https://schooltv.nl/video-item/een-achtbaan-hoe-werkt-een-nieuwe-achtbaan 2024-01-04T10:43:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18100.w613.r16-9.5460dfa.webp Een achtbaan | Hoe werkt een nieuwe achtbaan? Ik zit hier naast iemand met een heel spannend beroep, bij Peter Klerks, die ontwerpt namelijk achtbanen, rollercoaster rides, en hij is de geestelijke vader van een wel heel bijzondere ride, dat is de motorbike launchcoaster.Dat zal wel heel wat technische voeten in de aarde hebben gehad om van idee tot eindproduct te komen?Het idee was er snel, maar daarna was de realisatie van hoe je mensen veilig kan zetten op de motor, dat was ook de uitdaging.En hoe hebben jullie dat opgelost?Nou, we hebben in het verleden eens een keer een achtbaan gemaakt waar mensen konden vliegen en dan hang je eigenlijk onder de baan. En we hebben geprobeerd dezelfde zithouding toe te passen voor de motorbike launchcoaster.En welke zithouding is dat?In een soort Z-vorm. Dat je zo er zo opzit, ja, en dan kun je dus mensen en klein maken en heel veilig vasthouden via het onderlichaam.Hoe zorg je er nou voor, dat mensen er niet uit vallen dan?Nou, wat we bij deze motorbike hebben, dat zijn eigenlijk 3 systemen die ervoor zorgen, dat mensen veilig kunnen rijden en dat is in de 1ste plaats is dat een rugsteun die naar beneden komt, waardoor je niet meer kan opstaan. En dan hebben we een 2de steun, dat is: die houdt je bovenbenen op hun plaats. En dan heb je nog als 3de voetenbakjes die ervoor zorgen, dat je je voeten niet naar buiten kan steken onder het rijden.Ah, nou, ik voel me best wel veilig zo.Het aspect waarin deze motorbike launchcoaster nog het meest op een echte motor lijkt is het acceleratievermogen, en hoe werkt dat?Nou, we hebben in dit systeem gekozen voor een hydraulische launch, zoals wij dat noemen, het afschieten van het treintje met een hydraulische aandrijving. En die werkt met een kabel, waar dat treintje ook inhaakt. En doordat je een ontzettend sterke pomp erin hebt kun je heel snel die trein afschieten.Ik ga het beleven! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428017 134 2033-04-30T22:59:00+00:00 29701 2007-11-30T23:59:00+00:00 yes no kermis motor achtbaan https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-o-dennenboom 2024-01-04T10:43:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18101.w613.r16-9.51bb7b9.webp Nieuws uit de natuur | O, dennenboom Thema: Naalden en kegels. Wat zijn naaldbomen? Welke naaldbomen kennen we? Hoe groeien ze? Hoe komt het dat ze in zulke koude gebieden kunnen overleven? https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1062691 1800 5829 2010-12-31T01:51:13+00:00 yes no bos landschap den naald testkees https://schooltv.nl/video-item/een-menselijke-aardbeving-kunnen-mensen-een-aardbeving-veroorzaken 2024-01-04T10:43:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18102.w613.r16-9.87ab847.webp Een "menselijke aardbeving" | Kunnen mensen een aardbeving veroorzaken? We zijn nu bij op een pop festival in Elst en de heren van Direct, daar ga ik nu gezellig tussen staan, die gaan zo meteen proberen om samen met het publiek trillingen te veroorzaken. Ja, hier even verderop staan seismologen van het KNMI en zij gaan die trillingen meten. Ik ben benieuwd! Veel succes hè!Oh, ze gaan nu beginnen, ik ga vast de andere kant op.Er staat verderop een Richter en nu gaan we kijken of wij een aardbeving kunnen organiseren hier.Ze gaan nu springen.Het duurt nog heel even voordat het signaal komt. Maar zo zullen we misschien een klein treintje van nieuwe golven zien. Kijk; daar komt hij al aan!Kunt u hier al wat aan aflezen?Ja, wat we zien is, dat eh.., dat er duidelijk een signaal is, van trillingen. We zien heel duidelijk dat mensen springen. En misschien dat we het zo meteen nog iets groter hebben. Even kijken wat het grootste signaal wordt. En, daar zou je eventueel alsof het een aardbeving is een magnitude uit kunnen halen.Is het gelukt? Het is gelukt, we hebben een aardbeving! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428018 112 2033-04-30T22:59:00+00:00 14045 2007-11-30T23:59:00+00:00 yes no muziek aardbeving https://schooltv.nl/video-item/95-stellingen-maarten-luther-heeft-kritiek-op-de-kerk 2024-01-16T15:59:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18104.w613.r16-9.7965507.webp 95 stellingen | Maarten Luther heeft kritiek op de kerk Het is rond 1500. De paus heeft een prachtig ontwerp laten maken voor een nieuwe St. Pieterskerk in Rome. Met een enorme koepel. Het moet de mooiste en grootste kerk van Europa worden. Dat kost wat en zoveel geld heeft hij niet. Nog niet. Daarom bedacht de paus een actie. Hij maakte brieven waarin de gelovigen de straffen voor hun zonden konden afkopen. Aflaten heetten die brieven Zo’n aflaat koste veel geld maar dan had je als gelovige ook wat. Want met zo’n aflaat kon je veel makkelijker in de hemel komen. De paus stuurt de monnik Tetzel naar Duitsland om daar aflaatbrieven te verkopen. Hij overtuigt de mensen hoe belangrijk het is om een aflaat te kopen. We zijn toch allemaal zondige mensen? Zo’n aflaat heb je gewoon nodig. De mensen kopen graag. Voor zichzelf, of voor hun overleden ouders of grootouders. Het geld stroomt binnen. De paus kan tevreden zijn. Als Luther van de aflaten hoort, wordt hij vreselijk boos. Wat een bedriegerij! En dat nog wel van de paus zelf!!! Hij komt in actie. Op een groot vel papier schrijft hij alles wat hij niet goed vindt. Dan gaat hij naar de kerk en timmert het papier op de grote deur. Een lijst van wel 95 stellingen. En dat gebeurde op deze plek. De deur van toen die is er niet meer maar alle stellingen van Luther die zijn hier wel in koper gegraveerd. Hij wilde graag dat ze allemaal werden gelezen zodat de mensen erover gingen praten. Want op die manier zoude kerk veranderen. Het was best gevaarlijk wat Luther deed. Er waren eerder mensen geweest die kritiek hadden op de kerk en daar werd hard tegen opgetreden. Mensen die kritiek hadden werden ketters genoemd en met die ketters liep het vaak slecht af. Als de paus hoort wat Luther vindt, wordt hij woest. Hij schrijft Luther een brief. Als hij zijn stellingen niet terugneemt zal de paus Luther uit de kerk zetten. Maar Luther denkt er niet aan. Hij zal de paus niet gehoorzamen. Voor de ogen van zijn aanhangers gooit hij de brief van de paus in het vuur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428019 184 2031-12-11T22:00:00+00:00 159143 2008-07-13T20:00:00+00:00 yes no ketterij kerk canon veranderen https://schooltv.nl/video-item/fabrieksarbeiders-dikke-wolkenstof-en-onveilige-machines 2024-01-04T10:43:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18106.w613.r16-9.55d72a3.webp Fabrieksarbeiders | Dikke wolkenstof en onveilige machines De arbeiders die in de fabrieken werken hadden het zwaar. Ze werken wel 14 uur per dag. Ook op zaterdag.De fabriekshallen zijn donker en de lucht is er ongezond. Dikke wolken stof dwarrelen om hun hoofden. En dan hebben we het nog niet eens over al het lawaai in de fabriek.En dat allemaal voor een heel mager loontje. Lang niet genoeg om een gezin van te kunnen onderhouden. Daarom moeten ook de vrouwen van de arbeiders werken. En zelfs kinderen moeten werken in de fabriek, wel 12 uur per dag.Daar kijkt niemand van op. Naar school gaan. Daar is geen tijd voor.Het werk in de fabriek is niet erg veilig. Er gebeuren veel ongelukken bij de grote bewegende machines. En als je ziek wordt of invalide. Dan heb je pech. Geen werk, geen geld.De arbeiders gingen