben ik helemaal klaar. Niks gevonden zeker hè? En dan kan ik het heel goed zien. Ik zie helemaal niks. Ja, ik zie haren. Het is helemaal mooi. Maar ik zie geen luizen. Achter jouw oren. Nou, dat is helemaal goed. Dan gaan we eens kijken of Flip misschien ook hoofdluis heeft. Nee, natuurlijk niet! Nou Flip, ik wil jou wel even kriebelen, mag dat? Ja, je mag wel even kriebelen. Dan begin ik bij je oortjes. Ja, doe maar. Hè, achter zijn oortjes goed kijken. Huu, dat kriebelt! Oho, wat zie ik daar nou? Wat, wat?! Ik zie een heel klein luisje! Een luis?! En een eitje. Oh Flip. Een eitje?! Zal ik eens even goed met de kam kijken? Ja. Want ik heb de kam meegenomen. Maar hè, heb ik luizen?! Flip heeft hoofdluis, dan moeten we altijd even kijken. Ja, dat kan je heel goed hier zien met de kam. Nou, dan moet je in bad Flip, want dan moeten we shampoo en lotion, en dan gaan ze allemaal weer weg. Oh. Ja. Nou, dat vind ik niet erg hoor. Maar dan moet je wel in bad. Ja, ik houd van water! Nou, zet het badje maar op tafel. Zo, dat is mooi. Nou, een lekker badje. Oehoe, het is wel koud water hoor! Nu gaan de shampoo op zijn haartjes doen. Oh, die Flip. Speciale shampoo. Een klein beetje, want dan kan je voor de volgende keer ook gebruiken hè. Shampoo tegen de luizen. Doe er maar op hoor! Ik wil geen luizen meer! Amy houdt ‘m goed vast en Annemiek, die gaat helemaal goed achter zijn oortjes smeren. Uitsmeren, ook achter mijn oren, want dat… Want daar zitten ze zo graag hè, die hoofdluisjes. Ja, dat vinden ze lekker, achter mijn oren en ik vind het niet lekker! Ik denk dat ie net klaar is. Smeer maar goed in. Ja. Oh, ah, hè, hè, hoeh, hè. Hij moet eventjes onder water. Ik denk dat hij het nou niet meer zo lekker vindt. Oewah. Hè. Zo. Helemaal schoon. Ja, lekker. Zijn ze weg nu? Okay, nou. Zijn ze weg? Dankjewel Annemiek. Ja, dankjewel Annemiek. Dat je de hoofdluisjes eruit hebt gehaald, dankjewel Amy. Dankjewel Amy. Dat was de wasbeurt. Ik ben helemaal schoon! Tot de volgende keer! Ja, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428631 236 2033-05-18T03:33:00+00:00 15177 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no luis hoofd https://schooltv.nl/video-item/schutkleuren-met-flip-de-beer 2024-01-31T08:08:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19152.w613.r16-9.d4b88c1.webp Schutkleuren | Met Flip de beer Hallo daar ben ik weer, ik ben Flip de Beer, bij wie mag ik logeren? Wie is dat deze keer? Hallo allemaal, vandaag ben ik op bezoek bij de groep van juffrouw Wytske. En we gaan naar het bos om een spelletje te spelen. Kom maar, dan zetten we ‘m even hier neer. We hebben een hele grote kist bij ons. Wat zou daarin zitten? Weet je, ik vind dit wel een heel mooi plekje om even verstoppertje te gaan doen. Ja! Ja, verstoppertje! Ik ga zoeken. Wil jij ‘m even zijn? Niet te ver weggaan hè. Ja, samen met Nikky. 1, 2, 3, 4, 5, 6… Kom maar zoeken! Ja, we komen! Even kijken of we ze zien. Hmm, eh… Ja, nou, ik zie niet zoveel hoor. Eh, ja, volgens mij zag ik iets roods! Petra en (…), ik heb jullie gezien! Ja, wij hebben jullie gezien, kom maar te voorschijn! Dat heb je goed gedaan! Maar je had ‘r wel heel snel gevonden. Kom maar. Ik zag Charlotte haar broek al. Zag je Charlotte haar broek al? Ja, wat voor kleur is die broek? Rood. Rood. Maar wat voor kleur zou je dan aan kunnen doen dat je het niet zo gauw ziet? Bij rood kan je het gauw zien. Eh, ja, rood kan je heel goed zien. En hij is misschien… Zwart? …bruin of zwart. Bruin. Geel! Dat kan ook nog een beetje of groen. Zullen we dat eens uitproberen? Hé, dat zijn alle kleuren van de bomen hier. Dan moet je maar eens even van de kist af gaan en dan doen we ‘m op hè. Oh ja, de kist. Die was ik helemaal vergeten. En dan gaan we eens even kijken wat er in de kist zit. Laten we het er maar eens even uit pak-ken, want er zit van alles in. Ja, wat zit er in de kist? Hé, verkleedkleren! Verkleedkleren. Dat is leuk! Hé, die hebben allemaal herfstkleuren, allemaal kleuren van de herfstblaadjes. Juffrouw, dit zie je bijna niet! Nee, nou, ik ben bang dat ik jou niet meer terugvind. Juffrouw, ga tellen! Ik ga tellen ja, tot hoever moet ik tellen? Tot 30. Tot 30, ja, goed. 1, 2, 3, 4, 5, 6… …29, 30! Ik kom! Ik kom! Heel zachtjes juf. Zachtjes lopen, anders horen ze ons aankomen. En wij vinden ze vast wel. Even kijken. Maar ze zijn wel heel goed verstopt. Ik zie ze nergens. Hier niet. Hm, nee, hier ook niet. Kom maar te voorschijn jongens! We kunnen jullie niet vinden! Ja, oh, daar ben je! We konden het niet zien. Nee, jij was goed verstopt zeg! Wat waren jullie goed verstopt! Met die kleuren aan konden we jullie helemaal niet zien. Kom maar. Houd goed vast. Nou, het was een hele leuke middag! Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428632 237 2033-05-18T03:33:00+00:00 22271 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no herfst kleur spel https://schooltv.nl/video-item/fotoalbum-met-flip-de-beer 2024-01-31T08:08:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19154.w613.r16-9.a09d595.webp Fotoalbum | Met Flip de beer Hallo! Vandaag ben ik bij Hugo, en ik heb iets heel leuks mee genomen. Het zit in m'n rugzak. Ja. Ja. Ik heb foto's van mezelf mee genomen. Kijk, hier was ik een tovenaar! Ja, en toen speelden we piraatje in de bomen. Hugo, weet je wat ik ook nog bij me heb? Kijk maar in m'n tas. Ja kijk maar. Ja! M'n piraten ooglap. Stoer he? Nu voel ik me weer een piraat. Ik zou m'n foto's best in een boekje willen plakken.Ja ! Jottum! Ja, we gaan een echt foto album kopen en dan gaan we daar de foto's inplakken. Dan kan je ze goed bewaren. Wat hebben ze veel foto albums hier zeg. Ehm.. Misschien hebben ze er wel een met een beer erop, dat zou ik wel leuk vinden. Ja! Die is mooi, die is mooi! Ja. Nu gaan we ze inplakken. Beetje plaksel erop. En dan, netjes inplakken. Ohh kijk, toen was ik een heks. Nu weet ik het weer. Nu ik de foto zie, weet ik het weer. Ik was een hele aardige heks op een bezemsteel. Hugo kan het goed zeg. Kijk hier was ik een piraat. Ja. Goed aandrukken want dan zit het goed in het boekje vast. En hier was ik bij de brandweer. Dat was ook leuk zeg. Met een brandweerhelm enzo! Ja Hugo heeft ook een fotoboek. Die wil ik wel eens zien hoor. Heb jij ook een helm Hugo? Nee, nee. Ik was wel een keer bij de brandweer. Hee een helm! Maar dat is geen brandweerhelm. Ow een motor helm, wauw. He, dat is een andere helm. Een Bob de Bouwer helm lijkt het wel. He! Dat is dezelfde helm! Dezelfde als op de foto. Dag! Ik vond het heel leuk. Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428633 196 2033-05-18T03:33:00+00:00 5952 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no kijken boek foto https://schooltv.nl/video-item/in-vuur-eten-roosteren-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:38:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19156.w613.r16-9.b5faf7f.webp In vuur eten roosteren | Met Flip de beer Hallo allemaal! We gaan houtjes hakken. Want vandaag mogen we een vuurtje stoken. Samen met de buurman van Pam. Mag ik er ook een dragen? Ja, dank je wel. Eerst kranten. En dan kleine houtjes er boven op. Nog eentje. Zo. En dan gaat ie nou met een lucifer het vuur aansteken. Voorzichtig hoor, niet verbranden! Beetje blazen.. En dan worden de vlammen steeds groter! Ja ik wil ook blazen.. Pff.. Pff.. Die rook moet niet in je ogen komen, die is scherp. Pff pff. En nu kunnen de grote houtjes er boven op. Dan gaat het heel goed branden. Zo. Nu gaan we takken afknippen. Weet je wat we daar mee gaan doen? Daar doen we brood deeg omheen. Ja, dat wordt later een broodje. Als je het gaat bakken wordt het een broodje! En dan doen we aardappelen in aluminium folie.. En mais! Oh, lekkere mais. Zwaar hoor. Er ligt al wat in. Kijk uit hoor, voor het vuur. Niet je branden. Hmm, rooster er over heen. He! Zo lijkt het net een barbecue. Ja, het is net een barbecue. Brooddeeg er boven en goed draaien, anders wordt het maar aan 1 kant gaar. Draaien, draaien, draaien, draaien. He, en lekkere mais! En ik heb lekker brooddeeg! Joehoe! Je mag nooit alleen een vuurtje stoken he, altijd alleen met pappa of mamma er bij. Wat hebben we lekker veel eten. Het is allemaal klaar. Het brooddeeg is lekker gaar en hmm wat een lekkere mais! En de aardappelen zijn ook klaar. Heerlijk! Nee! Nu moeten we het vuur uitmaken. Ik vond het heel erg leuk hier. Dag! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428634 219 2033-05-18T03:33:00+00:00 8073 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no branden vuur hout https://schooltv.nl/video-item/remote-sensing-satellieten-houden-de-aarde-in-de-gaten 2024-01-04T10:46:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19158.w613.r16-9.57b2485.webp Remote sensing | Satellieten houden de aarde in de gaten Rond de aarde zweven honderden satellieten. Camera’s op die satellieten houden alles in de gaten. Waar terroristen zich bevinden. De beweging van troepen in een oorlog in het Midden-Oosten. Wat er nog overgebleven is van de paleizen van Saddam Hussein. Het van een afstand waarnemen van verschillende zaken door camera’s aan vliegtuigen en satellieten noemt men “remote sensing”. In films zien we altijd de meest spectaculaire beelden die van satellieten zouden komen. In werkelijkheid kan je veel minder scherp zien met camera’s aan satellieten. Auto’s zijn niet meer dan witte stipjes. Satellieten worden niet alleen gebruikt voor spionage of oorlog, je kan bijvoorbeeld het weer voorspellen. En dat is misschien hier in Nederland niet zo heel erg belangrijk, want we leven in een gematigd klimaat. In andere delen van de wereld waar de orkanen over het land razen en mensen hun huis kunnen kwijtraken bij overstromingen, is het wel belangrijk als je dat van tevoren ziet aankomen. Het zou heel mooi zijn als in de toekomst een tsunami ver van tevoren gezien kan worden. Helaas zijn dit soort vloedgolven moeilijk te onderscheiden voor camera’s. Camera’s aan satellieten kunnen werken met gewoon zonlicht. Het licht kaatst op de aarde terug en wordt geregistreerd door de camera. Alleen als er wolken boven de aarde hangen ziet de camera niks meer. Er zijn ook camera’s die door de wolken heen kijken, die werken met ander licht: met infraroodstraling. En deze camera’s kunnen verschillen in temperatuur onderscheiden en weergeven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428635 116 2033-05-18T03:33:00+00:00 36254 2005-07-24T22:59:00+00:00 yes no camera satelliet infrarood https://schooltv.nl/video-item/leds-de-kleine-lampjes-in-je-tv-of-computer 2024-01-04T10:46:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19160.w613.r16-9.918047b.webp LED's | De kleine lampjes in je tv of computer Gloeilampjes geven mooi licht, maar gloeilampjes worden ook erg warm. Die warmte is soms zelfs gevaarlijk: de boel kan er door in de fik vliegen. Dit komt natuurlijk doordat veel energie in warmte in plaats van licht wordt omgezet. Nou zijn er wel lampjes die nauwelijks warm worden maar die lampjes geven ook niet zoveel licht af. Je kent ze wel uit je wekkerradio. Of van je televisie of computer. Deze lampjes noemen we LED's. Dat is een afkorting van Light Emitting Diodes. Dat betekent dat het elektronische onderdelen zijn die licht geven. Ze zijn opgebouwd uit een dunne laag van een speciaal materiaal wat licht geeft als er stroom op staat. Dat betekent dat de elektronen in het materiaal van min naar plus gaan en daarbij komen fotonen vrij. En dat is licht. LED lampjes zullen niet snel de gloeilamp vervangen. Hoewel...als we goed kijken zien we steeds meer LED's. Op de snelweg bijvoorbeeld. Als je weer 's in de file staat. Bij tankstations. Om benzineprijs te kunnen verhogen. Stoplichten en autofabrikanten. Van hele kleine ledjes kan je ook hele grote beeldschermen maken. Televisies bestaan namelijk uit heel veel kleine lichtpuntjes. Het zal nog wel even duren voordat led's genoeg licht geven voor in de huiskamer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428636 120 2033-05-18T03:33:00+00:00 7627 2005-07-24T22:59:00+00:00 yes no licht led lamp https://schooltv.nl/video-item/brandweerautos-hoe-worden-ze-gemaakt 2024-01-04T10:46:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19161.w613.r16-9.7289dfd.webp Brandweerauto's | Hoe worden ze gemaakt? Marnix, jullie bouwen brandweerauto’s hè en jij kan me precies vertellen wie wat doet? Dat klopt. Wat is het beginpunt? Het beginpunt is een fabrieksnieuwe vrachtwagenchassis en het eerste wat wij dan doen is het kapotmaken van de cabine. En René, nou heb ik net van Marnix begrepen dat wanneer zo’n cabine binnenkomt, het eerste wat jullie doen is dat jullie ‘m kapot zagen? Ja, dat is niet helemaal waar. De cabine, die moet eerst ontdaan van de kwetsbare delen en dan wordt er begonnen zo langzamerhand met de opbouw. Oh, wacht even, dus als ik het goed begrijp wordt die cabine eigenlijk kapotgemaakt omdat er nog een stuk achter moet? Ja. Ja. Oh, dat is eigenlijk ook logisch, want met twee mensen blussen, dat gaat niet. Het fikt aardig! Wat is het warm! Wim, jij sluit de pomp aan hè? Ik sluit in principe de pomp aan op de auto, dus op het chassis. Even wachten, waar is die pomp voor, even voor de duidelijkheid? De pomp, die is ervoor om de waterdruk te verhogen. Okay, dat er niet zo’n pisstraaltje uitkomt? Er moet dus geen pisstraaltje zo uit de waterkraan bijvoorbeeld. En dat moet dus wel werken, want anders heb je…? Dat moet dus werken, want als je dus geen pomp in een brandweerauto hebt, dan kan een brandweerman kan niet spuiten. De cabine zit erop. De pomp zit erop. En dan? Dan monteren we de watertank en daarachter de opbouw en dan begint de afwerking. Kan dit… Oh ja, jij bent Martijn hè trouwens? Ja, dat klopt. Kan dit eruit? Jazeker. Je kan zo trekken. Wat moet je nou hiermee? Ja, een beetje hooi verspreiden als het in de brand staat. Een gat graven of wat dan ook. Kijk nou! Hydraulische gereedschappen. Je bedenkt het niet hè. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428637 104 2032-12-31T22:00:00+00:00 5443 2013-04-09T20:00:00+00:00 yes no brand brandweer brandweerauto https://schooltv.nl/video-item/vuur-blussen-met-flip-de-beer 2024-02-07T16:49:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19163.w613.r16-9.c7c8d56.webp Vuur blussen | Met Flip de beer Dit is een oefenhuis. In het oefenhuis kunnen brandweermensen oefenen om een brand te blussen. Zo. Wij gaan de brandweerman helpen, maar eerst doen we ook onze speciale kleren aan. Zo. Waar zijn mijn speciale kleren? Waar is de brand? Blussen maar! We komen eraan hoor! We komen jullie helpen! We komen jullie helpen! Ik zie nog steeds vuur. Het is maar goed dat we komen helpen! Ja. Ja. Oh, zwaar is het hè. Spuiten hoor. Het is heel zwaar. Oeh. Ja. Nog een keer. Nog een keer? Het vuur is bijna geblust! Ja. Zo. Hèhè, de brand is geblust. We zijn klaar. Oeh. Van blussen wordt je best moe. Nou, ik vond het heel fijn! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428638 215 2033-05-18T03:33:00+00:00 40404 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no brandweer vuur blussen https://schooltv.nl/video-item/decor-en-lichtontwerp-de-magie-van-het-theater 2024-01-10T15:35:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19165.w613.r16-9.7db0cda.webp Decor- en lichtontwerp | De magie van het theater Een decor is een belangrijk onderdeel van een theaterstuk. Thomas Ruppert is decorontwerper en hij moet het decor maken voor het stuk Pygmalion dat zich afspeelt in een damespension in het na-oorlogs Rotterdam. Hij begint met schetsen. Op de computer werkt Thomas de verschillende schetsen van het decor uit om ze met de regisseur te kunnen bespreken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428639 149 2033-11-01T12:22:00+00:00 8629 2005-07-11T22:59:00+00:00 yes no ontwerpen licht theater decor https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-zorgen-voor-de-natuur 2024-01-04T10:46:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19166.w613.r16-9.57d3631.webp Nieuws uit de natuur | Zorgen voor de natuur Thema: Natuur. Prof. Dr. Testkees: Ballonvliegtuig. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059323 1200 23923 2010-08-27T00:18:08+00:00 yes no vliegtuig tuin testkees natuur natuurbescherming natuurgebied https://schooltv.nl/video-item/beats-in-je-brein-de-basis-van-muziek-is-ritme 2024-01-04T10:46:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19168.w613.r16-9.3b4140b.webp Beats in je brein | De basis van muziek is ritme "Shiva Shazad is DJ. DJ Shiva.Hoe mix je als DJ?" https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428640 152 2033-11-01T10:43:00+00:00 7229 2005-07-11T22:59:00+00:00 yes no dj https://schooltv.nl/video-item/binnenhuisarchitectuur-hoe-richt-je-een-ruimte-in 2024-01-04T10:46:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19170.w613.r16-9.6cf07ea.webp Binnenhuisarchitectuur | Hoe richt je een ruimte in? Als binnenhuisarchitect maak je gebruik van tekeningen en modellen om de klant een beeld te geven hoe de ruimte er uit al gaan zien. Om de werkelijke grootte van de ruimte aan te geven, plaatsen ze poppetjes in het model om bijvoorbeeld te laten zien hoe groot de boekenkast of tafels zijn vergeleken met een volwassen mens. Soms worden er maquettes gemaakt, waarin helemaal is aangegeven in kleur en materialen, zoals bijvoorbeeld houtsoorten en stoffen, hoe het later zal worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428641 147 2033-11-01T11:03:00+00:00 8900 2005-07-11T22:59:00+00:00 yes no ontwerpen ruimte architectuur https://schooltv.nl/video-item/nieuwsfotografie-fotos-maken-voor-de-krant 2024-01-04T10:46:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19172.w613.r16-9.caa28e1.webp Nieuwsfotografie | Foto's maken voor de krant Joël van Houdt is nieuwsfotograaf. Hij kan gebeld worden om direct ergens heen te gaan. Meestal kan hij zich dus nauwelijks voorbereiden en moet ter plaatse maar beslissen hoe hij het nieuws in beeld brengt. Deze keer gaat hij voor Dagblad Trouw een studentendemonstratie in Den Haag fotograferen. Hoe gaat hij te werk? Dan komt staatssecretaris Rutte, tegen wie de demonstratie gericht is, een kijkje nemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428642 167 2033-11-01T11:57:00+00:00 3365 2005-07-11T22:59:00+00:00 yes no actualiteit camera fotografie https://schooltv.nl/video-item/dans-is-dat-sport 2024-01-16T16:19:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19174.w613.r16-9.1cc6c53.webp Dans | Is dat sport? Breakdancer Edwin de Jonge treedt op met zijn groep Ill Skill Squad en geeft ook les. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428643 170 2033-11-01T11:43:00+00:00 11293 2005-07-11T22:59:00+00:00 yes no dansen sport muziek bewegen https://schooltv.nl/video-item/beeldhouwen-beelden-maken-van-klei-en-stof 2024-01-25T12:59:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19176.w613.r16-9.52e3bf0.webp Beeldhouwen | Beelden maken van klei en stof Hellen Abma maakt beelden. Ze noemt zichzelf beeldbouwer omdat ze haar beelden uit materialen opbouwt. Ze werkt het liefst met klei en stof.Hellen heeft ook een passie voor stof. In haar beelden combineert ze dan ook klei met stof. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428644 151 2033-11-01T10:55:00+00:00 8058 2005-07-11T22:59:00+00:00 yes no klei stof beeld kunstenaar https://schooltv.nl/video-item/tatoeage-hoe-komt-die-op-je-huid 2024-01-04T10:46:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19178.w613.r16-9.f4314bd.webp Tatoeage | Hoe komt die op je huid? Voor Rob Admiraal is tatoeëren een dienstverlenend beroep. Een klant komt bij hem met een idee voor een tattoo en Rob gaat dan samen met die klant werken aan een beeld dat een leven lang meegaat.Om dit te bereiken maakt Rob het beeld zo simpel mogelijk. Bij het ontwerptekenen gebruikt Rob de armen van een paspop zodat hij goed kan zien hoe hij de tattoo moet plaatsen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428645 162 2033-11-01T12:08:00+00:00 20038 2005-07-11T22:59:00+00:00 yes no tatoeage tekenen huid https://schooltv.nl/video-item/script-continuiteit-wat-is-dat 2024-01-25T12:58:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19180.w613.r16-9.2a03de7.webp Wat is scriptcontinuïteit? | In elke scène de juiste kleding en make-up Jasmine Sendar is actrice in de soap ONM. De scènes voor verschillende soap afleveringen worden door elkaar opgenomen, zodat acteurs soms wel meerdere keren per dag kleding en make-up moeten wisselen. Later worden deze scènes in de goede volgorde achter elkaar gezet, zoals het uiteindelijk op tv komt. Per dag wordt er een planning gemaakt voor de scènes die gedraaid zullen worden. Deze planning heet een callsheet. Dit is een callsheet. En hierin staan dus alle scenes die we per dag draaien. Deze is dan van vandaag. Dan zie je hier bijvoorbeeld dag 8, die draaien we eerst en avond acht, dat is dezelfde dag. Dan zie je hier ook dat er wat kledingwissels zijn. Dat betekent dat er een andere dag komt, en dat is dag negen. Dat moeten we allemaal in de gaten houden want het is een beetje raar als je bijvoorbeeld hier op dag negen in een staart zit en twee scenes erna met los haar terwijl dat misschien voor dag acht was. Om te zorgen dat de spelers in een scène dezelfde kleding dragen en ook precies dezelfde make-up en haardracht hebben, wordt er van de acteurs een polaroid gemaakt, die wordt bewaard in een map zodat ze altijd kunnen terug zien hoe het ook weer was. Dit is de continuïteitsmap. Dit is bijvoorbeeld dag zeven. Toen had ik mijn haar zo, drie speldjes in. En dan staat er hier qua make-up wat ik op had en wat ik in mijn haar had. Zo meteen heb ik bijvoorbeeld dag negen, die heb ik nog niet gehad, dan kunnen ze doen wat ze willen. En zo gaat het eigenlijk ook bij de kleding, wat je aan hebt. Dag zeven, had ik een ander topje aan, dezelfde broek maar een ander topje. Dan maken ze daar een foto van en kunnen ze het allemaal beter in de gaten houden. Dus zo gaat dat! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428646 129 2033-11-01T10:36:00+00:00 5737 2005-07-11T22:59:00+00:00 yes no drama televisie soap acteren mediawijsheid https://schooltv.nl/video-item/rosj-hasjana-jodendom 2025-09-17T08:37:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19182.w613.r16-9.762bda9.webp Het verhaal bij Rosj Hasjana | Joods nieuwjaar, symbool van trouw en hoop met de sjofar Tijdens het Joodse feest Rosj Hasjana wordt d'r op een Ramshoorn geblazen. Dit gebeurt vanwege het volgende verhaal:Abraham en zijn vrouw Sara waren al oud toen God hen vertelde, dat Abraham vader zal worden van een groot Volk. Toen Sara niet meer zwanger werd, verwekte Abraham een zoon bij zijn slavin Hagar. Deze zoon noemden ze Ismaël. Jaren later werd Sara toch nog zwanger en schonk Abraham een tweede zoon genaamd Isaak. Ismaël en zijn moeder Hagar werden door Abraham de woestijn in gestuurd. Het wonderkind Isaak groeide tussen zijn ouders op. Op een dag stelde God Abraham op de proef. Hij moest Isaak als offer ombrengen om zijn trouw en geloof te bewijzen. Isaak trok met Abraham de bergen in. Maar op het moment, dat Abraham zijn zoon wilde offeren, verscheen de Engel Gabriël. Gabriël vertelde, dat God zijn trouw en gehoorzaamheid had gezien. Abraham keek om zich heen en zag dichtbij een ram die met zijn hoorns vastzat in de struiken. Abraham greep de ram en offerde deze in ruil voor Isaaks leven. Als er nu tijdens Rosj Hasjana op een Ramshoorn wordt geblazen, herinnert dat aan het geloof van Abraham in God. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428647 110 2033-05-18T03:33:00+00:00 49757 2005-06-30T22:59:00+00:00 yes no schaap nieuwjaar offer Jodendom https://schooltv.nl/video-item/pesach-jodendom 2025-09-17T08:12:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19184.w613.r16-9.746cc8c.webp Het verhaal bij Pesach | Vrijheid, herinnering en het eten van matzes Met Pesach herdenken de Joden de Bevrijding van hun Volk uit Egypte. Dit komt door het volgende verhaal: Het Joodse volk werkte in Egypte als slaven. Ze moesten daar hard werken aan de gebouwen van de Farao. Tot overmaat van ramp gaf de Farao het bevel, dat alle pasgeboren Joodse jongetjes moesten worden gedood. Om haar kind voor dit lot te behoeden, verborg een vrouw haar baby in het riet aan de oever van de Nijl. De baby werd gevonden door de dochter van de Farao die hem adopteerde en Mozes noemde. Hij groeide in het Paleis van de Farao op. Toen hij als jongeman zich onder de Joodse slaven begaf, voelde hij zich op mysterieuze wijze verwant met hen. En als hij besluit bij hen te blijven verschijnt God aan hem als brandende braamstruik. Hij droeg Mozes op dit volk, zijn Volk, naar hun vrijheid te leiden. Mozes probeerde de Farao te overtuigen, zonder resultaat. Toen riep Mozes de Tien Plagen over Egypte af. De Plagen vernietigen het rijkdom van het Egyptische Rijk. De Tiende Plaag doodt alle eerstgeborenen van de Egyptenaren, maar slaan de Joden over. Hier komt de naam "Pesach" vandaan, wat "overslaan" betekent. De Farao liet na de Tiende Plaag het Joodse volk gaan en zij vluchtten de woestijn in. De Joden moesten snel vertrekken waardoor ze geen tijd hadden gehad om het brood te laten rijzen en ze het ongerezen brood moesten eten. Deze Bevrijding uit Egypte herdenken de Joden met Pesach. Ze herdenken het Overslaan en eten Matzes: het ongerezen Brood. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428648 114 2033-05-18T03:33:00+00:00 105265 2005-06-30T22:59:00+00:00 yes no pesach Jodendom Egypte Mozes pasen https://schooltv.nl/video-item/pasen-christendom 2025-09-17T08:12:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19186.w613.r16-9.daae9ad.webp Het verhaal bij Pasen | Opstanding, hoop en nieuw leven in Christus Jezus van Nazareth trok op een dag Jeruzalem binnen om Pesach te vieren. Een enorme stoet mensen wachtte Hem op om te zien wie Hij was. Jezus maakte de zieken beter en vertelde de mensen over God. En ze droegen Hem op handen. Maar er was een iemand die niet blij was met hem: Pilatus, de Stadhouder van Jeruzalem vond Jezus maar een irritante clown. Jezus hield het laatste Avondmaal voor Zijn leerlingen en stelde voor om daarna naar de Tuin buiten de stad te gaan.Jezus: "Vrienden, mijn tijd hier is kort, ik voel, dat iemand mij neer zal halen". Pilatus: "Jij Jezus hebt genoeg oproer veroorzaakt, ik veroordeel Je tot het Kruis, hahaha!". De leerlingen brachten Jezus naar het Graf dat uitgehouwen was uit een rots. De volgende ochtend kwamen bedroefde vrouwen langs om hem Eer te bewijzen. Toen verschenen er twee Engelen die hen vertelden, dat Jezus weer leefde. Hij had het Kruis en de Dood overwonnen. De vrouwen waren dolgelukkig. En hierom vieren alle christenen met Pasen de opstanding van Jezus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428649 90 2033-05-18T03:33:00+00:00 99330 2005-06-30T22:59:00+00:00 yes no pasen christendom Jezus https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-gieren 2024-01-04T10:46:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19187.w613.r16-9.9d73647.webp Nieuws uit de natuur | Gieren Afl.: Gieren. Zomerspecial over gieren https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054931 1740 3830 2013-02-18T01:25:02+00:00 yes no roofdier testkees roofvogel groot vogel jagen https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-de-huid 2024-01-04T10:46:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19188.w613.r16-9.b1adcf1.webp Nieuws uit de natuur | De huid Afl.: De huid. Thema: De zon. Hoe bescherm je je huid tegen de zon? https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054929 1200 21077 2013-02-18T01:24:02+00:00 yes no menselijk lichaam zon zonnestraling testkees huid orgaan https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-licht-en-kleur 2024-01-04T10:46:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19189.w613.r16-9.19616f1.webp Nieuws uit de natuur | Licht en kleur Afl.: Licht en kleur. Thema: De zon. Prof. Dr. Testkees https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054927 1200 27229 2013-02-18T01:20:39+00:00 yes no licht zonnestraling zon kleur testkees https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-bij-het-offerfeest-een-belangrijk-verhaal-uit-de-islam 2024-01-04T10:46:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19191.w613.r16-9.f590586.webp Het verhaal bij het Offerfeest | Een belangrijk verhaal uit de Islam Tijdens het islamitische Offerfeest wordt op traditionele wijze een schaap geslacht. Dat komt door dit verhaal: Ibrahim en zijn vrouw waren oud en zij waren zó trouw aan God, dat zij elk dier aan Hem offerden. Ibrahim zei dat als hij een zoon zou hebben, hij zelfs die aan God zou willen geven. Toen verscheen er een Engel die voorspelde, dat hij die zoon krijgen zou. Ibrahim en zijn vrouw hoorden dit vol verwondering aan. Een jaar later was het zo ver: zij kregen een zoon en noemden hem Ismaël. Hij groeide op en hij werd net zo trouw aan God als zijn ouders. Samen met Ibrahim herbouwde hij de ontheiligde Ka'ba en wijdde die weer aan de ene God. Toen kreeg Ibrahim een droom waarin God hem vertelde, dat het nu tijd is om zijn zoon te offeren zoals Hij had gezegd. Als Ibrahim dit aan Ismaël vertelt, zegt Ismaël, dat ze moeten doen wat God bevolen heeft. Ibrahim en Ismaël maakten zich klaar om de Wil van God uit te voeren. Maar net op het moment, dat Ibrahim met zijn mes wilde toeslaan hield God hem tegen. God zei, dat hij overtuigd was van de trouw van Ibrahim en dat Hij hem daarvoor zal belonen. In plaats van Ismaël mocht er een ram geofferd worden en Ismaël mocht blijven leven. Ibrahim offerde de ram en samen met Ismaël deelde hij het vlees uit aan de armen. Daarom wordt er elk Offerfeest een schaap geslacht. De plaats waar Ismaël en Ibrahim een huis hebben gebouwd is nu een Bedevaartsoord in Mekka waar de moslims voor het Offerfeest massaal heen trekken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428650 119 2033-05-18T03:33:00+00:00 69906 2005-06-30T22:59:00+00:00 yes no islam feest offer https://schooltv.nl/video-item/kerstmis-christendom 2025-09-17T08:16:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19193.w613.r16-9.27ee113.webp Het verhaal bij Kerstmis | Jezus' geboorte, hoop en licht Ergens in Israël woonden Jozef en Maria. Jozef: "Hé Maria, ik ben thuis!". Maria: "Jozef, hoe was je dag?". Jozef: "Houterig, en de jouwe?". Maria: "Nou, ik ben, God mag weten hoe, zwanger geraakt door de Heilige Geest en in verwachting van het Kind van God, nu moet ik naar Betlehem om Hem te baren". Jozef: Allemachtig, prachtig!, altijd al eens in een hotel willen slapen!". De hotels bleken echter vol te zitten. Gelukkig wist een iemand nog een slaapplaats buiten de stad die vrij was. Maria: "Nou, dit is het dan". "Jozef, we moeten naar binnen, het Kind wil naar buiten!". Op datzelfde moment waren er een stel Herders in de weide vlakbij. Ze kregen de schrik van Hun leven toen er een Engel verscheen die Hen vertelde, dat de Zoon van God was geboren. En tegelijkertijd reisden Drie Wijze Koningen stad en land af voor de Geboorte. Jozef: "Mijn Zoon is geboren, ik noem Hem Jezus en Hij zal beroemd zijn over heel de wereld!". De Herders en Drie Koningen kwamen toen bij de Stal aan en brachten Geschenken voor Jezus. Terwijl Jozef en Maria uitgeput bij de kribbe in slaap vielen kreeg de malafide koning Herodes het grote nieuws te horen. En hij had weinig goeds voor ogen met profeten. En toch vieren christenen met kerst de geboorte van Jezus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428651 105 2033-05-18T03:33:00+00:00 85649 2005-06-30T22:59:00+00:00 yes no kerst Jezus christendom https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-bij-holi-een-belangrijk-verhaal-uit-het-hindoeisme 2024-01-04T10:46:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19195.w613.r16-9.7a0c6ed.webp Het verhaal bij Holi | Een belangrijk verhaal uit het Hindoeïsme Koning Hiranjakashup was een tirannieke koning. Hij vond, dat het volk hem belangrijker moest vinden dan God. Zijn zoon, Prins Prahalad, had daar helemaal geen zin in, want voor hem was er maar 1 God: Visjnu. De Koning kon het niet verdragen en probeerde van alles om zijn zoon te doden, maar op wonderbaarlijke wijze mislukte dit telkens. Daarom riep de Koning de hulp in van zijn zus Holica. Die wist het één en het ander af van hekserij en zij bedacht een listig plan om haar neef te straffen: ze stelde Prahalad voor om een offer aan Visjnu te brengen door samen op de brandstapel te staan. Holika had nl. een onbrandbaar kleed en zo zou dus alleen Prins Prahhlad omkomen in het vuur. Gek genoeg gebeurde er precies het omgekeerde: Prahalad overleefde de vlammen en Holika verbrandde tot as. Visjnu had Prahalad telkens beschermd en Hij verscheen ter plekke in de gedaante van een mensleeuw. Koning Hiranjakashup werd verscheurd door zijn klauwen en zo werd het volk bevrijd van hun tiran. Tijdens het Holifeest vereert men Visjnu en de terugkeer van de lente. Net zoals Prahalad zich worstelde uit de greep van zijn vader, worstelt de natuur zich ieder jaar uit de greep van de winter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428652 90 2033-05-18T03:33:00+00:00 39175 2005-06-30T22:59:00+00:00 yes no hindoeïsme Holi verhaal https://schooltv.nl/video-item/verschillende-soorten-veren-hoe-is-het-verenpakket-van-een-vogel-opgebouwd 2024-01-04T10:46:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19197.w613.r16-9.d190b10.webp Verschillende soorten veren | Hoe is het verenpakket van een vogel opgebouwd? Vogels zijn er in vele soorten, maten, vormen en kleuren. Ze leggen eieren waaruit hun kuikens geboren worden; zoals deze meerkoeten- en futenkuikens. Een groot aantal vogels kan zwemmen, de meeste vogels kunnen ook vliegen. Maar waar alle vogels aan te herkennen zijn, is het feit dat hun lichaam bijna helemaal bedekt is met veren. Zo'n verenpakket bestaat niet uit één soort veren, maar uit verschillende soorten. De verschillende soorten veren hebben allemaal weer een andere functie. Veren zijn voor vogels van groot belang. Zo hebben vogels donsveertjes om warm te blijven. Daar overheen liggen dekveren, die de donsveertjes afdekken en beschermen.En vogels hebben slagpennen. Deze slagpennen hebben ze nodig om te kunnen vliegen en te sturen.Sommige vogels gebruiken ook nog sierveren om mee te kunnen pronken, zoals deze prachtige ogen in de staart van een pauw. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428654 93 2033-05-18T03:33:00+00:00 32448 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no functie veer vogel https://schooltv.nl/video-item/divali-hindoeisme 2025-09-17T07:40:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19199.w613.r16-9.e70e72d.webp Het verhaal bij Divali | Licht, hoop en de overwinning van goed op kwaad Ram is een van de verschijningen waarin de God Vishnu zich op aarde laat zien. Ram was ook de oudste zoon van de koning. Hij was een geliefde prins die niet van duistere praktijken hield en hij had het liefst, dat het land vol licht was. Een waardige troonopvolger dus. Maar hier stak 1 van de vrouwen een stokje voor: ze wilde haar eigen zoon op de troon krijgen en eiste, dat Ram voor 14 jaar verbannen werd naar een oerwoud ver weg in het buitenland. Zijn vrouw Sita en een halfbroer van Ram gingen met hem mee. Ravana, een duistere tienkoppige Koning, had een aantal oogjes op Sita. Eerst lokte hij Ram die erg van jagen hield met een hert bij Sita vandaan en ontvoerde haar daarna in een vliegende koets naar Sri Lanka. De radeloze Ram zocht raad bij de Apengod Hanuman. Hanuman en de dieren uit het woud schoten Ram te hulp en versloegen in een lang gevecht de tienkoppige Ravana. Na 14 jaar in het oerwoud keerde Rahm terug naar zijn land. De bevolking was dolblij en iedereen versierde zijn huis met lampen, "dia's" genaamd, om Ram de weg makkelijk terug te laten vinden. Ook de nieuwe Koning vond Ram geweldig en stond gelijk zijn troon af. Elk jaar vieren de Hindoes nog de terugkeer van Ram met het Divalifeest. Dit is het Feest van het Licht en de Overwinning van al het Goede over het Kwade. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428653 141 2033-05-18T03:33:00+00:00 46204 2005-06-30T22:59:00+00:00 yes no hindoeïsme divali verhaal https://schooltv.nl/video-item/braakballen-uitpluizen-het-restant-van-een-uilenmaal 2024-01-16T15:55:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19200.w613.r16-9.1e59c15.webp Braakballen uitpluizen | Het restant van een uilenmaal Uilen zijn roofvogels, die voornamelijk 's nachts op jacht gaan. De prooidieren die ze te pakken krijgen, slokken ze volledig op. Maar haren, veren, botten en delen van insecten die niet verteerbaar zijn, moeten ze weer naar buiten werken. Uilen braken daarom enige tijd na hun maaltijd braakballen uit. Als je zo'n braakbal vindt en uit elkaar pluist, kun je behoorlijk precies zeggen, wat de uil gegeten heeft. Van botjes die in de braakbal teruggevonden worden, kun je weer volledige skeletjes opbouwen. Muizen zijn toch wel het hoofdgerecht voor uilen. Vaak zul je dus complete muizenskeletjes terugvinden in de braakballen. Ze pakken echter ook weleens jonge vogels, kikkers en padden. En van de insecten die ze eten, vind je vooral pantsers terug, zoals de rugschilden van torren en kevers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428655 69 2033-05-18T03:33:00+00:00 27274 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no braakbal verteren uil roofvogel https://schooltv.nl/video-item/uilen-grote-ogen-en-een-wendbaar-hoofd 2024-01-04T10:46:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19202.w613.r16-9.8c0e2b1.webp Uilen | Grote ogen en een wendbaar hoofd Overdag slapen uilen in hun schuilplaatsen: oude gebouwen, kerktorens, ruïnes, holle bomen. Maar 's nachts komen ze tot leven en jagen op hun voedsel. Hun ogen zijn uitstekend bruikbaar in het donker. Ze zijn mooi groot, erg gevoelig voor maar het kleinste beetje licht en ze kunnen geel goed binoculair zien. Dat houdt in dat ze met twee ogen tegelijk heel scherp naar één punt kunnen kijken en dus hun prooi heel scherp kunnen zien. Hun ogen zitten volledig aan de voorkant van de kop en kunnen niet van links naar rechts draaien. Maar ze kunnen hun kop bijna achterstevoren draaien, dus op die manier kunnen ze toch rondom zien. Als ze eenmaal een prooidier ontdekt hebben, gebruiken de hun vleugels en klauwen om het dier te vangen. Ondanks dat uilen grote vleugels hebben, hoor je hun vlucht bijna niet. Hun veren hebben zachte uiteinden en dempen zo het geluid. Ze vliegen naar hun prooi en grijpen het met hun klauwen van de grond, waarna ze het in de bek meevoeren naar een plek waar ze rustig kunnen eten.Omdat uilen nachtdieren zijn, hoor je hun roep ook 's nachts. Het is zeker in het donker een nogal onheilspellend geluid. De uil wordt dan ook niet voor niets in allerlei angstaanjagende, griezelfilms ingezet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428656 69 2033-05-18T03:33:00+00:00 66239 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no zien uil roofvogel https://schooltv.nl/video-item/de-sjamaan-verhalenverteller-en-genezer 2024-01-04T10:46:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19203.w613.r16-9.a6aab86.webp De sjamaan | Verhalenverteller en genezer In de meeste groepen in de steentijd was er wel een wijze man of vrouw. Een soort priester of tovenaar. We noemen zo iemand een 'sjamaan'. Deze sjamaan vertelde verhalen bij de vuurplaats. Verhalen over hoe de wereld was begonnen en over de eerste mensen. Verhalen over geesten die je 's nachts kon horen fluisteren in het bos. Geesten die naar je loerden door de ogen van wilde dieren. Door deze verhalen konden de mensen de wereld om zich heen beter begrijpen. De sjamaan wist ook hoe je met geesten moest omgaan: voor die geest moest je oppassen en die hielp je. Hij hielp de mannen ook bij de jacht. Eerst moesten de geesten die in de dieren woonden vriendelijk gestemd worden. Deze wijze man of vrouw had vaak ook veel verstand van kruiden tegen ziekte en pijn. Daarom werd zijn of haar hulp vaak in geroepen. Bij de verzorging van een wond?Of bij ziekte? En als je als jongen volwassen werd, moest je onder leiding van de sjamaan moeilijke opdrachten uitvoeren. Bijvoorbeeld moest je leren hoe het is om een paar dagen en nachten alleen in het bos te blijven. En daar voor jezelf te zorgen. Tot besluit kreeg de jongen dan een een nieuwe naam en een teken, een tatoeage. Dan hoorde hij echt bij de stam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428657 153 2033-05-18T03:33:00+00:00 60015 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no priester godsdienst tovenaar steentijd https://schooltv.nl/video-item/jagers-en-verzamelaars-mensen-in-de-steentijd 2024-01-04T10:46:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19205.w613.r16-9.d94c63f.webp Jagers en verzamelaars | Mensen in de steentijd De mensen in de steentijd woonden niet in een huis in een dorp of stad net als wij. Waarschijnlijk woonden ze in tenten en hutten, gemaakt van stro en dierenhuiden. Ze zwierven in groepen door het land op zoek naar eten. De mannen gingen als er eten nodig was op jacht naar rendieren, zwijnen en hazen. Hun pijlen, speren en bogen maakten de jagers zelf.Ook werd er gevist. De vrouwen en kinderen gingen iedere dag op zoek naar voedsel in de bossen. In de herfst naar wilde vruchten, in het voorjaar verzamelden ze bladgroenten en knollen. Als de mannen terugkwamen van de jacht werden de dieren die ze hadden gevangen, geslacht.Alles van het dier werd gebruikt. Het vlees om te eten, huiden voor de kleding, en zelfs de ingewanden werden schoongemaakt. Met een varkensblaas kon je heel leuk voetballen? En van tanden werd een mooie halsketting geregen. De vuurplaats was een belangrijke plek bij elke hut. 's Avonds om bij te eten, 's nachts om de dieren op een afstand te houden. Om veilig bij elkaar te zitten, zich te kunnen warmen en om elkaar verhalen te vertellen. Verhalen over hoe de wereld was begonnen, of over hoe de geesten naar je loerden? In de loop van de tijd leerden de mensen uit de prehistorie hoe ze grond konden bewerken en dieren konden temmen. Jagers werden boeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428658 148 2033-05-18T03:33:00+00:00 472723 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no steentijd jagen canon prehistorie https://schooltv.nl/video-item/slakken-glibberige-beesten 2024-01-04T10:46:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19207.w613.r16-9.bd0b57d.webp Slakken | Glibberige beesten Slakken zijn weekdieren. Je hebt slakken met huisjes en slakken zonder huis, dat zijn de naaktslakken. Een slak heeft vier voelsprieten of antennes op z'n kop. Twee lange en twee korte. Aan het uiteinde van de twee lange voelsprieten zitten de ogen. Het lijkt of deze dieren op hun buik over de grond glijden, maar de onderkant van hun lijf is een speciaal orgaan, waarmee ze zich voortbewegen. Als een slak kruipt, laat 'ie een slijmspoor achter. Je komt slakken vooral tegen als het vochtig weer is. Onder stoeptegels en tussen afgevallen bladeren zitten altijd veel van deze dieren. Slakken kunnen slecht tegen direct zonlicht, omdat ze dan uitdrogen. Sommige mensen hebben een hekel aan ze omdat slakken hun tuinplanten opeten. Slakken zijn echter ook nuttig. Ze eten namelijk oude dorre bladeren op wat ze daarvan uitpoepen is weer vruchtbare aarde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428659 78 2033-05-18T03:33:00+00:00 53891 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no weekdier slijm slak https://schooltv.nl/video-item/1747-een-rumoerig-jaar 2024-01-16T15:27:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19209.w613.r16-9.1f96c3c.webp 1747 | Een rumoerig jaar Het is 1747. Het is onrustig in de Nederlanden. Franse legers rukten vanuit het zuiden op. Bergen op Zoom werd ingenomen. De mensen waren bang. Maar dat niet alleen, ze waren ook ontevreden. Ontevreden over de regenten die het land bestuurden. Deze regenten hadden alles voor het zeggen, en verdeelden de goede baantjes onder hun vrienden. Gewone mensen kwamen niet aan bod. Ze waren ook ontevreden over de hoge belastingen die ze moesten betalen. En nu konden de regenten ook al niet de Fransen tegen houden! Er moest een echte leider komen, vonden sommige mensen, een stadhouder, net als vroeger, een prins van oranje die alle problemen op zou lossen. Orangisten werden deze voorstanders van een stadhouder genoemd. Prins Willem IV was al stadhouder van de provincie Groningen, Friesland, Drenthe en Gelderland, maar hij moest ook stadhouder worden van de provincie Holland. En dat werd hij. Maar onrustig bleef het. In 1748 waren er oproeren in de Hollandse steden, bijvoorbeeld in Amsterdam. De regenten kregen overal de schuld van. Het volk was woedend. Regentenhuizen werden geplunderd. Tafels, stoelen, kleding en huisraad werden uit het raam de straat opgegooid. De schutterij greep in. De grootste oproerkraaiers werden opgepakt en ter dood veroordeeld. Maar het bleef onrustig. Stadhouder Willem IV kwam naar Amsterdam om orde op zaken te stellen. Hij zou hen helpen, hoopten de burgers. Maar dat viel tegen. De stadhouder wilde niet dat de burgers gingen mee besturen. De regenten bleven het voor het zeggen hebben. De rust keerde terug, maar veel was er niet veranderd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428660 127 2033-05-18T03:33:00+00:00 34400 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no hulpverlenen regent pruik stadhouder Nederland https://schooltv.nl/video-item/padden-op-elkaar-paren-en-trekken-tegelijk 2024-01-04T10:46:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19211.w613.r16-9.f8e01d2.webp Padden op elkaar | Paren en trekken tegelijk Tijdens de paddentrek zie je weleens twee padden op elkaar zitten. De onderste pad is de dikste. Dat is het vrouwtje en ze is dik van alle eitjes die ze in haar buik heeft.De bovenste pad is het mannetje. Die blijft net zolang op haar rug zitten tot de paring voorbij is en de eitjes van het vrouwtje zijn bevrucht. Als een mannetjespad op de rug van een vrouwtje is geklommen, zal hij ieder ander mannetje dat bij het vrouwtje in de buurt komt wegduwen met zijn achterpoten. Hij geeft tegelijkertijd een kreet, een soort alarmroep om het andere mannetje duidelijk te maken dat dit vrouwtje al bezet is. Als de mannetjespad klaar is en de eitjes van het vrouwtje zijn bevrucht laat hij los, glijdt van haar rug. Soms heeft ze hem dan al op een hele wandeling met zich meegedragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428661 41 2033-05-18T03:33:00+00:00 6550 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no pad rug paren https://schooltv.nl/video-item/paddentunnels-hoe-kunnen-padden-veilig-oversteken 2024-01-04T10:46:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19213.w613.r16-9.763f9a1.webp Paddentunnels | Hoe kunnen padden veilig oversteken? Padden overwinteren op een andere plek, dan waar ze eitjes leggen. Om van de ene plek naar de andere te komen, moeten ze een reis maken. We noemen dat de paddentrek. Tijdens die paddentrek steken ze wegen over, maar door het drukke autoverkeer halen veel dieren de overkant niet. Om te voorkomen dat jaarlijks hele paddenkolonies worden platgereden maken we op sommige plekken speciale tunnels onder de autowegen door waar padden veilig doorheen kunnen. Met speciale schermen worden de padden in de richting van de tunnel gestuurd. Op deze manier komen ze heelhuids aan bij de poelen waar ze vervolgens hun eitjes kunnen leggen. Overigens maken niet alleen padden gebruik van deze tunnels. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428662 52 2033-05-18T03:33:00+00:00 4234 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no veilig pad https://schooltv.nl/video-item/het-kasteel-overal-op-voorbereid 2024-01-16T15:49:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19215.w613.r16-9.0b07ef6.webp Het kasteel | Overal op voorbereid In een middeleeuws kasteel was de binnenplaats een hele belangrijke plek. Het was de plaats waar het voedsel was opgeslagen. Ook werden er paarden werden gehouden, geiten, schapen, kippen en duiven. Een aantal bediendes gaf de dieren dagelijks te eten en hield de stallen schoon. Het was in een kasteel heel belangrijk om dieren te houden en veel eten op te slaan. Kasteelbewoners konden namelijk vaak lange tijd niet naar buiten. Dan lag de vijand weer eens op de loer en moesten de poorten dicht blijven. Omdat de muren te hoog en te dik waren om te bestormen, wachtte de vijand gewoon totdat de kasteelheren honger zouden krijgen en zelf naar buiten zouden komen. Hoe meer eten er dus was in het kasteel, hoe langer de kasteelbewoners het konden uithouden. Om tijdens zo'n beleg wapens te kunnen maken, hadden veel kasteelheren hun eigen wapensmederij. Hier werden nieuwe wapens gemaakt en oude gerepareerd. Het was ook belangrijk om in een kasteel genoeg water te hebben. Een waterleiding zoals wij hebben bestond nog niet. Ze leefden vooral van regenwater dat - via gootjes - werd opgevangen in een waterreservoir. Ze vulden ook houten vaten met regenwater. Om vissen in te houden. De belangrijkste plek in een kasteel was wel de keuken. Het eten dat hier iedere dag werd klaargemaakt was vrij simpel. De meeste ridders leefden niet zo luxe en aten hetzelfde als de boeren: linzensoep vaak, of gierstbouillon met brood en wijn. Vlees of vis aten ze alleen bij speciale gelegenheden, bijvoorbeeld als de kasteelheer net terug was van een toernooi of een oorlog. Om het eten lekker te kunnen maken, was er in ieder kasteel een kruidentuin. In die tuin stonden ook kruiden die gebruikt werden als medicijn. De tuin was een soort kasteelapotheek. In de keuken werd niet alleen gekookt. Omdat het er lekker warm was, gingen de mensen hier ook in bad. De boeren die om het kasteel heen woonden, kwamen een paar keer per jaar naar de kasteelheer om gewassen van hun land te brengen. Hoeveel ze brachten, hing af van de grootte van hun akker. En of ze in dienst waren van de kasteelheer of niet. De rentmeester van het kasteel hield goed bij wat de boeren kwamen brengen. Of het nou kippen waren of graan,hij schreef alles op kleine briefjes en plakte die in zijn opbrengstenboek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428663 347 2033-05-18T03:33:00+00:00 161034 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no kasteel oorlog Middeleeuwen canon https://schooltv.nl/video-item/ridders-in-dienst-van-een-heer 2024-01-16T16:11:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19217.w613.r16-9.f366b3a.webp Ridders | in dienst van een heer Een prachtig gebied ergens in Europa - zo'n 500 jaar geleden. Een ridder rijdt op zijn gemak door het bos. Hij heeft net een toernooi gehad en is op weg naar huis, naar zijn kasteel. Ridders waren strijders in de Middeleeuwen. Soldaten eigenlijk. Maar het bijzondere van ridders was dat ze niet op de grond vochten, maar vanaf de rug van een paard. Met een zwaard. Hun speciale wapenuitrusting kostte erg veel geld. En om dat geld te verdienen, boden ridders zich aan bij graven en prinsen, en vochten mee in hun legers. In ruil voor dat meevechten konden de ridders geld lenen van hun heer. Van dit geld kochten ze een groot stuk land, en dat lieten ze bewerken door boeren. De boeren die op het land van een ridder werkten, moesten een deel van hun oogst - of van hun kudde dieren - aan de ridder geven. In ruil voor die spullen beloofden de ridders dat ze de boeren zouden beschermen. En die bescherming konden de boeren wel gebruiken. Want op het platteland werden de mensen heel vaak aangevallen. De ridder zelf liep ook gevaar. En om zichzelf en de boeren tegen de vijand te beschermen, bouwde hij een geweldig groot en stevig huis: een kasteel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428664 124 2033-05-18T03:33:00+00:00 278861 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no Middeleeuwen canon ridder boer https://schooltv.nl/video-item/bij-de-mensen-thuis-in-de-middeleeuwen-alles-in-een-ruimte 2024-01-16T16:23:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19218.w613.r16-9.4870093.webp Bij de mensen thuis in de Middeleeuwen | Alles in één ruimte In de Middeleeuwen leefde je als familie in één ruimte. In die ruimte werd gewerkt én geslapen en gekookt, want een andere ruimte was er gewoon niet. In een van de hoeken van de kamer werd het eten klaargemaakt. Het was een soort open keuken met een vuurtje. De rook trok langs de muren en door de opslagruimten naar buiten. Het graan in die opslagruimte bleef goed bewaard door de rook. Het vuur in de keuken was het enige dat de mensen hadden om zich aan te warmen. Dat was vooral in de herfst en de winter een probleem. Maar behalve dat het steenkoud was in huis, was het er ook heel donker. De mensen konden nauwelijks iets zien, en deden dan ook heel lang over hun werk. Bij ambachtslieden thuis stond er meestal een simpele maaltijd op tafel. Vaak was dat havermoutpap. En heel soms: vlees en groente. Serviesgoed hadden de meesten niet. Alleen wat basisspullen voor in de huishouding: een paar aardewerken potten en wat houten borden en lepels. Meestal aten ze gewoon met hun handen. De man stond aan het hoofd van de familie en van het huishouden. Hij moest zorgen dat de rust in het huis bewaard bleef. De familie was erg belangrijk in de middeleeuwen. Je had alleen hen om op terug te vallen als je problemen had. Als familie werkte je samen en at je ook samen. De rijkere stadsmensen hadden behalve een woonruimte ook een boudoir. Dat was een grote stenen kamer met een open haard erin. Dat maakte het leven in de winter een stuk prettiger. Vooral adellijke vrouwen hadden zo'n lekker warm boudoir. Bij het licht van een kaars zaten ze daar vaak wat te handwerken, of te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428665 223 2033-05-18T03:33:00+00:00 72687 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no Middeleeuwen familie https://schooltv.nl/video-item/kooplieden-in-de-middeleeuwen-opkomst-van-de-handel 2024-01-09T14:38:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19221.w613.r16-9.425ac91.webp Kooplieden in de middeleeuwen | Opkomst van de handel In de Middeleeuwen werden de steden steeds groter en rijker. De mensen in die steden hadden het geld om spullen te kopen, en dat maakte de handel in goederen steeds belangrijker. Boten en karren vervoerden goederen over lange afstanden. Omdat de techniek nog niet zo goed was en de wegen slecht en gevaarlijk, kon het wel weken duren voor de spullen aankwamen. Als ze al aankwamen... De goederen werden eerst opgeslagen in de kelders bij de koopman thuis. Dit bijvoorbeeld is het pakhuis van een handelaar in Duitsland, van rond 1500. In een donkere kelder hield de assistent van de koopman de voorraden bij, en controleerde de spullen die binnenkwamen en weer weggingen. De assistent moest goed kunnen rekenen en schrijven - iets wat lang niet iedereen kon in die tijd. De assistent moest dat kunnen om de boekhouding te kunnen doen, en om uit te rekenen wat de winsten en verliezen waren. Alleen als je dát kon, had je kans op succes. Maar het succes van de handel hing vooral af van de kennis van de koopman. Híj moest weten wat de verschillende munten waard waren - veel steden hadden namelijk een eigen munt. Óf hij moest die waarde kunnen berekenen of inschatten aan de hand van het gewicht van de munten. Om beter en sneller te zijn dan zijn collega's, moest de koopman alles van de handel weten, in binnen- en buitenland. In het middeleeuwse pakhuis kwamen continu nieuwtjes binnen, en werden de zakelijke afspraken voor het eerst in de geschiedenis op papier gezet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428667 146 2033-05-18T03:33:00+00:00 108368 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no Middeleeuwen koopman handel canon https://schooltv.nl/video-item/ambachtslieden-trots-op-hun-werk 2024-01-16T15:27:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19223.w613.r16-9.d172430.webp Ambachtslieden | Trots op hun werk Toen God de mensen uit het paradijs verdreef, strafte hij ze met werk. Zo staat dat in de bijbel. 'Vervloekt is de akker om wat je hebt gedaan, zwoegen zul je om ervan te eten, je hele leven lang. Dorens en distels zullen er groeien, toch moet je van zijn gewassen leven. Zweten zul je voor je brood, totdat je terugkeert tot de aarde, waaruit je bent genomen.' Eeuwenlang was het zo dat werken 'ploeteren' betekende. Boeren en hun knechten moesten zwoegen op het land om een goede oogst te krijgen. Want een goede oogst betekende genoeg te eten voor henzelf en hun gezin. Werk was vooral 'zweten' in die tijd en niet iets om trots op te zijn. Later, toen de mensen niet alleen op het platteland woonden maar ook in steden, gingen de mensen anders naar werk kijken. Werk werd iets om trots op te zijn. Het harde werken zorgde immers voor de bloei van de steden. Ambachtslieden en handelaren waren niet in dienst van hoge heren, maar waren vrije mensen. Het geld dat ze verdienden mochten ze zelf houden. Het was genoeg voor henzelf en hun families. Ze hadden het goed. In de steden maakten de ambachtslieden steeds vaker één soort product, dat goed verkocht. Ze waren bijvoorbeeld houtbewerkers, of zilversmeden. De mensen met hetzelfde beroep vormden een gilde, een soort vakbond waar je ook kon leren. Als je bij een gilde was, had je betere kansen en kreeg je veel meer respect. De ambachtslieden ontdekten in de middeleeuwen allerlei nieuwe technieken, gereedschappen en machines. Zoals bijvoorbeeld deze draad-trekmachine.Om binnen een gilde carrière te maken, moest je heel goed werk leveren. Om te leren hoe dat moest, zat je als beginneling in de leer bij een meester, en moest je als examen een 'meesterstuk' maken. Pas als je geslaagd was voor je meesterstuk, mocht je een eigen werkplaats oprichten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428668 178 2033-05-18T03:33:00+00:00 132409 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no canon meester ambacht gilde beroep https://schooltv.nl/video-item/vrouwen-in-het-klooster-ver-weg-van-het-gewone-leven 2024-01-04T10:46:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19225.w613.r16-9.5fa3f31.webp Vrouwen in het klooster | Ver weg van het gewone leven In de Middeleeuwen lagen de meeste kloosters op het platteland, ver van het drukke stadsleven. Kloosters werden vaak gesticht door mensen van adel. Ze waren in het begin dan ook bedoeld voor adellijke dames. Maar al gauw stonden de deuren ook open voor gewone stadsvrouwen. Vaak ging het zo dat als een rijke koopman een dochter had die ongetrouwd bleef, hij een plek voor haar regelde in het klooster. Hier werd ze goed verzorgd en bleef er tot aan haar dood. Of ze dat nou wilde of niet. Maar er waren ook vrouwen die zelf het klooster in wilden. Ze verlangden ernaar de alledaagse wereld achter zich te laten en hun leven te wijden aan God. Eenmaal in het klooster bestond het leven van de vrouwen uit bidden, werken en studeren. En vooral studeren was heel bijzonder voor vrouwen in die tijd. Aan het eind van de Middeleeuwen veranderde het leven in veel kloosters. Doordat ze steeds meer geld kregen, kregen de nonnen een rijk en comfortabel leven. Het verschilde nauwelijks meer van het leven van de rijke vrouwen buíten de kloostermuren. Vrouwen die het klooster in gingen, namen alles mee wat ze hadden. Hun meest kostbare bezittingen bewaarden ze in houten kisten in de gang. Sommigen nonnen waren zo rijk dat ze zelfs dienstmeisjes hadden om hen te verzorgen. Bij de nonnen draait het leven steeds minder om bidden en hun toewijding aan God. Aan einde van de Middeleeuwen worden dan ook veel kloosters gesloten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428669 152 2033-05-18T03:33:00+00:00 34619 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no Middeleeuwen vrouw klooster https://schooltv.nl/video-item/vrouwenwerk-het-huishouden 2024-01-04T10:46:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19227.w613.r16-9.65a9a21.webp Vrouwenwerk | Het huishouden In de Middeleeuwen hadden de meeste vrouwen een baan. Toch waren ze in de éérste plaats verantwoordelijk voor de huishouding. De ideeën over de taken van de vrouw haalden ze in de Middeleeuwen uit de Bijbel. 'Een sterke vrouw is meer waard dan edelstenen. Haar man vertrouwt op haar en zal daar rijkelijk bij winnen. Ze staat al op als het nog donker is en regelt het werk in huis. Zij is vol daadkracht. Onvermoeibaar is ze in de weer. Ze waakt over haar huishouding. Nietsdoen is haar onbekend.' Vrouwen waren er vooral om kinderen te krijgen. Ze moesten op de kinderen passen, koken en schoonmaken. Vrouwen moesten zorgen voor de dagelijkse dingen in huis, voor de kleding en het eten. Alleen de rijke dames konden een dienstmeisje betalen. De anderen - en dat waren de meesten - moesten hard werken, in huis én in de werkplaats van hun man, als assistent. Als vrouwen liever wat vrijer en onafhankelijker waren, dan kon dat alleen als ze hun leven wijdden aan God en naar het klooster gingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428670 106 2033-05-18T03:33:00+00:00 20028 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no huishouden werk Middeleeuwen https://schooltv.nl/video-item/maak-zelf-een-kompas-proef-hoe-werkt-een-kompas-en-hoe-maak-je-er-zelf-een 2024-01-04T10:46:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19229.w613.r16-9.eb5fa7a.webp Maak zelf een kompas | Proef: hoe werkt een kompas en hoe maak je er zelf één? Dit is magnetiet, een stuk steen waarvan magneten gemaakt kunnen worden, omdat er heel veel ijzerdeeltjes in zitten.Niet ieder stuk ijzer is een magneet. Dat komt omdat in een gewoon stuk ijzer alle ijzerdeeltjes kris-kras door elkaar heen liggen. In magnetiet en daarvan gemaakte magneten wijzen alle ijzerdeeltjes echter dezelfde kant op en versterken elkaar. Daardoor krijgt een magneet twee duidelijk verschillende kanten: een noordpool en een zuidpool. Magnetiet is lang geleden per ongeluk ontdekt waarschijnlijk door een herderinnetje in het plaatsje magnesia in Turkije. Vandaar de naam magneet. Noord- en zuidpool van twee verschillende magneten trekken elkaar aan, terwijl twee noordpolen of twee zuidpolen elkaar juist afstoten. Je kunt stukken ijzer ook magnetiseren door er met een magneet een poosje langs te strijken. Dat werkt ook bij een doodgewone naald. Als je die magnetiseert en vrij laat bewegen op een drijvend stuk kurk, dan draait de naald naar één bepaalde richting. Als je er vervolgens een kompas bij houdt, zul je zien dat de kompasnaald exact dezelfde kant op wijst. Dat komt omdat de aarde eigenlijk één grote magneet is met een noord- en een zuidpool. Een kompasnaald en dus ook de zelf gemagnetiseerde naald, zullen je altijd de weg naar de noordpool wijzen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428671 85 2033-05-18T03:33:00+00:00 28312 2005-06-15T22:59:00+00:00 yes no maken kompas Noordpool https://schooltv.nl/video-item/rijkdom-in-de-gouden-eeuw-kooplieden-en-hun-huizen 2024-01-04T10:46:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19231.w613.r16-9.7293cb3.webp Rijkdom in de Gouden Eeuw | Kooplieden en hun huizen De 17e eeuw was een gouden eeuw voor Nederland. Er werd veel geld verdiend met de handel. Rijke kooplieden bouwden grote grachtenpanden. Hun rijkdom was ook binnen het huis te zien. De kooplieden kochten dure meubels en schilderijen om hun huizen te verfraaien. Meubels met gedraaide poten, een schouw met het wapen van de familie. Ook kochten ze vaak dure schilderijen om hun huizen te versieren. Na 300 jaar zijn veel huizen veranderd van binnen. Hoe de huizen uit de 17e eeuw er precies uitzagen weten we toch door een paar overgebleven poppenhuizen. Geen gewone, maar luxe poppenhuizen. Niet voor kinderen om mee te spelen, maar voor rijke dames om mee te pronken...Kijk, in deze kamer werd de was te drogen gehangen. Precies zoals het in die tijd was. Dit moet de huiskamer zijn, het ziet er erg chique uit. Kijk er staat zelfs een spelletje op tafel. En dan moet dit de keuken zijn. Die stoel in het midden is de kinderstoel, zo kon er tijdens het koken ook nog op de baby gepast worden. En deze vogelkooi was niet voor een kanarie, nee, die werd gebruikt om de kippen in te bewaren. Tot die 's avonds opgegeten werden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428672 69 2033-05-18T03:33:00+00:00 59239 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no eeuw meubel canon https://schooltv.nl/video-item/handel-in-de-gouden-eeuw-kooplieden-en-hun-handelswaar 2024-01-16T15:12:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19233.w613.r16-9.fbc77a1.webp Handel in de Gouden Eeuw | Kooplieden en hun handelswaar In de 17e eeuw ging het heel goed met Nederland. Daarom noemen we die eeuw de Gouden eeuw. Het was een gouden tijd. Kooplieden verdienden in Amsterdam schatten met de handel. Daarnaast bestuurden ze ook de steden en de provincies. Regenten werden ze genoemd, machtige mannen. Door die handel waren ze zo rijk geworden. Maar om te kunnen handelen heb je goederen nodig. Zoals graan uit de landen rond de Oostzee, wol uit Engeland. Hout uit Noorwegen, wijn uit Frankrijk en huiden uit Rusland. De Nederlandse schepen voeren door heel Europa. Maar ze gingen nog verder, naar de Indonesische eilanden voor: specerijen, koffie, thee, cacao, suiker. In de Hollandse haven lagen de pakhuizen vol met goederen uit de hele wereld en het was daar altijd druk. Honderden mensen werkten hard om de schepen leeg te halen en de pakhuizen vol te krijgen. De kooplieden verdienden hier veel geld mee. Zo konden ze dus die mooie grachtenpanden bouwen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428673 60 2033-05-18T03:33:00+00:00 114284 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no geschiedenis koopman handel canon Gouden Eeuw https://schooltv.nl/video-item/handelsmissie-china-match-making-tussen-bedrijven 2024-01-04T10:46:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19235.w613.r16-9.5d06fe3.webp Handelsmissie China | Match-making tussen bedrijven Steeds meer ondernemingen richten zich op China, deels omdat ze denken daar goedkoper te kunnen produceren, maar ook omdat ze hopen in China een nieuwe afzetmarkt te vinden. En daarom organiseert het Ministerie van Economische Zaken regelmatig handelsmissies. Een handelsmissie heeft verschillende doelen. Allereerst voor het bedrijfsleven wat mee gaat op reis om te zorgen, dat zij goede contacten kunnen leggen met in dit geval Chinese partners, mensen met wie ze kunnen exporteren, importeren. Het andere doel van deze reis is om Nederland goed op de kaart te zetten hier in China. Nederland als investeringsland, dus als Chinese bedrijven zich graag zouden willen vestigen in Nederland laat ik zie hoe aantrekkelijk het is om in Nederland te gaan zitten als Chinees bedrijf. Als je de Europese markt wilt bedienen, dan kun je met Schiphol, met de haven van Rotterdam, kun je heel goed vanuit Nederland vertrekken. De belangrijkste activiteit van ondernemers tijdens de handelsmissie is het ontmoeten van mogelijke Chinese zakenpartners. Tijdens zogenaamde match-making-sessies krijgen ze 45 minuten de tijd om kennis te maken en om erachter te komen of ze misschien kunnen samenwerken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428674 69 2033-05-18T03:33:00+00:00 8607 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no handel missie China https://schooltv.nl/video-item/infrastructuur-de-geschiedenis-van-de-infrastructuur-in-nederland 2024-01-04T10:46:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19237.w613.r16-9.7518707.webp Infrastructuur | De geschiedenis van de infrastructuur in Nederland Van oudsher was Nederland al uitgerust met een bijzondere infrastructuur. Met de trekschuit had Nederland in 1630 een uniek openbaarvervoersysteem. Het heeft er zelfs aan bijgedragen dat we ons in de 17de eeuw ontwikkelden tot het meest welvarende land van Europa. Maar echt snel ging het natuurlijk niet. De landwegen stelden toen niets voor. Ze dienden voornamelijk als verbinding tussen de trekvaarten. Tijdens de Franse overheersing werd in 1811 onder Napoleon het Nederlandse rijkswegennet opgenomen in het wegenstelsel van het Franse keizerrijk. De wegen waren voor de verdediging en de politieke eenwording van zijn keizerrijk van groot belang. En zo kwam er een rijksweg van Parijs naar Amsterdam. Koning Willem I nam het plan voor de Rijkswegen over en in 1814 werd een nationaal netwerk van "groote wegen" gepresenteerd. Het Rijk legde nieuwe wegen aan, gefinancierd uit leningen die door het heffen van tol werden afgelost. Door de komst van de snelle spoor- en tramwegen in 1839 nam het verkeer over de weg af. En in 1899 werden de Nederlandse wegen tolvrij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428675 94 2033-09-01T07:42:00+00:00 22450 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no infrastructuur vervoer geschiedenis https://schooltv.nl/video-item/infrastructuur-het-economisch-effect-van-een-goede-infrastructuur 2024-01-04T10:46:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19239.w613.r16-9.06c1d6e.webp Infrastructuur | Het economisch effect van een goede infrastructuur Nederland is door zijn ligging en zijn wereldhaven een echt transportland. Deze infrastructuur is voor de economische ontwikkeling van Nederland van levensbelang. Maar infrastructuur is kostbaar en de overheid kan dit niet alleen betalen. Daarom wordt er soms tol geheven. De Kiltunnel bij Dordrecht is zo'n toltunnel. Door de tolheffing betalen de burgers en ondernemers zelf mee aan deze verbetering van de infrastructuur. Een goede infrastructuur zorgt voor betere mobiliteit, tijdwinst en minder kosten en daardoor een verbetering van de concurrentiepositie in de regio. Dat er geïnvesteerd wordt in de infrastructuur is voor de economische ontwikkeling van een land dus van groot belang. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428676 49 2033-05-18T03:33:00+00:00 10903 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no economie transport infrastructuur https://schooltv.nl/video-item/de-euro-is-de-gulden-te-goedkoop-de-euro-ingestapt 2024-01-04T10:46:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19241.w613.r16-9.5071241.webp De euro | Is de gulden te goedkoop de euro ingestapt? Iedereen klaagde na de invoering van de Euro over prijsstijgingen. Hoe kwam dat en wat heeft de Euro daarmee te maken gehad?De echte prijsstijging heeft plaatsgevonden voor de start van de Euro en die hing samen niet met de Euro, maar die hing samen met de overspanning van de Nederlandse economie. Want de Nederlandse economie tweede helft van de jaren '90 deed het zó ontzettend goed, dat er krapte op de arbeidsmarkt was, de lonen gingen omhoog en daardoor gingen de prijzen omhoog. Die overspanning kwam doordat de gulden ongeveer 10% te goedkoop de Euro in ging. Voor de Euro kwam waren er Nederland al afspraken gemaakt over vaste wisselkoersen. Maar Nederland durfde het in 1999 niet aan om met de Duitse Mark te breken. De gulden opwaarderen t.o.v. de D-Mark zou de economische dip van Duitsland na de hereniging meer aandacht geven en onrust op de valutamarkt veroorzaken. Het gevolg voor Nederland was een flinke inflatie. Hierdoor volgde een oververhitting van de economie waarna de prijzen enorm gingen stijgen en de koopkracht instortte. Was de gulden in 1999 10% hoger de Euro ingestapt, dan was het waarschijnlijk kalmer verlopen en was de koopkracht op peil gebleven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428677 82 2033-05-18T03:33:00+00:00 8357 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no prijsvorming gulden inflatie euro https://schooltv.nl/video-item/de-geschiedenis-van-de-monetaire-unie-van-gulden-naar-euro 2024-01-16T15:54:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19243.w613.r16-9.84ebbd3.webp De geschiedenis van de Monetaire Unie | Van gulden naar euro De eerste samenwerking die vooraf ging aan de monetaire unie kwam na WO II. De Europese landen zijn door de oorlog kapot en arm. Europa heeft in de wereldhandel niets te vertellen als er niet wordt samengewerkt. De eerste Europese samenwerking begint door de gezamenlijke productie van kolen en staal. In 1957 wordt verdere samenwerking vastgelegd. Dit lijkt te werken. In de jaren zestig stijgt de welvaart en komen daarna Ierland, Denemarken, Groot-Brittannië, Griekenland, Spanje en Portugal erbij. Het Europees Monetair Stelsel komt al in 1979 als 8 lidstaten de wisselkoersen van de munteenheden aan elkaar koppelen. Dit is de eerste stap naar een beperking van het 'zweven' van de onderlinge waardeverhoudingen van de valuta. Het Verdrag van Maastricht in 1992 is de start voor de Monetaire Unie. De EEG is nu EU. De EU breidt daarna uit. Eerst met Finland, Oostenrijk en Zweden en in 2004 komen Estland, Letland, Litouwen, Polen, Tsjechië, Slowakije, Slovenië, Hongarije, Malta en Cyprus erbij. Tijdens het Verdrag van Amsterdam wordt de invoering van één Europese munt vastgelegd. De beslissing voor één gemeenschappelijke munteenheid is genomen. Dat is de basis voor één economische unie. Op 1 januari 2002 volgde in 12 landen de invoering van de Euro! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428678 137 2033-05-20T12:37:00+00:00 20844 2005-06-12T22:59:00+00:00 yes no gulden verdrag euro Europa https://schooltv.nl/video-item/de-vraaglijn-hoe-werkt-het 2024-01-04T10:46:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19245.w613.r16-9.7d57476.webp De vraaglijn | Hoe werkt het? Of modeartikelen zoals sportschoenen goed verkopen hangt af van veel factoren. Een factor is smaak, dat is een rationele factor. Die wordt mede bepaald door wat vrienden in dezelfde groep dragen. De prijs is net als je budget een rationele factor. De rationele en irrationele factoren bepalen samen de vraag naar een product. Wat de klant bereidt is te betalen voor zijn schoenen kunnen we weergeven in een vraaglijn. De vraaglijn geeft weer hoeveel schoenen de consumenten vragen bij een bepaalde prijs. Een producent zal het liefst met een hoge prijs veel schoenen willen verkopen. Maar dat kan alleen als er veel vraag is. Want hoe meer de vraag, hoe hoger de prijs. Dat is de Wet van vraag en aanbod. Maar als de vraag minder wordt, zal de verkoop dalen. Een prijsdaling kan helpen de verkoop weer omhoog te brengen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428679 57 2033-05-18T03:33:00+00:00 23674 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no vraag economie aanbod https://schooltv.nl/video-item/de-veiling-hoe-komt-de-prijs-op-een-veiling-tot-stand 2024-01-04T10:46:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19247.w613.r16-9.345977a.webp De veiling | Hoe komt de prijs op een veiling tot stand? Hoe de prijs van vraag en aanbod tot stand komt zien we op de veiling. Het is de ideale marktvorm, omdat de individuele koper of aanbieder geen enkele invloed heeft op het totale marktresultaat. De producten worden door de telers per klasse aangeboden. Zo krijg je grote hoeveelheden van dezelfde kwaliteit waarop geboden kan worden. De inkopers zitten in de bankjes en bieden per afslag. Door het proces van vraag en aanbod komt er een evenwichtsprijs tot stand. De prijs kan tijdelijk hoog of laag uitvallen en zal op termijn leiden tot aanpassing bij vraag- en aanbodzijde. Als een product te duur wordt, zal de consument vanzelf gaan zoeken naar alternatieven en als de prijs voor de teler te laag wordt, kan hij zijn aanbod bijstellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428680 48 2033-05-18T03:33:00+00:00 7937 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no vraag prijsvorming aanbod veiling https://schooltv.nl/video-item/de-sociale-woningbouw-hoe-is-het-ontstaan-in-nederland 2024-01-16T15:28:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19249.w613.r16-9.5dfbbd2.webp De sociale woningbouw | Hoe is het ontstaan in Nederland? Door de opkomst van de industrie kwam er in het begin van de 19de eeuw een nieuwe bevolkingsgroep: industriearbeiders. Ze woonden vaak in de buurt van fabrieken onder erbarmelijke omstandigheden in kleine huisjes met nauwelijks sanitaire voorzieningen. In 1901 kwam de Overheid met 2 nieuwe wetten om een einde te maken aan de slechte woonsituatie van deze industriearbeiders. Met de Gezondheidswet en de Woningwet legde het Kabinet Pearson in 1901 de basis voor verbetering van de volksgezondheid en de volkshuisvesting. Het doel van de Woningwet was: bewoning van slechte woningen onmogelijk maken en de bouw van goede woningen bevorderen. Dit gebeurde o.a. door woningcorporaties geld voor te schieten voor de bouw van zgn. Woningwetwoningen. Dus regels stellen en gemeenschapsgeld daarvoor uitgeven. Dat is het begin van Overheidsbemoeienis met de woningbouw. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428681 59 2033-05-18T03:33:00+00:00 14725 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no volkshuisvesting Nederland arbeider woning industrie https://schooltv.nl/video-item/laagconjunctuur-in-de-jaren-30 2024-01-04T10:46:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19251.w613.r16-9.5fdf866.webp Laagconjunctuur | In de jaren '30 De Nederlandse export daalt in 1929 en er worden honderdduizenden mensen werkeloos. Er is een opeenstapeling van problemen: de werkeloosheid stijgt, de winst daalt, de consumenten besteden minder, investeringen blijven achterwege en de productiecapaciteit is onderbezet. Het zijn de kenmerken voor een periode van laagconjunctuur, want laagconjunctuur is vertraging of krimp van de productiegroei. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428682 35 2033-05-18T03:33:00+00:00 8213 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no laag conjunctuur inkomsten https://schooltv.nl/video-item/hoogconjunctuur-wat-is-het 2024-01-04T10:46:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19253.w613.r16-9.67d0a5c.webp Hoogconjunctuur | Wat is het? Nieuwe producten volgen elkaar razendsnel op en vliegen de deur uit. De inkomsten van ondernemingen stijgen en de werkeloosheid daalt. Dat zijn economische goede tijden zoals we ook kennen uit de jaren '60. Nederland was toen hersteld van de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog. Nieuwe luxe goederen als wasmachines, stofzuigers, tv's en zelfs auto's werden voor gewone mensen bereikbaar. Dit zorgde voor een versnelling van de productiegroei en dat noemen we "hoogconjunctuur". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428683 37 2033-05-18T03:33:00+00:00 5940 2005-06-14T12:33:00+00:00 yes no inkomsten conjunctuur hoog https://schooltv.nl/video-item/zalmnorm-wat-is-het 2024-01-04T10:46:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19255.w613.r16-9.0138d65.webp Zalmnorm | Wat is het? De Zalmnorm is eigenlijk het belangrijkste, dat je een uitgavenplafond vaststelt voor 4 jaar. En dat doe je dan door met economische groei rekening te houden die iets beneden normaal is en dan kan je de ruimte berekenen die je dan hebt, dan vul je dat in bij Regeerakkoordhandelingen en dat is dan ook het plafond voor die komende 4 jaar. Ongeacht of de economie beter of slechter gaat, dus als het wat harder gaat dan je had gedacht, dan krijg je een mooier tekort of je krijgt zelfs een overschot. En als het wat minder goed gaat dan verwacht, ja, dan valt je tekort wat hoger uit. Dat is het systeem in een notendop, dat je je onafhankelijk maakt van de echte conjuncturele ontwikkeling. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428684 46 2033-05-18T03:33:00+00:00 1313 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no regering financiën geld economie uitgave minister https://schooltv.nl/video-item/klaren-van-de-oren-met-de-neusklem-geen-oorpijn-bij-het-duiken 2024-01-04T10:46:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19257.w613.r16-9.d02301b.webp Klaren van de oren | Met de neusklem geen oorpijn bij het duiken Een man heeft zijn duikpak aangetrokken: duikbril, snorkel, flippers, én een duikpak dat hem beschermt tegen het koude water. Hij is góed voorbereid op zijn duik. Hij heeft een goede uitrusting, hij heeft hulp van een duikinstructeur én hij heeft geoefend met het 'klaren van zijn oren'. Om te weten wat dat "klaren" is, kijken we even achter het trommelvlies, in het middenoor. Door de druk van het water in het oor, bolt het trommelvlies naar binnen. Het trommelvlies komt dan tegen de kleine oorbotjes aan, en dat dat doet pijn. Die pijn kun je laten verdwijnen door stevig uit te ademen, terwijl je je mond en neus dicht houdt. Omdat de lucht niet naar buiten kan, stroomt het naar het middenoor. De druk aan de binnenkant van het trommelvlies wordt zo weer even groot als die aan de buitenkant. En de pijn gaat dan weg. Dít noemen duikers "het klaren van de oren". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428685 67 2033-05-18T03:33:00+00:00 15149 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no neus duiken oor https://schooltv.nl/video-item/kieuwen-ademhaling-bij-vissen 2024-01-16T15:24:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19259.w613.r16-9.0f224cf.webp Kieuwen | Ademhaling bij vissen Je vraagt je misschien wel eens af, waarom wij als mens onder water geen adem kunnen halen. Vissen kunnen het tenslotte wél. Het geheim van hun manier van ademhalen zit 'm in hun mondholte. Aan het eind van die mondholte bevindt zich namelijk een soort onderwater-long, die zuurstof direct uit water kan opnemen. De kieuw. In water zit relatief weinig zuurstof. Toch zit er nog altijd méér zuurstof in water dan in het bloed van de vis. Als er op een plek veel van een bepaalde stof aanwezig is, beweegt het vanzelf naar een plek waar minder van die stof aanwezig is. Daarom stroomt de zuurstof van het water vanzelf naar het bloed van vissen. Om dit proces goed te laten verlopen, heeft de natuur de kieuwen op een fantastische manier gemaakt. De wanden van de kieuwen, waarlangs het water stroomt, zijn flinterdun. De zuurstof dringt daar makkelijk doorheen en komt snel in het bloed van de vis. Nou heeft een vis niet één kieuwplaatje, nee, hij heeft er miljoenen! En al die kieuwplaatjes samen vormen een gigantische oppervlakte die zuurstof opneemt. Om die zuurstofwinning nóg beter te laten verlopen, werken kieuwen met het 'tegenstroomprincipe'. Kijk, het water stroomt hier van links naar rechts en geeft constant zuurstof af. Zelfs aan het eind van het kieuwplaatje - als er nog maar weinig zuurstof in het water over is - stroomt ook het laatste beetje nog de vis in. Dat komt omdat het bloed van de vis tégen de richting van het water in stroomt Het bloed komt zonder zuurstof aan, en wordt dan in de kieuw weer verrijkt. Op deze manier zit er in het bloed altijd minder zuurstof dan in het omringende water. En stroomt de zuurstof dus overal de kieuw in. Dit fantastische systeem werkt alleen als er continu vers water wordt aangevoerd. En dat is waarom vissen voortdurend met hun kieuwdeksels wapperen... Of met hun bek open zwemmen... Wij mensen kunnen alleen onder water zwemmen als we extra zuurstof inademen. Niet echt handig... Want de lucht in onze longen is namelijk lichter dan water, waardoor we - als we niks doen - weer direct naar boven drijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428686 136 2033-05-18T03:33:00+00:00 92559 2005-06-13T22:59:00+00:00 yes no ademen water kieuw https://schooltv.nl/video-item/prinses-beatrix-wat-heeft-zij-betekend-voor-nederland 2025-11-11T14:11:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19261.w613.r16-9.ef07af2.webp Prinses Beatrix | Wat heeft zij betekend voor Nederland? Op 30 april 1980 werd prinses Beatrix ingehuldigd als koningin. Ze zweerde trouw aan de grondwet, de belangrijkste wet van Nederland. Beatrix was 33 jaar lang het hoofd van de staat. Als koningin had Beatrix veel verschillende taken. Ze is in veel landen op staatsbezoek geweest. Daar vertegenwoordigde ze Nederland. Ze werd er ontvangen door koningen en presidenten. Beatrix liet zien wat voor land Nederland is, en wat we te verkopen hebben zodat we misschien handel konden drijven met die landen. Beatrix was ook altijd erg betrokken bij wat er in haar eigen land gebeurde. Daarvoor ging ze overal in Nederland op werkbezoek. Als er iets ergs was gebeurd, bezocht Beatrix de plek van de ramp. Ze wilde weten hoe de mensen er aan toe waren en ze troosten. De ministers regeren ons land, maar het staatshoofd hoort ook bij de regering. Beatrix moest dus veel vergaderen met mensen uit de politiek. Elke week kwam de minister-president bij Beatrix op bezoek. Zij praatten dan over de politiek en belangrijke beslissingen van de regering. En op Prinsjesdag las Beatrix de plannen van de regering voor het komende jaar voor. Dat noemen we de troonrede. Als staatshoofd heb je weinig vrije tijd. Wat Beatrix op zulke momenten deed, hield ze liever geheim. Maar we weten dat ze het leuk vindt om te beeldhouwen. En paardrijden, daar houdt ze van. Nu Beatrix geen koningin meer is, heeft ze ook meer tijd voor haar familie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428687 156 2032-09-01T13:08:00+00:00 51973 2013-06-06T22:59:00+00:00 yes no koningin troonrede prinsjesdag https://schooltv.nl/video-item/het-leven-van-beatrix-kroonprinses-koningin-en-prinses-van-nederland 2025-11-11T14:38:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19263.w613.r16-9.b885b40.webp Het leven van Beatrix | Kroonprinses, koningin en prinses van Nederland Koningin Beatrix is 33 jaar koningin van Nederland geweest. Ze is geboren en opgegroeid in Paleis Soestdijk. Toen was ze nog een prinsesje. Ze speelde in de enorme tuin achter het paleis met haar zusjes. Het was een leuke tijd. Beatrix lachte veel. 'Prinses glimlach' werd ze wel genoemd. Beatrix was de oudste dochter, de kroonprinses. Ze wist dat ze later haar moeder, Koningin Juliana zou opvolgen en dan ook koningin zou worden. Ze ging op school in het dorp in de buurt van het Paleis. Gewoon, net als ieder ander Nederlands meisje, op de fiets. Samen met haar zusje. Later ging ze naar de universiteit in Leiden om rechten te studeren. En af en toe mocht ze een beetje oefenen en het werk van haar moeder overnemen. Bijvoorbeeld een schip dopen... voordat het voor het eerst te water gaat. Op 30 april 1980 was het zover.... Koningin Juliana trad af als koningin en haar dochter Beatrix nam het werk van haar over. Niet iedereen was het eens met de inhuldiging van Beatrix. Sommige mensen vonden dat die dag te veel geld kostte. Anderen vonden een koningin helemaal niet nodig. Er ontstonden rellen in Amsterdam. Middenin het rumoer verscheen Beatrix toch met haar moeder op het balkon van het paleis in Amsterdam. Daarna ging Beatrix naar de Nieuwe Kerk voor de inhuldigingsplechtigheid. Zij is sinds die dag koningin van Nederland. Op 30 april 2013 nam haar zoon Willem-Alexander de troon van Beatrix over. Voor het eerst sinds 1890 heeft Nederland weer een koning. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428688 163 2032-07-01T13:04:00+00:00 39291 2005-06-06T22:59:00+00:00 yes no koningin paleis https://schooltv.nl/video-item/de-spaanse-armada-op-weg-het-plan-mislukt 2024-01-16T15:27:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19265.w613.r16-9.06ef245.webp De Spaanse Armada op weg | Het plan mislukt In 1588 wil de Spaanse koning Filips de tweede Engeland veroveren. Hij stuurt een grote vloot: de Armada, op weg naar Engeland. Maar al snel gaat het mis. De vloot komt in een zware storm terecht. De schepen raken zwaar beschadigd. Maar het grootste probleem is het eten en het drinkwater. Dat is bedorven. De bemanningsleden worden ziek. Medina Sidonia, de admiraal van de Armada, keert terug naar Spanje. Hij laat de schepen repareren en nieuw eten en drinken inslaan. Na een maand vaart de Armada opnieuw uit. Al snel merken de Engelsen de Spaanse schepen op. Die avond branden op heuvels door heel Engeland waarschuwingsvuren: de Spanjaarden komen eraan. De Engelse vloot vaart achter de Armada aan. De Spanjaarden schrikken. De Armada gaat bij Calais voor anker en wacht op hulp van het Spaanse leger van Generaal Parma. Maar het Spaanse leger en de Armada kunnen elkaar niet bereiken. Dan grijpen de Engelsen hun kans. 's Nachts sturen ze acht brandende schepen naar de Spaanse vloot. De Spanjaarden zijn verrast en vluchtten de Noordzee op. Na een dag van bloedige strijd zijn veel Spaanse schepen kapot geschoten en veel soldaten gewond of gedood. Sidonia besluit terug te keren naar Spanje. Hij wil de Engelsen niet nog een keer tegenkomen, dus hij vaart naar het noorden om Schotland en Ierland heen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428689 130 2029-05-29T22:00:00+00:00 33373 2005-06-06T22:59:00+00:00 yes no Spanje armada Engeland vloot https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-kevers 2024-01-04T10:46:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19266.w613.r16-9.adfe73b.webp Nieuws uit de natuur | Kevers Afl.: Kevers. Thema: Dieren in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054925 1740 2783 2013-02-18T01:19:34+00:00 yes no kever testkees dier insect larve https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-marters 2024-01-04T10:46:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19267.w613.r16-9.458f4ba.webp Nieuws uit de natuur | Marters Afl.: Marters. Thema: Dieren in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054923 1740 3851 2013-02-18T01:12:50+00:00 yes no dier bos testkees roofdier Nederland jagen https://schooltv.nl/video-item/ten-strijde-tegen-engeland-een-grote-spaanse-vloot 2024-01-09T17:00:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19269.w613.r16-9.9aa5b97.webp Ten strijde tegen Engeland | Een grote Spaanse vloot De Spaanse koning Filips de tweede regeert over een groot aantal gebieden in Europa. Ook over de Nederlanden. Het is het jaar 1588, veel Nederlandse provincies zijn tegen hem in opstand gekomen. Nederlanders vechten tegen Spaanse soldaten.Filips stuurt Parma, zijn beste generaal. Hij herovert veel Nederlandse steden. Daar wappert weer de Spaanse vlag. De opstandelingen zijn aan de verliezende hand. Dan besluit Koningin Elisabeth van Engeland de opstandelingen te gaan helpen. Ze stuurt geld en soldaten. Filips wordt woedend wanneer hij dit nieuws hoort. Hij is immers heer en meester over de Nederlanden. Filips verzint een plan om met Elisabeth af te rekenen.Met een kolossale vloot, een Armada van ongeveer 130 schepen en 22.000 soldaten aan boord, wil hij naar het noorden varen. Samen met het grote leger van generaal Parma, zal Engeland worden aangevallen. Medina Sidonia wordt het hoofd van de Spaanse Armada. Schepen worden gebouwd en klaargemaakt voor de reis. Voedsel, tonnen met drinkwater, munitie, kanonnen en soldaten gaan aan boord. Eind mei 1588 is het zo ver: de Armada is klaar voor vertrek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428690 108 2029-10-11T13:29:00+00:00 26019 2005-06-06T22:59:00+00:00 yes no armada opstand Engeland Spanje https://schooltv.nl/video-item/gevolgen-van-de-bouw-van-de-afsluitdijk-dode-vissen-en-nieuw-land 2024-01-04T10:46:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19271.w613.r16-9.f8c3a2f.webp Gevolgen van de bouw van de Afsluitdijk | Dode vissen en nieuw land Op 28 mei 1932 werd de Zuiderzee afgesloten van de Noordzee. De bouw van de Afsluitdijk was klaar. Door de afsluiting van de Zuiderzee verdween de open verbinding met de Noordzee. De Zuiderzee werd een meer, het IJsselmeer. Het zoute water werd zoet. Zoutwatervissen als haring, ansjovis, platvissen en garnalen konden niet leven in dat steeds zoeter wordende water. Veel vissers moesten een andere baan gaan zoeken. Maar ook de scheepsbouwers, visverkopers en zeilmakers hadden het moeilijk. Het leven in de Zuiderzeestadjes veranderde enorm. Vroeger lagen de havens vol vissersboten. Nu is dat wel anders. Er zijn nog wel vissers, maar veel minder. In de havens liggen vooral plezierboten. De Afsluitdijk heeft voor veel goeds gezorgd. Overstromingen zijn er niet meer. Bovendien is er nieuw land bijgekomen. Een deel van de Zuiderzee is namelijk drooggelegd. Op die grond wonen nu mensen en worden graan, aardappelen en andere gewassen verbouwd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428691 85 2033-09-30T12:49:00+00:00 18008 2005-06-06T22:59:00+00:00 yes no water bouw Afsluitdijk IJsselmeer Noordzee Zuiderzee https://schooltv.nl/video-item/de-bouw-van-de-afsluitdijk-zuiderzee-wordt-ijsselmeer 2024-01-16T15:30:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19273.w613.r16-9.fbaf812.webp De bouw van de Afsluitdijk | Zuiderzee wordt IJsselmeer Dit is het IJsselmeer. Vroeger was dit een zee, de Zuiderzee. Honderden jaren lang voeren schepen over deze zee vanuit Amsterdam naar de Noordzee. Vissers verdienden hier hun brood met het vangen van paling, ansjovis en andere vissen. Maar het kon op die Zuiderzee ook flink spoken. Dan was die zee heel gevaarlijk. Er zijn hier veel schepen met man en muis vergaan. Als het hard stormde, hielden de dijken het niet en overstroomden de dorpjes die rondom de Zuiderzee lagen...Daarom maakte ir. Lely een plan. De Zuiderzee zou afgesloten worden met een lange dijk van Noord-Holland naar Friesland, de Afsluitdijk. Als die dijk er eenmaal was, kon ook een groot gedeelte van de Zuiderzee drooggelegd worden. Die grond kon heel goed gebruikt worden als landbouwgrond.In 1920 was het eindelijk zo ver. Toen was er genoeg geld om aan de bouw van de Afsluitdijk te beginnen. Het was een hele klus. Duizenden mannen werkten mee aan het graven, baggeren, het storten van zand en klei. Hijskranen werkten op volle toeren om klei en zand op de juiste plek te krijgen. Op 28 mei 1932 was de Afsluitdijk klaar. Het laatste gat van de dijk was dicht. De Zuiderzee was afgesloten. De mensen liepen voor de eerste keer over de glibberige klei van Noord-Holland naar Friesland. Nederland was trots op deze dijk van 30 kilometer lang. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428692 110 2033-09-30T12:39:00+00:00 69040 2005-06-06T22:59:00+00:00 yes no zee Afsluitdijk bouw IJsselmeer https://schooltv.nl/video-item/wilde-zwijnen-echte-opruimers 2024-01-04T10:46:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19275.w613.r16-9.459c6a0.webp Wilde zwijnen | Echte opruimers! Een mannetjeszwijn wordt "beer" genoemd en een vrouwtjeszwijn "zeug". De jonkies heten "biggen" of "frislingen". Aan het einde van de snuit van het wilde zwijn zit een ronde neus met twee gaten. Die neus wordt de wroetschijf genoemd.Wilde zwijnen zijn alleseters. Ze kunnen erg goed ruiken. Al wroetend en gravend speuren ze in de bosbodem naar knollen en wortels van planten. Verder eten ze graag gras, jonge blaadjes, paddenstoelen, eikels, kastanjes, beukennootjes en bosvruchten. Daarnaast eten ze dierlijk voedsel als insecten, regenwormen, slakken en muizen. Wilde zwijnen zijn goede opruimers, want ze eten ook dode dieren op.De zwijnen hebben in hun ondergebit twee scherpe hoektanden. Aan de zijkant van hun bek steken die als twee kleine slagtanden omhoog. Die slagtanden gebruiken ze om te vechten, maar ook om eten te zoeken. Ze kunnen er de grond mee omwoelen en stukjes van wortels van planten afsnijden. Wilde zwijnen nemen graag een modderbad. Het laagje modder dat na het baden op de huid van de wilde zwijnen achterblijft, biedt bescherming tegen muggen en vliegen. De beestjes drogen op in het modderlaagje en vallen van de huid af als de wilde zwijnen tegen een boom schuren. In de winter zijn de wilde zwijnen extra dik behaard, zo hebben ze niet zo snel last van de kou.Onder de lange, donkere haren zit een dikke, taaie ondervacht. Daaronder zit ook nog eens een flinke laag spek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428694 125 2033-05-18T03:33:00+00:00 13947 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no wild zwijn afval https://schooltv.nl/video-item/zeeleeuwen-wat-een-acrobaten 2024-01-04T10:46:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19277.w613.r16-9.c748762.webp Zeeleeuwen | Wat een acrobaten! De zeeleeuw is een zeezoogdier. Dat betekent dat hij een lichaamstemperatuur heeft van ongeveer 37 graden. Hij ademt door middel van zijn longen. Een ander kenmerk van een zoogdier is dat de jonkies melk drinken bij de moeder. De zeeleeuw is een vinpotige. Ze hebben vier vinnen: twee lange voorvinnen en twee achtervinnen met een klein staartje ertussen. De zeeleeuw eet vis en inktvis: een mannetje eet 25 kilo vis per dag. Een zeeleeuw heeft zwarte tanden! Die gebruikt hij om de vis goed beet te pakken en niet om te kauwen: meestal slikken ze de vis in 1 keer door. Vinpotigen leven half op het land en half in het water. De zeeleeuw heeft neusgaten die open en dicht kunnen. Als hij adem wil halen komt hij boven water en gaan de neusgaten open. Met de neusgaten dicht kunnen zeeleeuwen ongeveer 15 minuten onder water blijven. Onder water gebruikt de zeeleeuw zijn voorvinnen als een soort vleugels. Door zijn gestroomlijnde lichaam schiet hij snel door het water: de zeeleeuw kan wel 35 km per uur zwemmen! De zeeleeuw heeft hele kleine oortjes die ook dichtgaan onder water. Zeeleeuwen zijn intelligent en spelen graag. Ze laten graag zien wat ze kunnen en zijn daarom heel populair in dierentuinen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428693 133 2033-05-18T03:33:00+00:00 32932 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no water zeeleeuw zee https://schooltv.nl/video-item/vissen-de-zee-is-van-de-vissen 2024-01-16T16:26:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19279.w613.r16-9.1e3e5eb.webp Vissen | De zee is van de vissen Een vis hoort in het water. Sommige vissen leven in zoet water, zoals de karper of de snoek. Andere houden juist van zout water uit de zee, zoals haring, garnalen en haaien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428696 180 2032-12-31T22:00:00+00:00 68804 2008-11-30T22:00:00+00:00 yes no zee vis water https://schooltv.nl/video-item/spinnen-harige-griezels 2024-01-04T10:46:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19281.w613.r16-9.95061ba.webp Spinnen | Harige griezels? Dit is de poot van een vogelspin. Deze spinnen zijn harig en groot. Sommigen hebben een lichaam van wel 12 centimeter lang. Als je hun poten ook meerekent kunnen ze wel 28 centimeter lang worden. Ze hebben maar liefst 8 ogen waarmee ze hun omgeving goed in de gaten houden. Mensen denken vaak dat deze dieren dodelijk giftig zijn, maar dat geldt alleen voor de kleinere vogelspinsoorten. De meeste vogelspinnen gebruiken juist hun kracht en grootte om een prooi aan te vallen. Vogelspinnen eten graag krekels en sprinkhanen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428695 82 2033-05-18T03:33:00+00:00 43402 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no insect eng spin https://schooltv.nl/video-item/tijgers-echte-roofdieren 2024-01-04T10:46:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19283.w613.r16-9.a964c24.webp Tijgers | Echte roofdieren Tijgers zijn de grootste katachtigen. Vroeger kwamen ze in alle beboste streken van Azië voor. Nu leven ze alleen nog in beschermde reservaten in India en Zuidoost-Azie en in dierentuinen. Een tijger heeft een roofdiergebit: met zijn hoektanden kan hij een prooi goed vastgrijpen. De puntige knipkiezen zijn geschikt om vlees uiteen te scheuren. Met de snijtanden kunnen ze een bot afschrapen. De tijger heeft een oranje-gele vacht met opvallende zwarte strepen. Met die vacht valt hij niet op in het bos of tussen het hoge gras. De strepen rond de kop zijn bij elke tijger net weer anders. De lange witte snorharen van een tijger werken als voelsprieten: ze helpen om de weg in het donker te vinden door het struikgewas. De staart van een tijger helpt hem in evenwicht te blijven bij een sprong. Als een tijger kwaad is zwiept hij zijn staart heen en weer. De tijger leeft alleen in een eigen gebied, zijn territorium. In de paartijd komen een mannetje en een vrouwtje samen. Tijgers staan bekend om hun vrijpartijen: als ze eenmaal een partner hebben gevonden doen ze het soms wel honderd keer achter elkaar! Tijgers zijn sluipmoordenaars. Ze jaren bij voorkeur ’s nachts als het lekker koel is en dan vooral op herten en wilde zwijnen. Van een grote prooi kunnen ze weer een paar dagen eten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428697 147 2032-12-31T22:00:00+00:00 48999 2008-11-30T22:00:00+00:00 yes no Azië dier tijger https://schooltv.nl/video-item/reuzenpad-wat-een-grote-dikkerd 2024-01-04T10:46:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19285.w613.r16-9.67ff4de.webp Reuzenpad | Wat een grote dikkerd! Dit is de reuzepad. Hij komt oorspronkelijk uit Midden- en Zuid Amerika. Padden zijn amfibieën. Amfibieën leven zowel op het land als in het water. De meeste padden zijn landdieren, maar ze zoeken wel graag donkere, vochtige plekjes op. De kleinste pad is 2 tot 4 centimeter, de reuzenpad kan wel 30 centimeter groot worden!Op de droge huid van de pad zitten honderden kleine wratjes, Deze scheiden een vergif af als de pad wordt aangeraakt. De meeste wratten zitten net achter zijn kop en rond zijn achterpoten. Heel handig, want als een pad gepakt wordt door bijvoorbeeld een hond of een kat, spugen die de pad meteen weer uit. Het mannetje heeft een grote kwaakblaas onder de kin. Die blaas zorgt ervoor dat het geluid dat hij maakt harder klinkt. Sommige kwaken zijn te horen op een afstand van 1 km! Padden zijn vleeseters. Ze zijn dol op insecten, wormen en slakken. Om een prooi te pakken gebruiken ze hun kleeftong. De pad steekt zijn tong uit, het lekkere hapje blijft aan de tong kleven en dan haalt de pad zijn tong weer naar binnen. Mensen vinden het wel fijn dat de pad kleine beestjes eet. Soms hebben mensen last van insecten. In veel warme landen wordt de pad dus uitgezet om die lastige insecten op te eten. De reuzenpad wordt bijvoorbeeld op suikerrietvelden gezet. De pad zelf moet zelf ook uitkijken dat hij niet opgegeten wordt: reigers en roofvogels vinden de pad weer een lekker hapje! In Nederland zijn alle padden beschermde dieren.-let op: pas als deze beestjes in beeld zijn- De felgekleurde kikkertjes zijn gifkikkers. Kikkers hebben een gladde huid. Ze hebben opvallende kleuren om andere dieren te waarschuwen: pas op: ik ben giftig! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428698 115 2033-05-18T03:33:00+00:00 24686 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no water pad amfibie https://schooltv.nl/video-item/de-olifant-het-zoogdier-met-de-lange-slurf 2024-01-16T16:28:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19287.w613.r16-9.ebc625c.webp De olifant | Het zoogdier met de lange slurf Dit is de Indische olifant. Hij behoort tot de familie van de slurfdieren. De slurf is een lange neus die vastzit aan de bovenlip. Hij wordt gebruikt om mee te ruiken, te voelen, te ademen, te eten en water mee op te zuigen. In de slurf van een Indische olifant past acht-en-een-halve liter! Bij het drinken zuigen ze eerst het water op met de slurf, daarna spuiten ze het in hun mond. Olifanten gebruiken hun slurf ook om bladeren, vruchten en takken van bomen te plukken. De olifant kan ook geluid maken met zijn slurf; dat heet trompetteren. De mannetjesolifanten hebben slagtanden. Oorspronkelijk zijn de slagtanden bedoeld als wapen, maar de olifant kan ook zwaar werk doen met de tanden zoals graven, de schors van bomen afhalen en dingen wegduwen. De slagtanden zijn voor de olifanten ook een teken van kracht.De poten van de olifanten zijn ronde zuilen, die onderaan plat zijn. Olifanten hebben wel teennagels. In de poten zitten wel tenen: je zou kunnen zeggen dat een olifant op zijn tenen loopt, maar achter de tenen is alles opgevuld met zachte steunkussens zodat de voetzool een plat vlak wordt. Hierdoor wordt het enorme gewicht van de olifant verdeeld over een groter oppervlak. Een olifant eet wel 200 kilo per dag; behalve bladeren en vruchten eten ze gras, wroeten ze wortels uit de grond en schrapen boomschors van bomen.De huid van een olifant is twee tot vier centimeter dik.Ze nemen graag een modder- of een stofbad, om hun huid soepel te houden. Ook biedt het zand op hun huid bescherming tegen de zon. Olifanten zweten niet. Om af te koelen wapperen ze met hun oren. In die oren zitten vele aders waardoor het bloed stroomt. Als de olifant wappert met zijn oren, dan koelt het bloed af. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428699 132 2033-05-18T03:33:00+00:00 70816 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no olifant dier zoogdier slurf https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-bollen-en-knollen 2024-01-04T10:46:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19288.w613.r16-9.e2cf2c6.webp Nieuws uit de natuur | Bollen en knollen Afl.: Bollen en knollen. Thema: Groeien. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054921 1740 18228 2013-02-18T01:11:55+00:00 yes no knop groeien seizoen bollen plant lente testkees https://schooltv.nl/video-item/miljoenpoot-wat-een-boel-pootjes 2024-01-04T10:46:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19290.w613.r16-9.bb26cfd.webp Miljoenpoot | Wat een boel pootjes! Miljoenpoten hebben enorm veel pootjes. Daarom worden ze natuurlijk ook miljoenpoten genoemd. Toch hebben ze in werkelijkheid geen miljoen- maar hooguit 750 pootjes. Dat is nog steeds best veel, maar goed hardlopen kunnen ze er niet mee. Ze zijn veel langzamer dan de duizendpoot. Miljoenpoten behoren tot de geleedpotigen. Het lijf van het dier is verdeeld in allemaal stukjes, segmenten genoemd. Elk segment heeft twee pootjes aan de linkerkant en twee pootjes aan de rechterkant. Je kunt miljoenpoten vooral tegenkomen in de aarde, tussen oude bladeren, onder stenen en in rottend hout. Dit is ook de plek waar ze hun voedsel vinden. Ze eten graag algen en mossen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428700 59 2033-05-18T03:33:00+00:00 19839 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no geleedpotig insect https://schooltv.nl/video-item/melkkoe-de-koe-die-zorgt-voor-jouw-lekkere-glaasje-melk 2024-01-04T10:46:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19292.w613.r16-9.e5798cc.webp Melkkoe | De koe die zorgt voor jouw lekkere glaasje melk In Nederland leven anderhalf miljoen koeien die melk geven. Om melk te kunnen geven moet de koe ieder jaar een kalf krijgen. Een koe kan wel 40 tot 60 liter melk per dag produceren. Een gezonde koe heeft heldere glanzende ogen, een vochtige snuit en een zachte soepele huid. Koeien zorgen er zelf voor dat hun huid schoon blijft. Ze kunnen met hun tong grote delen van hun lichaam bereiken. Met de staart verjagen ze vliegen. Met de achterpoten kan worden gekrabd aan kop en hals. Koeien hebben een identificatie. Dat betekent dat de koe herkend kan worden aan bijvoorbeeld een oormerk, een halsband of een ketting met nummers. Dit is in veel landen verplicht in verband met ziektes die koeien kunnen hebben. Als die ziektes besmettelijk zijn dan kunnen ze ook worden overgebracht naar de mens als die het vlees eet. En zo kan de mens dus ook ziek worden. Koeien grazen 4 tot 9 uur per dag. Een koe in de wei eet per dag zo'n 80 kilo gras. Koeien slingeren hun lange tong om een plukje gras en duwen het tegen de snijtanden in de onderkaak. Met een korte beweging van de kop rukken ze het gras af. In de uiers wordt melk gemaakt. Daarvóór moet het gras eerst verteerd worden. Dat gebeurt in vier verschillende magen: de pens, de netmaag, de boekmaag en de lebmaag.Via de darmen worden alle belangrijke voedingsstoffen in het bloed opgenomen en door het lichaam gevoerd. Deze voedingsstoffen komen ook in de uier, waar de melk wordt gemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428701 136 2033-05-18T03:33:00+00:00 61368 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no rund grazen melk https://schooltv.nl/video-item/jonge-katjes-speels-zacht-en-heel-lief 2024-01-04T10:46:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19294.w613.r16-9.5d53b7d.webp Jonge katjes | Speels, zacht en heel lief! Wat een lief, jong katje. Zie je zijn snorharen? Die zijn heel gevoelig. Het zijn een soort voelsprieten. Hij heeft ze nodig in het donker. Ze helpen hem de weg te vinden. Dan loopt hij nergens tegenaan. Twee jonge katjes zijn aan het vechten. Oh nee, het is maar een spelletje. Van nature is de kat een jager. En daarom spelen jonge katjes altijd jagertje, of zijn ze aan het stoeien met elkaar. Katjes hebben zachte kussentjes onder de poten. Aan die kussentjes zitten vlijmscherpe nageltjes. Die zijn ingetrokken als hij loopt. Anders slijten ze en kan hij niet zachtjes sluipen. Als hij wil krabben, of een prooi wil vangen, slaat hij zijn scherpe nageltjes uit. Ho! Daar valt er een! Maar dat is niet erg, een kat komt altijd op zijn pootjes terecht. Dat komt doordat een kat een heel goed evenwichtsorgaan heeft. Hij krijgt een seintje in zijn hoofd wat boven en beneden is en draait zo, dat hij op zijn pootjes terecht komt. Van al dat spelen word je moe. Kleine katjes kunnen wel 10 uur achter elkaar spelen. Maar daarna moeten ze lang en diep slapen. Dat katje lijkt wel een acrobaat! Zijn evenwicht is in ieder geval net zo goed. En zie je dat staartje? Dat helpt hem om zijn evenwicht te bewaren. Als je groot wilt worden, moet je goed eten. Eerst drink je melk bij je moeder en later eet je met je broertjes en zusjes voedsel uit blik. En na het eten moet je jezelf even wassen. Lekker fris! Makkelijk hè, een pootje als washand. Katten wassen zich van top tot teen. En dat doen ze twee keer per dag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428702 130 2033-05-18T03:33:00+00:00 29078 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no kat jong spelen https://schooltv.nl/video-item/de-kangoeroe-een-buidel-voor-je-baby 2024-01-16T16:12:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19296.w613.r16-9.71f1667.webp De kangoeroe | Een buidel voor je baby Kangoeroes komen oorspronkelijk uit Australië. Ze leven daar in het droge binnenland. Ze eten gras, struiken en bladeren. Een kangoeroe heeft korte voorpoten. Die gebruikt hij om te graven, om te vechten en om zich schoon te maken. De achterpoten van een kangoeroe zijn groot en sterk. Hij kan enorme sprongen maken van wel twee meter hoog en acht meter ver! Met de dikke gespierde staart kan hij sturen en zijn evenwicht bewaren. De staart is ook een handig steuntje bij het zitten. Kangoeroes zijn buideldieren. De vrouwtjes hebben op een buik een grote huidplooi: de buidel. In de buidel worden de jonkies gedragen. Een pasgeboren kangoeroe is maar een paar centimeter. Hij is kaal en roze, en weegt nauwelijks één gram. Meteen na de geboorte grijpt het jonkie de vacht van de moeder vast en klautert naar boven naar de buidel. Daar zoekt hij naar een tepel waar hij melk uit kan drinken. Negen maanden blijft hij in de buidel zitten, daarna gaat hij af en toe naar buiten. Als hij elf maanden is moet hij op eigen benen staan, maar hij mag nog wel drinken bij zijn moeder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428703 138 2033-05-18T03:33:00+00:00 49521 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no springen Australië kangoeroe buideldier https://schooltv.nl/video-item/de-kameel-schip-van-de-woestijn 2024-01-16T15:49:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19298.w613.r16-9.02f9992.webp De kameel | Schip van de woestijn Kamelen kunnen twee en een halve meter hoog worden. Het meest opvallend aan de kameel zijn de bulten op zijn rug. De bulten zijn gevuld met vet. Als een kameel dus geen eten kan vinden heeft hij altijd nog een voorraadje! De kameel is een eeltpotige: de tenen aan zijn voet zijn met dikke eeltkussens bekleed. Daardoor kunnen ze makkelijker op losse zandgrond lopen. Als de kameel loopt zwaait hij heen en weer. Dat komt doordat kamelen 'telgangers' zijn. Dat wil zeggen dat ze eerst de beide linkerpoten en dan de beide rechterpoten naar voren zetten. De vacht van de kameel is bruin en heeft vooral op de nek en op de rug lange haren. In de lente verliezen de kamelen hun dikke wintervacht. Dat gaat met grote plukken tegelijk waardoor de kameel er soms wat rafelig bijloopt. Een kameel eet plantaardig voedsel. Soms grassen, soms bladeren en takken van struikgewas. Kamelen hebben beweeglijke pluklippen en een gebit waarmee ze goed harde, droge grassen kunnen kauwen. In het wild leven kamelen in droge gebieden als woestijnen en steppen. Daar groeien vaak dorre en doornige planten. Een kameel moet dan ook voorzichtig eten. Een kameel lang zonder water, ook als het heel warm is. Na een droogte-periode heeft hij natuurlijk wel dorst: hij kan dan in 1 uur wel 200 liter water drinken! Als een kameel een loopneus heeft wordt het vocht meteen opgevangen: er loopt een speciaal groefje van zijn neus naar zijn lippen. Zo gaat er geen druppeltje vocht verloren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428704 145 2033-05-18T03:33:00+00:00 34195 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no kameel dier vet bult https://schooltv.nl/video-item/jagers-uilen-en-roofvogels 2024-01-04T10:46:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19300.w613.r16-9.36b974c.webp Jagers | Uilen en roofvogels Uilen en roofvogels zijn echte jagers. Ze jagen op andere dieren. Om hun prooi te pakken hebben ze speciale aanpassingen: De ogen zijn zeer scherp waardoor ze hun prooi al op grote afstand kunnen zien. De ogen staan ook voor in de kop. Hierdoor kunnen ze diepte zien en de afstand tot de prooi schatten. Makkelijk bij het jagen. De poten zijn gespierd met grote klauwen. Roofvogels hebben 3 tenen naar voor gericht en 1 teen naar achter. Met de lange scherpe nagels kunnen ze de prooi goed vasthouden en verbrijzelen. De snavel is meestal gebogen en zeer scherp. Roofvogels verscheuren hiermee hun prooi in kleine stukjes. De vleugels zijn sterk en glad. Met hun staart kunnen ze goed sturen. Bij het jagen moeten ze snel kunnen wenden. De kop kan veel kanten op draaien. Vanuit hun observatieplek kunnen ze dan goed de omgeving in de gaten houden. Op zoek naar hun prooi. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428705 137 2033-05-18T03:33:00+00:00 52471 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no uil roofvogel jagen https://schooltv.nl/video-item/de-giraffe-een-bijzonder-dier 2024-01-04T10:46:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19302.w613.r16-9.aada101.webp De giraf | Een bijzonder dier De giraf is een groot maar erg sierlijk dier. Het is een zoogdier dat alleen in het warme Afrika voorkomt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428707 134 2032-12-31T22:00:00+00:00 44081 2008-11-30T22:00:00+00:00 yes no zoogdier Afrika giraffe dier https://schooltv.nl/video-item/de-gorilla-lijkt-hij-ook-op-jou 2024-01-04T10:46:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19304.w613.r16-9.2f84201.webp De gorilla | Lijkt hij ook op jou? Gorilla's behoren tot de mensapen. Van alle dieren lijken de mensapen het meest op de mens. Onderzoekers denken dat de gorilla en de mens afstammen van dezelfde voorouder. Het uiterlijk en gedrag van de mensaap lijkt wel een beetje op die van de mens. Ze hebben bijvoorbeeld geen staart, kunnen rechtop staan en ze besteden heel veel tijd aan de opvoeding van hun jongen. Er zijn vier soorten mensapen: de chimpansee, de bonobo, de orang-oetan en de gorilla. Een gorillaman kan wel 200 kilo wegen. Als een volwassen gorillaman rechtop staat, kan hij een lengte van twee meter bereiken. Gorillamannen hebben een grote bult op hun kop waardoor ze er nog indrukwekkender uitzien. Gorilla's leven in groepen. Eén mannetje is de baas in de groep. De haren op zijn rug zijn zilvergrijs; hij wordt daarom ook wel 'zilverrug' genoemd. De zilverrug leeft samen met een aantal vrouwtjes, zijn 'harem', en hij is meestal de vader van alle jongen in zijn groep. De borst-roffel is een onderdeel van de taal van gorilla's. Ze gebruiken het roffelen als ze bang, boos of geschrokken zijn, maar ook bij spel en als opschepperij en uitdaging. Gorilla's eten bladeren, stengels, wortels, schors en vruchten. Omdat gorilla's zo zwaar zijn blijven ze het liefst op de grond. Hierdoor krijgen ze maar weinig rijpe vruchten te pakken: die hangen meestal hoog in de bomen. Om al dat plantaardige voedsel goed te kunnen verteren hebben gorilla's een lang en ingewikkeld darmsysteem. Daarom hebben gezonde gorilla's altijd een dikke buik! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428706 122 2033-05-18T03:33:00+00:00 34700 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no aap dier oerwoud gorilla mens https://schooltv.nl/video-item/de-eend-onze-bekendste-waggelende-vogel 2024-01-16T15:38:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19306.w613.r16-9.a86b08d.webp De eend | Onze bekendste waggelende vogel De eend is een watervogel. Hij kan zwemmen maar ook vliegen. Een gewone eend kan wel 12.000 veren hebben. Tussen de veren zit lucht zodat het werkt als een soort zwemvest. De veren zijn er ook om het dier warm te houden. De veren van de eend worden niet nat omdat ze vettig zijn. Bij de staart van de eend zit een vetklier. De eend gebruikt zijn snavel om zijn veren glad te strijken en met vet in te smeren. Door het vetlaagje blijven de veren dus lekker droog. Met zijn poten kan een eend goed zwemmen. Tussen zijn tenen zitten zwemvliezen. Als hij zijn poten naar voren beweegt doet hij zijn tenen tegen elkaar. Om vooruit te komen spreidt hij zijn tenen als hij zijn poten naar achteren beweegt. Met zijn snavel filtert de eend voedsel uit het water. Hij eet zaden en delen van planten. De eend duikt ook wel eens onder water om een hapje te nemen. Dit duiken, waarbij de eend zijn kop onder water steekt en alleen zijn achterlijf nog te zien is wordt grondelen genoemd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428708 144 2033-05-18T03:33:00+00:00 65454 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no water dier eend vogel https://schooltv.nl/video-item/de-dolfijn-tuimel-je-mee 2024-01-16T16:21:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19308.w613.r16-9.0ff3fba.webp De dolfijn | Tuimel je mee? De tuimelaardolfijn is de meest bekende dolfijn. Hij heeft een grijze bovenkant en een witte onderkant. In het water zijn dat schutkleuren: dieren die boven de dolfijn zwemmen zien de dolfijn niet omdat de diepe zee dezelfde kleur heeft. Van onderaf gezien is de witte buik net zo licht als de zon die in het water schijnt. De dolfijn is een zeezoogdier. Een zoogdier is warmbloedig. De dolfijn heeft een lichaamstemperatuur van 37 graden. Een ander kenmerk van zoogdieren is dat ze hun jongen levend ter wereld brengen en dat de jongen melk drinken bij de moeder. En dat gebeurt bij dolfijnen dus ook. Dolfijnen halen adem door middel van hun longen, ze moeten boven water komen om adem te halen. Dat ademhalen doen ze door het blaasgat, dat zit bovenop hun kop. Het blaasgat is een opening naar de longen en is afgesloten met een klepje. Tuimelaardolfijnen kunnen wel 15 minuten onder water blijven. Dolfijnen hebben 4 vinnen. De borstvinnen gebruiken ze om mee te sturen, de rugvin zorgt voor de balans. Door het gebruik van de staartvin kunnen de dieren snel zwemmen: ze halen wel 40 kilometer per uur! Dolfijnen horen bij de familie walvissen, om precies te zijn bij de tandwalvissen. Tandwalvissen hebben hun naam te danken aan de tanden in hun mond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428709 132 2033-05-18T03:33:00+00:00 105291 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no zee zoogdier dolfijn https://schooltv.nl/video-item/de-chimpansee-een-mensenaap 2024-01-04T10:46:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19310.w613.r16-9.7dbd904.webp De chimpansee | Een mensenaap De chimpansee is een mensaap. Mensapen lijken op mensen en ze hebben geen staart. Het lichaam van de chimpansee is behaard behalve zijn gezicht. Een chimpansee kan goed kijken en ruiken. Ook trekken "rare" gezichten om te laten zien hoe ze zich voelen. Bijvoorbeeld wanneer hij boos, verdrietig, blij of bang is. Een chimpansee kent wel 30 verschillende roepgeluiden. Zo praten ze met elkaar. Wanneer ze boos zijn schreeuwen ze. Een chimpansee kan ook iets duidelijk maken met gebaren. Chimpansees leven graag bij elkaar. Ze vlooien elkaar als uiting van vriendschap. Vlooien is eigenlijk geen goede naam, omdat een chimpansees bijna geen vlooien hebben. Bij het vlooien wordt er dan ook zand en pluisjes uit de vacht gehaald. De armen van een chimpansee zijn langer dan zijn benen. De tenen en vingers zijn veel langer dan die van mensen. De grote teen lijkt eerder op een duim. Ze kunnen de grote teen en de duim goed bewegen. Daardoor kan hij ook met zijn poten dingen grijpen en klimmen. Het grootste deel van de dag zoeken chimpansees naar voedsel. Ze eten zowel planten als dieren. Het liefst eten ze fruit en zaden, maar ook bloemen, insecten en grotere dieren als vogels eten ze graag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428710 126 2033-05-18T03:33:00+00:00 37437 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no chimpansee mens dier aap https://schooltv.nl/video-item/de-bruine-beer-wat-een-stoer-beest 2024-01-16T16:12:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19312.w613.r16-9.445166a.webp De bruine beer | Wat een stoer beest! Bruine beren zijn grote, stevig gebouwde dieren en worden ongeveer 25 jaar oud. De vacht is meestal bruin van kleur, maar kan ook donkerblond of zelfs zwart zijn. Ogen en oren zijn klein. Ze kunnen dan ook niet zo goed kijken en horen. Ze hebben wel een grote neus, waarmee ze zeer goed kunnen ruiken. Bruine beren eten van alles. Hoofdzakelijk eten ze plantaardig voedsel al zaden, noten, wortels en knollen. Soms eten ze ook insecten, vissen en kleine zoogdieren. Hoewel beren planten eten, horen ze tot de vleeseters of carnivoren. Ze hebben scherpe tanden en sterke kaken. Vooral hun hoektanden zijn indrukwekkend groot. Ze hebben geen scherpe knipkiezen maar knobbelkiezen waar ze de planten goed mee kunnen fijnmalen. Bruine beren hebben krachtige poten met lange klauwen die ze niet kunnen intrekken. Ze kunnen hiermee makkelijk wortels en knollen uit de grond halen en in bomen klimmen. Ook vis lusten ze graag. Met een krachtige beet, of een rake klap met hun voorpoot halen ze de vis uit het water. Ze gaan vaak op hun achterpoten steen of klimmen ze bomen om de omgeving naar voedsel te zoeken of naar gevaar te kijken. Bruine beren gaan ongeveer 5 tot 7 maanden in winterrust. Het is geen echte winterslaap, want de temperatuur van het lichaam daalt niet. Voor hun winterrust trekken ze zich terug in een zelf gegraven hol en teren op hun vetreserves. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428711 127 2033-05-18T03:33:00+00:00 46439 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no dier bruin beer https://schooltv.nl/video-item/samen-naar-de-zee-spetteren-in-het-water-en-spelen-met-zand 2024-02-01T13:24:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19314.w613.r16-9.9f8f97c.webp Samen naar de zee | Spetteren in het water en spelen met zand! Zeg, waar ga jij heen? Op een been, en helemaal alleen? Ik ga naar de zee. Ga je met me mee? Zijn we met zijn twee. Een, twee, op weg naar de zee. Maar he, wie kruipt daar omhoog en zit daar op een knie? Wat een lief lieveheersbeestje. Lieveheersbeestje is nummer drie. Een, twee, drie. He, is dat de zee die ik daar zie? Wacht, ik wil ook mee! Zei de mier. Jahoor, tuurlijk. Een, twee, drie, vier. En ze hebben veel plezier. Kwaak, een kikker op mijn lijf. Kikker mag mee als nummer vijf. Een, twee, drie, vier vijf. Aan zee, holadijee! Een, twee, drie, vier, vijf. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428712 129 2033-05-18T03:33:00+00:00 19194 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no zee tellen kikker strand spelen mier https://schooltv.nl/video-item/hard-en-zacht-geluid-je-oren-horen-alles 2024-02-01T13:43:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19316.w613.r16-9.c782b22.webp Hard en zacht geluid | Je oren horen alles! Maar om zacht gefluister te horen moet je heel goed luisteren! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428713 108 2033-05-18T03:33:00+00:00 7657 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no zacht hard geluid https://schooltv.nl/video-item/in-het-circus-clowns-dieren-en-spannende-trucs 2024-02-01T14:03:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19318.w613.r16-9.249cd54.webp In het circus | Clowns, dieren en spannende trucs Groot! Groot! Klein. Klein. Klein, groter, groot. Klein en groot. Klein op groot, groot op klein. Groot! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428714 119 2033-05-18T03:33:00+00:00 17083 2006-08-30T13:27:00+00:00 yes no klein circus https://schooltv.nl/video-item/kleuren-mengen-rood-en-geel-wordt 2024-02-01T14:04:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19320.w613.r16-9.bd8995d.webp Kleuren mengen | Rood en geel wordt... Rood. Geel. Geel. Rood. Rood. Geel. Geel. En rood. Rood en geel. Geel. Rood. Geel. Rood. Oh, oranje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428715 119 2033-05-18T03:33:00+00:00 17179 2006-08-30T13:48:00+00:00 yes no kleur oranje mengen rood https://schooltv.nl/video-item/cirkel-en-vierkant-wat-is-het-verschil 2024-02-07T16:48:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19322.w613.r16-9.6d4a617.webp Cirkel en vierkant | Wat is het verschil? Cirkel! Cirkel! Cirkel? Vierkant! Vierkant! Vierkant! Vierkant! Vierkant! Vierkant! Vierkant! Vierkant! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428716 120 2033-05-18T03:33:00+00:00 12639 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no vorm cirkel vierkant https://schooltv.nl/video-item/de-atoombom-een-allesverwoestend-wapen 2025-07-29T14:20:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19324.w613.r16-9.4dad50c.webp De atoombom | Een allesverwoestend wapen In 1939 waarschuwde Albert Einstein, een beroemde geleerde, president Roosevelt, dat Hitler mogelijk een nieuwe bom ontwikkelde die in één klap hele steden kon vernietigen. Roosevelt benoemde onmiddellijk een commissie die het Amerikaanse atoomonderzoek moest versnellen. Hitler mocht Amerika niet voor zijn. In 1942 gaf Roosevelt het sein voor het duurste onderzoeksproject uit de geschiedenis waarin de theorie werd getest en de atoombom werd ontwikkeld. Robert Oppenheimer: een briljant fysicus uit Amerika werd benoemd tot leider van het project. Oppenheimer liet een speciaal laboratorium in New-Mexico bouwen. Hij haalde de beste wetenschappers van universiteiten uit heel Amerika naar New-Mexico komen. Er waren 200.000 mensen bij het project betrokken en het kostte ruim 2 miljard dollar, maar slechts een handvol mensen wist waar het precies om ging. Roosevelt eiste absolute geheimhouding, zelfs vice-president Harry Truman wist van niets. Op 2 december 1942 kwam er een belangrijke doorbraak: in Chicago lukte het een kettingreactie in het laboratorium op gang te brengen. Begin 1945 weet Oppenheimer dat hij in een half jaar in staat zou zijn een atoombom te maken. Er zou ook een vliegtuig aangepast worden om de bom te kunnen vervoeren. De B29 Superforten waren speciaal ontwikkelde bommenwerpers voor lange afstandsvluchten.In augustus 1945 waren de voorbereidingen voor het testen van de atoombom klaar. De bom kon gegooid worden. Een Japanse stad zou het eerste doelwit zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428717 139 2032-09-01T12:45:00+00:00 44418 2005-05-03T22:59:00+00:00 yes no bom Einstein Amerika Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/de-atoombom-op-hiroshima-japan-verslagen 2025-11-11T14:39:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19326.w613.r16-9.990c31e.webp De atoombom op Hiroshima | Japan verslagen Op 7 december 1941 hadden de Japanners een verrassingsaanval gedaan op een nietsvermoedend Amerika. Met 360 vliegtuigen vielen ze Pearl Harbour aan, een belangrijke Amerikaanse marinebasis. De president van Amerika, president Roosevelt besloot vanaf dat moment mee te gaan doen aan de Tweede Wereldoorlog, die al meer dan een jaar woedde. Maar de oorlog verliep slecht voor de Engelsen en de Amerikanen. Japan had de Filipijnen en een groot deel van de Stille Oceaan bezet. Miljoenen Amerikanen werden tegen de Japanners ingezet. Er volgde een aantal bloedige veldslagen waarmee het machtsgebied van Japan werd teruggedrongen. Eerst Midway in 1942 en toen Quadalcanal. De kansen keerden en de eilanden in de Stille Oceaan werden heroverd. Eind 1944 bereikte de geallieerde vloot het eilandje Iwo Jima. Maar de Japanners hadden gezworen het tot de laatste man te verdedigen. Veel Amerikaanse soldaten raken gewond of gaan dood. Intussen stonden de ontwikkelingen op het gebied van nieuwe bommen stond niet stil in Amerika. Er werden speciale bommenwerpers ontworpen: de B29 superforten. Hiermee werden grote Japanse steden en wapenfabrieken gebombardeerd. Op 9 maart 1945 vielen meer dan 300 B29's Tokio aan. In totaal wierpen ze 100 ton brandbommen op de stad. Na afloop stond er geen gebouw meer over eind. 100.000 mensen kwamen om.Japan dacht er niet over om zich over te geven. Ze kwamen met een nieuw dodelijk wapen: de Kamikaze-aanvallen. Japanse zelfmoordpiloten zaten in vliegtuigen vol explosieven. Zo slaagden ze erin 30 Amerikaanse schepen tot zinken te brengen en er 300 ernstig te beschadigen. De Japanners bleven vechten. Toen speelde Amerika zijn laatste troef uit: de atoombom. De wetenschap was inmiddels zo ver, dat deze alles verwoestende bom gemaakt kon worden. De order luidde: "De 20ste Luchtdivisie zal zijn 1ste bom afwerpen zodra het weer "bombarderen met zicht" toelaat, na ongeveer 3 augustus op één van de volgende doelen: Hiroshima, Cocura, Nigata en Nagasaki."Op 6 augustus explodeerde de bom op Hiroshima. De atoombom had een allesverwoestend effect. 80.000 mensen waren op slag dood. De gevolgen van de straling op overlevenden waren ook heel ingrijpend. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428718 239 2032-09-01T15:00:00+00:00 119972 2005-05-03T22:59:00+00:00 yes no Japan Amerika bom Hiroshima Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/zeehondenopvang-een-bejaardentehuis-voor-zeehonden-en-een-wasmachine-voor-olievogels 2024-01-04T10:46:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19328.w613.r16-9.f089b5d.webp Zeehondenopvang | Een bejaardentehuis voor zeehonden! En een wasmachine voor olievogels? Oppasser: "Niet zelf van snoepen!" Kind: "Ik lust helemaal geen vis!" Oppasser: "Die ene zeehond heeft ontdekt dat als hij zwaait dat hij dan vis krijgt. Jullie hebben wel gezien dat er een paar zeehonden zwemmen met van die rare ogen. Die zijn blind geworden omdat ze oud zijn. Als mensen oud worden krijgen we ook slechte ogen. Wij worden dan geopereerd of we zetten een bril op onze neus. Dat gaat niet bij zeehonden." kind: "Wanneer mogen de zeehonden weer vrij?" Oppasser: "Deze zeehonden zwemmen hier al heel lang. Zij gaan niet meer terug naar zee. Ze zijn te oud. Het is een soort bejaardentehuis. Dit is ook een blinde zeehond. Hij hoort mij praten. Als ik met mijn vinger door zijn snorharen ga dan hapt hij me. Dus doe ik het met een vis.(Zeehond hapt de vis en eet hem op)Hij voelt dus met zijn snorharen. Hij kwijlt. Het is een beetje een vieze knoeier. Maar hij heeft wel een beetje scherpe tandjes. Ook vogels hebben soms hulp van mensen nodig. Deze zeevogel zit onder de olie. Dat komt doordat zeeschepen wel eens olie verliezen. Dit is de wasmachine waarmee we de vogel schoonmaken. Een olievogel vindt het natuurlijk niet leuk dat we hem vangen en dat we hem in een wasmachine stoppen. Ik stop hem in dit kooitje. Deze kap zet ik over zijn hoofd, dan ziet hij niks meer. Dan laat ik hem zakken in de machine. Dan wordt hij in acht minuten helemaal schoon gewassen. Dit zijn allemaal Jan van Genten. Deze vogels hebben we op het strand gevonden. Er zijn erbij die helemaal onder de olie zaten.Die zijn nu weer mooi schoon!" https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428719 194 2033-08-05T09:50:00+00:00 20954 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no zeehond dierenopvang vervuiling https://schooltv.nl/video-item/het-wad-lopen-op-de-bodem-van-de-waddenzee 2024-01-16T13:57:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19330.w613.r16-9.dc42dce.webp Het wad | Lopen op de bodem van de Waddenzee Dit is Nederland. Ons land heeft eilanden. Die noemen we de Waddeneilanden. Één van die eilanden heet Texel. Daar gaan wij een kijkje nemen! Aan deze kant van het eiland ligt de Waddenzee. Dat is een kleine zee tussen de waddeneilanden en de rest van Nederland. Het is geen diepe zee. Als het eb is, kun je zelfs een stukje lopen over de bodem van de Waddenzee.En daar gaan wij naartoe!Je kunt er allerlei waddiertjes vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428720 264 2033-08-05T09:23:00+00:00 34493 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no bodem wad Waddenzee https://schooltv.nl/video-item/hoe-verzorg-je-een-hond-wat-moet-je-allemaal-doen-als-je-een-hond-hebt 2024-01-04T10:46:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19332.w613.r16-9.7cb4f43.webp Hoe verzorg je een hond? | Wat moet je allemaal doen als je een hond hebt? Wat moet je allemaal doen als je een hond hebt? Mike: Shiiiiira! Kom eens. Je zal wel dorst hebben. Even je baard afvegen. Je moet natuurlijk iedere dag met je hond lekker spelen. Ik borstel 1 keer per dag. Dat is goed voor zijn huid en zijn vacht. Drie keer per dag laat ik Shira uit.Want een Sint-Bernhardhond heeft veel beweging nodig. 1 Keer per week ga ik naar een hondentraining. Daar leer ik Shira steeds beter kennen. We moeten daar allemaal oefeningen doen. Zo leert Shira beter naar me te luisteren. Shira eet 's ochtends brokken. 's Middags eet ze er een beetje vlees bij.'s Avonds eet ze brood met brokken. Het was een drukke dag voor de baas en zijn hond! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428721 126 2033-05-18T03:33:00+00:00 45964 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no zorg huisdier hond https://schooltv.nl/video-item/zeediertjes-vangen-met-een-net-in-de-zee-lopen-kleine-zeediertjes-vangen 2024-01-04T10:46:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19334.w613.r16-9.2cc3403.webp Zeediertjes vangen | Met een net in de zee lopen kleine zeediertjes vangen! Dit is Nederland. Ons land heeft eilanden. Die noemen we de waddeneilanden. Een van die eilanden heet Texel. Daar gaan wij een kijkje nemen. Aan deze kant van het eiland ligt de Waddenzee. Dat is een kleine zee tussen de waddeneilanden en de rest van Nederland. Bij eb wordt het water heel laag. Dan kun je over het wad lopen. Nu is het vloed. Als we de vork hier neerzetten op het randje komt het zo voorbij. Zo snel gaat het. Daar is het al een beetje over de bergjes. Het water wordt steeds hoger. Dat gaat heel snel. Let op, waar is het randje? Even rustig laten stromen, dan komen we precies zien waar het water is. Ja, hier stroomt iets. Even wachten, en dan duurt het niet al te lang en dan staan we midden in de zee. Dat gaat snel he? Dat duurt nog even en dan zijn we bij de dijk. Je kunt er allerlei waddiertjes vinden. Ik heb een krab, een hele rare krab! Hij graaft zich in. Dat is een stukje van een krab, die is niet helemaal heel meer. Dit witte dingetje, dat is een vervelling van een krab. Ik heb heel veel garnalen! Laat eens kijken, oja, ze springen alle kanten op. Een grote krab! Oja zeg, dat is een grote. Hoe moet je hem pakken, weet je dat? Zijwaarts. Waar zit die vuurtoren nou dan? En als het een vrouwtje is? Dan is die wat breder, wat ronder. Gaan we nog een stukje lopen. Eens kijken of daar wat in de bodem zit. Gaan jullie maar kijken wat er allemaal tevoorschijn komt. Wat is dit nou weer dan? Een slang? Een pier! Zie je zijn tong naar buiten komen? Hij heeft ook gepoept op mijn hand. Dat is niet vies, dat is zandpoep. Plankton heeft ie opgegeten en dat zand poept ie weer uit, allemaal pierenpoep. Eens even kijken wat hier in de bodem zit. Hier, een hele grote kokkel, zie je dat, die leven ook in de wadbodem. Hier en hier aan de buitenkant komen twee buisjes naar buiten steken. Dan kan die water aanzuigen, water met plankton en in het andere buisje spuit ie het water weer naar buiten, waar die plankton en zuurstof uit heeft gehaald. Wat is dat? Een zeeduizendpoot. Hij vindt het helemaal niet leuk op de grond, er zitten allemaal vogels in de buurt die lusten allemaal graag een zeeduizendpoot dus gaat ie snel de bodem weer in. Het lijkt net een konijn die een hol graaft. Weet je wat dit is? Een schelp, ja heel goed met een beestje erin een levende schelp. Dat is een buis waar die door kan ademen en water aanzuigen. Hij kan niet zomaar lucht happen. Dus die buis kan heel lang worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428722 127 2033-05-18T03:33:00+00:00 25383 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no Waddenzee zee strand https://schooltv.nl/video-item/3-vormen-van-water-wat-gebeurt-er-met-water-als-je-het-heel-koud-of-heel-warm-maakt 2024-01-16T16:28:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19336.w613.r16-9.6bb9c13.webp Drie vormen van water | Wat gebeurt er met water als je het heel koud of heel warm maakt? Water uit de kraan stroomt. In de vriezer is het heel erg koud. Dan verandert water. Dat duurt wel even. Ja, het verandert in ijs. Maar hoe koud moet het zijn om water in ijs te veranderen? Dat kun je met een thermometer zien. Als de temperatuur onder de 0 graden is, verandert water in ijs. En wat gebeurt er als water heel warm wordt? Dan verandert het in piepkleine waterdruppels. Dat noem je waterdamp. Maar dan moet het water wel heel warm zijn. Bij 100 graden verandert al het water in waterdamp. En als je er een koude spiegel bovenhoudt ... verandert de damp weer in druppels. Net regen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428723 109 2033-07-22T10:45:00+00:00 79532 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no verdampen water smelten vriezen https://schooltv.nl/video-item/als-sneeuw-smelt-doe-een-proefje 2024-01-04T10:46:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19338.w613.r16-9.5d299a4.webp Als sneeuw smelt | Doe een proefje Als het heeft gesneeuwd kun je lekker buiten spelen. Heb je wel eens heel goed naar sneeuw gekeken? Ik zie allemaal figuurtjes. Het zijn kleine rondjes. Ja, sneeuw bestaat uit allemaal kleine stukjes ijs en lucht. Dat ontdek je met dit proefje. Vul een glas met sneeuw. Wat gebeurt er als je het laat smelten? Dan blijft er maar een beetje water over. Het ijs is gesmolten en de lucht is weg. He, wat doe je nou? Ik had toch dorst. Proost dan maar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428724 61 2033-05-18T03:33:00+00:00 56074 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no ijs water smelten sneeuw https://schooltv.nl/video-item/paardenpensioen-zing-mee-met-een-stel-bejaarde-paarden 2024-01-04T10:46:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19340.w613.r16-9.cf94169.webp Paardenpensioen | Zing mee met een stel bejaarde paarden! Er komt een tijd, dan zijn paarden te oud om te werken. Net als opa en oma. Deze paarden wonen op een boerderij voor oude paarden. Ze zijn met paardenpensioen! Springpaard: Vroeger kon ik springen,over hekken of een sloot. Vroeger kon ik mensen dragen. Vroeger was ik groot. Manegepaard: Vroeger kon ik stappen,geduldig heen en terug. Vroeger kon ik kinderen dragenop mijn sterke rug Samen:Vroeger was ik 't beste paard.Nu ben ik oud, als paard bejaard. Vroeger was ik kampioen. Maar nu ben ik, nu ben ik, met paarden-pensioen?. Springpaard: Vroeger moest ik springen. Mensen schreeuwden aan de kant. Wat deed het pijn als ik me stootte aan zo'n balken-rand. Managepaard: Vroeger moest ik lopenuren in het rond. Vroeger moest ik aan een touwtje met een bitje in mijn mond. Samen: Maar vroeger is al lang niet meer.Ik race, ik draaf, ik spring niet meer. Nu hoef ik dat niet meer te doen,want nu ben ik, nu ben ik, met paarden-pensioen. tekst en muziek: André Rooymans ©2001 https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428725 113 2033-07-28T12:33:00+00:00 35011 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no pony paard bejaarde https://schooltv.nl/video-item/bidden-in-de-moskee-het-gebedshuis-van-de-islamieten 2024-01-04T10:46:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19342.w613.r16-9.6ebf38d.webp Bidden in de moskee | Het gebedshuis van de islamieten In de Moskee. Dit zijn sara en Laila in de moskee. Zij hebben de islam als geloof. Voordat ze de moskee in gaan, wassen ze zich in de wasruimte. Ze wassen hun armen, het gezicht, de voeten. Alles drie keer. En als laatste een gebed. Even de schoenen uit en dan mogen ze de moskee in. Die stoel wordt gebruikt door de Imam. En dan houdt hij dit vast. Hij zegt wat goed is en wat niet. En wat we moeten doen. En hoe je problemen op moet lossen. Vrouwen en meisjes bidden in een andere ruimte. Als je in gebed bent mag je geen haren zien. Geen een. In de moskee denken de mensen aan hun god: Allah en aan de profeet Mohammed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428726 119 2033-08-05T08:17:00+00:00 41685 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no moskee godsdienst bidden islam https://schooltv.nl/video-item/misdienaar-als-je-misdienaar-bent-help-je-mee-in-de-kerk 2024-01-04T10:46:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19344.w613.r16-9.bcb5643.webp Misdienaar | Als je misdienaar bent help je mee in de kerk "Ik begin met mijn handen te wassen, want als ik de tafel ga dekken moeten mijn handen schoon zijn."Ronald is misdienaar, hij helpt mee in de kerk. "Dit is de toog. Dit is het koord en ik heb nu een paars koord omdat het Pasen is. En nu breng ik de toorts naar het altaar. Dit is het tabernakel en ik neem nu deze kelk mee met het Heilige Brood. Ik vind het leuk om misdienaar te zijn want anders moet ik stilzitten in de kerk en nu kan ik meedoen met de mis. Ik dek nu de tafel. Dit is het Heilige Brood. Ze zeggen dat dit het lichaam van Christus is. Dit is de wijn. Ze zeggen dat dit het bloed van Christus is. Je kan misdienaar worden als je de Eerste Heilige Communie hebt gedaan. Zowel jongens als meisjes kunnen misdienaar worden." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428727 143 2033-07-28T13:27:00+00:00 9465 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no kerk misdienaar katholicisme https://schooltv.nl/video-item/meeuwen-een-bezoek-aan-een-meewenkolonie 2024-01-04T10:46:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19346.w613.r16-9.2042fed.webp Meeuwen | Een bezoek aan een meewenkolonie We blijven netjes aan de rand anders vliegen alle meeuwen weg. Dan worden alle jonge meeuwtjes nat en dat willen we natuurlijk niet. Zie je al die kopjes daarboven? Dat zijn allemaal broedende meeuwen. En dan leggen ze drie eieren. Allemaal. En in dat ei daar zit een kuikentje. En dat kuikentje wordt een grote meeuw. Zie je die zitten? Dat is een mantelmeeuw."Wat eten meeuwen?" De mantelmeeuw die eet vis. De zilvermeeuw die eet mosseltjes. En de stormmeeuw die eet wormpjes en insectjes. "Zit dat allemaal hier dan wel?" Ja mosseltjes die zitten hier. Niet in het restaurant. Dat is op het strand. Dat is het restaurant van de meeuwen."Waarom broeden meeuwen graag in de duinen?" Nou, omdat het voedsel zo lekker dichtbij zit dan. Dan kunnen ze vanaf het strand lekker mosseltjes gaan halen en visjes. Want hier achter ligt de zee. "Hé, wat is dat nou?" Ja kom eens kijken jongens, Wat is dat nou? "Mosselen" Dit is geen poep. Het lijkt wel heel veel op poep maar het is een braakbal. Zullen we eens kijken wat er allemaal in zit? Wat zien jullie ertussen zitten. "Stukjes stenen..., stukjes mosselen geloof ik." Ja dat is helemaal correct. Dat is hartstikke goed. Dat zijn allemaal stukjes mossel. Dus hij slikt zo'n mossel in en dan komt het in zijn maag. Een hele sterke maag heeft ie. En die maag die maakt de mossel kapot en dan blijft er dit van over. En dan kan ie de binnenkant van de mossel opeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428728 112 2033-08-01T15:41:00+00:00 18820 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no meeuw kolonie broeden https://schooltv.nl/video-item/golf-maar-golven-een-liedje-over-de-zee 2024-01-16T16:22:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19348.w613.r16-9.b7e230c.webp Golf maar golven... | Een liedje over de zee! Worden golven in de zee Van dat golven nooit eens moe? Golven golven dag en nacht Komen altijd naar me toe? Komen zij me iets vertellen Van het leven in de zee? Brengen daarom al die golven Zo veel schelpen voor me mee? Golf maar golven Word niet moe Kom maar golven Naar me toe? Golf maar golven Van de zee Wat brengen jullie Voor mij mee? Duizend kleuren, zoveel schelpen Elke steen lijkt diamant En komt die fles daar met dat briefje Van iemand aan de overkant? Flessen, schelpen, planken, stenen Wie bracht ze op dit strand? Rollen daarom al die golven Uit de zee zo op het land? Golf maar golven Word niet moe Kom maar golven Naar me toe? Golf maar golven Van de zee Wat brengen jullie Voor mij mee? tekst / muziek: andré rooymans © 2004tekst gedicht uit fles: Saskia Wind https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428729 160 2033-08-02T11:58:00+00:00 37008 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no golf zee liedje https://schooltv.nl/video-item/ik-ben-verliefd-een-liedje-over-verliefd-zijn 2024-01-04T10:46:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19350.w613.r16-9.c3e128f.webp Ik ben verliefd! | Een liedje over verliefd zijn... Verliefd. M'n buik doet gek, zo lekker licht En overal zie ik jouw gezicht Ik denk dat ik op je ben M'n moeder zegt: 'Je doet zo raar! En vrienden zeuren dat ik staar Ik denk dat ik op je ben (refrein) : Wow, ik ben verliefd Als ik je ogen zie Krijg ik knikken in m'n knie En voel ik van die vlinders in m'n buik Want ik ben verliefd De allerliefste dat ben jij Ik hoop dat jij ook bent op mij Want ik ben op jou verliefd Hartstikke verliefd Waar jij bent daar wil ik zijn In de klas en op het plein Ik denk dat ik op jou ben Ik teken voor jou op het raam Een hart, een pijl, en dan jouw naam Ik denk dat ik op jou ben (refrein): En het mooiste zou zijn Als jij het zelfde voelt dan is het dubbel fijn Je bent voor mij bedoeld Geheim van jou en mij 't is van ons allebei Ik ben op jou - ben jij op mij? Ik ben op jou verliefd! (refrein) Tekst & Muziek: Winston Noordkaap© 2005 https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428730 131 2033-07-22T12:37:00+00:00 39613 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no relatie verliefd https://schooltv.nl/video-item/een-leesblad-maken-lees-jij-ook-graag-de-donald-duck-of-de-okki 2024-01-04T10:46:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19352.w613.r16-9.daea178.webp Een leesblad maken | Lees jij ook graag de Donald Duck of de Okki? Ssst! Ze zijn aan het vergaderen! Dit is de redactie. Zij bedenken welke onderwerpen er deze keer in het blad moeten komen. Daarna gaat de redacteur op zoek naar informatie in boeken en op internet. Wat leuk hè, er komt ook een puzzel in het blad. Een puzzel over sleutels. In een leesblad staan natuurlijk ook mooie plaatjes van dieren. Uit dit boek worden de mooiste foto's gekozen. Er moet natuurlijk ook nog een verhaaltje bij de puzzel komen. Anders weet je niet hoe je het moet doen. En dan kijkt de eindredacteur of er geen foutjes meer in staan. Ha, daar staat KAM in plaats van LAM. Nu kan het leesblad gedrukt worden. Bij de drukker worden al die plaatjes en verhalen afgedrukt op grote vellen papier. De drukpers drukt de kleuren een voor een over elkaar. Eerst geel, dan komt er rood bij, dan blauw en als laatste zwart. Maar van zo'n grote lap papier kun je natuurlijk niet lezen. Dus worden er vellen van gesneden en die worden weer door een machine gevouwen. Zo dat begint er al aardig op te lijken. Deze meneer controleert of de kleuren niet over elkaar zijn gedrukt. Ja ze staan goed naast elkaar. Het blad mag dus worden afgemaakt. Nu komt er alleen nog een nietje doorheen en dan is het leesblad klaar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428731 183 2033-07-21T12:05:00+00:00 9118 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no drukpers media redactie tijdschrift https://schooltv.nl/video-item/hondenrassen-een-labrador-een-sint-bernard-en-een-golden-retriever-zijn-rashonden 2024-01-04T10:46:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19354.w613.r16-9.db0dc6c.webp Hondenrassen | Een Labrador, een Sint Bernard en een Golden Retriever zijn rashonden Woopy is een Labrador. Hij houdt van zwemmen en vindt spelen ook erg leuk. Waarvoor werden Labradors vroeger gebruikt? Voor de vissers, die namen ze mee zodat ze de netten uit het water konden halen. En ook om te jagen. Dan schoot de jager een eend, die viel in de sloot. Dan zegt de jager zoek en apport. Dan moet de hond de eend halen en bij je komen brengen. Woopy die springt zo leuk in de sloten en dat doet ze een bommetje erin. En dan rent ze keihard door de sloot. Dat vind ik zo leuk aan Woopy. Mike wie heb jij daar naast je liggen? Shira, het is een Sint Bernhards hond. Bij een sneeuwstorm kan ze mensen redden. Ze is rustig en houdt van kinderen en ze is heel erg speels. Dit is Fellow. Hij is een Golden retriever en hij is heel erg lief en aardig. Hij wil graag getraind worden. Dit is Pitt, hij is een bastaard. Een bastaard? Wat is dat? Een bastaard is een kruising tussen twee rashonden. Dus als de moeder een rashond is en de vader een ander soort rashond dan krijg je? Een bastaardhond! Lief. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428732 94 2033-08-05T08:37:00+00:00 12228 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no jachthond hond https://schooltv.nl/video-item/de-duinen-waarom-waaien-de-duinen-niet-weg 2024-01-16T13:57:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19356.w613.r16-9.aada63a.webp De duinen | Waarom waaien de duinen niet weg? De duinen beschermen het land tegen de zee. Duinen waar je lekker in kunt spelen? Dit is helmgras. En dit de wortels, waarom zijn die wortels zo lang, denken jullie? Deze wortels zijn zo lang om het zand vast te houden!' Helmgras? Hoe werkt dat nou? We doen een proefje. Wat heb je nodig? Een borstel? een föhn? en zand? We doen net alsof dit een duin is? Als er wind is, waait het duin zó weg? Net als hier.. de föhn blaast het hoopje zand van tafel. Nu doen we het anders? De pinnen van de borstel zijn de wortels van het helmgras. Eens kijken wat er nu gebeurd!? 