dicht bij hun werk wonen. Ze hadden geen fiets en auto’s bestonden er in die tijd nog niet. En zo ontstonden er dus in de buurt van de fabrieken dit soort arbeiderswijken met kleine eenvoudige huisjes die dicht op elkaar stonden onder de rook van de fabrieksschoorsteen.De huisjes hadden vaak maar één kamer. Daar moest het hele gezin leven. Hier, in deze ruimte, werd dus gekookt, gegeten en geslapen. Riolering had je nog niet en afval werd niet zoals nu één keer per week door de vuilniswagen opgehaald. Nee, dat gooide je gewoon zo hup op straat. Maar daar kwamen dan wel weer ratten, muizen en andere ongedierte op af. In die verspreidden ziektes onder de arbeidersgezinnen. Bovendien aten de mensen ook niet goed in die tijd. Gezond en gevarieerd eten was te duur dus de meeste mensen werden niet echt oud.Maar… niet iedereen had het zo slecht in die tijd. De bazen van de fabriek woonden in grote huizen met bedienden. Ze zorgen goed voor zichzelf. Zij willen zo veel mogelijk geld verdienen. Zij hebben het goed. En toch geven ze de arbeiders maar weinig loon.Die durven niet te klagen. Als je wordt ontslagen heb je helemaal niets. Dan is er geen eten op tafel.Maar samen sta je wel sterk. De arbeiders beginnen te morren. Als ze samen in opstand komen dan moet de fabrieksbaas wel luisteren. Ze verenigen zich in vakbonden. De vakbonden komen op voor betere werkomstandigheden, een hoger salaris en een werkdag van hooguit 8 uur.Ook sommige mensen uit de politiek trekken zich het lot van de arbeiders aan. Ze horen de verhalen over het zware werk.De regering stelt een onderzoek in.Nu staat vast hoe slecht de arbeiders het hebben.Er worden wetten gemaakt die het leven van de arbeiders moeten verbeteren. Zo mogen kinderen onder de twaalf jaar niet langer in de fabrieken werken. Ze moeten naar school.Maar daar blijft het niet bij. Er komen ook afspraken over wat de arbeiders minimaal moeten verdienen. En hoe lang ze maximaal mogen werken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428020 227 2028-07-13T20:00:00+00:00 137332 2008-07-13T20:00:00+00:00 yes no canon vakbond arbeider fabriek https://schooltv.nl/video-item/op-stoom-de-stoommachine-en-de-stoomtrein 2024-01-16T15:40:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18108.w613.r16-9.284d770.webp Op stoom | De stoommachine en de stoomtrein Hier wordt een vuur gemaakt van hout of steenkool. En dat vuur dat verwarmt het water wat in de ketel er omheen zit. Daar ontstaat stoom en die stoom die wil eruit –net zoals in een fluitketel- en dat gaat dan via die witten buizen daar. En vervolgens gaat het dan hier de stoommachine in.Wat daar in die machine gebeurt kan ik mooi laten zien aan de hand van dit schaalmodel. Dit buisje hier stelt even die witte buis voor waardoor die stoom dus naar binnen wordt gedrukt. En die stoom die gaat dan via dit kanaaltje en drukt dan hier -deze zuiger zoals je dat noemt- naar voren. Nou je ziet dan gaat dit kanaaltje dicht en deze open en dan gaat de stoom vervolgens via deze kant tegen deze zuiger aan drukken en die gaat dan die kant op en zo gaat die zuiger voordurend heen en weer. En daar door wordt deze staaf in beweging gebracht. Zie, die zie je hier in het groot ook gaan. En die staaf die zorgt er op zijn beurt weer voor dat het wiel gaat draaien.De stoommachine deed voortaan het zware werk en stopte nooit. Hij moest wel ontzettend stevig zijn, want in die ketel werd het bloedheet en bloedheet. Daarom was alles aan zo’n apparaat gemaakt van ijzer en van staal. Want ja zo’n ding zou maar ontploffen.Zoals deze. Moet je kijken hij is echt volledig ingedeukt en toen hij ontplofte schoot hij driehonderd meter de lucht in.Toch was de stoommachine een groot succes. Steeds meer fabrieksbazen wilden zo’n hypermodern in hun fabriek hebben. Er werden veel nieuwe machines gemaakt en daarvoor was ijzer nodig en om ze te kunnen laten draaien had je steenkool nodig uit de mijnen.Alle fabrieken die met stoommachines werken worden in de buurt van mijnen gebouwd. Dan hoef je niet zo’n eind te sjouwen met de grondstoffen. Maar ja… ook verder van de mijnen worden fabrieken gebouwd. De kolen en het ijzer moeten daar heen worden gebracht. Bijvoorbeeld over het water.Met schepen kun je een heel eind komen en je kunt er een hoop mee vervoeren. Maar je kunt er niet overal mee komen en per schip gaat het niet erg snel.Het wordt geprobeerd met paardentrams. Maar ook dat is geen groot succes. Er moet toch iets zijn dat sterker is en sneller…Wat nou als we eens wielen zetten onder zo’n stoommachine bedacht toen iemand. Dan kunnen we daarmee wagons trekken. En dat was helemaal gene gek idee. De eerste stoomlocomotieven die reden 20 kilometer per uur. Een hele vooruitgang in die tijd. Toch waren veel mensen er ook een beetje bang voor.Zo’n groot ijzeren monster dat met veel lawaai over de rails denderden. Dat kon niet goed gaan. Want stel je voor dat hij van de rails liep, of erger nog: ontplofte.Maar de meeste mensen die waren enthousiast. De stoommachine kon wel 30 wagons tegelijk trekken. In het begin werd hij vooral ingezet voor het bevoorraden van fabrieken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428021 224 171873 2008-07-13T20:00:00+00:00 yes no canon revolutie industrie stoommachine https://schooltv.nl/video-item/voor-de-industriele-revolutie-niets-gaat-vanzelf 2024-01-04T10:43:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18110.w613.r16-9.72b1681.webp Vóór de industriële revolutie | Niets gaat vanzelf Een paar eeuwen geleden zijn er nog geen fabrieken, geen machines en al helemaal geen computers. Als je iets nodig hebt, dan moet je het zelf maken. Of het laten doen door een vakman. Alles wordt met de hand gemaakt. Met behulp van eenvoudig gereedschap. Wij zouden nu zeggen dit is pas vakwerk. Want het kostte heel veel tijd om zo’n ton te maken. Hier, neem nou deze. Daar was je toch al snel zo’n 7 uur mee bezig. De meeste mensen woonden toen op het platteland. Ze moesten toen vaak hard werken. En voor het zware werk gebruikten ze paarden. Of wind. In deze molen werd bijvoorbeeld het graan gemalen. Hier, en wat dacht je van die boor daar? Allemaal maken ze gebruik van de kracht van de wind. Paardenkracht, windkracht… okay. Maar de mensen moesten nog wel steeds zelf het werk doen. Niks ging vanzelf. En er was heel wat te doen. Het hele gezin hielp mee. Mannen werken meestal op het land. Veel vrouwen werken thuis. Ze verdienen hun geld met spinnen. Van wol of katoen spinnen ze bijvoorbeeld draden. Daar worden lappen stof van geweven. Er komt steeds meer vraag naar kleding, lakens en ander textiel. Want de bevolking groeit. Dat kan ook omdat de technieken in de landbouw steeds beter worden en er daardoor meer voedsel komt. Al die mensen hebben kleding nodig. Dat moet door de thuiswerkers worden gemaakt. En dat terwijl die al heel lange dagen maken. Tot diep in de nacht zijn ze aan het werk. Er moet dus een slimmere en snellere manier worden bedacht om stoffen te maken. Uitvinders gingen aan de slag en zij bedachten machines om sneller mee te kunnen spinnen en weven. En dit hier was de eerste uitvinding: de schietspoel. En daar mee kon je twee keer zo snel weven. Eén rukje aan dit touw en die spoel die schoot tussen de draden door van de ene naar de andere kant. Een andere goede uitvinding is de Spinning Jenny. Met deze spinmachine kan je niet één maar acht draden tegelijk spinnen. Later wordt het apparaat steeds verder verbeterd en uiteindelijk kan je wel honderden draden tegelijk maken. Met deze machines gaat het spinnen en weven dus wel een stuk sneller, maar ze moeten nog steeds met de hand bediend worden. Dat verandert als iemand bedenkt dat je die nieuwe machines ook op waterkracht kunt laten draaien. Ze worden aangesloten op een groot waterrad. De machines zijn nu zo groot geworden dat ze niet meer in een huis passen. Er wordt een fabriek omheen gebouwd, aan de rivier natuurlijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428022 205 89140 2008-07-13T20:00:00+00:00 yes no revolutie industrie machine https://schooltv.nl/video-item/volle-maan-maanlicht-is-eigenlijk-zonlicht 2024-01-16T15:57:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18112.w613.r16-9.1d4a04d.webp Volle maan | Maanlicht is eigenlijk zonlicht De maan, zoals we ‘m zien vanaf…onze aarde. Het lijkt alsof de maan licht geeft, maar dat is niet zo. Hij weerkaatst alleen het licht van … de zon. Het licht van de zon schijnt op de maan. En dat stuk kunnen we zien. De maan draait ook om de aarde heen. Daar doet hij 29 en een halve dag over. Bijna een maand dus. Hier staat de maan precies tussen de aarde en de zon in. Vanaf de aarde kunnen we de maan niet zien, omdat de kant die naar ons toestaat, niet wordt verlicht door de zon. Dit noemen ze nieuwe maan. Een paar dagen later zie je dit. Dit kleine lichtstrookje noemen ze een sikkel. De maan is nu naar één kant van de zon verschoven. Deze smalle sikkel wordt vaak nieuwe maan genoemd, omdat je de maan nu weer voor een stukje kunt zien. Vijf dagen later staat de maan wat hoger aan de hemel. Nu zien we haar voor de helft. Een halve cirkel dus. Deze fase heet het eerste kwartier. Rare naam? Nee hoor. De maan heeft nu een kwart van haar baan afgelegd en vandaar dat het het eerste kwartier heet. Vanaf nu wordt de halve cirkel van de maan steeds groter doordat de zon een steeds groter stuk van de maan kan beschijnen. Als de maan op de helft van haar baan is, dan zien we dit: de volle maan. Nu staat de maan precies tegenover de zon en kan de zon de maan dus helemaal verlichten. Vanaf nu neemt de maan weer af, maar in spiegelbeeld. Weet je waarom? Het licht van de zon komt nu van de andere kant. Kijk maar. Hier is de maan weer een halve cirkel. En dit noemen ze het laatste kwartier. De maan heeft namelijk nu driekwart van haar baan afgelegd. Een paar dagen later is ze nog maar een smalle sikkel en dan lijkt de maan weer van de hemel te verdwijnen. Weet je deze nog? Dit is de nieuwe maan weer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428023 105 2033-05-18T03:33:00+00:00 127034 2007-01-31T23:59:00+00:00 yes no maan heelal aarde https://schooltv.nl/video-item/boodschappen-doen-met-moffel-en-piertje 2024-02-01T13:35:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18114.w613.r16-9.cf7e7eb.webp Boodschappen doen | Met Moffel en Piertje Wie wil voor mij Moffel eens even…? Ikke! Ikke! Alsjeblieft Justin. Dankjewel. Wie van jullie is er met papa en mama wel eens in een supermarkt geweest? En wie kan mij vertellen wat je allemaal in een supermarkt kan kopen? Kaas. Kaas, heel goed. Piertje, weet jij ook wat je in de supermarkt kan kopen? Ja. Pier, vertel eens: wat kun je in de supermarkt kopen? Vlees. Vind jij vlees lekker, Piertje? Ja. Bloemkool. Bloemkool, heel goed. En wie weet… Ja? En eh champions. Champions, heel goed. Taart, chocoladetaart. Chocoladetaart, dat is lekker! Sultana’s. Sultana’s, lekkere koekjes, goed zo! Chocoladetaart. Ook chocoladetaart, lekker hoor. Hé jongens, Moffel en Piertje hè gaan zo meteen lekker naar de supermarkt. Maar voordat je naar de supermarkt gaat moet je iets doen, wat moet je ook alweer doen? Wie weet dat? Een wagentje meenemen. Eva, wat is ook alweer… En een boodschappenlijstje! Dat vind ik een goed idee! Wij gaan een boodschappenlijstje maken, maar we gaan niet schrijven, want Moffel en Piertje kunnen nog niet zo goed lezen, dus we gaan iets anders doen. Wie weet wat we gaan doen met het boodschappenlijstje? Inti? Dat. Wat? Dit doen. Gaan we het knippen en plakken? We hebben deze nodig. Oh, boerenkool! Dat is lekker! Ja. Gaan jullie vanavond boerenkool eten? Ja. Dat is lekker. Of banaan. Ja, dat is ook heel gezond en ook lekker. En Piertje, dan mag jij het laatste uitzoeken: waar heb je zin in? Oh, lekker. Thijs, wil jij eventjes voor mij het boodschappenlijstje komen plakken? Ja. Dankjewel. Moffel en Piertje, dit is jullie boodschappenlijstje hè. Zullen we naar de winkel gaan? Ja! Kom maar. Moffel, zal ik jou het boodschappenlijstje geven? Ja, natuurlijk. Piertje, wil jij dan het karretje doen? Nee, wij hebben andere groente hè. Ja. Nee, deze twee. Ja. Toe maar. Dit is voor jou. Een appel. Cola. Sinas. Appels. Eén keer groente. Hebben jullie wel geld bij je? Ik heb wel geld. Gelukkig, want het is samen precies 5 Euro. Natuurlijk, hier. Dankjewel Moffel, dat is 10 Euro, dan krijg je nog 5 Euro van me terug. Ik doe het weer even in jullie karretje. Dag Moffel en Piertje! Dag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428024 225 2033-05-18T03:33:00+00:00 31354 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no boodschap handpop supermarkt https://schooltv.nl/video-item/naar-het-strand-met-moffel-en-piertje 2024-02-01T13:24:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18116.w613.r16-9.5c68464.webp Naar het strand | Met Moffel en Piertje Moffellll? Mof! Moffel! Moffellll? Eh ja Pier wat is er? Moffel ik heb het zo warm! Wat? Ik heb het zooooo warm. O o hmm o ja, ja ja ik heb wel wat pff pff pff en en helpt dat. Nee Moffel nee. Wat zouden Moffel en Piertje kunnen doen? Naar de ijscoman. Dat ze naar huis gaan en dat ze dan iets kouds aan doen. Iets koud aan doen! Minder kleren, ja dat vind ik ook een goeie om minder warm te krijgen. Een broodje dat net in de vriezer heeft gezeten. Een koud broodje! Dat vind ik een goeie. Naar het strand in het water. Dat vind ik een goeie Hanna? Vind ik een heel goed idee van jouw. Eens even kijken, ehmm Moffel naar het strand wat moeten we dan allemaal meenemen. Ja, dat weet ik niet. Zullen we de kinderen weer eens vragen. Ja, dat vind ik een goed idee Moffel. Schelpen. Om in de zand te spelen. Maar je kan ook een bal meenemen. Ja, welke handdoek is voor Moffel. Deze, waarom. Omdat hij een jongen is, ja en dan heeft hij de blauwe. De blauwe doe maar om zijn nek. Goed zo. En welke is dan voor Piertje? Deze, waarom. Omdat hij roze is. Ze is een meisje, ze heeft een roze doe ook maar om haar nek. Gaan ze lekker naar het strand. De zonnebril gaat mee naar het strand, dat kunnen ze opdoen als de zon te vel schijnt. Deze doen we in de tas. Nou, de bal is een beetje te groot om in de tas te doen. Dus dat moet Moffel maar vast houden. De emmer en het schepje gaat ook mee naar het strand. Finn mag ik jouw Moffel geven, kom eens even hier. Lotje mag ik jouw Piertje geven. Zullen wij spelen dat jullie naar het strand gaan? Zullen we dat eens proberen.? Ja! Wij hebben natuurlijk stand dingen nodig. Ik heb een handdoek nodig, ik ga lekker zwemmen. Dat is een goed idee Pier. Want dan krijg je het ook minder warm. Alsjeblieft. Zwemmen. Hallo, zijn kop is wat dikker dan de bril. Hallo. Hallo Moffel en Piertje. Wat moeten we nou allemaal meenemen. Ja maar, daar zijn we al geweest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428025 215 2033-05-18T03:33:00+00:00 27764 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no handpop strand zee https://schooltv.nl/video-item/jarig-zijn-met-moffel-en-piertje 2024-01-04T10:43:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18118.w613.r16-9.277925c.webp Jarig zijn | Met Moffel en Piertje ♪En is er één jarig hoera, hoera, dat kun je wel zien dat is zij. Dat vinden wij allen zo prettig ja, ja, en daarom zijn wij blij. Zij leve lang hoera, hoera, zij leve lang hoera, hoera. Zij leve lang hoera, hoera. Lang zal ze leven, lang zal ze leven, lang zal ze leven in de gloria. In de gloria, in de gloria. Hieperdepiep, hoera! Tel mee, hieperdepiep, hoera! Hieperdepiep, hoera!