'Hé, het zand blijft ertussen zitten!'Ja, de pinnen houden het zand bij elkaar. Nu waait het zand minder goed weg! Dus de wortels van het helmgras beschermen de duinen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428734 105 2033-08-01T14:11:00+00:00 44893 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no duin helmgras zand https://schooltv.nl/video-item/een-kijkje-bij-huisje-boompje-beestje-hoe-wordt-een-televisieprogramma-eigenlijk-gemaakt 2024-01-04T10:46:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19358.w613.r16-9.d9fdd1b.webp Een kijkje bij Huisje Boompje Beestje | Hoe wordt een televisieprogramma eigenlijk gemaakt? Hé, wat zijn deze kinderen aan het doen? Ah, ze zijn televisie aan het kijken. Leuk hoor. He maar wacht eens even? ze kijken Huisje Boompje Beestje. Hoe wordt Huisje Boompje Beestje eigenlijk gemaakt? Dit zijn redacteuren van Huisje Boompje Beestje. Zij zoeken uit waar het in Huisje Boompje beestje over moet gaan. Op internet bijvoorbeeld kan je heel veel informatie vinden. Kijk ze hebben hier ook veel boeken waar van alles in staat. Als ze weten waar het over moet gaan kan er gefilmd worden. De regisseur vertelt wat er gedraaid moet worden.Dit is de cameraman. Hij zorgt ervoor dat alles mooi gefilmd wordt. Dat is heel belangrijk. Het beeld mag natuurlijk niet teveel heen en weer bewegen. En deze man met een koptelefoon op is de geluidsman. Hij neemt al het geluid op met een geluidshengel. Als de regisseur ACTIE! heeft geroepen kan iedereen beginnen. Nou dit wordt dus een filmpje over kinderen die uit school komen. He, daar zie ik ons filmpje. Het zit nu in de computer. Alle stukjes film worden bekeken en er wordt gekozen welke stukjes in het filmpje komen. Daarna wordt alles in de goede volgorde achter elkaar gezet. Dat noem je monteren. He daar ben ik!. Ja die mevrouw daar achter het raam. Weet je wat ik aan het doen ben? Ja ik lees alle teksten op. Want mijn verhaal moet ook nog bij het filmpje anders weet je niet goed waar het over gaat. Maar ons filmpje is nog niet klaar. Er moet ook nog een mooi muziekje bij. Misschien dit, of dit. Ja, dit klinkt wel mooi. En zo wordt het als alles klaar is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428733 206 2033-04-01T11:04:00+00:00 27624 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no televisie media redactie filmen https://schooltv.nl/video-item/het-sneeuwt-soms-komt-er-geen-regen-uit-de-wolken-maar-sneeuw 2024-01-16T16:27:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19360.w613.r16-9.b22202c.webp Het sneeuwt! | Soms komt er geen regen uit de wolken, maar sneeuw Soms komt er geen regen uit de wolken, maar sneeuw. Hoe kan dat? Stel je weer voor dat je met een vergrootglas naar een wolk kan kijken. Dan zie je piepkleine waterdruppeltjes, piepklein! Als het gaat vriezen in de wolk, veranderen de waterdruppeltje in heel fijne ijskristallen. Geen één kristal is hetzelfde: je hebt naaldjes, sterretjes en nog veel meer vormen. Bijzonder hè! De ijskristallen worden groter en groter... en gaan aan elkaar plakken. Dan is het een sneeuwvlok. Als de sneeuwvlokken zwaar worden, vallen ze als sneeuw naar beneden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428735 51 2033-05-18T03:33:00+00:00 79587 2010-10-23T22:59:00+00:00 yes no weer neerslag sneeuw https://schooltv.nl/video-item/het-regent-hoe-kan-het-opeens-gaan-regenen 2024-01-04T10:46:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19362.w613.r16-9.dff901f.webp Het regent! | Hoe kan het opeens gaan regenen? Maar waar komt de regen nou vandaan? Dit is een wolk. Als we daar met een vergrootglas naar kijken zien we piepkleine waterdruppels. Heel vaak gebeurt er niks. Dan drijven ze gewoon met z'n allen in de lucht. Maar soms komen er heel veel waterdruppeltjes bij. Dan wordt het druk! Ze botsen tegen elkaar aan en worden dan grotere druppels. En zo kan dat een tijdje doorgaan. De druppels worden groter en groter en groter en groter en? PATS, ze gaan vallen! Ze zijn te groot en te zwaar geworden om te blijven zweven. Dan gaat het regenen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428736 36 2033-07-22T11:02:00+00:00 30364 2005-05-02T22:59:00+00:00 yes no regen weer wolk https://schooltv.nl/video-item/imam-wat-is-een-imam 2024-01-04T10:46:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19364.w613.r16-9.a294502.webp Imam | Wat is een imam? Een imam is voorganger in de moskee, zoals bijvoorbeeld een pastoor de voorganger is van de katholieke kerk en een rabbijn in de joodse synagoge. Een imam bidt samen met de mensen in de moskee. Hij leest voor uit de Koran, dat is het heilige boek van de moslims. Ook geeft de imam vaak les. Deze lessen gaan over wat er in de Koran te lezen is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428737 27 2033-04-05T14:45:00+00:00 11479 2005-03-04T15:29:00+00:00 yes no imam moslim moskee https://schooltv.nl/video-item/mantelbaviaan-wat-een-gekke-aap 2024-01-04T10:46:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19366.w613.r16-9.3c0021e.webp Mantelbaviaan | Wat een gekke aap! De mantelbaviaan leeft in de Savannen van Afrika. Ze leven op de grond en lopen op handen en voeten. Als er gevaar dreigt verbergen ze zich in de bomen. De mannetjes van de mantelbavianen hebben een zilvergrijze mantel op de schouders. Hoe mooier de mantel hoe meer indruk de baviaan maakt. Veel indruk maken is belangrijk voor de positie in de groep. Hoe mooier hoe belangrijker? Een ander kenmerk van mantelbavianen is de rode huid op hun gezicht en billen. Hoe roder de billen hoe meer indruk de aap maakt op zijn soortgenoten!Als een vrouwtje vruchtbaar is heeft ze felrode billen en vinden de mannetjes haar extra aantrekkelijk en willen graag met haar paren. Tussen mei en juli worden de jongen geboren. Een babybaviaantje klemt zich de eerste weken vast aan de vacht van de moeder. Later wordt het jong op de rug van de moeder rondgedragen.Overdag zoeken de dieren samen naar voedsel. Ze eten vruchten, planten en kleine diertjes. De band tussen de leden van de groep wordt versterkt door gezellig met elkaar bezig te zijn, zoals elkaar vlooien. De ene baviaan haalt beestjes en vuil uit de vacht van een andere baviaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428738 191 2033-05-18T03:33:00+00:00 38026 2005-05-24T22:59:00+00:00 yes no dier baviaan https://schooltv.nl/video-item/de-leeuw-koning-der-dieren 2024-01-04T10:46:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19368.w613.r16-9.7aafc84.webp De leeuw | Koning der dieren Leeuwen leven vooral in Afrika. Bij ons in Europa zie je ze alleen in de dierentuin. Leeuwen zijn roofdieren. Ze zijn dol op grote stukken rauw vlees. Per dag krijgen ze in de dierentuin wel 2,5 kilo. Leeuwen zijn echte slaapkoppen. Soms slapen ze wel twintig uur per dag. Stel je eens voor, dat je maar zo'n vier uurtjes per dag wakker bent! Jonge leeuwen zijn wel vaak actief en speels. Spelen is heel belangrijk voor ze, want zo oefenen ze hoe ze later moeten jagen. Met hun scherpe nagels kunnen ze makkelijk een prooi doden, maar ze gebruiken hun nagels ook om sporen achter te laten. Jonge leeuwen hebben een gevlekte huid, ook als ze al wat groter zijn. Daaraan kun je de jongen dus herkennen. Omdat de leeuw geen vijanden heeft onder de dieren, noemen we hem wel de koning van het dierenrijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428739 146 2033-05-18T03:33:00+00:00 121116 2005-02-23T23:59:00+00:00 yes no roofdier dier Afrika leeuw dierentuin https://schooltv.nl/video-item/bijen-het-verhaal-van-de-honingmakers 2024-01-16T16:19:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19370.w613.r16-9.ca75249.webp Bijen | Het verhaal van de honingmakers Honingbijen behoren tot de sociale insecten. Dat betekent dat ze in een grote groep bij elkaar leven en samenwerken. We noemen dit een bijenvolk. Bijen bouwen hun nesten in holle bomen, in kasten of zoals hier in een bijenkorf. Hierin bouwen de werksters van bijenwas de raten. Aan het hoofd van het volk staat de koningin. Hier te herkennen met de groene stip. De koningin is groter en slanker dan de werkbijen en ze kan wel 4 of 5 jaar oud worden. De koningin legt alleen maar eitjes wel 1600 op een dag. Ze is dus eigenlijk de moeder van alle bijen en wordt ook wel moer genoemd. Hier wordt en werkster geboren. De eerste taken zijn het poetsen van de cellen,…. het verzorgen van de koningin, en de larven …… en het bouwen van de raten. Na 21 dagen wordt ze haalbij. Ze gaat dan op zoek naar voedsel. Het hoofdvoedsel van honingbijen is nectar en stuifmeel, Deze halen uit de bloemen van planten. In het nest wordt het stuifmeel en nectar aan andere werksters overgegeven. Deze geven het aan de jongen of bewaren het in speciale cellen. Een imker haalt de raten met daarin de honing uit de bijenkasten en stop deze in een speciale slinger. De honingslinger. Door het snelle ronddraaien wordt de honing uit de raten geslingerd en opgevangen. Zo hebben wij heerlijke honing. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428740 182 2032-12-31T22:00:00+00:00 131359 2008-11-30T22:00:00+00:00 yes no dier honing bij imker https://schooltv.nl/video-item/ovulatie-eisprong 2024-01-04T10:46:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19372.w613.r16-9.2b5b110.webp Ovulatie | Eisprong Eicellen zijn de vrouwelijke voortplantingscellen. Dit is je baarmoeder. Eicellen worden gemaakt in de eierstokken. Die zitten links en rechts van de baarmoeder. Vanaf de puberteit komt er eens per vier weken een eicel vrij en dit noem je ovulatie. De eileiders vervoeren de eicellen naar de baarmoeder. En als een eicel niet bevrucht is door een zaadcel, lost de eicel op. Daarna wordt je ongesteld. Er komt dan bloed en slijm uit je vagina. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428741 32 2033-05-18T03:33:00+00:00 34991 2005-02-08T23:59:00+00:00 yes no ovulatie menstruatie eisprong https://schooltv.nl/video-item/ontwikkeling-ongeboren-baby-een-kijkje-in-de-buik-van-een-zwangere-vrouw 2024-01-16T16:23:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19374.w613.r16-9.a56f149.webp Ontwikkeling ongeboren baby | Een kijkje in de buik van een zwangere vrouw De baby groeit in de baarmoeder. Daar drijft ie in vruchtwater. Dat beschermt hem tegen stootjes, temperatuursveranderingen en uitdrogen. Via de navelstreng krijgt de baby voedsel en zuurstof van de moeder. De navelstreng loopt tussen de baby en de placenta. De eerste maand is de baby 1 mm groot. Hij lijkt dan een beetje op een zeepaardje. In de tweede maand zie je al twee ogen. Het hartje klopt en de baby is nu 1 cm groot. en de derde maand begint hij al steeds meer op een echt mensje te lijken. Hij heeft dan al een klein neusje en mondje. En beweegt al met zijn piepkleine handjes en voeten. De baby is dan zes centimeter groot. In de vierde maand krijgt de baby haartjes en nageltjes en aan het eind van de vierde maand is hij 20 cm lang. In de vijfde maand gaat de baby acrobaatje spelen en begint de moeder hem te voelen in je buik. De baby is flink gegroeid en is nu 30 cm lang. In de zesde maand voelt de moeder hem nog beter schoppen. Zijn oogjes zijn nu duidelijk te zien. In de zevende maand ligt de baby met z'n hoofdje naar beneden. Hij is nu ongeveer 39 cm lang. De achtste maand is de baby eigenlijk klaar om geboren te worden. Maar hij kan beter nog even wachten. In de negende maand beweegt de baby steeds minder, omdat hij al zo groot is. En aan het eind van de negende maand ligt het kindje te wachten op het startsein. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428742 167 2033-05-18T03:33:00+00:00 141616 2005-02-08T23:59:00+00:00 yes no embryo baby foetus https://schooltv.nl/video-item/ongesteld-maandverband-en-tampons 2024-01-04T10:46:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19376.w613.r16-9.6482706.webp Ongesteld | Maandverband en tampons Als je ongesteld bent dan verlies je een paar dagen lang wat bloed uit je vagina. En het betekent dat je geslachtsrijp bent vanaf dat moment. En geslachtsrijp betekent dat je een kind kan krijgen van een jongen. Maandverband is er in verschillende soorten, maten en diktes. Het voordeel is dat het makkelijk in gebruik is. Maandverband verschoon je minstens 4 keer per dag. Ook tampons zijn verkrijgbaar in verschillende soorten, maten en diktes. Het werkt als een spons. Het voordeel is dat je makkelijk kunt bewegen. Ook een tampon verschoon je minstens 4 x per dag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428743 46 2033-05-18T03:33:00+00:00 81183 2005-02-08T23:59:00+00:00 yes no puberteit maandverband menstruatie tampon https://schooltv.nl/video-item/levensfasen-van-baby-tot-puber 2024-01-04T10:46:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19378.w613.r16-9.4c0b405.webp Levensfasen | Van baby tot puber Je begint je leven als baby. Na een half jaar krijg je tanden en na een jaar kun je voorwerpen pakken en je leert zitten, staan en lopen. Als peuter leer je traplopen, met een lepel eten en met blokken bouwen. Kleuters leren veters strikken en zijn vaak al zindelijk. Als schoolkind leer je lezen, schrijven en rekenen. Je gebit verandert van melkgebit in een blijvend gebit. Puber ben je ongeveer van je 11de tot je 19de dan maak je een enorme groeispurt en je gevoelens veranderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428744 60 2033-05-18T03:33:00+00:00 100393 2005-02-08T23:59:00+00:00 yes no kind fase leven https://schooltv.nl/video-item/jongen-of-meisje-primaire-geslachtskenmerken 2024-01-16T15:57:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19380.w613.r16-9.d2dd45e.webp Jongen of meisje? | Primaire geslachtskenmerken Geslachtsorganen zijn lichaamsdelen waarmee je een jongen van een meisje kunt onderscheiden. Meisjes hebben al vanaf hun geboorte, een vagina, schaamlippen; binnenste en buitenste schaamlippen, een plasgaatje en een clitoris. Dit is een klein bobbeltje tussen je schaamlippen dat je kunt vergelijken met de eikel van jongens. Die clitoris is ook het meest gevoelig bij seksuele aanraking. Een aantal mannelijke geslachtsorganen heb je als jongen al vanaf je geboorte. Die penis dus, maar ook je balzak en je teelballen. De ronde top van de penis is de eikel. Deze is bij veel jongens het meest gevoelig voor seksuele aanrakingen. Over de eikel zit de voorhuid. Bij sommige jongens bedekt deze de hele eikel. Anderen hebben een kortere of besneden voorhuid en dan is de eikel voor een deel onbedekt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428745 55 2033-05-18T03:33:00+00:00 121748 2005-02-08T23:59:00+00:00 yes no jongen meisje vagina penis https://schooltv.nl/video-item/de-bevalling-geboorte 2024-01-16T15:49:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19382.w613.r16-9.3738db4.webp De bevalling | Geboorte Na negen maanden ligt de baby met zijn hoofd naar de uitgang van de baarmoeder. De moeder krijgt dan weeën, een soort buikkrampen. Die geven aan dat de geboorte begint. De baarmoedermond wordt nu wijder. Ontsluiting heet dat. Dan springen meestal de vruchtvliezen stuk. En het vruchtwater stroomt naar buiten. De moeder moet nu haar spieren gebruiken om de baby naar buiten te persen. Direct na de geboorte wordt de navelstreng doorgeknipt. Dat doet geen pijn. De baby moet nu zelf gaan ademhalen. Een kwartier na de geboorte komt de nageboorte. Die bestaat uit de placenta, de navelstreng en de vruchtvliezen. Na een paar uur drinkt de baby melk uit de borst van de moeder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428746 55 2033-05-18T03:33:00+00:00 127696 2005-02-08T23:59:00+00:00 yes no geboorte zwanger navelstreng baby https://schooltv.nl/video-item/het-condoom-voor-bescherming-tegen-zwangerschap-en-soas 2024-01-10T15:19:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19384.w613.r16-9.0abef99.webp Het condoom | Voor bescherming tegen zwangerschap en soa's Een condoom is gemaakt van rubber. Hij beschermt tegen zwangerschap. Maar ook tegen geslachtsziekte of aids. Het risico is dat ie kapot kan gaan dus bewaar hem voorzichtig en kijk uit met scherpe nagels. Als je een condoom omdoet knijp je het bovenste stukje met duim en wijsvinger dicht en rol je hem over je penis. Na het klaarkomen wordt je penis slap. Je houdt het condoom vast en trekt je penis terug uit de vagina. Dan rol je het condoom van je penis af en gooi je hem in de vuilnisbak en niet in de wc! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428747 42 2033-05-18T03:33:00+00:00 85593 2005-02-08T23:59:00+00:00 yes no geslachtsziekte zwanger condoom voorbehoedsmiddel https://schooltv.nl/video-item/bevruchting-zaadcel-ontmoet-eicel 2024-01-04T10:46:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19386.w613.r16-9.12fe774.webp Bevruchting | Zaadcel ontmoet eicel Uiteindelijk kan de penis in de vagina worden gebracht. Doordat je bewegingen maakt, wordt de penis in de vagina op en neer bewogen. Dat leidt dan tot een orgasme. Of te wel klaarkomen. Hierbij heeft de jongen een zaadlozing. Als je geen condoom gebruikt, komt het sperma terecht in de vagina van het meisje. En kan ze zwanger worden. Als je tijdens het vrijen geen voorbehoedmiddel gebruikt heb je kans op bevruchting. Bij een zaadlozing komen er 3 tot 5 honderd miljoen zaadcellen in de vagina terecht. De meeste glijden dan weer naar buiten als het meisje na het vrijen beweegt. Maar de snelste en sterkste zaadcellen zwemmen via de baarmoedermond en de baarmoeder naar de eileiders. Als er dan net een rijpe eicel is uitgestoten kan het raak zijn. De zaadcel dringt dan het eitje binnen en als de bevruchte eicel dan via de eileider naar de baarmoeder gaat om zich te nestelen, dan is het meisje zwanger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428748 65 2033-05-18T03:33:00+00:00 137925 2005-02-08T23:59:00+00:00 yes no zwanger baarmoeder seks eicel bevruchten zaadcel https://schooltv.nl/video-item/productie-zaadcellen-het-mannelijk-voortplantingsorgaan-in-actie 2024-01-16T16:30:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19388.w613.r16-9.283d057.webp Productie zaadcellen | Het mannelijk voortplantingsorgaan in actie Bij een jongen beginnen in de puberteit de teelballen zaadcellen te maken. Zaadcellen zijn de voortplantingscellen van de man. De teelballen liggen in de balzak. In de bijballen worden de zaadcellen bewaard. Via de zaadleiders komen de zaadcellen bij de prostaat. De prostaat en de zaadblaasjes maken vocht. In dit vocht kunnen de zaadcellen zwemmen. Zaadcellen en vocht samen noemen we sperma. Bij een zaadlozing komt het sperma uit de penis. Het gaat via de urinebuis naar buiten. Een penis moet daarvoor eerst stijf worden. Soms lijkt het dan alsof ie bestaat uit bot, maar dat is niet zo. Rond je plasbuis liggen heel veel blaasjes en die kunnen zich met bloed vullen. Dit wordt geregeld door je hersenen omdat je bijvoorbeeld aan seks denkt. De penis wordt dan steeds dikker en uiteindelijk gaat hij rechtop staan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428749 66 2033-05-18T03:33:00+00:00 50882 2005-02-08T23:59:00+00:00 yes no teelbal penis zaadcel https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-kippen-en-eieren 2024-01-04T10:46:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19389.w613.r16-9.36780c2.webp Nieuws uit de natuur | Kippen en eieren Afl.: Kippen en eieren. Thema: Groeien. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054919 1740 24001 2013-02-18T01:04:40+00:00 yes no kip groeien voortplanting vogel testkees ei kuiken https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-paddentrek 2024-01-04T10:46:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19390.w613.r16-9.cc59f0a.webp Nieuws uit de natuur | Paddentrek Thema: Voorjaar. Tijdens de paddentrek gaan de padden vanuit hun overwinteringsplek naar een plaats met stilstaand water om te paren: een sloot, ven of vijver. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054917 1740 6916 2013-02-18T01:03:29+00:00 yes no pad sloot testkees lente paren seizoen https://schooltv.nl/video-item/het-politiepaard-een-dapper-dier 2024-01-04T10:46:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19392.w613.r16-9.2221c33.webp Het politiepaard | Een dapper dier! De politie maakt bij het politiewerk soms gebruik van paarden. Dat noemen we: de bereden politie. De paarden worden vooral ingezet bij evenementen waar veel mensen zijn, zoals popconcerten of voetbalwedstrijden. De politie gebruikt paarden, omdat ze lief en vriendelijk zijn, maar ook groot, sterk en imposant. En vanaf de rug van het paard kan een agent alles goed zien. Paarden zijn vluchtdieren. Bij gevaar willen ze vluchten. Van herrie, felle kleuren en vlaggen kunnen ze weleens schrikken en op hol slaan. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Daarom krijgen paard en ruiter een speciale training. Paard en ruiter leren omgaan met bijvoorbeeld dichte rook, felle kleuren, lawaai en... vuur. Het duurt ongeveer een half jaar van trainen,voordat het paard de ruiter helemaal vertrouwd. Het paard is immers een vluchtdier, maar hij mag niet vluchten wanneer het te eng wordt. Hij mag zelfs niet vluchten voor vuur. Het paard moet zoveel vertrouwen hebben in de ruiter, dat hij zelfs door vuur heen durft te springen. Paard en ruiter blijven trainen. Iedere week minstens een dag. Zo blijven paard en ruiter vertrouwd met onverwachte gebeurtenissen als een harde knal van een rotje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428750 134 2033-05-18T03:33:00+00:00 60646 2005-02-01T23:59:00+00:00 yes no paard politie trainen https://schooltv.nl/video-item/de-haai-een-snelle-rover 2024-01-16T16:25:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19393.w613.r16-9.d8012ce.webp De haai | Een snelle rover Bij de vissen kennen we beenvissen en kraakbeenvissen. Roggen en haaien behoren tot de kraakbeenvissen. Beenvissen hebben een skelet van echte harde botten. Kraakbeenvissen hebben een skelet van zachtere kraakbeen botten. Hierdoor is het skelet veel buigzamer. De huid is niet bedekt met schubben, maar met hele kleine huidtandjes. De huid voelt ruw aan, net als schuurpapier. Haaien eten voornamelijk vis. Een haai heeft verschillende rijen tanden in zijn bek, soms wel 15! De tanden zijn de grootste tanden van alle vissen, meestal zijn de tanden driehoekig van vorm, puntig en zeer scherp. Wanneer een haai een tand verliest komt er gewoon een nieuwe. Het voedsel wordt zonder te kauwen in een keer doorgeslikt. Haaien hebben een gestroomlijnd, lang lichaam. Met de krachtige staartvin bewegen ze zich snel voort. Met de borstvinnen kunnen ze sturen en de rugvin zorgt voor het evenwicht. Haaien kunnen redelijk goed zien en proeven. Ze kunnen echter zeer goed ruiken. 1 Druppel bloed wordt al waargenomen op meer dan een kilometer afstand! Ook kan een haai trillingen voelen. Op de zijkanten van de haai zitten gaatjes die zeer kleine trillingen in het water kunnen voelen. Zo voelt een haai waar een vis zwemt. Haaien ademen door middel van kieuwen. Op de zijkant van de kop zitten meestal vijf paar kieuwspleten. Wanneer de bek opengaat zijn de spleten gesloten. Wanneer de haai zijn bek dicht doet gaan de spleten open en stroomt het water er langs. Het zuurstof dat in het water zit wordt er door de kieuwen uitgehaald. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428751 104 2033-05-18T03:33:00+00:00 96655 2005-02-01T23:59:00+00:00 yes no kraakbeen dier haai vis zee https://schooltv.nl/video-item/afschaffing-slavenhandel-1814 2024-07-09T08:43:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19395.w613.r16-9.ba432b3.webp De afschaffing van de slavenhandel | Verboden in 1814 Vroeger werd er gehandeld in slaven. Dat vond men heel gewoon toen. Ook Nederlandse kooplieden deden mee aan die handel. In de 18e eeuw haalden ze die mensen uit Afrika, en brachten ze per schip over naar Amerika en verder. Geboeid worden de slaven aan boord gebracht en in een ruim gestouwd. Er kunnen zo'n 300 slaven in een schip. Na een lange, vreselijke reis komt het schip aan in Curaçao. Hier krijgen de slaven vers eten en drinken en worden ze opgeknapt. Daarna worden ze weer verder vervoerd naar Suriname en Amerika, om verkocht te worden aan boeren. Ze moeten werken op plantages. Als slaaf zijn ze voor altijd hun vrijheid kwijt. Met de handel in slaven verdienen de Hollandse kooplieden veel geld. Een paar honderd jaar heeft de slavenhandel geduurd. Langzamerhand protesteerden steeds meer mensen tegen die slavenhandel. Zo ga je toch niet om met mensen.Maar het duurt nog jaren voordat iedereen er zo over denkt. In 1814 komt er een wet die de handel in slaven verbiedt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428752 97 2033-05-08T07:04:00+00:00 87074 2005-01-26T23:59:00+00:00 yes no Afrika Curaçao slavernij https://schooltv.nl/video-item/op-het-schip-de-overtocht 2024-07-09T08:44:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19397.w613.r16-9.1cecc0d.webp Op het schip | De overtocht Vroeger werd er gehandeld in slaven. Dat vond men heel gewoon toen. Ook Nederlandse kooplieden deden mee aan die handel. In de 18e eeuw haalden ze die mensen uit Afrika, en brachten ze per schip over naar Amerika en verder. Geboeid worden de slaven aan boord gebracht en in een ruim gestouwd. Er kunnen zo'n 300 slaven in een schip. De reis over de oceaan is vreselijk. De slaven worden af en toe aan dek gebracht voor wat frisse lucht en om in conditie te blijven. Door de slechte omstandigheden worden de mensen ziek. De chirurgijn, de dokter maakt zijn ronde. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk gezonden en sterke slaven aan de overkant van de oceaan aankomen.Ziek of dood brengen ze tenslotte niks op. Na een lange, verschrikkelijke reis komt het schip aan in Curaçao. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428753 125 2033-05-08T07:02:00+00:00 99355 2005-01-26T23:59:00+00:00 yes no koopman canon slavernij https://schooltv.nl/video-item/handel-in-slaven-mensen-te-koop 2024-01-04T10:46:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19399.w613.r16-9.24c4ad2.webp Handel in tot slaaf gemaakten | Mensen te koop! Vroeger werd er gehandeld in mensen. Dat vond men heel gewoon toen. Ook Nederlandse kooplieden deden mee aan die handel. Ze haalden die mensen uit Afrika. In de 18e eeuw werd er veel oorlog gevoerd tussen verschillende stammen in Afrika. Het stamhoofd nam zijn vijanden gevangen en verkocht deze als tot slaaf gemaakten aan een Nederlandse koopman. In ruil voor de tot slaaf gemaakten kreeg de hoofdman wapens, waarmee hij weer oorlog kon voeren. De tot slaaf gemaakten worden weggevoerd naar Fort Elmina. Daar worden ze gebrandmerkt, voor altijd zijn ze eigendom. In donkere kelders worden ze opgesloten. Net zolang tot er genoeg tot slaaf gemaakten zijn om een schip mee te vullen. Geboeid worden de tot slaaf gemaakten aan boord gebracht en in een ruim gestouwd. Er kunnen zo'n 300 tot slaaf gemaakten in een schip. Dan begint een vreselijke reis over zee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428754 102 2033-05-08T06:57:00+00:00 84626 2005-01-26T23:59:00+00:00 yes no handel slavernij mens canon Gouden Eeuw https://schooltv.nl/video-item/de-franse-tijd-nederland-in-handen-van-de-fransen 2025-07-29T14:18:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19401.w613.r16-9.2f8d87a.webp De Franse tijd | Nederland in handen van de Fransen Het is 1795, het Franse leger valt Nederland binnen. Het is een strenge winter en de rivieren zijn bevroren, dus de Fransen veroveren met gemak ons land. Napoleon die heerst over Frankrijk heeft ze gestuurd. Hij wil zijn macht over Europa uitbreiden. Willem V, onze stadhouder vlucht en vertrekt met een schip naar Engeland. Veel Nederlanders waren blij met de komst van de Fransen. Ze zouden ons meer vrijheid brengen. Er werd gezongen en gedanst rond de vrijheidsboom. Alles zou anders worden. En beter. Maar dat viel tegen. Ons land werd steeds armer, want Napoleon eiste dat Nederland 100 miljoen gulden aan Frankrijk betaalde. Dit geld had hij nodig om oorlog te voeren. Daarnaast moesten we het Franse leger van 25.000 man eten geven en kleden. En?er kwamen steeds meer soldaten bij. Bovendien werden de vijanden van Frankrijk ook onze vijand. Zo kwamen we in oorlog met Engeland. De Engelse schepen waren de baas op zee. Er was geen Nederlands schip dat de haven durfde uit te varen, anders zou ze door de Engelsen worden opgepakt. Handel konden we dus niet meer drijven. Er kwamen geen goederen meer aan. Steeds meer mensen raakten werkloos en werden arm. Ze leden honger.De vrijheid die ze hoopten te krijgen was ver te zoeken. Ze moesten doen wat de Fransen wilden. De Franse tijd duurt twintig jaar. Dan is het gedaan met de macht van keizer Napoleon. De Franse legers trekken weg uit Nederland. Willem V, de gevluchte stadhouder kwam niet terug. Die leefde niet meer. Maar zijn zoon kwam aan met een schip op het strand van Scheveningen. Hij werd onze eerste koning van Oranje, koning Willem I. De Franse tijd was voorbij en Nederland werd een koninkrijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428755 124 2032-09-01T06:54:00+00:00 67006 2005-01-26T23:59:00+00:00 yes no Frankrijk stadhouder Napoleon leger https://schooltv.nl/video-item/onrust-in-de-nederlanden-honger-armoede-en-onvrede 2024-01-09T14:42:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19403.w613.r16-9.61f1e04.webp Onrust in de Nederlanden | Honger, armoede en onvrede In 1566 zijn veel mensen in de Nederlanden ontevreden. Het volk is boos omdat de mensen werkloos en arm zijn. De edelen, onder wie, Oranje, Egmond en Hoorne zijn niet tevreden omdat de koning, Filips ll, die ver weg in Spanje zit, hen niet laat meeregeren. Ook hebben veel mensen kritiek op de kerk. Protestanten worden ze genoemd. De onvrede komt tot een uitbarsting in 1566. Tijdens een preek roept een protestantse dominee op tot het plunderen van de kerken en de kloosters. En zo begon de beeldenstorm in Steenvoorde. Alles werd vernield beelden, schilderijen, altaren. Alles ging aan gruzelementen.De beeldenstorm verspreidde zich snel over de Nederlanden. Vanuit Steenvoorde trok de storm naar Amsterdam en Utrecht. Wanneer koning Filips van de beeldenstorm hoort, wordt hij woedend: Die protestanten zijn ketters. Misdadigers die onze katholieke kerk vernielen. Alva, de beste generaal van Filips gaat naar de Nederlanden en straft de protestanten zwaar. Ze worden gevangen genomen en gemarteld. Sommigen komen zelfs op de brandstapel terecht. Ook met de edelen rekent Alva af. Willem van Oranje is intussen naar Duitsland gevlucht, bang om gevangen genomen te worden. En hij heeft gelijk. Egmond en Hoorne worden door Alva opgepakt. Hij laat ze onthoofden.Maar Willem van Oranje laat de Nederlanders niet in de steek. Hij verzamelt geld, huurt soldaten, koopt kanonnen en valt het leger van Alva aan. Die aanval is het begin van een oorlog tegen de Spaanse koning, die tachtig jaar zal duren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428756 185 2033-05-08T06:21:00+00:00 149374 2005-01-26T23:59:00+00:00 yes no canon ketterij Spanje beeldenstorm https://schooltv.nl/video-item/het-dagboek-van-anne-frank-een-wereldberoemd-boek 2024-01-04T10:46:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19405.w613.r16-9.ec3a8b3.webp Het dagboek van Anne Frank | Een wereldberoemd boek In mei 1940 valt Duitsland Nederland binnen. Na vijf dagen vechten worden de Duitsers hier de baas. Het leven wordt steeds zwaarder. Vooral voor de joodse Nederlanders. De Duitsers komen met maatregelen die van de joden aparte mensen maken. Joden mogen niet meer fietsen, mogen niet meer in bepaalde winkels komen. Ook moeten de joden een ster op hun kleding dragen, zodat iedereen kan zien dat ze joods zijn. Maar het wordt nog erger. De Duitsers haten de joden zo, dat ze hen oppakken en wegvoeren. Er is maar één oplossing. Onderduiken. Je verbergen. Anne Frank is ook joods. Ze woont met haar familie in Amsterdam. Ook zij duiken onder. Prinsengracht 263. Dit is het kantoor van vader Frank. Niemand weet dat aan de achterkant van dit huis nog een huis staat: het achterhuis. Dit wordt de schuilplaats van de familie. In het achterhuis houdt Anne een dagboek bij. Anne wil heel graag schrijfster worden. Ze droomde ervan dat haar boek werd uitgegeven. Anne heeft de oorlog niet overleefd. Haar dagboek wel. De onderduikers van het achterhuis worden verraden, en weggevoerd naar het concentratiekamp. Hier wordt Anne ziek en sterft in maart 1945, een paar maanden voor het einde van de oorlog. Otto, de vader van Anne, die de oorlog wel heeft overleefd, heeft de wens van zijn dochter vervuld. Het dagboek werd uitgegeven. Het is wereldberoemd geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428757 140 2033-05-08T10:48:00+00:00 177089 2005-01-26T23:59:00+00:00 yes no onderduiken Anne Frank canon dagboek https://schooltv.nl/video-item/onderduiken-waarom 2024-01-04T10:46:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19407.w613.r16-9.ab25ae9.webp Onderduiken | Waarom? Anne Frank was een joods meisje. Ze woonde met haar vader, moeder en zus in Amsterdam. Haar leven verandert als in mei 1940 Duitsland Nederland aanvalt. Na vijf dagen vechten worden de Duitsers de baas in Nederland. Het leven wordt steeds zwaarder. Vooral voor de joodse Nederlanders. De Duitsers komen met maatregelen die van de joden aparte mensen maken. Joden mogen niet meer fietsen, mogen niet meer in de tram, mogen niet meer in bepaalde winkels komen. Ook moeten de joden een ster op hun kleding dragen, zodat iedereen kan zien dat ze joods zijn. Maar het wordt nog erger. De Duitsers haten de joden zo, dat ze hen oppakken en wegvoeren. Er is maar één oplossing : onderduiken, je verbergen. Ook Anne en haar familie duiken onder. Prinsengracht 263. Dit is het kantoor van vader frank. Niemand weet dat aan de achterkant van dit huis nog een huis staat: het Achterhuis. Dit wordt de schuilplaats van de familie. Om er voor te zorgen dat niemand de trap ontdekt die naar het Achterhuis leidt, wordt er een draaibare boekenkast voorgezet. Bijna twee jaar zitten Anne en haar familie ondergedoken. Al die tijd mogen ze niet naar buiten. In het Achterhuis schrijft Anne haar dagboek. Na de oorlog wordt het dagboek uitgegeven. Zelf heeft ze de oorlog niet overleefd. In 1944 worden de onderduikers verraden. De Duitsers pakken ze op, brengen ze naar de gevangenis en dan naar concentratiekampen. Hier wordt Anne ziek en sterft in maart 1945, een paar maanden voor het einde van de oorlog. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428758 118 2033-05-08T10:48:00+00:00 169114 2005-01-26T23:59:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Anne Frank canon onderduiken https://schooltv.nl/video-item/het-rendier-een-echt-toendra-dier 2024-01-04T10:46:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19408.w613.r16-9.33a1b5d.webp Het rendier | Een echt toendra-dier Rendieren behoren tot de herten. Ze leven op toendra's en in de meest noordelijk gelegen bossen ter wereld. Rendieren zijn hele makke dieren die goed tegen de kou kunnen. Ze hebben ook geen stal nodig. Ze zoeken hun eigen voedsel zelfs als er een dik pak sneeuw ligt. Het zijn hoefdieren. Ze hebben hele brede hoeven en die kunnen ze goed gebruiken om naar voedsel te graven. Dat is natuurlijk helemaal handig als er veel sneeuw ligt en dat is vaak het geval in het gebied waar ze leven. Het zijn ook echte kuddedieren. Ze kunnen per dag grote afstanden afleggen. Soms trekken ze met groepen van meer dan duizend dieren rond. In een groep is de kans kleiner dat je gepakt wordt door een roofdier. Je bent dus veiliger. De rendieren hebben allemaal een witte vlek op hun billen. Zo kunnen ze elkaar goed volgen als ze moeten vluchten. Het bijzondere van rendieren is dat zowel de mannetjes als de vrouwtjes een gewei krijgen. Dit gewei gebruiken ze om zich te verdedigen. Bij andere hertensoorten hebben alleen de mannetjes een gewei. Rendieren zijn planteneters. Ze zijn dol op takken en twijgen. Als er bijna geen bomen staan eten de dieren ook mos. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428759 130 2033-05-18T03:33:00+00:00 23338 2005-01-25T23:59:00+00:00 yes no gewei toendra hert https://schooltv.nl/video-item/de-pinguin-een-koninklijke-vogel 2024-01-16T16:01:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19409.w613.r16-9.650870d.webp De pinguïn | Een koninklijke vogel! Koningspinguïns leven op eilandjes in de buurt van Antarctica. Ze hebben zich heel goed aangepast aan het leven in koude gebieden. De dieren hebben een dikke laag veren waarmee ze hun lijf goed warm kunnen houden. Pinguïns kunnen niet vliegen maar toch zijn het vogels. Ze hebben namelijk wel een snavel en veren, en ze leggen eieren. En dat zijn de kenmerken van vogels. Ze hebben ook vleugels maar toch kunnen ze hier niet mee opstijgen. De pinguïns zijn namelijk te zwaar. Botten van andere vogels zijn hol en dus niet zo zwaar, maar de botten van een pinguïn zijn massief. Koningspinguïns zijn heel trouw aan elkaar. Als er eenmaal een stel is gevormd blijven het mannetje en vrouwtje hun hele leven bij elkaar. Het grootste deel van hun leven brengen de pinguïns door in het water, jagend op lekkere verse vis. Ze eten bijna alleen maar vis, heel zelden vangen ze een inktvisje of een kreeftje. Ze kunnen best hard zwemmen, wel 20 km per uur. Eigenlijk vliegen ze onder water!Hun vleugels kunnen ze in het water goed gebruiken als een soort vinnen. Ze kunnen ook heel diep duiken en dat is handig om voedsel te pakken te krijgen. De koningspinguïns kunnen behoorlijk lang onder water blijven. Pas na ongeveer twintig minuten moeten ze weer naar boven om adem te halen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428760 120 2033-05-18T03:33:00+00:00 71007 2005-01-25T23:59:00+00:00 yes no dier zuidpool pinguïn vogel veer https://schooltv.nl/video-item/de-ijsbeer-een-echt-pooldier 2024-01-16T16:30:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19410.w613.r16-9.35a1895.webp De ijsbeer | Een echt pooldier! IJsberen zijn zoogdieren die leven in de koude gebieden op en rond de Noordpool. Ze kunnen tussen de 2 en 3,5 meter lang en 1,5 meter hoog worden en daarmee zij ze de grootste op het land levende vleeseters. De mannetjes kunnen wel 700 kilogram wegen. IJsberen kunnen goed zwemmen. De voorpoten gebruiken ze als peddels terwijl de achterpoten als roer dienen. Bij het zwemmen zijn neusgaten dicht en de ogen open. IJsberen kunnen ook onder water zwemmen ze kunnen dit 2 minuten lang, zonder opnieuw adem te halen, uithouden. Tijdens het zwemmen worden alleen de lange haren nat, de dichte vacht daaronder blijft droog. Als hij uit het water komt hoeft hij alleen het water van zich af te schudden. De ijsbeer is een echt roofdier dat alleen vlees eet. In de natuur eet hij vooral zeehonden. Met zijn sterke poten en scherpe nagels slaat hij de zeehond met een harde klap dood. In de dierentuin eten ze vooral vis. Op de voetzool van de ijsbeer zitten een heleboel kleine kussentjes. Hierdoor houdt hij goed grip op het ijs waardoor hij niet snel uitglijdt. Bij het rennen kan hij een snelheid van wel 40 kilometer per uur halen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428761 130 2033-05-18T03:33:00+00:00 99179 2005-01-25T23:59:00+00:00 yes no zoogdier ijsbeer Noordpool https://schooltv.nl/video-item/tsunami-een-tsunami-is-het-gevolg-van-een-zeebeving 2026-03-30T14:19:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19412.w613.r16-9.d1941f7.webp Tsunami | Een tsunami is het gevolg van een zeebeving De tsunami is ontstaan door een aardbeving in zee, een zeebeving dus. De aarde bestaat uit verschillende platen. Deze zijn altijd een klein beetje in beweging, maar daar merk je eigenlijk nooit iets van. Het gebeurt wel eens dat twee platen te hard tegen elkaar schuiven. Dan heb je een aardbeving. Door de beving ontstaan golven. Eerst zijn ze nog heel klein, maar de golven gaan steeds sneller. Wel 800 kilometer per uur. Dat is net zo hard als een vliegtuig. De golven gaan net zo lang door tot ze aan land komen. Omdat ze al die tijd zo hard zijn gegaan, wordt de golf met een gigantische kracht op het land gegooid. Zo kan een tsunami metershoog worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428762 52 2033-04-01T14:08:00+00:00 185264 2005-01-19T23:59:00+00:00 yes no tsunami overstroming zeebeving aardkorst aardbeving https://schooltv.nl/video-item/het-zandkasteel-kijk-en-luister 2024-01-04T10:46:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19414.w613.r16-9.02cfc74.webp Het zandkasteel | Kijk en luister Op het strand is heel veel zand. Bij het strand is ook veel water en daar kun je fijn mee spelen. Dit zijn Hidde en Louisa. Ze maken grote zandkastelen. Die versieren ze met wier. Ze versieren ze met schelpen. Wat een strand en zandplezier. kijk! Het zandkasteel is bijna klaar, nog een paar gaten en spelen maar!. Het kasteel is heel erg groot met poorten en een ophaalbrug een slotgracht, een piratenboot met hoge torens en kantelen. En nou gaan we voor ridder spelen stel je voor? Wij gaan een zandverhaal verzinnen. Wij lopen door de poort naar binnen? Wij zijn ridders zie je mij? Echte ridders dat zijn wij… wij dwalen door de grote zalen… wij zitten bij het vuur te praten en de wind giert door de gaten, maar wij zijn veilig hier en droog maar wat is dat? Alarm! Alarm! De torens op, wat zijn die hoog! Daar komt de vijand aan!die moeten wij verslaan!O nee, o nee. Het is de zee! hou stand! Wees moedig en blijf staan!Die golven kunnen wij wel aan! Kijk dit was ons zandkasteel. Het kasteel was heel erg groot met hoge torens en kantelen? Ach morgen maken we een nieuwe morgen gaan we verder spelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428763 157 2033-05-18T03:33:00+00:00 60212 2005-01-16T23:59:00+00:00 yes no zee bouwen strand https://schooltv.nl/video-item/verhuisliedje-de-kluts-kwijt-zijn 2024-01-04T10:46:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19416.w613.r16-9.ed89f5c.webp Verhuisliedje | De kluts kwijt zijn We zijn verhuisd Net verhuisd We wonen in een ander huis Een ander huis Een vreemd nieuw huis Ik voel me hier nog lang niet thuis Alles is zo anders, anders Alles is zo anders nou En ik kan niks nee niks meer vinden Ik raak de kluts kwijt Ik word gek! want alles staat Alles ligt Alles hangt op een andere plek Ik kan echt niets meer vinden Ik ben echt alles kwijt Waar is die andere blauwe sok nou? Nee he! Waar zijn mijn voetbalschoenen nou? Nou ja zeg. ik ben helemaal in de war Nee he! ik ben echt de kluts kwijt We zijn verhuisd en ik kan niks nee niks meer vinden Ik raak de kluts kwijt Ik word gek! want alles staat Alles ligt Alles hangt op een andere plek https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428764 125 2033-05-18T03:33:00+00:00 13059 2005-01-16T23:59:00+00:00 yes no verhuizen kwijt https://schooltv.nl/video-item/het-schip-kijk-en-lees 2024-02-01T14:02:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19418.w613.r16-9.b20940d.webp Het schip | Kijk en lees Wauw! Een zeilschip! De fffff? De wind blaast in de zeilen Poe?.. Wat een groot schip! Dit is een vakantieschip, een cruiseschip hee, mag ik mee? Of zal ik aan boord van dit schip stappen? Dit containerschip brengt die containers die ijzeren kisten, over zee naar een haven toe En dit is een binnenvaartschip zo'n schip vaart niet over zee, maar door rivieren en kanalen. Op dit schip wonen Robin, Nancy en Lucinda. Ze wonen daar allen in het weekend en in de vakanties Door de week blijven ze op een school voor schipperskinderen: een school waar je blijft slapen . Maar iedere vrijdag haalt mamma ze van school en brengt ze naar de haven waar het schip ligt. Welkom thuis! En de auto? Die vaart straks ook mee op het binnenvaartschip. Alles aan boord? Gooi de touwen maar los, robin varen maar. Door de week op school moeten blijven, is niet leuk, maar als je pap en mam op een schip wonen, Mag je ook wel eens meehelpen! Spannend! Hou je roer recht, Robin! Toch lijkt zo'n schip aan de binnenkant op een gewoon huis waar je lekker tv kunt kijken, huiswerk maken en spelen. Alleen? Kijk eens naar buiten? Je hebt steeds een ander uitzicht! Ahoy! Alle hands aan dek! schipej jooo! Ik mag weer hakken! Schip Nou ik hé? Plakken! Schip. Letters zoeken! Doe je mee? Waar zie je de sch? In beschuit! Hier staat de sch vooraan Ja. De sch in schetsboek En nu heeft de sch zich verstopt in? Gereedschapskist! De?.. sch is de eerste letter van??Schaap! En de sch is ook de eerste letter Van? Schatkist Schip! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428765 232 2033-02-07T09:57:00+00:00 61878 2005-01-16T23:59:00+00:00 yes no varen schip https://schooltv.nl/video-item/schelpen-zoeken-kijk-en-luister 2024-02-01T14:02:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19420.w613.r16-9.c9229cc.webp Schelpen zoeken | Kijk en luister Schelpen schelpen, overal schelpen, overal schelpen aan het strand ik hou de schelpen in mijn hand ribbelschelpen mossels kokkels schelpen met een kartelrand wulken, messen, nonnetjes alles spoelt de zee aan land hier woonde eerst een weekdier in maar nu liggen die mooie schelpen als lege huisjes in het zand schelpen schelpen overal schelpen glad of met een kartelrand grijs en geel en wit en blauw schelpen komen uit de zeeen wat doe ik? Ik neem ze mee ! Ze zijn voor mij en ook voor jou ! Daar kunnen we? Poppenkast mee spelen! Als krab: hallo allemaal, ik ben een krab en ik begin met dit schelpenverhaal als klepschelp: nee, ik toch? Eerst ik zeg! Krab: o nee, klepschelp, jij hebt pech! Eerst mag de mossel dus klepschelp ga weg als klepschelp: janken als mossel: ik ben een mossel ik ben paars en blauw mijn schelp heeft twee kleppen zo praat ik met jou klepschelp: nou mag ik nou mag ik o, kijk eens naar mij krab: ga toch opzij! Jij komt aan het eind hoor! Eerst stel ik de kwal voor als klepschelp:janken mossel: enig een kwal als kwal: ik ben een kwal en ik zweef in de zee zie je mijn armpjes daar vang ik wat mee klepschelp: nu ben ik! Nu ben ik! Ja, nu gaat het gebeuren! Krab: weg klepschelp niet zeuren! Als klepschelp (jammeren) krab: heh, huh, wat komt daar nou aan. Help! Een zeepok! Een zeepok! Is dat nou een schelp? Als kwal: huh? Als mossel: huh? Als zeepok: nee, ik ben een kreeftje ik kan het ook niet helpen je ziet me vaak zitten op palen en schelpen krab/zeepok/kwal/mossel: nou klepschelp he, he de beurt is aan jou?klepschelp: o nee, o nee, ik doe niet meer mee krab: nou ja! Mossel: nou ja toch krab: ach hou toch je klep! Ga maar terug naar de zee! Mossel/kwal/zeepok/krab: nou dag allemaal!! Dit was het einde van ons schelpenverhaal! Daag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428766 162 2033-05-18T03:33:00+00:00 44706 2005-01-16T23:59:00+00:00 yes no schelp strand zoeken https://schooltv.nl/video-item/de-ring-kijk-en-lees 2024-02-07T16:48:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19422.w613.r16-9.74f06d0.webp De ring | Kijk en lees Ringetje kringetje Kijk daar kan mijn vinger in! Een ringetje, een kringetje. Heeft geen einde geen begin Cirkeltje, kringetje raadsel ringetje Kijk maar naar dit ding Wat is dat voor een ring? een werpring, jaarringen, een trouwring, een trouwring Ringetje kringetje Kijk daar kan mijn vinger in! Een ringetje, een kringetje Heeft geen einde geen begin Cirkeltje, kringetje raadsel ringetje Kijk maar naar dit ding Wat is dat voor een ring? een oorring, gymnastiekringen, preiringen Ringetje kringetje Heeft geen einde geen begin Maar ringeling bellebel Dit liedje eindigt wel Ring: Mijn beurt weer! HakkenRRRR I NGnIk mag ook! Plakken Ring De ng? zie ik aan 't eind van dit woord: Uitgang ng Ja, kom eens dichtbij zeg. Zie jij de ng? De ng zit in honing ng. Kijk goed! Er zit een ng in het eerste woord. Koningin en in die mooie schrijfletters? Zit ook een ng! Oorringen. De ng zit ook in dit beestje! Dit is een hangbuikzwijn en de ng hoor je ook in? nou? Fietsketting! Ring! Nou kent vosje die klank ook! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428767 216 2033-05-18T03:33:00+00:00 63344 2005-01-17T10:10:00+00:00 yes no ring lezen letter https://schooltv.nl/video-item/het-opruimlied-luister-maar 2024-02-01T13:16:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19424.w613.r16-9.45f8708.webp Het opruimlied | Luister maar Opgeruimd, Opgeruimd, Opgeruimd Staat Netjes! De Bolletjes De Potloodjes De Sokken En De Petjes De Kralen En De Flippo's De Klosjes En De Auto's Rozijnen, Krentjes Eurocentjes Legoblokken Koffiemokken 'K Ga Maar Door En Door En Door Flessendoppen Spellendoos Help! Help! Ik Kan Niet Meer Stoppen! Niet Meer Te Stoppen! Zelfs De Chocoladevlokken Worden Netjes Gesorteerd! En Wat Is Dat Nou? Alle Afgevallen Blaadjes Worden Weer Aan De Struik Geplakt! Wauw! Súpernetjes! En De Kiezeltjes: Keurig Teruggelegd! Jullie Horen Op Het Kiezelpad! Pfff! Díé Houdt Van Opruimen Zeg Opgeruimd Opgeruimd Opgeruimd Staat Netjes! De Bolletjes De Potloodjes De Sokken En De Petjes En Als Ik Alles Zo Zie Staan Opgeruimd En Ingepakt Begin Ik Weer Van Voren Af Aan ! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428768 106 2033-05-18T03:33:00+00:00 30228 2005-01-16T23:59:00+00:00 yes no liedje opruimen https://schooltv.nl/video-item/een-onderwaterdansje-dans-je-mee 2024-02-01T13:28:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19426.w613.r16-9.7806f28.webp Een onderwaterdansje | Dans je mee? Ik dans als een zeebeest! En de krab, de kwal en alle mooie vissen doen ook mee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428769 113 2033-05-18T03:33:00+00:00 10472 2005-01-16T23:59:00+00:00 yes no vis zee muziek dansen https://schooltv.nl/video-item/het-licht-kijk-en-lees 2024-02-07T16:48:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19428.w613.r16-9.343e497.webp Het licht | Kijk en lees Donker donker duisternis Het is zo donker nou En alles wat gekleurd is Wat rood of geel of blauw is Is nu grijs En alles wat gekleurd is wat rood of geel of blauw is Is nu grauw Wat zie ik daar ? Wat zie ik daar? Een monster op mijn stoel! O nee het is mijn handdoek maar Pfffff ik hoor weer wat! Wat hoor ik daar? Wie tikt er op het raam? O nee het zijn de takken maar. Poeoeoeoeoeoe.. Wat nou weer zeg, wat zie ik daar? Eng licht op het behang! O nee het zijn de auto’s maar Pffffffffffffffff O kijk nou eens wat zie ik daar Een vent onder mijn bed! O nee het zijn mijn schoenen maar Fjoeoeoeoeoe Donker donker donker Het is zo donker nou Maar morgen als ik wakker word Is alles niet meer grijs en grauw Maar geel en rood en blauw ! Jaaaaaaaaaaa https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428770 220 2033-05-18T03:33:00+00:00 60947 2005-01-16T23:59:00+00:00 yes no bang licht lezen https://schooltv.nl/video-item/de-kluts-verzin-ontwerp-en-maak 2024-02-01T14:03:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19430.w613.r16-9.27ef509.webp De kluts | Verzin, ontwerp en maak Ja, dasje is de kluts kwijt? En kike, lotte, mats, asisa?? Die zijn ook de kluts kwijt. Wat nou? Ze doen nét als pa das nu een echte taak, klutstaak! Hoe maak ik een nieuwe kluts! 1. Nadenken. 2. Tekenen. 3. Een kluts maken. Als de klutstekeningen klaar zijn, gaan ze aan de slag ja, je hebt een boel spullen nodig als je een nieuwe kluts moet maken! Hoe wordt jouw kluts, Kike? Ah, met veertjes en wol? Lekker zacht: lekker wollig! Asisa maakt een knoopkluts met pijpenragers. En mats? Die kijkt goed naar zijn tekening? Er moeten veertjes in zijn kluts, net als bij Kike. Lotte heeft een vrolijke kluts gemaakt. Ja, omdat een kluts niet écht bestaat - alleen in warboel - kun je helemaal zelf verzinnen wat je er allemaal op en aan wilt plakken als jíj een kluts moest maken, hoe zou jouw kluts er dan uitzien? Versierd met kurkjes? Grappig? Met veel kleurtjes? Kleurig? Met veel grijs? Grijzig? Of geinig? Lollig? Warrig? Bonkig? Knoperig? Nou ja! Nou lijk ik zelf wel een losbol! de klutsen zijn klaar! Maar dan? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428771 127 2033-05-18T03:33:00+00:00 2763 2005-01-16T23:59:00+00:00 yes no ontwerpen knutselen handvaardigheid https://schooltv.nl/video-item/het-spookconcert-muziek-maken 2024-02-01T13:16:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19432.w613.r16-9.3563f49.webp Het spookconcert | Muziek maken In een donkere donkere nacht staat een oud kasteel één uur? Daar komen de spoken de spoken zijn binnen ze zweven de trap af ze dwarrelen naar de feestzaal van het kasteel en vieren daar spokenfeest! Maar dan wordt het licht daar kunnen spoken niet tegen! En ze vliegen de trap weer op, de deur uit, weg het is ochtend. Geen spookgeluiden meer. Hoor je de vogels? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428772 127 2033-05-18T03:33:00+00:00 7372 2005-01-16T23:59:00+00:00 yes no muziek spook kasteel https://schooltv.nl/video-item/de-bank-kijk-en-lees 2024-01-31T08:08:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19434.w613.r16-9.7c46c24.webp De bank | Kijk en lees Er was eens een bank een ouwe bank op een vuilnisbelt, vol met vlekken en vegen vies en gescheurd. Wat is er toch met die bank gebeurd? Voordat die bank bij het vuil werd gezet? Hier staat de bank nog gezellig thuis. Maar hij is al smerig en hij is al vuil met allemaal vlekken en vieze vegen. En een kussen gevecht? Daar kunnen die kussens echt niet tegen! En wie heeft die stof zo stuk gescheurd? Poes! Kijk me maar niet zo lief aan! Dat heb jij met die katten nagels gedaan! Kijk, die hele leuning is stuk gemaakt! Stoute poes. Maar tja al die vlekken?? Wat is er hiervoor met die bank gebeurd? Hoe komt die bank aan die lelijke plekken? ik zie het! Een feestje! Ja! Lekker eten nou, daar wordt heel wat taart gegeten. En? Daar wordt heel wat af geknoeid niet jokken! Dat had jij gedaan nou heeft die bank vieze plekjes en spetjes maar hiervoor, hiervoor was die bank nog netjes! Heerlijk zo'n bank om op te liggen. Als je een klein beetje, klein beetje ziek bent dan word je door pappa lekker verwend! En pappa leest hier een verhaaltje voor ja, die bank was nu nog netjes hoor en daarvoor en daarvoor? Fijn zo'n bank, gezellig net thuis! Gloednieuw is de bank, maar in huis. He, niet zo knoeien, kleine man, daar wordt die bank niet mooier van. Ja, hier is de bank net nieuw gekocht en waar is die bank nou uitgezocht? Kijk daarvoor stond de bank nog in de winkel? Maar nu staat de bank bij de vuilnisbelt en de bank is vies en gescheurd? Er is veel heel veel met die bank gebeurt? Bank let op allemaal! Ik ga hakken bank weg hak! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428773 219 2033-05-18T03:33:00+00:00 47552 2005-01-16T23:59:00+00:00 yes no bank meubel https://schooltv.nl/video-item/patat-kinderen-maken-van-aardappelen-patat 2024-01-04T10:46:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19436.w613.r16-9.6d36813.webp Patat | Kinderen maken van aardappelen patat We gaan zelf patat maken. Eerst schil je de aardappelen.Kinderen: Oejoe, er zit een deuk in. De aardappelen moeten goed droog gemaakt worden. Voordat ze in het vet gaan. Anders gaat het heel erg spetteren. Handig met dit apparaat wordt van de aardappel reepjes gemaakt. Het vet waarin gebakken wordt, is gloeiend heet. Daar moet wel even een volwassen iemand bij helpen. Kinderen: Frietjes! Frietjes! Frietjes! Oh, dat wordt smullen! Ze hebben genoeg friet gemaakt voor de hele klas. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428774 66 2033-05-18T03:33:00+00:00 22921 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no vet patat aardappel https://schooltv.nl/video-item/kaas-kinderen-maken-van-melk-kaas 2024-01-04T10:46:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19438.w613.r16-9.95667c0.webp Kaas | Kinderen maken van melk kaas Eerst melk je een koe. Dat gaat zo: Je knijpt en trekt voorzichtig aan de speen. Dan komt de melk er vanzelf uit. Oh, je hebt geen koe? Je kan ook gewoon een pak melk in de winkel kopen. Dit zijn onze kaasmakers. Zij weten precies hoe het moet. Meisje: Hij is dertig graden. Dat is goed. De melk is dus warm genoeg. Dan komt nu de karnemelk erbij en een beetje uit dit flesje. Stremsel heet dat. Het zorgt ervoor dat de melk dik wordt. Na een half uur is het al een dikke pap geworden. Met een mes snij je die in kleine stukjes. Het vocht schep je er zo uit.Nu komt er weer schoon water bij en moet je weer goed roeren. Hé, dat is een leuk werkje. Zie je dat het al een dikke kaasbrij is geworden? In dat kommetje zitten allemaal gaatjes. Daar kan het vocht uit weglopen. Dan gaan de kommetjes onder de pers. Dat zware gewicht eraan zorgt ervoor dat het vocht er goed uitgedrukt wordt. Kijk, het is een stevige vorm geworden. Nu moeten de kaasjes nog zes uur in een zout badje. Dat is voor een lekkere smaak. Nog een glimlaagje erop en drie tot vijf weken wachten tot de kaasjes geel en rijp zijn geworden. En kaasmakers moeten natuurlijk de kaas ook keuren. Hoe smaakt eigen gemaakte kaas? Jongen: Smaakt toch wel lekker. Meisje: Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428775 117 2033-05-18T03:33:00+00:00 80489 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no water rund karnemelk kaas melk zout stremsel https://schooltv.nl/video-item/brood-kinderen-maken-en-bakken-brood 2024-01-04T10:46:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19440.w613.r16-9.96ba295.webp Brood | Kinderen maken en bakken brood Dit is een tarwehalm. In de tarwehalm zitten korreltjes. Zo’n korreltje, wordt daar nu brood van gemaakt? Ja, maar dan wel van een heleboel korreltjes. Als je de korrels fijn maalt wordt het meel. Tarwemeel heet dit. Van dit tarwemeel wordt bruin brood gemaakt. Als je het tarwemeel zeeft krijg je wit meel. Voor wit brood. Ik ben aan het zeven. Dit zijn de schilletjes en dit is het meel. We gaan er nu gist bij doen. Voice-over: Het gist zorgt ervoor dat het brood straks luchtig wordt. En nu moeten we het weer mengen. Dan maken we een gaatje. En dan doen we water bij. En dan wordt alles goed gekneed. Het is een mooie lap deeg geworden. Nu moet het nog eventjes rijzen. Dat is dus dat er lucht in komt. Het deeg is goed luchtig en nu kan je er broodjes van rollen. En dan bakken boven echt vuur. Maar in de oven kan ook. Hoe smaakt het? Hoe smaakt het nou? Ik vind het lekker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428776 93 2033-07-08T22:00:00+00:00 40647 2008-07-08T22:00:00+00:00 yes no bakken tarwe brood https://schooltv.nl/video-item/vruchtenpitten-van-een-pit-tot-een-plantje 2024-01-04T10:46:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19442.w613.r16-9.9eecde3.webp Vruchtenpitten | Van een pit tot een plantje In fruit zitten pitten of zaadjes. Als je die eruit haalt, kun je ze in de grond stoppen. In de sinaasappel zitten heel veel pitjes. En in deze blauwe druiven ook. In een avocado zit een hele grote pit. Wat zal daar uitkomen?En zie je de zaadjes van deze kiwi? Die zijn wel heel klein. Die sinaasappelpitten zitten goed verstopt. Maar de druivenpitten vind je zo. Al die natte zaadjes en pitten moeten goed drogen. En dan gaan ze de aarde in. Alle pitten krijgen een eigen bakje. Niet alle zaadjes moeten onder de grond gestopt worden. Deze avocadopit moet er met zijn punt bovenuit steken. Kleine zaadjes kun je wel onder de aarde duwen. Zaadjes en pitten hebben ook water nodig om uit te komen. En natuurlijk warmte. Met een plastic zakje maak je een kleine broeikas voor de zaadjes. En nu maar wachten of er plantjes uit groeien.De pitten hebben het heel goed gedaan. Deze plantjes komen uit meloenpitten. En deze uit de druivenpitten. Oh jammer, de avocadopit heeft het niet gedaan. Maar de kiwipitjes doen het goed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428777 91 2033-05-18T03:33:00+00:00 12369 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no fruit pit plant https://schooltv.nl/video-item/vlinderkweekbak-hoe-wordt-een-rups-een-vlinder 2024-01-04T10:46:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19444.w613.r16-9.354d6ea.webp Vlinderkweekbak | Hoe wordt een rups een vlinder? Onderin eerst wat keukenpapier. En wat witte kool.Kinderen: Zo, dat is lekker voor de rups. Joh, wat zijn het kleine puntjes. Ja, dat zijn de vlindereitjes. In week één leggen we de eitjes in de bak. En dat tekenen we. Uit de eitjes zijn rupsen gekropen. Dus, in week twee tekenen we die rupsen na. Kinderen: Dit zijn de pootjes. Wat zijn het veel. De rupsen zijn gegroeid. Ja ze eten veel. Kinderen: Zo, nu gaan we de rupsen eruit halen. Ze eten veel dus poepen ze ook veel. Dus af en toe moet je de bak schoonmaken. Kinderen: Zo en nu ga ik de rupsen erin doen.Waarom doe je dat met een lepel en kwastje? Kinderen: Anders beschadigen de haartjes.In week drie zijn de rupsen dus een stuk groter geworden. Kinderen: De rupsen zijn verdwenen.Nee, ze zijn niet weg. Ze hebben een jasje aangedaan. Ze zijn veranderd in poppen. Kinderen: Zo dit is eten voor de vlinder. Het is suikerwater. Jaha, want straks komt eruit die pop een mooie vlinder. Sluit de bak maar goed af, anders vliegt straks die vlinder nog weg. Kinderen: Hé, er is één vlinder uit. Hier ligt een cocon die leeg is. Daar ook en daar.Uit de poppen zijn vlinders gekropen. Kinderen: Ja, wit met zwarte stippeltjes. Ook een beetje geel.Dus tekenen we in week vijf de vlinder.Kinderen: Doei, doei! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428778 135 2033-05-18T03:33:00+00:00 19599 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no vlinder rups kweken https://schooltv.nl/video-item/van-ei-tot-vlinder-hoe-ontstaat-een-vlinder 2024-01-16T15:32:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19446.w613.r16-9.76160c5.webp Van ei tot vlinder | Hoe ontstaat een vlinder Het is zomer! Buiten zie je vlinders met veel kleuren. Rupsen zie je niet zo goed.Toch is elke vlinder ooit een rups geweest. Hoe kan nu zo'n harige rups zo'n prachtige vlinder worden? Als het mooi weer is gaan mannetjesvlinders op zoek naar een vrouwtje. Zie je die witte vlinders vliegen? Dat zijn koolwitjes. Als een mannetjes en een vrouwtje elkaar tegenkomen, kijken ze eerst of ze van hetzelfde soort zijn. Als ze elkaar leuk vinden doet het vrouwtje haar vleugels naar beneden. Dan fladderen ze om elkaar heen. Dit heet baltsen. Bij elke vlindersoort gaat dat anders. Deze heivlinder maakt een dansje. Hij probeert het vrouwtje met zijn geur te versieren. Dit Heideblauwtje fladdert om het vrouwtje. Als ze elkaar leuk vinden, vrijen ze met elkaar. Daarna gaat het vrouwtje op zoek naar de goede plant om haar eitjes op te leggen. De rupsen die straks uit de eitjes komen, lusten alleen de blaadjes van déze plant. Sommige vlinders leggen maar één eitje op het blad. Andere vlinders leggen de eitjes in groepjes bij elkaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428779 221 2033-05-18T03:33:00+00:00 235008 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no metamorfose pop rups vlinder https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-balts 2024-01-04T10:46:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19447.w613.r16-9.2fb7917.webp Nieuws uit de natuur | Balts Afl.: Balts. Thema: kleur in de natuur https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054913 1740 2791 2013-02-18T01:01:14+00:00 yes no balts dier testkees kleur voortplanting geluid https://schooltv.nl/video-item/sterrenhemel-reis-mee-naar-de-sterren 2024-01-04T10:46:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19449.w613.r16-9.b4ef760.webp Sterrenhemel | Reis mee naar de sterren Sterren staan zo ver weg dat je alleen een klein lichtpuntje ziet. Hoe zou het zijn als je naar de sterren kon vliegen? Ga je mee?Je reist heel ver weg van de aarde. Heel ver. Het blauw is water en het bruin land. Je vliegt hoger en hoger, door de wolken heen. Kijk, dat is de aarde. Je vliegt hoger en hoger het heelal in. Het heelal is heel groot. Het heeft geen begin en geen einde. Het gaat maar door. In het heelal zweeft de aarde. Maar niet alleen de aarde, maar ook de andere planeten, manen en sterren. De sterren staan nog veel en veel verder weg dan de planeten. Veel verder! Er is één ster die jullie heel goed kennen. Dat is de zon. Ja, de zon is een ster. De zon geeft licht net als alle andere sterren. Het is een gloeiende lichtbol die héél heet is. Als je verder vliegt kom je nog meer sterren tegen. Het zijn er zo veel dat je ze niet kan tellen. Al die sterren bij elkaar noem je de melkweg. Zo, nu gaan we maar eens terug naar de aarde. Ga je mee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428781 156 2033-05-18T03:33:00+00:00 94451 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no heelal zon ster https://schooltv.nl/video-item/speeltoestel-hoe-wordt-een-speeltoestel-gemaakt 2024-01-04T10:46:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19451.w613.r16-9.877700e.webp Speeltoestel | Hoe wordt een speeltoestel gemaakt? Hoe wordt een speeltoestel in de fabriek gemaakt? Eerst een computertekening. Dat noem je een ontwerp. In die vorm ligt een glijbaan. Met blauwe lijm en matjes glasdraad wordt hij heel stevig. Zo, de glijbaan is klaar. Op naar het volgende onderdeel. De palen. Er worden gaten in geboord voor de schroeven. De buizen worden op maat gezaagd. En de planken ook. Zo, alle onderdelen zijn klaar. Op naar het park. Daar zetten ze alles in elkaar. Dat noem je monteren. Hé, wat een kleine graafmachine. Maar hij maakt wel diepe gaten. Ja, en nu graag wat sneller. Even checken of het klopt. En dan lekker spelen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428780 123 2033-05-18T03:33:00+00:00 12327 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no glijbaan monteren fabriek lijm https://schooltv.nl/video-item/speeltuin-een-speeltuin-maken 2024-01-04T10:46:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19453.w613.r16-9.68fb16b.webp Speeltuin | Een speeltuin maken We gaan een speeltuin in het klein maken. Met pijpenragers en rietjes kun je heel snel een schommel bouwen. Dit zit hier. Deze moet weer hier aan. Zo, dit is de schommel. En nu gaan we 'm ophangen. Die is goed gelukt. Zullen we dit van karton maken? Ja en dit van touw. Dat is een goed idee. Karton is stevig genoeg voor een klein schip. Zo, het touw zit er in. Ja, dat is goed. Ja, Daphne en Zoë weten nog precies hoe het schip eruit zag. Zo dat is mooi geworden.Zullen we dit van hout maken? En dit van ijzerdraad. Ja, overleggen is een belangrijke zaak. Zet deze er maar in. Zo Thomas, zullen we daar huisjes van lollystokjes gaan maken? En de glijbaan van ijzer. Zullen we die daar gaan plaatsen. Ja, oké. Zo die zit. En dan de glijbaan.Hé, dat ziet er al heel goed uit jongens. En?nu allen nog een naam voor de speeltuin. De speelhaven? of? Uhh? de piratenboeg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428782 182 2033-05-18T03:33:00+00:00 13465 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no schommel speeltuin glijbaan https://schooltv.nl/video-item/de-schijf-van-vijf-gezond-eten-is-belangrijk 2024-01-04T10:46:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19455.w613.r16-9.58427fd.webp De schijf van vijf | Gezond eten is belangrijk Ja patat, pizza, prei en paprika, ei, een kopje thee. Ja, elke dag moet je natuurlijk eten. En om gezond te blijven, moet je niet iedere dag hetzelfde eten. Elke dag moet je proberen uit alle vakjes iets te eten en te drinken. Nee, je hoeft niet alles in een keer te eten. Je eet drie keer per dag: 's Morgens voor je naar school gaat, dan eet je vaak een boterham met kaas of jam en drink je een kop melk of thee. Tussen de middag eet je vaak ook weer boterhammen en drink je wat en 's avonds eet je bijvoorbeeld spaghetti met gehaktballetjes en broccoli. Tussen de maaltijden door mag je ook best wat eten. Op school eet je misschien om tien uur wel een krentenbol of een appel. En als je 's middags uit school komt, eet je ook nog wel een klein beetje. Snoep en chips mag je natuurlijk best wel eten. Maar niet te veel, want dat heb je echt niet nodig. Het is niet goed om tussen door heel veel te eten. Daar word je dik van en dat is niet gezond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428783 72 2033-05-18T03:33:00+00:00 80218 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no voedsel maaltijd eten https://schooltv.nl/video-item/restafval-de-verwerking-van-restafval 2024-01-04T10:46:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19457.w613.r16-9.b467ab9.webp Restafval | De verwerking van restafval Maar wat gebeurt er met al dat afval dat je niet kan scheiden? Zoals plastic en limonadeblikjes. Dat wordt ook verzameld in een fabriek. Deze grote grijpers gooien het afval in de verbrandingsovens. De oven verbrandt het afval. Het wordt zo warm dat je daarmee ook water kan verwarmen. En dat warme water kunnen we weer gebruiken. En dit is er nog over. En dat gebruiken we voor asfalt voor de wegen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428784 47 2033-05-18T03:33:00+00:00 52096 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no fabriek afval blik asfalt plastic https://schooltv.nl/video-item/papierfabriek-van-oud-papier-wordt-nieuw-papier-gemaakt 2024-01-04T10:46:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19459.w613.r16-9.a5e9e96.webp Papierfabriek | Van oud papier wordt nieuw papier gemaakt Papier en karton horen in de papierbak. En hoe gaat dat dan verder? Het gaat naar de papierfabriek. Hier komt al dat oude papier bij elkaar om er nieuw papier van te maken. Eerst wordt het papier fijngemaakt tot papierpulp. Bomen? Zijn die ook nodig? Ja, voor het maken van stevig papier heb je wat hout nodig. Eerst moet het vuil van de stammen af. Ook het hout wordt tot pulp vermalen. De houtpulp en de papierpulp komen samen in een grote bak met veel water. De pap gaat op een grote zeef. Zo kan het water eruit stromen. Het papier wordt op maat gesneden met een straaltje water. En daarna gedroogd in de droogmachine. Je ziet de damp er zelfs vanaf komen. Het nieuwe papier is klaar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428785 79 2033-07-08T22:00:00+00:00 42718 2008-07-08T22:00:00+00:00 yes no productie fabriek papier https://schooltv.nl/video-item/een-schommel-in-een-wip-fabio-zingt-een-lied-over-de-speeltuin 2024-01-04T10:46:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19461.w613.r16-9.955093d.webp Een schommel in een wip! | Fabio zingt een lied over de speeltuin Als ik schroeven zie, of spijkers Gaan m'n vingers steeds al jeuken Dan wil ik zelf aan de slag gaan Want dat is nou net het leuke Je zegt het maar: ik kan het zelf maken Met 'n hamer, of 'n nijptang of 'n zaag Wil je schommelen, of wippen, wil je draaien? Oké dat lukt nog wel vandaag! Want: refrein: Ik doe het zelf, Ik doe het zelf. Ik schroef de draai in een molen en schuur de glij in een baan Ik doe het zelf, Ik doe het zelf. Ik boor de klim in een rek want, 't moet wel stevig staan! Ik doe het zelf, Ik doe het zelf. Ik schroef, ik boor, ik draai, ik knip? Want deze snelle jongen maakt 'n schommel?? in een wip!! Kijk zo'n schommel moet wel stevig Dus die draai ik vast met bouten En die glijbaan wordt van glad staal Of van plastic, of een houten Een wip is als een ouderwetse weegschaal Dus moet gelijk verdeeld aan elke kant M'n zelf-gebouwde doe-'t-zelf speeltuin Wordt zo de beste van het land! Want: Refrein: Ik doe het zelf, Ik doe het zelf. Ik schroef de draai in een molen En schuur de glij in een baan Ik doe het zelf, Ik doe het zelf. Ik boor de klim in een rek want, 't moet wel stevig staan! Ik doe het zelf, Ik doe het zelf. Ik schroef, ik boor, ik draai, ik knip? Want deze snelle jongen maakt 'n schommel?? in een wip!! Tekst en muziek: andré rooymans © 2004 https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428786 123 2033-05-18T03:33:00+00:00 6031 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no speeltuin liedje wip schommel https://schooltv.nl/video-item/lekker-lekker-puh-vind-jij-patat-en-pizza-lekker 2024-01-04T10:46:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19463.w613.r16-9.3180451.webp Lekker lekker P(uh) | Vind jij patat en pizza lekker? Poffertjes en pindakaas Pudding of patat Pizza, pasta, pannenkoek Lekker! Hoor je dat? Want pepernoten, plakkie worst Paasei of puree Ja, alles wat ik lekker vind Begint steeds met 'n P: Refrein: P? p? p? p? Lekker lekker puh puh P? p? p? p?Alles lekker puh! Een potje P van pindakaas! Of de P van poes Lekker lekker puh: patat met pappelmoes!! Patatjes, pizza, pannenkoek Waar komt dat toch vandaan? Patatten groeien op het land Daarnaast 't pizza-graan! Piepers, peultjes, paprika Paling, pruim en prei Die P is soms ook heel gezond Die horen er dus bij! Ja: Refrein: P? p? p? p? Lekker lekker puh puh P? p? p? p? Alles lekker puh! Een portie prei met paprika Da's niet voor de poes Lekker, lekker puh, patat met pappelmoes! 'Lekker lekker P(uh)!' tekst en muziek: André Rooymans © 2003 https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428787 111 2033-05-18T03:33:00+00:00 27941 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no patat pizza https://schooltv.nl/video-item/letters-gieten-een-chocoladeletter-gieten 2024-01-04T10:46:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19465.w613.r16-9.4491af5.webp Letters gieten | Een chocoladeletter gieten Die lettervormen noem je een mal. In de mal komt de gesmolten chocola. Als de mallen gevuld zijn, gaan ze in de koelkast. Als de letters zijn afgekoeld, worden ze uit de mal getikt. Soms gaat er wel eens een letter kapot. Die worden weer opnieuw gebruikt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428788 37 2033-05-18T03:33:00+00:00 40603 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no maken letter chocolade https://schooltv.nl/video-item/adventkaarsen-kinderen-maken-kaarsen-voor-advent 2024-01-04T10:46:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19467.w613.r16-9.20ff27b.webp Adventkaarsen | Kinderen maken kaarsen voor advent Moeder: Zullen we kaarsen gaan maken? Kinderen: Ja! Moeder: Daniel wil jij me helpen met water in de pan te doen? Nina en Iris willen jullie wat kaarsen in het pannetje doen? Christelijke mensen vieren het lichtfeest Kerstmis, de geboorte van Jezus. In de vier weken voor Kerstmis wordt advent gevierd. Met een adventskrans. Op de krans komen vier kaarsen. En die gaan deze kinderen zelf maken. Moeder: En dan kunnen we dit zo meteen in een vorm gieten. Anders gaan jullie alvast de lontjes maken. Dan draai 'm om een houtje heen. Dan is dat klaar. Mag ik een bekertje. Kinderen: Wat voor bekertje? Zo één? Moeder: Nee, een plastic bekertje. Kinderen: Eerst die van Daniël. Moeder: Maar volgens mij moet je dat er heel even af halen, dat stokje. Dan hangen we het daarna in. Zet maar hier neer Nina. Iets dichterbij. Ja, kijk uit. Zo nou mag jij jouw lont erin hangen. Kun je er bij? Ja, keurig. Zullen we ze mooi op een rijtje zetten? Kinderen: Ja. Moeder: Oh, daar valt er één. Kinderen: Bedoel je deze? Elke zondag van de advent wordt er een kaars meer aangestoken. Hoe meer kaarsen, hoe meer licht. Hoe dichter bij kerst en bij het verhaal van Jezus. Moeder: Dit is de derde week van advent. Dus hoeveel kaarsjes mogen er nu aan?Kinderen: Drie. Moeder: Zullen we het kaarsje aan gaan doen?Kinderen: Ja. Moeder: Doen we nu de derde aan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428789 112 2033-05-18T03:33:00+00:00 34461 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no advent godsdienst Jezus kaars christendom https://schooltv.nl/video-item/groenafval-groenafval-wordt-opnieuw-gebruikt 2024-01-04T10:46:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19471.w613.r16-9.7bc5f26.webp Groenafval | Groenafval wordt opnieuw gebruikt Ken je deze bak, waar de schillen en theezakjes in horen? Dat is de groene bak. De groene bakken worden geleegd in de groene vrachtwagen. Ja, laat maar vallen. Het afval gaat naar een sorteermachine. Hier wordt ook alles eruit gehaald wat niet in dit groene afval thuis hoort. Zoals papier? plastic? en blikjes. Nu is alles schoon. Het afval gaat op een soort bed. Zo blijft het een tijdje liggen broeien. Je ziet aan de rook dat het warm is geworden. Daarna wordt het gezeefd en is het fijne compost geworden. Zo noem dat je! Daar kunnen de plantjes weer goed van groeien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428792 82 2033-05-18T03:33:00+00:00 10957 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no groen natuur compost afval https://schooltv.nl/video-item/dag-en-nachtvlinders-er-zijn-verschillende-soorten-vlinders 2024-01-04T10:46:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19473.w613.r16-9.280abe9.webp Dag- en nachtvlinders | Er zijn verschillende soorten vlinders Er zijn twee soorten vlinders: dagvlinders en nachtvlinders. De dagvlinder heeft felle kleuren. Zie je die lange voelsprieten? Aan het eind zie je een klein bolletje. Deze vlinder haalt met zijn roltong nectar uit de bloem. Mmm…lekker!! Dit is een nachtvlinder. Die heeft niet van die felle kleuren. Zijn voelsprieten lijken wel kleine veertjes. Nachtvlinders hebben dus geen bolletjes op de voelsprieten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428794 34 2033-07-08T22:00:00+00:00 34371 2005-07-08T22:00:00+00:00 yes no vlinder insect nacht https://schooltv.nl/video-item/rijst-hoe-groeit-rijst 2024-01-04T10:46:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19475.w613.r16-9.9422522.webp Rijst | Hoe groeit rijst? De rijstplantjes groeien in water. Ieder plantje wordt met de hand in de grond gestopt. Na een tijd groeien er rijstkorrels aan de plant. Nu worden de planten eraf gesneden en door een machine gehaald. De stelen worden weer terug geblazen op het land. En de rijstkorrels vallen in de bak. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428790 24 2033-05-18T03:33:00+00:00 38490 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no rijst water https://schooltv.nl/video-item/groentesoep-kinderen-maken-van-verse-groente-groentesoep 2024-01-04T10:46:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19477.w613.r16-9.c57248f.webp Groentesoep | Kinderen maken van verse groente groentesoep Deze kinderen hebben in hun schooltuin groenteplantjes gekweekt. Hé, ze hebben ook een tomatenplant. En dit is een grote pompoen. En dit zijn uien. Wat hebben die plantjes het allemaal goed gedaan. Rabarber, broccoli, courgette en paprika. Ze hebben ook kruidenplantjes gekweekt. Dit is basilicum en peterselie en laurier. En ze hebben zelfs aardappelen. En bloemen voor op tafel. Wat gaan ze toch met al die groenten en kruiden doen?Groentesoep maken natuurlijk! Al het zand moet er goed vanaf worden gespoeld. Dan worden de groenten in kleine stukjes gesneden. Daarna komt alles in één grote pan met water. En moet het gaan koken. Die tafel is in tussen gedekt. De soep kan worden opgediend. Kinderen: Hmm, lekker, ja! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428791 107 2033-05-18T03:33:00+00:00 13763 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no koken tuin soep groente https://schooltv.nl/video-item/glasrecycling-van-oud-glas-worden-nieuwe-flessen-gemaakt 2024-01-04T10:46:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19479.w613.r16-9.e0508be.webp Glasrecycling | Van oud glas worden nieuwe flessen gemaakt Jongen: Zo, nu eerst de doppen eraf. Bruin glas bij bruin. Groen bij groen. En wit bij wit. En de doppen in de prullenbak. Maar wat gebeurt er nu met al dat afval? Het glas gaat terug naar de glasfabriek. Een grote vrachtwagen haalt het op. Wat een herrie maakt dat glas zeg! Die dekseltjes zijn niet van glas, maar van ijzer. Ze blijven plakken aan een magneet. Alle andere rommel wordt er hier uitgehaald. In de oven wordt het glas gesmolten. Het is hier héél heet. Zie je dat? De vorm van de flessen kun je al zien. Dus? van het oude glas zijn weer nieuwe flessen gemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428793 79 2033-05-18T03:33:00+00:00 63188 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no recyclen fabriek glas afval https://schooltv.nl/video-item/chanoeka-het-joodse-chanoekafeest 2024-01-04T10:46:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19481.w613.r16-9.bd415d2.webp Chanoeka | Het Joodse Chanoekafeest Joodse mensen vieren het lichtfeest Chanoeka. Elke dag wordt er één kaarsje meer aangestoken op de Chanoeka kalender. Vader: Noam, weet jij hoe lang Chanoeka duurt? Noam: Acht dagen. Vader: Acht dagen. Heel goed. En waarom steken we één kaarsje aan en dan elke dag meer kaarsjes? Noam: Omdat het wonder steeds een dag meer duurde. Vader: Ja, het werd steeds groter. Elke dag werd het wonder groter. En hoeveel dagen zijn we vandaag? Noam: Zeven. Vader: Zeven, want het laatste kaarsje is de sjarmas. Dat is het hulpje. Daar gaan we de kaarsen mee aansteken. Na het aansteken van de kaarsen worden er liedjes gezongen over Chanoeka. En morgen gaat het laatste kaarsje aan.Tijd voor aardappelkoekjes en cadeautjes. Dat hoort bij dit Joods feest! En ook een Chanoeka-spelletje. Gezellig hè?al dat licht! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428797 98 2033-05-18T03:33:00+00:00 42860 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no kaars godsdienst chanoeka Jodendom https://schooltv.nl/video-item/afval-scheiden-al-het-afval-moet-gescheiden-worden 2024-01-04T10:46:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19483.w613.r16-9.75f69a9.webp Afval scheiden | Al het afval moet gescheiden worden Ja, afval moet je scheiden. Hé, kijk daar een krant. Nadien, Vera, Dennis en Youri gaan het speelplein opruimen. Gadverdamme, een bananenschil. Zie jij nog wat? Een flesje. Ja, daar batterijen. Nou die mogen wel eens in de zak! Is de zak niet een beetje zwaar? Ik til 'm wel. En hoe is het op jullie schoolplein? Krant, krop papier. Ik heb deze nog in de keuken gevonden. Theezakje en sinaasappelschillen en eierschillen. Al dit afval gaan we scheiden in aparte bakken. Zo hier moeten de batterijen in. Zo hier moet glas in. Hier moet het groenten en fruitafval in. Hier moet het papier in. Sinaasappelschil ook. Hier zijn vier batterijen. Dit is een doosje van de batterijen. En dit is restafval. Dit is een ton speciaal voor batterijen. Van deze lege batterijen worden nieuwe gemaakt! Dit moet in de grijze container. Juist, dat kunnen we niet verder scheiden. En dit moet in de groene bak. Ja, fruitschillen en theezakjes horen hierin. En waar moet het papier in? Ja, in de papierbak! Zo, nu eerst de doppen eraf. Bruin glas bij bruin. Groen bij groen. En wit bij wit. En de doppen in de prullenbak. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428799 135 2033-05-18T03:33:00+00:00 62926 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no scheiden afval milieu https://schooltv.nl/video-item/chocola-hoe-wordt-chocola-gemaakt 2024-01-04T10:46:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19485.w613.r16-9.15f2887.webp Chocola | Hoe wordt chocola gemaakt? Chocola wordt gemaakt van cacaobonen. De bonen groeien in de vrucht van een cacaoboom. En die groeit alleen in verre landen. Dit is een cacaoboom. En dit zijn de witte bloemen van de boom. Midden in de bloem groeit een bruine vrucht. De cacaovrucht. Zie je hem? De bruine cacaovrucht wordt groter en groter. Hé, hij is veranderd in een gele vrucht. Nu is het tijd om ze uit de boom te halen. Hoe ziet zo'n vrucht er van binnen uit?Dat witte spul is het vruchtvlees. Daarin zitten bonen. En daar gaat het om. Er zit nog veel wit vruchtvlees aan en dat moet er af. De bonen gaan in grote bakken om te drogen. Hier zijn ze al schoner. Maar ze moeten nog droger en nog bruiner worden. Op het dak worden ze door de zon verder gedroogd. De gedroogde bonen gaan in grote zakken. Ze gaan op reis. Hé, daar liggen de zakken met cacaobonen. Ze hebben een hele lange reis achter de rug. Hier worden de bonen uit de zakken gehaald. Dan gaan ze verder de fabriek in naar een grote machine. Daar worden ze schoon geschud. Er zit nog veel rommel tussen de bonen. Takjes, steentjes, touw en daar kun je geen chocola van maken. Cacaobonen hebben een hard doppenlijf. Die harde doppen worden eraf gehaald met de machine. Weg met die doppen, die kunnen ze hier niet gebruiken. En dan blijft er dit over van de cacaoboon. Bruine stukjes pit. En die pitten worden vermalen tot een vette bruine pap. Het lijkt wel op chocola maar dat is het nog niet. Bij de bruine pap komt melkpoeder en suiker. Goed mengen en dan krijg je melkchocola. Nou chocola?? Het lijken net grote olifantendro? uh? poten. In de melkchocoladepap zitten nog steeds groffe korrels. De chocoladepap wordt nog eens goed fijn gemaakt. Daarna wordt de pap warm gemaakt. De warme, zachte chocola kun je in vormen gieten. En als de chocola is afgekoeld, gaat het naar de bakkerij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428796 264 2033-05-18T03:33:00+00:00 224738 2005-01-14T23:59:00+00:00 yes no chocolade cacao fabriek https://schooltv.nl/video-item/bananen-het-oogsten-van-bananen 2024-01-04T10:46:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19487.w613.r16-9.2603323.webp Bananen | Het oogsten van bananen Aan deze plant groeien wel 200 bananen. De trossen worden met grote messen van de plant gekapt. Zo’n tros weegt wel twee keer zo zwaar als jij. Dus die moet je wel met z’n tweeën tillen. Maar dat is handig. Een trein van bananentrossen. Nu worden ze in kleine porties gesneden en worden de bananen gewassen. En dan worden de bananen ingepakt. Klaar voor vertrek met de boot naar ons land. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428798 35 2033-07-08T22:00:00+00:00 15041 2008-07-08T22:00:00+00:00 yes no banaan transport oogst https://schooltv.nl/video-item/een-koude-hongerige-winter-tulpen-suikerbieten-en-waterige-soep 2024-01-04T10:46:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19489.w613.r16-9.ba64426.webp Een koude, hongerige winter | Tulpen, suikerbieten en waterige soep In mei 1940 vallen Duitse soldaten ons land binnen. Maar na vier jaar bezetting lijkt de bevrijding eraan te komen. Op 6 juni 1944 landen Amerikaanse, Engelse en Canadese troepen aan de kust van Frankrijk. Ze trekken snel op richting ons land. De drie zuidelijke provincies worden bevrijd, maar de acht andere blijven bezet door de Duitsers. Door een spoorwegstaking rijden er geen treinen meer, dus kan er geen voedsel meer naar deze provincies komen. Ook het scheepsverkeer ligt stil. Graan, aardappels, melk en ander voedsel kan de steden in het noorden en het westen van ons land niet meer bereiken. Voor de winkels die nog wel iets te koop hebben, staan lange rijen mensen. De winkels raken leeg en velen sluiten. Alles wat de mensen bewaard hebben gaat op. Daarom trekken veel mensen vanuit de stad naar het platteland. Ze kloppen bij de boeren aan om dingen te ruilen voor eten. Dagen zijn ze onderweg: lopend, op de fiets met houten banden, achter een handkar of kinderwagen. Naast de honger is er ook nog de bittere kou. De winter van 1944/1945 is de koudste sinds tijden. De kolen voor de kachels raken op. Mensen halen balken uit leegstaande huizen om ze op te stoken. Ze kappen de bomen in de stad. Zelfs de houten blokjes tussen de tramrails worden stiekem weggehaald. Vooral kinderen en oude mensen zijn de dupe, want ze hebben vaak niet de kracht om erop uit te gaan. Ze raken uitgeput van de honger en de kou en worden ziek. Voor het eerst sinds eeuwen heerst er hongersnood in Nederland. Er moet iets gebeuren. Uiteindelijk vinden de Duitsers het goed dat er eten wordt gebracht. Eind januari 1945 komt de eerste boot uit Zweden aan met meel, erwten, melkpoeder, gedroogde groente. Later mogen de geallieerden vanuit laagvliegende bommenwerpers voedselpakketten droppen. De hongerende bevolking is dolblij. De ergste honger is voorbij. Een paar weken later wordt ook de rest van Nederland bevrijd. Nederland is weer een vrij land. Het is feest. Maar voor velen komt de bevrijding te laat. Ongeveer 22.000 Nederlanders zijn door honger en kou gestorven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428800 183 2033-05-08T06:24:00+00:00 81765 2004-12-15T23:59:00+00:00 yes no canon voedsel Tweede Wereldoorlog hongerwinter https://schooltv.nl/video-item/honger-in-de-winter-van-1944-1945-hoe-kon-het-gebeuren 2024-01-04T10:46:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19491.w613.r16-9.fef1147.webp Honger in de winter van 1944-1945 | Hoe kon het gebeuren? In mei 1940 vallen Duitse soldaten ons land binnen. Nederland is in oorlog. Onze soldaten kunnen niet op tegen de Duitsers. Koningin Wilhelmina en de Nederlandse ministers vluchten naar Engeland. De Duitsers zijn hier nu de baas. Het is een angstige tijd. Vier jaar gaan voorbij. Op 6 juni 1944 lijkt de bevrijding er aan te komen. Engelse, Amerikaanse en Canadese troepen, de geallieerden, landen aan de kust van Frankrijk. Parijs wordt bevrijd. En België. De Duitsers kunnen de geallieerden niet tegenhouden. Ook het zuiden van Nederland wordt bevrijd. De Nederlanders in het Noorden denken dat ze ook gauw bevrijd zullen worden. Maar bij Arnhem gaat het mis. Dagenlang wordt er gevochten om de brug over de Rijn. De geallieerden kunnen niet verder. De Nederlandse ministers in Engeland willen helpen. Via de radio vragen ze het spoorwegpersoneel om te staken. De Duitsers kunnen dan geen wapens en soldaten meer vervoeren. Het spoorwegpersoneel luistert en gaat staken. Het vervoer via de rails komt stil te liggen. De Duitsers zijn woedend! Ze verbieden nu alle scheepvaartverkeer in Nederland. Hoe moeten de steden boven de rivieren nu aan voedsel en brandstof komen? Een lange bitterkoude winter vol honger volgt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428801 114 2033-05-08T05:54:00+00:00 46137 2004-12-15T23:59:00+00:00 yes no hongerwinter Tweede Wereldoorlog canon https://schooltv.nl/video-item/slangen-hoe-ziet-een-slang-eruit 2024-01-16T15:24:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19493.w613.r16-9.f176b31.webp Slangen | Hoe ziet een slang eruit? Slangen zijn reptielen. Ze hebben geen poten en de huid is bedekt met schubben. Reptielen zijn koudbloedig. Dat betekent dat de temperatuur van het lichaam hetzelfde is als de temperatuur van de omgeving. Om goed te kunnen bewegen moeten slangen zich eerst opwarmen met de warmte van de zon. Slangen zonnebaden dan ook graag. Slangen kunnen zich op verschillende manieren voortbewegen. Hierbij maken ze geen enkel geluid. Meestal bewegen slangen recht vooruit. Dit doen ze door de buikschubben achter oneffenheden te haken en zich dan vooruit te trekken. Ook kunnen ze kronkellende bewegingen maken. Hierbij zetten slangen zich dan af tegen stenen of takken. Slangen hebben wel ogen, maar ze zien bijna niets. Slangen hebben geen oren en kunnen het geluid in de lucht niet horen. Ze voelen wel de trillingen in de grond. Slangen kunnen zeer goed ruiken en proeven. Dat doen ze met hun gespleten tong. De tong gaat hierbij steeds in en uit de bek. Zo maken slangen een soort geur-foto van de omgeving. Sommige slangen kunnen ook iets bijzonders, ze kunnen warmte zien met hun neus. Bijvoorbeeld een rat. Ze eten de prooi in een keer op. Soms is de prooi groter dan de slang. De prooi wordt altijd eerst met de kop opgegeten. Sommige slangen eten grote of gevaarlijke dieren. Deze dieren worden eerst gedood. Dat doen ze door de prooi te wurgen of te vergiftigen met speciale giftanden. Slangen eten vlees. Omdat vlees veel energie bevat hoeven ze niet zo vaak te eten. Na de maaltijd kunnen ze soms wekenlang slapen ? totdat ze weer honger krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428802 136 2033-05-18T03:33:00+00:00 98064 2004-12-09T14:35:00+00:00 yes no slang reptiel https://schooltv.nl/video-item/indiase-dans-een-dans-over-goden 2024-01-04T10:46:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19495.w613.r16-9.049831d.webp Indiase dans | Een dans over Goden De Indiase dans is van oorsprong een heilige dans. De dans vertelt het verhaal van de goden uit het Hindoeïsme en de dansers beelden dit uit. Iedere beweging van de danser heeft een precieze betekenis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428803 98 2033-05-18T03:33:00+00:00 16104 2004-11-10T23:59:00+00:00 yes no hindoeïsme heilig India dansen https://schooltv.nl/video-item/mitose-wat-is-dat 2024-01-16T16:18:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19497.w613.r16-9.5c6115a.webp Mitose | Wat is dat? Mitose? Dat is een moeilijk woord voor gewone celdeling. Kijk hier bijvoorbeeld in de eileider van een vrouw. Die eicel is nu bevrucht, en daarna begint het: de mitose. In het midden van de cel zie je de kern, daar zitten 2x23 chromosomen in. Voor het gemak doen we het nu even met 2 paar chromosomen. Een paar langere en een paar kortere? Klopt. Nou, als de cel zich gaat delen worden die chromosomen eerst even wat korter en dikker, en dan verdubbelt elk chromosoom zich. Het kernmembraan verdwijnt geleidelijk aan. Nu bestaat elk chromosoom uit twee precies gelijke draden, die aan elkaar vast zitten. Die draden heten chromatiden. Kijk, ze gaan allemaal in het midden van de cel liggen. Zie je ineens die dunne draadjes? Die krimpen en trekken zo de 2 helften van elk chromosoom uit elkaar. De ene helft gaat naar boven, de andere helft naar beneden. Let op nu. De cel begint zich in te snoeren en deelt zich in tweeën. Om beide groepjes chromosomen komt een nieuw membraan. Die chromosomen worden langer en dunner en voor je het weet hebben we twee kleine, nieuwe cellen. Net als de begincel hebben ze ieder 2x23 chromosomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428804 72 2033-05-18T03:33:00+00:00 69456 2004-10-20T22:59:00+00:00 yes no bevruchten mitose celdeling https://schooltv.nl/video-item/meiose-meiose-gebeurt-in-de-geslachtsklieren 2024-01-16T16:28:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19499.w613.r16-9.38e0670.webp Meiose | Meiose gebeurt in de geslachtsklieren Meiose? Ja, meiose. En dat gebeurt hier, in de geslachtsklieren. Dit is een cel. In de kern zitten 2x23 chromosomen. Maar voor het gemak zien we er nu even vier. Als de cel zich gaat delen worden die chromosomen eerst korter en dikker. Zo, nu zie je dat ze uit 2 gelijke draden bestaan. Die heten chromatiden. Ja, maar let op nu. Die chromatiden gaan 2 aan 2 tegen elkaar aanliggen. Dunne draadjes trekken de chromosomen naar de uiteinden van de cel. Daar komen 2 kernmembranen om heen en daarna deelt de cel zich in tweeën. Elke cel heeft nu nog maar 2 chromosomen, eentje voor elk paar. Kijk, er verschijnen opnieuw dunne draadjes. Die trekken de chromatiden los van elkaar en dan krijg je nog een deling. Vier cellen. Elke cel heeft 23 chromosomen. En elk chromosoom bestaat nu uit één enkele chromatide. Nou, bij het ontstaan van een eicel gaan er 3 van de 4 cellen verloren. Bij het ontstaan van zaadcellen blijven ze wel alle vier bestaan. Eindresultaat is: 1 eicel met 23 chromosomen, of zaadcellen met ieder 23 chromosomen. Als die twee met elkaar versmelten krijg je 23 + 23 dat is samen 46. Dus een bevruchte eicel heeft weer gewoon 46 chromosomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428805 81 2033-05-18T03:33:00+00:00 67322 2004-10-20T22:59:00+00:00 yes no celdeling eicel meiose zaadcel https://schooltv.nl/video-item/een-tweeling-met-ieder-een-eigen-dna-profiel 2024-01-04T10:46:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19501.w613.r16-9.243b25b.webp Een tweeling | Met ieder een eigen dna-profiel? Kijk, hier begint het, in de eileider. Eén van die zaadcellen smelt samen met de rijpe eicel, een bevruchting zeg maar. Ja, een cel van de vader smelt samen met de cel van de moeder. In de kern zitten nu 23 chromosomen van de moeder en ook 23 chromosomen van de vader. De bevruchte cel deelt zich op de mitose manier, in 2 nieuwe cellen. Nou die celdeling gaat gewoon door. Van 2 naar 4, van 4 naar 8, van 8 naar 16. Maar stop, hier gaat dus iets mis. Wat? Zie je dat niet? De groep cellen valt uitelkaar in 2 groepjes en dat hoort eigenlijk niet. Kijk die 2 losse groepjes gaan gewoon verder, en in beide groepjes gaat de celdeling ook gewoon door. Elk groepje groeit uit tot een baby. En elke baby heeft nog steeds dezelfde chromosomen als die eerste bevruchte eicel. Dus ook hetzelfde DNA. Het is een eeneiige tweeling. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428806 55 2033-05-18T03:33:00+00:00 12928 2004-10-20T22:59:00+00:00 yes no tweeling chromosoom DNA https://schooltv.nl/video-item/dna-profiel-wat-is-dat 2024-01-04T10:46:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19503.w613.r16-9.05bedcc.webp DNA-profiel | Wat is dat? Hier zie je 3 wangcellen, maar één cel is al genoeg. Als je die heel sterk vergroot zie je in het midden een celkern. In die kern zitten dunne draadjes en die noemen we chromosomen. Chromosomen? Chromosomen ja. Er zitten er 46 in een cel, maar hier zie je er voor het gemak eventjes één. Als je die sterk vergroot, dan zie je dat die bestaat uit een lange, opgerolde draad. Op sommige plekjes is de draad wat dikker opgerold. Die verdikkingen zijn je genen. Je ziet er hier drie. Nou, we zijn er bijna. Een klein stukje van het chromosoom gaan we extreem vergroten. Hier gaat het om, het DNA-molecuul. Net een wenteltrap, 2 leuningen met daartussen de treden. Zie je? Zo'n wenteltrap noemen ze een dubbele helix. Nou en van stukjes van zo'n DNA-molecuul kan ik in het laboratorium een DNA-profiel maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428807 53 2033-05-18T03:33:00+00:00 23789 2004-10-20T22:59:00+00:00 yes no profiel DNA cel https://schooltv.nl/video-item/hersenscan-kijken-naar-je-hersenen 2024-01-16T15:35:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19505.w613.r16-9.774d273.webp Hersenscan | Kijken naar je hersenen Onze hersenen zitten erg ingewikkeld in elkaar. Met behulp van MRI scans kunnen mensen kijken naar de bouw van de hersenen, maar je kunt ook zien hoe je hersenen werken. De MRI scan werkt met gebruik van een heel sterk magneetveld. Hoe sterk dat veld is zie je hier. Om er voor te zorgen dat de metingen van de MRI niet verstoord worden, mag de patiënt niet naar binnen voordat hij alle metalen spullen uit zijn zakken gehaald heeft. Als de scan begint worden er een aantal proefjes gedaan, via een spiegeltje ziet de patiënt een afbeelding van een voet, hand en tong. Dat betekent dat hij op dat moment met zijn voet, hand en tong moet bewegen. Via deze bewegingen kan de computer zien, welk stukje in je hersenen op dat moment aan het werk is. En hier is dan het resultaat van de MRI scan. Met deze uitslag toont de scan dus aan dat bij verschillende bewegingen, verschillende plekjes van je hersenen aan het werk worden gezet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428808 68 2033-05-18T03:33:00+00:00 20043 2004-10-13T22:59:00+00:00 yes no scan hersenen lichaam https://schooltv.nl/video-item/senegal-het-verhaal-van-een-afrikaans-land 2024-01-04T10:46:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19507.w613.r16-9.9c63d32.webp Senegal | Het verhaal van een Afrikaans land Senegal is een land in West-Afrika. Het is ongeveer 5 keer zo groot als Nederland. In Senegal is veel armoede, vooral op het platteland. Veel mensen werken er op het land. Ze laten er hun dieren grazen of ze verdienen hun geld met het verbouwen van pinda's, mango's of rijst. Maar er wordt ook geld verdiend met de visserij. De producten van het land of het water worden op de markt verkocht. Ook langs de kant van de weg worden er producten te koop aangeboden. Zo ook Fatumata: zij verkoopt mango's. Senegal is erg afhankelijk van het weer, want met slecht weer kunnen de oogsten mislukken. Het regenseizoen is van juli tot midden oktober. In het Noorden van het land regent het veel minder en daar valt maar net genoeg water om de belangrijke pindateelt mogelijk te maken. In het Zuiden regent het vaker. Meestal zijn het stortbuien die wel enkele uren kunnen duren. Het regent dan keihard. Het kan ook wel heel heet worden in Senegal. In het binnenland zelfs wel 50 graden Celsius. In Senegal leven iets meer dan 10 miljoen mensen, dat is minder dan in Nederland. Heel veel mensen, bijna 1 van de 2 Senegalezen, is jonger dan 15 jaar. De hoofdstad van Senegal is Dakar. Daar leven bijna 2 miljoen mensen, het is een heel drukke stad. Op het strand van Dakar is het een komen en gaan van kleurrijke bootjes. En vissers zijn druk met de vangst in de weer. Het drukke leven in de grote stad lijkt hier ver weg. Senegal is redelijk vreedzaam. Alleen in het Zuiden is het onrustig. Fatumata heeft met rebellen te maken gehad. En ook het leven van Adamar is door het conflict veranderd. Toch is Senegal één van de meest rustige landen in Afrika. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428809 120 2033-05-18T03:33:00+00:00 28523 2004-09-26T22:59:00+00:00 yes no armoede Senegal Afrika https://schooltv.nl/video-item/publieke-kunst-jeroen-jongeleen 2024-01-04T10:46:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19509.w613.r16-9.3fe3487.webp Publieke kunst | Jeroen Jongeleen Beeldend kunstenaar Jeroen Jongeleen werkt vooral in de openbare ruimte. Hij kiest er bewust voor om onafhankelijk van opdrachtgevers te werken. Met zijn graffiti en stickerprojecten verzet hij zich tegen de manier waarop onder andere de reclame de openbare ruimte overheerst. Een van de stickerprojecten van Jeroen gaat over het taalgebruik in de reclame op straat. Het project bestaat uit zwart/wit stickers met daarop allerlei Engelse woorden waarmee we door de reclame worden bestookt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428810 156 2033-05-18T03:33:00+00:00 1929 2004-09-12T22:59:00+00:00 yes no publiek reclame kunstenaar https://schooltv.nl/video-item/dans-voor-twee-koen-brouwers-en-roemjana-de-haan 2024-01-04T10:46:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19511.w613.r16-9.144ee28.webp Dans voor twee | Koen Brouwers en Roemjana de Haan Stijldansen is een zware sport als je het op topniveau wil doen. Koen en Roemjana zijn drievoudig Nederlands kampioen in de Latijns Amerikaanse dansen. Hiervoor trainen ze 5 keer per week vier uur per dag, plus nog de lessen van de trainer en de mentalcoach. Hun vijf dansen: de jive, de samba, de cha cha cha, de rumba en de passadoble bestaan uit vaste choreografiën. Maar daarbinnen kunnen ze wel improviseren, want tijdens de wedstrijden kunnen allerlei onverwachte dingen gebeuren waardoor je moet uitwijken voor andere paren andere ritmes moet dansen of je timing moet aanpassen. Tijdens de wedstrijden staan ze onder grote druk om te presteren. Stijldansen is dan ook een mentaal vak. En daarom helpt de mentalcoach de stress van Koen en Roemjana te verminderen en het plezier met elkaar en het dansen te behouden tijdens hun optreden (performance). De afgelopen jaren is er veel veranderd in de etiquette van het dansen. De vrouw neemt net zo veel initiatief als de man waardoor er een constante flow ontstaat, waarin niet meer te zien is wie nu wie leidt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428811 175 2033-05-18T03:33:00+00:00 4898 2004-09-01T22:59:00+00:00 yes no dansen wedstrijd tango ballroom https://schooltv.nl/video-item/locatietheater-wat-is-locatietheater 2024-01-25T12:59:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19513.w613.r16-9.277e080.webp Locatietheater | Wat is locatietheater? Er zijn theatergroepen die niet in de schouwburg willen werken. Zij kiezen voor hun voorstelling een speciale plek uit. Ze maken locatietheater. In een dok in de Rotterdamse haven bedacht de theatergroep Vis à Vis de voorstelling "Onderstroom". Marinus Vroom is een van de acteurs van Vis à Vis. Ze verzonnen aan de hand van wat ze op deze locatie aantroffen een verhaal over twee ramkrakers die na een achtervolging in het water raken. Om zo'n locatie geschikt te maken voor alle ideeën moet er van alles aan verbouwd worden. Zoals een stellage vlak onder het wateroppervlak, zodat de spelers over het water lijken te lopen, of pompen voor fonteinen en watervallen. Omdat locatietheater gemaakt wordt naar aanleiding van de plek, moet het hele verhaal bedacht worden door de acteurs zelf. Arjen Anker is een van hen. Een locatietheatervoorstelling is een unieke voorstelling die alleen maar op die ene plek gespeeld kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428812 168 2033-05-18T03:33:00+00:00 5263 2004-09-01T22:59:00+00:00 yes no publiek locatie theater https://schooltv.nl/video-item/games-computergames-op-de-hku 2024-01-04T10:46:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19515.w613.r16-9.c659aa3.webp Games | Computergames op de HKU Aan de Hogeschool voor Kunsten in Utrecht worden computergames ontworpen. Normaal speel je zo'n spel met beeldscherm, toetsenbord en joystick. De studenten van de HKU zoeken naar nieuwe spelvormen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428813 170 2033-05-18T03:33:00+00:00 8687 2004-09-01T22:59:00+00:00 yes no computer animatie game https://schooltv.nl/video-item/bijzondere-verpakkingen-bufferruimte-vangt-de-harde-klappen-op 2024-01-04T10:46:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19517.w613.r16-9.b951cc1.webp Bijzondere verpakkingen | Bufferruimte vangt de harde klappen op Eieren gaan snel kapot. Daarom moet ze goed verpakt worden. Eierdozen zijn zo gemaakt dat ze een eitje precies omsluiten. De ruimtes tussen het ei en de buitenkant van de doos zijn bufferruimtes. Deze bufferruimtes vangen de klappen op als het doosje valt. Ook elektronische apparatuur is kwetsbaar en moet dus goed worden beschermd tijdens transport. Je kan elektronische apparatuur verpakken in voorgevormd karton. Dit heeft precies de vorm van het apparaat in de verpakking. Om deze bufferruimtes te creëren worden verschillende materialen gebruikt. Bijvoorbeeld geperst karton. Dit kan precies de vorm krijgen van het apparaat dat verpakt zit. Zo sluit de verpakking mooi stevig aan en vangen de holle ruimtes de klappen op. Ook wordt piepschuim veel gebruikt. Piepschuim zit vol met luchtbelletjes. Dat zijn de bufferruimtes die de krachten opvangen die ontstaan tijdens vervoer van kostbare elektronica. Wat ook goed werkt is bubbeltjesplastic. Al die door plastic afgesloten bubbeltjes lucht, zijn bufferruimtes die de klappen opvangen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428814 109 2033-05-18T03:33:00+00:00 9934 2004-08-09T22:59:00+00:00 yes no kwetsbaar kracht piepschuim https://schooltv.nl/video-item/transport-de-transportband 2024-01-04T10:46:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19519.w613.r16-9.f1effb1.webp Transport | De transportband Aan de lopende band kan je snel een auto in elkaar zetten. De ene medewerker schroeft de motor vast; de volgende zet de koets erop en voor je het weet rolt er weer een auto de fabriek uit. Lopende banden of ook wel transportbanden genoemd, vervoeren producten of mensen. Een roltrap is ook een transport band. Deze band vervoert mensen naar boven en beneden. Bij een vrachtwagenfabriek is er niet echt sprake van een lopende band. Wel word de vrachtwagen net zo gebouwd als vroeger de auto's aan de lopende band. Doordat iedereen in de fabriek achter elkaar iets anders doet wordt de vrachtwagen langzaam opgebouwd. Aan het einde draai je de sleutel om en rijd je je nieuwe vrachtwagen zo van de band af. De transportband word niet alleen gebruikt als productiemethode. Er zijn verschillende toepassingen te bedenken voor de transportband. Ook in de woestijn waar het moeilijk is om wegen te bouwen en producten te vervoeren is de transportband een uitkomst. Op Schiphol wordt de transportband gebruikt om mensen te vervoeren. De luchthaven is steeds groter geworden en om de vliegtuigen op tijd te laten vertrekken moeten de mensen snel van de ene kant naar de andere kant van de luchthaven kunnen. Het principe van een transportband is eenvoudig. Het is een eindeloze band die door wieltjes wordt ondersteund. Deze band loopt aan één kant om een trommel die door een motor wordt aangedreven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428815 143 2033-11-11T16:47:00+00:00 13928 2004-08-09T22:59:00+00:00 yes no auto band aandrijving transport https://schooltv.nl/video-item/veiligheid-in-gebouwen-de-sprinklerinstallatie 2024-01-04T10:46:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19521.w613.r16-9.3fd3fa3.webp Veiligheid in gebouwen | De sprinklerinstallatie In veel gebouwen hangen sprinklers. Sprinklers moeten ons beschermen tegen brand. In gebouwen waar veel mensen aanwezig zijn, als bijvoorbeeld een bioscoop, zijn sprinklers zelfs verplicht. Als er brand is, gaat een sprinkler water sproeien om het vuur te doven. Maar alleen daar waar de brand is...In een sprinkler zit een glazen buisje met een vloeistof. Dit glazen buisje zorgt ervoor dat het water niet door de sprinkler kan stromen. Als er vuur ontstaat onder de sprinkler wordt de vloeistof in het glazen buisje warm en gaat het koken. Dan knapt het glazen buisje en kan het water vrij door de sprinkler stromen om het vuur te blussen. De vloeistof gaat koken bij ± 60 graden en dan knapt het buisje... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428816 87 2033-05-18T03:33:00+00:00 3294 2004-08-09T22:59:00+00:00 yes no veilig blussen brand https://schooltv.nl/video-item/schoon-met-ozon-hoe-wordt-de-was-gedaan-in-de-space-shuttle 2024-01-04T10:46:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19523.w613.r16-9.703aa27.webp Schoon met ozon | Hoe wordt de was gedaan in de Space Shuttle? Als je kleding vies wordt, moet je het wassen. Met heet water en zeep. 50 jaar geleden was dat nog een hele opgaaf. Toen moest alles nog met de hand, in weer en wind en dat was zwaar werk. Tegenwoordig gooi je je spijkerbroek gewoon in de wasmachine. Dat is een stuk makkelijker. Restaurants, ziekenhuizen en verpleeghuizen laten hun was doen door wasserijen. Daar wordt in grote machines heel veel gewassen. Deze wasserijen kunnen veel water en warmte recyclen, meer dan wij thuis...Maar al dat wassen blijft slecht voor het milieu en het zou fijn zijn als we een manier konden vinden die wat schoner is. In de space shuttle wassen de astronauten hun spullen met water met ozon. Dit ontsmet en maakt schoon. En je kunt het water telkens weer gebruiken. En dat is handig in een ruimteschip want daar kan je je vuile waswater niet makkelijk lozen. Ozon zit in de lucht en beschermt ons tegen de straling van de zon. Maar ozon kun je ook maken. Dit gebeurt onder hoogspanning. Ozon kun je ook ruiken in de lucht na een flinke onweersbui. De ozonmoleculen zijn gevormd door de bliksem. Het ruikt dan een beetje muffig. Zuurstof (O2) met een extra zuurstofatoom wordt ozon (O3) Dit kan worden gemaakt met elektrische hoogspanning. Ozon O3 wil alleen graag weer O2 worden. Het 3e zuurstof atoom bindt zich gemakkelijk aan bacteriën, schimmels en virussen. Als je dus vieze kleren wast met water met veel ozon dan bindt het 3e atoom zuurstof zich met de viezigheid in de kleren. Wat je overhoudt is O2 en water. De viezigheid is geoxideerd ofwel verbrand. Het water spoelt de resten uit de kleren.....schoon. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428817 145 2033-05-18T03:33:00+00:00 5313 2004-08-09T22:59:00+00:00 yes no ozon ruimte wassen astronaut https://schooltv.nl/video-item/flexibel-bouwen-ifd-bouw 2024-01-04T10:46:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19525.w613.r16-9.9ccb55f.webp Flexibel bouwen | IFD-bouw Huizen bouwen doe je steentje voor steentje. Eerst de muren dan het dak. En dan ben je al een eind op weg. Het kan ook anders. Vooral kantoren en bedrijven. Er zijn fabrieken waar hele kantoorgebouwen, maar ook woningen worden geproduceerd in de fabriekshal. Daar is de temperatuur altijd hetzelfde en het regent er nooit. Onder deze omstandigheden kun je heel snel bouwen. Er worden losse delen van een gebouw gemaakt die op de bouwplaats simpel op elkaar gestapeld kunnen worden In deze losse delen wordt alles zo veel mogelijk voorbereid. Zo hangt het licht er al, zit de verwarming er al in en de fonteintjes. Soms zelfs hele badkamers. Met speciaal vervoer worden de delen, ook wel modules genoemd, naar de bouwplaats gereden en daar op elkaar gezet. Vaak moet dan wel nog tapijt gelegd worden en de naden van de losse modules weggewerkt. Maar dan is het huis bewoonbaar. Deze snelle bouwmethode kan heel handig zijn bij woningnood in studentensteden of als bedrijven tijdelijk of permanent willen uitbreiden. Als je het gebouw niet meer nodig hebt kan je het ook weer weghalen... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428818 152 2033-05-18T03:33:00+00:00 8662 2004-08-09T22:59:00+00:00 yes no huis flexibel bouw bouwen https://schooltv.nl/video-item/hybride-producten-producten-die-twee-functies-hebben 2024-01-04T10:46:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19527.w613.r16-9.e3deca2.webp Hybride producten | Producten die twee functies hebben Een mobiele telefoon met een camera vinden we al bijna normaal. Net als een televisie met een videorecorder. Ook kennen we de wekkerradio. Lekker wakker worden met een muziekje in plaats van dat vreselijke gepiep aan je hoofd. Heel gewoon is ook een bank die je uit kan vouwen tot een bed. Dit zijn allemaal hybride producten. Producten die twee functies hebben. Een hybride product moet vooral handig zijn. Als je weinig ruimte hebt dan is een slaapbank handig. Ook moet een hybride product herkenbaar zijn. Het moet één herkenbare functie hebben. Een hoofdfunctie. Je kan erop zitten. Maar als je 'm uitvouwt kan je er ook nog op slapen. Dat is dan de nevenfunctie. Plaatjes, video, tekst, muziek en spraak kan je tegenwoordig makkelijk digitaal naar nullen en enen vertalen. Er zijn nu apparaten die hierdoor een aantal mogelijkheden kunnen combineren. Mobiele telefoontjes kunnen deze nullen en enen makkelijk aan elkaar versturen. Ze kunnen nu ook digitale foto's maken en versturen. Maar er zijn ook telefoontjes die digitale liedjes kunnen opslaan en afspelen. Of telefoontjes die een digitale agenda bevatten en die hun informatie weer digitaal kunnen doorsturen naar een computer. Een computer kan tegenwoordig alles aan wat digitaal is. De computer is een muziekinstallatie, een modern fotoboek, een videorecorder en een digitale agenda. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428819 135 2033-05-18T03:33:00+00:00 2075 2004-08-09T22:59:00+00:00 yes no product computer camera hybride functie foto https://schooltv.nl/video-item/transport-moderne-vervoerssystemen 2024-01-04T10:46:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19529.w613.r16-9.d27916b.webp Transport | Moderne vervoerssystemen Met de auto sta je vaak in de file. En toch blijven mensen in de auto stappen. Hoe kan je de files oplossen zonder dat mensen de auto moeten laten staan? Stel dat je 's morgens in je auto stapt en dat je daarna aansluit bij een lange ketting autootjes die over een zeer uitgebreid systeem rijden. De auto's rijden elkaar dan niet meer in de weg en er ontstaan minder files. Je auto moet dan het systeem kunnen volgen en net zo hard rijden als alle andere auto's. Dat kan, als er een onzichtbare rails in de weg ligt. Bijvoorbeeld magnetische staafjes. Over de hele weg worden magnetische staafjes in de weg geplaatst die gevolgd kunnen worden door voertuigen. Er bestaan ook andere systemen die in de weg geplaatst worden. Die werken net als de magnetische staafjes. Hier zitten sensoren in lange lappen rubber gestopt in de weg. Speciaal uitgeruste auto's kunnen deze sensoren zien en volgen. Zo blijven ze mooi op dezelfde snelheid rijden en hoeft er niet eens gestuurd te worden. Er zijn ook systemen waar de auto's elkaar kunnen volgen en niet de weg. Zo krijg je ook een mooi treintje. Er worden technieken ontwikkeld die werken met radar. Een bol in de bumper stuurt radargolven uit en die ketsen weer terug van de voorganger. De computer in de auto kan dan uitrekenen hoe hard de voorganger rijdt en hoever weg die is. Zo kan je computer de juiste snelheid regelen en kan de auto afstand houden. Er bestaan al auto's die hun voorgangers kunnen zien en vervolgens afstand kunnen houden. Als deze technieken in de toekomst nog beter worden en uitgebreid worden toegepast, staan we misschien niet zo vaak meer in de file. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428820 171 2033-11-11T15:21:00+00:00 13530 2004-08-09T22:59:00+00:00 yes no auto radar file transport https://schooltv.nl/video-item/digitale-archieven-het-virtueel-geheugen 2024-01-04T10:46:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19531.w613.r16-9.c10e93c.webp Digitale archieven | Het virtueel geheugen Vroeger werd alles opgeschreven op papier. In boeken. Er zijn nu dan ook bibliotheken met magazijnen vol boeken. Duizenden....miljoenen boeken. En die kun je moeiteloos inkijken. Dertig jaar geleden zijn we sommige dingen digitaal gaan bewaren. Op cassettebandjes bijvoorbeeld en later op floppy's. Wie nu wil weten wat er op die bandjes staat of een spelletje schaak wil spelen of pac-man, moet precies dezelfde apparatuur als toen hebben. Moderne computers begrijpen die oude digitale bestanden niet meer. Maar zijn de ceedeetjes van nu over vijf jaar nog wel te lezen... of dvd's. Hoe lang gaan die nog mee?Het is niet makkelijk digitale bestanden zo te bewaren dat ze over 10, 20 jaar nog te lezen zijn. Toch zijn er instanties die proberen digitale bestanden voor lange tijd te bewaren. Ook is het vaak beter voor de originele documenten als niet iedereen daar continu met z'n vingers aanzit. Het is een stuk makkelijker om dat op internet te bekijken en het boek achter slot en grendel te bewaren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428821 172 2033-11-11T16:25:00+00:00 3374 2004-08-09T22:59:00+00:00 yes no bestand digitaal archief bewaren https://schooltv.nl/video-item/naarden-een-vestingstad 2024-01-09T14:43:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19533.w613.r16-9.f9758fc.webp Naarden | Een vestingstad Dit is Naarden: een oude vestingstad. Naarden lag op een belangrijk punt op de weg van Utrecht naar Amsterdam. Aan de ene kant lag de Zuiderzee, aan de andere kant een moerassig en waterrijk gebied met onder meer het Naarder meer. Naarden was de poort naar Amsterdam. Als de vijand deze stad wist te veroveren, lag de weg naar Amsterdam open. Daarom was het belangrijk dat de stad goed verdedigd werd. Je kunt het nog steeds zien. De muren rijzen op uit het water. Aarden wallen erboven. Bovenop de aarden wal stonden de kanonnen om op de vijand te schieten. Onder de aarden wal waren stenen gangen. Het is er donker en vochtig. De soldaten hielden hier de wacht. Dit is een luistergang. Door de gaten bovenin de gang, konden de soldaten de geluiden van buiten goed horen. Die gaten van de luistergang kwamen namelijk hierop uit: een soort ijzeren oor, dat het geluid van de naderende vijand opving. De soldaten konden dus ook 's nachts in actie komen als de vijand naderde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428822 80 2033-05-18T03:33:00+00:00 11265 2004-06-14T22:59:00+00:00 yes no vesting muur stad https://schooltv.nl/video-item/een-vestingstad-met-aarden-wallen-dikke-muren-en-grachten 2024-01-09T14:44:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19535.w613.r16-9.15cecb7.webp Een vestingstad | Met aarden wallen, dikke muren en grachten In de Middeleeuwen beschermden de steden zich door hoge stenen muren met uitkijktorens en poorten rondom de hele stad te bouwen. Om het de vijand extra moeilijk te maken, lag er meestal nog water voor de muur. Door de poorten gingen de stadsbewoners de stad in en uit. 's Avonds werden de poorten met enorme deuren en hekken gesloten. Burgers hielden boven op de muur de wacht. Door de uitvinding van het buskruit moesten de steden zich op een andere manier gaan verdedigen. De middeleeuwse stadsmuur met toren en gracht kon onmogelijk ijzeren kogels tegenhouden. Maar een aarden wal kon een kogel wèl tegenhouden. In plaats van hoge muren, bouwden de steden nu wallen van aarde. Aan de voet van die wallen werden weer muren gebouwd om het wegglijden van de aarde te voorkomen. En daar kwam nog weer een gracht voor. De stad werd een complete vesting. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428823 77 2029-08-26T09:12:00+00:00 20432 2004-05-14T22:59:00+00:00 yes no muur stad vesting https://schooltv.nl/video-item/floris-v-vermoord-door-wie-en-waarom 2024-01-09T14:44:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19537.w613.r16-9.2eb8b97.webp Floris V vermoord | Door wie en waarom? Floris de Vijfde was een edelman. Hij was graaf over Holland en Zeeland. Floris was een belangrijk man in en had veel macht. Holland en Zeeland waren grote gebieden. Daarom kreeg Floris hulp om het gebied te besturen van de edelen Gijsbrecht van Amstel, Herman van Woerden en Gerard van Velzen. Floris was hun heer. Zij hielpen hem, maar ze waren geen vrienden. Van Amstel en Van Woerden waren nog niet vergeten dat Floris ooit hun bezittingen had afgepakt. Bovendien waren ze het niet altijd met hem eens. Floris beschermde de boeren. Hij zorgde ervoor dat de edelen hen niet onderdrukten. Voor zijn ruzie met de graaf van Vlaanderen zocht Floris hulp bij de koning van Engeland. Maar hij vertrouwde hem niet. Daarom sloot de graaf een verbond met de koning van Frankrijk, de grote vijand van de koning van Engeland. Gijsbrecht van Amstel, Herman van Woerden en Gerard van Velzen vonden het niet goed wat hun heer deed. Zij maakten een plan om Floris gevangen te nemen en naar Engeland te ontvoeren! Floris werd ontvoerd, en gevangen gehouden in het Muiderslot. Toen de boeren hoorden wat er was gebeurd, trokken ze op naar het Muiderslot om Floris te bevrijden. De edelen schrokken. Wat moesten ze nu doen? Stiekem braken ze Floris het kasteel uit. Maar de boeren wachtten hen op, in een hinderlaag. Floris mocht niet in hun handen vallen! De edelen staken Floris met hun zwaarden. Graaf Floris stierf aan de kant van de sloot. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428824 186 2033-05-18T03:33:00+00:00 61657 2004-06-14T22:59:00+00:00 yes no moord graaf Muiderslot canon https://schooltv.nl/video-item/floris-de-vijfde-graaf-van-holland-en-zeeland 2024-01-09T14:43:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19539.w613.r16-9.973bffb.webp Floris de Vijfde | Graaf van Holland en Zeeland Floris de V leefde in de dertiende eeuw. Nederland zag er in die tijd heel anders uit dan nu. Er was nog veel woeste natuur en er woonden weinig mensen. Hier en daar was een dorpje. Verschillende edelen waren de baas over een gebied. Je had de hertog van Brabant, de hertog van Gelre, en een bisschop regeerde over Utrecht. Floris de V was graaf over Holland en Zeeland. Hij was machtig geworden omdat hij de Westfriezen in het noorden had verslagen. In het oosten deed de bisschop van Utrecht wat Floris wilde. Maar hij had ruzie met de graaf van Vlaanderen in het zuiden. Floris woonde in Den Haag in huis ten Haghe. De Ridderzaal is het enige dat er nog van over gebleven is. Tegenwoordig leest de koning daar ieder jaar met Prinsjesdag de troonrede voor. Holland en Zeeland waren zo groot dat enkele edelen Floris hielpen om het te besturen. Floris was hun heer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428825 83 43371 2004-06-14T22:59:00+00:00 yes no Muiderslot graaf canon https://schooltv.nl/video-item/vietnam-een-ontwikkelingsland-in-opkomst 2024-01-04T10:47:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19541.w613.r16-9.f0753ab.webp Vietnam | Een ontwikkelingsland in opkomst Vietnam werd in 1954, nadat het land onafhankelijk werd van Frankrijk, onderverdeeld in Noord en Zuid Vietnam. In 1965 was er een oorlog tussen deze twee landen. Het noorden was communistisch en daarom steunden de Verenigde Staten het zuiden. Tien jaar later won het noorden en werden de twee delen herenigd. De oorlog heeft de ontwikkeling in Vietnam lange tijd belemmerd. Daarnaast zijn er de negatieve gevolgen van het communistische eenpartijstelsel met een centrale planeconomie. In de jaren '90 werd de economie hervormd en kreeg Vietnam een min of meer open markt economie. Hierdoor werd er een economische groei van 9% gehaald. Maar door de huidige recessie neemt deze groei weer af en blijft Vietnam nog steeds een arm, zeer dichtbevolkt ontwikkelingsland: Zo moet 18% van de mensen rondkomen van minder dan 1 dollar per dag; De kindersterfte onder de 5 jaar is 30 van de 1000 kinderen; 18% van de bevolking is ondervoed; En 28% van de mensen die op het platteland wonen hebben geen toegang tot schoon drinkwater. Vietnam is een ontwikkelingsland, maar dat betekent niet dat zo'n land totaal niet op Nederland lijkt. Zo kun je in de steden met je Nederlandse bankpas pinnen en kun je overal op straat je email checken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428826 79 2033-08-20T14:41:00+00:00 14192 2004-05-30T22:59:00+00:00 yes no communisme Vietnam ontwikkelingsland https://schooltv.nl/video-item/unhcr-onderwijs-voor-vluchtelingen 2024-01-04T10:47:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19543.w613.r16-9.a67d100.webp UNHCR | Onderwijs voor vluchtelingen Nederland geeft geld aan internationale organisaties, zoals de Wereldbank en de Verenigde Naties. Dat heet multilaterale hulp. UNHCR, de VN-organisatie voor vluchtelingen, krijgt elk jaar voor zo'n 50 miljoen euro multilaterale hulp van Nederland. In Oeganda zijn veel vluchtelingen uit de buurlanden Congo en Soedan. In deze landen woedt namelijk al jarenlang een burgeroorlog, al lijkt er vrede in zicht te zijn. De regering van Oeganda heeft de vluchtelingen uit Soedan land gegeven om in hun levensbehoeften te kunnen voorzien. Daar zijn dan ook een soort vluchtelingendorpen ontstaan, meestal ver buiten de stad. Op dit moment wonen in Adjumani, in het noorden van Oeganda, ruim 90.000 Soedanese vluchtelingen. Die mensen zitten daar soms al jaren en het kamp ziet er niet echt uit als een vluchtelingenkamp. Er zijn huizen, winkels en ook scholen. Joyce Munyao werkt voor de UNHCR in het noorden van Oeganda. Zij probeert de vluchtelingen een zo goed mogelijk bestaan te geven. Voor de kinderen en jongeren probeert zij te regelen dat ze naar school kunnen. Want onderwijs is een basisvoorziening waar iedereen recht op heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428827 127 2033-08-20T14:39:00+00:00 5334 2004-05-30T22:59:00+00:00 yes no onderwijs hulpverlenen vluchteling https://schooltv.nl/video-item/schuldenproblematiek-alles-terugbetalen 2024-01-04T10:47:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19545.w613.r16-9.5fbe004.webp Schuldenproblematiek | Alles terugbetalen? Ontwikkelingslanden hebben in de afgelopen decennia veel geld geleend en dat moet terugbetaald worden, met rente. Afrika heeft de grootste schuldenlast. Afrikaanse landen betalen elke week ongeveer 312 miljoen euro aan buitenlandse schuldeisers. Dat is wekelijks ongeveer een halve euro per inwoner van Afrika. Dat lijkt voor ons weinig, maar voor een halve euro kun je bijv. in Tanzania drie broden kopen. Minister: Ontwikkelingslanden hebben schulden omdat ze schulden gemaakt hebben. Jubiliee Nederland: Het is te gek voor woorden dat een arm Afrikaans land met de ene hand ontwikkelingshulp ontvangt en met de andere hand schulden moet afbetalen. Minister: Wat we nu doen is met zijn allen bij elkaar gaan zitten, in Parijs, het heet ook de club van Parijs, en dan gaan we al die schulden bij elkaar zetten. Waar heeft dit land, bijvoorbeeld Mozambique, allemaal geleend. Hoeveel is dat precies? Kan Mozambique die schulden aflossen? Dat moet het dan wel zelf doen. Daar gaan we ons niet mee bemoeien. Jubilee Nederland: Ik vind dat de Nederlandse regering braaf mee hobbelt binnen het afgesproken internationale systeem. Nederland is te weinig bezig om het systeem werkelijk rechtvaardiger te maken. Minister: Als een land kwalificeert, als we duidelijk hebben daar heeft dit land schuld, bij banken, bij particulieren, bij overheden, alles bij elkaar. En dan zeggen we u kunt weer opnieuw beginnen, maar dan wel met beter afspraken voor de komende jaren. Jubilee Nederland: Een land als Tanzania zou voor 260 miljoen dollar per jaar zorgen dat alle kinderen naar school gaan, dat iedereen basis gezondheidszorg en schoon drinkwater heeft. Minister: Het is altijd lastig, als je als ontwikkelingsland net aan je schulden kunt aflossen. Maar je moet ergens een streep zetten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428828 121 2033-08-20T14:45:00+00:00 6896 2004-05-30T22:59:00+00:00 yes no schuld geld ontwikkelingsland lenen https://schooltv.nl/video-item/ontwikkelingssamenwerking-het-nederlandse-beleid 2024-01-04T10:47:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19547.w613.r16-9.fbc634c.webp Ontwikkelingssamenwerking | Het Nederlandse beleid Het Nederlandse beleid voor ontwikkelingssamenwerking richt zich op het halen van de Millenniumdoelstellingen, die in 2000 door de Verenigde Naties zijn opgesteld. Het totale Nederlandse budget voor ontwikkelingssamenwerking is ongeveer 3,8 miljard euro per jaar, dat is 0,8% van het Bruto Nationaal Product. Hiervan gaat ongeveer eenderde naar particuliere organisaties en dan vooral naar zes medefinancieringsorganisaties, of MFO's. Dat zijn: Hivos, Plan Nederland, ICCO, Terre des Hommes, Cordaid en NOVIB. Maar naast deze MFO's zijn er nog veel meer particuliere organisaties die zich inzetten voor ontwikkelingssamenwerking. Een tweede vorm van ontwikkelingssamenwerking is multilaterale hulp. Dat is hulp die via internationale organisaties, zoals de Verenigde Naties en de Wereldbank wordt gegeven. Een voorbeeld hiervan is UNHCR, de VN-organisatie voor vluchtelingen. UNHCR ontvangt elk jaar zo'n 50 miljoen Euro aan multilaterale hulp van Nederland. Tot slot geeft de Nederlandse regering ook direct geld aan sommige regeringen van ontwikkelingslanden, zoals bijvoorbeeld Vietnam. Die vorm van ontwikkelingssamenwerking heet bilaterale hulp. Frans Makken is hoofd ontwikkelingssamenwerking van de Nederlandse ambassade in Hanoi. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428829 116 2033-08-20T14:29:00+00:00 15948 2004-05-30T22:59:00+00:00 yes no ontwikkelingshulp ontwikkelingssamenwerking ontwikkelingsland wereld https://schooltv.nl/video-item/oeganda-7x-nederland-bijna-24-miljoen-inwoners 2024-01-04T10:47:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19549.w613.r16-9.e16da97.webp Oeganda | 7x Nederland, bijna 24 miljoen inwoners Oeganda was tot 1962 een kolonie van Engeland. Daarna zijn er twee dictators aan de macht geweest die voor veel ellende in Oeganda hebben gezorgd. Er zijn in die periode ruim 400.000 mensen gedood. In 1986 kwam president Museveni aan de macht en sindsdien is er meer rust en stabiliteit en gaat het ook economisch beter. Zo was in 2001 de economische groei 5,5%. Toch is Oeganda nog steeds een ontwikkelingsland:• Zo is de gemiddelde levensverwachting nog geen 45 jaar;• De kindersterfte onder de vijf jaar is 124 van de 1000 kinderen;• 82% van de mensen in Oeganda moet rondkomen van minder dan 1 dollar per dag;• En door stijgende prijzen groeit het verschil tussen arm en rijk nog steeds. Oeganda is dus een ontwikkelingsland. Maar dat betekent niet, dat zo'n land totaal niet op Nederland lijkt, veel dingen zijn hetzelfde als bij ons. Zo is de universiteit van Kampala de beste in de regio. En op tv kijken mensen naar Big Brother Africa. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428830 85 2033-08-20T14:28:00+00:00 11399 2004-05-30T22:59:00+00:00 yes no Oeganda ontwikkelingsland Afrika https://schooltv.nl/video-item/eerlijke-handel-bestaat-die-wel 2024-01-04T10:47:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19551.w613.r16-9.4157a24.webp Eerlijke handel | Bestaat die wel? Veel producten die wij in Nederland gebruiken, komen uit ontwikkelingslanden of zijn daar gemaakt. Je kopje thee zou wel eens uit Oeganda kunnen komen, die gouden oorbellen uit Tanzania en het rubber in je condooms uit Vietnam. En in je mobieltje zit bijvoorbeeld coltan, een grondstof die met name in Kongo en Oeganda gevonden wordt. Dit zijn belangrijke producten voor de wereld en toch zijn de landen waar ze vandaan komen, vaak arm. Dit heeft onder andere te maken met handel. Tanzania heeft bijvoorbeeld veel katoen. Maar ook in de Verenigde Staten zijn grote katoenboeren. En deze laatste boeren krijgen elk jaar ongeveer 4 miljard dollar subsidie. Die subsidies zorgen ervoor dat deze katoenboeren goedkoop kunnen produceren. En zo zakt de prijs voor katoen, het afgelopen jaar met 10%. Zo houdt een katoenboer in Tanzania maar weinig van zijn katoenproductie over. Een ander voorbeeld waar de handel invloed heeft op de rijkdom van een land, is koffie. Een pak gewone koffie kost in Nederland ongeveer anderhalve euro, daarvan gaat minder dan 10 eurocent, dus minder dan 5%, naar de boer. Dat komt door de overproductie van koffie, waar grote multinationals voor hebben gezorgd. Zo komt er steeds meer koffie op de wereldmarkt, waardoor de prijs daalt. Boeren in Oeganda verkopen hun koffie dus onder de kostprijs. Een andere manier waarop de handel wordt gemanipuleerd, is de importbelasting. Zo moet een Vietnamese visser belasting betalen aan de Europese Unie, als hij zijn garnalen naar Europa wil exporteren. Zo kunnen garnalenvissers in Europa hun garnalen, die vaak duurder zijn, toch blijven verkopen. De eigen markt wordt beschermd en Vietnamese vissers blijven arm. Allemaal voorbeelden van oneerlijke handel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428831 104 2033-08-20T14:22:00+00:00 32528 2004-05-30T22:59:00+00:00 yes no handel wereld armoede https://schooltv.nl/video-item/herbebossing-in-vietnam-grond-en-bos-voor-de-boeren 2024-01-15T17:44:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19553.w613.r16-9.664a059.webp Herbebossing in Vietnam | Grond en bos voor de boeren In Vietnam is het aantal hectare bos sinds 1945 bijna gehalveerd. Dat komt door het gebruik van chemische ontbladeringsmiddelen tijdens de oorlog, houtkap en agrarisch gebruik. Sinds een paar jaar probeert Vietnam het bos weer terug te brengen tot het oorspronkelijke niveau. Daarvoor is een groot herbebossingsprogramma ontwikkeld. Nederland geeft via bilaterale hulp ontwikkelingsgeld aan dit programma. De specialist op dit terrein is Ben Zech. Hij gaat regelmatig het land in om te overleggen met zijn partners van de Vietnamese regering. Nederland heeft in Vietnam bossen en biodiversiteit als speerpunt gekozen, omdat ontbossing een negatieve invloed heeft op de vruchtbaarheid van de grond en op de kwaliteit van de waterhuishouding. Een van de projecten waar Ben aan werkt, is een plan van de Vietnamese regering om lokale boeren een gebruikscertificaat voor grond te geven. Met zo'n certificaat weten deze mensen zeker dat ze dat land voor langere tijd kunnen gebruiken, waardoor ze verzekerd zijn van een inkomen. En daardoor zullen ze eerder geneigd zijn om het land op een duurzame manier te exploiteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428832 152 2033-04-01T11:15:00+00:00 5984 2004-05-30T22:59:00+00:00 yes no Vietnam boom bos grond https://schooltv.nl/video-item/biogas-in-vietnam-hergebruikte-varkensmest 2024-01-04T10:47:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19555.w613.r16-9.b52a442.webp Biogas in Vietnam | Hergebruikte varkensmest Soms kun je met kleine oplossingen een duurzaam milieu dichterbij brengen. In Vietnam werkt Felix ter Heegde voor de Nederlandse ontwikkelingsorganisatie SNV aan een project waarbij varkensmest, en de gassen die daaruit komen, worden hergebruikt. De mest wordt opgeslagen in een biogasinstallatie. Als je varkens mest, dan begrijp je dat als je verder niets met de mest doet, je overlast veroorzaakt voor de omgeving. Een biogasinstallatie neemt die overlast bijna geheel weg en op die manier kunnen mensen toch hun varkens houden. Het is een eerste stapje op weg naar economische groei. Ze houden een beetje meer geld over, ze kunnen iets meer op commerciële grond boeren. Een volgende stap weer naar een groter inkomen voor deze boeren. De biogasinstallatie levert mest van een hoge kwaliteit. En met het gas uit de installatie kun je koken, zodat je geen brandhout hoeft te gebruiken. Dat gaat sneller en is bovendien veel gezonder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428833 68 2033-08-20T14:18:00+00:00 4817 2004-05-30T22:59:00+00:00 yes no milieu Vietnam biogas https://schooltv.nl/video-item/strips-striptekenaar-peter-van-dongen 2024-01-04T10:47:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19557.w613.r16-9.8ce3072.webp Strips | Striptekenaar Peter van Dongen Peter van Dongen is striptekenaar. Hij bedenkt en tekent Rampokan Java en Rampokan Celébes. Rampokan is een historische avonturenstrip en speelt zich af in 1946. De Nederlandse militairen zijn in Indonesië om orde op zaken te stellen. Het is een soort tijdsbeeld wat ik wil neerzetten en in dit geval gaat het over Nederlands Indië, vanaf '46 in Indonesië, Nederlands Indië. Rampokan dat staat voor een ritueel, want het betekent "Groot Tijgergevecht". Dat ritueel werd gehouden door Javanen op Oost-Java eind 19de eeuw, begin 20ste eeuw. En het ritueel was, dat die tijgers werden gevangen en in kisten werden gezet op Arung, een groot plein, en daaromheen om die kist had je een hele haag met bewapende Javanen, met spiesen en lansen. En de bedoeling was van het ritueel dus dat de tijgers werden losgelaten en panters uit de kisten en dat ze zich uiteindelijk zichzelf spiesten op die lansen. En daarmee was het... de symboliek daarvan was, dat dus het kwaad werd bedwongen, dus de tijger, het ondier, werd gedood en waardoor dus de streek, het land, van elk kwaad, het onheil was gevrijwaard. Zo kon ik mooi overspringen van gevechtsscènes, van het heden, van '46 uit mijn verhaal, dat je mooi een soort beeldrijm, een overstap maakt naar die Rampokan van 1900, dat je..., dat het.., dat het 2 verschillende verhaallijnen zijn die elkaar aanvullen, maar tegelijkertijd ook dus elk hun eigen weg gaan. Dit is een scenario, zo zit..., zo begin ik dus eerst. Dit zijn de eerste ..., dit zijn de lay-out-schetsen van het verhaal, dus wat ik in mijn hoofd heb. Dat schrijf ik eerst op, een soort synopse, en dan zet ik het om in beelden, dus daar maak ik een scenario van. Om mijn strip wat authentieker te laten lijken kan ik ook naar het archief gaan. Die sfeer die op je afkomt als je in zo'n archief zit, dan stapels vol met allemaal oude familiealbums, hoe ze gekleed waren en ook vooral straattaferelen, dat vind ik eigenlijk nog het belangrijkste, ook hoe die Indonesiërs, hoe die leefden, om dat... om alleen maar met het doel om wanneer je door het boek gaat, leest, dat je het idee hebt, dat het niet anders zo zijn kan geweest. Hè, dat je echt wordt meegesleept, gewoon alsof je daar zelf rond hebt gelopen, in ieder geval mijn oma heeft hier rondgelopen, mijn opa, mijn moeder. Tegelijkertijd is het ook weer een kritisch verhaal naar de gebeurtenissen die militairen daar hebben dus, die militairen hebben aangericht. Dat wilde ik.., ik wilde daar een bepaalde balans in brengen. Zo, ik heb nu een stapel van 70 pagina's, in potlood voornamelijk allemaal. En die moeten nu allemaal geïnkt worden. Dus in Oost-Indische inkt. Het is ook een kwestie van toch gevoel leggen in die inktlijn. Kijk: in principe is het een klare lijn, dus één lijntje, maar ik probeer toch door volume te geven aan zo'n arm bijvoorbeeld de rechterlijn van zo'n arm die in principe doe ik die gewoon wat dikker dan de linkerlijn. En het komt, omdat ik het idee heb van: het licht komt van links, dus de schaduwkant is de rechterkant, dus die maak ik dikker. En waar het licht op valt, op de linkerkant, die lijn maak ik dunner. Uiteindelijk is dat gewoon de finishing touch, dus je moet.., je moet wel gewoon je kop d'rbij houden. Ik maak het toch gewoon in mijn kamer hier. Ik heb verder niks anders nodig dan pen, papier, potlood en inkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428834 238 2033-05-18T03:33:00+00:00 10727 2004-05-23T22:59:00+00:00 yes no tekenen strip schetsen https://schooltv.nl/video-item/strips-striptekenaars-peter-de-wit-en-hanco-kolk 2024-01-04T10:47:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19559.w613.r16-9.8b6d3ca.webp Strips | Striptekenaars Peter de Wit en Hanco Kolk Peter de Wit en Hanko Kolk zijn striptekenaars en ze maken korte strips voor kranten. En samen bedenken en schrijven zij het avonturenstripverhaal Gillus de Geus. Hanko tekent deze strip. Gillus speelt zich af in de 80-jarige Oorlog, van origine is hij een struikrover, maar hij is tegen wil en dank eigenlijk betrokken bij die oorlog en is nou naast de medewerker van de Prins Willem van Oranje. Dat is ook altijd een beetje afwachten wat voor humeur je penseel 's morgens heeft. Potlood zijn hele dode, saaie lijntjes eigenlijk en met penseel moet je het volume weer erin proberen te krijgen, voor dat ze diepte krijgen de figuren. Je kiest de dikke lijnen, die zijn tegelijkertijd een soort schaduwlijnen. Er is bijvoorbeeld onder de arm, de onderkant van de arm, die doe ik altijd dikker dan de bovenkant, omdat het licht van boven komt. Ik heb zo ontzettend zitten pielen op een plaatje bij Gillus. Het is een komische avonturenstrip, maar je kan niet alleen maar de lolbroek uithangen: er moet ook wel degelijk een verhaal verteld worden, want anders dan wordt je toch teleurgesteld als lezer. Meestal beginnen we gewoon met een idee wat we uit een geschiedenisboek hebben: een gedeelte van die oorlog. Er zijn ook andere mogelijkheden, dat we vanuit de karakters een verhaal maken, dat er iets met die karakters aan de gang is, aan de hand is. En nou, we hebben hier een album voor ons liggen dat we vanuit het karakter zijn begonnen. Willem de Zwijger wordt depressief, Willem van Oranje wordt depressief. Hij kan niet langer zijn functie als koning der Nederlanden vervullen. Daarom moet hij in therapie, hij trekt zich helemaal terug, hij wil niks meer met staatszaken te maken hebben wat natuurlijk heel gevaarlijk is, want de Spaanse vijand is nabij. Hier is het scenario zoals het heet, dat is de pagina 25: dus we beginnen met een nieuwe scène in deze pagina. Dus we komen een kroeg binnen om de geslaagde overval, de eerste geslaagde overval, van Prins Willem van Oranje te vieren. En dan begin je met een grote plaat, want je wil die kroeg even lekker laten zien, je wil laten zien wat voor sfeer het is. Dus het is een zooitje, met allemaal mensen van die ook zo bezig zijn, die zuipen zich lam en die kaarten hun buit weg, en daarna gaan ze weer opnieuw overvallen plegen. Bij Gillus heb je te maken met zoals hier bijvoorbeeld met een grote sfeerplaten, dus dan ga je ook omhoog met de camera, dan kan je ook met voorgronden gaan werken waar je doorheen kan kijken, want je weet: de lezer neemt meer tijd voor zo'n strip om te lezen dan voor een krantenstrip. Ik teken Gillus in zwart/wit en daarna wordt het ingekleurd, en wat ik bij Gillus heel belangrijk vind als ik een inkleurster zoek: dat is dat een inkleurder of inkleurster meedenkt in het verhaal, dat ze als het ware mee vertelt in het verhaal. Ik probeer zoveel mogelijk sfeer in de tekeningen te krijgen, dus dan zou ik het liefste hebben, dat die inkleurster die sfeer meteen oppakt en het liefst nog versterkt. Dus als ik een kaarsje ergens teken, dan wil ik wel graag, dat die inkleurder ziet van: "ah, dat is een kaarsje, dus daar komt het licht vandaan, dus ik wil daar wat donker hebben". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428835 211 2033-05-18T03:33:00+00:00 13336 2004-05-23T22:59:00+00:00 yes no boek strip tekenen https://schooltv.nl/video-item/hiphop-het-ontstaan-van-hiphop 2024-07-02T11:38:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19561.w613.r16-9.976b724.webp Hiphop | Het ontstaan van hiphop 'Ja, het is.., het is een gebeurtenis die zich over 20 jaar of zo al verspreidt eigenlijk, die hele geschiedenis tot de hiphop hoe wij het nu kennen.' Ja, het is eigenlijk een beetje ontstaan uit een situatie in New York, met veel achterbuurten armoede, uitzichtloosheid eigenlijk, mensen die elkaar uit verveling een beetje te lijf gingen weet je, met kettingen en stiletto's, heel veel ganggevechten. In diezelfde tijd begonnen ook steeds meer echt DJ's te draaien op feesten. En er werd steeds meer op gedanst en om dat vechten eigenlijk een beetje de kop in te drukken, waren de gasten op het idee gekomen om die feesten wat groter aan te pakken en die competitie die in die onderlinge buurten was, om dat meer uit te vechten met dansen en draaiwedstrijden, en dat soort dingen weetjewel. Dus dat werd allemaal steeds prestigieuzer en op een gegeven moment ging dat zich ontwikkelen door DJ's. Cull Hug was de eerste die dat deed echt met in plaats van één draaitafel als dan je plaatje is afgelopen, is het heel suf natuurlijk, want dan hoor je dat geouwehoer en dan moeten ze een nieuw plaatje opzetten, en hij had gewoon een tweede draaitafel ernaast staan, waardoor hij meteen het volgende plaatje kon doen. Dus dan krijg je al heel gauw dat ze achter de trucjes kwamen, dat je bepaalde grooves van nummers ook achter elkaar kan herhalen weetjewel. En dan hoefden er geen stiltes meer te vallen. En omdat het ook veel opzwepender was dan het normale plaatjes draaien, dat ze dan juist de meest funky brakes pakten en de mensen daarop uit hun dak gingen. Er ontstond ook een beetje vanzelf de term breakdansen wat eigenlijk daar vanaf komt. En ook dat ging zich steeds meer ontwikkelen en in dezelfde tijd heb ik het allemaal over de jaren '70 eigenlijk, toen kwam dat echt op allemaal. Weet je, toen begon graffiti ook steeds populairder te worden. En omdat het allemaal zo nauw met elkaar verbonden was, al die elementen, is daar op een gegeven moment één naam aan gegeven en dat is de hiphopcultuur geworden zoals wij die nu kennen. De eerste hiphopplaten die uit Amerika kwamen was eigenlijk voornamelijk partyteksten weetjewel. En later in de jaren '80 is dat allemaal steeds maatschappij bewuster geworden en politieker, en gingen ze ook steeds meer voor zichzelf opkomen en zo. Dan krijg je het in de gaten dat hiphop niet alleen iets typisch New York's was, maar dat het eigenlijk over heel Amerika gebeurde en later merk je dan eenmaal, dat die vonk zó om zich heen sloeg, dat het ook in Europa dat je eigenlijk overal hiphopscenes begon te krijgen en alles. En ik denk, dat het nu zelfs gewoon een wereldwijd iets is geworden waar niet meer omheen te komen valt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428836 181 2033-09-14T11:18:00+00:00 24649 2004-05-23T22:59:00+00:00 yes no dansen hiphop muziek https://schooltv.nl/video-item/muziek-geimproviseerde-muziek 2024-01-04T10:47:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19563.w613.r16-9.b70c40e.webp Muziek | Geïmproviseerde muziek Het Conservatorium van Amsterdam: studenten leren hier voor muzikant of zanger. Het repertoire wordt voornamelijk van bladmuziek gespeeld en dat is muziek gecomponeerd door componisten. Je kan ook zonder al bestaande composities muziek maken, zonder afspraken vooraf: dat is geïmproviseerde muziek. Arnold Dooyeweert is bassist en gespecialiseerd in geïmproviseerde muziek en geeft ook les. Improvisatie is een manier waarop mensen met elkaar samenspelen die geen enkele afspraak maakt. Met andere woorden: je hebt een instrument en iemand anders heeft ook een instrument en je kan met elkaar al gaan spelen. Je hoeft niet eerst allerlei boekjes op te slaan of er is nog iets is, dus er zal initiatief genomen moeten worden, iemand moet iets gaan doen, of iedereen moet wat gaan... Op het moment, dat er iets gedaan gaat worden, moet je je realiseren, dat hoe meer mensen iets doen hoe lastiger het wordt. Dus: als je dat wil, dan gaat het uitmaken wat je doet. Nou, daar kun je je in ontwikkelen. En hoe meer je je erin ontwikkelt, hoe beter het kan gaan klinken. Het is nooit van te voren te zeggen van: "als je dit nou maar goed bekijkt of dat maar bedenkt, dan gaat het allemaal goed". Het blijft een instabiel proces. Dus iemand speelt piano en die begint iets te spelen, die gebruikt de hele piano en speelt alles dicht. Dan denk je: "nou, dat is leuk om aan te horen!", maar een ander die daar ook met een instrument zit, die kan dan denken: "ja, nou, dat vind ik eigenlijk wel aardig, laat maar gaan, waarom zou ik meedoen, want alles is er al?" Dus als je wilt, dat er iemand meedoet, dan heeft het dus zin om zodanig iets te spelen, dat er voor anderen nog wat ruimte is. Studente: I can tell you that I once had one experience, what I felt was like an energy, a freedom, a kind of freedom which was really unique at that time to me and since then I was really always searching for this kind of freedom. En het repertoire is niet zozeer veel stukjes kennen, maar het repertoire is meer kunnen spelen op hele verschillende emotionele dingen. Dus dat zijn meestal emotionele dingen. Of verschillende verhalen kunnen vertellen of verschillende kleuren kunnen neerzetten. Het maakt niet uit hoe je het noemt, maar dat niet elk stukje wat je gaat doen eigenlijk weer hetzelfde is. Daar komt het op neer, dat is repertoire in improvisatie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428837 214 2033-05-18T03:33:00+00:00 2060 2004-05-23T22:59:00+00:00 yes no muziek componeren blad spel https://schooltv.nl/video-item/mode-aico-dinkla 2024-01-04T10:47:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19565.w613.r16-9.22393ef.webp Mode | Aico Dinkla De modeontwerper Aiko Dinkla heeft een ongebruikelijke manier van kleding ontwerpen: hij werkt met latex die hij aanbrengt op tweedehands kleding. Nou, mijn collectie bestaat onder andere uit tweedehands kleding die ik dus van allerlei, ja, vlooienmarkten, tweedehands winkeltjes. Je moet het allemaal maar bij elkaar zoeken en tijdens het ontwerpen ben ik heel impulsief, dus dat betekent, dat ik niet van te voren met een schetsboek ga zitten en bedenk van: zo en zo gaat het worden. Al doende ontstaat er gewoon op die pop iets, want dan zie ik zelf ook het beste wat er gebeurt met de vorm, wat er veranderd moet worden, of ik er nog iets aan kapot moet trekken. Het is gewoon een hele andere manier van werken dan gebruikelijk is binnen, ja, het ontwerpen met patronen bijvoorbeeld. Zo ontstaat al werkende aan het kledingstuk het uiteindelijke resultaat. Zijn kledingstukken zijn daardoor uniek en draagbaar. Ik kom dus uit Colombia en liet me altijd heel sterk inspireren door de texturen of eigenlijk de structuren die daar te zien zijn in het oerwoud: het hele organische, het verweerde, dat je eigenlijk iedere keer op zoek bent naar iets heel imperfects, maar dat op een bepaalde manier toch ook weer heel esthetisch neerzetten. En het enige probleem is dus van mijn manier van werken, maar wat ook wel weer heel uniek is, dat je iets creëert omtrent die tweedehands kleding, omdat je nooit meer een soortgelijk kledingstuk kan vinden. Het gebeurt echt heel af en toe, maar het is meestal onmogelijk. En daardoor beland je dan eigenlijk automatisch ook door de werkwijze die ik heb die heel ambachtelijk is, dus het materiaal gebruik en dat tweedehands kledingstuk wat niet meer te krijgen is, kom je al heel snel in een Haute Couture-achtige manier van werken, waardoor je dus ook weer meer op die mensen richt die natuurlijk én daarvoor kunnen betalen, het heel exclusief is en daardoor balanceert mijn collectie heel erg op het randje van Haute Couture, Pret-au-Porter, omdat het wel weer heel draagbaar is. Dus het is niet zo, dat het alleen maar geschikt is bijvoorbeeld voor show, het zit daar ook weer heel erg tussenin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428838 168 2033-05-18T03:33:00+00:00 3584 2004-05-23T22:59:00+00:00 yes no ontwerpen mode kleding https://schooltv.nl/video-item/michel-huisman-de-kunstwerken-van-michel-huisman-hebben-een-diepere-betekenis 2024-01-04T10:47:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19567.w613.r16-9.c671272.webp Michel Huisman | De kunstwerken van Michel Huisman hebben een diepere betekenis. De kunstwerken van Michel Huisman zijn niet wat zij bij het zien lijken te zijn. Er zit een diepere betekenis achter. Waar het hem om gaat is de zeggingskracht. Michel: Wat ik ook mooi vind is, dat ik een keer een brief heb gekregen van een jongen van 7 jaar, via een museumdirecteur. En die zei: "ik vind het niet eerlijk, dat je die andere vogel geen handen hebt gegeven, anders had ie het pakje aan kunnen pakken". Dat vond ik meesterlijk! De mensen denken wel eens, dat je als kunstenaar helemaal vrij bent, maar ik geloof dat helemaal niet. Ik geloof, dat je als kunstenaar juist enorm gebonden bent dat te doen waarvan je gelooft, dat je het doen moet. Het is eigenlijk meer een soort afwijking. Ik kan heel moeilijk niet werken. En ik kan vooral niet werken aan dingen die ik persé wil, mij overkomt altijd iets. Nu kan ik het laten zien, maar dan moet ik wel de kast vasthouden, want de vloer houdt 'm niet en anders dondert ie om. En ik schroef even de rug er weer op. En een kunstwerk dat goed is, dat leeft. Als je ergens niks aan vindt, dan is er waarschijnlijk niks aan. In ieder geval voor jou niet. Maar het kan ook zijn, dat je je vergist, dat je je te weinig hebt ingespannen om je in te leven in het ding. Het is eigenlijk een soort uitnodiging. Het beeld heb ik "Het Danspaar" genoemd, omdat ze als het ware samen iets aangaan. Zij zullen daar ook met elkaar dansen. En je zou zeggen: "hij danst alleen maar met haar", maar zij hangt in hem en zij danst bij gevolg mee. Hier, in haar arm, hangt een klein model van dat wat haar vasthoudt. Sommige mensen verwarren hun model van de werkelijkheid zó met de werkelijkheid zelf, dat ze daar het slachtoffer van worden. Het is een heel licht vrouwtje, ze is van papier en zij is gevuld met schuimpjes, het is heel hard, maar heel licht. En dat moest wel, omdat zij straks een genadeloze behandeling krijgt. Kijk: die vrouw had het ook niet gedacht, dat hij zo zou zijn. Je hebt heel vaak, dat je op een vriendschap of een liefde iets projecteert wat er helemaal niet in zit, gewoon omdat je het graag zou willen of dat dat wat je oorspronkelijk in iets dacht dat erin zat, in een religie of in een bepaalde overtuiging, of in een vriendschap zoals ik nou al zei. En dat je je daar zó aan vasthoudt, dat ook als het jezelf al aan het vernietigen is, dat je nog denkt: "nee, zo is het niet!". Dat is het gevaar van een model van de werkelijkheid: je kan er wel wat mee, maar je kan er niet alles mee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428839 233 2033-05-18T03:33:00+00:00 1493 2004-05-23T22:59:00+00:00 yes no verhaal beeld kunstenaar https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-schaatsen 2024-01-11T10:15:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19568.w613.r16-9.4bbee5b.webp Nieuws uit de natuur | Schaatsen Thema: Winterspelen - Schaatsen https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054909 1740 6191 2013-02-18T00:55:02+00:00 yes no wintersport Olympische Spelen ijs schaats winter testkees https://schooltv.nl/video-item/wilde-mossels-film-van-regisseur-erik-de-bruyn 2024-01-25T13:01:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19570.w613.r16-9.170ef29.webp Wilde Mossels | Film van regisseur Erik de Bruyn Erik de Bruyn is filmmaker, zijn film 'Wilde Mossels' heeft hij opgenomen op de Zeeuwse Eilanden. Als filmregisseur kies je de stijl, het ritme en de vorm die passen bij het verhaal dat je wilt vertellen. Vorm en stijl moeten kloppen bij de gevoelens van de hoofdpersonen. 