♪ Volgens mij, volgens mij kunnen Moffel en Pier het nog niet zo goed zien hè, zo. Ik geef Moffel even aan Balthazar, want Balthazar zit lekker dichtbij en geef jij Pier aan Oscar. Ja? Oscar, kan jij dan heel goed straks heel goed zingen met Pier en kan jij Pier heel goed laten zien wat wij allemaal doen? Ja? Zo, dit is jouw derde bloem, voor jouw derde jaar. Voor mijn driede jaar. Jouw derde jaar is dat. Heel goed. En je derde jaar, toen ging je naar de crèche. Oscar is nog niet op de crèche. Hoeveel strikken heeft de muts al, Moffel? Eh, drie. Heeft hij al drie strikken, drie bloemen? Nee, twee. Twee! Twee. Heel goed. Geef Pjotr even Moffel. En dan wil ik dat Rozalie houdt even Piertje vast. Ja. Ik zou zeggen: jongens, hebben we alles al gezongen? Nee! Nee, kom weer hierop staan en dan denk ik: kennen we nog een liedje in een andere taal? Ja! Nou Pier en Moffel, dan gaan we het in Frans doen. ♪Bonne fête à toi, bonne fête à toi, bonne fête, bonne fête, bonne fête à toi.♪ Heel goed! Gefeliciteerd met je verjaardag. Dankjewel. Hé, dat ziet er wel lekker uit. Zullen we gewoon, zullen we het gewoon zelf opeten Stijn? Nee. Hè, dan doen we net alsof ze er niet was, ssst, ssst, ssst, ssst. Zing maar. ♪Een schaap met witte voetjes, zij drinkt zijn melk en zoetjes. Slaap kindje slaap, daar buiten loopt een schaap.♪ Moffel en Piertje hebben er ook één. Ja, die hebben er zeker één. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428026 214 2033-05-18T03:33:00+00:00 22562 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no verjaardag feest handpop https://schooltv.nl/video-item/naar-de-dierentuin-met-moffel-en-piertje 2024-02-01T13:58:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18120.w613.r16-9.c8ecfac.webp Naar de dierentuin | Met Moffel en Piertje Moffel en Pier in de dierentuin, hebben jullie ook neushoorns gezien daar? Ja. Nou, zie je wel, zie je wel. En giraffen? Ja. En wat voor dieren hebben jullie nog meer gezien in Artis? Insecten. Insecten? Heb jij insecten gezien Moffel? Ja. Wat voor dieren heb jij wel eens gezien in Artis? Eh, een giraffe. Ja. Een giraffe ja, nou ja, ja, er zijn er vast wel twee. Een neushoorn. Een neushoorn. Toen jullie bij het hek waren, wat was er met het hek? Het was gesloten. Het hek was gesloten. Wat zou er dan gebeurd zijn? Wat hebben jullie toen gedaan? Wat gebeurde er toen? Dat weet ik niet. Nee. Wie heeft er een idee? Wat kunnen ze gedaan hebben? Geef jij Moffel eens aan Kahn. En geef jij Pier eens aan Pjotr. Wat zou er gebeurd kunnen zijn? Het hek is dicht en toen? Wat denk je? Misschien gingen ze op de giraffe klimmen en toen gingen ze van het hek eraf. Dus jullie zijn ontsnapt, hoe zijn jullie nou ontsnapt? Ja, de lieve giraffe. En wat heeft ie gedaan? Ze hebt, zij ging met zijn lange nek zo doen bij het hek en toen was het op naar beneden, en toen gingen ze mee, naar beneden, en iets gedaan toen, had iets heel grappigs gedaan en toen konden wij erop. Ik weet, dat Moffel en Pier vinden het wel altijd heel leuk om dat verhaal te spelen met elkaar. Dan spelen ze weer dat ze weer in de dierentuin lopen en dat het donker wordt. Is het een idee, zullen we de poppenkast hier neerzetten? Ja! Laat Pier eens zien hoe snel jullie kunnen zijn! Ja!!! Nou, we willen ook naar huis toe, waar is ons huis? Ik zie allemaal dieren. Piertje, kijk, Piertje, kijk uit!!! Ga nou zitten! Ga nou zitten! Huppakkee, zit! En toen gingen we uit het hek. En we zagen een groot gebouw en ik dacht: “nu kunnen wel hier eventjes wonen”. En Piertje vond het maar niks, hè Piertje? Nee. Moffel? Ja? Weet je aan welke kant jouw huis is? Deze. Gelukkig. Is het afgelopen? Ja!!! Applaus! Ik woon bij mijn zus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428027 217 2033-05-18T03:33:00+00:00 47648 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no klas handpop dierentuin https://schooltv.nl/video-item/nederlandse-duinen-hoe-zijn-de-duinen-in-nederland-ontstaan 2024-01-16T14:01:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18122.w613.r16-9.8216833.webp Nederlandse duinen | Hoe zijn de duinen in Nederland ontstaan? Langs de Nederlandse kust vind je 250 kilometer duinen in een rij achter elkaar. De zee voert het zand aan waar de duinen zijn gevormd. Met vloed wordt het zand dat op de zeebodem ligt door golven meegenomen naar het strand. Bij eb droogt dat zand op. Dat droge zand kan dan makkelijk door de wind aan land worden geblazen…Planten in de duinen vangen het zand op. De blaadjes en wortels van die planten houden de korrels goed vast. Zo ontstaan kleine hoopjes zand, die steeds groter worden. In de loop van honderden jaren zijn zo onze duinen gegroeid.Die duinen beschermen ons tegen het water van de zee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428028 52 2033-05-29T22:00:00+00:00 59604 2008-05-29T22:00:00+00:00 yes no zee zand duin https://schooltv.nl/video-item/molengang-een-hele-rij-molens 2024-01-16T16:23:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18124.w613.r16-9.a5b6981.webp Molengang | Een hele rij molens In Nederland liggen veel polders. Vroeger gebruikte men molens om die polders droog te maken. Als het water meer dan anderhalve meter omhoog moest worden verplaatst dan werden meerdere molens gebruikt. Een molengang noem je dat. Die molens gaven het water aan elkaar door. Elke molen bracht het water een klein stukje hoger en zo konden ook heel laaggelegen polders drooggemaakt worden. Tegenwoordig zie je nog steeds oude molens in het Nederlandse polderlandschap. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428029 51 2033-05-29T22:00:00+00:00 50922 2008-05-29T22:00:00+00:00 yes no molen landschap polder https://schooltv.nl/video-item/mergel-in-limburg-mergel-is-lang-geleden-ontstaan 2024-01-16T13:59:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18126.w613.r16-9.46764f1.webp Mergel in Limburg | Mergel is lang geleden ontstaan In Limburg bestaat de ondergrond voor een groot gedeelte uit mergel. Mergel is lang geleden ontstaan. Toen was een groot gedeelte van Nederland nog zee. En in die zee leefden een hele boel dieren… Als die dood gingen zakten ze naar de zeebodem. Daar losten ze op en zo ontstond een dikke laag kalk. Later kwam er zand en klei overheen. Zo werd de kalklaag samengeperst. Er ontstond een dikke aardlaag die we nu kalksteen of mergel noemen. En die mergel vind je nu in de grond van Limburg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428030 55 2033-05-29T22:00:00+00:00 17335 2008-05-29T22:00:00+00:00 yes no mergel Limburg kalk https://schooltv.nl/video-item/heuvels-in-limburg-beekjes-en-rivieren-hebben-de-grond-uitgeschuurd 2024-01-16T13:59:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18128.w613.r16-9.1275073.webp Heuvels in Limburg | Beekjes en rivieren hebben de grond uitgeschuurd De hoogste heuvels van Nederland vind je in het Zuiden van Limburg.De heuvels zijn ontstaan omdat Zuid-Limburg hoger ligt dan de rest van Nederland.Beekjes en rivieren die daar al eeuwen stromen hebben de grond uit geschuurd.Zo zijn brede geulen ontstaan.Die geulen dat zijn de Limburgse dalen en daarnaast liggen de heuvels natuurlijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428031 49 2033-05-29T22:00:00+00:00 21269 2008-05-29T22:00:00+00:00 yes no landschap Limburg heuvel https://schooltv.nl/video-item/heuvels-in-midden-nederland-hoe-zijn-deze-ontstaan 2024-01-16T13:59:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18130.w613.r16-9.1bbc2a1.webp Heuvels in Midden-Nederland | Hoe zijn deze ontstaan? Midden in Nederland liggen hoge heuvels die lang geleden zijn ontstaan. Ons land zag er toen heel anders uit. Het was toen erg koud in Nederland. Zo koud dat er een dikke laag ijs over ons land schoof… Als een bulldozer ploegde het ijs de grond voor zich uit. Zo ontstonden heuvels. Het ijs kwam niet verder dan Midden Nederland en daar bleven die heuvels dus liggen. Toen het warmer werd en het ijs smolt, bleven de heuvels achter. En die heuvels zijn er nu nog.Hier op de Veluwe bijvoorbeeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428032 51 2033-04-21T22:00:00+00:00 25118 2008-04-21T22:00:00+00:00 yes no landschap heuvel stuwwal https://schooltv.nl/video-item/reizigers-op-reis-om-je-voort-te-planten 2024-01-04T10:43:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18132.w613.r16-9.8edc9c8.webp Reizigers | Op reis om je voort te planten Kijk: zie je die lepelaar daar? Die broeden hier hè, op de Waddeneilanden, dan blijven ze hier een tijdje en hup, dan moeten ze weer terug naar het warme Afrika. Op vakantie! Het is net als die paling, die komt hier ook naartoe en gaat daarna weer terug naar de oceaan. Die zijn dus ook altijd op reis. Palingen zijn echte wereldreizigers, ze worden geboren in de Sargassozee. De beginnen hun wereldreis als jonge glasaaltjes. Ze zwemmen door de zoute oceaan helemaal hiernaartoe. Ze zwemmen zelfs onze rivieren binnen. Als volwassen palingen zwemmen ze weer duizenden kilometers terug naar de Sargassozee om kleintjes te krijgen. Dit is de atalanta. Die zie je veel in Nederland. Die vlinder komt van ver: Marokko om precies te zijn. Ieder jaar vliegt ie van Marokko naar Nederland. Hij houdt van lekker eten en daarom zie je ‘m altijd op fleurige en kleurige bloemen. Die zitten boordevol nectar. En hij is ook vaak te vinden op brandnetels, daar legt ie namelijk zijn eitjes. De rupsen die uit die eitjes komen, die lusten niks anders: die lusten alleen maar brandnetel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428033 67 2033-06-02T22:00:00+00:00 1749 2008-06-02T22:00:00+00:00 yes no voortplanting paling vlinder https://schooltv.nl/video-item/natuur-in-de-stad-natuur-is-overal-ook-in-de-stad 2024-01-04T10:43:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18134.w613.r16-9.f1d0340.webp Natuur in de stad | Natuur is overal, ook in de stad Natuur in de stad: reigers en meeuwen zijn gek op de stad, maar ook steeds meer planten voelen zich op hun gemak tussen de huizen. De witte klaver groeit in weilanden, maar hij staat nu ook in stadsplantsoenen. En de gele lis, die groeit niet alleen in de vrije natuur, maar ook in stadsvijvers. En wat dacht je van een mier? Dat is ook natuur. Of een berk, middenin een woonwijk. En kijk maar eens onder een tegel of een stuk hout: daar krioelt het van de bodemdiertjes, zoals pissebedden.Het gaat hier om een tuinvogel van tussen de 4 en 5 jaar. Vermoedelijk een koolmees.Een koolmees?Ja. Maar ik zie op dit moment nog geen aanwijzingen voor een misdrijf.Kun jij even komen?Dit is het slachtoffer.Een bijzonder veertje.Dat dacht ik ook al.Controleren op DNA.Dat is goed.Diergroep: roofvogel. Leefgebied: Europa. Komt voor in bos en stad, eten vogels en muizen, naam: sperwer.Een sperwer. Het kan niet anders, een sperwer! Een sperwer? Ja, die leeft toch niet in de stad man! Het is een roofvogel, die leven in de vrije natuur.Een veer van een sperwer, een roofvogel. Toch is dat niet zo raar hoor, die beesten komen steeds vaker naar de stad. En wie kijkt d’r nog op van duiven op zijn dak? Vooral in de winter is d’r in de stad meer eten dan in de vrije natuur. En we geven de dieren dan vaak wat extra’s: een vetbolletje, wat pinda’s, oud brood. En vergeet het afval niet dat we op straat gooien, daar komen veel vogels op af. Maar ook minder gewenste dieren: muizen bijvoorbeeld. Maar daar zijn roofvogels wel weer gek op. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428034 132 2033-06-02T22:00:00+00:00 8398 2008-06-02T22:00:00+00:00 yes no stad overleven natuur https://schooltv.nl/video-item/voedselkringloop-waar-blijven-dode-dieren 2024-01-04T10:43:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18136.w613.r16-9.d9217b2.webp Voedselkringloop | Waar blijven dode dieren? Weet je wat me opvalt? Je ziet nergens dode dieren liggen. Waar blijven die dode dieren dan? Zeg, houd het even gezellig ja?! Gezellig, de natuur ruimt zelf de meeste dode dieren op. Zodra het dier gestorven is, rukken er allerlei opruimers uit. Van het dier blijft niet veel over. Ik weet het: de kringloop. Een plant groeit, dieren eten die plant op, die dieren worden weer opgegeten door andere dieren, die dieren gaan weer dood, het dier wordt weer opgeruimd door andere diertjes, die poepen het weer uit, dat komt in de grond terecht en dat wordt weer afgebroken door paddenstoelen en andere schimmels. Dat is een kringloop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428035 85 2033-06-02T22:00:00+00:00 84754 2008-06-02T22:00:00+00:00 yes no voedsel kringloop natuur https://schooltv.nl/video-item/oorlogsmonumenten-plaats-van-herinnering 2024-01-04T10:43:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18138.w613.r16-9.326f49c.webp Oorlogsmonumenten | Plaats van herinnering Overal in ons land vind je dit soort monumenten. Het zijn oorlogsmonumenten. Door ons hele land verspreid staan honderden monumenten. Bijna iedere stad of dorp heeft er wel één.En elk beeld heeft en verhaal over de Tweede Wereldoorlog te vertellen.Verhalen die meestal niet leuk zijn. Het gaat dan om gebeurtenissen waarbij mensen zijn gedood.Vaak staan er dan ook namen op zo'n monument. Zoals hier: kijk een hele rij.Ieder jaar, meestal op 4 mei, komen er mensen naar dit monument om deze slachtoffers van de oorlog te herdenken. Ze leggen bloemen bij het monument en kransen en ze zijn een paar minuten stil.Ook hier in Putten staat zo'n oorlogsmonument. Hier vond op in 1944 een vreselijke gebeurtenis plaats. Meer dan 600 jongens en mannen werden hier door de Duitse bezetters weggevoerd naar de concentratiekampen. 552 mensen kwamen nooit meer thuis. Vandaar ook hier een beeld van een treurende Puttense vrouw, die huilt omdat ze haar man en haar zoon is verloren. Iemand die het drama heeft meegemaakt is meneer van der Pol. Hij was negen jaar toen het allemaal gebeurde.Maar wat ik eigenlijk wil weten is waarom zijn die mannen eigenlijk opgepakt. In de nacht van 30 september op 1 oktober in 1944, in de Tweede Wereldoorlog, had het Nederlands verzet een personenauto beschoten. Waarin zaten twee Duitse korporaals en twee Duitse officieren. Wat inhield dat er door de Duitse leiding hier in Nederland een straf werd opgelegd aan Putten.Kunt u mij dan vertellen wat er die dag precies gebeurde?,,Men heeft de mannen afgevoerd naar Duitsland via het kamp in Amersfoort en er zijn 110 woningen verbrand.Als een soort van straf? ,,Als een soort straf, ja."Heeft u zelf ook familieleden verloren?,,Ja, ik heb mijn vader verloren. Die is niet meer teruggekeerd na der oorlog, die overleden in Hamburg."Wanneer hoorde u dat uw vader niet meer zou terugkomen?''Dat hoorde ik dacht ik eind mei 1945."Dus u heeft wel gewoon het bevrijdingsfeest kunnen vieren?,,Op 18 april 1945 is Putten bevrijd door de Canadezen. En we dachten toen? nu komen de mannen thuis. Uit Duitsland, want de oorlog is voorbij."Maar dat gebeurde niet?,,De mannen kwamen niet."Vind u het zelf daarom ook belangrijk dat dit monument er is?,,Het monument geeft ons de gelegenheid te gedenken, omdat we dus van alle mensen die omgekomen zijn in de oorlog geen tastbare herinnering hebben om naar toe te gaan. Wij hebben geen kerkhof voor al die mensen." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428036 168 2033-11-11T22:00:00+00:00 28117 2007-10-28T23:59:00+00:00 yes no canon mei monument oorlog Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/de-slag-bij-waterloo-de-ondergang-van-napoleon-bonaparte 2024-01-04T10:43:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18140.w613.r16-9.3ed443b.webp De slag bij Waterloo | De ondergang van Napoleon Bonaparte Nog één poging onderneemt Napoleon om zijn gezag in Europa te herstellen. In de heuvels van Waterloo, vlak bij Brussel trekt hij op tegen een coalitie van Rusland, Oostenrijk, Pruisen en Groot-Brittannië. Maar Napoleon vergist zich in de kracht en tactiek van de tegenstander. Waterloo wordt zijn definitieve nederlaag. Napoleon is verslagen. Hij wordt ver weg op St. Helena gevangengezet en daar sterft hij. Op het Congres van Wenen bepalen de overwinnaars dat Frankrijk zijn bezette gebieden moet teruggeven. Daarmee wordt het machtsevenwicht in Europa voorlopig hersteld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428037 45 2033-08-31T12:28:00+00:00 40923 2007-09-17T22:59:00+00:00 yes no Napoleon keizer https://schooltv.nl/video-item/moskou-in-brand-napoleon-bonapartes-veldtocht-tegen-de-russen 2024-01-04T10:43:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18142.w613.r16-9.94d070e.webp Moskou in brand | Napoleon Bonaparte's veldtocht tegen de Russen In 1812 trekt Napoleon met een leger van 600.000 man op naar Rusland. Een tocht van honderden kilometers.Napoleon denkt de tsaar vlak over de Russische grens al te verslaan.Maar de Russen vermijden de strijd en trekken zich steeds verder terug. Daarbij vernielen ze alles wat maar bruikbaar kan zijn voor het Franse leger.Maar Napoleon geeft niet op en blijft de Russen achtervolgen, zonder een beslissende slag te winnen. Na een barre tocht weet Napoleon met zijn uitgeputte leger uiteindelijk Moskou te bereiken. Maar de Russen trekken zelfs uit hun hoofdstad weg en steken Moskou in brand.Napoleon weet dat hij verloren heeft en moet zijn leger terugtrekken uit Rusland.De tocht uit Rusland is verschrikkelijk. De winter valt in met temperaturen tot 35 graden onder nul. De Fransen zijn er niet op voorbereid. Hun kleding is te dun. Behalve door de honger sterven nu ook veel soldaten door bevriezing.Van de 600.000 soldaten die vertrokken zijn, komen er uiteindelijk maar 18.000 terug.Voor Napoleon is deze dramatisch verlopen veldtocht het begin van het einde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428038 90 2033-08-31T15:24:00+00:00 35296 2007-09-17T22:59:00+00:00 yes no Moskou brand Napoleon Rusland https://schooltv.nl/video-item/keizer-van-frankrijk-napoleon-bonaparte 2024-01-16T15:41:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18144.w613.r16-9.90e6e46.webp Keizer van Frankrijk | Napoleon Bonaparte Voor Napoleon Bonaparte is snelheid een belangrijk wapen. Hij wil als eerst op het slagveld zijn om strategische posities in te kunnen nemen.Het vervoer van wagens met voedselvoorraden kost veel tijd en houdt juist een snelle opmars tegen. Napoleon besluit ze niet langer mee te nemen.Soldaten moeten nu onderweg maar aan eten zien te komen. Dat doen ze door op grote schaal te plunderen.Napoleon weet met deze tactiek grote successen te behalen. Noord-Italië en Oostenrijk worden uitgeschakeld, Nederland wordt bezet.Napoleon is zo machtig geworden dat hij zichzelf tot keizer van Frankrijk kroont.Dan maakt Napoleon zich op voor een strijd tegen de Russen en wat er van Oostenrijkse leger over is. In Austerlitz vindt de slag plaats.Napoleon behaalt een grote overwinning. De tsaar van Rusland en de keizer van Oostenrijk tekenen een wapenstilstand. Napoleon is nu de baas in Europa. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428039 160 2033-08-31T15:22:00+00:00 49963 2007-09-17T22:59:00+00:00 yes no Frankrijk oorlog Napoleon keizer https://schooltv.nl/video-item/napoleon-bonaparte-generaal-in-het-franse-leger 2024-01-04T10:43:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18146.w613.r16-9.980aa0d.webp Napoleon Bonaparte | Generaal in het Franse leger Op 14 juli 1789 breekt de Franse Revolutie uit.Gewone Fransen willen meer invloed op het bestuur van hun land. Tot dan toe heeft alleen de adel en de koning alle macht.Uiteindelijk komt er een einde aan de monarchie. Frankrijk wordt een republiek.De vorsten buiten Frankrijk zijn bang dat de revolutie met haar ideeën van vrijheid, gelijkheid en broederschap, uit Frankrijk zal overslaan naar hun landen.Om dat te voorkomen bereiden ze zich voor op een oorlog met Frankrijk.De Fransen voelen zich bedreigd en mobiliseren hun leger. Dan vallen ze eerst Oostenrijk aan.De Europese oorlog die daarop volgt zal 20 jaar duren.Ook de revolutie kost veel Fransen het leven. Verschillende groepen strijden tegen elkaar om de macht.De oorlog tegen Oostenrijk verloopt slecht voor Frankrijk.Na een paar jaar van binnen en buitenlandse strijd willen de Fransen een einde aan de chaos. Ze verlangen naar rust en orde.Napoleon Bonaparte, generaal in het Franse leger, ziet zijn kans schoon en trekt de macht naar zich toe.Met het leger aan zijn kant, marcheert hij naar parijs en pleegt een staatsgreep. Hij is nu de machtigste man van Frankrijk.Nu Napoleon de baas is, kan hij zijn ideeën over oorlogsvoering in praktijk brengen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428040 117 2033-08-31T15:21:00+00:00 80491 2007-09-17T22:59:00+00:00 yes no Frankrijk revolutie staatsgreep Napoleon https://schooltv.nl/video-item/florence-nightingale-verpleegkundige-aan-het-front-in-de-krimoorlog 2024-01-04T10:43:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18148.w613.r16-9.ccdf65d.webp Florence Nightingale | Verpleegkundige aan het front in de Krimoorlog In 1853 breekt de Krimoorlog uit. Frankrijk en Engeland vechten samen met Turkije tegen Rusland.Tijdens de Krimoorlog belegert het coalitieleger de havenstad Sebastopol.De winter valt in. Ook breken er besmettelijke ziektes uit. Duizenden soldaten sterven in de loopgraven rondom Sebastopol.Er verschijnt een oproep in de Engelse krant The Times:Florence Nightingale, directrice van een Londens ziekenhuis leest hem:Florence:Florence Nightingale reageert onmiddellijk. Met een team van verpleegsters vertrekt ze naar Turkije.In Skutari, vlakbij Constantinopel, komt ze in een kazerne terecht die nu gebruikt wordt voor de opvang van de zieken en gewonden.Wat Florence daar aantreft is verschrikkelijk. Er is gebrek aan alles, schoon water, verband, medicijnen. De gewonden liggen met honderden naast elkaar, op de vuile grond.Onder deze barre omstandigheden probeert Florence het lot van de gewonden en de stervenden te verlichten en de medische zorg te verbeteren.Florence Nightingale staat aan het begin van een ontwikkeling die later in het Rode Kruis een vervolg zou krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428041 101 2033-08-31T15:19:00+00:00 8248 2007-09-17T22:59:00+00:00 yes no oorlog zorg kruis https://schooltv.nl/video-item/oorlogsverslaggeving-de-krimoorlog 