'Wilde Mossels', die heb ik eigenlijk gemaakt, omdat ik heel graag een film wilde maken die in zekere zin persoonlijk was en die een soort ziel had, en authenticiteit, en die ging over niet Randstad-jongeren, maar over jongens in de polder, en die ook ging over iemand die op zoek is naar een hoger levensdoel. Dit zijn eigenlijk de 2 hoofdfiguren uit 'Wilde Mossels': Leen en Daan. En hij is mosselvisser, hij is eigenlijk echt de hoofdpersoon. Het zijn jongens, die wonen op één van de Zeeuwse Eilanden en die verlangen eigenlijk naar een grootser meeslepend leven, dus ze willen eigenlijk van het eiland weg, maar weten tegelijkertijd ook niet echt helemaal hoe dat moet. Heel vaak vervelen ze zich dus en dan gaan ze wat rondhangen bij dit café. Het zijn niet zozeer heroïsche figuren, maar het zijn gewoon hele gewone jongens van de straat, die af en toe ook hakkelend praten en waarbij dat hakkelende praten zelfs bijna een vorm is. Eigenlijk gaat het over verlangen. Het gaat over een verlangen naar iets te vinden achter de horizon wat hier niet is. Dus op een gegeven moment ontmoet de hoofdpersoon een hele rare Ier die zegt: "happiness is a foreign landscape", dus "het geluk is niet hier, maar dat is daar, ergens aan de overkant van de zee". En ik vond altijd, dat dat het beste kon op een eiland en dat dat het verlangen ook het beste getoond kon worden in juist hele kale omgevingen. Dus dat je, doordat er niet zoveel is, ook niet zo goed weet wat je wil. Naast de kale omgeving die het verlangen naar een ander leven moet benadrukken kiest Erik als regisseur ook voor andere stijlmiddelen om zijn gevoel voor het verhaal in de film tot uitdrukking te laten komen. Het ritme van het Zeeuwse dialect en de dictie daarvan heeft iets droogkomisch. En heel vaak is het een soort droogkomisch ook waar de jongens het over hebben. Dus ik vond dat gewoon beter passen in het dialect. Vrij veel scènes, die zijn een beetje blauwgroen, dat komt omdat ik vond, dat het leek me een beetje zeg maar saai of zo als ik het alleen maar liet zien helemaal sec fotografisch zoals het is, dus ik wilde er wel een bepaalde stijl aan opleggen en deze jongen, die heeft toch een beetje.., ja, die heeft toch een beetje blues of zo, dus ik vond het er wel bij passen. Ik denk, dat film ook wel kunst is. Dan denk ik, dat elk kunstwerk persoonlijk is. Dus dat je nooit eraan ontkomt om persoonlijk te zijn. Het is volgens mij je taak als kunstenaar om te proberen je ziel daarin te leggen en daarmee ook iets authentieks te geven aan de mensen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428840 216 2033-09-09T12:45:00+00:00 3281 2004-05-23T22:59:00+00:00 yes no verhaal film regie https://schooltv.nl/video-item/staakt-staakt-de-februaristaking 2024-01-04T10:47:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19572.w613.r16-9.b34254a.webp Staakt! Staakt! | De februaristaking In 1940 zijn de Duitsers ons land binnen gevallen en hebben de macht overgenomen. In februari 1941 is er een fikse vechtpartij op het Waterlooplein tussen voor- en tegenstanders van de Duitsers. Als straf worden 425 Joodse mannen opgepakt. Ze worden afgevoerd naar een kamp. De Amsterdammers schrikken enorm en besluiten tot actie: ze gaan staken. Max van den Berg was toen 14 jaar en woonde in Amsterdam. Hij was scholier en maakt de staking van dichtbij mee: "Nou, nu rijdt de tram, maar toen reed de tram niet. En je vroeg je natuurlijk af als je naar school ging altijd met de tram 'Wat zou er aan de hand zijn?' En dat wisten we op dat moment nog niet meteen, maar toen kwamen hier over de Overtoom allemaal trambestuurders naar ons toe en die zeiden 'Jongens staken! Er is een Jodenvervolging, dat pikken we niet. Wij staken!'" Nadat het trampersoneel het werk heeft neergelegd volgen meer en meer bedrijven hun voorbeeld. De staking slaat over naar plaatsen buiten Amsterdam: de Zaanstreek, Hilversum, Haarlem, Weesp, Utrecht. "Nou we vonden dat de trambestuurders gelijk hadden, want wij op school hadden er ook al de pest in. Want daar was al een Joodse leraar ontslagen, een hele geliefde man, meneer de Jong. Toen zeiden we ja, dat gaan we ook doen, wij gaan ook staken. En met twee vrienden hebben we toen besloten alle schooltassen daar over straat te leggen. Een hele barricade van schooltassen werd er gemaakt. En er konden geen fietsers meer door. En alle leerlingen, zo'n 150 bleven voor de deur staan. En men ging niet naar binnen. De staking was begonnen". Wel driehonderdduizend Amsterdammers legden het werk neer en verzamelden zich in het centrum van Amsterdam. De stemming is opgetogen. Eindelijk wordt er iets gedaan tegen de Duitse overheersing. De Duitsers zijn in het begin verrast over deze actie, dat hebben ze nog niet meegemaakt, zo'n groot protest. Maar dan grijpen ze hard in. "De tweede dag van de staking nam de Duitse druk enorm toe. Er werd geschoten, er vielen doden, er vielen gewonden. En hier op de brug, ik was er toevallig bij, stond een mitrailleur van de Duitsers en die schoot hier op de werf van de stadsreiniging. Ik schrok me dood. Ik vluchtte natuurlijk meteen weg". Aan het eind van de tweede stakingsdag houden de stakers het niet langer vol. De Duitse overmacht is te groot. De volgende dag gaan de arbeiders weer aan het werk. Hun protest, de staking is voorbij. Dit standbeeld herinnert ons aan de Februaristaking van 1941. Het is een dokwerker, een sterke man die in de haven werkt. Hij verzet zich. Ieder jaar wordt hier de staking herdacht. Niet alleen om terug te kijken naar februari 1941. Het beeld geldt ook voor ons nu, dat we eerbied voor elkaar hebben. Daarom leggen we er ieder jaar bloemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428841 202 2029-09-08T11:46:00+00:00 73369 2004-05-23T22:59:00+00:00 yes no verzet staking Tweede Wereldoorlog canon https://schooltv.nl/video-item/de-fotograaf-koen-hauser 2024-01-30T14:15:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19574.w613.r16-9.63fe03f.webp De fotograaf | Koen Hauser Fotografie is een vorm van kunst die dichtbij de werkelijkheid ligt. Op een foto zie je er uit zoals je bent of zoals de fotograaf jou ziet. Koen Hauser is een fotograaf die een stap verder gaat: voor hem is een foto materiaal waarmee hij aan de slag gaat om er iets heel anders mee te bereiken. Eigenlijk is hij een fotografisch schilder. Ik zou mijn fotografie willen omschrijven: de beelden die ik maak, want ik vind het niet... het is niet zuiver fotograferen vind ik zelf, het is meer een soort digitale fotografisch schilder. Dat noem ik zo, omdat ik eigenlijk fotografisch materiaal, dus stukken, plaatjes verzamel als ik fotografeer en dat daarna pas als verf gebruik om het schilderij te maken. Zeg maar, dat ik met mijn computerpen het uiteindelijk zo schilder zoals ik ze wil hebben. Koen manipuleert zijn foto's. Het gaat hem helemaal niet om de echtheid van de foto, maar om een beeld dat hij in zijn hoofd heeft. Wat ik eigenlijk doe meestal is: ik zit gewoon lekker een uurtje of 2 lekker een beetje te smeren en te doen, om te kijken of er iets uitkomt wat me bevalt. Ik heb in principe geen grenzen in hoeverre ik wel iemand al of niet kan vervormen of misvormen, of het is maar net wat je met een bepaalde foto beoogt. Kijk: ik kan iemand zo veranderen dat het net een stripfiguur lijkt, zodat het niet meer echt gelijk is aan de realiteit en dan ga je als kijker ook heel anders naar zo'n foto kijken. Soms kies ik daar wel voor en dan is het heel... dan is eigenlijk de kunst om het wel de foto nog zijn werk te laten doen in wat het met de kijker doet, dus dat iemand een foto heel bijzonder vindt omdat hij er iets bij voelt en niet omdat hij zegt: "wow, dat is kicken, gedaan!". Wanneer beschouw ik ze zelf als kunst? Ook al vind ik het een raar woord of zo, maar een foto is in ieder geval heel erg gelukt op het moment dat je niet meer aan die computermanipulatie denkt op moment dat je daar naar de foto kijkt, en dat wil niet zeggen, dat het dus altijd realistisch er uit moet zien van dat het in het echt gebeurd kan zijn, maar het moet gewoon niet het verhaal wat die foto kan vertellen in de weg zitten. Ja, uiteindelijk komen die dingen allemaal bij elkaar en dan zit zo'n beeld in je hoofd, en dat zit er soms weken in en dat krijg ik er dan niet uit, en dan moet ik het maar gaan maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428842 166 2033-05-18T03:33:00+00:00 4573 2004-05-23T22:59:00+00:00 yes no fotografie https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-bobsleeen 2024-01-04T10:47:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19575.w613.r16-9.82bd7aa.webp Nieuws uit de natuur | Bobsleeën Thema: Winterspelen - Bobsleeën. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054907 1740 3201 2013-02-18T00:53:47+00:00 yes no wintersport team testkees bobslee Olympische Spelen sport https://schooltv.nl/video-item/zusje-voogd-een-cabaretduo-dat-graag-lekker-overdrijft 2024-01-25T13:00:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19577.w613.r16-9.b9286db.webp Zusje Voogd | Een cabaretduo dat graag lekker overdrijft Zusje Voogd: een cabaretduo van 2 zussen: Nellerike en Sjamke. Alles in hun shows is eigen materiaal. Ze verwerken wat ze zien en horen tot hun cabaret voor het podium. Als je met zijn tweeën werkt, dat is soms heel onpraktisch, omdat je met zijn tweeën tot compromissen moet komen. Het voordeel is, dat wij twee zussen zijn en dat je elkaar heel makkelijk aanvoelt, vooral als je samen op straat loopt of samen in een kroeg zit, of samen dingen onderneemt, dan hebben wij heel weinig woorden nodig om ... dan hoeven we elkaar eigenlijk maar aan te kijken en dan begrijpen we: "okay, dat is inderdaad interessant en dat schrijven we op". En heel veel dingen zijn inderdaad niet geschikt om op een podium te doen, maar heel veel dingen ook juist wel. Of je verandert het zo, dat het wel op een podium kan. Als je het maar overdrijft of juist heel raar maakt. Veel vaart, het moet lekker snel gaan en dynamisch, en fysiek is het lichaam veel gebruiken, daar komt dan ook veel energie uit. Synchroniteit, een soort absurdistische manier van kijken naar het leven, het uitbeelden vaak van dingen we tegenkomen. Dit programma wat we nu hebben is het thema toch echt wel de.., de overdaad van de maatschappij, ik bedoel: ja, de.., de gekte, dus hoe meer hoe beter. De humor in ons programma, die zoeken wij vooral in herkenbaarheid of in het absurdistische. Dus we nemen een situatie die, nou, op het eerste oog alledaags zou kunnen zijn, die overdrijven we heel erg bijvoorbeeld, of we geven er echt een heel absurd einde aan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428843 179 2033-05-18T03:33:00+00:00 2911 2004-05-23T22:59:00+00:00 yes no humor cabaret toneel https://schooltv.nl/video-item/roue-verveer-stand-up-comedian-in-hart-en-nieren 2024-01-25T13:00:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19579.w613.r16-9.64e50ee.webp Roué Verveer | Stand-up comedian in hart en nieren Maar ik zeg zo overdreven: "ik ben geboren en opgegroeid in Suriname", ik denk: "jullie zien het wel", toch, "jullie wisten het al", "jullie zien het aan me.., aan me.., aan me.., aan me", "jullie zien het aan me, jullie horen het aan mijn accent", ik hoef het niet te zeggen. Tot ik een tijd geleden in Leeuwarden moest optreden. In Leeuwarden, toen kwam na de show een kleine Friese vrouw naar me toe en die zei: "Hé, het was leuk, het was echt leuk en normaal houd ik niet van asielzoekers, maar jij bent wel leuk!". Roué Verveer treedt op voor een groep middelbare scholieren. Roué heeft een theater- en een televisieshow, maar hij is stand-up comedian. Wat is een stand-up comedian? Roué: Iemand die daar gaat staan en gewoon zijn verhaal vertelt: wat hij heeft meegemaakt, hoe hij dingen ziet, wat hij verzint, zijn fantasie. Het moet grappig zijn, maar geen mop, maar het kan ook een frustratie zijn, irritatie. Je kan je boos maken om iets en dat weer op een grappige manier verwerken. Dat is allemaal stand-up: gewoon daar staan, één microfoon en je ding vertellen. De rol van het publiek is heel belangrijk, zeker bij stand-up, want je speelt met het publiek, je doet het.., je doet het samen met..., er zijn momenten, dat je dingen, vragen stelt aan het publiek en dat is gewoon heel belangrijk. Mijn inspiraties haal ik uit gewoon de dingen die ik meemaak. Als ik iets meemaak, dan kan ik er wel altijd wat van maken zeg maar. Iets waar iemand anders niks in ziet, laat ik mijn fantasie erop los en wordt het ineens een grappig verhaal. En dan heb je een goede grap. Ik heb niet echt een boodschap, ik heb misschien een boodschap, de dingen die ik mee heb gemaakt, de dingen die ik zie, hoe ik ermee omga is misschien een boodschap, misschien zijn er jongeren die denken: "och ja, dat... zo kan ik het ook bekijken!". Nu heb ik zelf een zoontje, hij is 3 en het is een prachtig kereltje, hij is gewoon heel leuk. Op een gegeven moment sta ik onder de douche en hij zegt, hij vraagt: "papa, heeft mama ook een piemel?". En ik wist niet wat ik moest zeggen. Ik maak een grapje met hem, een grapje, en ik zeg het eerste wat in mijn opkomt, ik zeg: "ja jongen, en een hele grote ook!". Heheh, een grapje. En nu kom ik er eergisteren achter, dat kinderen van 3 het verschil nog niet weten tussen dingen die je privé moet houden en dingen die je keihard kan roepen in een volle bus. Sta ik daar in die bus: "mijn mama heeft een grote piemel!!". Ik wens jullie nog een prettige dag verder! Dankjewel!' https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428844 197 2033-05-18T03:33:00+00:00 3208 2004-05-23T22:59:00+00:00 yes no toneel comedy cabaret https://schooltv.nl/video-item/klaas-van-der-eerden-cabaretier-en-improvisatietalent 2024-01-25T13:00:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19581.w613.r16-9.0939301.webp Klaas van der Eerden | Cabaretier en improvisatietalent Klaas van der Eerden is cabaretier. Politiek is vaak het onderwerp bij de vorige generatie cabaretiers. Hoe is dat bij Klaas? Klaas: Politieke figuren, ik heb het daar niet letterlijk over. Ik heb het wel over dat de integratie niet goed lukt, niet makkelijk is. Ik heb een liedje over een Marokkaans meisje en hoe het dan komt, dat is zo moeilijk, want ik vind Marokkaanse meisjes heel erg leuk en heel erg mooi, maar eigenlijk ermee praten lukt niet, ik probeer het wel, maar ze willen niet makkelijk met mij praten. Vinden ze mij dan vies of discrimineren ze mij dan? Of vinden ze, dat ik hun discrimineer of discrimineren we elkaar? Dat zijn wel maat.., wel dingen over de maatschappij en die ik belicht. Inspiratie haal ik eigenlijk uit alles wat ik om me heen... wat erom me heen gebeurt. Dus dat kan zijn: nou, als ik in een café zit of als ik op straat loop. Relativering is voor mij alles, dus jezelf continu relativeren, niet als mannen in pak en heel netjes in hun lease-auto, dan moet ik d'r eigenlijk al om lachen. Als ik een hiphopper, zo'n stoere gast, een jongen met een grote jas, en dan een beetje gewoon serieus zoals hij praat en dan denk ik: "ik ben gewoon een act aan het opvoeren!". Of meisjes die alleen maar het lieve meisje aan het spelen zijn, die zijn eigenlijk natuurlijk ook allemaal een act aan het opvoeren. En die acts, die gebruik ik ook allemaal eigenlijk in mijn programma. En onder die acts, die ook mensen in hun dagelijks leven hebben, zit ook altijd wat onder. Klaas is begonnen als rapper bij bandjes in cafés en als presentator van jongerenavonden. Ook speelt hij van jongs af aan piano en dwarsfluit. Klaas: Ik heb heel veel interactie met het publiek, maar de stijl die ik hanteer is heel veel van de improvisatie, dus dat zit weer heel dicht tegen stand-up comedy aan. En stand-up comedy is eigenlijk echt iets wat je in... dat is meestal een kwartier en in een café. En heel snel scoren en.., en er zit eigenlijk geen verhaallijn in, gewoon grappen, grappen, grappen en grappen. En de overeenkomst tussen mijn programma of wat ik doe en stand-up is, dat ik heel veel improviseer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428845 199 2033-07-22T15:41:00+00:00 3374 2004-05-23T22:59:00+00:00 yes no toneel grap cabaret https://schooltv.nl/video-item/tanzania-28x-nederland-36-miljoen-inwoners 2024-01-04T10:47:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19583.w613.r16-9.9c94486.webp Tanzania | 28x Nederland, 36 miljoen inwoners Tanzania ligt in Oost-Afrika, aan de Indische Oceaan. Het land werd in 1964 onafhankelijk van Groot-Brittannië. Er wonen bijna 36 miljoen mensen in Tanzania en het land is 28 keer zo groot als Nederland. Tanzania is een van de armste landen ter wereld. De economie is vooral afhankelijk van traditionele landbouw, ongeveer tachtig procent van de bevolking werkt in die sector. Dat maakt de economie erg kwetsbaar, bijvoorbeeld voor veranderingen in het klimaat. Tegelijkertijd is slechts 4% van het land geschikt om producten op te verbouwen. De laatste jaren is de economie wel met 5% gegroeid. Maar er zijn nog tal van tekenen dat Tanzania een ontwikkelingsland is. Bijvoorbeeld: • Mensen worden gemiddeld niet ouder dan 45 jaar; • 165 van de 1000 kinderen sterven voordat ze 5 jaar zijn; • 20% van de mensen moet met minder dan 1 dollar per dag rondkomen; • En slechts 42 procent van de bevolking heeft toegang tot gezondheidszorg. Tanzania ligt mijlenver weg van Nederland, maar toch zijn er veel dingen hetzelfde als hier. Zo kun je overal in de grote steden je Nederlandse mobiele telefoon gebruiken, hebben ze in Tanzania ook files en kijken veel mensen naar de nieuwste Hollywoodfilms. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428846 77 2033-08-20T14:34:00+00:00 10482 2004-05-17T22:59:00+00:00 yes no Tanzania Afrika ontwikkelingsland https://schooltv.nl/video-item/kinderen-met-aids-er-is-iets-aan-te-doen 2024-01-04T10:47:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19585.w613.r16-9.e8ce90f.webp Kinderen met aids | Er is iets aan te doen! Als een moeder aids heeft, kan tijdens de zwangerschap en vooral tijdens de bevalling, een baby besmet raken met het HIV-virus. In Tanzania worden elk jaar ongeveer 16.000 kinderen met aids geboren. Maar als je de moeder in de weken voor de bevalling medicijnen geeft, wordt de kans dat de baby besmet raakt, erg klein. "Het grote probleem dat je dan creëert, is dan dat kinderen in leven blijven en niet besmet zijn, maar dat die moeders wel komen te overlijden. En het gevolg is dus een enorm wezen probleem. Dat is uiteindelijk natuurlijk ook niet acceptabel, er zijn pillen waarbij die moeder gewoon in leven kan blijven en ook voor haar eigen kinderen kan blijven zorgen. Dus we pushen alsmaar dat er geld beschikbaar moet komen zodat iedereen die behandeling nodig heeft, behandeld kan worden en dan is het een hele goeie ingang om hier te beginnen bij zwangerschapsklinieken. Vrouwen hier die realiseren zich heel goed dat als zij zwanger zijn, als ze zelf kinderen hebben en ze kunnen overleven om voor die eigen kinderen te blijven zorgen, dan kan je er bij het overgrote deel van die vrouwen de klok op zetten dat ze pillen ook goed zullen nemen". Maar op dit moment zijn er in Tanzania nog veel kinderen met aids. " Iedereen weet hier dat als je wees raakt, als je ouders komen te overlijden, de kinderen die daarvan overblijven, die weeskinderen, die hebben het gewoon beroerd. "In dit weeshuis in Dodoma worden kinderen met aids opgevangen. Zij hebben het geluk dat er voor hen wel medicijnen beschikbaar zijn. In elk geval op dit moment. Maar hun toekomst blijft onzeker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428847 106 2033-07-22T14:01:00+00:00 13764 2004-05-17T22:59:00+00:00 yes no aids kind https://schooltv.nl/video-item/aids-in-tanzania-iedereen-heeft-het-recht-op-behandeling 2024-01-04T10:47:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19587.w613.r16-9.cb7544c.webp Aids in Tanzania | Iedereen heeft het recht op behandeling In Tanzania zijn ongeveer 2 miljoen volwassenen besmet met HIV/Aids, dat is bijna 10% van het totale aantal volwassenen. Van de kinderen tussen 0 en 14 jaar zijn er 170.000 besmet in Tanzania. Je kunt niet genezen van aids, maar er zijn wel medicijnen, die ervoor kunnen zorgen dat je nog 10, 20 jaar of langer gezond door kunt leven. Deze medicijnen moet je elke dag slikken, je hele leven lang. Het kost ongeveer 30 euro per maand om iemand met aids in Tanzania te behandelen. Er zouden in Tanzania ongeveer 400.000 mensen behandeld moeten worden. Maar op dit moment zijn dat er maar duizend. "Die pillen zijn er, die pillen werken en ja alleen, die mensen kunnen het niet betalen, er zijn geen goeie ziekenhuizen om het te doen, maar die pillen zijn er. Het is dus eigenlijk helemaal niet nodig dat die mensen dood gaan". Omdat Aids een dodelijk virus is, heeft het veel economische gevolgen. Bedrijven en andere organisaties, verliezen namelijk veel werknemers aan aids. Daarom laten sommige bedrijven hun werknemers anoniem testen en behandelen. "Er zijn bedrijven die gewoon niet meer kunnen functioneren omdat de staf, of mensen die daar werken, langzamerhand uitvallen of zo vaak ziek zijn dat zo'n bedrijf niet meer goed werkt. Het is ook niet voor niks dat de eerste behandelprogramma's waar wij bij betrokken waren, met Heineken en Coca-Cola, dat dat soort bedrijven naar ons toe gekomen zijn omdat het kosteneffectief wordt om mensen te gaan behandelen". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428848 91 2033-08-20T13:55:00+00:00 10703 2004-05-17T22:59:00+00:00 yes no Tanzania aids virus ziekte https://schooltv.nl/video-item/salo-muller-onderduiken 2024-01-04T10:47:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19589.w613.r16-9.95a3bce.webp Salo Muller | Onderduiken Salo Muller is 5 als hij moet onderduiken. Zijn ouders zijn dan al weggevoerd door de Duitsers. Salo verhuist van onderduikadres naar onderduikadres en komt tenslotte op een boerderij in Friesland terecht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428849 155 2033-05-18T03:33:00+00:00 21818 2007-03-27T22:59:00+00:00 yes no canon onderduiken Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/een-nieuwe-naam-onderduiken 2024-01-04T10:47:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19591.w613.r16-9.aaaccaf.webp Een nieuwe naam | Onderduiken Joodse onderduikers kregen een nieuwe naam, een nieuw persoonsbewijs en soms verfden ze hun haar blond. Zo hoopten ze te ontsnappen aan de Duitsers. Als onderduiker was je altijd in gevaar. Je kon niet zomaar iedereen vertrouwen. Soms wisten of dachten mensen dat iemand onderduikers verborgen hield. Wat moest je doen in zo'n situatie? Betalen en hopen da de briefschrijver zijn mond zou houden? Maar zou hij je dan niet alsnog aangeven bij de Duitsers als je betaald had? Je kon immers niemand vertrouwen. Dan de onderduikers maar naar een ander adres brengen of toch maar verstoppen en hopen dat ze niet gevonden werden bij een huiszoeking? Onderduiken was levensgevaarlijk voor de onderduiker en degene die hem hielp. Als je werd gepakt, kon je de doodstraf krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428850 127 2033-05-18T03:33:00+00:00 77600 2007-03-27T22:59:00+00:00 yes no canon Jodendom onderduiken Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/verstoppen-voor-de-duitsers-onderduiken 2024-01-04T10:47:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19593.w613.r16-9.272c405.webp Verstoppen voor de Duitsers | Onderduiken Dit is een onderduiker. Iemand die zich verbergt voor de Duitsers. Vooral veel Joden moesten onderduiken en veilige schuilplaats zoeken. In 1940 viel het Duitse leger Nederland binnen. De Duitsers veroverden ons land en werden de baas. Net als in Duitsland doen ze er alles aan het leven in ons land voor Joden moeilijk te maken. Joden mogen bijvoorbeeld niet meer naar de bioscoop, naar het zwembad, mogen niet meer met de tram, of in een park komen. Joden worden ontslagen. Je Joodse meester of juf stond van de ene op de andere dag niet meer voor de klas. Om ze goed te herkennen moeten Joden een gele ster dragen met het woord 'Jood' erin. Joden moeten formulieren invullen met hun naam, en adres en altijd een persoonsbewijs bij zich hebben. Zo is makkelijk ze te vinden en op te pakken. Dan worden de Joden met vrachtwagens naar streng bewaakte kampen in Nederland gebracht. Niet alleen Joden, maar soms ook andere mensen: homoseksuelen, zigeuners, mannen die niet voor de Duitsers willen werken en mensen die zich tegen de Duitsers verzetten of sabotage plegen. Maar niet iedereen liet zich zomaar wegvoeren. Sommigen zochten hulp en een schuilplaats om onder te duiken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428851 136 2033-05-18T03:33:00+00:00 61245 2007-03-27T22:59:00+00:00 yes no Duitsland canon Tweede Wereldoorlog onderduiken https://schooltv.nl/video-item/de-dichteres-hagar-peeters 2024-01-04T10:47:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19595.w613.r16-9.93775f3.webp De dichteres | Hagar Peeters Hagar Peeters is een jonge dichteres, ze ontwikkelt een eigen stijl van dichten en voordragen van haar werk voor het publiek. Hoe ontstaat een gedicht bij Haka Peeters? Hagar: Een gedicht ontstaat eigenlijk vooral volgens mij als je jezelf toestaat om te denken wat je wil denken. Je wil blijkbaar allerlei dingen zeggen en die ga je dan op die manier ook zeggen. En dan blijkt bijvoorbeeld als je gaat rijmen, dat dat dan heel mooi kan klinken of je gaat denken: "dit ene woord is eigenlijk veel duidelijker dan het andere woord" of "er zitten dezelfde klanken in als het woord wat ervoor staat, dus dat kan ik beter gebruiken dan een ander woord weer". En op een gegeven moment heb je een gedicht. 'De taal niet zo vrijpostig, niet zo ruim en onstuimig, onbedwingbaar, onbeheersbaar, vingervlug.' Ik verzamel indrukken en herinneringen en ideeën, en op een gegeven moment denk ik: "nu wil ik gaan dichten" en dan doe ik mijn computer aan, want ik dicht altijd op de computer. Dan laat ik mijn associaties eigenlijk gewoon de vrije loop en je wil blijkbaar allerlei dingen zeggen, en die ga je dan op die manier ook zeggen. 'Zoals haar schaduw zich herschikt, haar lichaam is van glas geworden. Hij loopt van voor naar achter, van voor haar zo aanwezig door haar doorkijk, ogen, wil ik mijn moeder voegen door mijn vader. Wil ik mijn vader en mijn moeder laten. Op een morgen in de gespiegelde slaapkamer boven dat ik de treden op handen en voeten wil ik de kieren, de sleutelgaten laten weten van mijn moeder.' Wat ik wel merk is, dat veel gedichten die ik schrijf ritmisch zijn of beeldend, zodat ze heel goed zijn om voor te dragen. Maar ook, dat er een soort melodie in zit en wat ik met Patrick doe, dat is eigenlijk op de één of andere manier, dat is juist het... het grappige is, dat het helemaal niet van te voren bedacht is, maar de muziek die hij gemaakt heeft en de gedichten die ik gemaakt heb, die blijken op de één of andere manier te werken als je die samen laat horen. Ik vind het zelf heel leuk om een zwaar thema op een beetje lichte manier weer te geven, zodat je juist een tegenstelling krijgt die ik spannend vind. En daar gebruik ik ook weer dat ritme voor, omdat je het op die manier kun je het heel snel maken bijvoorbeeld of kun je iets wat heel droevig is, kun je bijna een soort grappig liedje van maken. 'Ze huilt bij de begrafenis niet om wie gestorven is, maar omdat ze nu eindelijk mag (...) langs het graf, verraders dragen de kist, bedriegers werpen zand. Een leugenaar leest de mis op.' De valse cadans van het koor, dat is een mooi begin. Maar je kunt niet met zijn allen lofliederen bijvoorbeeld op de koning gaan maken. Dat soort dingen zijn er allemaal niet meer, dus je moet het heel erg alles uit jezelf halen. 'Ik ben opnieuw gebleven bij je om te schuilen, voor wat ik jou, ja, mij had aangedaan. 'Heel kort, dat was 'm. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428852 198 2033-05-18T03:33:00+00:00 2881 2004-04-25T22:59:00+00:00 yes no ritme dichten gedicht https://schooltv.nl/video-item/de-danscombinatie-wie-is-de-kunstenaar-bij-dans 2024-01-04T10:47:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19597.w613.r16-9.d5efb9b.webp De Danscombinatie | Wie is de kunstenaar bij dans? Dans, klassiek en modern. Wie is de kunstenaar bij dans? De choreograaf die de vormen bedenkt of de dansers die het uitvoeren? Krisztina de Châtel is choreograaf en repeteert de 'Grand Finale', haar dansvoorstelling die uitgevoerd wordt door klassieke en moderne dansers. Ik leg het uit zoals het moet en als je natuurlijk overleg pleegt met name hoe jij het opbouwt en wat jouw stijl is, dan dat is heel belangrijk. En dat doe ik steeds, nou, dan snappen ze het. En als iemand dat niet snapt, ja, dan is het beter dat iemand weggaat, dan past zo iemand niet in mijn groep. Vaak moet ik het wel zo vaak voordoen, omdat ik het dan exact zo wil, ritmisch zo, hoe ik het in mijn hoofd gezet heb, dat komt ook voor. Vaak is het toch zo dat toch die danser dan een eigen interpretatie uiteindelijk net zoiets bijzonders bijbrengt, dat ik daarvoor kies. Bij mij wordt je eigenlijk bijna geacht, dat je meedenkt. Maar dat is leuk hè? Want anders is natuurlijk een danser een pop, die zomaar een beetje het uitvoert. En terwijl die uitvoering heel belangrijk is dat het heel exact is, toch is het uiteindelijk die eerste instantie die kwaliteit, die kan inderdaad in samenwerking met de dansers ontstaan. Sowieso is het jouw lijf, dus elke beweging zal bij iedereen anders eruitzien. En het is toch, ja, je bent toch bezig met je eigen gedachten en je stuurt met je gedachten stuur je gewoon die bewegingen aan. Dus het wordt sowieso van jezelf. In eerste instantie kopieer je de vorm, maar kopiëren, dat lukt nooit: het wordt nooit zo vol als je het echt van binnenuit doet. En naarmate je het vaker van binnenuit doet, wordt het van jezelf, dat gebeurt heel automatisch. Door een hele carrière werk je met zoveel choreografen, ik kan niet zeggen, dat het altijd dezelfde is, het is elke keer weer anders. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428853 185 2033-05-18T03:33:00+00:00 2446 2004-04-25T22:59:00+00:00 yes no choreografie dansen https://schooltv.nl/video-item/triple-ish-lichaam-als-instrument-voor-dans 2024-01-04T10:47:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19599.w613.r16-9.bd08239.webp Triple Ish | Lichaam als instrument voor dans De leden van dansgroep Triple Ish oefenen twee maanden voor hun nieuwe voorstelling. Elke dag trainen is hard werken. De dansen en sprongen gaan door de dagelijkse repetitie in het lijf van de dansers zitten. Marco Gerris is danser en choreograaf van Triple Ish. Hij bedenkt de dansen en geeft leiding aan de repetities. Marco kiest met zijn groep voor verschillende stijlen van bewegen. Naast dans is dat breakdance, vechtsport, acrobatiek, dans op rolschaatsen en ook dans op in-line skates. Bij elke vorm van bewegen passen de dansers hun lichaam aan. Tijdens het dansen op rolschaatsen zijn de dansers heel wendbaar en dansen zij meer op één plek. Het dansen op in-line skates gaat veel sneller. De dansers trainen op ingehouden bewegingen om niet direct aan de andere kant van het podium te belanden. Bij alle stijlen gebruiken de dansers het gewicht van hun lichaam om de beweging te maken. Zo worden de danslijnen vloeiend en ontstaat er een wervelende show van bewegingen die in elkaar over lijken te gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428854 155 2033-05-18T03:33:00+00:00 3742 2004-04-25T22:59:00+00:00 yes no breakdance rolschaats acrobatiek https://schooltv.nl/video-item/acteren-in-de-huid-van-een-ander 2024-01-25T13:01:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19601.w613.r16-9.eeab3a1.webp Acteren | In de huid van een ander Fedja van Huêt en Elsie de Brouw zijn acteurs. Op dit moment maken zij de voorstelling. De Bacchanten Van Euribides, een oude Griekse tragedie. Fedja is de Halfgod Dyonisos, Elsie speelt de bode. Johan Simons is de regisseur. En wat gebruikt een acteur om emoties te kunnen spelen? In de rollen die ik speel, speelt mijn eigen persoonlijkheid altijd een enorme rol. Ik denk, dat het niet anders kan. Ik denk, dat je een rol altijd persoonlijk moet maken wil het aantrekkelijk zijn om naar te kijken, waarmee ik niet wil zeggen, dat je dat ook meegemaakt moet hebben wat je speelt, maar wel altijd een afgeleide ervan. Ik bedoel: als je Medeya speelt en je wil laten zien dat je je kinderen ik zou maar zeggen uit wraak vermoordt, dan hoef je niet je eigen kinderen vermoord te hebben, je hoeft volgens mij zelfs geen moordgedachte richting je kinderen te hebben, maar je moet wel een gevoel van wraak hebben. Je moet een soort kaartenbak hebben van emoties in je, die je kan pakken en die je kan uitvergroten. Wat wel vaak wordt gezegd is een veelgevraagde vraag van: "hoe is het nou om de rol van een ander te..., of in de huid van een ander te kruipen?" en zo interpreteer ik het niet, nooit, daar ben ik tegen, want dat kan niet, want een Dyonisos, de rol die ik nu speel in Bacchanten, dat ja, je haalt alles uit de tekst. Het is interessant om naar een interpretatie van een acteur te kijken. Dus ik zeg altijd van: "gedurende dat hele repetitieproces laat ik de rol langzaam naar me toe komen, zodat ik het uiteindelijk zoveel mogelijk van mijzelf laat worden". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428855 212 2033-05-18T03:33:00+00:00 5101 2004-04-25T22:59:00+00:00 yes no acteren https://schooltv.nl/video-item/the-greeting-moderne-videokunstenaar-gebruikt-eeuwenoud-thema 2024-01-04T10:47:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19603.w613.r16-9.f93cb61.webp The Greeting | Moderne videokunstenaar gebruikt eeuwenoud thema Museum De Pont in Tilburg: hier is hedendaagse kunst te zien, onder andere videokunst. Leo Delfgauw is conservator. Je ziet dingen waarvan je denkt: "ja, dat heb ik nog nooit zo bekeken!", "dat heb ik nog nooit gezien!" en dat gaat dan ook verder, dat vertaalt zich dan ook naar de dingen die je buiten het museum ziet. Nou, kunstwerken ook met de computers en fotografie, en met video, daarvan is Bill Viola één van de meest prominente vertegenwoordigers. Het werk van Bill Viola, het videokunstwerk 'De Ontmoeting' is een modern kunstwerk in een modern medium en tegelijkertijd is het een vertaling, een interpretatie van een eeuwenoud thema, van een eeuwenoud verhaal. Het is een Bijbels verhaal van de ontmoeting van Maria en haar nicht Elisabeth op moment, dat zij allebei in verwachting blijken te zijn. En dat verhaal, dat kennen we als 'De Visitatie' en dat is in de beeldende kunst eeuwenlang weergegeven in een aantal schilderijen en afbeeldingen. Dus dat is een heel bekend moment uit die vertelling van de Bijbel. En Bill Viola heeft daar in een videowerk een eigen versie van gegeven. En je ziet het moment waarop eerst twee vrouwen met elkaar in gesprek zijn, dan komt er een derde bij en dan is er een ontmoeting. Het gesprek kan je niet volgen, je kan het niet woordelijk horen, maar je kan wel aanvoelen dat het een bijzonder moment is. En als je dan goed kijkt, dan zie je dat twee van die drie vrouwen, die blijken in verwachting te zijn. En de ontmoeting is er één van vreugde: ze zijn blij, ze omhelzen elkaar en het hele gesprek, die hele conversatie tussen die drie vrouwen, dat is eigenlijk een soort gebarentaal. Dat gaat met handen, met blikken, met begroetingen en met een zacht gefluister. Maar het is heel dramatisch en het is heel intiem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428856 121 2033-05-18T03:33:00+00:00 4255 2004-04-20T22:59:00+00:00 yes no schilder museum techniek video https://schooltv.nl/video-item/de-kunstruimte-hoe-zijn-musea-ontstaan 2024-01-04T10:47:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19605.w613.r16-9.32d0eea.webp De Kunstruimte | Hoe zijn musea ontstaan? Mooie spullen zoals servies, hebben mensen altijd verzameld. Voor eigen gebruik, om gasten te ontvangen en om mee te pronken. In de 17e en 18e eeuw ontstaat de behoefte om collecties van welgestelde particulieren te bewaren. Vanaf 1800 groeit de verzameling kunstwerken. De adel en rijke burgerij laten hun privé collecties, de kabinetten, na aan de stad. Deze komen ter beschikking als nationaal cultureel erfgoed, iedereen kan ze nu bezichtigen. Imposante gebouwen worden opgetrokken zodat kunstliefhebbers naast het leven van alle dag van schoonheid kunnen genieten in deze tempels. In de 20e eeuw veranderen de opvattingen. Kunst wordt gewoner en alledaagser. Berlage ontwerpt zijn museum met een gang over het water als ingang. De bezoeker komt eerst tot rust alvorens de kunst te proeven. Niet alle kunst kan tegelijkertijd in de zalen tentoongesteld worden. Opslag in de kelders van het museum wordt noodzakelijk. De collectie, als nationaal erfgoed, moet ook verzorgd worden, en als dat nodig is gerestaureerd. En natuurlijk permanent bewaakt. Bij het beheren van een museum komt veel kijken. Zoals er stilte en rust heerst in de zalen? zo bruist het achter de schermen van de activiteit. Conservators, directeur, dêpôt beheerder, presentatie. Met elkaar zorgt men voor de verzameling en worden nieuwe tentoonstellingen ingericht. Het is niet meer alleen kunst kijken, nu is het ook kunst luisteren. Naast zijn schilderijen en objecten is ook geschreven materiaal van de kunstenaar te zien en een geluidsbeeld te horen. Een internationaal netwerk in de museumwereld is noodzakelijk; over de hele wereld wordt kunst geleend, uitgeleend en aangekocht. Het kunsttransport moet met grote precisie en voorzichtigheid gebeuren. Door aankoop en specialisatie breiden musea steeds verder uit. Eind jaren '90 van de afgelopen eeuw bouwt de Italiaanse architect en beeldend kunstnaar Mendini het museum voor Groningen. Dit gebouw ziet er als een kunstwerk uit en onderstreept daarmee nadrukkelijk de rol van de hedendaagse kunst. Kunst als voorhoede. Het museum is een kunstwerk op zich geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428857 178 2033-05-18T03:33:00+00:00 4933 2004-04-20T22:59:00+00:00 yes no museum kunst cultuur tentoonstelling https://schooltv.nl/video-item/auto-ontwerp-ontwerper-rick-porcelijn-maakt-een-stadsauto-voor-jongeren 2024-01-04T10:47:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19607.w613.r16-9.f977c44.webp Auto-ontwerp | Ontwerper Rick Porcelijn maakt een stadsauto voor jongeren De ontwerper Rick Porcelijn maakt de eerste schets voor een stadsauto voor jongeren. Hij wil een leegte verwerken in zijn auto; een leegte die de jongeren zelf in kunnen vullen. Ook als de auto stilstaat moeten zij hem goed kunnen gebruiken, hun auto als hangplek. Voor elke auto ontwerper geldt dat het hele proces een zoektocht naar vormen is. Voor het ontwerpen van een auto is inspiratie nodig; alles om je heen kan je op een idee brengen. De straat, televisie en natuurlijk de autobladen met de presentatie van de nieuwste modellen. Het duurt een paar jaar na de eerste schets voordat de auto werkelijk in de showroom staat. Daarom moet je een idee hebben hoe de wereld er over 5 of 10 jaar uitziet, jouw auto moet in dat wereldbeeld passen. De met de hand geschetste lijnen legt Rick vast in de computer. Deze lijnen worden in 3 dimensies vertaald, net zoals een auto in de werkelijkheid 3 dimensionaal is. Voor Rick is het de kunst om zo weinig mogelijk lijnen te gebruiken in zijn ontwerp, des te krachtiger wordt het concept. Maar aan de technische eisen moet voldaan worden; de plaats van de motor, herkenbaarheid van het merk. Techniek en uiterlijk van de auto moeten goed samengaan. Van de tekening in de computer heeft Rick een grote afdruk gemaakt. Met tape bepaalt hij nu precies de detaillering van de lijnen, deze versie gaat dan weer in de computer. Gebruikte materialen, wielophanging, soort motor, hoeveel zitplaatsen, zicht voor de bestuurder, bagageruimte, veiligheid, al deze facetten moeten samengaan met het uiterlijk, de uitstraling van de auto. Het is niet makkelijk om binnen deze gegevens nog iets origineels te bedenken. Dát is nu juist de uitdaging voor de auto ontwerper. De halve auto is in een harde klei gegoten, de andere helft staat identiek in de spiegel. Voor de eerste keer heeft hij zijn model 3 dimensionaal in handen. Het kleimodel is gelakt; dit is de uiteindelijke auto op schaal, 2 maanden na de eerste schets. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428858 175 2033-05-18T03:33:00+00:00 17845 2004-04-20T22:59:00+00:00 yes no ontwerpen auto techniek https://schooltv.nl/video-item/stedelijk-landschap-sociale-woningbouw-in-landelijke-omgeving 2024-01-04T10:47:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19609.w613.r16-9.e42ea9d.webp Stedelijk landschap | Sociale woningbouw in landelijke omgeving Mensen die in sociale woningbouwhuizen wonen betalen huur tot een bepaalde hoogte. Ook zij kunnen kiezen en zich een huis eigen maken. Architecte Liesbeth van der Pol heeft dit verwezenlijkt. Nog net binnen de Ring van Amsterdam hè, je ziet daar de ring, de A10, nog net lopen, met die soort ovaalvormige geluidsscherm, en daar moesten wij direct achter een woonwijk maken eigenlijk voor doorstromers. Dat zijn mensen die dus een huis verlaten, een sociale huurwoning in de binnenstad van Amsterdam. Als je hier in het hoekje staat, dan woon je hier aan een klein hofje. De woningen die hierin zitten, dat zijn zogenaamde aanleunwoningen of ja, ze worden ook wel 'kangoeroewoningen' genoemd, die hebben twee voordeuren: één aan het ene pleintje en één aan de andere kant, dat zijn twee verschillende huishoudens. Op de begane grond wonen dan de ouders. Het idee was, dat de oudere mensen die daar wonen op de begane grond wonen, goed aanpasbaar voor minder validen etc. met een klein tuintje, en aan de andere kant zit ook een deur en die ontsluit die bovenwoning. Die bovenwoning is heel groot en het idee is nou, dat als die ouders echt hulpbehoevend worden, dat hun kinderen en hun kleinkinderen hun kunnen helpen. Daar zit dus ook een deur tussen en andersom, als die ouders werken en de kinderen zijn thuis, dat opa en oma kunnen oppassen. Dus op die manier was er enorm veel aandacht voor sociale aspecten in de samenleving, die je met gebouwen zou kunnen invullen en oplossen, en zeg maar een andere toekomst kunt geven. De mensen moeten kunnen kiezen. Dus we hebben twee totaal verschillende eilanden gemaakt. Het andere eiland bestaat uit zogenaamde trommelwoningen: iedereen wil wel een tuin, wonen aan het water en het liefste op het zuidwesten waar de meeste zon komt. Wat we daarom gedaan hebben is die verdiepingen tegenover elkaar laten draaien. Dus dat betekent, dat jouw begane grond zit hier, maar jouw eerste verdieping zit op de begane grond van je buren. En jouw tweede verdieping zit weer om de hoek op de eerste verdieping van die buren. Dus al met al draait zo'n woning over drie lagen over 180 graden, dus een halve cirkel. Een cirkel is natuurlijk een ongelooflijk ding, dat heeft een middelpunt wat zó klein is, dat je er niet eens kan staan, want dan ben je al groter dan dat middelpunt, dat is superklein. En daar wonen dus 7 gezinnen aan. En ik denk, dat dat ook zeg maar in de sociale omgang met elkaar toch bijzonder is. Ja, we denken, dat we niet met elkaar om kunnen gaan in deze tijd, maar dat is niet zo. Hierboven je hoofd dat ik hier nu aanraak is natuurlijk de trap van de buren. Die loopt met je mee omhoog. Mijn fascinatie ging ook over het idee, dat al die trappen achter elkaar aan holden. Zo'n huis wordt in plaats van een gewone doorzonwoning wordt een soort avontuur. En nu ben je dus op een heel ander punt dan waar je binnenkomt. En dat vind ik het leuke, het vertekent dus ook het perspectief, die woning is zó ontworpen, dat je uitzicht dus echt helemaal meegroeit met het landschap. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428859 212 2033-05-18T03:33:00+00:00 9644 2004-04-20T22:59:00+00:00 yes no woning stad ontwerpen https://schooltv.nl/video-item/nobodyhere-computerkunst 2024-01-04T10:47:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19611.w613.r16-9.eccf3e4.webp Nobodyhere | Computerkunst Jochum Niemands Verdriet is websitekunstenaar. Op zijn website www.nobodyhere.com maakt hij computerkunst vanuit de anonimiteit van zijn huis. Hoe Jochum Niemands Verdriet eruitziet weet niemand. Sinds dat Stella hiernaast is ingetrokken lig ik wakker van een ritmisch gekraak en gebonk. Ik heb mezelf ervan kunnen overtuigen, dat ze iedere nacht een Ikea-meubel in elkaar zet. Ik spreek tot wie ze zich aangesproken voelt eigenlijk, het idee van: "ik doe mijn ding, ik schrijf vanuit mezelf", thema's zoals, ja, anonimiteit, verlangen zit er sterk in. Een soort melancholie. Dus wat ik blijkbaar vanuit mezelf als een patroon herken, dat wil ik dus blijkbaar kwijt. En dat is ook de... ja, de stemming die overkomt, gemengd met een soort... er zit natuurlijk wel een soort van humor in, het moet niet te zwaarmoedig worden. Ik ben natuurlijk heel breed begonnen: ik heb veel gedaan met animatie, video, ja, webdesign, gewoon stilstaande beelden schilderen en al die dingen komen ook samen: bij het maken van een website heb je te maken met video, heb je te maken met fotografie, animatie, programmering, dus het is niet iets anders, het is iets wat al die media gewoon omsluit. Wat ik er heel prettig aan vind voor mij is, dat sites niet af hoeven te zijn. Je wordt zelfs geacht om je site niet af te maken en constant dingen toe te voegen. Voor mij is het perfect, want ik kan op een avond als ik een idee heb: ik ga d'rachter zitten tikken en de volgende dag krijg je een aantal reacties en zo, en dat vind ik leuk, dat hele directe en gewoon het feit, dat het natuurlijk eindeloos lang door kan gaan. En voor mij is de essentie niet de interactiviteit dat als je ergens op klikt, dat je op een voorgeprogrammeerd pad doorklikt of zo, dat alles al is uitgestippeld. Als je het op een iets grotere schaal bekijkt vind ik het ook goed als mensen inhoudelijk kunnen sturen en dat vind ik ook interessant: dat mensen niet alleen kunnen doorklikken wat er gemaakt is, maar ook kunnen bepalen wat er gemaakt gaat worden. Dat maakt het voor mij interessant, omdat ik geen idee heb waar het naartoe gaat. Waar ik nu naartoe wil is om iedereen die langskomt een insect te geven, een kleine.., een.., een klein plaatje van een insect, die hij overal rond de site kan achterlaten en als je daarop klikt, dan zie je daar het commentaar van die persoon op de tekst. Dus dan daarmee zal het uiteindelijk krioelen door de hele site heen met van die kleine insectjes. En die wil ik zoveel mogelijk vrijheid geven om zichzelf te uiten. Het is wel een apart gedeelte van de site hoor, het is niet zo, dat ze hele nieuwe pagina's kunnen toevoegen. Ik houd het wel goed in controle hoor eigenlijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428860 186 2033-05-18T03:33:00+00:00 1084 2004-04-18T22:59:00+00:00 yes no digitaal internet https://schooltv.nl/video-item/maak-je-eigen-muziekinstrument-van-wc-rolletjes-elastiekjes-en-een-schoenendoos 2024-01-04T10:47:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19612.w613.r16-9.2fb67af.webp Maak je eigen muziekinstrument | Van wc-rolletjes, elastiekjes en een schoenendoos Je kunt zelf heel gemakkelijk muziekinstrumenten maken van restmateriaal. Een leeg yoghurtbakje wordt een trommel. Een kapotte ballon wordt het vel over de trommel. Wc-kokers maak je aan een kant dicht en dan kun je ze vullen met bonen. Nu de andere kant ook dichtmaken en schudden maar! Ja, deze doen het goed. Van een schoenendoos maken we een gitaar. Eerst wordt de doos mooi beschilderd. Dan knip je er een gat uit en span je er elastiekjes om. Ziezo, de trommel is klaar en de gitaar is nu ook klaar. Laat maar eens horen! Bij dit slaginstrument gaat het vel, de ballon trillen als je er met een stok op slaat. Bij het snaarinstrument gaan de snaren, de elastiekjes trillen als je er aan trekt. Bij dit blaasinstrument gaat de lucht in het smalle buisje trillen en krijg je een mooie toon te horen. Bij dit schudinstrument schudden de bonen tegen de zijkanten van de koker. Wow een echt Huisje Boompje Beestje orkest! En nu de snaarinstrumenten. En solo voor? de schudinstrumenten! Attentie: blaasinstrumenten. En nu de beurt aan de slaginstrumenten. Applaus! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428861 212 2033-01-01T11:27:00+00:00 35826 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no maken muziek https://schooltv.nl/video-item/weven-zelf-een-armbandje-weven 2024-01-04T10:47:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19614.w613.r16-9.65e22b7.webp Weven | Zelf een armbandje weven We gaan zelf armbandjes weven. Maar daarvoor maak je eerst een weefgetouw. Je hebt nodig:- een plankje- een liniaal en potlood, om af te meten- hamers en spijkers. De spijkers moeten iets uit elkaar staan. Anders kan je niet goed weven. Ja, dat is goed! Welke kleur wol vind jij mooi? Een knoopje om de eerste spijker, zodat de wol niet loslaat. Nu van de ene spijker naar de andere spijker. De draad één keer om de spijker draaien? En weer terug. Ook de laatste draad wordt goed vastgemaakt aan de spijker. Het weefgetouw is klaar. Nu kan het weven beginnen! Je gaat met de draad eerst onder de draad door en dan bovenlangs. En weer onderdoor? en bovenlangs. Zo blijft de draad goed vastzitten! Weven doe je met een botte, platte naald. Je weeft steeds om en om. Onderdoor en bovenlangs. Bij elke spijker wordt een extra draad vastgemaakt. Daar kun je de armbandjes mee vastknopen. Heel mooi geworden. Dat staat stoer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428862 117 2033-05-18T03:33:00+00:00 8769 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no weven wol naald https://schooltv.nl/video-item/madiwodo-vrij-za-zo-zing-mee-met-het-weeklied 2024-01-04T10:47:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19616.w613.r16-9.60d5d04.webp Madiwodo vrij za zo | Zing mee met het weeklied! Refrein: Madiwodo vrij za zo! Alle dagen van de week onthoud ik zo! Madiwodo vrij za zo! ´t is al duizend jaren zo maandag: altijd eerst een kringgesprek dinsdag: zelfstandig werk maken woensdag: lezen op je eigen plek donderdag: weer twee rekentaken vrijdag: 's middags altijd knutseluur meer hoeft er niet van mij dus zaterdags ben ik vrij En zondags is de hele week voorbij! Refrein: Madiwodo vrij za zo! Alle dagen van de week onthoud ik zo! Madiwodo vrij za zo! ´t is al duizend jaren zo maandag: speel ik met m'n lievelingspop dinsdag: kwart voor vier naar hockey woensdag: ga ik naar pianoles donderdag: wandel ik met Moppie vrijdag: bak ik vaak een appeltaart dan heb ik een goeie bui want zaterdags ga ik uit / naar oma toe En zondags ben ik lekker lui Refrein: Madiwodo vrij za zo! Alle dagen van de week onthoud ik zo! Madiwodo vrij za zo! ´t is al duizend jaren zo VRIJ ZA ZO!! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428863 142 2033-05-18T03:33:00+00:00 51715 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no zingen week dag https://schooltv.nl/video-item/verschil-bol-en-knol-een-ui-is-een-bol-een-aardappel-is-een-knol 2024-01-16T16:08:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19618.w613.r16-9.6f478ed.webp Wat is het verschil tussen een bol en een knol? | Een ui is een bol, een aardappel is een knol De ui. Dat is een bol. Hoe zou hij eruit zien? Hij is hard. Het stinkt. Ik denk dat er van binnen ringen inzitten. Dat velletje knettert heel hard. Dat bruine velletje is de schil van de bol. Haal het er maar eens af. De schil beschermt de bol tegen kou en ziekmakers. Ik zie strepen. Ze staan allemaal door elkaar. Kijk streepjes, precies zoals op m'n hand. Mm, dat lijkt op elkaar. Nu gaan we de bol van binnen bekijken. Ik heb gelijk er zitten allemaal ringen in. Ja, er zitten allemaal ringen in. Die ringen noem je rokken. In de rokken zit het voedsel van de bol. Het lijkt wel net zo als een plantje. Een bol is een in elkaar geschoven plantje. Nu gaan we de aardappel onderzoeken. Het is net zo hard als een ui. Dat is een knol. De buitenkant van de knol heet ook schil. Op de schil zitten kleine donkere puntjes. Die heten ogen. Uit al die puntjes kunnen nieuwe aardappelplantjes groeien. Soms komen er wel vijftien plantjes uit één aardappel. Veel hè?! Deze schil krijg ik er niet af. Ja, de schil van een knol krijg je er moeilijk af. Hoe ziet een knol er van binnen uit? Deze heeft geen ringen. Nee, een knol is helemaal vlak. Hij heeft geen ringen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428864 219 2033-05-08T07:31:00+00:00 97062 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no bollen ui plant aardappel https://schooltv.nl/video-item/uit-mijn-bol-een-vrolijk-liedje-over-de-lente 2024-01-04T10:47:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19620.w613.r16-9.1d0dceb.webp Uit mijn bol | Een vrolijk liedje over de lente 't is lekker weer weer 't -groeit-en-bloeit weer Alles ruikt en bolt en buikt en Iedereen komt uit z'n hol 't is lekker weer weer ik-voel-me-goed weer Alles fluit en Wil er uit en Gaat maar vrolijk uit z'n bol! Ik klim in een boom en ik fluit Ik zit in 'n ei en kom uit Ik tjielep en hip Ik kakel en kip ja dat is mijn lente-geluid Refrein: 't is lekker weer weer Spring-op-en-neer weer Alles ruikt en bolt en buikt en Iedereen komt uit z'n hol 't is lekker weer weer ik-ga-tekeer weer Alles fluit en Wil er uit en Gaat maar vrolijk uit z'n bol! Ik sla als een veulen op hol M'n haar voelt als lammetjeswol En heus met wat hulp Van zo'n krokus of tulp Ga ik met dit weer uit m'n bol! Refrein: 't is lekker weer weer Kom-uit-je-bol weer Alles ruikt en bolt en buikt en Iedereen komt uit z'n hol 't is lekker weer weer en leve-de-lol weer Alles fluit en Wil er 'Uit m'n bol!' tekst en muziek: © 2003 andré rooymans uit en Gaat maar vrolijk uit z'n bol! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428865 105 2033-05-18T03:33:00+00:00 173511 2004-04-14T13:42:00+00:00 yes no bloeien tulp lente https://schooltv.nl/video-item/marokkaanse-kleding-in-sommige-landen-dragen-mensen-andere-kleren 2024-01-04T10:47:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19622.w613.r16-9.6f04df0.webp Marokkaanse kleding | In sommige landen dragen mensen andere kleren Ashraf: Dit zijn het soort kleren die ik op school aan doe. Dit is djellebah en die trek ik aan als er veel zon is en thuis. Dit is Ashraf. Hij is in Nederland geboren. Maar zijn ouders komen uit Marokko. Ashraf draagt vaak Marokkaanse kleding. Ashraf: Het is hele dunne stof en 't is lekker koel. Deze djellebah is voor kleine feestjes. Ashraf: Dit is de broek. Dit is de bloes. Dit is de rits. Dat ziet er netjes uit! Ashraf: Dit is mijn dejelllebah voor de grote feesten. Mooi zeg! Ashraf: Deze hoed doe ik op als ik ga bidden. Of als je naar bruiloften gaat of naar het offerfeest. En dit is de kwast. Dat is voor versiering. Nou, zo ben ik wel aangekleed. Heel mooi, Ashraf! Jij kunt feestvieren!! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428866 118 2033-05-18T03:33:00+00:00 15554 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no bidden Marokko kleding feest https://schooltv.nl/video-item/knoopverven-een-stof-versieren 2024-01-04T10:47:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19624.w613.r16-9.41c06ed.webp Knoopverven | Een stof versieren We gaan zelf stof versieren. Van een oude kussensloop maken we een hes voor over je T-shirt. Knip in het midden een gat. Daar kan je hoofd doorheen. Met elastiekjes bind je stukjes laken vast. En je maakt een paar knopen. Nu gaan we de verf maken. In dit kleine bakje zit de poederverf. Dat moet je oplossen in water. Trek nu plastic handschoenen aan, want de verf geeft heel erg af. Beetje groot, hè! Nu moet er nog zout bij om een goede kleur te krijgen. Even goed roeren en dan gaat in deze grote emmer water. De verf er ook bij. En dan wordt alles nog eens even goed geroerd. Nu kan de stof erin. Goed onderdompelen. Laat de hesjes een nacht drogen op kranten. Als je er een riem omheen doet, heb je een Afrikaans hesje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428867 155 2033-05-18T03:33:00+00:00 3138 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no kleding verf Afrika https://schooltv.nl/video-item/kledingfabriek-hoe-wordt-een-broek-gemaakt 2024-01-04T10:47:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19626.w613.r16-9.8aa06b6.webp Kledingfabriek | Hoe wordt een broek gemaakt? Dit zijn Tim en Nicky. Tim: Hé, die heeft geen broek aan. Wauw, wat een gave computer. Wat ben je daarop aan het doen? Ontwerpster: Aan het tekenen. Zie je wat het wordt? Tim en Nicky: Een broek. Ontwerpster: Ja, nu is de tekening helemaal klaar. En dan ga ik kijken van wat voor stofje we de broek gaan doen. Zullen we hem bijvoorbeeld helemaal roze maken. Vind je dat mooi? Nicky: Nee, ik wil toch liever wit. Ontwerpster: Liever wit? We kunnen 'm dus wit, maar we kunnen ook wit met bloemen kiezen. Vinden jullie dat misschien leuk? Nicky: Oh ja, dat is mooi. Zo wil ik 'm. Ontwerpster: Dan is die zo klaar. Dan gaan we deze kiezen. Zal ik een printje maken? Nicky: ja. Tim: Maar waar vinden we de stof dan? Ontwerpster: In het stoffenmagazijn. Wat hebben ze hier veel stoffen?! Vind daar maar eens die bloemetjesstof. Tim: Hé, dat is 'm. Denk je ook niet Nicky? Nicky: Ja, dat klopt. Vrouw: Zo jongens, is dit de stof die jullie willen hebben? Tim en Nicky: Jaha. Vrouw: Zullen we daar dan een stukje vanaf halen? Tim en Nicky: Ja. Vrouw: Oké Vrouw: Zo, dat is een leuk ontwerp. Deze mevrouw tekent het patroon van de broek. Een patroon is een broek op papier! Tim: Dat lijkt me ook wel leuk om de hele dag te tekenen! Als het patroon goed is, wordt het in de computer gezet. En worden er meer maten gemaakt, want niet iedereen heeft dezelfde maat! De patronen worden op de stof gelegd? omgetrokken? en uitgeknipt. De broek wordt in elkaar genaaid. Nicky: Dit is de knoop. Die mag erop. Mevrouw die de broek naait: Dank je wel, mevrouw. Tim: Wauw, dat gaat snel! Mevrouw die de broek naait: Alsjeblieft. Tim: Dank je wel mevrouw. Nu de broek nog even netjes strijken! Hij is af! En? wat vinden jullie ervan? Tim: Zo is ie goed! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428868 175 2033-05-18T03:33:00+00:00 13274 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no patroon kleding broek ontwerpen fabriek https://schooltv.nl/video-item/judo-wat-is-dat-voor-sport 2024-01-16T15:39:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19628.w613.r16-9.afd1244.webp Judo | Wat is dat voor sport? De judoles begint met een groet. Als eerste oefenen ze de judokoprol. Dan lijkt het net alsof je zo'n ronde bal bent. Bang, je kan alleen rollen als je rond bent. En daarna de spierbalworp. De judoles begint met een groet. Als eerste oefenen ze de judokoprol. Dan lijkt het net alsof je zo'n ronde bal bent. Bang, je kan alleen rollen als je rond bent. En daarna de spierbalworp. De meester legt het nog een keer uit. Wat betekent die gele band om je middel? Nou, dat je heel goed bent, want een band is meer waard dan een slip. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428869 91 2033-05-18T03:33:00+00:00 30064 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no judo sport verdediging https://schooltv.nl/video-item/brandweerkleding-brandweermannen-dragen-beschermende-kleding 2024-01-04T10:47:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19630.w613.r16-9.62ef0e1.webp Brandweerkleding | Brandweermannen dragen beschermende kleding Jelle: Dit is Jelle in 728. Hoort u mij? Maar? brandweermannen hebben toch altijd een pak aan om zich te beschermen? Brandweerman: Ja, zeker. Klaar! Jelle: Wauw! Waarvoor zijn die strepen eigenlijk? Brandweerman: Deze strepen op het pak die zijn als wij 's avonds in het donker aan het werk zijn of ergens staan, kunnen de mensen ons goed zien. Deze strepen reflecteren namelijk in het donker. Jelle: Waarvoor hebben jullie altijd eigenlijk een helm op? Brandweerman: We hebben altijd een helm op om ons hoofd te beschermen tegen stenen ofzo die naar beneden vallen. Jelle: Waarom is er dat gouden dingetje eigenlijk? Brandweerman: Het gouden dingetje dat noemen wij een goudvizier. Dat had je heel goed gezien dat dat van goud is. En dat is om ons te beschermen. Ons gezicht, onze ogen, onze neus te beschermen tegen de hitte. En dan zit er ook nog een brilletje in. Kijk, daar komt die. Dat noemen we een veiligheidsbril want wij doen naast branden blussen ook nog wel eens andere dingen. Dan kunnen we ook onze ogen beschermen zodat er niet stukjes metaal of zo, als we aan het slijpen zijn, in onze ogen krijgen. Jelle: Wauw, dit is gaaf! Jullie hebben toch altijd van die flessen op jullie rug? Waar zijn die? Brandweerman: Die zijn hier. Jelle: Waar is dit dan voor? Brandweerman: Dit noemen wij de manometer. Dan kunnen wij zien hoeveel druk er nog in de fles zit. Hoeveel lucht er nog in de fles zit. Want als de fles leeg is dan moeten we zorgen dat we niet meer binnen zijn in de rook. Maar daar hoort nog iets bij. Dat noemen wij het masker. En dat masker zetten we op de helm vast. Dan kunnen we het masker aanklikken. En dan kunnen we het zo voor ons gezicht houden. En dan sluiten we deze op het masker aan. En dan kunnen we de lucht uit de fles trekken. Jelle: Is dat ook vies in je mond? Brandweerman: Nee hoor, dat is dezelfde lucht als we hier inademen. Jelle: Worden jullie niet kletsnat als jullie aan het blussen zijn? Brandweerman: Nee, want we hebben een heel goed pak. En dat is waterafstotend. Dus daar worden wij niet nat in. Jelle: En hoe zit het met je voeten? Brandweerman: Onze voeten! Nou, kijk eens. Daar hebben we hele mooie laarzen voor. Hele hoge. En die doen we aan en dan trekken we ze dicht. En dan krijgen we ook geen natte voeten. Jelle: Oh ja! Hè? Dat is toch van wol? Daar krijg je het toch warm van? Brandweerman: Dat is inderdaad wol en daar krijgen we het ook warm van. Maar wol heeft een eigenschap dat het heel slecht brand. En dat het ons heel goed beschermt tegen de hitte. En dit zijn onze handschoenen. Jelle: Hè? Maar kan je daar wel mee door het vuur lopen dan? Brandweerman: Nou, ze kunnen niet echt tegen het vuur. Maar er zit dezelfde wol in als in deze pakken. En die beschermen ons echt tegen de hitte. Maar we kunnen er niet echt mee door het vuur lopen, want dan gaan ze echt verbranden. Jelle: Zo, ik ben er klaar voor! En alleen nog een beetje groeien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428870 219 2033-05-18T03:33:00+00:00 67649 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no kleding brandweer https://schooltv.nl/video-item/altijd-geluid-het-is-nooit-helemaal-stil 2024-01-04T10:47:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19632.w613.r16-9.1cddbd4.webp Altijd geluid | Het is nooit helemaal stil Het is nooit helemaal stil. Je hebt altijd geluid om je heen. Bijvoorbeeld het geluid van kinderen op de schooltrap. Of het geluid van een stoel die over de grond schuift. Of kinderen die buitenspelen. Of joelende kinderen als de school uitgaat. En op straat is het ook niet stil. Je hoort de motor van de auto. En mama die kookt. En zelfs als je in je bed ligt is het nog niet stil. Je hoort de televisie in de woonkamer. Of een druppende kraan. Geluid is er altijd en overal, het is nooit stil! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428871 88 2033-05-18T03:33:00+00:00 12334 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no luisteren geluid horen https://schooltv.nl/video-item/videoclips-regisseur-maarten-corbijn 2024-01-04T10:47:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19634.w613.r16-9.03608a0.webp Videoclips | Regisseur Maarten Corbijn Als regisseur van een videoclip maakt Maarten Corbijn een beeldverhaal op basis van de muziek. Het nummer De Vlucht van de band Te Water is een liefdesverhaal. Maarten laat het verhaal zich afspelen in een asielzoekerscentrum. Maarten: 'De platenmaatschappij belt op, stuurt iets op, deze versie, heel ruw, "wil je d'r eens naar luisteren, wat vindt je d'r van?", "heb je er een idee bij?". En ik heb ontzettend goed geluisterd naar de tekst en ook een soort intonatie van het nummer, hoe het klinkt. Ik was ook net toevallig bezig geweest met de asielzoekers, dus ik had zoiets van: "ja, dit gaat d'r eigenlijk over". De band moest heel even denken, een dag wennen aan het idee, dat het daarover zou gaan, want zo was het helemaal niet bedoeld eigenlijk de tekst. Maar nu we zijn waar we nu zijn, zijn ze volgens mij ontzettend gelukkig, dat dat eigenlijk een beetje de invalshoek van de film is. En dat het niet alleen maar zeg maar een soort simpel liefdesverhaaltje is tussen jongens en meisjes. Voor het filmen bedenkt en tekent de regisseur het storyboard, en dit zijn de beelden die het verhaal samen met de muziek gaan vertellen. Met het storyboard kan hij zijn idee voor de clip overbrengen aan de mensen van het team zoals de productieleider en de cameraman. De acteurs Adylson en Mona zijn asielzoekers en wonen zelf in dit asielzoekerscentrum. Maarten: Wat ik eigenlijk een beetje laat zien is zeg maar het alledaags leven in een asielzoekerscentrum. En ik denk de centrale zin in het nummer is: je bent nu hier en nooit meer op de vlucht. Ik wou zeg maar dat het een beetje een documentaire, tegen een documentaire aanleunend een soort beeld gaf. En.., en ik wou meer een filmpje hebben wat vrij meer de indruk maakt alsof je er zomaar tegenaan loopt. Dus alsof je het zomaar tegengekomen bent. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428872 194 2033-05-18T03:33:00+00:00 4737 2004-04-07T22:59:00+00:00 yes no video regie https://schooltv.nl/video-item/een-publiciteitsfoto-de-fotograaf-piek-over-haar-werk 2024-01-30T14:15:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19636.w613.r16-9.8c83378.webp Een publiciteitsfoto | De fotograaf Piek over haar werk Piek is fotograaf; zij fotografeert mensen in uiteenlopende situaties. Nú is de opdracht een publiciteitsfoto te maken voor het toneelstuk 'Met grote blijdschap'. Samen met haar assistent bouwt Piek het decor, plaatst de camera en bepaalt de belichting. Piek controleert de make-up van de drie hoofdrolspelers. Zij heeft ervoor gekozen dat de make-up voor deze foto zo naturel mogelijk moet zijn. Als alle acteurs plaatsnemen in de studio controleert Piek met de assistent het licht en het kader voor de foto. Vóór de echte shooting neemt Piek eerst nog een polaroid om te kijken hoe de belichting in de scène werkt. Na het werken vanaf het statief maakt Piek foto's uit de hand. Zo kan zij dichter op de huid van de acteurs kruipen waardoor de spanning tussen de acteurs intiemer wordt. Op de lichtbak zoekt Piek de beste foto's uit. Ze houdt er een aantal over en scant deze in de computer. Op geen enkele foto staan alle vier de acteurs even goed. Om precies het plaatje te krijgen met de juiste uitdrukking van elke acteur, combineert Piek de foto's tot één ideale. Deze wordt de enige echte foto voor de publiciteit van het toneelstuk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428873 212 2033-05-18T03:33:00+00:00 3737 2004-04-06T22:59:00+00:00 yes no fotografie camera foto https://schooltv.nl/video-item/bouwkunst-verbouwing-van-het-louis-hartlooper-complex 2024-01-04T10:47:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19638.w613.r16-9.6d466c1.webp Bouwkunst | Verbouwing van het Louis Hartlooper Complex Een oud gebouw heeft bijzondere kenmerken en straalt daarom in de stad zijn eigen sfeer uit. Dit gebouw in Utrecht, ontstaan in de Amsterdamse School Stijl heeft het straatbeeld een kleine eeuw bepaald, en doet dat nog steeds. Maar inmiddels is het een monument geworden. Oorspronkelijk werd het complex als Politiebureau gebouwd en nu is het plan om van dit cultureel erfgoed een complex van bioscoopzalen te maken voor de stad Utrecht. Otto Trienekens is architect. Otto: Bij de verbouwing en renovatie moet hij alles zoveel mogelijk intact laten, omdat het gebouw een beschermd monument is. Aan de buitenkant moet alles precies zo blijven. Maar er is een probleem: er is ruimte nodig voor 3 bioscoopzalen en een foyer en die ruimte is er niet. Het eerste wat moet gebeuren is het bestuderen van de oorspronkelijke bouwtekening die in het archief aanwezig is. Hierop is terug te vinden wat toen het idee was: "hoe is de rode lijn: de structuur van het gebouw?". En dit zal de basis vormen om nu op door te gaan. Met elkaar wordt gestudeerd op de mogelijkheden voor de verbouwing en gezocht naar ruimte voor de bioscoopzalen. De binnenplaats is de enige ruimte die over is om de extra bioscoopzalen te plaatsen. De binnenplaats is niet zo groot, daarom bedenken de architecten het plan om de 3 bioscoopzalen op elkaar te plaatsen in dit binnenpleintje. Maar dat levert weer een ander probleem op: elke straat, ieder huis is terug te vinden in het bestemmingsplan van de Gemeente. Nauwkeurig staan daarbij de hoogte waar niet bovenuit gebouwd mag worden. De maximaal toegestane hoogte op de binnenplaats van dit complex is 6 meter en daar zijn geen 3 bioscoopzalen in te krijgen. "Dan maar de grond in", besluit Otto met zijn collega's. Voorlopige ontwerpen worden gemaakt en worden getest of ze technisch mogelijk zijn, want schade aan de fundering moet vermeden worden. Vervolgens blijkt, dat d'r slechts 2 bioscoopzalen geplaatst kunnen worden i.p.v. 3. Otto: Er is één bioscoopzaal inderdaad boven de grond en dit is het grondniveau. En één zaal, die gaat onder de grond. En dat kan je hier zien. Als we het grondniveau weghalen dan zie je, dat d'r onder de grond nog een hele ruimte zit. Nou, dat is dan ook gelijk een.., een bioscoopzaal. Als we die bovenste zaal eraf halen, dan zien we: "hé, daar zit inderdaad nog een zaal onder". Twee op elkaar gestapelde bioscoopzalen op de binnenplaats met een deel in de grond. Het aanzien van dit monumentale complex is behouden en het gebouw heeft zijn filmzalen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428874 184 2033-05-18T03:33:00+00:00 6301 2004-04-06T22:59:00+00:00 yes no bouwkunst restauratie utrecht https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-spijsvertering 2024-01-04T10:47:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19648.w613.r16-9.f2719ac.webp Nieuws uit de natuur | Spijsvertering Thema: Spijsvertering. Mylène Gordinou laat de spijsverteringsorganen zien en welke functie ze hebben. Jurre Bosman voert in de studio enkele proefjes uit en bootst de spijsvertering nog een keer na. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054905 1740 21528 2013-02-18T00:49:17+00:00 yes no voedsel verteren testkees spijsvertering menselijk lichaam poep https://schooltv.nl/video-item/donor-hoe-worden-donororganen-vervoerd 2024-01-04T10:47:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19652.w613.r16-9.5164b00.webp Donor | Hoe worden donororganen vervoerd? Als iemand overleden is, kunnen zijn organen vaak nog gebruikt worden voor iemand anders. Die organen moeten dan natuurlijk wel zo snel mogelijk weggebracht worden. Organen kunnen namelijk niet zo heel lang buiten een mensenlichaam bewaard worden. Bij het Academisch Ziekenhuis in Groningen vervoeren ze de organen in een speciale taxi. De taxi heeft een blauw zwaailicht, zodat andere automobilisten weten dat ze aan de kant moeten als deze auto eraan komt. Het orgaan wordt tijdens het vervoer in 'n koele box bewaard. Daardoor blijft 't zo lang mogelijk goed. De taxi brengt het orgaan naar het vliegveld waar 'n klein vliegtuigje al staat te wachten. Die brengt 't naar een ander ziekenhuis in Nederland, of ergens anders in Europa. Daar ligt iemand anders te wachten op dit belangrijke orgaan, dat misschien wel zijn leven kan redden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428881 60 2033-05-18T03:33:00+00:00 9784 2004-03-18T23:59:00+00:00 yes no transplanteren donor orgaan https://schooltv.nl/video-item/het-verlies-van-belgie-koning-willem-i-verliest-een-deel-van-zijn-koninkrijk 2024-01-16T16:03:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19654.w613.r16-9.e86a473.webp Het verlies van België | Koning Willem I verliest een deel van zijn koninkrijk In 1813 is Willem I koning geworden van Nederland. België hoort in die tijd ook bij ons land. En Brussel is de hoofdstad. In het zuiden van het nieuwe en grote Nederland zijn de burgers ontevreden. Ze vinden dat de koning het noorden voortrekt. In Brussel breken rellen uit. De Belgen willen een eigen staat met een eigen koning. En ze vormen al een voorlopige regering. Engeland, de Duitse landen en Frankrijk vinden dat Willem het zuiden van Nederland moet opgeven. Maar de koning is koppig. Hij wil vechten voor zijn koninkrijk. In 1831 trekt een groot Nederlands leger op naar de opstandelingen in het zuiden. De 10-daagse veldtocht. De opstandelingen worden verslagen. Maar dan stuurt Frankrijk een leger om de opstandige Belgen te helpen. Daar kan het Nederlandse leger niet tegenop. Willem I verliest de strijd. België wordt een onafhankelijk land, met een eigen koning. Maar koning Willem I weigert dat te accepteren. Dat doet hij pas acht jaar later. Het Nederlandse volk begrijpt hem dan niet meer. Ze vinden het helemaal raar dat hij wil trouwen met deze Belgische gravin. En dat terwijl hij jaren lang ruzie heeft met de Belgen! Willem I moet aftreden, vinden de Nederlanders. In 1840 doet hij afstand van de troon. Hij wordt opgevolgd door zijn zoon Willem II. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428882 114 2029-09-08T11:44:00+00:00 63510 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no canon België koninkrijk Nederland https://schooltv.nl/video-item/koning-willem-i-onze-eerste-oranje-koning 2025-11-11T14:49:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19656.w613.r16-9.58a5c5d.webp Koning Willem I | Onze eerste 'Oranje' koning Koning Willem I was de eerste koning van ons land. Hij werd in 1772 geboren op huis Ten Bosch in Den Haag. Nu woont koningin Beatrix hier. Willem had een gelukkige jeugd en hij was dol op paard rijden. De vader van Willem was stadhouder. Een stadhouder was geen koning maar toch de belangrijkste man van Nederland. Maar toen viel het Franse leger van Napoleon ons land aan. De stadhouder moest met zijn gezin naar Engeland vluchten. Napoleon had het nu voor het zeggen in Nederland. Hij wilde de baas worden over heel Europa. Maar dat lukte niet. Napoleon werd verslagen. De stadhouder was inmiddels gestorven. De Nederlanders wilden heel graag dat zijn zoon Willem terug zou keren naar Nederland. Dat deed hij. In 1813 kwam Willem aan op het strand van Scheveningen. In een koets werd hij naar Den Haag gereden. Het was groot feest. Willem werd geen stadhouder, zoals zijn voorvaders, maar koning. In Amsterdam werd hij ingehuldigd als koning Willem de eerste. Hij was koning over een groter Nederland dan tegenwoordig. De zuidelijke Nederlanden hoorden erbij. Het gebied dat we nu België noemen. Brussel was de hoofdstad van het grote koninkrijk Nederland. Onder de Franse bezetting was ons land erg verarmd. De handel had jaren lang stil gelegen. Er was dus werk aan de winkel en koning Willem I ging vol goede moed aan de slag. En hij wist van aanpakken. Hij gaf geld uit eigen zak om fabrieken te bouwen. Er moesten wegen komen. Hij wilde dat de Nederlanders weer handel konden drijven met andere landen. Er moesten kanalen gegraven worden, want veel goederen werden met schepen vervoerd. Het Noord-Hollands kanaal van Amsterdam naar Den Helder werd het belangrijkste kanaal. Ook zorgde Willem I ervoor dat de spoorwegen werden aangelegd voor een nieuw vervoersmiddel: de stoomtrein. In 1839 reed er voor het eerst een trein tussen Amsterdam en Haarlem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428883 160 2032-11-24T12:42:00+00:00 91705 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no stadhouder canon koninkrijk koning https://schooltv.nl/video-item/de-redding-maar-niet-voor-iedereen 2024-01-04T10:47:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19658.w613.r16-9.e77e5a3.webp De redding | Maar niet voor iedereen... Bij de watersnoodramp van 1953 in Zeeland gebruikten de plaatselijke bevolking en vissers hun boten om mensen te redden. Maar voor velen komt de redding te laat. Ze zijn verdronken. De eerste vluchtelingen komen aan. Ze vertellen over de Ramp. Maar op de tweede en derde dag wordt pas duidelijk wat de storm heeft aangericht. Vanuit vliegtuigen is duidelijk te zien hoezeer het water het Zuidwestelijk deel van Nederland heeft geteisterd. Tientallen dorpen zijn overstroomd en van de buitenwereld afgesloten. De hulpverlening komt nu pas goed op gang. Ook het buitenland komt te hulp. België, Frankrijk, Engeland en Amerika komen met vliegtuigen, boten en helikopters naar het rampgebied. Vliegtuigen werpen levensmiddelen op de onbereikbare dorpen. Boven afgelegen huizen worden rubberboten afgeworpen. Helikopters vliegen af en aan naar de dorpen en kunnen nog veel mensen redden. Ze worden opgevangen in scholen, kerken en cafés. Veel dorpen en steden in Zeeland blijken zwaar te zijn getroffen. Huizen zijn weggevaagd of zwaar beschadigd. Vaak staat er in de huizen een meter modder. Die moet eerst worden opgeruimd. Veel mensen kunnen pas na een half jaar terug naar hun woning. Meer dan 1800 mensen zijn verdronken tijdens deze watersnoodramp. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428884 115 2033-09-08T10:27:00+00:00 90320 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no redden Zeeland overstroming watersnoodramp https://schooltv.nl/video-item/watersnoodramp-1953-wat-gebeurde-er 2024-01-16T15:30:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19660.w613.r16-9.0df3c8f.webp Watersnoodramp 1953 | Wat gebeurde er? Het is 1953... In de nacht van zaterdag 31 januari op zondag 1 februari. Het stormt heel hard, maar dat gebeurt vaker in die tijd van het jaar. En het is hoog water, maar ook dat komt vaker voor. Daarom gingen de mensen die zaterdagavond gewoon naar bed. Die nacht wakkert de Noordwesterstorm aan tot orkaankracht. Het is ook springvloed. Dat betekent dat het water nog hoger staat. De ramp gebeurt in enkele uren. Het water stroomt over de dijken heen. De zeedijken breken door. Het water slaat met enorme kracht tegen de binnendijken. De polders lopen vol en het water bereikt weer een volgende dijk, die ook weer doorbreekt. De meeste dijken breken tussen drie en zes uur midden in de nacht. Vloedgolven van soms twee meter hoog rollen de polders in. Dit hele gebied in Zuid-Holland en Zeeland komt onder water te staan. De verbindingen, zoals telefoonlijnen, zijn verbroken in de zwaar getroffen gebieden. Daarom heeft de rest van Nederland nog geen enkel idee hoe erg de mensen en dieren in Zeeland er aan toe zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428885 87 2033-08-25T10:27:00+00:00 237487 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no overstroming Zeeland watersnoodramp https://schooltv.nl/video-item/het-archief-oude-boeken-op-micro-fiche 2024-01-04T10:47:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19662.w613.r16-9.a99922f.webp Het archief | Oude boeken op micro-fiche Mevrouw Vos: Kijk dit is nou het archief. Hier wordt alles bewaard, van trouwen, van overlijden. Alle aktes kun je hier vinden. Van Laren, van Blaricum, van Hilversum. Dat staat hier allemaal. Jet: Mogen we dan niet meer in die oude documenten kijken? Mevrouw Vos: Nee, dat kan niet meer tegenwoordig. Als iedereen steeds al die boeken zou lezen, dan slijt het en dan gaan al die boeken stuk. Dus daar hebben ze iets op gevonden. Ze hebben tegenwoordig alles op microfiches gezet. Hier staan dus alle aktes op. Jet: Ik kan het helemaal niet lezen. Mevrouw Vos: Nee, maar met een apparaat kun je dat wel lezen. Jet: Wie zijn microfiche heb je nu? Mevrouw Vos: Ik heb nu de microfiche van de over- overgrootvader van Sjoerd. Dat kun je hier zien: Willem Vos, van beroep landbouwer, oud 35 jaar en die trouwt met Grietje de Jong. En dan heb je weer wat gevonden. Jet: Goh, wat leuk zeg! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428886 120 2033-05-18T03:33:00+00:00 5875 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no bewaren archief stamboom https://schooltv.nl/video-item/een-stamboom-heb-jij-er-ook-een 2024-01-04T10:47:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19664.w613.r16-9.48f4437.webp Een stamboom | Heb jij er ook een? Jet: Waarom doe je nou onderzoek naar je familie? Mevrouw Vos: Nou, we kregen een zoon en ik vind het gewoon leuk om te weten wie de voorouders van Sjoerd zijn. Onze zoon heet Sjoerd, en dit is Sjoerd Vos en dan ben ik benieuwd naar zijn overgrootouders, zijn betovergrootouders. Die stamboom ben ik gaan uitzoeken. Jet: Waar haal je die gegevens vandaan? Mevrouw Vos: Nou, dat vraag je aan opa en oma en dan vraag je weer van hun opa en oma de gegevens. En dan kijk je in het trouwboekje. En daar staan die gegevens in wanneer iemand is geboren en daar staat ook in wanneer iemand is getrouwd met iemand. En van de bidprentjes. Jet: Wat zijn dat? Mevrouw Vos: "Als iemand overlijdt, dan krijg je dat in de kerk waarop staat wanneer iemand is geboren en wanneer iemand is overleden." Jet: En zijn er nog meer manieren om er achter te komen? Mevrouw Vos: Je kunt ook naar het kerkhof gaan, en daar zie je dus grafzerken en daar staat ook op wanneer iemand is geboren en wanneer is overleden. En in de krant staan ook advertenties van mensen die zijn overleden. Je moet altijd maar vragen: Goh, weet u dat nog, kunt u daar nog iets over vertellen? En dan moet je het opschrijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428887 93 2033-05-18T03:33:00+00:00 37810 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no onderzoek familie stamboom https://schooltv.nl/video-item/prinsjesdag-de-geschiedenis 2024-01-04T10:47:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19666.w613.r16-9.08ef7be.webp Prinsjesdag | De geschiedenis Op Prinsjesdag, dat is de derde dinsdag in september, komen de leden van de Eerste en Tweede Kamer en de ministers bij elkaar in de Ridderzaal in Den Haag. Ook de koning of de koningin is hierbij aanwezig. Prinsjesdag bestaat al meer dan tweehonderd jaar. De eerste was in 1814. Toen ging onze koning Willem I met een stoet ruiters naar het binnenhof om het nieuwe regeringsjaar te openen. Hij hield vanaf zijn troon een toespraak, de troonrede. Prinsjesdag was eerst op maandag. Maar vroeger ging het reizen veel langzamer dan tegenwoordig. En daarom moesten de leden van de Eerste en Tweede Kamer die buiten Den Haag woonden al op zondag vertrekken. En de meesten wilden dat niet, vanwege hun geloof. Daarom werd Prinsjesdag naar de dinsdag verplaatst. De koningin leest de troonrede voor en als zij daarmee klaar is gebeurt er dit... Zo gaat het al jaren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428888 101 2033-08-26T10:26:00+00:00 82585 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no koningin prinsjesdag troonrede regering https://schooltv.nl/video-item/de-derde-dinsdag-in-september-gouden-koets-troonrede-miljoenennota-en-het-koffertje 2024-01-04T10:47:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19668.w613.r16-9.dd0ffc3.webp De derde dinsdag in september | De koets, troonrede, miljoenennota en het koffertje Dit is de Ridderzaal op het Binnenhof in Den Haag. Eén keer per jaar op Prinsjesdag komen de leden van de Eerste en de Tweede Kamer en de ministers hier bij elkaar. Dat is ieder jaar op de derde dinsdag in september. Ook de koning en koningin gaan naar de Ridderzaal. Om één uur 's middags vertrekken zij met de gouden koets vanaf paleis Noordeinde. Op Prinsjesdag maken de ministers hun plannen bekend voor het komende regeringsjaar. Die plannen moeten de Eerste en de Tweede kamer goedkeuren. Zij controleren namelijk of de regering het land wel goed bestuurt. De regering heeft de plannen opgeschreven in een groot verhaal, dat is de troonrede. De koning leest die troonrede voor. Op Prinsjesdag vergaderen de Eerste en de Tweede Kamer samen. Prinsjesdag is ook de officiële opening van het nieuwe regeringsjaar. Na de troonrede gaan de koning en koningin terug naar het paleis en verschijnen zij met hun familie op het balkon van Paleis Noordeinde. Daarna gaat de minister van financiën naar de Tweede Kamer, met een wel heel bijzonder koffertje. In dat koffertje zitten allemaal papieren waarop staat hoe de regering al die plannen uit de troonrede gaat betalen. Zo eindigt dan Prinsjesdag. De regering kan aan de slag om alle plannen uit te voeren, en de Eerste en Tweede Kamer zullen kijken of de regering het goed doet het komend jaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428889 116 2033-08-26T11:35:00+00:00 116961 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no troonrede koningin prinsjesdag koets https://schooltv.nl/video-item/politieke-moorden-politieke-moorden-in-de-geschiedenis 2024-01-04T10:47:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19670.w613.r16-9.ee7ec8a.webp Politieke moorden | Politieke moorden in de geschiedenis Op 6 mei 2002 werd Nederland opgeschrikt door de moord op de Nederlandse politicus Pim Fortuyn. "Een politieke moord" zeiden de mensen. Iedereen was geschokt. De eerste politieke moord in Nederland was in 1296. Die op graaf Floris V. Dat was nog in de Middeleeuwen. Hij was graaf van Holland, een edelman dus. De graaf woonde op dit kasteel: het Muiderslot in Muiden. Floris gaf de boeren meer vrijheid. Maar sommige edelen waren het daarmee niet eens. Ze besloten Floris gevangen te houden op zijn kasteel. Toen de boeren hoorden dat graaf Floris werd vastgehouden, kwamen ze naar het kasteel om hem te bevrijden. De edelen schrokken van de boeren en één van hen stak Floris dood. De meest bekende politieke moord in Nederland is die op Willem van Oranje in 1584. Willem van Oranje was een belangrijk edelman die het niet eens was met de koning van Spanje. Die koning was toen ook in Nederland de baas. Willem van Oranje wilde vechten voor vrijheid in Nederland en organiseerde een opstand. Daarom verklaarde de Spaanse koning Willem van Oranje vogelvrij. Dit betekende dat iedereen hem mocht doden en daar ook nog een beloning voor kreeg. En dat wilde Balthasar Gerards wel. Hij sloop het huis van Willem van Oranje binnen en schoot hem dood. Bijna honderd jaar later volgde weer een politieke moord in Nederland. In 1672 werden de gebroeders De Wit in Den Haag op een vreselijke manier vermoord. Johan de Wit was in die tijd de machtigste man in Nederland. Hij was een goed bestuurder die voor veel welvaart in Nederland zorgde. Het ging erg goed in ons land. Engeland en Frankrijk waren jaloers en begonnen een oorlog met Nederland. Die oorlog veroorzaakte grote problemen. Het Nederlandsche volk gaf Johan de Wit hiervan de schuld. Hij moest ons land wel verraden hebben. Ook Cornelis de Wit, de broer van Johan werd beschuldigd van verraad. Cornelis werd gearresteerd en naar de gevangenis in Den Haag gebracht. Hij werd opgesloten in deze kamer. Toen Johan bij zijn broer op bezoek was, sleurde het woedende volk de broers uit de gevangenis. Ze werden gruwelijk vermoord. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428890 179 2029-08-27T11:45:00+00:00 37674 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no moord politiek canon Pim Fortuyn Willem van Oranje https://schooltv.nl/video-item/houten-huizen-in-de-middeleeuwen-dicht-op-elkaar 2024-01-09T14:46:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19672.w613.r16-9.1e7b9ad.webp Houten huizen in de Middeleeuwen | Dicht op elkaar In de Middeleeuwen, zo rond het jaar 1000, zijn de eerste steden in Nederland ontstaan. Zoals Zutphen. De steden waren omringd door stevige stadsmuren. Een middeleeuwse stad binnen de stadsmuren zag er natuurlijk heel anders uit dan nu. Hier zien we een huis, dat er precies zo uit ziet als in de Middeleeuwen. Met luiken en ramen van glas in lood. De meeste huizen in de Middeleeuwen waren van hout. En als er dan ergens brand uitbrak, dan was de kans groot dat die oversloeg naar de andere huizen. Dat gebeurde regelmatig. Daarom werden de huizen later van steen gebouwd. Die vlogen niet zo gauw in brand. De straten in een middeleeuwse stad waren erg smal. De mensen woonden dicht op elkaar. Dat is geen wonder, want nieuwe huizen bouwen kon alleen binnen de stadsmuren. In die nauwe straatjes hadden de arme mensen ook hun werkplaats. De timmerman kon je dus zo aan het werk zien. Als je in de Middeleeuwen op straat liep, moest je, en vooral 's ochtends vroeg, heel goed opletten, beter niet te dicht langs de huizen lopen want het gebeurde vaak genoeg dat iemand net een po leegde, als je langs liep... Lekker fris! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428891 80 2029-09-02T11:30:00+00:00 106098 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no Middeleeuwen brand hout huis https://schooltv.nl/video-item/veilig-wonen-in-de-middeleeuwen-stadsmuren-poorten-en-wachters 2024-01-09T14:46:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19674.w613.r16-9.331bbba.webp Veilig wonen in de middeleeuwen | Stadsmuren, poorten en wachters De bewoners van een middeleeuwse stad moesten zich beschermen tegen vijanden. Daarom bouwden ze rondom de hele stad stevige stenen stadsmuren. Zoals hier in Zutphen. Op deze plek, waar vroeger de IJssel vlak langs stroomde, kun je nog een stukje van de stadsmuur van Zutphen zien. In de middeleeuwen was de stad omringd met stadsmuren. En in die muren zaten heel wat torens. Via poorten konden de mensen de stad in- en uitgaan. 's Avonds werden de poorten met grote deuren en extra hekken gesloten. Burgers hielden hierboven de wacht. Zutphen heeft nog meer poorten uit de middeleeuwen. Dit is de Berkelpoort. Die ligt over de rivier de Berkel. Schepen kwamen hier de stad binnen. In deze poort zaten enorme valhekken. Als ze die valhekken naar beneden lieten kon niemand meer de stad binnen komen via de rivier. Verder zie je ook schietgaten in de poort. Vandaar uit schoten de burgers met pijl en boog op de vijand. Die grote gaten noemen we moordgaten. Daaruit gooiden ze kokende olie of stenen op de vijand. Zo konden ze hun stad goed beschermen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428892 75 2033-05-18T03:33:00+00:00 158845 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no beschermen Middeleeuwen veilig stad https://schooltv.nl/video-item/stadsrechten-regels-en-wetten-van-een-stad 2024-01-09T14:47:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19676.w613.r16-9.f85307a.webp Stadsrechten | Regels en wetten van een stad In de Middeleeuwen waren er nog maar weinig steden in Nederland. Rond het jaar 1000 kwam daar verandering in. Rond een kasteel, een kruispunt met wegen of rivieren daar gingen mensen wonen en werken. Op die plaatsen werden markten gehouden. Er ontstonden dorpen. En deze dorpen groeiden vaak uit tot een stad. Zoals Zutphen. Daar woonden veel kooplieden. De kooplui die in deze dorpen woonden wilden namelijk dat er regels en wetten kwamen. Bijvoorbeeld over de betaling van spullen: Wat als er iemand niet betaalde? Ook wilden ze hun eigen bestuurders en ze wilden het recht om week- en jaarmarkten te organiseren. En dus vroegen ze de kasteelheer of de bisschop of ze hun eigen wetten daarvoor mochten maken. En als hij dat goed vond, kreeg het dorp stadsrechten. In ruil daarvoor moesten de kooplieden belasting betalen aan de eigenaar van de grond. Die rechten van de nieuwe stad stonden allemaal in een grote brief. In het stadsarchief van Zutphen hebben ze die brief nog. Die is wel achthonderd jaar oud. De brief is van perkament en daardoor is hij zo goed bewaard gebleven. Dit zegel is een soort handtekening van de landheer, van graaf Otto van Gelre en Zutphen. In de stadsrechten van Zutphen stond ook dat de kooplieden iedere donderdagochtend een markt mochten organiseren, rondom de burcht van de graaf. En die is er nog steeds, op dezelfde dag, op dezelfde plek, bijna achthonderd jaar later. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428893 109 2033-04-22T15:06:00+00:00 145433 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no Middeleeuwen canon stad perkament https://schooltv.nl/video-item/de-eerste-steden-ontstaan-van-middeleeuwse-steden 2024-01-16T15:54:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19678.w613.r16-9.9b27d0c.webp De eerste steden | Ontstaan van middeleeuwse steden In de Middeleeuwen zag Nederland er ongeveer zo uit. Er waren maar weinig steden zoals Utrecht, Tiel, Nijmegen, Zutphen, Deventer en Groningen. Maar rond het jaar 1000 begon dat te veranderen, er kwamen veel steden bij. Dat kwam door de handel, daar ging het steeds beter mee. Kooplieden verkochten overal hun spullen op markten. De kooplieden maakten vaak lange reizen. Gevaarlijke reizen, want er lagen voortdurend rovers op de loer, die hun waardevolle spullen wilden stelen. Als ze niet op reis waren, woonden de kooplieden met hun spullen het liefst op een veilige plaats. Bijvoorbeeld bij een kasteel of een kerk. En juist daar op die plaatsen ontstonden ook nieuwe steden. Bij een kasteel, vooral als die bij een rivier stond. Of een stad ontstond op een kruising van wegen. Of waar een weg de rivier kruist. Op zulke plaatsen werd het steeds drukker. Mensen ontmoeten elkaar om spullen te kopen en te verkopen. Er kwamen markten. Mensen gingen er wonen en werken. Er ontstond een dorp en dat dorp groeide vaak uit tot een stad. Zoals Zutphen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428894 79 2029-04-22T14:28:00+00:00 299702 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no stad canon Middeleeuwen dorp https://schooltv.nl/video-item/heksenvervolgingen-is-jouw-buurvrouw-een-heks 2024-01-16T15:28:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19680.w613.r16-9.9fbf0a7.webp Heksenvervolgingen | Is jouw buurvrouw een heks? In de Middeleeuwen en in de Gouden Eeuw woonden er bijna bij elk dorp wel een heks. Het waren vaak oude mannen of vrouwen, die in de ogen van de mensen een beetje vreemd waren. Als er dingen verkeerd gingen, bijvoorbeeld als er ongelukken en rampen gebeurden dan moest dat het werk van de duivel zijn. En heksen waren helpers van de duivel. Veel mensen in die tijd waren daarom bang voor heksen. Rond 1600 zijn er misschien wel honderdduizend heksen in Europa gedood. Ze werden levend verbrand. Het was niet makkelijk om er achter te komen wie wel of niet een heks was. Heksen konden eruit zien als gewone mensen. Dat had de duivel slim gedaan. De mensen dachten dat heksen konden vliegen op een bezemsteel. Ze moesten dus wel heel licht zijn. Om te bewijzen dat iemand een heks was, werd ze dan ook gewogen. Hier in het stadje Oudewater staat al eeuwenlang een heksenwaag, waar heksen werden gewogen. Als iemand hier werd vrijgesproken kreeg ze een officieel papier waarop stond dat ze geen heks was. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428895 110 2029-08-27T11:26:00+00:00 73383 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no heks duivel vervolgen https://schooltv.nl/video-item/werkloosheid-en-armoede-in-de-jaren-dertig-de-regering-bestrijdt-de-crisis 2024-01-16T15:48:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19682.w613.r16-9.37cbd77.webp Werkloosheid en armoede in de jaren dertig | De regering bestrijdt de crisis In de jaren dertig van de twintigste eeuw is ons land in crisis. Veel mensen zijn werkloos en daardoor erg arm. De regering wil de mensen weer aan het werk krijgen en bedenkt allerlei projecten die veel werk opleveren. Zoals het bouwen van de afsluitdijk. Veel werklozen hebben daar aan mee gewerkt. Een groot bos bij Amsterdam is ook op die manier aangelegd. De jeugd moet ook aan het werk gezet worden. De meisjes bijvoorbeeld, als dienstbodes. Verder wil de regering eigenlijk zo min mogelijk geld uit geven. Colijn is in die jaren de minister-president. Hij vindt zelfs dat de steunuitkeringen om laag moeten. De steuntrekkers protesteren daar tegen, want ze krijgen al zo weinig geld. In Amsterdam, in de arbeiderswijk de Jordaan, loopt het uit de hand. Werklozen komen in opstand. Ze vechten met de politie en het leger. Er vallen zes doden en veel meer gewonden. De regering schrikt hiervan en neemt nu andere maatregelen om de crisis te lijf te gaan. Langzaam maar zeker gaat het beter, in Nederland en in Europa. We kunnen weer producten verkopen aan het buitenland. Na ongeveer tien jaar is er weer genoeg handel en maken de bedrijven in Nederland weer winst. De crisis van de jaren dertig is voorbij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428896 123 2029-08-26T11:16:00+00:00 23751 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no canon bouwen werkloos crisis https://schooltv.nl/video-item/crisis-in-nederland-enorme-werkloosheid-en-armoede 2024-01-04T10:47:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19684.w613.r16-9.06f89bd.webp Crisis in Nederland | Enorme werkloosheid en armoede In 1929 ontstaat er crisis in Amerika. Veel Amerikanen zijn werkloos. Het land heeft geen geld meer om producten uit andere landen te kopen. Dat merken we in Nederland ook, want Nederland verkocht bloemen en groente aan Amerika. En die handel komt stil te liggen. Bedrijven in Nederland moeten sluiten en werknemers worden ontslagen. Ook veel fabrieken sluiten hun deuren. Winkels worden opgeheven. De werkloosheid stijgt enorm. Binnen een jaar tijd komen er meer dan honderdduizend werklozen bij. Na een paar jaar zijn er bijna een half miljoen mensen zonder werk. Als steun kunnen de werklozen een uitkering krijgen van de gemeente. Die steun is erg laag, gezinnen met kinderen kunnen er nauwelijks van eten. Sommige mensen proberen daarom, naast hun uitkering, stiekem wat bij te verdienen. Dat wordt zwartwerken genoemd, omdat het niet mag. Om het onmogelijk te maken om zwart te werken moet een werkloze twee of drie keer per dag naar het stempelkantoor om een stempeltje te halen. En steeds op een ander tijdstip. Door dat stempelen krijgt de werkloze niet de kans om zwart te werken. Als hij een stempel mist, krijgt hij minder steungeld. Maar mensen proberen toch wat bij te verdienen. Op markten verkoopt de een oude kleren of spullen uit zijn huis, en de ander maakt muziek en hoopt dat iemand als dank wat geld heeft. De armoede in Nederland wordt steeds groter. Ons land is in crisis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428897 136 2033-05-18T03:33:00+00:00 58805 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no canon werkloos crisis armoede https://schooltv.nl/video-item/zwarte-donderdag-het-begin-van-de-crisis-in-de-jaren-dertig 2024-01-04T10:47:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19686.w613.r16-9.c0b78e8.webp Zwarte donderdag | Het begin van de crisis in de jaren dertig Aandelen worden gekocht en verkocht op beurzen, zoals hier op de beurs van Wall Street in New York. Op 24 oktober 1929 gaat het op deze beurs helemaal mis. Die dag heet zwarte donderdag, of wel black thursday. Mensen die aandelen hebben raken in paniek en willen zo snel mogelijk hun aandelen verkopen om hun geld terug te krijgen. Maar dat mislukt. De aandelen blijken helemaal niets meer waard te zijn. De mensen raken in één klap hun geld kwijt. Crisis noemen we dat. En als het mis gaat in Amerika dan merkt de rest van de wereld dat ook. Amerika heeft nu geen geld meer om producten uit andere landen te kopen, zoals bijvoorbeeld Nederland. Nederland verkocht bloemen en groente aan Amerika. En die handel komt stil te liggen. Daardoor komt er ook crisis in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428898 61 2029-08-26T10:25:00+00:00 50229 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no canon crisis aandeel beurs https://schooltv.nl/video-item/amsterdam-groeit-een-dorp-wordt-stad 2024-01-16T15:44:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19688.w613.r16-9.85fd527.webp Amsterdam groeit | Een dorp wordt stad Amsterdam is de hoofdstad van ons land. Het is nu een grote stad, maar ooit was Amsterdam een klein dorpje bij de rivier de Amstel. Het land was daar erg drassig. Het was niet makkelijk om hier op de drassige grond zomaar stenen huizen neer te zetten. Die moesten gebouwd worden op palen. Die palen werden zover de grond in geheid, tot ze op een stevige grondlaag stonden. Steeds meer schepen legden aan in de haven van Amsterdam. De handel bloeide. En die handel bracht welvaart en voorspoed. Dat trok veel mensen aan die in Amsterdam kwamen wonen. De stad groeide razendsnel. Op de Dam, midden in de stad, was een drukke markt vol handelaren en kooplui. Op de grote weegschaal in de waag werden alle goederen gewogen. Naast de waag lagen de schepen die de goederen vervoerden aan drie lange grachten, als ringen om elkaar heen: de Herengracht, de Keizersgracht en de Prinsengracht. Rijke kooplieden lieten er prachtige herenhuizen met mooie gevels bouwen: trapgevels, klokgevels, halsgevels en lijstgevels. De kooplieden wilden maar wat graag laten zien hoe goed het met hen ging. Ze waren rijk en voornaam. Natuurlijk vinden we aan de grachten ook veel pakhuizen. De pakhuizen zijn smal en hoog en wel zo'n 30 meter diep. Met platte schuiten werden de goederen zoals kaas, zout, wijn en wol over de grachten naar de pakhuizen vervoerd. Daar lagen ze dan een tijdje, tot de koopman ze voor een goede prijs kon doorverkopen. Amsterdam, begonnen als een klein dorpje, en nu uitgegroeid tot een wereldstad... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428899 144 2033-05-18T03:33:00+00:00 105391 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no canon handel Amsterdam gracht werelderfgoed https://schooltv.nl/video-item/amsterdam-die-grote-stad-genoemd-naar-de-dam-in-de-amstel 2024-01-09T14:45:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19689.w613.r16-9.9e11be5.webp Amsterdam die grote stad... | Genoemd naar de dam in de Amstel Amsterdam is de hoofdstad van ons land. Nu is het een grote en drukke stad. En dit is 'De Dam', het beroemde plein in Amsterdam. Zo'n 800 jaar geleden stroomde hier de rivier de Amstel, die uitkwam in het IJ. Het IJ mondde uit in de Zuiderzee. Het lage land naast de rivier was vroeger erg drassig. Regelmatig hadden de mensen last van overstromingen. Daarom legden ze rond 1200 dijken aan en bouwden ze een dam in de Amstel. Dan konden ze er veilig en droog wonen. Het werd een nederzetting van vissers en schippers. Martijn: Deze nederzetting ging Amstelredamme heten. En dat werd later Amsterdam. In die tijd voeren er veel schepen vol graan en hout tussen Noord Duitsland en Vlaanderen in België. Maar de schepen waren nogal klein, en de Noordzee behoorlijk wild. Daarom zeilden de schippers liever binnendoor over de Zuiderzee en de rivier de Amstel op naar Vlaanderen. Maar ja, daar was nu een dam in de Amstel. De schepen konden dus niet meer verder varen. De schippers moesten bij de dam de goederen overladen in een schip aan de andere kant van de dam. Martijn: Soms werden de spullen even een tijdje opgeslagen hier in pakhuizen in de buurt. Maar niet altijd werden die goederen in een volgend schip geladen. Ze werden door Amsterdammers gekocht en met winst weer verkocht. Er kwamen steeds meer mensen in Amsterdam wonen. Al gauw was er niet genoeg plek meer op de dijken voor de bouw van nieuwe huizen. Daarom legden ze nieuwe stadswallen of burgwallen aan. Die namen kom je nog steeds tegen. Zoals de 'Oudezijds achterburgwal', de 'Groenburgwal', de 'Nieuwezijds voorburgwal'. Rond 1380 werd Amsterdam nog verder uitgebreid, de mensen bouwden weer een dijk bij de dam. De zeedijk. Amsterdam was geen dorp meer, maar een stad geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428900 131 2033-05-18T03:33:00+00:00 41880 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no dam stad https://schooltv.nl/video-item/aletta-jacobs-strijdster-voor-rechten-voor-vrouwen 2024-01-16T15:51:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19691.w613.r16-9.176e80f.webp Aletta Jacobs | Strijdster voor rechten voor vrouwen Aletta Jacobs was het eerste meisje in Nederland dat mocht studeren aan een universiteit. Ze slaagde voor haar artsexamen en werd dokter in Amsterdam. Aletta deed veel goede dingen voor arme mensen en voor vrouwen. In de wijk waar Aletta dokter was, woonden veel arme arbeidersgezinnen. Die hadden geen geld om de dokter te betalen. Daarom hield zij op dinsdag en donderdag een gratis spreekuur. Want ze vond dat iedereen recht had op hulp van een dokter. De arbeidersgezinnen telden soms wel twaalf, dertien of nog meer kinderen. Aletta zag dat het krijgen van zoveel kinderen de moeders vermoeide. Ze praatte daar met de moeders over, om ze na te laten denken: wil ik er nog een kind bij of niet? Als ze het niet wilden, kon dokter Jacobs hen wel helpen. Daarin was Aletta haar tijd ver vooruit. Ze heeft zich er ook sterk voor gemaakt dat vrouwen mochten stemmen bij verkiezingen. In die tijd mochten alleen mannen stemmen. In 1894 werd de Vereniging voor Vrouwenkiesrecht opgericht en Aletta Jacobs kreeg hier de leiding over. De vrouwen van deze vereniging eisten kiesrecht voor alle vrouwen. De regering praatte erover. De ministers, allemaal mannen, vonden het maar niks. Maar de vrouwen kregen na een tijd toch hun zin. In 1922 mochten alle vrouwen in Nederland voor het eerst naar de stembus. Aletta Jacobs was inmiddels heel beroemd geworden. Een vrouw die veel in Nederland heeft veranderd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428901 143 2033-08-27T11:22:00+00:00 87441 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no canon Aletta Jacobs https://schooltv.nl/video-item/aletta-jacobs-de-eerste-vrouwelijke-student 2024-01-04T10:47:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19693.w613.r16-9.2994867.webp Aletta Jacobs | De eerste vrouwelijke student Aan het einde van de negentiende eeuw konden alleen jongens na hun schooltijd studeren aan een universiteit. Meisjes niet. Die gingen toch trouwen en hoefden dan alleen te zorgen voor het huishouden en de kinderen. Maar niet alle meisjes wilden dat. Eén van die meisjes was Aletta Jacobs. Vanaf haar zesde wist Aletta al dat ze later dokter wilde worden, net als haar vader. Toen Aletta 14 jaar was, ging ze naar een deftige jongedamesschool. Ze hield het hier maar twee weken uit. Aletta vond het afschuwelijk! Haar ouders besloten dat ze overdag thuis in het huishouden zou gaan helpen. 's Avonds zou ze dan Franse en Duitse les krijgen. Maar ook hier werd Aletta niet gelukkiger door. Ze werd zelfs ziek, heel ziek. Uiteindelijk besloot ze een brief te schrijven aan minister Thorbecke van Binnenlandse Zaken. Ze vroeg hem haar toe te laten tot de universiteit, want ze wilde dokter worden. Minister Thorbecke was het met Aletta eens dat ook meisjes het recht hadden om te studeren. Hij gaf Aletta dus toestemming. Aletta Jacobs was het eerste meisje in Nederland dat ging studeren aan een universiteit. Ze slaagde voor haar artsexamen en werd de eerste vrouwelijke arts in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428902 112.96 2033-08-27T11:21:00+00:00 46263 2004-03-16T23:59:00+00:00 yes no student arts canon Aletta Jacobs https://schooltv.nl/video-item/tien-geboden-tien-belangrijke-regels-voor-christenen 2024-01-16T15:50:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19695.w613.r16-9.41b738e.webp Tien Geboden | Tien belangrijke regels voor christenen Iedere Godsdienst kent zogenaamde leefregels. Deze regels vertellen wat goed is en wat slecht. Bij de Christenen en de Joden heten die leefregels de Tien Geboden. Mozes, de leider van de Joden, kreeg ze van God toen de Joden moesten vluchten uit Egypte. Jezus vatte die Tien Geboden samen in twee belangrijke geboden. Het eerste gebod zegt dat je van God moet houden met heel je hart, heel je verstand en heel je geest. En het tweede gebod zegt dat je van je naaste net zo veel moet houden als van jezelf. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428903 35 2033-05-18T03:33:00+00:00 55759 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no christendom canon god Jodendom https://schooltv.nl/video-item/bidden-waarom-bidden-christenen 2024-01-16T15:25:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19697.w613.r16-9.dd93909.webp Bidden | Waarom bidden christenen? Bidden is praten met God. Christenen bidden samen in de kerk, maar ook gewoon thuis. Meestal doen ze dat voor en na het eten of als ze naar bed gaan. In een gebed kun je God loven en prijzen, hem ergens voor bedanken, vergeving vragen voor foute dingen die je hebt gedaan, of hulp vragen voor jezelf of voor anderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428904 37 2033-05-18T03:33:00+00:00 31606 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no christendom bidden https://schooltv.nl/video-item/bijbel-het-heilige-boek-van-de-christenen 2024-01-16T16:16:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19699.w613.r16-9.e9fdfab.webp Bijbel | Het heilige boek van de christenen De bijbel is het heilige boek van de christenen. Zij zeggen dat de bijbel door God aan de mensen is gegeven. Het staat vol met verhalen, spreuken, gedichten en regels, waar mensen zich aan moeten houden. De bijbel bestaat uit twee delen. Het oude testament; hierin staat het geschiedenisverhaal van het Joodse volk en het nieuwe testament, dat het leven van Jezus laat zien en wat er gebeurde nadat hij naar de hemel is gegaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428905 29 2033-05-18T03:33:00+00:00 50188 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no bijbel godsdienst christendom https://schooltv.nl/video-item/god-en-jezus-bij-de-christenen 2024-01-16T16:19:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19701.w613.r16-9.fff72ce.webp God en Jezus | Bij de Christenen Christenen geloven in één God. Deze God zond ongeveer 2000 jaar geleden zijn zoon Jezus Christus naar de aarde om de mensen te bevrijden van hun zonden. Daarvoor moest Jezus eerst sterven aan het kruis om daarna op te staan en naar de hemel te gaan. Toen Jezus op aarde was, genas hij mensen die ziek waren en vertelde hij mooie verhalen. Verhalen die niet echt gebeurd waren, maar die veel leken op echte gebeurtenissen. Daarom worden ze gelijkenissen genoemd… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428906 32 2032-12-31T22:00:00+00:00 47186 2008-08-31T20:00:00+00:00 yes no christendom godsdienst https://schooltv.nl/video-item/protestanten-in-de-kerk-protestanten-komen-voor-hun-eredienst-bij-elkaar-in-de-kerk 2024-01-04T10:47:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19703.w613.r16-9.7f26791.webp Protestanten in de kerk | Protestanten komen voor hun eredienst bij elkaar in de kerk Het is zondagochtend, we zitten nu in de kerk en de dienst gaat zo beginnen. Naast me zitten Annette en Rik. Ze gaan elke zondag naar de kerk en ze gaan me vertellen hoe alles werkt. De dominee komt er aan. Genade zij u, met Jezus Christus onze Heer? Wij vragen u niet, o Here God om wonderen en tekenen uit de hemel, maar wij vragen u wel om uw aanwezigheid in ons leven en in ons midden, wanneer wij nu stil worden om u te zeggen wat in ons hart leeft. Wat zingt ze? Het Onze Vader. Het Onze Vader? Wat is dat? Dat is een gebed, een mooi gebed voor als je je eenzaam voelt. Wat komt er nu nog? Een zegen. Een zegen? Wat is dat? Dan spreekt ze de zegen over ons uit, dat we geen ongelukken kunnen krijgen. Dus dat is een gebed en dan worden we beschermd, tegen het kwaad? Ja.? God verheffe zijn aangezicht over u, en geve u vrede. Amen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428907 174 2033-05-18T03:33:00+00:00 11134 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no kerk dominee protestant https://schooltv.nl/video-item/de-protestantse-kerk-het-gebedshuis-van-protestanten 2024-01-04T10:47:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19705.w613.r16-9.0442c11.webp De protestantse Kerk | Het gebedshuis van protestanten Een protestantse kerk heeft bijna altijd een toren. Die toren wijst naar de hemel, naar God. Ook het orgel neemt een belangrijke plaats in. Er wordt veel gezongen tijdens de diensten en het orgel begeleidt die gezangen. Iedere protestantse kerk heeft ouderlingen. Een ouderling is een hulpje van de dominee. Hij gaat bijvoorbeeld bij mensen op bezoek. Voor ouderlingen staat er een speciale ouderlingenbank in de kerk. Daar mogen alleen zij zitten. Iedere kerk heeft een preekstoel. Dat is een speciale plek waarvan de dominee spreekt. Er bestaan ook modernere kerken. Deze hebben vaak geen toren. Maar van binnen zijn er wel dingen hetzelfde. Zo heeft ook een moderne kerk een preekstoel en een ouderlingenbank. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428908 194 2033-05-18T03:33:00+00:00 35164 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no christendom godsdienst protestant kerk https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-pasen-het-verhaal-over-de-dood-en-verrijzenis-van-jezus 2024-01-16T15:40:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19707.w613.r16-9.cc25e47.webp Het verhaal van Pasen | Het verhaal over de dood en opstanding van Jezus Jezus, de zoon van God werd opgehangen aan het kruis. Een kruis op de heuvel Golgotha. Pontius Pilatus, de Romeinse leider, had hem daartoe veroordeeld. De spijkers zaten door zijn handen en zijn voeten. En het duurde niet lang of hij bezweek. Zijn vrienden haalden hem 's avonds voorzichtig van het kruis en legden hem in een graf dat in de rotsen was uitgehakt. Voor de ingang van het graf kwam een grote steen. Het was vrijdag, Goede vrijdag. De zondag erna, kwamen drie vrouwen bij het graf. Ze wilden er geurende kruiden gaan leggen. De zon was net op toen ze er aankwamen. Plotseling bleven ze geschrokken staan. De steen was weg en het graf was leeg. Naast hen verscheen een engel. Hij zei: "Hij is er niet meer. Hij is opgestaan!" https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428909 59 2033-05-18T03:33:00+00:00 75298 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no christendom katholicisme pasen protestant kruisigen https://schooltv.nl/video-item/doopvont-kinderen-worden-gedoopt-in-een-doopvont 2024-01-04T10:47:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19709.w613.r16-9.a2f113a.webp Doopvont | Kinderen worden gedoopt in een doopvont Dit is massief goud. Nee dit is koper. Dat is goedkoper. Maar hoe word je hiermee katholiek? Hier worden baby'tjes, maar soms ook grote mensen gedoopt. Daar heb ik wel eens van gehoord. Daarmee word je in het water?, in een soort bad?, en dan word je helemaal? Dat gebeurt hier. Maar waar is het water? Dat zit hier, onder het deksel. Maar hoe krijg je dat open? Kom maar helpen, want alleen kan ik het niet. Het deksel weegt 300 kg. Dus hier worden de kinderen in het water gegooid? Nee, niet in het water gegooid, maar de mama of de papa houden het baby'tje boven het water en dan pak ik deze zilveren schelp en dan zeg ik: 'Hakim, ik doop jou in de naam van de vader, de zoon en de heilige geest. Dus drie keer gieten we water over het hoofdje van het kindje en dan ben je katholiek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428910 102 2033-05-18T03:33:00+00:00 21280 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no water katholicisme christendom priester kerk dopen https://schooltv.nl/video-item/dood-en-vergeving-god-vergeeft-mensen-hun-fouten 2024-01-04T10:47:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19711.w613.r16-9.22824f0.webp Dood en vergeving | God vergeeft mensen hun fouten Alle godsdiensten vertellen wat er na de dood met je gebeurt. De katholieken geloven dat Christus is opgestaan uit de dood. Ze gaan er dan ook van uit dat je na je dood -als je goed geleefd hebt en spijt hebt van de dingen die je verkeerd deed- verder leeft in een andere wereld. De katholieken noemen dat de hemel. In die hemel is al het slechte dat op aarde was, verdwenen. Daar vind je alleen nog vrede en geluk. Om er voor te zorgen dat je slechte daden, je zonden, worden vergeven, moet je regelmatig biechten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428911 69 2033-05-18T03:33:00+00:00 13365 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no priester hemel biecht christendom godsdienst https://schooltv.nl/video-item/god-maria-en-heiligen-katholieken-geloven-in-een-god 2024-01-16T16:17:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19713.w613.r16-9.3fa12cb.webp God, Maria en heiligen | Katholieken geloven in één God Katholieken geloven in één God. Deze God zond ongeveer 2000 jaar geleden zijn zoon Jezus Christus naar de aarde om de mensen te bevrijden van hun zonden. Daarvoor moest Jezus eerst sterven aan het kruis. Na drie dagen stond hij weer op en ging naar de hemel. De moeder van Jezus was Maria. De Katholieken geloven dat zij na haar Hemelvaart is gekroond tot koningin van de Hemel. Zij geeft de gebeden van de gelovigen door aan Jezus. Naast Maria zijn er in de Katholieke kerk nog veel meer heiligen. Iemand kan heilig worden verklaard als hij in zijn leven iets bijzonders heeft gedaan voor het geloof. In het begin waren het vooral mensen die om hun geloof ter dood waren gebracht. Later ook mensen die wonderen deden. Veel Heiligen worden op hun sterfdag herdacht met een feestdag. Sommige kinderen worden ook genoemd naar een heilige. Dan heet je bijvoorbeeld Johannes, Franciscus of Anthonius. Als Katholieken voor iets speciaals willen bidden, dan doen ze dat vaak via een heilige. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428912 108 2033-05-18T03:33:00+00:00 16851 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no heilig Jezus Maria god https://schooltv.nl/video-item/katholieken-in-de-kerk-katholieken-vieren-in-de-kerk-de-eucharistie 2024-01-16T16:28:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19715.w613.r16-9.2c6a7c4.webp Katholieken in de kerk | Katholieken vieren in de kerk de eucharistie De dienst in de katholieke kerk wordt ook wel mis genoemd of eucharistieviering. Aan de dienst werken veel mensen mee. Naast de pastoor heb je diakenen, acolieten en misdienaars. De pastoor leidt de dienst. Er wordt gezongen en gebeden en de pastoor leest voor uit de bijbel. Een belangrijk onderdeel is de dienst van de tafel: brood en wijn roepen de herinnering op aan het Laatste Avondmaal van Jezus. Bij de communie krijgen de gelovigen een stukje brood. Dit staat symbool voor het lichaam van Jezus Christus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428913 169 2033-05-18T03:33:00+00:00 23258 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no kerk katholicisme priester https://schooltv.nl/video-item/de-katholieke-kerk-het-gebedshuis-van-katholieken 2024-01-04T10:47:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19717.w613.r16-9.d3bead4.webp De katholieke kerk | Het gebedshuis van katholieken "Katholieke kerken zijn meestal heel mooi versierd. De pastoor is de voorganger in de katholieke kerk. Tijdens de dienst staat hij bij het altaar, waar hij gebeden doet en voorleest uit de bijbel, het heilige boek. In de doopkapel staat het doopvont. Hier worden meestal kinderen, maar soms ook grote mensen gedoopt in de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige geest. De zoon van God is Jezus. Hij stierf aan het Kruis. In een andere kapel staat een beeld van Maria, de moeder van Jezus. Zij is heel belangrijk in de katholieke kerk." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428914 146 2033-05-18T03:33:00+00:00 53902 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no kerk christendom godsdienst bijbel katholicisme https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-kerstmis-het-verhaal-over-de-geboorte-van-jezus 2024-01-04T10:47:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19719.w613.r16-9.3575d20.webp Het verhaal van kerstmis | Het verhaal over de geboorte van Jezus "De Engelen vertelden het aan iedereen die het maar wilde horen. "Jezus is geboren. Gloria in Excelsis Deo." Herders die in het veld op hun schapen pasten, hoorden het engelenkoor en gingen op weg. De ster wees hen naar een oude stal aan de rand van Bethlehem. In die stal lag het kindje. In een kribbe, gewikkeld in doeken. De herders knielden bij het kind neer. De moeder, Maria, zat erbij samen met haar vriend Jozef. Maria was speciaal uitgekozen door God om zijn zoon op de wereld te zetten. Jozef en Maria waren vlak voor de geboorte van Jezus naar Bethlehem gekomen vanwege een volkstelling. Ze konden alleen nergens meer een slaapplaats vinden en waren daarom terechtgekomen in deze stal. Een paar dagen na de geboorte kwam er ook nog hoog bezoek. Drie buitenlandse koningen waren het. Geleerde mannen uit een ver oosters land. Ze waren op de ster afgekomen en eerden Jezus met cadeaus." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428915 67 2033-05-18T03:33:00+00:00 55693 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no herder protestant katholicisme Jezus Bethlehem https://schooltv.nl/video-item/sabbat-sabbat-is-de-rustdag-van-de-joden 2024-01-04T10:47:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19721.w613.r16-9.caf5d08.webp Sabbat | Sabbat is de rustdag van de joden De Sabbat is de heilige rustdag voor de Joden. Hij begint op vrijdagavond met een viering thuis. Met het aansteken van de kaarsen wordt de sabbat welkom geheten. Daarna wordt de zegen uitgesproken over de wijn en over speciaal gevlochten brood- challe. Na deze ceremonie wordt er gegeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428916 109 2033-05-18T03:33:00+00:00 37141 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no heilig ceremonie sabbat Jodendom https://schooltv.nl/video-item/leefregels-van-joden-de-tien-geboden-zijn-voor-joden-het-belangrijkste 2024-01-04T10:47:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19723.w613.r16-9.d1e86b0.webp Leefregels van joden | De Tien Geboden zijn voor joden het belangrijkste God gaf het Joodse volk in de woestijn richtlijnen voor het leven. Het zijn 613 regels en ze werden opgeschreven in de thora. De belangrijkste ontving Mozes op twee stenen platen. De 10 Woorden, ook wel 10 Geboden genoemd. Ze gaan eigenlijk niet eens over wat je moet geloven, maar meer over wat je kunt doen en laten om gelukkig te worden en zinvol te leven. Eigenlijk is het joodse geloof in één regel samen te vatten: Wat u niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428917 33 2033-05-18T03:33:00+00:00 39736 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no Mozes Jodendom thora https://schooltv.nl/video-item/hoe-bidden-joden-joden-gebruiken-bij-het-gebed-bijzondere-voorwerpen 2024-01-16T16:01:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19725.w613.r16-9.e728eda.webp Hoe bidden joden? | Joden gebruiken bij het gebed bijzondere voorwerpen Joden bidden drie keer per dag. 's Morgens, 's middags en 's avonds. Bidden kan zowel thuis als in de synagoge. Bij het morgengebed dragen de mannen behalve hun keppeltje, ook een gebedskleed of tallith. Op werkdagen dragen strenge joden 's morgens ook twee gebedsriemen met daaraan twee kleine doosjes. Dit zijn tefillien. In die doosjes zitten stukjes tekst uit de thora. Eén doosje komt op het voorhoofd en één aan de linkerarm. Zo is de thora het dichtst bij je verstand en bij je hart. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428918 43 2033-05-18T03:33:00+00:00 74548 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no synagoge Jodendom bidden https://schooltv.nl/video-item/tenach-het-heilige-boek-van-de-joden 2024-01-16T15:56:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19727.w613.r16-9.ee51820.webp TeNaCh | Het heilige boek van de joden Het heilige boek van de Joden is de TeNaCh. Een woord dat in drieën is te verdelen. Dat is het boek ook. Het eerste deel heet de Thora; Dit zijn de vijf boeken van Mozes. Hij kreeg ze door God gedicteerd. In dit deel staan de verhalen van het Joodse volk en leefregels zoals de 10 geboden. Het tweede deel heet de Nebiim; dit betekent de profeten. In dit deel staan de verhalen, de wijze lessen en de dromen van de Joodse profeten. Het derde deel heet de Chetubim; Hierin staan liederen, gedichten, spreuken en verhalen. De TeNaCh is geschreven in het Hebreeuws. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428919 38 2033-05-18T03:33:00+00:00 52698 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no boek tenach Jodendom https://schooltv.nl/video-item/abraham-en-het-geloof-in-een-god 2024-01-04T10:47:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19729.w613.r16-9.792bd4f.webp Abraham | En het geloof in één God De geschiedenis van het Joodse geloof begint bij Abraham. Hij leefde ongeveer 4000 jaar geleden in het gebied dat nu het Midden-Oosten wordt genoemd. De mensen daar geloofden in heel veel goden. Op een dag hoorde hij een stem die hem zei dat hij zijn vader en zijn geboortegrond moest verlaten. Abraham deed wat de stem zei en vertelde aan iedereen dat er maar één God was. Dat was bijzonder in die tijd, want de mensen geloofden toen in heel veel goden. God stuurde Abraham naar het land Kanaän - daar ligt nu Israël - en zijn nakomelingen groeiden uit tot één volk, het Joodse volk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428920 37 2033-05-18T03:33:00+00:00 36915 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no Jodendom godsdienst https://schooltv.nl/video-item/joden-in-de-synagoge-joden-komen-voor-de-eredienst-bij-elkaar-in-de-synagoge 2024-01-04T10:47:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19731.w613.r16-9.d4e027b.webp Joden in de synagoge | Joden komen voor de eredienst bij elkaar in de synagoge. De synagoge is het gebedshuis van de joden. Zij noemen het ook wel de 'Sjoel' de school. Op sabbat, die duurt van vrijdagavond tot zaterdagavond, worden twee diensten gehouden. Eén op vrijdagavond en één op zaterdagochtend. De diensten worden voorgegaan door de rabbijn. Het eerste deel van de dienst bestaat uit het zingen van gebeden. Tijdens die gezangen komen de mensen naar binnen. Die gezangen zijn, net als de rest van de dienst, voor het grootste deel in het Hebreeuws. Dat is de taal die door de Joden in Israël wordt gesproken. Na de gebeden wordt de thora uit de heilige kast gehaald. De thora is het heilige boek van de Joden. Het is op twee stokken opgerold. Iedere man van de gemeente leest er een stukje uit voor. De mannen dragen een tallith, dat is een gebedsmantel. Het laatste deel van de dienst geeft de rabbijn uitleg van een stuk tekst. Er wordt nog een lied gezongen en aan het eind wenst iedereen elkaar een "Sjabbat Sjalom". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428921 106 2033-05-18T03:33:00+00:00 42578 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no Jodendom thora synagoge gebed https://schooltv.nl/video-item/de-synagoge-het-gebedshuis-van-joden 2024-01-04T10:47:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19733.w613.r16-9.88a5cfa.webp De synagoge | Het gebedshuis van joden Joden wonen over de hele wereld. In Amerika en Israël, maar ook hier in Nederland wonen joden. Ze hebben hun eigen gebedshuis en dat noemen ze een synagoge. Hier moet er een zijn, maar waar is die? Het moet toch opvallend zijn, zo'n huis? Sjaloom. Ik ben blij dat u open deed. Wat een mooi gebouw zeg. Mag ik naar binnen? Je mag niet zo maar naar binnen gaan. Je moet eerst een keppel of kippa op. Dit is een hoofdbedekking, een soort van hoedje. Alleen ik, omdat ik uh?. Nee, ik heb er ook een op. Die van u is mooier dan die van mij. Nee, hoor die van jou is ook wel mooi. Maar waarom moet je zo'n ding op je hoofd hebben voordat je naar binnen mag? Met de keppel of kippah brengen wij ons respect voor God tot uitdrukking. In welke God gelooft u? In de God van Abraham, Izaak en Jacob. Leuk ingericht zeg. Zitten de mensen hier elke dag? Alleen wanneer wij een dienst hebben, zitten de mensen hier, of aan de andere kant, of boven. Meestal zit ik hier of sta ik daar boven. En hoe heet deze tafel? Teva. Leuke namen hebben jullie voor al die dingen. Teva, choepa, sjabbat,?Ja, dat zijn allemaal woorden uit het Hebreeuws, een joodse taal waarin wij onze gebeden zeggen en waarin heel veel van onze gebruiken tot uitdrukking komen. Mooie kast, die wil ik wel in mijn huis hebben, maar die past er niet in, denk ik. We noemen dat de heilige ark en die vind je specifiek in synagogen over de hele wereld. Ze staan allemaal aan dezelfde kant van de synagoge. Als je recht voor de ark staat dan kijk je als het ware naar Jeruzalem, waar dan ook in de wereld. In de kast staan de thorarollen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428922 168 2033-05-18T03:33:00+00:00 64412 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no Jodendom godsdienst synagoge https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-de-uittocht-een-belangrijk-verhaal-uit-het-jodendom 2024-01-04T10:47:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19735.w613.r16-9.92c1693.webp Het verhaal van de Uittocht | Een belangrijk verhaal uit het jodendom Plotseling begon er een Braamstruik te branden. Mozes liep er op af, maar zag dat de struik heel bleef. Hij hoorde een stem: "Ik ben de God van Abraham, Izaäk en Jacob. Ik weet hoe moeilijk mijn volk het heeft in Egypte en ik zal hen bevrijden. Ga naar de farao en zeg dat hij hen naar het land Kanaän laat gaan. " Helaas, de farao van Egypte was niet van plan om het volk van God te laten gaan. Hij werd boos en liet ze nog harder werken. God kwam Mozes te hulp door het water van de Nijl rood te kleuren als bloed. Maar de farao liet hen niet gaan. Zelfs nadat God nog acht andere plagen had gestuurd liet de farao het volk niet vrij. Pas toen bij een tiende plaag, kinderen ziek werden en ook de zoon van de farao stierf, liet hij het volk van God gaan. Ze kwamen na een paar dagen aan bij de Schelfzee en wilden uitrusten op het strand. De farao had echter soldaten achter hen aangestuurd en die kwamen in snel tempo dichterbij. God maakte een pad door de zee zodat het volk door kon lopen. De soldaten reden op hun paarden ook het pad op, maar toen ze vlak bij het volk waren liet God het water terugvloeien en verdwenen de soldaten onder de golven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428923 72 2033-05-18T03:33:00+00:00 42502 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no Egypte Mozes Jodendom verhaal https://schooltv.nl/video-item/de-vijf-zuilen-moslims-moeten-zich-aan-vijf-belangrijke-leefregels-houden 2024-01-16T16:29:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19737.w613.r16-9.6420406.webp De Vijf Zuilen | Moslims moeten zich aan vijf belangrijke leefregels houden Bij de islam is heel duidelijk omschreven wat je moet doen om een goede gelovige te zijn. Als moslim moet je leven volgens de Vijf Zuilen. De eerste is de Sjahada of geloofsbelijdenis. De tweede is de Salat of het gebed. De derde is de Zakat of liefdadigheid. De vierde is de Sawm oftewel het vasten en de vijfde is de Hadj, de bedevaart naar Mekka. Dat laatste moet je één keer in je leven gedaan hebben. In Mekka staat de Kaäba, een heilige plaats. Daar lopen ieder jaar, in de tweede week van de maand Dhul-Hijjah, de pelgrims zeven maal omheen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428924 182 2033-05-18T03:33:00+00:00 160928 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no islam godsdienst https://schooltv.nl/video-item/koran-en-koranles-het-heilige-boek-van-de-moslims 2024-01-16T15:55:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19739.w613.r16-9.183b2a5.webp Koran en koranles | Het heilige boek van de moslims De koran is het heilige boek van de moslims. Het is geschreven in het Arabisch, de taal van Mohammed. De boodschappen die hij doorkreeg van de engel Gabriël, vertelde hij aan zijn volgelingen. Deze schreven ze op in de koran. Het zijn vooral teksten die vertellen hoe groot Allah is en hoe je in hem moet geloven. De moslims lezen elke dag in de koran, of ze worden eruit voorgelezen, want het woord koran betekent: tekst om voor te dragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428925 69 2033-05-18T03:33:00+00:00 66675 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no islam koran boek https://schooltv.nl/video-item/hoe-bidden-moslims-het-gebed-is-voor-moslims-erg-belangrijk 2024-01-04T10:47:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19741.w613.r16-9.96038f3.webp Hoe bidden moslims? | Het gebed is voor moslims erg belangrijk Bidden is één van de belangrijkste plichten van de moslim. Het gebeurt op vaste tijden; voor zonsopgang, op het midden van de dag, aan het einde van de middag, na zonsondergang en 's avonds laat. Om te weten wanneer het precies is, worden de mensen vanuit de minaret van de moskee opgeroepen om te gaan bidden door de moeddzin, de gebedsoproeper. Je hoeft niet persé naar de moskee om te bidden. Het kan ook gewoon thuis, maar dan wel op een gebedskleedje. Voor het gebed moet je je schoenen uitdoen en je goed reinigen en iedereen bidt in de richting van Mekka. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428926 51 2033-05-18T03:33:00+00:00 96436 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no bidden moskee islam https://schooltv.nl/video-item/mohammed-de-profeet-het-grote-voorbeeld-voor-moslims-is-de-profeet-mohammed 2024-01-16T15:50:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19743.w613.r16-9.34cb433.webp Mohammed, de profeet | Het grote voorbeeld voor moslims is de profeet Mohammed Hét grote voorbeeld voor de moslims is de profeet Mohammed. Een profeet is een soort leraar. Mohammed woonde ongeveer 1400 jaar geleden in Mekka, in Saudi-Arabië. Daar geloofden de mensen in die tijd in heel veel verschillende Goden. Maar Mohammed kreeg op de berg Hira, vlak buiten Mekka, de boodschap van een engel dat er maar één God was: Allah. Die Boodschap moest hij van de engel doorgeven aan alle mensen in Mekka. Mohammed deed dat en vanaf die tijd gingen er steeds meer mensen in Allah geloven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428927 37 2033-05-18T03:33:00+00:00 97003 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no islam Mohammed profeet https://schooltv.nl/video-item/moslims-in-de-moskee-moslims-komen-voor-de-eredienst-bij-elkaar-in-de-moskee 2024-01-04T10:47:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19745.w613.r16-9.bb72272.webp Moslims in de moskee | Moslims komen voor de eredienst bij elkaar in de moskee De moskee is het gebedshuis van de moslims. Vijf keer per dag kunnen ze erheen om te bidden. Voordat een moslim meedoet aan het gebed moet hij zich ritueel wassen. Alles drie keer. Je handen, je voeten, je haren, oren, neus, gezicht en mond. Op vrijdag is de belangrijkste dag in de moskee. Dan vindt het vrijdaggebed plaats. Tijdens dat gebed wordt Allah geprezen. Allah is Arabisch voor God. Het hele gebed is trouwens in het Arabisch. Voor het gebed houdt de Imam een preek, waarin hij uit de koran leest en uitleg geeft. De imam is de voorganger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428928 106 2033-05-18T03:33:00+00:00 59119 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no bidden islam moskee imam https://schooltv.nl/video-item/de-moskee-het-gebedshuis-van-moslims 2024-01-04T10:47:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19747.w613.r16-9.fe6431a.webp De moskee | Het gebedshuis van moslims De moskee is het gebedshuis van de moslims. Hij is vaak te herkennen aan een koepel en één of meer minaretten, dat zijn kleine torentjes. In een moskee mag je niet met je schoenen aan lopen. Daarom doet iedereen zijn schoenen uit. Doordeweeks is het vaak niet zo druk, maar op vrijdag wel. Dan komen de moslims bidden. Vrouwen bidden in een ander gedeelte van de moskee dan mannen. Het bidden gebeurt met het gezicht naar Mekka, daarom is de voorkant van elke moskee die kant opgericht. Elke moskee heeft een koepel. In deze koepel staan verzen uit de koran geschreven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428929 179 2033-05-18T03:33:00+00:00 88927 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no godsdienst moskee islam https://schooltv.nl/video-item/de-hemelreis-van-mohammed-een-belangrijk-verhaal-uit-de-islam 2024-01-04T10:47:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19749.w613.r16-9.2de1c8d.webp De hemelreis van Mohammed | Een belangrijk verhaal uit de islam "De Engel kwam bij hem staan toen Mohammed in Mekka lag te slapen voor de Moskee. De Engel heette Jibrail. Hij pakte Mohammed bij zijn arm en wees op een wit rijdier dat voor de poort van de moskee stond. Het dier, Buraak, had vleugels aan zijn hoeven, waarmee het zich voortbewoog. De Engel zette Mohammed op de rug van het dier en zo vloog Buraak samen met Mohammed en Jibrail naar Jeruzalem. Op de berg van de tempel stopte Jibrail. Daar, op het plein boven op de heuvel, zaten Mozes, Jesaja, Jezus en nog vele andere profeten. Na met hen gebeden te hebben klom Mohammed met behulp van een ladder, een meraj, naar de zeven hemelen. In de zevende, de hoogste hemel zag hij Allah. Daarna keerde Mohammed terug naar Mekka. Dit verhaal heeft ervoor gezorgd dat voor moslims Jeruzalem, na Mekka en Medina, ook een heilige stad is. Op de plek waar Mohammed naar de zevende hemel ging, werd later een prachtig gebouw neergezet." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428930 75 2033-05-18T03:33:00+00:00 55819 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no Mohammed islam Jeruzalem godsdienst https://schooltv.nl/video-item/huisaltaar-hindoes-bidden-thuis-bij-een-huisaltaar 2024-01-04T10:47:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19751.w613.r16-9.4d690b5.webp Huisaltaar | Hindoes bidden thuis bij een huisaltaar "Bijna elke Hindoe gezin heeft een eigen huisaltaar. Dat is dan ook de belangrijkste plaats om te bidden. Naar de tempel gaan ze maar af en toe. Op het huisaltaar staan verschillende beeldjes of plaatjes van de goden. Meestal staan er bloemen bij en ligt er fruit. Iedere ochtend gaat moeder als eerste naar deze plaats. Ze steekt dan een olielampje aan of een zoet ruikend staafje wierook. Daarna komen de anderen om te bidden..." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428931 43 2033-05-18T03:33:00+00:00 26142 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no hindoeïsme gebed godsdienst https://schooltv.nl/video-item/vedas-de-heilige-boeken-van-de-hindoes 2024-01-04T10:47:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19753.w613.r16-9.1851cd8.webp Veda's | De heilige boeken van de hindoes "De Hindoes hebben verschillende heilige boeken die Veda's worden genoemd. De oudste zijn wel 3000 jaar oud. In de Veda's staan verhalen over de goden en wijze lessen met allerlei regels hoe Hindoes moeten leven. Meestal zijn ze geschreven in de vorm van een gedicht of een lied. Voordat de boeken werden geschreven, vertelden de mensen de verhalen aan elkaar door. Ze deden dat in het Sanskriet, een oude taal uit de buurt van India. Dat is dan ook de taal waar de boeken in zijn geschreven." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428932 50 2033-05-18T03:33:00+00:00 29242 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no hindoeïsme heilig boek https://schooltv.nl/video-item/god-en-goden-in-het-hindoeisme-de-belangrijkste-goden-die-iets-vertellen-over-de-ene-god 2024-01-04T10:47:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19755.w613.r16-9.75d8e47.webp God en goden in het hindoeïsme | De belangrijkste goden die iets vertellen over de éne God "Hindoes geloven in één God. Die God heet Brahman en hij heeft geen vorm of lichaam. Toch kan Brahman de gedaante van een mens aannemen. Die gedaantes worden door de Hindoes vereerd. De belangrijkste drie gedaantes zijn: Brahma, Vishnu en Shiva. Brahma is de schepper van het heelal. Hij heeft vier hoofden die alle vier een windrichting opkijken. Vishnu is, met z'n vier armen, de beschermer van de wereld. Hij is vriendelijk en vertoont zich weer in tien verschillende gedaantes aan de mensen. Krisna is één van de populairste verschijningen van Vishnu. Shiva is de onaardigste van de drie. Hij gaat over iemands dood en bepaalt hoe die weer terug op aarde komt." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428933 50 2033-05-18T03:33:00+00:00 67750 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no hindoeïsme Shiva god https://schooltv.nl/video-item/hindoes-in-de-tempel-hindoes-komen-voor-de-eredienst-bij-elkaar-in-hun-tempel 2024-01-04T10:47:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19757.w613.r16-9.fe538bb.webp Hindoes in de tempel | Hindoes komen voor de eredienst bij elkaar in hun tempel "De tempel van de Hindoes heet een Mandir. In India kun je iedere dag naar de Mandir. In Nederland kan dat vaak maar één keer per week. Dan wordt er een dienst gehouden. Die dienst duurt ongeveer 3 uur en bestaat uit twee onderdelen; de Puja en de preek. Tijdens de dienst is er veel muziek in de tempel. De Puja is het offerritueel. Er wordt dan eten, bloemen en gras geofferd aan de goden. Tijdens de preek leest de Pandit voor uit de heilige boeken en geeft er uitleg over. Na afloop van de dienst worden alle geofferde etenswaren uitgedeeld." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428934 72 2033-05-18T03:33:00+00:00 24474 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no tempel hindoeïsme pandit https://schooltv.nl/video-item/de-hindoetempel-het-gebedshuis-van-hindoes 2024-01-16T16:25:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19759.w613.r16-9.46489b0.webp De hindoetempel | Het gebedshuis van hindoes "Hindoes houden veel van pracht en praal. Hun tempels zijn dan ook rijkelijk versierd. Vooral in India, waar de meeste Hindoes wonen heb je hele mooie tempels. Zo'n tempel heet een Mandir. In Nederland zijn de Mandirs wat eenvoudiger. Als je de tempel binnenkomt moet je netjes je schoenen uittrekken. Dat is om respect voor hun god te laten zien. Bij de ingang hangt ook een bel. Door deze te luiden, laten de gelovigen aan de goden horen dat ze er zijn. In elke Hindoetempel staan een aantal beelden. Dit zijn allemaal verschijningen van God, Brahman. Naast de beelden staat een preekstoel. Vanaf deze stoel leest de pandit, de voorganger, voor uit de heilige boeken en geeft hij er uitleg over." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428935 65 2033-05-18T03:33:00+00:00 45396 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no hindoeïsme India tempel godsdienst https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-prahlaad-een-belangrijk-verhaal-uit-het-hindoeisme 2024-01-04T10:47:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19761.w613.r16-9.24240f3.webp Het verhaal van Prahlaad | Een belangrijk verhaal uit het hindoeïsme "...Harnakas werd als een god door iedereen aanbeden. Geen god, mens of dier kon hem doden. Iedereen boog voor hem, behalve zijn eigen zoon Prahlaad. Die moest niets van de waanzin van zijn vader hebben en vereerde de god Vishnu. Harnakas beval toen zijn lijfwachten om Prahlaad op te pakken en hem met hun zwaarden in stukken te hakken. Ze sloegen op de jongen in, maar steeds als zij hem een snee hadden toegebracht, trok de wond weer dicht en was het alsof er niets gebeurd was. Toen liet Harnakas zijn zoon vastbinden en in een kuil vol giftige slangen gooien. Maar elke keer als een van de slangen beet, braken zijn tanden af. Harnakas was uitzinnig van woede. Hij maakte een groot vuur en zette Prahlaad daar in. Maar toen na enige tijd het vuur was uitgebrand zat Prahlaad vredig op de gloeiende kolen. Opeens klonk er een luid gebrul. Uit een van de pilaren van het paleis was een gestalte gesprongen die voor de helft mens was, voor de helft leeuw. Het was de god Vishnu zelf die deze gedaante had aangenomen, omdat hij zo geen god, geen mens en geen dier was en daarom Harnakas kon doden. Met een krachtige mep sloeg hij Harnakas tegen de grond, die daar dood bleef liggen...." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428936 72 2033-05-18T03:33:00+00:00 16810 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no verhaal hindoeïsme India https://schooltv.nl/video-item/een-godsdienst-wat-is-dat-veel-mensen-stellen-vragen-over-het-leven 2024-01-04T10:47:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19763.w613.r16-9.db88d27.webp Een godsdienst, wat is dat? | Veel mensen stellen vragen over het leven "Zielig hè, zo'n dode kever? Waar zou ie nu zijn? Is ie misschien in de keverhemel, of bestaat die niet. Is er wel een hemel, of is dat een verzinsel van de mensen. Mensen willen altijd weten waarom ze hier op aarde zijn. En waarom er dieren zijn en planten. En er zijn al eeuwen mensen die geloven dat er één of meer Goden zijn die dit allemaal hebben gemaakt. Ze geloven dat hun leven een bedoeling heeft, dat je niet zomaar dood gaat, maar dat er nog meer is dan dit leven. Nou, de mensen die dat geloven hebben meestal samen een groep gevormd en zo'n groep noemen we een geloof, of ook wel een godsdienst. Er zijn op de wereld wel honderden religies, maar sommige zijn heel groot. "Stel je toch eens voor dat je zo klein was. Dit zou trouwens best een oom van me kunnen zijn of jouw betovergrootmoeder. Er is namelijk een Godsdienst waar de mensen geloven dat je na je dood weer terugkomt als een ander wezen. En dat kan best een kevertje zijn? of een mens, of een koe, of een vogel, of?.." "Die Godsdienst is het Hindoeïsme. Er zijn niet veel Hindoes in Nederland. De grootste godsdiensten hier zijn het Katholicisme en het Protestantisme. Zij geloven in één God en in zijn zoon Jezus Christus. De Joden in ons land hebben hun eigen godsdienst: het jodendom Zij geloven ook in één God. Net als de Moslims trouwens. Die geloven in Allah. Zijn belangrijkste profeet is Mohammed." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428937 118 2033-05-18T03:33:00+00:00 48976 2004-03-14T23:59:00+00:00 yes no godsdienst https://schooltv.nl/video-item/afval-dode-vogels-zitten-er-vol-mee 2024-01-04T10:47:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19765.w613.r16-9.65e8fac.webp Afval | Dode vogels zitten er vol mee Jan Andriessen van Franeker doet in dit laboratorium onderzoek naar de Noordse stormvogel. Ze maken de beesten open en bekijken wat er allemaal in de maag zit. Jan, waarom onderzoeken jullie nou alleen de Noordse stormvogel? We onderzoeken de Noordse stormvogel ten 1ste, omdat het een beest is dat heel geregeld aanspoelt op onze kust. Dus we hebben door de tijd heen iedere keer studiemateriaal. En we gebruiken bijvoorbeeld geen meeuwen, omdat stormvogels de gewoonte hebben om al het voedsel dat ze eten helemaal in de maag te verteren. Ze spugen geen rommel uit. Bij dat soort beesten kun je ook zeggen: "nou, die heeft een goede kans, dat hij direct is doodgegaan door de plastic". Waar komt de Noordse stormvogel voor? Noorwegen, Zweden, Denemarken, Duitsland, Nederland, België, Engeland en in Schotland, met de Orcny-eilanden en de Shetland-eilanden. En ook buiten de Noordzee doen we nog onderzoek: op de Faröer-eilanden, die liggen halverwege Schotland en IJsland. En het is natuurlijk wel handig voor het onderzoek, dat die Noordse stormvogel daar overal voorkomt. Want dan kunnen jullie steeds dezelfde vogel onderzoeken? Ja, precies en dan kunnen we kijken of de vervuiling over dat hele gebied hetzelfde is. Maar waar zijn jullie naar op zoek? Wij zijn op zoek naar afval in de maaginhouden van die vogels. Ik ben wel benieuwd, wat zit er in de maag? Zit er plastic in? Ja. Hij heeft het gegeten. Meestal als er plastic is, dan hoopt zich dat op in die spiermaag. Wat is dat? Hier komt een stuk nylontouw, dus het is vermoedelijk een stuk van een grote kabel. Hier zie je een harde plastic korrel. Die hoort er niet in thuis in ieder geval? Daar heb je d'r nog 1. Is dat allemaal plastic? Die gele zijn plastic. En ik heb hier een paar hele erge voorbeelden van hoe erg het kan worden: dit komt uit de maag van 1 Noordse stormvogel. Deze ook? Dat is een hele haak! Want van die vogels hebben natuurlijk een heel klein maagje? Als die stormvogel nou zo groot zou zijn als een mens, dan is dit wat jij in je maag zou hebben. Waarom is dat onderzoek nou zo belangrijk? Met al die potjes samen door de jaren heen kunnen wij aan de ministers van de Noordzeelanden laten zien of de dingen beter eh worden of slechter. En die ministers, die moeten er iets aan doen? Die moeten zorgen dat er beleid komt waardoor er niet zoveel afval in zee terechtkomt. Ja, want wat moet er nu gebeuren? De ministers moeten hun regels maken en zorgen dat het zo goed mogelijk wordt uitgevoerd. Wat wij moeten doen is de mensen laten zien wat voor gekke effecten zwerfvuil zoals plastic op het leven in de zee heeft. Het is niet alleen maar niet mooi als je strand vol ligt met rommel, nee er zijn effecten op allerlei dieren: vogels, zeehonden. Ja, niet alleen de stormvogel heeft er last van? Het is niet alleen die stormvogel, maar hij staat model voor allerlei beesten in zee, van vogels tot walvissen. Wordt er al genoeg aan gedaan om te zorgen, dat dit niet meer zo doorgaat? Nee, duidelijk niet, want anders zouden we niet dit soort maaginhouden van stormvogels vinden. Dus we moeten allemaal gewoon onze rotzooi normaal weggooien? Ja, op een nette manier, dat het bij de afvalverwerking terechtkomt en niet in het milieu. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428938 235 2033-05-18T03:33:00+00:00 39026 2004-03-10T23:59:00+00:00 yes no Noordzee afval zwerfvuil plastic https://schooltv.nl/video-item/visafslag-wat-gebeurt-er-bij-de-visafslag 2024-01-04T10:47:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19767.w613.r16-9.2a39cf9.webp Visafslag | Wat gebeurt er bij de visafslag? Den Helder, februari, half zeven 's ochtends. Na een week vissen op zee leggen vissers hun boot aan in de haven. De vis wordt met ijs koel gehouden in witte bakken. Als alle vissen van de boot gelost zijn, gaan ze naar een grote hal die de visafslag wordt genoemd. Daar worden de vissen gesorteerd. De vissen die je hier ziet, komen uiteindelijk bij de visboer terecht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428939 57 2033-05-18T03:33:00+00:00 10607 2004-03-10T23:59:00+00:00 yes no boot vis haven https://schooltv.nl/video-item/nederlanders-in-nederlands-indie-een-interview 2024-01-04T10:47:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19769.w613.r16-9.46daf4a.webp Nederlanders in Nederlands-Indië | Een interview Indonesië ligt in Zuid-Oost Azië. Vroeger heette het Indië. Vanaf ongeveer 1600 drijft Nederland handel met Indië. De Nederlanders krijgen er steeds meer te vertellen. Daarom wordt Indië in 1815 een kolonie van Nederland, een overzees gebied. En onze koning Willem I is dan ook de koning over het verre Indië. Het heet dan Nederlands-Indië. Vanaf die tijd gaan er steeds meer Nederlanders in Nederlands-Indië wonen en werken. Ook de ouders van Betty Aries. "Mijn ouders hebben elkaar in 1926 in Amsterdam leren kennen en zijn toen naar Nederlands-Indië vertrokken. En daar zijn ze in 1927 getrouwd. Mijn vader was boekhouder. Eerst hebben ze op verschillende ondernemingen gewoond: suiker, rubber, thee. En zijn toen verhuisd naar Borneo. Dat is de periode die ik van mijn jeugd herinner. We woonden in een grote Nederlandse wijk. Dat was toen erg gescheiden, de Nederlanders en de Indonesiërs. Mijn moeder stond vrij hoog boven de Indonesische bediendes. Voor haar was er een enorme afstand tussen het personeel en de Europese bevolking". De Nederlanders in Nederlands-Indië wonen vaak in grote, mooie huizen. Veel hebben ze niet met de Indonesiërs. Het zijn maar hun bediendes en arbeiders. Ze wonen samen in het zelfde land, maar ze wonen niet met elkaar, maar naast elkaar in twee aparte groepen. In 1942 bereikt de Tweede Wereldoorlog ook Nederlands-Indië. Veel Nederlanders worden in kampen opgesloten, jappenkampen noemen ze die. Ook Betty zat met haar familie in zo'n kamp. Het leven daar was geen pretje. Er was veel te weinig eten voor iedereen. De moeder van Betty schrijft in haar dagboek: "In het begin ging het nog met het eten, maar het werd hoe langer hoe minder. De laatste tijd was het een beetje tapiocapap van water, soms twee lepels ongekookte rijst, wat darmen en een sliertje groente. Ik kookte de rijst in zo goed mogelijk schoon gemaakte darmen, dan smaakte het nog een beetje. Eens in de paar dagen 5 cm brood van tapioco: keihard. Dat moest dus eerst weer geweekt worden. Geen wonder dat je gevaren trotseerde en dat je op donkere nachten op roof uit ging". In 1945 eindigt de Tweede Wereldoorlog. De Japanners geven zich over en verlaten Indië. De vraag is: nemen de Nederlanders hun oude macht weer terug? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428940 172 2033-09-08T10:25:00+00:00 37385 2004-02-23T23:59:00+00:00 yes no kolonie Nederlands-Indië canon Indonesië https://schooltv.nl/video-item/nederlands-indie-wordt-indonesie-onafhankelijkheid 2024-01-04T10:47:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19771.w613.r16-9.44da26f.webp Nederlands-Indië wordt Indonesië | Onafhankelijkheid Indonesië ligt in Zuid-Oost Azië. Vroeger heette het Indië. Sinds 1815 is Nederland de baas in Indië. Het is een kolonie van ons land. In de twintigste eeuw vinden steeds meer Indiërs dat ze hun land wel zelf kunnen besturen. De Nederlanders willen dat niet horen. Indië is van hen. In 1942 bereikt de Tweede Wereldoorlog ook Nederlands-Indië. Japan staat aan de kant van de Duitsers en verovert al snel Nederlands-Indië. Veel Nederlanders worden in kampen opgesloten. Jappenkampen noemen ze die. Het leven in die kampen is erg slecht. Er is weinig te eten en veel mensen worden ziek. In 1945 eindigt de Tweede Wereldoorlog. De Japanners trekken zich terug en de Nederlandse regering wil gewoon weer de macht hebben in Indië. Maar twee Indonesiërs, Soekarno en Hatta grijpen hun kans. Ze roepen de onafhankelijkheid van Indië uit. Indië moet vrij. De Indonesiërs willen nu een eigen staat: Indonesië! Nederland stuurt soldaten naar Indië om dat tegen te gaan. Indië is een Nederlandse kolonie en dat moet zo blijven, vindt de regering. Na vier jaar vechten en honderden doden geeft Nederland de strijd op. De kolonie Nederlands-Indië bestaat niet meer. Het is sinds 1949 een onafhankelijke staat: Indonesië. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428941 83 2027-09-08T10:24:00+00:00 83792 2004-02-23T23:59:00+00:00 yes no canon Nederlands-Indië kolonie dekolonisatie https://schooltv.nl/video-item/nederlands-indie-waarom-eten-wij-indische-gerechten-als-nasi-en-satesaus 2024-01-04T10:47:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19773.w613.r16-9.9cf19f0.webp Nederlands-Indië | Waarom eten wij Indische gerechten als nasi en satésaus? In Zuid-Oost Azië ligt het land Indonesië. Een land dat een belangrijke rol speelt in de geschiedenis van Nederland. Vanaf 1600 varen Nederlandse schepen naar het land dat dan nog Indië heet. Ze kopen er specerijen zoals peper, foelie, nootmuskaat, en kruidnagels. Deze specerijen zijn in Europa heel duur. Ze worden gebruikt om het eten mee te kruiden, maar ook als geneesmiddel. Op de handelsschepen varen ook soldaten mee. Die moeten ervoor zorgen dat de mensen in Indië doen wat de Nederlanders willen. Want Nederland wil graag de macht in Indië. En die macht wordt steeds groter. In 1815 wordt Indië officieel deel van Nederland; het wordt een kolonie, een Nederlands overzees gebied. De kolonie krijgt de naam ‘Nederlands-Indië’. De Indische boeren worden nu gedwongen om specerijen, koffie en suiker te verbouwen, producten die in Europa veel geld opleveren. Hierdoor kunnen de boeren minder rijst verbouwen. En minder rijst betekent minder eten. Rond 1900 zien steeds meer Nederlanders in dat ze hun kolonie niet goed besturen. Er moet veel meer gedaan worden voor Indië en de mensen daar. Ze zorgen daarom dat er beter vervoer komt, en dat er ziekenhuizen gebouwd worden, en scholen. Steeds meer Nederlanders gaan in Nederlands-Indië wonen en werken. De Nederlanders hebben er mooie grote huizen. En de Indonesiërs zijn hun bedienden. Nederlanders en Indonesiërs leven samen in het zelfde land, maar toch in aparte werelden. ‘Ons Indië’ noemen de Nederlanders het. Dat de Indonesiërs daar heel anders over denken, daar wil Nederland niks van weten. Nederlands-Indië moet gewoon van Nederland blijven... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428942 130 2033-09-08T10:23:00+00:00 70089 2004-02-23T23:59:00+00:00 yes no kolonie Nederlands-Indië canon Indonesië https://schooltv.nl/video-item/kinderarbeid-in-nederland-hard-werken-voor-weinig-geld 2024-01-16T15:11:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19775.w613.r16-9.7b90d5b.webp Kinderarbeid in Nederland | Hard werken voor weinig geld In de negentiende eeuw kwamen er in Nederland steeds meer fabrieken met machines. De stoommachine was uitgevonden. Voor de arbeiders werd het alleen maar zwaarder . Ze maakten lange dagen. Zo'n machine kon tenslotte dag en nacht door werken, die werd niet moe. De arbeiders kregen ook weinig loon. Veel te weinig om met het hele gezin van te leven. Daarom lieten ze hun vrouw en hun kinderen ook werken, ze moesten wel. De kinderen werkten soms al vanaf hun vijfde of zesde jaar. De hele dag, soms wel 12 uur lang. Ook op zaterdag. Ze gingen nooit naar school. In de fabrieken was het donker, de lucht was ongezond. Het werk was saai. Iedere dag hetzelfde. Fabrieksdirecteuren maakten graag gebruik van kinderen, die hoefden ze veel minder te betalen dan volwassenen. Zonder kinderen zou hun bedrijf niet kunnen draaien. Na 1850 vonden steeds meer mensen dat er wetten gemaakt moesten worden, die kinderarbeid verbood. Maar de regering in Den Haag wilde dat niet. Kinderarbeid was een zaak van de fabrieksdirecteuren, niet van de regering! Samuel van Houten vond dat er wat moest gebeuren. Hij was lid van de Tweede Kamer. Hij ging zelf het wetsvoorstel schrijven: artikel 1: Het is verboden kinderen beneden de 12 jaar in dienst te nemen of in dienst te hebben. Het bleek al gauw dat veel mensen het met hem eens waren. Dat maakte grote indruk op de andere leden van de Tweede Kamer die over het wetsvoorstel moesten stemmen. De stemming werd een groot succes: 64 stemden voor, 6 tegen. Daarmee was het kinderwetje van Van Houten aangenomen. Hierna kwam de regering met nog veel meer wetten die het leven van arbeiders in de fabrieken verbeterden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428943 132 2033-09-08T14:45:00+00:00 249689 2004-02-23T23:59:00+00:00 yes no kinderarbeid Nederland canon fabriek https://schooltv.nl/video-item/waarom-staken-het-eerste-grote-verzet-tegen-de-duitsers 2024-01-04T10:47:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19777.w613.r16-9.1b084ad.webp Waarom staken? | Het eerste grote verzet tegen de Duitsers In 1940 vallen de Duitsers ons land binnen en nemen de macht over. De Nederlanders voelen steeds meer dat de Duitsers de baas zijn in ons land. Die stellen aparte regels in tegen de Joodse Nederlanders. Joden mogen niet meer op bepaalde plekken komen. Joden worden ontslagen. Nederlanders mogen niet meer kopen in de winkels van de Joden. De meeste Nederlanders doen wat de Duitsers willen, ook als zijn ze het er niet mee eens. Er is ook een groep Nederlanders die het wel eens is met de Duitsers. Je herkent hen aan hun zwarte uniformen. Ze worden daarom wel zwarthemden genoemd. Max van den Berg heeft die tijd van dichtbij meegemaakt. Hij was toen 14 en woonde in Amsterdam. "Nou hier op het Waterlooplein waren in februari hoofdzakelijk Joodse handelaren en begin februari begonnen de zwarthemden de Joodse handelaren echt te terroriseren. Kraampjes werden onderste boven gegooid, mensen werden met stokken geslagen. en zwaar geïntimideerd. Maar na enige tijd kwam er steeds meer woede naar voren. En we hebben een Joodse boksschool gehad van Macabi en de leider, de boks instructeur Ies Kosman die zei, Jongens dit pikken we niet. En samen met dokwerkers uit de haven van Amsterdam besloten ze om de Joodse kooplieden op het Waterlooplein te gaan beschermen. En op één van die dagen is het gekomen tot een enorme vechtpartij tussen de zwarthemden en de bevolking. En bij die vechtpartij is ook een zwarthemd, genaamd Koot, is doodgeslagen." De Duitsers laten het hierbij niet zitten. In het weekend van 22 en 23 februari zetten de Duitsers de straten af en pakken 425 Joodse mannen uit hun huizen op. De Joden worden met veel geweld bijeen gedreven en daarna afgevoerd naar een kamp. Zoveel Joodse mannen oppakken, het maakt diepe indruk op veel Amsterdammers. Ze waren het al niet eens met de Duitse maatregelen, maar dit is helemaal erg. Moet je dit laten gebeuren? Een dag later komen op deze plek zo'n 250 mannen en vrouwen bijeen om een actie voor te bereiden. Er zal gestaakt worden. Uit protest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428944 155 2033-05-18T03:33:00+00:00 25797 2004-02-23T23:59:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog canon verzet staking https://schooltv.nl/video-item/campagne-verkiezingsstrijd-in-de-verenigde-staten 2024-01-04T10:47:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19779.w613.r16-9.071b509.webp Campagne | Verkiezingsstrijd in de Verenigde Staten De voorverkiezingen in Amerika werken zo: Amerika bestaat uit 50 staten. In elke staat mogen de mensen zeggen wie er voor bijvoorbeeld de democraten aan de presidentsverkiezingen mee mag doen. Die voorverkiezingen worden van januari tot en met juni gehouden. Tijdens zo'n voorverkiezing in een staat stemmen de mensen niet rechtstreeks op een kandidaat. Ze kiezen afgevaardigden. Zo'n afgevaardigde zegt van te voren voor welke kandidaat hij is. Als in alle 50 staten de afgevaardigden zijn gekozen, komen ze bij elkaar in Boston. Daar is een vergadering waar ze dan de presidentskandidaat voor de democraten kiezen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428945 61 2033-05-18T03:33:00+00:00 15491 2004-02-18T23:59:00+00:00 yes no president Amerika verkiezing kiesstelsel https://schooltv.nl/video-item/verkering-wat-is-dat 2024-01-04T10:47:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19781.w613.r16-9.c5a29f1.webp Verkering | Wat is dat? Als je dan verkering hebt, wat betekent dat? Wat moet je dan doen? Je moet niks, maar je wilt meestal wel van alles. Maar je moet toch wel met elkaar hand in hand gaan lopen bijvoorbeeld? Nee, dat moet ook niet. Maar het is wel zo dat meestal als mensen verkering hebben zijn ze heel verliefd en willen ze hand in hand lopen. Maar je moet toch wel tongzoenen bijvoorbeeld? Nee, dat moet ook niet. Maar veel mensen willen 't wel en die doen het dus ook. En hoe moet dat? Tongzoenen, als je dat wilt doen? Hoe kun je goed tongzoenen? Om te beginnen zijn er dingen die je niet moet doen. Want ik heb wel eens gehoord van mensen die denken dat je je tong zo hard en zo ver mogelijk in iemand anders z'n mond moet stoppen. Maar dat is niet waar. Want dat vinden de meeste mensen juist helemaal niet fijn. Hoe begin je als je wilt gaan tongzoenen? Je begint meestal toch wel door elkaar op de mond te gaan zoenen. En als je dan gaat tongzoenen doe je eerst je mond open en op 'n gegeven moment, ja het gaat eigenlijk ook wel een beetje vanzelf, als je maar niet probeert iets te doen. Je gaat eigenlijk, ja, het klinkt een beetje raar, het is alsof je op onderzoek gaat. En dan kom je vanzelf? Op onderzoek met je tong? Ja, en meestal voel je bij elkaar wel wat leuk is om te doen. En als je 12 jaar bent en je hebt nog nooit getongzoend, is dat erg? Nee, want je moet het alleen maar doen als je er zin in hebt. Wat moet je nou doen als je verliefd op iemand bent maar je durft het niet te zeggen? Nou dan kun je bijvoorbeeld een briefje schrijven of een sms'je. En op Valentijnsdag, dat is dé dag dat als je op iemand verliefd bent en je durft het niet te zeggen, dan kun je 'm een kaart sturen. 't Gekke is dat je daar dan je naam niet onder moet zetten. Dat is 'n beetje om 't extra spannend te maken. Dat diegene denkt: o, wat leuk, een kaart dat iemand mij leuk vindt. Maar 'r staat niet bij wie het is. Maar uiteindelijk moeten ze wel weten dat jij 't bent anders schiet het niet op. Dus moet je daarna, als je diegene weer ziet, kun je bijvoorbeeld vragen: 'heb je nog een kaartje gekregen voor Valentijnsdag?' En dan weten ze waarschijnlijk wel hoe laat het is. En als iemand nou tegen je zegt: 'ik ben verliefd op je', maar jij bent niet verliefd op die ander? Wat doe je dan? Nou, ik zou wel eerlijk zijn, maar ik zou er wel even aan denken dat als iemand helemaal naar jou toekomt om te vragen om verkering, dat is heel erg dapper. Dus ik zou 't wel aardig doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428946 143 2033-05-18T03:33:00+00:00 47299 2004-02-11T23:59:00+00:00 yes no verliefd relatie https://schooltv.nl/video-item/columbus-op-reis-augustus-1492 2024-01-16T15:30:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19783.w613.r16-9.3ab2840.webp Columbus op reis | Augustus 1492 Al eeuwenlang dreven Europese kooplieden handel met het Verre Oosten. Met karavanen van paarden, wagens en kamelen. Rond 1450 gingen ze op zoek naar een route over zee. Columbus zocht een nieuwe route over de Atlantische Oceaan. In augustus 1492 begon zijn reis. Columbus ging op weg met drie schepen: de Nina, de Pinta, en de Santa Maria. Hoe lang de reis zou duren, dat wisten Columbus en zijn bemanning niet. Daarom moest er veel voedsel mee aan boord. Iedere dag schreef Columbus in zijn scheepsjournaal. Dat is een soort dagboek waar hij de windrichting, de vaarrichting en de per dag afgelegde afstand in opschreef. Op deze manier kon hij de route goed onthouden. Op 12 oktober 1492 zag Columbus land. Dit is Indië, dacht Columbus. Ik heb een nieuwe weg naar Indië ontdekt. Columbus ging aan wal. Hij gaf het eiland een naam: San Salvador. Dat betekent Heilige Verlosser. In maart 1493 keerde Columbus terug in Spanje. Hij werd enthousiast onthaald door koning Ferdinand en koningin Isabella. Ze waren blij met de nieuwe route naar Indië. Nu konden ze direct handel drijven met het Verre Oosten. Columbus maakte hierna nog veel meer reizen, tot hij in 1506 stierf. Hij heeft zijn hele leven gedacht dat hij een nieuwe route naar Indië had gevonden. Maar wij weten dat hij een nieuw continent had ontdekt, namelijk Amerika! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428947 161 2029-09-17T10:20:00+00:00 255112 2004-01-29T23:59:00+00:00 yes no Columbus Amerika Azië ontdekkingsreis https://schooltv.nl/video-item/ontdekkingsreiziger-columbus-een-nieuwe-zeeweg-naar-azie 2024-01-09T14:49:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19785.w613.r16-9.70c4f5c.webp Ontdekkingsreiziger Columbus | Een nieuwe zeeweg naar Azië Al eeuwenlang dreven kooplieden uit Frankrijk, Spanje en andere Europese landen handel met het Verre Oosten. Edelstenen, zijde, tapijten en specerijen, zoals peper, kaneel en kruidnagel werden met kamelen direct uit Azië gehaald of gekocht bij Arabische tussenhandelaren. Toen de Turken in 1453 Constantinopel veroverden, ontstond er een groot probleem. De Turken verboden de handel van de Europeanen. De toegang tot de Zwarte Zee werd hen geweigerd, en daar begonnen de landkaravanen naar Azië. Er zat niets anders op, de Europeanen moesten op een andere manier Azië bereiken: over zee. In Portugal ontstond het idee om via een zuidelijke route naar Indië te varen. Maar Columbus wilde een andere route proberen. De aarde is niet zo groot en hij is rond, dus als ik nu via de Atlantische Oceaan naar het westen vaar moet ik ook in het oosten, dus in Azië, uitkomen. Zo'n reis kost veel geld. Columbus ging daarom met zijn plan naar de Portugese koning. Die geloofde niet zo in het plan. De Spaanse koning Ferdinand en koningin Isabella wel. Columbus kreeg geld voor schepen en bemanning en in augustus 1492 kon zijn reis beginnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428948 107 2029-09-18T13:19:00+00:00 160936 2004-01-29T23:59:00+00:00 yes no Columbus route Azië ontdekkingsreis https://schooltv.nl/video-item/bonifatius-bij-dokkum-vermoord-waarom-eigenlijk 2025-11-11T13:17:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19787.w613.r16-9.98a7682.webp Bonifatius bij Dokkum vermoord | Waarom eigenlijk? Dit is bisschop Bonifatius. Hij kwam 1200 jaar geleden uit Engeland. Hij hoorde dat er in Nederland veel Germanen woonden die niet in Jezus Christus geloofden, maar in Germaanse goden. Bonifatius wilde de Germanen bekeren. Ze vereerden hun goden meestal onder een grote eik, want zo'n machtige boom dachten de Germanen, moest wel met de goden te maken hebben. Om te laten zien dat dit onzin was, hakte Bonifatius de heilige eik om. De germanen werden kwaad en ze verwachtten dat Donar, de god van de bliksem hem wel zou doden met een bliksemschicht. Maar toen de boom met veel geraas was omgevallen gebeurde er niets. De Germanen waren verbaasd. De God waarover Bonifatius sprak was dus nog veel machtiger dan hun goden. Veel Germanen lieten zich dopen. Maar anderen bleven zich verzetten. Ze geloofden niet in die God waarover Bonifatius sprak. In 754 trok de toen al oude Bonifatius naar de Friese stad Dokkum om daar nog eens te proberen de Friezen te dopen. Maar een groep rovers overviel 's ochtends de slaapplaats van Bonifatius. Hij probeerde zich te beschermen door een groot dik boek boven zijn hoofd te houden. Maar hij werd gedood. Na zijn dood werd Bonifatius door de kerk vereerd als heilige, sint Bonifatius. Hij had zoveel goed werk gedaan voor de kerk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428949 105 2032-10-06T09:19:00+00:00 87176 2004-01-29T23:59:00+00:00 yes no moord canon Bonifatius https://schooltv.nl/video-item/bonifatius-wie-is-dat 2025-11-11T14:43:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19789.w613.r16-9.c35ceff.webp Bonifatius | Wie is dat? Rond 700 zag Nederland er heel anders uit dan nu. Er woonden nog maar weinig mensen. En ze woonden in kleine dorpjes of op een boerderij. We noemen ze Germanen. Germanen geloofden niet in één God, maar in meer goden. Ze baden tot Wodan de god die met zijn paarden over de wolken raasde en Donar, de god van de donder. Hij liet het bliksemen en donderen als hij boos was. Aan de overkant van de Noordzee, het land van de Angelen, geloofden de mensen in één God. Ze hadden zich christen laten dopen. Er stonden overal kerken waar ze bij elkaar kwamen om tot God te bidden. In kloosters leefden monniken. Christenen die God beloofden om iedere dag tot hem te bidden en te zingen. Ze leefden eigenlijk alleen voor God. Winfred wilde ook monnik worden. Hij deed erg zijn best en leerde lezen en schrijven. Toen Winfred hoorde dat de Germanen aan de overkant van de zee het verhaal van Jezus Christus nog niet kenden wilde hij graag naar hen toe. Hij zou ze dan alles over Jezus Christus vertellen. En ze bekeren en dopen. Winfred stak de Noordzee over. Hij ging eerst naar Rome, want daar woonde de paus; de hoogste bisschop van de kerk. Die zegende hem en gaf hem een nieuwe naam; Bonifatius. Dat betekent 'weldoener'. Bonifatius ging jarenlang naar de heidenen toe en probeerde hen te bekeren tot het christelijke geloof. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428950 97 2032-10-06T09:18:00+00:00 107235 2004-01-29T23:59:00+00:00 yes no Bonifatius moord godsdienst https://schooltv.nl/video-item/luchtalarm-14-mei-1940-bombardement-op-rotterdam-een-interview 2024-01-04T10:47:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19791.w613.r16-9.8c40e1e.webp Luchtalarm 14 mei 1940 | Bombardement op Rotterdam, een interview Op 10 mei 1940 vallen Duitse troepen Nederland binnen. Na vier dagen vechten bombarderen ze Rotterdam. De Duitsers willen Nederland tot overgave dwingen. Gerard Martens was toen 16 jaar. Hij woonde in deze straat in Rotterdam: de Schiebroeksestraat. Gerard Martens: "Het was heel rustig, maar om een uur of half 1 kwart voor 1 werd er luchtalarm geblazen en op een gegeven ogenblik hoorden we wel bommen vallen en schieten en we zagen een Duitse bommenwerper die omlaag kwam duiken en die .. ja, we kropen in elkaar en we hoorden een klap en het was even donker hier en er viel een bom. Aan het begin van de straat werd een huis vernield. Voordat het eigenlijk tot ons doordrong kwam er al een tweede bommenwerper omlaag en die gooide een bom en die viel achterin op nummer 4. Het was helemaal donker in de straat, een hoop gegil en opeens was het heel muisstil. Na het bombardement was het een vreselijk gezicht. Veel huizen kapot. En ik ben toen door de stad gaan dwalen en daar zag ik dat het ziekenhuis gebombardeerd was, waar enige doden buiten lagen onder andere een verpleegster. Ik kon nergens eigenlijk heen waar ik heen wilde, want overal was het gevaar voor instortende huizen. Dus, nou je hier weer staat zie je alles weer gebeuren. Toch wel emotioneel een beetje. We hebben geluk gehad." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428951 114 2033-05-16T07:37:00+00:00 54996 2004-01-29T23:59:00+00:00 yes no canon bombardement bezetten Rotterdam https://schooltv.nl/video-item/bommen-op-rotterdam-duitse-bommenwerpers-bestoken-de-binnenstad-van-rotterdam 2024-01-16T15:23:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19793.w613.r16-9.fca7c8c.webp Bommen op Rotterdam | Duitse bommenwerpers bestoken de binnenstad van Rotterdam Op 10 mei 1940 vallen Duitse soldaten Nederland binnen. Ze veroveren al snel een groot gedeelte van ons land. Maar de Nederlandse soldaten vechten terug. Deze tegenstand hebben de Duitsers niet verwacht. Daarom stuurt de Duitse commandant op 14 mei een bericht naar de burgemeester van Rotterdam. Daarin staat: als jullie je niet overgeven, dan bombarderen we Rotterdam. Maar nog voordat de burgemeester van Rotterdam kan antwoorden, zijn de eerste Duitse bommenwerpers al onderweg naar Rotterdam. Op 14 mei om half 2 's middags werpen deze Duitse vliegtuigen hun bommen af. In Rotterdam ontstaat grote paniek. Veel mensen vluchten een schuilkelder in. Of ze proberen de stad te ontvluchten. Iedereen is erg bang. Maar het is te laat. Veel mensen worden bedolven onder neerstortende gebouwen. Op honderden plaatsen breken branden uit. Door de harde wind breidt het vuur zich steeds meer uit. Voor de brandweer is er geen beginnen aan. De hele binnenstad is één grote vuurzee. Zwarte rookwolken zijn tot ver in de wijde omtrek te zien. Ongeveer 900 Rotterdammers overleven het bombardement niet, tienduizenden mensen hebben geen huis meer. Het centrum van Rotterdam ligt in puin. De Duitsers dreigen ook andere steden te zullen verwoesten als Nederland zich nu niet overgeeft. En dat doet Nederland. Het moet wel. Doorgaan met de strijd zal teveel mensenlevens kosten. Duitsland krijgt de macht in handen in Nederland en dat zal nog vijf jaar duren. En Rotterdam? Rotterdam kan puin gaan ruimen. Het is een stad vol lege en kale plekken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428952 151 2033-05-16T07:29:00+00:00 148349 2004-01-29T23:59:00+00:00 yes no canon Rotterdam Tweede Wereldoorlog bombardement https://schooltv.nl/video-item/nederland-in-oorlog-duitsland-valt-nederland-binnen 2024-01-16T15:25:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19795.w613.r16-9.8b5cae7.webp Nederland in oorlog | Duitsland valt Nederland binnen In 1933 komt Hitler aan de macht in Duitsland. Hitler wil van Europa één groot Duits rijk maken. In 1938 valt hij Oostenrijk binnen, in 1939 Polen en Tsjecho-Slowakije. En dat is nog niet genoeg. In 1940 worden Denemarken en Noorwegen door het Duitse leger veroverd. Nederland is al meer dan 100 jaar niet in oorlog geweest. En eigenlijk verwacht niemand dat er ooit nog oorlog zal komen. Maar op 10 mei 1940 vallen Duitse troepen ook Nederland binnen. Ze veroveren al snel een groot gedeelte van ons land. Maar de Nederlandse soldaten vechten terug. Daardoor gaat de verovering niet zo snel als de Duitsers willen. Bij een aanval op Den Haag worden veel Duitse vliegtuigen neergeschoten. De Duitsers hebben deze tegenstand niet verwacht. Daarom stuurt de Duitse commandant op 14 mei een bericht naar de burgemeester van Rotterdam. Daarin staat: als jullie je niet overgeven, dan bombarderen we Rotterdam". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428953 98 2033-05-16T07:22:00+00:00 132491 2004-01-29T23:59:00+00:00 yes no canon bombardement Tweede Wereldoorlog Rotterdam https://schooltv.nl/video-item/streetdance-wat-is-dat 2024-01-04T10:47:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19797.w613.r16-9.271e47b.webp Streetdance | Wat is dat? Streetdance is een coole manier van dansen. De bewegingen die gemaakt worden zijn niet zo moeilijk, maar wel altijd stoer. Streetdancers dragen wijde kleren, dat noem je ook wel baggy. Broeken waar de boxershorts bovenuit komen, of hele wijde shirts bijvoorbeeld. Streetdance doe je meestal op hiphop, R&B of rapmuziek. Het komt uit New York in Amerika. In de jaren '80 werd het steeds populairder. In die tijd werd het ook makkelijker om muziek buiten te draaien, omdat radio's steeds beter werden. Streetdancen werd dan ook veel gedaan door jongens en meiden uit de armere wijken van Amerika. Tegenwoordig zie je in bijna iedere videoclip streetdancers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428954 52 2033-05-18T03:33:00+00:00 30342 2004-01-21T23:59:00+00:00 yes no Amerika streetdance rap dansen https://schooltv.nl/video-item/plastic-van-aardappelresten-zelf-plastic-maken 2024-01-04T10:47:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19799.w613.r16-9.b1b1045.webp Plastic van aardappelresten | Zelf plastic maken! Hoe maak ik zelf plastic? Schil de aardappels en snij ze in blokjes. Doe er zoveel water bij dat de aardappels kopje onder gaan. Pureer het met de staafmixer. Schenk het over in een fles en zet die op de kop of doe het in een trechter. Laat een kwartiertje staan. Gooi het gele water weg. Haal het zetmeel, dat is het witte poeder onderin, uit de fles. Laat het poeder een dag drogen. Doe water bij het zetmeel. Warm het op terwijl je het mixt, het moet een dikke brij worden. Doe er een paar druppels glycerol bij, dat kun je kopen bij de drogist. Mix nog een keer. Giet het mengsel uit op een schaaltje, na een dag drogen heb je een stukje plastic. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428955 61 2033-05-18T03:33:00+00:00 55200 2004-01-14T23:59:00+00:00 yes no plastic aardappel recyclen https://schooltv.nl/video-item/zeehondencreche-wat-gebeurt-er-in-de-zeehondencreche 2024-01-04T10:47:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19801.w613.r16-9.020cc12.webp Zeehondencreche | Wat gebeurt er in de zeehondencreche? Dit zijn de zeehonden van de zeehonden crèche, een soort ziekenhuis, in Pieterburen. Eerst wordt het eten klaargemaakt. Het moet heel fijn gemalen worden, want de zieke zeehonden kunnen nog niet zo goed slikken. De verzorgers dragen speciale kleding, want de zeehonden zijn heel vatbaar voor infecties. Dit zeehondje is erg ziek en drie dagen geleden is hij naar de crèche gebracht. De opgevangen zeehondjes hebben meestal last van hun longen, het is daarom ook best wel moeilijk om ze eten te geven. Als ze net aangekomen zijn wordt hun eten heel fijn gemaakt. En via een slang wordt het eten gegeven. Ook de andere zeehonden krijgen te eten. Want als ze al wat aangesterkt zijn krijgen ze lekkere vis. Maar daar hebben deze zeehonden nog wel hulp bij nodig. Doordat ze veel vette vis, zoals haring, te eten krijgen sterken de zeehonden goed aan. En kunnen ze in het grote buitenbassin weer lekker op krachten komen. De zeehonden blijven ongeveer een half jaar in de crèche. Dan zijn hun longen meestal weer schoon. Ook zijn de zeehonden dan weer aangesterkt en op het goede gewicht. Nog even lekker in het buitenbad rondzwemmen en vette vis eten, want straks mogen ze het weer zelf doen; als ze uitgezet worden in de Waddenzee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428956 176 2033-05-18T03:33:00+00:00 67617 2004-01-07T23:59:00+00:00 yes no zeehond crèche https://schooltv.nl/video-item/de-weg-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19821.w613.r16-9.614bd85.webp De weg | Kijk en lees Ludo en Sari gaan... op weg naar school. Hier moeten ze dé weg oversteken. Iedereen is 's morgens vroeg op weg. Op weg naar school, op weg naar het werk. Ludo en Sari weten de weg naar school wel natuurlijk... de kantemarsweg door. En dan... de eerste weg rechts... dat is de horst-weg. Nog een stukje rechtdoor. En dan de eerste weg links... de veenslagenweg. Dat is de weg naar school! En nu gaat Sari op weg naar haar eigen klas. Wie niet weg is, is gezien! Ik kom! Is iedereen... weg? Nee hoor sari, ze spelen buiten een weggetjes spel! Sari! Doe je mee! We gaan op weg naar zuiderland! Weg zijn ze! Want daar komt het woord dat vosje nog niet kent. Weg. w e g weg! kijk eens naar die daken? de w! en die straatstenen? w! zo maak je een w! jaaa, weer een w! nou moet je op die vlaggetjes letten... hoera! de w! de... w van jongetje vrijlaten. van... een grote vis... de w van walvis! de w van wakker worden en de w van wekker. kom uit je bed! je moet op weg naar school! weg! vosje heeft er weer een woordje bij! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428966 224 2033-01-01T14:30:00+00:00 68095 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no weg taal lezen letter woordenschat https://schooltv.nl/video-item/het-vuur-kijk-en-lees 2024-02-20T18:42:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45034.w613.r16-9.78b4257.webp Het vuur | Kijk en lees Ja, een barbecue is leuk als er kooltjes branden maar o denk om je handen die worstjes zijn nog heet. En kom niet te dichtbij! Je kunt je lelijk branden ja, vlammetjes zijn mooi als de kaarsjes branden rood en geel en blauw op je verjaardagstaart, maar... kom nooit te dicht bij kaarsjes met die feestmuts van jou! O vlammen zijn zo mooi als het haardvuur brandt in de kamer thuis maar... kijk altijd uit voor vonken. Jij wilt geen brand in huis o vuurwerk is zo mooi, maar steek het zelf nooit aan vuurwerk is zo mooi ik zie een vuurpijl gaan. Vuur vv uuu r vuur! zoek de uuu... in het dak! uu ooo, die uu zie je zo!! de uu, waar zit de uu hier... ha! die uu heeft iedereen de zit in deze naam... vvvuurvliegje! en de uu zie je in stuurhut en in vuur vuur https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428967 166 2033-01-01T14:28:00+00:00 84312 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no https://schooltv.nl/video-item/de-uil-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19823.w613.r16-9.842a84b.webp De uil | Kijk en lees Uilen hebben een verenpak van witte of bruine veren... overdag slapen uilen veel, maar 's nachts zijn ze wakker en speuren ze naar uileneten met die grote uilenogen he, wat hoort die uil? hoort ze haar uilskuiken piepen? Ik kom eraan. Kijk daar zijn de uilenbaby's en die kleine uilskuikens hebben honger en mama uil kan niet meer slapen! Mama moet op muizenjacht. Uil ui ll uil! een letterspeurtocht naar... de ui oja, daar moet je van huilen van uien en hier zit de ui in... uitsmijters ik zie de ui! jij ook? ja! in truien de zit ook in die babyvogel.. een uilskuiken mmm beschuit met muisjes! ik zie die ui... twee keer! en ik zie... tussen de sterren...uilenogen de uilenogen van een... uil! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428968 131 2033-01-01T14:18:00+00:00 81852 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no uil taal lezen letter woordenschat https://schooltv.nl/video-item/de-tak-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19825.w613.r16-9.b5df136.webp De tak | Kijk en lees De a van tak. Wat kun je met takken doen? Een houtvlot maken! Goede reis! met nat zand, en een stok in je hand... kun je de namen schrijven van dasje en... handig, zo'n afgevallen tak! Daar kan je andere takken mee uit het water vissen. Wat gaat hij ermee doen? Een hut bouwen? Zit er een kromme tak bij? Daar kun je dit van maken. Zie jij al wat het wordt? Een pijl en boog! Niet schieten hoor! Vlieg op, duif! tak t a k tak! zie jij de a in fietspad. ik zie een hoofdletter a. een brandweerauto. weer een hoofdletter a! mmm, pannenkoeken. in dat woord zit ook een a. de... de a zit in... rat! en in... glasbak! tak! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428969 163 2033-01-01T14:10:00+00:00 70835 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no lezen taal tak letter woordenschat https://schooltv.nl/video-item/de-riem-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19827.w613.r16-9.b03b58d.webp De riem | Kijk en lees Riem! rrr ieie mm plak riem luistergrapjes! Hoor je de ie? au! Mijn oren ik hoor de (ie vrijlaten) en de ie is de middelste letter in: mier! (klein mierenstemmetje) en die snerp ie, zit ook in het woord fiets! en die ie zit in... hee, (fluiten) doe die jas eens open... dan zien we de riem! riem! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428970 89 2033-01-01T14:08:00+00:00 48283 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no lezen taal letter riem woordenschat https://schooltv.nl/video-item/de-reus-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19829.w613.r16-9.a96e88e.webp De reus | Kijk en lees Jaja, reuzen zijn groot en griezelig! Gelukkig bestaan reuzen alleen in sprookjes. En deze reus... lijkt een aardige reus! Stel je voor, dat jij een reus was.. alles is klein, maar jij bent groot. Een kerktoren is hoog en groot, maar als je zelf zo groot bent als een reus kun je om het hoekje van de toren kijken. Dag minimensen! Niet bang zijn hoor! Wij zijn aardige reuzen. Reuzen die naar een reuzenhuis stappen? Niks reuzenhuis! Nou zie je hoe groot ze zijn! Dag hoor! Wij gaan naar huis! Met de trein. Deze trein? Veel te klein he? Was die trein... een reuzentrein? Snap jij dat nou?? Reus!! r eu s reus ik zie de eu in... feestneuzen weer een eu... in ... keuken waar is de eu? ja, ik zie de letter! in het woord: kleurboek de... weet je de naam van deze grote pandabeer een reuzenpanda en dit is de grote oude buiten... deur!! doe de deur dicht, gauw! daar komt de... reus! (lach reus) vriendelijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428971 154 2033-01-01T14:05:00+00:00 68227 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no reus taal lezen letter woordenschat https://schooltv.nl/video-item/de-pauw-kijk-en-lees 2024-01-16T15:47:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19831.w613.r16-9.f5bdc32.webp De pauw | Kijk en lees Daar loopt mijnheer pauw. Wat een staart! Ah hij ziet... mevrouw de pauw aaaaaaa, denkt meneer pauw, zo'n vrouw wil ik nou! Kijk eens vrouw pauw, hoe vind je mijn staart, zo groen en blauw? Zal ik die staart eens goed laten zien? kijk eens mevrouw! mooi he? ik ben zo trots als een pauw! vind je me lief zo? dan trouw ik met jou! dag pauw! Gaf jij een modeshow? met je mooie verenstaart? Dat kunnen wij ook! Zijn we niet mooi? Ja, pauw, onze kleren zijn net zo mooi, als die veren van jou! Ja, wij zijn óók zo trots als een pauw arme pauw! Pauw! p auau w pauw! Zoek de au! kauauwgom lust jij die ook? auaugurken aah, dan moet je weer naar school! in september of... augustus pfff! die au zie ik meteen! daar! au! de (au vrijlaten) zit in deze dierennaam een kauw! en au au au, de au zit in... blauwe plek ! au ! au! mijn oren! hou op met dat ge-au malle pauw! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428972 246 2033-01-01T14:01:00+00:00 81869 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no staart woordenschat pauw letter taal https://schooltv.nl/video-item/de-jas-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19833.w613.r16-9.65cfa25.webp De jas | Kijk en lees Jas j a s jas hoera! feest! leve de letter... j! en hier zit ook een j verstopt in die hockeystick! ik zie de j! ik zie er vier! he, regenpijp! laat de j eens zien ja! daar is ie! de...j... van... wat is dit voor een beest? ah, een jakhals dit speelgoed begint ook met een j... een jojo! 2x j! in dit woord zit maar één j jas! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428973 181 2033-01-01T13:59:00+00:00 59729 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no lezen taal jas letter woordenschat https://schooltv.nl/video-item/de-hut-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19835.w613.r16-9.a8db290.webp De hut | Kijk en lees Ja, die kinderen gaan een hut maken. Maar ze beginnen met een tekening. Zo moet de hut er uitzien. En dan begint de huttenbouw. Ze spannen een touw aan een paar bomen. Dan zoeken ze afgevallen takken. Die takken zetten ze tegen het touw aan. Nou, het lijkt al op een hut! Maar er moet nog een dak op. Een dak van doeken, en muren van lappen. Wat voor hut wordt het? Een zeerovershut? Een spin? Een heksenketel? En een heksenbezem. Die hut wordt vast... een... heksenhut! Daar komen de heksen! Ze brouwen een toverdrank! En ze veranderen in... weg! Ze toveren met planken! O nee, ik zie het al. Dat wordt een... hut! h u t hut! Kom op, we zoeken naar de letter u. De u in juf! Hee, slager, verkoop je vlees met een u? Ja hoor, een hamburger van rundvlees. Hee, wat eet jij? Zit daar een u in? Ja. in yoghurt zit een u. O, die u zie je zo! De u in bus. En de die u zit in de naam van dit dier verstopt. Mus! een jarige! Met een hééél zware schaal traktaties! En een... feestmuts op. En die u zit ook in... hut! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428974 225 2033-01-01T13:56:00+00:00 61039 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no lezen taal woordenschat heks hut letter https://schooltv.nl/video-item/het-huis-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19837.w613.r16-9.b7fa512.webp Het huis | Kijk en lees He stuiterbal neem jij ons mee naar een nieuw woord? en dat woord is... wat denk jij?? huis! h ui s huis zoek maar weer mee naar de letter h... hhagelslag ik zie een hoofdletter h... ja, daar! hoera voor hannah ik zie 3 keer de h..gefeliciteerd hannah! Ik zie cijfers en ook ... een h! jij ook? ja, de van vis? nee de h van haai! daar komt een... helikopter! en die helikopter ziet een bal die op weg is naar... huis! dag huis! vosje heeft er weer een nieuwe letter bij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428975 196 2033-01-01T13:54:00+00:00 83503 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no huis taal lezen letter woordenschat https://schooltv.nl/video-item/het-hout-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19839.w613.r16-9.a095635.webp Het hout | Kijk en lees Ja, hier komt al het hout vandaan... van bomen, omgehakte bomen de boombast wordt eraf geschraapt, weg bastjas! en dan worden al die blote bomen in grote stukken gezaagd zo kunnen die stammen met de vrachtauto mee, naar de houtzagerij en daar worden die boomstammen in platte planken gezaagd zo! Daar kun je een groot vlot van maken. Als je hout zaagt, krijg je houtsnippers, zaagsel niet weggooien! dat zaagsel is voor het hok van je cavia, of je konijn hout h ou t hout jaa ! Een speurtocht naar de letter au ! doe je mee? Ik zie de ou in... tuinkabouter hier staat de ou... helemaal... vooraan aaa, heb jij een ring van... goud? Instappen! moet jij ook naar abcoude? de zit in de naam van deze vis... een goudvis en wat is dit voor touw? nou? een springtouw! daar zit de ou in van... hout. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428976 155 2033-01-01T13:36:00+00:00 60257 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no konijn letter woordenschat hout lezen taal https://schooltv.nl/video-item/de-geit-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19840.w613.r16-9.7be877b.webp De geit | Kijk en lees Dit is een geitenboerderij. Daar wonen een heleboel geiten gezellig bij elkaar en ze krijgen bezoek! fijn! lekker geaaid worden en geiten hapjes krijgen: gras of hooi heee dit geitje heeft nog honger! Malle geit! Nou ja! Straks is die staart eraf! Ja, geiten sabbelen op alles wat ze tegenkomen kom maar geitjes! Jullie krijgen geitenbrokjes geitjes lusten stro en gras, haar en jas, maar geitenbrokjes... zijn het lekkerst maar geborsteld worden is ook heerlijk, mmmm ja, daar! oe, daar jeukt het zo mooi ben ik! Met mijn witte geitensik hee, daar komt nog een geitje aan! geit g ei t vooruit met de geit! wij gaan luisteren naar de.. de ... van... gans! en de g van... goochelaar wat komt er uit jouw hoed? Een geitje! geit! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428977 159 2033-01-01T13:39:00+00:00 55070 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no boerderij letter geit taal woordenschat https://schooltv.nl/video-item/de-duif-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19842.w613.r16-9.691b5ae.webp De duif | Kijk en lees Nee, dit zijn geen goochelduiven, postduiven of tortelduiven - dit zijn stadsduiven. Op zoek naar brood, kruimels, stukjes friet. In een grote stad zie je er wel honderd! En oh, wat kunnen duiven poepen zeg! De duiven in dit hok zijn van de vader van natasja en marco. De duiven hoeven niet te zoeken naar etensrestjes. Ze krijgen lekker duivenvoer. Maar poepen? Nou, dat doen deze duiven ook! weg met die duiventroep. Kijk nou eens! net een flatgebouw! wat dóén die duiven op die nestjes? Ze houden hun kleintjes lekker warm! Die kleintjes zijn net uit een ei gekomen, maar worden vast net zo groot als ma. Duif d ui fff duif een luisterspelletje! hoor je de ffff? de ffff is de laatste letter van deze minikoe... een... kalff! maar hier staat de f vooraan... oh, alwéér een... file! een file.. bwvh... kon ik nou maar vliegen... net als een duif! duif https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428978 162 2033-01-01T13:40:00+00:00 61503 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no lezen letter duif taal woordenschat https://schooltv.nl/video-item/het-bos-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19844.w613.r16-9.d60be85.webp Het bos | Kijk en lees In een bos staan heel veel bomen bij elkaar. Een bos ruikt lekker: mmm .. boslucht. In een bos zitten veel vogels, maar als je goed kijkt, zie je ook mini-beestjes bij zo'n omgevallen boom. Op de bospaadjes kun je lekker wandelen. Maar... niet verdwalen! Hoe zoek je in dit bos de weg? Met die pijlen op die wegwijspaal... of... met wegwijskaartjes in een bos-speurtocht. Wat staat er op dit kaartje? En volg de pijlen. Die kant op. Daar is de omgevallen boom! En... weer een wegwijskaart! Daar is de boomstronk. Langs de pijl... naar het volgende kaartje. Zoek de boom met het gezicht... daar! en dan? Hé, ik ken die stem! Daar is die malle aap uit het apenbosje. Die aap heeft dasje en vosje ook zo laten zoeken... maar nu zijn die twee in het heksenbos. bos b o s bos! de letter o! waar vind je die? rond de klok! puh! makkelijk! waar zit de o verstopt... in die ronde taart! één o? ik zie er wel 3! lachen allemaal! want... daar is de o! de... de o zit in... hond! en de o zit in... gompie! en daar komt het bos weer. een boom, een boom, en nog een boom. en al die bomen samen... dat is een... bos! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428979 237 2033-01-01T13:39:00+00:00 115259 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no boom letter bos lezen taal https://schooltv.nl/video-item/de-bijl-kijk-en-lees 2024-01-04T10:47:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19846.w613.r16-9.c98a124.webp De bijl | Kijk en lees Bijl b ij l bijl! hee, ik zie! zoek de l! van... lleesdas! en de l van llekker plakken met... lijm en de l van lekker leren autorijden in een... lesauto he? ik zie geen ll... o daar! zo'n dansletter ll de... is de llaatste letter van kwall! en van... nou, wat rijmt er op kwal? voetball!! en de ll is delaatste letter van bijl bijl! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428980 93 2033-01-01T13:37:00+00:00 51131 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no hak taal bijl lezen letter https://schooltv.nl/video-item/zwemmen-zwemles 2024-01-16T16:07:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19848.w613.r16-9.f01b6db.webp Zwemmen | Zwemles Hallo, dit is Fleur. En vandaag ga ik met haar zwemmen. Ik doe altijd bandjes om. Maar ik kan al wel een beetje zwemmen, kijk maar, op m'n rug zelfs. Oeps, daar komt Fleur. M het water is lekker warm zeg. Wat gaan we doen? klimmen! Wow, wat zit ik hoog. En nou springen. 1, 2, hoppa! Ik durf...ik durf onder water! Goed he? Fleur moet oefenen op haar rug te zwemmen. Dat is heel erg moeilijk. Zo met je benen doen. Ik kan het al een beetje. Spreid en sluit. Kijk een glijbaan! Daar wil ik ook wel vanaf! Oh we gaan er vanaf! Ha spannend! Hooohhh, wooh, ah! Dat was leuk! Wat is dit? We gaan vanzelf rond! Joepie, dat is lekker, ik hoef helemaal niks te doen! Nog een keer! He een bad met bubbeltjes. Oh het water is heel lekker warm. Mm. Ik voel de bubbeltjes kriebelen aan m'n buik. Ohh. Dit is lekker zeg. Van zwemmen krijg je honger en dorst. Ik zou ook wel een hapje lusten. Dat is lief van je Fleur, dankjewel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428981 186 2033-05-18T03:33:00+00:00 22028 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no zwemles zwemmen badmeester https://schooltv.nl/video-item/post-van-brievenbus-naar-brievenbus 2024-01-04T10:47:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19850.w613.r16-9.34f39bb.webp Post | Van brievenbus naar brievenbus Hallo ik ben Sanne, en Flip komt een dagje logeren. We gaan een kerstkaart maken. Ja, een kerstkaart voor oma. Wat kan Sanne dat goed zeg. Ooohh al die mooie glinster dingetjes. Is dat voor oma? Ja. Mooi, wat heb je gemaakt mooie glitters, en wat staat hier. Flip. Mooi, hoor. Ja, Flip. Heeft Flip ook sterren gemaakt. Jaaa, zeker. Mooi gedaan hoor Flip. Zullen we het op de bus doen., voor oma. Ja. Daar zal oma heel blij mee zijn. Even kijken waar we het in moeten doen. Deze. Flip ook misschien helpen, Ja, hoepla. Hé daar komt de postbode aan. Wat gaat hij doen? Hallo postbode. Mama, hoe komt nou eigenlijk de post bij oma? Met de postbode. Ja, en de postbode brengt alle brieven en kaarten naar het grote postkantoor. En daar worden alle brieven uitgezocht dat noemen ze sorteren. De brieven die naar het zelfde dorp moeten of naar de zelfde stad komen bij elkaar in één bak. En dan kijkt de postcode nog in welke straat de brieven moeten worden gebracht. Kijk dat is de kaart van oma weer. Ik ben zo benieuwd wat ze ervan vind. Hallo, Sanne. Hai oma .Hallo, lieverd. Wat heb je een mooie kaart gemaakt voor oma. Ja, hartstikke leuk. Sanne staat erop en Flip. Ja, die heb ook geholpen. Ja, ik heb ook geholpen. Kom je nog een keer. Ik wist wel dat oma blij zou zijn met onze mooie kaart. Ja, dat doe ik dat vind ik heel erg leuk. Oké, dan moet je oma maar een keer opbellen. Wanneer oma kan komen goed? Oké, goed. Ik vond het heel gezellig bij Sanne, dag tot de volgende keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428982 193 2033-05-18T03:33:00+00:00 57917 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no kaart post postzegel brievenbus brief https://schooltv.nl/video-item/in-de-kinderboekenwinkel-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:47:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19852.w613.r16-9.4b619fd.webp In de kinderboekenwinkel | Met Flip de beer De mamma van Amber kan heel goed voorlezen. Lezen vind ik leuk. Ja, ik zou wel een berenboek willen hebben. Joepie! Een berenboek! En nog een! Wauw, er zijn hier wel veel boeken. Ik vind het wel heel moeilijk om te kiezen hoor. Ik vind ze allemaal leuk! Ja, deze wil ik wel hebben hoor. Die vind ik de allerleukste! Ja. Kinderboekenweek? We krijgen nog een boekje! Wauw. Nou kunnen we lekker lezen in mijn berenboek. Ik vond het heel gezellig bij Amber. Daag! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428983 146 2033-05-18T03:33:00+00:00 17342 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no winkel prentenboek kopen boek https://schooltv.nl/video-item/zeeleeuw-mijn-beessie-is-een-zeeleeuw 2024-01-04T10:47:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19854.w613.r16-9.afefb5b.webp Zeeleeuw | Mijn beessie is een zeeleeuw Mijn beesie heeft snorharen en hij ken op het land en ook in het water. Hij doet kunstjes. En ik vind 'm leuk, omdat.., omdat hij kunstjes kan. Eh, hij.., hij luistert heel goed.Mijn.., mijn beesie is een zeeleeuw.Waarom zijn zeeleeuwen zo dik?Banjo was heel dik hè? Inderdaad, Banjo, die heeft een speklaag, die heeft een vetlaag onder zijn vacht en dat dient om warm te blijven in het water, want een zeeleeuw heeft ongeveer een lichaamstemperatuur van 37 graden en het water is helemaal zo warm niet. En vermits dat hij hoofdzakelijk in het water zit, moet hij iets hebben om zich warm te houden. En dat doet hij hoofdzakelijk met die vetlaag, maar ook met die kleine haartjes die je daarnet hebt gezien hè. Die heeft zo heel kleine zwarte haartjes en die zorgen voor een isolatielaag, hè, voor een luchtlaag die ertussen wordt bewaard. En dat helpt mee om de dieren warm te houden. Maar die vetlaag, dat is hetgeen waardoor je ziet, dat hij zo dik is. En hij wordt ook wel een beetje blubberig in ons.Okay. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428984 76 2033-05-18T03:33:00+00:00 6758 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no dier zuidpool Noordpool zeeleeuw https://schooltv.nl/video-item/tijger-mijn-beessie-is-een-tijger 2024-01-16T15:56:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19856.w613.r16-9.c5ad713.webp Tijger | Mijn beessie is een tijger Mijn lievelingsdier is een soort kat. Ik heb mijn spreekbeurt d'r een keer over gehouden en het was best wel leuk en ik ben er heel veel over te weten gekomen. En ik vind het erge mooie dieren, want hun vacht is erg mooi, ze hebben lange snorharen en ze kunnen erg goed zien. Ennou, ze hebben hele grote, hele sterke poten. En ze hebben best wel een lange staart. Mijn beesie is een tijger. Hai Willem! Hallo! Ik heb een vraag voor je. Zeg het eens? Komt de witte tijger vaak in de natuur voor? Nee, de witte tijger komt eigenlijk niet in de natuur voor, dat komt, je hebt hem misschien net al gezien, omdat hij dus zo heel erg wit is. Nou, als je bijvoorbeeld kijkt naar de gewone tijger, die heeft een hele mooie schutkleur, die is dus bruin met zwart gestreept en als hij dan bijvoorbeeld in het gras zou liggen, dan zie je hem heel slecht. En een witte tijger, als die in het gras ziet liggen, gaat liggen, dan zie je hem dus eigenlijk heel goed. En hij moet bijvoorbeeld gaan jagen, dan ziet al zijn dieren waar hij op jaagt die zien hem over een hele grote afstand, omdat hij zo goed opvalt. Dus hij komt daar niet voor in de natuur. Hoeveel vijanden heeft een tijger? Een tijger heeft geen natuurlijke vijanden. Het is een heel groot en sterk dier. En die wordt dus niet bejaagd door andere dieren. Hij wordt wel bejaagd door de mens, want die jagen op hem, omdat hij een hele mooie vacht heeft en die gebruiken ze als.., als vloerkleed. Maar daardoor gaat het wel heel slecht met de tijger, omdat mensen ze dus allemaal afschieten voor dat soort doeleinden. Ja. Ja? Ja, is goed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428985 119 2033-05-18T03:33:00+00:00 29089 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no roofdier dier bedreigd tijger prooi natuur https://schooltv.nl/video-item/schildpad-mijn-beessie-is-een-schildpad 2024-01-04T10:47:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19858.w613.r16-9.011921a.webp Schildpad | Mijn beessie is een schildpad Mijn beesie leeft onder water, ze kunnen ook op het land, ze leggen eitjes en eentje is heel grappig, omdat ie wel eens op één pootje gaat staan, net alsof ie aan balletten is. En daarom vind ik ze heel leuk. Mijn beesie is een schildpad. Hallo. Hallo.Ik heb een vraagje. Vertel, wat is je vraag? Waarom hebben schildpadden geen tanden? Waarom hebben schildpadden geen tanden? Schildpadden hebben geen tanden, ik zal deze even pakken, maar ze hebben wel een hele scherpe richel bij hun bek. En daarmee kunnen ze bijten. Ze hebben geen tanden, want ze kauwen niet, ze kauwen niet het voedsel fijn, maar ze grijpen iets beet en dan slikken ze het zo door. In het wild eten ze visjes en ze eten plantjes, waterplantjes. En die waterplantjes, die pakken ze beet en die scheuren ze af, en dan slikken ze ze zo door. En de visjes, die pakken ze ook, dat zijn kleine visjes, en die bijten ze fijn, maar ze bijten maar één keer en dan slikken ze ze ook zo door, zonder te kauwen. Daarom hebben ze geen tanden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428986 94 2033-05-18T03:33:00+00:00 37405 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no eten dier schildpad reptiel natuur https://schooltv.nl/video-item/pony-mijn-beessie-is-een-pony 2024-01-04T10:47:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19860.w613.r16-9.8028de9.webp Pony | Mijn beessie is een pony Mijn beesie is wit en hij eet heel graag appels en wortels, en hij heeft, ik vind het altijd zo leuk, omdat ie altijd lekker hard wil rennen. Enhij heeft hoeven en het is een zoogdier.Mijn beesie is een pony.Ik heb een vraagje.Nou, vertel!Kunnen paarden en pony's ook vriendjes worden?Ja, dat kan! Dat merk je vaak beter als ze in de wei staan, zo op stal is het soms moeilijk te zien, maar in de wei merk je, dat die paarden dan heel dicht bij elkaar gaan staan en als er één wegloopt, dan loopt de ander er achteraan. Dus dat loopt dan als een soort treintje door de wei. En soms merk je ook, dat als er één weg is geweest of als je, als je deze b.v. weghaalt, dat die naar 'm hinnikt, zo van: waar blijf je?. En in de wei ook. Als ie dan weer terugkomt, dan komt ie erop af gedraafd en dan doen ze hun oren naar voren en hun neus naar voren, en dan besnuffelen ze elkaar. En dan gaan ze lekker weer tevreden bij elkaar staan. Dus dat kan heel goed! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428987 84 2033-05-18T03:33:00+00:00 19019 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no vriendschap pony dier https://schooltv.nl/video-item/olifant-mijn-beessie-is-een-olifant 2024-01-04T10:47:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19862.w613.r16-9.a244f0b.webp Olifant | Mijn beessie is een olifant Mijn beesie is een beschermde diersoort en erg groot in de wilde natuur. En als ze in de dierentuin zijn, worden ze veel kleiner. Overal op hun huid hebben ze haren zitten en dan ze pakken hun eten met hun neus. En daarom... En ze hebben ook een heel klein puntje op de neus zitten. Ze pakken het met de neus en daarna stoppen ze het in de mond. En ze zijn erg lief. En daarom zijn..., is het mijn lievelingsbeesie. Mijn beesie is een olifant. Hebben de olifanten echt een goed geheugen? Ja, olifanten hebben een heel goed geheugen! Olifanten kunnen heel goed onthouden waar ze ooit eens voedsel hebben gevonden, waar ze water kunnen vinden om te drinken. Ze herkennen elkaar ook na hele lange tijd nog. Als olifanten met mekaar opgegroeid zijn en ze zijn op een gegeven moment, als die groep is uit elkaar gegaan, en ze zouden elkaar een jaar of nog langer later weer tegenkomen, dan herkennen ze elkaar nog. Dan weten ze nog precies van: jij bent familie van mij. Dus in zoverre kunnen olifanten heel goed onthouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428988 99 2033-05-18T03:33:00+00:00 25057 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no olifant geheugen slurf https://schooltv.nl/video-item/leeuw-mijn-beessie-is-een-leeuw 2024-01-04T10:47:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19864.w613.r16-9.539c0a5.webp Leeuw | Mijn beessie is een leeuw Nou, dit dier is mijn lievelingsdier al vanaf mijn 2de en het is ook mijn lievelingsdier, omdat ie zo hard brult en het mannetje heeft van die mooie manen. Ik lees er in de Encyclopedie over en dat probeer ik uit mijn hoofd te kennen. En dan ik weet ook al wat ze eten en dat zijn zebra's en antilopen. Mijn beesie is een leeuw. Hoi. Hallo! Ik heb een vraag. Zeg het eens? Ja, waarom hebben mannetjesleeuwen manen en vrouwtjesleeuwen niet? Nou, mannetjesleeuwen, die lijken dan wat stoerder en wat breder doordat ze die manen hebben. Je ziet het heel duidelijk hè: een vrouwtje ziet er wat kleiner uit, een mannetje is wat groter. En dat komt eigenlijk doordat ie hormonen in zijn bloed heeft zitten, hormonen zijn stoffen, en die zorgen ervoor, dat die manen gaan groeien. En hoe groter en stoerder ze er uitzien, hoe meer vrouwtjes er naar hun luisteren. En dan blijven die netjes bij die man en kan hij goed ervoor zorgen. Ja, ik snap het. Ja?Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428989 90 2033-05-18T03:33:00+00:00 40143 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no roofdier leeuw kat https://schooltv.nl/video-item/lama-mijn-beessie-is-een-lama 2024-01-04T10:47:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19866.w613.r16-9.1207fa0.webp Lama | Mijn beessie is een lama Mijn beesie is soms zwart, wit en bruin. Het heeft twee tenen. En heel scheve tanden. Dat vind ik er heel leuk aan. En als ie eet, komen die lippen zo open en dan weer toe. En hij spuugt. Mijn beesie is een lama. Waarom spugen lama's? Lama's spugen uit verdediging tegenover andere lama's en de andere dieren die hier rondlopen, zoals de ezels en de pony's, maar de kamelen spugen ook. En wat spugen lama's? Lama's spugen geen speeksel: ze spugen eigenlijk sappen dat via de pens naar boven komen en half, ja, half verteerd voedsel en dat is zuur, en dat stinkt verschrikkelijk hard. Oh, het is zoiets als maagzuur? Ja. Maar onze lama's hebben bij mijn weten nog nooit naar een verzorger gespuugd! En die kamelen, spugen die hetzelfde als een lama? Die spugen hetzelfde, alleen een beetje meer. Okay. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428990 95 2033-05-18T03:33:00+00:00 11170 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no speeksel dier lama https://schooltv.nl/video-item/koe-mijn-beessie-is-een-koe 2024-01-16T15:48:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19868.w613.r16-9.e50cb4e.webp Koe | Mijn Beessie is een koe Mijn beessie heeft een wit met zwarte vlekken op de wang. Ze is.., ze is even groot als mij. Ze heeft lange poten en ook een lange staart. Het is mijn lievelingsdier, omdat ze heel gek kan doen. En ze is heel groot en je kan haar heel goed aaien. Mijn beesie is een koe. Waarom geven koeien melk? Dat kan ik je wel uitleggen: een koe geeft eigenlijk melk voor.., voor het kalfje. Maar wij hebben bedacht, dat wij die melk eigenlijk ook willen drinken, want dat vinden we heel erg lekker. Dus: blijven we de koe melken en daardoor blijft ze ook melk geven. En daardoor geeft ze heel veel melk. En dat blijft ze maar doordoen en die houden wij lekker voor onszelf. Ja, en dan ga ik weer naar huis met Gurtje. Okay, tot ziens! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428991 77 2033-05-18T03:33:00+00:00 47790 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no rund melk grazen https://schooltv.nl/video-item/kat-mijn-beessie-is-een-kat 2024-01-16T15:27:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19870.w613.r16-9.67f9e07.webp Kat | Mijn beessie is een kat Mijn beesie is zwart met wit en hij heeft 4 poten. En ik vind hem heel leuk, omdat ie elke keer zijn evenwicht verliest, en dan valt ie van de schutting af. En ik vind ik hem heel leuk, omdat ik hem overal kan aaien en overal kusjes kan geven, en.., en kopjes geven. Mijn beesie is een poes. Waarvoor krijgen katten altijd een dikke staart als ze boos zijn en dat ze gaan blazen? Nou, dat zal ik je uitleggen. Hoe heet je poes? Marfy. Marfy, nou, kijk: als Marfy boos is of als ie bang is, dan probeert ie zich zo groot mogelijk te maken. Dan hoopt ie, dat de ander, of dat nou een poes is of een mens, dat ie weggaat, dat ze bang van hem worden. En hij maakt zich heel groot door al zijn haren op te zetten, soms maken ze ook een hoge rug, en door de haren van zijn staart op te zetten. Dan krijgt ie een hele dikke staart en dan lijkt ie veel groter dan ie is. En dan gaat ie ook blazen, want als je blaast, dan moet je heel diep ademhalen en dan lijk je ook groter dan je bent. En dan hoopt ie, dat ie niet hoeft te vechten, dat de ander dan begrijpt van: nou, die is heel erg boos, laat ik maar heel gauw maken dat ik wegkom!. En daarom blazen ze. Was dat het antwoord op je vraag? Ja! Okay, dan mag je Marfy weer meenemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428992 109 2033-05-18T03:33:00+00:00 30642 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no kat huisdier https://schooltv.nl/video-item/de-kameel-mijn-beessie-is-een-kameel 2024-01-04T10:47:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19872.w613.r16-9.028f381.webp De kameel | Mijn beessie is een kameel Mijn beessie is bruin, heeft vier poten. Hij heeft een beetje gekke lippen en twee bulten op zijn rug. Ik vind hem zo lief, omdat hij twee bulten op zijn rug heeft, omdat hij zo lief kijkt en omdat van zijn vacht in de winter jassen worden gemaakt. Mijn beessie is een kameel. Ik heb een vraagje. Waarom heeft een kameel bulten op zijn rug en wat zit erin? Dierendeskundige: Dat is een goede vraag. Die bulten op zijn rug zijn reserve-voorraden. Kamelen leven in woestijngebieden, dat weet je denk ik wel. Dar kunnen ze heel veel dagen zonder water. In die bulten slaan ze voedsel op en water. Niet als voedsel en water, maar in de vorm van vet. Net zoals dieren die voor de winterslaap heel veel gaan eten, en dan een dikke vetlaag opslaan onder hun huid, zodat ze dat de hele winter een beetje verteren, zo gaat het ook bij kamelen. Die eten en drinken zich vol vlak voordat ze de woestijn in gaan. Dat wordt opgeslagen in die bulten als vet, en dan kunne ze 40 dagen zonder eten, omdat ze een reserve-voorraad hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428993 99 2033-05-18T03:33:00+00:00 12688 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no dier woestijn kameel bult natuur https://schooltv.nl/video-item/de-hond-mijn-beessie-is-een-hond 2024-01-04T10:47:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19874.w613.r16-9.7dbfa2c.webp De hond | Mijn beessie is een hond Ik heb een dier dat wit met zwarte stippen is. Hij is harstikke aardig omdat hij van die mooie kraaloogjes heeft en zo'n mooie vacht die je zo lekker kunt knuffelen. Soms is hij ook nog wel een beetje ongehoorzaam. Dan zeg je kom hier, en dan rent hij weg. Dat heeft hij wel een beetje van mij eigenlijk. Hij heeft ook een keer iets heel stouts gedaan: mij in de sloot geduwd. Mijn beessie is een hond. Hoe reageert een hondje op het baasje? Ik ben een beetje ongehoorzaam en mijn hondje ook een beetje. Heeft dat met elkaar te maken? Dierenarts: Ja, dat kan heel goed met elkaar te maken hebben. Je ziet vaak dat als mensen heel rustig zijn, dat honden dan heel rustig zijn, of als mensen heel vrolijk zijn, dat honden heel vrolijk zijn. Dus het zou kunnen dat als jij ondeugend bent, dat je hond denkt: ha, ik ga lekker meedoen. Honden kunnen heel goed aanvoelen hoe hun baasje zich voelt. Ze worden rustiger of ze gaan bijvoorbeeld hun baasje troosten als hij verdrietig is. Ze kunnen heel goed voelen wat jij voelt. Als je wilt dat je hond minder ondeugend is, dan kan dat. Dan moet je gewoon heel duidelijk naar hem zijn, goed opvoeden. Zorgen dat hij goed luistert, en zorgen dat iedereen bij jou in huis hetzelfde goed vindt en niet goed vindt. Dan weet de hond ook goed wat hij wel en niet mag en wordt hij minder ondeugend. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428994 110 2033-05-18T03:33:00+00:00 30981 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no hond gedrag huisdier dier dierenarts https://schooltv.nl/video-item/tanden-en-kiezen-wisselen-van-melkgebit-naar-grotemensengebit 2024-01-16T16:23:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19875.w613.r16-9.5f59b7c.webp Tanden en kiezen wisselen | Van melkgebit naar grotemensengebit Je melkgebit heeft 8 snijtanden, 4 hoektanden en 8 kiezen, 20 in totaal dus. Een blijvend gebit heeft 8 snijtanden, 4 hoektanden maar wel 20 kiezen, dat zijn er dus 32! Om een blijvend gebit te krijgen moet je wisselen. Dat wisselen gebeurt natuurlijk niet zonder reden, als je groeit, groeit ook je mond en je kaak. Als je je melkgebit dan zou houden, dan ziet dat er ongeveer zó uit, geen gezicht toch? Je melktanden zijn dan veel te klein. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428995 43 2033-05-18T03:33:00+00:00 59722 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no gebit kies tand https://schooltv.nl/video-item/tanden-en-kiezen-de-functie-en-bouw-van-tanden-en-kiezen 2024-01-04T10:47:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19876.w613.r16-9.8d2dbc7.webp Tanden en kiezen | De functie en bouw van tanden en kiezen Tanden zijn eigenlijk een soort gereedschap. Als je een stukje vlees van het bot afscheurt gebruik je je hoektanden. Met je kiezen vermaal je je voedsel. Je tanden en kiezen zitten vast in je kaak met een wortel. Een tand heeft er één, een kies heeft er meerdere. Om je tanden heen zit een laagje glazuur, dit beschermt je gebit. Met fluor, dat is een stof die in tandpasta zit kun je het glazuur sterker maken. Onder het glazuur zit het tandbeen, dit is minder hard dan het glazuur. Binnenin het tandbeen liggen allemaal bloedvaatjes en zenuwen, daar is het dus helemaal zacht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428996 52 2033-05-18T03:33:00+00:00 91936 2003-12-10T23:59:00+00:00 yes no lichaam kies tand gebit https://schooltv.nl/video-item/luchtweerstand-met-ribbeltjes-op-je-pak-sneller-schaatsen 2024-01-25T13:39:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19878.w613.r16-9.4d1173a.webp Luchtweerstand | Met ribbeltjes op je pak sneller schaatsen Bij veel sporten gaat het erom wie de snelste is. En we worden steeds sneller. Niet alleen door meer en anders te trainen, zoals krachttraining, maar ook door andere technieken. Zo zijn veel sporters, en dus ook schaatsers, de laatste jaren op zoek naar manieren om hun luchtweerstand te verkleinen. Schaatsers hebben veel last van luchtweerstand. Als je als schaatser 40 km per uur gaat voel je een flinke wind. Dat is de lucht die je tegen houdt. Net als wind tegen tijdens het fietsen of een flinke woei op het strand. Als een schaatser vooruit beweegt door lucht, drukt de schaatser de lucht voor zich opzij. Hierdoor ontstaat voor de schaatser een hogedrukgebied. Achter de schaatser komen de luchtstromen niet meer netjes bij elkaar. Dan ontstaat er een lage druk. Het drukverschil tussen de voorkant en de achterkant zorgt ervoor dat er een kracht ontstaat die naar achteren gericht is. Om die kracht kleiner te maken moet het verschil in druk kleiner worden gemaakt. Als de lucht beter langs de schaatser glijdt, langer blijft zitten zeg maar, ontstaat er een minder groot lagedrukgebied. Ook wel zog genoemd. De vorm van het menselijk lichaam is stomp en er ontstaan veel wervelingen als het met een flinke snelheid door de lucht gaat. Een groot zog. Als je het oppervlak van de sporter verstoort door ribbeltjes of uitstekende puntjes, blijft de lucht als het ware langer kleven aan het lichaam. Hierdoor snijdt het lichaam mooier door de lucht, er ontstaat een kleiner zog en dus minder drukverschil. Bij testen in een windtunnel bleek dat als je zigzagtape aanbrengt op o.a. de benen en het hoofd van de schaatser dit zijn drukweerstand aanzienlijk verlaagde. En deze techniek leverde de nodige medailles op voor de Nederlandse schaatsers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428997 140 2033-05-18T03:33:00+00:00 25438 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no kracht wrijving luchtweerstand https://schooltv.nl/video-item/waterbestendig-materiaal-want-bruggen-of-sluizen-mogen-niet-slijten 2024-01-04T10:47:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19880.w613.r16-9.5be3fad.webp Waterbestendig materiaal | Want bruggen of sluizen mogen niet slijten Constructies in en bij het water slijten snel. Zo gaan metalen die in contact komen met water en lucht roesten, of wel oxideren. Daarom probeert men materialen te vinden die ervoor zorgen dat een waterwerk minder snel slijt en minder onderhoud vraagt. Oude sluisdeuren kun je vervangen door deuren van kunststof. Kunststof slijt niet. Het is wel veel duurder om te maken, maar door het geringe onderhoud worden de kosten op den duur minder. Een andere oplossing is een aluminium deklaag. Die kan op stalen sluisdeuren worden gespoten. Staal of ijzer wordt poreus als het oxideert. Het staal gaat dan kapot.. Aluminium roest anders. Door het oxideren sluit het luchtdicht af. Daardoor roest het niet verder. Het onderliggende staal van de sluisdeur waar het aluminium op is gespoten, wordt beschermd door de luchtdichte geoxideerde aluminium laag. Een ander materiaal dat goed tegen water bestand is, is beton. Het nieuwste beton is zo hard, dat het niet versterkt hoeft te worden met ijzer. Het kan makkelijk in een omgeving met veel water gebruikt worden. Een brug van beton roest niet en vraagt weinig onderhoud. Er zijn nu zelfs experimenten waar beton gebruikt wordt voor beweegbare bruggen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428998 108 2033-01-01T15:21:00+00:00 10964 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no sluis water constructie waterwerk brug techniek https://schooltv.nl/video-item/sorteren-klein-bij-klein-geel-bij-geel 2024-01-04T10:47:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19882.w613.r16-9.260a6b5.webp Sorteren | Klein bij klein, geel bij geel Grote komkommers, kleine komkommers, kromme komkommers. Nog steeds wordt er met de hand gesorteerd. Maar dat kost erg veel tijd, dus er zijn allerlei sorteermachines ontworpen. Sorteren op grootte, gewicht, op kleur, maar ook op inhoud. Deze tomaten worden op kleur en vorm gesorteerd. Een camera maakt een opname van de tomaat. Deze wordt bekeken door een computer. En de computer zorgt dat de tomaten in het juiste kratje vallen. Zo zijn er verschillende kwaliteiten tomaten voor verschillende prijzen. Ook voor aardappels is er een sorteermachine ontworpen. De aardappels worden gefotografeerd. Alleen die aardappels die volgens de computer lijken op de foto van de ideale aardappel mogen door naar de groenteboer. Verder lijden aardappels nog wel eens aan bruinrot of andere ziektes. Door de foto's te analyseren door de computer kan men slechte aardappels scheiden van de goeie. En op die manier krijgen we de goede aardappels bij de groenteboer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428999 81 2033-05-18T03:33:00+00:00 12427 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no automatisch industrie productie sorteren groente https://schooltv.nl/video-item/operatierobot-durf-jij-het-aan 2024-01-16T15:14:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19884.w613.r16-9.ae673ff.webp Operatierobot | Durf jij het aan? Bij een operatie worden tegenwoordig de nieuwste technieken gebruikt. Zo wordt er bij een kijkoperatie gewerkt met een klein videocameraatje dat door een klein gaatje naar binnen gaat. De chirurg kan zo precies zien waar hij mee bezig is. Alleen zijn alle bewegingen nu precies omgedraaid: rechts is links en links is rechts. En als de chirurg dieper het lichaam ingaat met zijn instrumenten, wordt de uitslag steeds groter en wordt de chirurg steeds onhandiger. Daarom zijn er nu operatierobots. Deze apparaten maken van rechts weer rechts en van links weer links. De uitslag van de instrumenten wordt weer teruggebracht naar normale proporties. En heel belangrijk, de chirurg ziet alles weer driedimensionaal. De chirurg geeft continu opdrachten met zijn handen en deze worden door de robot omgerekend en uitgevoerd. Maar er zijn nog wel een paar nadelen aan zo'n robot. Interview Ivo Broeders: Wat je hier eigenlijk zag, is de eerste generatie van zo'n robotsysteem, waar we mee werken. Dat werkt, als je praat over het bewegen van die instrumentjes en het zien van je operatieterrein, werkt dat eigenlijk al heel erg goed. Het grootste probleem dat we er nu nog mee hebben, is dat ik helemaal niks voel. Als ik bijvoorbeeld een hechting plaats door het weefsel, dan voel ik niet de weerstand, die ik eigenlijk zou willen voelen. Als ik een knoopje moet aantrekken, dan wil je als chirurg weten hoe hard moet je zo'n knoopje aantrekken. Hoeveel spanning moet ik erop zetten, hoe zorg ik dat het goed blijf liggen en dat ik niet het weefsel afsnoer. En dat gevoel dat zit helemaal nog niet in zo'n robotsysteem. Nu is het nog zo dat ieder stapje, ieder hechtinkje, ieder knipje, wordt door de chirurg rechtstreeks aangestuurd. Die robot die volgt alleen maar. Die pakt de chirurg bij de hand en helpt hem om handiger te zijn. In de toekomst zal de chirurg ook kunnen zeggen, wellicht: hecht daar even of leg daar dat knoopje. En dan zal die robot het weefsel herkennen, die zal de draadjes herkennen en die zal die beweging automatisch uitvoeren. Maar dan zijn we toch wel al heel wat jaren verder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429000 140 2033-05-18T03:33:00+00:00 9866 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no robot ziekenhuis dokter chirurgie operatie lichaam https://schooltv.nl/video-item/het-ontwerpen-van-gebouwen-niet-alleen-meer-met-pen-en-papier 2024-01-16T15:42:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19886.w613.r16-9.ed1717e.webp Het ontwerpen van gebouwen | Niet alleen meer met pen en papier Architecten en stedenbouwkundigen gebruiken vaak de computer om mensen een idee te geven van hoe een gebouw of een plein eruit zal zien als het straks af is. De basis van een ontwerp is nog altijd een tekening op papier. Er worden ook modellen en maquettes van ontwerptekeningen gemaakt. Dit zijn fantastisch mooi gemaakte modellen op schaal. Op deze manier kun je kijken op welk tijdstip de schaduw binnenvalt of hoe een ontwerp zich gedraagt bij forse wind. Maar met de computer kun je de werkelijkheid nog beter benaderen. Je kunt als het ware al door het toekomstige gebouw heenlopen, deuren openen en de lift nemen. Je kunt zien of iedereen genoeg ruimte heeft en of je het gebouw wel mooi vindt. Ook kan op deze manier berekend worden hoeveel bouwmateriaal er nodig is en wat de kosten daarvan zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429001 131 2033-01-01T13:11:00+00:00 49381 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no computer architectuur ontwerpen gebouw bouwkunst https://schooltv.nl/video-item/weghalen-van-boorplatforms-de-diepte-in 2024-01-16T16:27:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19888.w613.r16-9.93409cb.webp Weghalen van boorplatforms | De diepte in! Nog niet zo lang geleden werden de boortorens zomaar in de zee geplaatst, zonder na te denken wat er mee moest gebeuren als de olievelden leeg zouden zijn. Als de boorplatforms geen dienst meer konden doen, werden de boortorens gesloopt en de torens omgegooid in zee. Nu moeten bedrijven bij de bouw van grote constructies al rekening houden met wat mee moet gebeuren als de constructie ouder of overbodig wordt, en dus weggehaald moet worden. Voor boorplatforms en boortorens is er inmiddels een soort boot ontworpen die onder water deze grote constructies kan verwijderen. In plaats van op volle zee de platforms stukje bij beetje uit elkaar te halen worden ze door de excalibur in een keer op het dek gehesen en in één stuk weggevaren. Dit werkt zo: twee boten varen om het platform en maken deze los van de toren. Daarna wordt de toren horizontaal uit het water getrokken volgens het hefboomprincipe en op de boot geschoven. Daarna wordt alles naar de haven gevaren. Aan land wordt het platform verder gesloopt. Dat is een stuk makkelijker en goedkoper. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429002 207 2033-01-01T15:30:00+00:00 10208 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no booreiland grondstof olie boren zee https://schooltv.nl/video-item/moleculen-kunnen-we-ooit-alles-zelf-namaken 2024-01-04T10:47:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19890.w613.r16-9.4a7137f.webp Moleculen | Kunnen we ooit alles zelf namaken? Als je iets helemaal wilt maken zoals je het zelf wilt, moet je bij het kleinste onderdeeltje beginnen. Bijvoorbeeld bij die speciale baksteen van je droomhuis. Die bestaat niet, dus moet je hem zelf maken. Als je daar speciaal zand voor nodig hebt, dat ook niet bestaat, moet je dat zand zelf samenstellen uit de kleinste zanddeeltjes die er zijn. En zo werkt ook nanotechnologie. Het maken van iets uit de kleinste onderdelen die je kunt vinden. Die kleinste onderdelen heten de moleculen. Moleculen zijn een miljoenste van een millimeter groot. Dat noemen we een nanometer. Als je precies weet welke moleculen je gebruikt...en hoe je ze gebruikt, kun je elke denkbaar materiaal in elkaar zetten. De voordelen van het bouwen met moleculen is dat je alles kan namaken. Zo zou je bijvoorbeeld huid kunnen namaken, voor mensen die heel erg verbrand zijn. Ook kan je hele kleine en hele slimme computers maken. Nanotechnologie komt van nanometer. Een nanometer is een miljoenste millimeter en dat is ongeveer net zo groot als de gemiddelde molecuul. Er zijn al producten die op nanoschaal worden gemaakt. Bepaalde lagen op brillen, om te ontspiegelen bijvoorbeeld, zijn maar een paar moleculen dik. En in zonnebrand zitten hele kleine deeltjes die ultraviolet licht kunnen opnemen. Dat is het licht waar onze huid van verbrandt. Dus met een laag van die deeltjes op je huid wordt het ultraviolette licht niet door je huid opgenomen en verbrand je niet. In theorie kun je materialen precies zo kan samenstellen als je wilt, met precies de eigenschappen die je belangrijk vindt. De mogelijkheden lijken dan ook ongelooflijk. Er wordt veel gewerkt aan medicijnen zonder bijwerkingen. Ook worden er hele dunne zonnecellen gemaakt. Die zijn veel goedkoper en flexibeler. Echt molecuul voor molecuul beetpakken is nog wel een tijdrovende zaak. Moleculen bewegen zich anders dan wij gewend zijn. De manier waarop moleculen bewegen noemen we quantummechanica. Genoeg ideeën over nanotechnologie, maar nog lang niet altijd uit te voeren. Voorlopig wordt er nog veel onderzoek gedaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429003 138 2033-01-01T16:34:00+00:00 19683 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no nanotechnologie molecuul productie https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-je-mobiel-zender-ontvanger-coderen 2024-01-04T10:47:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19892.w613.r16-9.77116e0.webp Hoe werkt je mobiel? | Zender, ontvanger, coderen Kunnen we nog wel zonder mobiele telefoon? Overal op straat, in het park of in de auto, zie je mensen telefoneren. Een paar jaar geleden waren deze telefoons nog erg zeldzaam en je kon ze ook niet zomaar in je broekzak stoppen. Eigenlijk is je mobieltje de opvolger van de zendradio. Alleen kon je daarmee niet verzenden én ontvangen tegelijk. Dat kan je mobiel wel. Hiervoor zijn er netwerken aangelegd. Zo'n netwerk bestaat uit allemaal antennes. Via die antennes is een mobiele telefoon verbonden met een uitzendmast en die is weer verbonden met een centrale. Die centrale weet bij welke antenne die andere telefoon uithangt en regelt dat het gesprek van de ene naar andere mobiele telefoon gaat. Er is dan een lijn gemaakt waarover twee telefoons met elkaar spraakberichten kunnen uitwisselen....gewoon praten dus. Ook als je naast elkaar staat, gaat het gesprek toch via die grote omweg. Bij mobiele telefonie moet jouw spraak omgezet worden in elektromagnetische golven. Dit gebeurt door chips in de telefoon. Jouw stem wordt omgezet in een elektrisch signaal. Een analoog signaal, dat betekent dat het geluid is opgedeeld in een eindeloze hoeveelheid kleine deeltjes. Dit analoge signaal wordt omgezet naar een digitaal signaal, minder deeltjes, dus minder ruimte innemend, en wordt dan verstuurd. Eenmaal weer in de telefoon van de gesprekspartner wordt het signaal weer analoog gemaakt en kan je het geluid horen. Dit omzetten van analoog naar digitaal en terug heet coderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429004 120 2033-05-18T03:33:00+00:00 43920 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no techniek gsm mobiele telefoon digitaal technologie https://schooltv.nl/video-item/fitness-een-kwestie-van-het-overbrengen-van-krachten 2024-01-04T10:47:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19894.w613.r16-9.abb640f.webp Fitness | Een kwestie van het overbrengen van krachten Bij fitnessapparatuur worden krachten en bewegingen van het apparaat naar de mens en andersom overgebracht. We hebben te maken met de zwaartekracht, de normaalkracht, dat is de kracht waarmee je het apparaat terugduwt, wrijving en spierkracht. Als we een fitnessapparaat gebruiken combineren we twee mechanische systemen: het menselijk lichaam en het apparaat. De meeste fitnessapparaten dienen om weerstand op te wekken die we dan met onze spieren moeten overwinnen. Eén manier om weerstand te vergroten is de wrijving te laten toenemen. Denk maar aan het aantrekken van de remmen als je fietst. Bij de roeimachine wordt weerstand opgewekt door schoepen. Die schoepen vangen lucht en die luchtweerstand remt af. Zo wordt het steeds zwaarder om te roeien. De meeste apparaten voor gewichtstraining bestaan uit een systeem met katrollen, hefbomen en gewichten. Voor elke beweging of spiergroep is een ander apparaat. Hier worden de armen getraind. De normaalkracht is even groot als de spierkracht. Via katrollen wordt de zwaartekracht omgezet in normaalkracht. De spierkracht is gelijk aan de normaalkracht, die door het apparaat op de rug wordt uitgeoefend. En de rug duwt met een even grote spierkracht terug. Bij de oefeningen verplaatsen we de gewichten. Meestal omhoog. Daarbij spelen de zwaartekracht en de spierkracht een rol. Door het gewicht te verhogen, wordt de zwaartekracht groter, en moeten we dus meer spierkracht gebruiken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429005 121 2033-05-18T03:33:00+00:00 12607 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no conditie katrol fitness kracht gewicht https://schooltv.nl/video-item/nulenergie-woningen-welke-energiebesparende-maatregelen-zijn-er 2024-01-04T10:47:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19896.w613.r16-9.c418fed.webp Nulenergie-woningen | Welke energiebesparende maatregelen zijn er? Dit zijn nulenergie-woningen. Huizen die zelf energie kunnen winnen op verschillende manieren. Als ze net zoveel energie verbruiken als dat ze winnen, zijn het nulenergie-woningen. De balans is nul. Energie winnen kan bijvoorbeeld door zonnepanelen op je dak te plaatsen. Zonne-energie wordt dan omgezet in elektriciteit. Een andere manier is zonneboilers. Dat zijn zwarte panelen, waar water door stroomt. Door de zwarte kleur wordt veel zonne-energie opgenomen. Naast energiewinning kun je ook op verschillende manieren energie besparen. Door natuurlijke lichtinval en dus veel zon in huis, kan de verwarming lager worden gezet worden en het licht overdag uit worden gelaten. Dubbele ramen isoleren veel beter dan enkele. Dat komt doordat er stilstaande lucht tussen die twee ramen zit. Stilstaande lucht heeft een laag warmtegeleidingscoëfficiënt. Dat wil zeggen dat er weinig warmte door verdwijnt. Met glaswol of ander isolatiemateriaal kun je muren, plafonds en vloeren isoleren, zodat warmte niet onnodig wegstroomt. Er kan ook veel energie bespaard worden door zuinige apparatuur te gebruiken. Dat begint al bij zuinige spaarlampen. Maar ook een apparaat als een warmtepomp is energiebesparend. Die zorgt voor de verwarming in huis. In een warmtepomp wordt koude lucht samengedrukt en die wordt dan warm. Een warmtepomp is zuiniger dan een ketel op gas. Een warmtemuur is een alternatief voor verwarmingsradiatoren. Een hele muur straalt warmte uit omdat er buizen doorheen lopen die gevuld zijn met warm water. De ruimte is snel warm met minder energie. Een nieuwe vorm van energiebesparing is het werken met sensoren. Die zien waar wel of geen mensen aanwezig zijn in huis. De computer kan dan de verwarming en het licht uit doen in gedeeltes van het huis waar niemand is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429006 123 2033-01-01T16:52:00+00:00 32127 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no energie isolatie besparen https://schooltv.nl/video-item/elektriciteit-uit-kolen-en-gas-hoe-lang-kan-dat-nog 2024-01-04T10:47:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19898.w613.r16-9.f2f8ed3.webp Elektriciteit uit kolen en gas | Hoe lang kan dat nog? In ons moderne leven gebruiken we veel elektrische apparaten: wasmachines, lampen, televisies, computers.... Die apparaten gebruiken veel elektriciteit. Elektriciteit wordt opgewekt in elektriciteitscentrales. Daar staan deze turbines, te vergelijken met een dynamo van een fiets, en die worden aangedreven door stoom. Stoom krijg je door water te verwarmen. Dat doe je met vuur. En vuur kun je maken met kolen of gas. Kolen en gas zijn fossiele brandstoffen. Maar... fossiele brandstoffen raken op en zorgen voor vervuiling. Bij verbranding van fossiele brandstoffen komen gassen vrij die een deken om de aarde heen vormen. Dit heet het broeikaseffect. Hierdoor wordt het warmer op aarde, smelten de poolkappen en stijgt het water. Dit zorgt voor overstromingen. Daarom wordt er gekeken naar andere brandstoffen om elektriciteit mee op te wekken. Bijvoorbeeld wind en biomassa. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429007 65 2033-01-01T14:44:00+00:00 73220 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no elektriciteit elektronica energiebron gas steenkool energie fossiele brandstof https://schooltv.nl/video-item/schonere-autos-we-willen-die-auto-niet-uit 2024-01-04T10:47:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19900.w613.r16-9.00cfcfc.webp Schonere auto's | We willen die auto niet uit In Nederland hebben we al jaren een fileprobleem. Er zijn teveel mensen die met de auto gaan. En met al die auto's vervuilen we het milieu, nl. door de uitlaatgassen. De laatste 30 jaar zie je soms boven steden smog hangen. Smog is een samenvoeging van de woorden smoke, en fog, Engels voor rook en mist. Het is vaak een dikke laag uitlaatgassen die niet weg kan waaien. Smog is slecht voor de gezondheid van mensen. Daarom werden er oplossingen bedacht. Minder auto's zou natuurlijk een oplossing zijn, maar dat is moeilijk. Mensen hebben een voorkeur om met hun eigen auto ergens naar toe te gaan. Een andere oplossing is schonere auto's. Dat kan door een schonere motor te maken of door de uitlaatgassen zelf schoner te maken. Dat laatste was het makkelijkst. Dat kon met de katalysator. Elke auto heeft tegenwoordig een katalysator. Daarin worden de vervuilende gassen over edele metalen geleid. Daar ontstaat een chemische reactie en de vervuilende deeltjes verdwijnen en komen niet meer in de lucht terecht. Een katalysator werkt alleen bij benzine zonder lood, dus alle benzine werd loodvrij gemaakt. Een derde oplossing om auto's schoner te maken is een auto die minder verbruikt. Dat kan op verschillende manieren. Bijvoorbeeld door lichtere materialen te gebruiken, zoals aluminium en kunststoffen. Een kleinere auto verbruikt natuurlijk ook minder benzine, stoot dus minder uitlaatgassen uit en is daarom ook schoner. Een laatste manier om de auto schoner te laten zijn is om de motor door waterstof te laten aandrijven. In een brandstofcel reageert waterstof met zuurstof. Er ontstaat dan elektrische energie en water. Met die energie kan een auto worden aangedreven. Geen schadelijke uitlaatgassen meer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429008 135 2033-01-01T15:05:00+00:00 22438 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no auto milieu vervuiling verkeer CO2 https://schooltv.nl/video-item/de-hele-wereld-over-in-een-container-standaardmaat-standaardgewicht-standaardvergrendeling 2024-01-16T16:17:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19902.w613.r16-9.a50d3f9.webp De hele wereld over in een container | Standaardmaat, standaardgewicht, standaardvergrendeling Producten kunnen in een container van het ene land naar het andere land worden getransporteerd. Dat kan via de vrachtwagen, de trein of het schip. En dat betekent dat een haven aangepast moet zijn aan het containervervoer. Zo zijn er speciale kranen nodig om de containers op de vrachtwagens en treinen te takelen. Of op andere schepen. Een grote logistieke operatie. Vandaar dat er een standaardcontainer is. Met een standaard maat, een standaard gewicht, een standaard vorm en misschien wel het belangrijkste..... de standaard vergrendeling. De standaard vergrendeling zorgt ervoor dat de container makkelijk kan worden vastgezet op het schip, de trein en de vrachtauto.... en dat elke container makkelijk kan worden getakeld door een kraan. Zo'n container noemen ze ook wel een TEU (tiejoe) een twenty foot equivalent unit. Dat wil zeggen een standaardeenheid van 20 voet lang, zo'n 6 meter. Het gaat om hele grote schepen die de containers vervoeren. En ze worden ook steeds groter, want hoe meer er vervoerd kan worden door één schip hoe goedkoper het wordt per container. Er zijn plannen om schepen te maken die i.p.v. 9000 bijna 15.000 containers kunnen vervoeren. Dat betekent schepen zo groot als vijf voetbalvelden, waar plaats zal zijn voor bv. 25000 auto's of 2,5 miljoen televisietoestellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429009 118 2033-01-01T14:55:00+00:00 33209 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no transport logistiek scheepvaart container https://schooltv.nl/video-item/compressie-informatie-samendrukken 2024-01-04T10:47:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19904.w613.r16-9.226518c.webp Compressie | Informatie samendrukken Een speelfilm van 2 uur past tegenwoordig op een schijfje zo groot als een cd'tje. De hoeveelheid informatie die zo'n speelfilm nodig heeft, hebben we steeds kleiner kunnen maken. Die wordt in feite samengedrukt. Dat noemen we comprimeren. En de techniek heet compressie. Als je bewegend beeld en geluid digitaal is, dan kun je het samendrukken, comprimeren. Digitaal betekent dat al de beelden en geluiden, de informatie, ook wel data genoemd, zijn verwerkt tot nullen en enen. Dat is het alfabet van computertaal. Een 0 of een 1 is dan een bit. En die kan je zo combineren dat er codes ontstaan die computers kunnen lezen. Dat gebeurt in reeksen van 8 bits. 8 Bits zijn 1 byte. Muziek en beeld kunnen we onderverdelen in hele kleine onderdelen. Hele kleine onderdelen met hele waarden. Die kunnen we uitdrukken in reeksen van nullen en enen, bytes. Als je een beeld comprimeert, gebeurt het volgende. Eén seconde bewegend beeld bestaat uit 24 beeldjes. 24 Verschillende beeldjes die, als je ze snel achter elkaar afspeelt, bewegende beelden tonen. Elk van die 24 plaatjes bestaat uit ongeveer 400.000 beeldpuntjes, dat noemen we pixels. Zo krijg je een mooi scherp beeld. Maar wat nou als je een strakblauwe lucht filmt. Dan hoef je toch niet zoveel puntjes te gebruiken. Blauw is blauw zou je denken. Om de hoeveelheid informatie van een plaatje te beperken kun je bijvoorbeeld grotere stukken beeld dezelfde waarde geven. Zo wordt het beeld samengedrukt. Bij compressie van beeld worden alle deeltjes die op elkaar lijken als dezelfde gezien. Zo hoeft dus niet elk beeldpunt apart worden opgenomen in het digitale bestand. Als veel informatie in een plaatje of in muziek opgebouwd is uit min of meer dezelfde onderdelen dan hoeft dat maar één keer op een schijfje gezet te worden. Dit bespaart opslagruimte. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429010 145 2033-05-18T03:33:00+00:00 3882 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no geheugen techniek comprimeren computer digitaal beeld bit analoog https://schooltv.nl/video-item/persoonsidentificatie-hoe-herken-je-de-terrorist 2024-01-04T10:47:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19906.w613.r16-9.887e939.webp Persoonsidentificatie | Hoe herken je de terrorist? De meest bekende vorm van persoonsidentificatie is het herkennen van gezichten. Vandaar dat er in je paspoort een pasfoto zit. Zo kunnen ze bij de grens zien of jij wel jij bent en niet iemand anders. Alleen bestaat dan nog wel het risico dat iemand zich vermomd heeft, met een baard of snor. Daarom is herkenning via biometrische identificatiemiddelen een betere manier. Er worden dan specifieke lichaamseigenschappen gemeten, zoals de vorm van je gezicht, je stem of de kleur van je ogen. De oudste vorm van deze manier van identificatie is de vingerafdruk. Geen enkele vingerafdruk is hetzelfde. De politie neemt afdrukken van vingers mee van een plaats van misdrijf naar het bureau en gaat daar zoeken in het archief van vingerafdrukken. Dat gebeurt met de computer. Er worden twaalf bijzondere puntjes aangewezen en als de computer een afdruk kan vinden met dezelfde twaalf puntjes, dan weten ze van wie de afdruk is. Met het blote oog worden de vingerafdrukken nog eens goed vergeleken. Naast uiterlijke kenmerken kan een biometrisch systeem ook gebruikt worden om personen op grond van andere kenmerken te herkennen, identificeren dus. Bijvoorbeeld door stemherkenning. Het geluid van onze stem kan in de computer grafisch zichtbaar worden gemaakt. Mensen zijn getraind om afgeluisterde telefoongesprekken goed te onderzoeken en de stem van de mogelijke crimineel te herkennen. Stemherkenning is lastig omdat het achtergrondgeluid het stemgeluid verstoort en daardoor het identificeren moeilijk maakt. Een ander identificatiemiddel wordt door banken gebruikt: het herkennen van handtekeningen. Alle handtekeningen van klanten zijn ingevoerd in de computer en die worden vergeleken met de handtekeningen op de betaalopdrachten. Met het blote oog wordt nog een extra check uitgevoerd. Net als de vingerafdruk biedt de iris in ons oog voldoende gegevens om een persoon te identificeren. De kleur, de lijnen en de vlekken zijn bij iedereen anders en veranderen in de loop der jaren niet. De irisscan wordt al gebruikt en kan een hoop tijd schelen. Het is een betrouwbare en snelle manier van persoonsidentificatie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429011 165 2033-01-01T16:47:00+00:00 7842 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no criminaliteit vingerafdruk iriscopie identificatie https://schooltv.nl/video-item/een-duurzame-vorm-van-energiewinning-met-hout-en-koeienstront-energie-maken 2024-01-04T10:47:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19908.w613.r16-9.bebdbed.webp Een duurzame vorm van energiewinning | Met hout en koeienstront energie maken Omdat onze fossiele brandstoffen kolen en gas opraken en erg milieuvervuilend zijn, gebruiken we tegenwoordig andere materialen om energie op te wekken in elektriciteitscentrales. Bijvoorbeeld hout of mest. Hout en mest zijn voorbeelden van biomassa. Biomassa is de verzamelnaam voor biologische materialen, hout, mest, cacaodoppen of bermgras, die door de natuur worden voortgebracht en die gebruikt kunnen worden om energie op te wekken. Als je materialen verbrandt, komt er onder andere kooldioxide, CO2, vrij. Dat gebeurt ook bij biomassa. Alleen neemt biomassa op tijdens de groei ook CO2 op. Dit proces heet fotosynthese. Uit biomassa kun je op verschillende manieren energie halen. Je kan het verbranden, zoals hout, cacaodoppen of bermgas. Dan heet het verbranding En je hebt vergisting. Dan wordt het biologische materiaal afgesloten bewaard, zodat het gaat rotten en het brandbare gas methaan ontstaat. Dit gebeurt vaak met drijfmest, koeienstront. In Nederland is niet genoeg hout. Daarom wordt er ook veel uit het buitenland gehaald. Uit Canada bijvoorbeeld, waar hout in bossen geproduceerd wordt volgens bepaalde regels. Dat betekent dat voor elke boom die gekapt wordt er een nieuwe geplant wordt. Deze bossen zijn dus eigenlijk een soort houtfabrieken. Naast dit hout, wordt er ook resthout van zagerijen en snoeihout gebruikt. Resthout zijn vaak de ronde buitenste delen van bomen waar geen planken van gezaagd kunnen worden. En snoeihout komt vaak uit bossen en parken in Nederland. Zo wordt biomassa gebruikt om elektriciteit op te wekken. En dit noemen we de groene stroom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429012 122 2033-01-01T14:12:00+00:00 58118 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no brandstof duurzaamheid energie stroom energiebron https://schooltv.nl/video-item/fotografie-wat-is-de-werkelijkheid 2024-01-04T10:47:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19910.w613.r16-9.86520c3.webp Fotografie | Wat is de werkelijkheid? Het woord fotografie is een samenstelling van de twee Griekse woorden phos en graphos en betekent schrijven met licht. En dat is wat er gebeurt als je een foto maakt. Licht, daglicht of kunstlicht, valt op een onderwerp en schrijft op lichtgevoelig materiaal een indruk van het voorwerp. Die indruk beschouwen wij als echt. Het is precies zoals wij het zien in werkelijkheid. Althans het kan een eind in de buurt komen. Het is in dezelfde kleur en net zo scherp als wij het zien. Alles staat in de juiste verhouding als wij gewend zijn. Het hek is een hek en het gras is groen. Wij zeggen dat het beeld precies zo is als de werkelijkheid. Maar is dat wel zo? Want met het blote oog zie je veel meer: je kunt een heel eind naar rechts en naar links kijken, en omlaag en omhoog. Bovendien is een foto tweedimensionaal. Dat wil zeggen: je ziet omhoog en opzij, maar geen diepte. Zelf zien we in drie dimensies. Je kan diepte zien. En als je een beetje opzij gaat kan je achter voorwerpen langs kijken. Bij een digitale camera valt het licht op lichtgevoelige chips. Die lichtgevoelige chips bestaan uit diodes. En als daar licht op valt geven ze spanning af. Die spanning wordt gebruikt om de informatie van het plaatje op te slaan. Zo werkt een digitale camera anders dan een gewone fotocamera, met een andere techniek, maar met hetzelfde soort licht. Er zijn ook camera's die werken helemaal niet met licht maar met geluid. Zo worden ongeboren baby's vaak zichtbaar gemaakt met echografie. Bij echografie worden voor de mens niet hoorbare geluiden door een kastje uitgezonden in de buik van de zwangere vrouw. Met behulp van geluidsgolven die terugkaatsen kan een plaatje worden gemaakt van de ongeboren baby. De laatste nieuwe techniek bij het vastleggen van beelden is die van magnetische resonantie. Magneten brengen weefsel in beweging en aan de hand van die beweging kan de computer een plaatje uitrekenen. Dus geen foto met licht of met geluid, maar met magneten. En toch zien we een plaatje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429013 180 2033-05-18T03:33:00+00:00 16965 2003-12-09T23:59:00+00:00 yes no fotografie foto beeldbewerking digitaal licht https://schooltv.nl/video-item/de-geschiedenis-van-carnaval-ieder-jaar-in-februari-wordt-er-gefeest 2024-01-09T10:22:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19912.w613.r16-9.943343e.webp De geschiedenis van carnaval | Ieder jaar in februari wordt er gefeest Ieder jaar in februari is het carnaval. Vooral in Brabant en Limburg, wordt er dan drie dagen gefeest. Je trekt bijzondere kleren aan en je gaat hossen en zingen, of je loopt mee in een carnavalsoptocht. Als we ver terug gaan in de tijd, dan zien we dat ook toen al carnaval werd gevierd. De oude Grieken en ook de Romeinen dansten al verkleed op speciale feestmuziek. In onze streken was het een voorjaarsfeest, omdat de winter bijna voorbij was. De winter was de moeilijkste tijd van het jaar. Er groeide niets meer en er was dus bijna niets te eten. De mensen waren ieder voorjaar blij dat de zon langer ging schijnen en dat het warmer werd. Ze bedankten daarvoor de goden. De boze geesten die voor de kou hadden gezorgd werden weggejaagd. Met heel veel herrie en enge maskers. Ook toen de mensen christelijk waren geworden, bleven ze dit voorjaarsfeest vieren. Het werd een feest dat bij de kerk ging horen en werd gevierd de avond voor de vasten begon. Eerst wilde iedereen nog flink eten, drinken en feest vieren. Dat gebeurde op vastenavond. Tegenwoordig noemt iedereen de vastenavond carnaval. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429014 97 73682 2003-12-08T23:59:00+00:00 yes no carnaval feest masker https://schooltv.nl/video-item/stofexplosie-waarom-zijn-ze-in-een-graanfabriek-bang-voor-een-vonkje-vuur 2024-01-04T10:47:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19922.w613.r16-9.c44e24f.webp Stofexplosie | Waarom zijn ze in een graanfabriek bang voor een vonkje vuur? De reactiesnelheid kan sterk verhoogd worden, als we een stof zeer fijn verdelen. Dat lukt bij een vaste stof door deze te verpoederen en het poeder in de lucht te verstuiven. Dat kun je bijvoorbeeld doen met zaagsel en kunststofpoeder. In dit apparaat laten we kunststofpoeder met lucht opwervelen. We ontsteken het met een elektrische vonk, net zoals een bougie in een brandstofmotor. We starten de proef door het poeder omhoog te blazen. Dit heet een stofexplosie. We doen het nog eens. We gebruiken deze keer een snelle camera, die de stofexplosie met 5000 beelden per seconde opneemt. Door de fijne verdeling is er zeer goed contact tussen het brandbare poeder en de luchtzuurstof. De verbranding verloopt zeer snel. Nog wat voorbeelden. Hier ontploffen: poedersuiker, koolstofpoeder, meelpoeder en aluminiumpoeder! Stofexplosies kunnen zware ongevallen veroorzaken. Hier explodeerde meelpoeder, waardoor een graanfabriek volledig werd vernield. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429020 131 2033-03-01T17:45:00+00:00 27482 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no reactie explosie proefje https://schooltv.nl/video-item/invloed-contactoppervlak-op-reactiesnelheid-waarom-verbrandt-houtwol-zo-snel 2024-01-04T10:47:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19924.w613.r16-9.5a7e9a1.webp Invloed contactoppervlak op reactiesnelheid | Waarom verbrandt houtwol zo snel? Boomstammen worden in stukken gezaagd en daarna in nog kleinere gehakt. Iedereen die wel eens heeft geprobeerd een groot stuk hout aan te steken, weet uit ervaring dat het hout klein gemaakt moet worden. Hier zie je drie porties hout, die evenveel wegen: een blokje, wat houtspaanders en houtwol. We proberen ze aan te steken. Hoe fijner het hout verdeeld is, des te gemakkelijker ontvlamt en verbrandt het. Waar per seconde het meeste hout verbrandt, is de reactiesnelheid het grootst. De houtwol is het snelst opgebrand. Met een kubusvormig blokje van 2 bij 2 bij 2 cm kun je mooi zien dat het oppervlak steeds groter wordt als het blokje in kleinere stukken verdeeld wordt. Het blokje wordt in de lengte, de breedte en de hoogte doorgesneden. Er blijven acht kleine blokjes over. Hoe groot was het oppervlak en hoe groot is het nu? Er zijn 6 vlakken van ieder 4 cm2 . Dus 6 x 4 = 24 cm2. Door de verdeling is één blokje 1 bij 1 bij 1 cm. Het oppervlak daarvan is 6 cm2. Acht blokjes hebben dan een oppervlak van 8 x 6 = 48 cm2. In vergelijking met het oorspronkelijke blokje is dit een verdubbeling. Door het oorspronkelijke blokje driemaal in de lengte, breedte en hoogte door te snijden krijg je 64 blokjes. Die hebben samen een oppervlak van 96 cm2, dus vier keer zo veel. Door het steeds verdelen in nog kleinere blokjes wordt het totale oppervlak steeds groter. Kleiner gemaakt hout brandt beter door het grotere contactoppervlak. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429021 165 2033-03-01T17:42:00+00:00 17544 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no reactie chemie vuur verbranden zuurstof hout https://schooltv.nl/video-item/animatie-van-de-werking-van-een-katalysator-hoe-werkt-platina-als-katalysator 2024-01-04T10:47:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19926.w613.r16-9.ffef820.webp Animatie van de werking van een katalysator | Hoe werkt platina als katalysator? Deze animatie maakt duidelijk hoe platina als katalysator werkt. Het grijze gedeelte stelt het platinaoppervlak voor. Het rode is het reactiemengsel. In een eerste reactiestap worden zuurstofmoleculen aan het platinaoppervlak geadsorbeerd. Opvallend daarbij is dat de binding tussen de zuurstofatomen wordt verbroken. Deze losse zuurstofatomen kunnen nu met een ammoniakmolecuul gaan reageren. Dit is een vereenvoudigde weergave. Zonder katalysator komt deze reactie niet op gang, omdat er dan geen losse zuurstofatomen kunnen ontstaan. Zo gauw het gevormde molecuul het platinaoppervlak heeft verlaten, is de plek weer beschikbaar voor het volgende zuurstofatoom. Zo doet de katalysator steeds opnieuw dienst. Dankzij de katalysator is er nu een zuurstofatoom ingebouwd in het ammoniakmolecuul. Vanuit dit molecuul ontstaan in volgende reactiestappen achtereenvolgens:stikstofmono-oxidemoleculen, dan stikstofdioxidemoleculen en tenslotte moleculen salpeterzuur. Dit is een belangrijke stof voor de industrie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429022 98 2033-03-01T17:39:00+00:00 10868 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no chemie katalysator atoom platina molecuul zuurstof https://schooltv.nl/video-item/invloed-van-een-katalysator-op-de-reactiesnelheid-hoe-kun-je-ammoniak-zo-verbranden-dat-het-nog 2024-02-20T18:42:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45032.w613.r16-9.ebfae76.webp Invloed van een katalysator op de reactiesnelheid | Hoe kun je ammoniak zó verbranden, dat het nog iets bruikbaars oplevert? De molecuulformule van ammoniak is NH3. Die van zuurstof is O2. Een reactiemengsel van ammoniakgas en lucht, of nog beter, zuiver zuurstof, verbrandt explosief. In deze slangen worden ammoniakgas en zuurstofgas aangevoerd. Het ammoniakgas wordt in deze geïmproviseerde brander op een veilige manier verbrand. Eén van de verbrandingsproducten is gemakkelijk te herkennen. Het is waterdamp, die op de binnenwand van het glas condenseert. Tijdens de reactie reageren de ammoniakmoleculen met zuurstofmoleculen, waardoor watermoleculen en stikstofmoleculen ontstaan. De reactievergelijking moet vanzelfsprekend kloppend gemaakt worden. Dus krijgen we 4 NH3 + 3 O2 geeft 6 H2O + 2 N2. Deze verbrandingsproducten zijn echter weinig interessant, want water en stikstof hebben we genoeg. Veel bruikbaarder is de reactie in deze opstelling. We laten hetzelfde mengsel van ammoniakgas en zuurstofgas stromen door een verhitte buis, waarin twee kleine platinanetten zitten. Achter het tweede netje is nu duidelijk een bruin gas zichtbaar. Dat is stikstofdioxidegas. In de moleculen daarvan zijn stikstofatomen en zuurstofatomen gebonden. Als de reactie goed op gang is, gloeien de platinanetten en verloopt de exotherme reactie vanzelf. Stikstofdioxide is een bruikbaar product, want er kan salpeterzuur mee worden gemaakt. Mét platinanetten levert de verbranding van ammoniak andere producten op dan zonder dit materiaal. Toch blijven deze platinanetten tijdens de reactie onveranderd. Deze worden niet verbruikt. Hier zie je de reactievergelijking kloppend gemaakt. Het platina is bij deze reactie een katalysator. Hij maakt een reactie versneld mogelijk zonder zelf verbruikt te worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429023 159 2033-03-01T17:33:00+00:00 10539 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no https://schooltv.nl/video-item/animatie-van-de-invloed-van-temperatuur-op-de-reactiesnelheid-wat-hebben-wegschietende-kogeltjes-m 2024-01-04T10:47:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19928.w613.r16-9.8f1b2ea.webp Animatie van de invloed van temperatuur op de reactiesnelheid | Wat hebben wegschietende kogeltjes met een reactie te maken? Met deze modelopstelling maken we duidelijk waarom de temperatuur zo'n grote invloed heeft op de reactiesnelheid. De kogeltjes stellen deeltjes van de reactiestoffen voor. Deeltjes zijn voortdurend in beweging en de snelheid van deze beweging hangt af van de temperatuur. We bootsen een hogere temperatuur na door de kogeltjes meer energie te geven. Daardoor botsen ze niet alleen harder, maar ook vaker tegen elkaar en tegen de wanden. Toch bewegen niet alle deeltjes steeds even snel. Ten opzichte van de gemiddelde snelheid zijn er snellere en langzamere deeltjes. Dat laten we zien door in de opstelling een klepje te openen. De kogeltjes vliegen eruit met die snelheid, waarmee ze anders de wand getroffen zouden hebben. Ze komen terecht in vakken op verschillende afstanden. Hoe groter de snelheid, hoe verder ze vliegen. Na enige minuten zie je een karakteristieke verdeling ontstaan. De meeste kogeltjes zijn niet ver gekomen. Er zijn enkele die zoveel snelheid hadden dat ze ver naar rechts konden vliegen. Echter meer dan 95% van de kogeltjes bevindt zich aan de linkerkant. De curve laat zien hoe de kogeltjes zijn verdeeld. We herhalen de proef, maar nu krijgen de kogeltjes meer energie. Daarmee bootsen we de beweging van deeltjes na bij een hogere temperatuur. De kogeltjes vliegen weer door de opening naar buiten. We zien een andere verdeling dan eerst. De top van de curve ligt verder naar rechts, dus de gemiddelde snelheid is groter. Voor een reactie is dat belangrijk, want hoe sneller de deeltjes, hoe krachtiger een botsing en hoe groter de kans dat ze reageren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429024 169 2033-03-01T17:31:00+00:00 15300 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no chemie temperatuur reactie botsen deeltjes https://schooltv.nl/video-item/invloed-van-de-temperatuur-op-de-reactiesnelheid-het-effect-van-temperatuurverhoging-op-de-reactie 2024-01-04T10:47:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19930.w613.r16-9.943432e.webp Invloed van de temperatuur op de reactiesnelheid | Het effect van temperatuurverhoging op de reactie tussen magnesium en zoutzuur Deze metalen plaatjes zijn van magnesium, een onedel metaal. Magnesium reageert zeer goed met zoutzuur. Bij deze reactie ontstaat onder andere waterstofgas. Als meer magnesium en zoutzuur met elkaar reageren, ontstaat er meer waterstofgas. Dat de temperatuur invloed heeft op de snelheid van de reactie laten we zien bij drie verschillende temperaturen. De hoeveelheden zoutzuur en magnesium zijn steeds gelijk. Het magnesiumplaatje hangt aan een glazen staaf. Daarmee kunnen we het in het zoutzuur laten zakken. Het zoutzuur heeft een temperatuur van 10 °C. Met een gasmeetspuit meten we het volume van het waterstofgas dat ontstaat. Bij de drie metingen nemen we de tijd op die nodig is om 50 cm3 gas op te vangen. De klok start zodra het magnesiumplaatje in het zoutzuur zakt. Bij zoutzuur van 10 °C ontstaat 50 cm3 gas in 36 seconden. Met behulp van een waterbad is het zoutzuur op 30 °C gebracht. We laten er weer een magnesiumplaatje in zakken. Bij 30 °C ontstaat 50 cm3 gas in 10 seconden. De laatste meting wordt bij 50 °C uitgevoerd. Het duurt nu nog maar 4 seconden. De metingen laten zien dat bij een hogere temperatuur de reactie sneller verloopt. Bij deze proef botsen de zoutzuurdeeltjes bij een hogere temperatuur harder tegen het oppervlak van het magnesium en reageren dus sneller. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429025 192 2033-03-01T17:25:00+00:00 17564 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no invloed reactie chemie snelheid metaal temperatuur https://schooltv.nl/video-item/kraken-van-rubber-wat-hou-je-over-als-je-rubberafval-verhit 2024-01-04T10:47:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19932.w613.r16-9.1b5ff11.webp Kraken van rubber | Wat hou je over als je rubberafval verhit? Van deze autoband worden stukjes rubber in deze kolf door verhitting ontleed. Vanzelfsprekend mag er geen lucht bijkomen, anders zou het rubber verbranden. De kraakproducten worden opgevangen in een in ijswater gekoelde buis én in een ballon. De kraan naar de ballon wordt opengedraaid. Er komen gelige dampen van het rubber af. De ballon wordt opgeblazen door de gasvormige stoffen. In het koelgedeelte blijven de vloeibare stoffen achter. De opgevangen stoffen in de ballon zijn brandbaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429026 61 2033-03-01T17:23:00+00:00 2758 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no rubber verbranden kraken https://schooltv.nl/video-item/kraakinstallatie-hoe-breek-je-grotere-moleculen-in-kleinere 2024-01-04T10:47:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19934.w613.r16-9.4065ded.webp Kraakinstallatie | Hoe breek je grotere moleculen in kleinere? Dit is een kraakinstallatie. We bekijken ze van dichtbij. De stoffen worden van bovenaf aangevoerd. Eigenlijk zijn het zeer grote ovens. Een kijkje in de oven laat roodgloeiende verticale buizen zien. Ze worden tot boven de 1000 °C verhit. De stoffen stromen van boven naar beneden door de buizen. Door de hoge temperatuur worden de moleculen gekraakt, dat wil zeggen: ze breken in stukken. Dit zijn de gasbranders om die hoge temperatuur te krijgen. Aan de hand van de structuurformule van 2-methylpentaan laten we zien wat er bij het kraken gebeurt. Het molecuul wordt in stappen afgebroken doordat atoombindingen breken. Hierbij ontstaan brokstukken met ongepaarde elektronen. Die elektronen worden hier met stippen aangegeven. In dit voorbeeld zijn 3 breukplaatsen, waardoor 4 brokstukken ontstaan. Om te voorkomen dat deze brokstukken weer met elkaar reageren, wordt aan het reactiemengsel stoom toegevoegd. Binnen de brokstukken ontstaan dan dubbele bindingen. Terug bij de gasbranders. De stoffen die bij het kraken ontstaan moeten in volgende installaties van elkaar gescheiden worden. Daarna worden ze verder gebruikt om er nuttige producten van te maken. De hele kraakinstallatie werkt continu. Vanuit de meetkamer wordt alles centraal gevolgd en geregeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429027 115 2033-03-01T17:19:00+00:00 12122 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no molecuul kraken installatie https://schooltv.nl/video-item/het-oplossen-van-ammoniakgas-in-water-de-ammoniakfontein 2024-01-04T10:47:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19936.w613.r16-9.298a9a3.webp Het oplossen van ammoniakgas in water | De ammoniakfontein! Dit is een molecuulmodel van methaan, formule CH4. Het is géén dipoolmolecuul. Dit is een ammoniakmolecuul, formule NH3. De drie bindingen tussen de waterstofatomen en het stikstofatoom zijn polaire atoombindingen. Daardoor krijgt het stikstofatoom enigszins een negatieve lading. Aan de kant van de waterstofatomen geeft dit een even grote positieve lading. Het is dus wél een dipoolmolecuul. Ook een watermolecuul, formule H2O, bevat polaire atoombindingen. De ruimtelijke bouw is zo, dat het een plus-kant en een min-kant heeft. Het is dus óók een dipoolmolecuul. Water en ammoniak bestaan beide uit dipoolmoleculen, methaan niet. De glazen buis links is gevuld met ammoniakgas, de rechter met methaangas. De openingen steken in een bak met water. We zetten de kranen open. Het ammoniakgas zuigt het water naar binnen, want het wil graag in het water oplossen. Aan het water is een stof toegevoegd, die kleurt zo gauw de ammoniak oplost. Omdat ammoniak en water beide uit dipoolmoleculen bestaan, trekken ze elkaar aan. Methaan bestaat niet uit dipoolmoleculen, dus lost het totaal niet op in water. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429028 96 2033-03-01T17:18:00+00:00 8428 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no oplossen chemie molecuul ammoniak water atoom https://schooltv.nl/video-item/watermoleculen-trekken-elkaar-sterk-aan-een-dun-laagje-water-gedraagt-zich-als-een-laagje-lijm 2024-01-04T10:47:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19938.w613.r16-9.a2f306d.webp Watermoleculen trekken elkaar sterk aan | Een dun laagje water gedraagt zich als een laagje lijm We doen wat druppels water op een glasplaat. We leggen er een tweede glasplaat op. Door heen en weer te schuiven verdelen we het water ertussen. De dunne waterlaag houdt de twee glasplaten tegen elkaar. Je kunt er zelfs een gewicht aan hangen. Het proefje laat zien dat er tussen watermoleculen sterke aantrekkingskrachten bestaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429029 51 2033-03-01T17:13:00+00:00 22281 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no glas molecuul aantrekkingskracht water https://schooltv.nl/video-item/polaire-atoombinding-wat-maakt-water-tot-een-bijzondere-stof 2024-01-04T10:47:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19940.w613.r16-9.440f98e.webp Polaire atoombinding | Wat maakt water tot een bijzondere stof? Hier het molecuulmodel van water. Opvallend en belangrijk is de gehoekte structuur. Beide waterstofatomen zijn door middel van atoombinding aan het zuurstofatoom gebonden. Hier weergegeven met streepjes. Omdat het zuurstofatoom sterk aan de elektronenparen trekt, verschuiven deze richting zuurstofatoom. Zo'n atoombinding wordt 'polaire atoombinding' genoemd. Vanwege deze verschuiving krijgt het zuurstofatoom enigszins een negatieve lading. Aan de kant van de waterstofatomen geeft dit een even grote positieve lading. Een watermolecuul is dan ook een zogenaamd 'dipoolmolecuul'. Dipool wil zeggen: tweepolig, namelijk een plus-kant en een min-kant. Het molecuul in zijn geheel blijft vanzelfsprekend neutraal. Door hun pluskanten en minkanten naar elkaar te richten, trekken dipoolmoleculen elkaar onderling sterk aan. Dipoolmoleculen kunnen zich ook richten naar iets, wat lading heeft. We houden een plastic vel in de buurt van een dunne waterstraal. Pas als de straal het vel raakt, stroomt hij er langs. Dat is niets bijzonders. Nu wrijven we een vel met een wollen lap. Hoe dichter we de straal naderen, des te meer buigt hij er naar toe. Door het wrijven krijgt het vel een elektrische lading. De watermoleculen gaan zich daar naar richten en worden er door aangetrokken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429030 130 2033-03-01T17:12:00+00:00 18344 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no atoom molecuul water https://schooltv.nl/video-item/ionbinding-plus-min-plus-min-plus-min-plus-min-levert-een-stevig-geheel 2024-01-04T10:47:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19942.w613.r16-9.418d20d.webp Ionbinding | Plus min plus min plus min plus min... levert een stevig geheel! In deze modelvoorstelling stellen de rode bolletjes positieve ionen voor en de blauwe negatieve ionen. Komen de positieve en negatieve ionen dichter bij elkaar, dan gaan ze zich om en om aan elkaar binden. Daardoor ontstaat een regelmatig patroon. Waarom doen deze ionen dat? Om dit te begrijpen bekijken we hoe ladingen zich ten opzichte van elkaar gedragen. Dit zijn bollen waarop we een elektrische lading kunnen aanbrengen. Als ze beide negatief geladen zijn, stoten ze elkaar af. Ze gaan dus uit elkaar. Dit zijn twee positief geladen bollen. Ook deze stoten elkaar af en blijven uit elkaars buurt. Halen we de positieve lading weer weg, dan is de afstotende kracht ook weg. Zijn ze tegengesteld geladen, dan trekken ze elkaar aan. Een zout is opgebouwd uit positieve en negatieve ionen, die elkaar aantrekken. De aantrekkingskracht tussen de ionen heet 'ionbinding'. Het regelmatige patroon noemen we 'ionrooster'. Het bekendste zout is natriumchloride, opgebouwd uit natriumionen en chloride? ionen. In formule noteren we dit als volgt: Na-plus-Cl-min. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429031 118 2033-03-01T10:26:00+00:00 15422 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no zout ion natrium https://schooltv.nl/video-item/covalentie-kan-een-atoom-zomaar-willekeurig-wat-bindingen-maken 2024-01-16T16:27:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19944.w613.r16-9.c1cdf65.webp Covalentie | Kan een atoom zomaar willekeurig wat bindingen maken? Dit is een bolletjesmodel van een watermolecuul. Het zuurstofatoom heeft twee atoombindingen gevormd met de waterstofatomen. Het aantal atoombindingen dat een atoom kan maken heet 'covalentie'. Een zuurstofatoom heeft covalentie 2, een waterstofatoom covalentie 1. Hier een molecuulmodel van methaan, formule CH4. Het koolstofatoom heeft vier atoombindingen gemaakt. Dit is een molecuulmodel van ammoniak, formule NH3. Het stikstofatoom heeft drie atoombindingen gemaakt met de drie waterstofatomen. Het stikstofatoom heeft dan ook covalentie 3. En elk waterstofatoom covalentie 1. Opvallend aan dit model is, dat het stikstofatoom niet in hetzelfde vlak ligt als waar de 3 waterstofatomen in liggen. Hier ter vergelijking nogmaals een watermolecuul, formule H20. Bij het zelf tekenen van structuurformules worden de moleculen vaak plat weergegeven. Dat zie je hier voor ammoniak. Het koolstofatoom heeft covalentie 4. Op deze manier teken je de structuurformule van methaan. Het koolstofatoom in het midden en de 4 waterstofatomen daaraan vast. Hier een moeilijker structuurformule. Elk koolstofatoom heeft4 atoombindingen gemaakt, elk waterstofatoom1. De streepjes stellen elektronenparen voor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429032 111 2033-03-01T17:46:00+00:00 15325 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no binden stof waterstof molecuul atoom deeltjes https://schooltv.nl/video-item/atoombinding-waarom-zitten-chlooratomen-in-groepjes-van-2-bij-elkaar 2024-01-04T10:47:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19946.w613.r16-9.9266e74.webp Atoombinding | Waarom zitten chlooratomen in groepjes van 2 bij elkaar? Chloor is een moleculaire stof, met formule Cl2 . Zeer sterk afgekoeld is het een vaste stof. Minder sterk afgekoeld is chloor vloeibaar. Het verdampt bij - 34 °C. Dit geeft het geelgekleurde gas chloor. Met speciale apparatuur is onderzocht hoe de atomen in vast chloor geordend zijn. Dit is het meetresultaat. Duidelijk waarneembaar is, dat steeds twee atomen dicht bij elkaar liggen. Vandaar de molecuulformule Cl2 . De afstand tussen de moleculen onderling is duidelijk groter. We richten de aandacht op één molecuul. Elk atoom heeft een positieve kern met eromheen negatieve elektronen. De elektronen worden door de chloorkernen zo stevig bij zich gehouden, dat ze niet vrij kunnen bewegen. Daarom geleidt chloor de stroom niet. Dat twee atomen in elkaars buurt blijven, heeft óók met hun elektronen te maken. De atomen hebben invloed op elkaar. Naar de buurmoleculen is er een zwakke binding, de zogenaamde vanderwaalsbinding. Tussen twee chloorkernen bevinden zich twee elektronen, één afkomstig van het ene atoom, het ander van het andere atoom. Deze twee elektronen zorgen ervoor dat beide atomen bij elkaar blijven. Daarom krijg je een twee-atomig chloormolecuul. Veel van deze chloormoleculen bij elkaar is de stof chloor. Zo laat je dat met bolletjesmodellen zien. De chlooratomen worden dus door een gemeenschappelijk elektronenpaar bij elkaar gehouden. We noemen zo'n binding dan ook 'atoombinding'. Afgesproken is om zo'n gemeenschappelijk elektronenpaar voor te stellen met een streepje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429033 154 2033-03-01T10:22:00+00:00 18501 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no chemie atoom kern molecuul chloor https://schooltv.nl/video-item/stroomgeleiding-door-metalen-waarom-zijn-metalen-goede-stroomgeleiders 2024-01-04T10:47:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19948.w613.r16-9.8b463bf.webp Stroomgeleiding door metalen | Waarom zijn metalen goede stroomgeleiders? Ze komen weer naar elkaar toe. Nog een keer! Hoe komt dat? Door de negatief geladen bol worden de elektronen afgestoten. Er ontstaat dan een overschot aan elektronen op de metaalstrippen. Daardoor stoten deze elkaar onderling af. Alle metalen geleiden elektrische stroom. Dit is een stroomkring. Door de schakelaar te sluiten en te openen, gaat het lampje aan en uit. Ook de ampèremeter laat zien dat er stroom door de draden en het lampje gaat. Hier is de stroomkring schematisch weergegeven. Het zijn de elektronen die zich verplaatsen van het negatieve naar het positieve aansluitpunt. De verbindingsdraden zijn van koper gemaakt. Het gloeidraadje in het lampje is van wolfraam, ook een metaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429034 105 2033-03-01T10:16:00+00:00 16309 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no koper stroom metaal legering https://schooltv.nl/video-item/vanderwaalsbinding-het-verschil-tussen-een-gas-en-een-vloeistof 2024-01-04T10:47:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19950.w613.r16-9.6f653f6.webp Vanderwaalsbinding | Het verschil tussen een gas en een vloeistof We laten een gasvormige stof in een gasmeetspuit stromen. Met een eenvoudige drukmeter meten we de overdruk. 0 Bar wil hier zeggen dat de druk in de spuit gelijk is aan de normale luchtdruk. We persen de moleculen dichter op elkaar. De overdruk stijgt tot 2 bar, maar blijft dan constant. De wand beslaat en er ontstaat een vloeistof. De moleculen komen zo dicht op elkaar dat ze elkaar gaan aantrekken. Verminderen we de druk, dan krijgen de moleculen méér ruimte. De aantrekkingskrachten verdwijnen weer. We doen het nog een keer. Deze animatie toont wat er gebeurt. In de gastoestand zijn er geen onderlinge aantrekkingskrachten tussen de moleculen, in de vloeibare toestand wel. We noemen deze kracht vanderwaalskrachten, genoemd naar de Nederlandse natuurkundige Van der Waals. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429035 90 2033-03-01T10:14:00+00:00 13867 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no vloeistof gas molecuul aantrekkingskracht https://schooltv.nl/video-item/de-legering-messing-waarom-zijn-legeringen-beter-toepasbaar-dan-zuivere-metalen 2024-01-04T10:47:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19952.w613.r16-9.7eaf6a8.webp De legering messing | Waarom zijn legeringen beter toepasbaar dan zuivere metalen? Twee voorbeelden van zuivere metalen zijn koper en zink. Koper is glanzend roodbruin. Het is opgebouwd uit alleen koperatomen. Zink is glanzend grijs en opgebouwd uit zinkatomen. Deze metalen kunnen ook met elkaar gemengd worden. Dat doe je door ze samen te smelten. Dat gebeurt in deze fabriek. Eerst wordt het koper gesmolten. Aan het gesmolten koper worden zinkstaven toegevoegd. Daardoor smelt ook het zink en door te roeren worden ze gemengd. Een mengsel van metalen wordt een legering genoemd. Een legering van koper en zink heet messing. Het vloeibare messing kun je in een vorm gieten. Het stolt dan en krijgt die vorm. Gebruiksvoorwerpen worden vaak van messing gemaakt, omdat dit harder is dan zuiver koper en zuiver zink. Hoe is dat te verklaren? In deze tekening stellen de witte bollen de koperatomen voor. In messing zitten tussen de koperatomen hier en daar zinkatomen, weergegeven met zwarte bollen. De grotere zinkatomen verstoren het regelmatige patroon van de koperatomen. Daardoor kunnen de lagen van de koperatomen moeilijker langs elkaar bewegen. Het toegevoegde zink maakt het koper harder. Met het harde messing kun je gemakkelijk krassen maken in zuiver zink en zuiver koper. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429036 139 2033-03-01T10:13:00+00:00 26832 2003-12-08T16:06:00+00:00 yes no zink legering koper messing chemie https://schooltv.nl/video-item/goud-hoe-wordt-een-gouden-sieraad-gemaakt 2024-01-04T10:47:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19954.w613.r16-9.79e7296.webp Goud | Hoe wordt een gouden sieraad gemaakt? Ook over een lange periode verandert goud niet. Daarom noemen we het een edel metaal. Het is ongevoelig voor vocht, lucht en licht en ook al verandert de temperatuur, het oppervlak blijft glanzend geel. Dit zijn brokken gouderts. In het gesteente zitten stukjes goud opgesloten. Zuiver goud is opgebouwd uit één soort deeltjes, namelijk goudatomen. Ieder bolletje stelt hier een goudatoom voor. In het ideale geval vormen deze een zeer regelmatig patroon en zitten dicht op elkaar. Hoe lukt het nu om vormen in een goudplaatje aan te brengen? In werkelijkheid zitten er onregelmatigheden in goud, zoals hier schematisch in een tekening is weergegeven. Zou er overal een ideaal patroon zijn, dan zouden er geen zwakke plaatsen zijn. Juist door deze onregelmatigheden kan het metaal gesmeed en vervormd worden. Hier is een goudsmid een sieraad aan het maken door een goudplaatje heel nauwkeurig te hameren. Waarom lukt het om daardoor de vorm te veranderen? Ieder bolletje stelt een goudatoom voor. Door het hameren verschuiven de zwakke plaatsen en ontstaat de nieuwe vorm. Het metaal wordt door het hameren ook harder. Een goudplaatje kan steeds verder gebold worden door het in een steeds kleiner kuiltje te hameren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429037 161 2033-03-01T10:10:00+00:00 9842 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no goud atoom legering metaal deeltjes https://schooltv.nl/video-item/verbranden-wat-is-nodig-voor-een-verbranding 2024-01-04T10:48:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19956.w613.r16-9.1b50b3b.webp Verbranden | Wat is nodig voor een verbranding? Een ongewenste en ongecontroleerde verbranding! Vaak echter zijn verbrandingsreacties gewenst en verlopen ze gecontroleerd. Bijvoorbeeld bij een gasaansteker. Deze levert de brandstof. Je hebt ze in allerlei soorten en maten. De brandstof zit er onder druk in vloeibare toestand in. Wordt het ventiel geopend, dan stroomt brandbaar gas naar buiten. De nodige zuurstof komt uit de omringende lucht. Een vonk van het vuursteentje zorgt voor de ontbrandingstemperatuur. Er zijn dus drie voorwaarden om van een verbranding te kunnen spreken. Dit is een stukje witte fosfor, ook een brandstof, maar wel een bijzondere. Het kan spontaan ontbranden. Dat komt omdat kamertemperatuur al voldoende is als ontbrandingstemperatuur. Het verbrandingsproduct is een witte vaste stof, die fijn verdeeld als witte rook rond dwarrelt. De nodige zuurstof is afkomstig uit de lucht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429038 86 2033-03-01T10:10:00+00:00 27000 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no verbranden brandstof zuurstof https://schooltv.nl/video-item/natrium-in-water-oppassen-met-water-en-natrium 2024-01-16T15:37:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19958.w613.r16-9.b720757.webp Natrium in water | Oppassen met water en natrium! In deze fles zitten stukjes van het zeer onedele materiaal natrium, ondergedoopt in petroleum. Het is een energierijke stof. We gaan natrium met natriumchloride vergelijken. Zout is energiearm. Het lost in water alleen maar op. Het energierijke natrium daarentegen reageert zeer heftig met water. Kijk maar eens wat hier gebeurt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429039 46 2033-03-01T10:09:00+00:00 14146 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no natrium reactie water https://schooltv.nl/video-item/het-vormen-van-keukenzout-uit-twee-zeer-gevaarlijke-stoffen-kun-je-ongevaarlijk-keukenzout-maken 2024-01-04T10:48:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19960.w613.r16-9.c82d9e2.webp Het vormen van keukenzout | Uit twee zeer gevaarlijke stoffen kun je ongevaarlijk keukenzout maken. Dit is een hittebestendige buis, waarin een stukje natrium wordt gedaan. Onder de buis zit een verwarmingsbron. Het stukje natrium smelt. Als je nu de kraan opendraait, komt chloorgas in de buis. Natrium en chloor reageren zeer heftig met elkaar. De temperatuur loopt snel op. Er komt veel energie vrij in de vorm van licht en warmte. De temperatuur in de buis stijgt tot bijna 1300 °C. N a het afkoelen is er in de buis een witte kristalvormige stof ontstaan. Het is natriumchloride! Uit natrium en chloor is natriumchloride gevormd. We noemen dit dan ook een vormingsreactie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429040 100 2033-03-01T10:09:00+00:00 16691 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no chemie natrium mengen chloor stof zout https://schooltv.nl/video-item/ontleden-van-keukenzout-keukenzout-kun-je-splitsen-in-twee-zeer-gevaarlijke-stoffen 2024-01-04T10:48:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19962.w613.r16-9.6458813.webp Ontleden van keukenzout | Keukenzout kun je splitsen in twee zeer gevaarlijke stoffen Keukenzout bestaat vrijwel geheel uit de stof natriumchloride. Dat zit in deze V-vormige buis. Natriumchloride kan in twee stoffen gesplitst worden door er veel energie aan toe te voegen. Het zout moet eerst gesmolten worden. Dit gebeurt bij ruim 800 °C. Daarna wordt met behulp van een accu gelijkstroom door het gesmolten zout gestuurd. De pluspool van de accu wordt verbonden met de grafietstaaf aan de linkerkant, de minpool met de grafietstaaf aan de rechterkant. In de V-vormige buis is de lucht zo veel mogelijk uit het gesmolten zout verdreven. De stroomkring wordt gesloten. Er gaat een gelijkstroom van meer dan drie ampère door het gesmolten zout. Aan de pluspool ontstaat een krachtige gasontwikkeling. Dit gas verzamelen we in een glazen bak. Het is het geelgroene gas 'chloor'. Aan de minpool ontstaat het metaal natrium. Het verspreidt zich in het gesmolten zout. Je kunt het zien in deze buis. Eerst is de buis afgekoeld en wordt dan stukgeslagen. Zout kan dus door gelijkstroom ontleed worden. Er ontstaan dan twee nieuwe stoffen: chloor en natrium. Deze manier van ontleden noemen we 'elektrolyse'. Er is veel energie voor nodig die hier door een accu geleverd wordt. Het energiearme zout wordt omgezet in energierijke stoffen: chloor en natrium. Omdat dit zout de elementen chloor en natrium bevat, noemen we het natriumchloride. Door elektrolyse ontleed je het in de stoffen natrium en chloor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429041 165 2033-03-01T10:08:00+00:00 19587 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no natrium chloor ontleden zout https://schooltv.nl/video-item/knalgas-een-energierijk-gasmengsel-kan-een-flinke-knal-produceren 2024-01-04T10:48:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19964.w613.r16-9.5b80163.webp Knalgas | Een energierijk gasmengsel kan een flinke knal produceren! In dit glazen toestel wordt knalgas gemaakt. Water wordt daarin geëlektrolyseerd. De accu levert de benodigde gelijkstroom. De belletjes die van de beide polen opstijgen zijn waterstofgas en zuurstofgas. Deze twee gassen mengen zich boven in de buis. Dit mengsel wordt knalgas genoemd. Onderbreken we de stroom, dan stopt de reactie onmiddellijk. Bij de polen ontstaan dan geen nieuwe gasbelletjes. Door de accu is stroom, dus energie toegevoerd. Een mengsel van waterstofgas en zuurstofgas, knalgas dus, zal dan ook veel energie bevatten. Dat merk je als je er een vlammetje bij houdt. We zuigen het knalgas met een gasmeetspuit uit het toestel ... en blazen het in een ballon. Enzo reageert het! Hier zie én hoor je de knalgasreactie nog eens. Met zeep maken we er eerst zeepbellen van. Het knalgas in de zeepbellen steken we aan. De opgeslagen energie komt in één klap weer vrij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429042 98 2033-03-01T10:07:00+00:00 13451 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no knal gas energie https://schooltv.nl/video-item/vormen-van-water-zou-het-lukken-om-met-waterstofgas-en-zuurstofgas-water-te-maken 2024-01-04T10:48:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19966.w613.r16-9.8b56579.webp Vormen van water | Zou het lukken om met waterstofgas en zuurstofgas water te maken? Waterstofgas en zuurstofgas ontstaan bij het ontleden van water. Zou het lukken om met waterstofgas en zuurstofgas water weer terug te krijgen? We vullen een gasmeetspuit met 50 cm3 waterstofgas. Aan dezelfde gasmeetspuit voegen we 25 cm3 zuurstofgas toe. Er zit nu dus 75 cm3 gasmengsel in. Dit gasmengsel brengen we in een buis, die eerst helemaal met kwik was gevuld. Ieder volumedeel op de buis komt overeen met 25 cm3, dus drie volumedelen met 75 cm3. Het gehele apparaat is verwarmd tot boven het kookpunt van water. Daardoor zal het product water in de dam vorm ontstaan en zo blijven. In de buis zitten twee dunne draden, waartussen je een vonk kunt laten overspringen. Die vonk hebben we nodig om de reactie te laten starten. Dit gebeurt nu! Deze reactie is sterk exotherm, dat wil zeggen er komt veel warmte en dus veel energie bij vrij. Na een tijdje daalt de temperatuur weer naar 101°C, dus nog steeds boven het kookpunt van water. In de buis bevinden zich nog maar twee volumedelen, dus 50 cm3. Dat moet 50 cm3 waterdamp zijn. Om dat te onderzoeken wordt de buis afgekoeld. Tijdens het afkoelen, hier versneld weergegeven, condenseert de waterdamp tot water. Water in vloeibare vorm neemt veel minder ruimte in dan waterdamp. Na de reactie is er dus alleen nog maar waterdamp, want op het kwik drijft na afkoelen een klein beetje vloeibaar water. De beginstoffen waterstof en zuurstof zijn helemaal verdwenen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429043 154 2033-03-01T10:07:00+00:00 8978 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no water waterstof zuurstof https://schooltv.nl/video-item/ontleden-van-water-wat-gebeurt-er-als-je-gelijkstroom-door-water-laat-gaan 2024-01-04T10:48:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19968.w613.r16-9.75c28da.webp Ontleden van water | Wat gebeurt er als je gelijkstroom door water laat gaan? In dit glazen toestel kan water worden geëlektrolyseerd. Water wordt dan door gelijkstroom ontleed in twee niet-ontleedbare stoffen. Aan de positieve pool borrelt zuurstofgas omhoog. Aan de negatieve pool stijgt waterstofgas op. Na enige tijd zie je dat de opgevangen hoeveelheden zuurstofgas en waterstofgas verschillend zijn. Er is tweemaal zo veel waterstofgas als zuurstofgas. Zuurstofgas toon je aan met een gloeiende houtspaander. De kraan wordt opengedraaid en in het uitstromende zuurstofgas gaat de houtspaander feller gloeien en tenslotte zelfs branden. Om het waterstofgas aan te tonen laten we het eerst in een reageerbuis stromen. Bij de opening wordt het aangestoken. Met een knalletje verbrandt het dan tot waterdamp. Die waterdamp condenseert tegen de binnenwand van de reageerbuis. We hebben aldus aangetoond, dat aan de positieve pool zuurstofgas ontstaat en aan de negatieve pool waterstofgas. Bij de elektrolyse is de volumeverhouding 1 : 2. Die is gelijk aan de verhouding van de deeltjes zuurstof : waterstof, dus ook 1 : 2. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429044 102 2033-03-01T10:06:00+00:00 21632 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no ontleden water reactie https://schooltv.nl/video-item/vloeibare-zuurstof-ooit-wel-eens-kokende-vloeibare-zuurstof-gezien 2024-01-04T10:48:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19970.w613.r16-9.9a8269f.webp Vloeibare zuurstof | Ooit wel eens kokende, vloeibare zuurstof gezien? Ongeveer één-vijfde deel van lucht is zuurstof. In deze installatie wordt lucht vloeibaar gemaakt. Daarna wordt hij gescheiden in vloeibare stikstof en vloeibare zuurstof. In het Engels heet vloeibare zuurstof: liquid oxygen. Omdat vloeibare lucht een mengsel is, heeft hij geen constant kookpunt maar een zogenaamd kooktraject. Eerst gaf de thermometer -191 °C aan. De temperatuur loopt op tot -184 °C. Dat komt omdat het stikstofgas uit de vloeibare lucht aan het verdampen is. Wat overblijft bestaat daardoor steeds meer uit zuurstof. In dit doorzichtige vat zit zuivere vloeibare zuurstof. Het is aan het koken. Dat ziet er net zo uit als kokend water. Vloeibare en gasvormige zuurstof is natuurlijk dezelfde stof. Bij het verdampen verandert de aggregatietoestand van vloeibaar naar gasvormig. Zuiver zuurstof kookt bij -184 °C. De stof zuurstof is een niet-ontleedbare stof. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429045 88 2033-03-01T10:05:00+00:00 13206 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no zuurstof lucht vloeibaar https://schooltv.nl/video-item/sublimeren-in-het-groot-sublimeren-in-een-fabriek-als-zuiveringsmethode 2024-01-04T10:48:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19972.w613.r16-9.aadfa82.webp Sublimeren in het groot | Sublimeren in een fabriek als zuiveringsmethode In deze fabriek wordt door sublimeren en rijpen een onzuivere stof gezuiverd. De druk in dit vat wordt sterk verlaagd door de lucht er uit te pompen. De linkerkant van het vat wordt verwarmd, de rechterkant gekoeld. Dit is een schema van deze installatie. De onzuivere stof zit in bakken in het linkerdeel, verdeeld over meerdere lagen. Alleen de zuivere stof zelf kan sublimeren. Hij wordt gasvormig en rijpt weer aan de gekoelde wanden van het rechterdeel. Daar is het 20 °C. De restanten blijven achter in de bakken. Na 12 uur is de zuivering beëindigd. Het vat wordt weer geopend. Je ziet een dikke laag kristallen van de gezuiverde rode stof. De glinsterende kristallen zijn in een opvallend patroon aan elkaar geklit. Het doet denken aan rode koralen. In dit grote vat kan per keer zo'n 500 kg stof gezuiverd worden. Achterin zie je het verwarmingsgedeelte met de bakken. Hierin zijn de restanten achtergebleven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429046 111 2033-03-01T10:05:00+00:00 2735 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no zuiveren sublimatie https://schooltv.nl/video-item/animatie-van-het-sublimeren-van-onzuiver-jood-een-bolletjesmodel-biedt-hulp 2024-01-04T10:48:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19974.w613.r16-9.aef5e65.webp Animatie van het sublimeren van onzuiver jood | Een bolletjesmodel biedt hulp Dit is een model van het zuiveren van verontreinigd jood. Door aan de linkerkant te verwarmen, dus door energie toe te voegen, sublimeren de joodmoleculen. De joodmoleculen worden hier weergegeven door gele bolletjes. Door aan de rechterkant te koelen, dus door energie af te voeren, rijpen de joodmoleculen. Zo ontstaat er zuiver vast jood. Aan de linkerkant sublimeren steeds meer joodmoleculen, die aan de rechterkant weer rijpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429047 59 2033-03-01T10:04:00+00:00 2486 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no chemie fase zuiveren molecuul jodium sublimatie https://schooltv.nl/video-item/sublimeren-van-jood-waarom-geeft-een-joodkristal-een-paarse-damp-af 2024-01-04T10:48:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19976.w613.r16-9.625ef5d.webp Sublimeren van jood | Waarom geeft een joodkristal een paarse damp af? Een vaste stof kan direct overgaan in de gastoestand. Dat heet sublimeren. Dit is de vaste stof jood. Hij kan gemakkelijk sublimeren. Jooddamp is paars gekleurd. Hier is de jooddamp goed zichtbaar. Door jood te sublimeren wordt verontreinigd jood gezuiverd. Dat gebeurt hier in deze opstelling. In het schuitje zit verontreinigd jood. Het schuitje wordt verwarmd. De jooddamp stroomt in een gekoelde kolf. De glinsterende joodkristallen ontstaan door rijpen. Kleine kristalletjes klitten aan elkaar en zetten zich af op de wand. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429048 61 2033-03-01T10:03:00+00:00 12055 2003-12-08T12:09:00+00:00 yes no kristal stof scheiden zuiveren sublimatie https://schooltv.nl/video-item/sublimeren-hoe-krijg-je-jood-zuiver 2024-01-04T10:48:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19978.w613.r16-9.c40efef.webp Sublimeren | Hoe krijg je jood zuiver? Een vaste stof kan direct overgaan in de gastoestand. Dat heet sublimeren. Dit is de vaste stof jood. Hij kan gemakkelijk sublimeren. Jooddamp is paars gekleurd. Hier is de jooddamp goed zichtbaar. Door jood te sublimeren wordt verontreinigd jood gezuiverd. Dat gebeurt hier in deze opstelling. In het schuitje zit verontreinigd jood. Het schuitje wordt verwarmd. De jooddamp stroomt in een gekoelde kolf. De glinsterende joodkristallen ontstaan door rijpen. Kleine kristalletjes klitten aan elkaar en zetten zich af op de wand. Dit is een model van het zuiveren van verontreinigd jood. Door aan de linkerkant te verwarmen, dus door energie toe te voegen, sublimeren de joodmoleculen. De joodmoleculen worden hier weergegeven door gele bolletjes. Door aan de rechterkant te koelen, dus door energie af te voeren, rijpen de joodmoleculen. Zo ontstaat er zuiver vast jood. Aan de linkerkant sublimeren steeds meer joodmoleculen, die aan de rechterkant weer rijpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429049 118 2033-03-01T12:03:00+00:00 6222 2003-12-08T11:55:00+00:00 yes no zuiveren stof scheiden molecuul sublimatie https://schooltv.nl/video-item/rijpen-waarom-zijn-takjes-van-bomen-bij-vriesweer-zo-mooi-wit 2024-01-04T10:48:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19980.w613.r16-9.4e1c415.webp Rijpen | Waarom zijn takjes van bomen bij vriesweer zo mooi wit? Waar komen de ijskristallen op een diepvriesvak vandaan? Dit is een versnelde weergave van wat er in een koelruimte gebeurt. De temperatuur is al enkele uren -50 °C. De koelruimte is niet afgesloten. Verse lucht kan zo maar naar binnen stromen. De ijsafzetting die je ziet is afkomstig van vocht uit de lucht. De onzichtbare waterdamp uit de lucht, dus in gasvorm, slaat onmiddellijk neer en vormt de vaste stof: ijs. De waterdamp condenseert hier dus niet eerst tot vloeistof, maar wordt direct een vaste stof. Dit proces noemen we rijpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429050 49 2033-03-01T14:06:00+00:00 11418 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no fase ijs condenseren https://schooltv.nl/video-item/verdampen-wat-wil-eigenlijk-zeggen-water-kookt-bij-100c 2024-01-04T10:48:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19982.w613.r16-9.02e9073.webp Verdampen | Wat wil eigenlijk zeggen: water kookt bij 100°C? Wanneer je meer energie toevoegt, bewegen sommige moleculen zo heftig, dat ze zich van het oppervlak losmaken en niet meer in de vloeistof terugkeren. De vloeistof verdampt dan. Er is een temperatuur, waarbij heel veel moleculen tegelijkertijd de vloeistof verlaten. Deze temperatuur noemen we het kookpunt. Zo kookt water bij 100 °C. Het water verdampt. Omdat de moleculen bij die temperatuur zo snel bewegen, hebben ze veel meer ruimte nodig dan ze in de vloeistof hadden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429051 45 2033-03-01T10:01:00+00:00 14981 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no verdampen water koken