2024-01-04T10:43:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18150.w613.r16-9.d55cede.webp Oorlogsverslaggeving | De Krimoorlog In 1853 breekt de Krimoorlog uit. Frankrijk en Engeland vechten samen met Turkije tegen Rusland.Voor het eerst in een oorlog komen berichten over het verloop van de strijd niet alleen van de legerleiding, maar ook van journalisten.William Russell, correspondent van The Times is één van hen.Twee jaar lang bericht Russell over de oorlog. Hij is kritisch.William Russell:De legerleiding is bepaald niet blij met deze onafhankelijke vorm van verslaggeving waarbij ze direct wordt bekritiseerd.William Russell:Om er voor te zorgen dat het publiek zich niet tegen de oorlog keert, maakt de regering gebruik van een nieuwe uitvinding, de fotografie.Ze stuurt fotograaf Roger Fenton naar de Krim. Als je zijn foto's zo bekijkt, krijg je niet het idee, dat de oorlog zo erg is, als de kranten schrijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428042 95 2033-08-31T15:18:00+00:00 6787 2007-09-17T22:59:00+00:00 yes no Frankrijk oorlog Engeland fotografie leger journalist https://schooltv.nl/video-item/charge-van-de-lichte-brigade-de-krimoorlog 2024-01-04T10:43:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18152.w613.r16-9.2ca989c.webp Charge van de lichte Brigade | De Krimoorlog In 1853 breekt de Krimoorlog uit. Frankrijk en Engeland vechten samen met het Turkse rijk tegen Rusland. De Krimoorlog is vooral bekend geworden door de Charge van de lichte Brigade. Het is een slag die zich afspeelt in de heuvels rond de havenstad Balaclava. De Engelsen hadden de stad net op de Russen veroverd. De Russen besluiten tot een tegenaanval en verzamelen een grote troepenmacht in de bergen rondom Balaclava.Ze stellen hun geschut op en maken zich klaar voor de aanval. De Engelsen hebben op dat moment alleen hun cavalerie ter plekke, de lichte Brigade. Alleen gewapend met sabel en lans. Ze zijn geen partij voor de Russische kannonen, die op de hoogten staan, klaar om te vuren.De Engelse commandant geeft het sein voor de aanval. Het is een onmogelijke opdracht die toch wordt uitgevoerd.De aanval mislukt volledig. Tweehonderd soldaten sneuvelen. De Charge van de Lichte Brigade wordt het symbool van waanzin en heldenmoed van de hele Krimoorlog. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428043 98 2033-08-31T15:17:00+00:00 6623 2007-09-17T22:59:00+00:00 yes no oorlog brigade https://schooltv.nl/video-item/de-krimoorlog-1853 2024-01-04T10:43:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18154.w613.r16-9.23a7ebb.webp De Krimoorlog | 1853 In 1853 breekt de Krimoorlog uit. De belangrijkste spelers in het conflict zijn: Het Turkse Rijk, Rusland, Frankrijk en Engeland.Er zijn spanningen tussen Rusland en het Turkse Rijk. Die lopen zo hoog op, dat de Russische vloot uitvaart en de Turkse vloot compleet vernietigt.Hierdoor krijgen de Russen de mogelijkheid via Constantinopel de Middellandse Zee op te varen.En dat vormt een bedreiging voor Engeland, want tot dan toe zijn de Engelsen de baas in de Middellandse Zee.Ze willen daar geen Russische invloed. Daarom zoekt Engeland een bondgenoot en vindt die in Napoleon III, keizer van Frankrijk.Napoleon hoopt een overwinning te behalen op de Russen, en zo zijn positie te versterken.Engeland en Frankrijk besluiten Turkije te hulp te komen en samen op te treden tegen Rusland.In 1854 vaart de gezamenlijke vloot van de Engelsen en Fransen de Middellandse Zee op.De Russische tsaar Nicolaas I wil een confrontatie ontlopen en trekt zijn vloot terug in de versterkte havenstad Sebastopol. De tsaar hoopt zo de crisis op te lossen, maar de coalitie gaat hier niet op in. Ze wil de Russische marine uitschakelen en besluit daarom Sebastopol te veroveren. Na een belegering van tien maanden weet de coalitie eindelijk Sebastopol op de Russen te veroveren. De Britten willen de oorlog voortzetten, maar voor de Fransen is het genoeg geweest.Napoleon III heeft tenslotte zijn glorieuze overwinning binnen. Zijn doel is bereikt, zijn positie versterkt. Omdat de landen niet afzonderlijk de strijd kunnen voortzetten wordt het in 1856 vrede.De Krimoorlog heeft 650.000 mannen het leven gekost. De overwinnaars spreken af dat de Zwarte Zee neutraal gebied wordt. Geen enkel Russisch of Turks oorlogschip mag daar nog varen. Zo kan de Russische vloot geen bedreiging meer vormen in de Middellandse Zee.Hiermee is de rol van Rusland in het Europa van de negentiende eeuw voorlopig uitgespeeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428044 145 2033-08-31T15:14:00+00:00 23983 2007-09-17T22:59:00+00:00 yes no Turkije oorlog Rusland https://schooltv.nl/video-item/duitse-oorlogen-in-de-19e-eeuw-met-oostenrijk-hongarije-en-met-frankrijk 2024-01-04T10:43:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18156.w613.r16-9.4f6aa6a.webp Duitse oorlogen in de 19e eeuw | Met Oostenrijk-Hongarije en met Frankrijk In het midden van de 19e eeuw heeft Pruisen de leiding over een aantal Duitse staten, verenigd in de Noord-Duitse bond.Bismarck, de kanselier van Pruisen, streeft één groot Duits Rijk na, met de Pruisische koning Willem I aan het hoofd. Er ontstaat er een conflict met Frankrijk over de troonopvolging in Spanje. Koning Wilhelm I stelt zijn neef kandidaat. Voor Frankrijk is dat een bedreiging, want dat voelt als een Pruisische omsingeling. De spanningen lopen zo hoog op dat in augustus 1870 Frankrijk de oorlog verklaart aan Pruisen. Precies zoals Bismarck had gehoopt.Een leger van 400.000 Duitse soldaten staat binnen elf dagen klaar om Frankrijk binnen te vallen.De Fransen zijn niet zo goed georganiseerd, worden overrompeld en verliezen de oorlog in ruim een maand tijd.De Franse keizer Napoleon III weet dat hij verloren heeft en geeft de strijd op. De Fransen zijn woedend. De keizer heeft ze in de steek gelaten, het land verraden.In Parijs bestormen de burgers het parlement en roepen de republiek uit. Er wordt een nieuwe regering gevormd met als voornaamste taak, de verdediging van Parijs.De Duitsers besluiten om de Franse hoofdstad niet aan te vallen, maar te omsingelen. Ze willen wachten tot dat de Parijzenaars zijn uitgehongerd en zichzelf zullen overgeven.In het paleis van Versailles regeren de Franse vorsten. Hier komen nu alle Duitse vorsten bij elkaar en verenigen zich tot één Duits keizerrijk. Ze huldigen koning Wilhelm I van Pruisen tot Duits keizer.Bismarck heeft zijn doel bereikt: De eenwording van het Duitse Rijk is een feit.De belegering van Parijs duurt 4 maanden. Dan vindt Bismarck het genoeg. Hij laat Parijs bombarderen. Na 3 dagen breekt het verzet. De Franse regering geeft zich over.In 1871 sluiten Frankrijk en Duitsland vrede. De Duitsers vieren de overwinning.De Fransen met een bedrag van 5 miljard goedfrancs aan herstelbetaling voldoen. Daarnaast moet Frankrijk het industrieel belangrijke Elzas-Lotharoingen afstaan aan Duitsland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428045 125 2033-02-20T16:12:00+00:00 41504 2007-09-17T22:59:00+00:00 yes no oorlog Bismarck versailles vrede https://schooltv.nl/video-item/slag-bij-de-somme-de-eerste-wereldoorlog 2024-01-04T10:43:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/17000/images/17977.w613.r16-9.ef5d194.webp Slag bij de Somme | De Eerste Wereldoorlog De Eerste Wereldoorlog, die duurde van 1914-1918, is vooral bekend geworden als een 'loopgravenoorlog'. De loopgraven waren goed te verdedigen met machinegeweren, artillerie en prikkeldraad.Het bleek een stuk moeilijker om ze te veroveren.In de zomer van 1916 willen de geallieerden een doorbraak forceren bij de rivier de Somme.De bedoeling is om de Duitse stellingen te vernietigen. Daarna kan de infanterie ongehinderd hun loopgraven innemen.In een week tijd vuren de geallieerden zonder ophouden anderhalf miljoen granaten af. Het geluid is zo hevig dat het aan de andere kant van het kanaal in Engeland wordt gehoord.Wat de Engelse niet weten is dat de Duitsers zich diep in bunkers hebben ingegraven, soms tot 50 meter onder de grond.Het effect van de artillerieaanval valt daarom tegen. De bombardementen blijken niet erg precies. De Duitse stellingen zijn nog grotendeels intact.De Duitsers wachten rustig af tot de beschietingen voorbij zijn.Dan nemen ze hun stellingen weer in en wachten de Engelsen op.Op 1 juli volgt het sein ten aanval. De Engelsen kruipen hun loopgraven uit en lopen recht in de val.De Duitse mitrailleurs wachten de nietsvermoedende Engelsen op.De aanval is zinloos. De geplande doorbraak mislukt. Terrein wordt nauwelijks veroverd.Op de eerste dag van de Slag aan de Somme sneuvelen alleen al 20.000 Britten. 35.000 raken gewond.Toch ging de Slag aan de Somme de volgende dag door, en de weken erna tot ver in november toen regen en kou er een einde aan maakten.De slag aan de Somme was een van de meest bloedige veldslagen uit WOI. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428047 143 2033-08-31T14:49:00+00:00 61580 2007-09-17T22:59:00+00:00 yes no Engeland Duitsland loopgraaf oorlog https://schooltv.nl/video-item/de-eerste-wereldoorlog-1914-1918 2024-01-16T15:59:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/17000/images/17979.w613.r16-9.6bf703d.webp De Eerste Wereldoorlog | 1914-1918 Rond 1900 is Duitsland een grote industriële macht geworden. De staalindustrie, die groter is dan die van Engeland en Frankrijk samen, wordt vooral gebruikt voor het maken van wapens.Wapens die nodig zijn voor het grote en moderne Duitse leger.Frankrijk wantrouwt de militaire kracht van zijn machtige buurman.Om sterk te staan heeft Frankrijk een entente met Engeland en Rusland. In geval van oorlog, zullen de landen elkaar te hulp komen.Duitsland heeft een verbond met Oostenrijk-Hongarije en Italië. Zo denken de landen de vrede te kunnen bewaren.Totdat een conflict op de Balkan uitmondt in een grote oorlog.Op 28 juni 1914 worden de troonopvolger van het Oostenrijk-Hongaarse keizerrijk en zijn vrouw vermoord.Volgens Oostenrijk is buurland Servië bij de moord betrokken. Oostenrijk stuurt Servië een ultimatum met beiden die Servië moet accepteren. Servië wijst dit ultimatum af en het wordt oorlog.Dan gaat alles heel snel:Tsaar Nicolaas II van Rusland steunt Servië en mobiliseert zijn leger. Duitsland, bondgenoot van Oostenrijk-Hongarije, verklaart daarop de oorlog aan Rusland. Frankrijk, bondgenoot van Rusland, mobiliseert nu ook zijn leger. Duitsland verklaart daarop Frankrijk de oorlog. Tenslotte brengt ook Engeland zijn leger op de been.De Duitsers vallen België binnen en weten uiteindelijk ook Noord Frankrijk te veroveren. Maar dan komt het front tot stilstand.De Duitsers graven zich in. Dat doen de Fransen en de Engelsen ook. Van de Belgische kust tot aan Zwitserland.Het is begin van een loopgravenoorlog. Vier jaar lang vechten de legers tegen elkaar. Er wordt nauwelijks terrein geboekt.Dan verklaart ook Amerika de oorlog aan Duitsland. Het Duitse leger raakt uitgeput en wordt oorlogsmoe.In 1918 geven de Duitsers zich over.De Eerste Wereldoorlog heeft aan 10 miljoen soldaten het leven gekost. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428048 180 2033-08-31T14:44:00+00:00 145165 2007-09-17T22:59:00+00:00 yes no Eerste Wereldoorlog Duitsland loopgraaf https://schooltv.nl/video-item/sint-maarten-bisschop-die-deelde-met-de-armen 2025-11-11T13:34:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18164.w613.r16-9.a50b6b1.webp Sint-Maarten | Bisschop die deelde met de armen Met Sint-Maarten is het 's avonds een gezellig boel op straat. Kinderen gaan zingend langs de deuren en krijgen handenvol snoep. Sint-Maarten wordt altijd gevierd op 11 november. Het is een feest van lichtjes in deze donkere tijd en het is een feest van vrijgevigheid en gastvrijheid.Sint-Maarten zelf was ook zo vrijgevig. Naast de Domkerk in Utrecht kun je het verhaal van zijn leven zien. Hij wordt 1600 jaar geleden geboren in Hongarije als zoon van Romeinse ouders. Als hij 15 is, wordt hij soldaat. Hij geeft veel om de armen en als hij op een dag bij een stadspoort een bedelaar tegenkomt die het heel koud heeft, snijdt hij een stuk van zijn mantel af en geeft het aan de man.Als hij 19 jaar is gaat hij leven als kluizenaar, dat is iemand die al zijn bezittingen weggeeft en eenzaam in de natuur gaat leven. Sint-Maarten woont op een eiland. Als hij weer op het vasteland gaat wonen, wordt hij bisschop in de Franse stad Tours waar hij zich inzet voor de verspreiding van het christelijke geloof. Als hij sterft is hij 80 jaar. Op 11 november van het 397 wordt hij begraven in de kerk in Tours. Deze dag is de dag waarop hier Sint-Maarten wordt gevierd.'Bij het stadshuis gekomen stelden de deelnemertjes zich op om gezamenlijk het Sint-Maartenlied te zingen. Al honderden jaren wordt Sint-Maarten in ons land gevierd.Op Sint-Maarten trekken de kinderen zingend langs de huizen en worden ze door de bewoners op snoep getrakteerd. Hier in Utrecht was het de burgemeester die de versnaperingen uitreikte, daarbij geassisteerd door zijn echtgenoot. Voor de jongens en meisjes is dit snoepen wel de prettigste kant van de Sint-Maartenviering.'Het is het eerste lichtfeest van een hele rij. Mensen proberen dan de donkere dagen van de winter te verjagen. Bij Sint-Maarten doen ze dat door met een uitgeholde biet of pompoen door de straten te lopen. Het uithollen van zo'n ding is een heel karwei.'Als je zo'n biet hebt, is het het beste om heel zo'n stuk eraf te snijden en dan met een appelboor zo'n stukje zoals dit zo wat al bijna tot onderaan is tot ie niet meer dieper gaat. Dan moet je dus met die appelboor opzij er dan gaten in maken: de ogen en een neus. En met een soort mes, kan je er ook nog een mond in snijden. En als ie helemaal klaar is, kan je er ook nog een theelichtje in doen. En als je klaar bent, mag ie zo.'De kinderen die niet zo handig zijn in het uithollen van een suikerbiet kopen gewoon een lampion. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428049 245 2033-05-17T22:59:00+00:00 59839 2007-08-31T22:59:00+00:00 yes no utrecht pompoen lampion https://schooltv.nl/video-item/simchat-tora-het-feest-van-de-tora-de-vreugde-der-wet 2024-01-04T10:43:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18166.w613.r16-9.edcc98b.webp Simchat Tora | Het feest van de Tora: de vreugde der wet Simchat Tora is het feest van de Tora: het heilige boek van de joden. De Tora is niet zomaar een boek, het is geschreven op een grote rol van perkament. Dat perkament is een soort papier dat wordt gemaakt van de huid van een dier.De hele Tora wordt met de hand geschreven, ook nu nog. Er zijn speciale mensen, "Masoreten" genoemd, die zich bezighouden met het maken van nieuwe Torarollen. Dat is een heel precies werkje, want je mag niet één fout maken. Als dat toch gebeurt, kun je weer van voor af aan beginnen. En dat is geen pretje, want het schrijven van zo'n Torarol duurt ongeveer een jaar! De pen waarmee de Tora wordt geschreven is ook heel speciaal: het is de veer van een gans of een kalkoen waaraan een punt wordt gesneden. En de zinnen lopen niet van links naar rechts, maar precies andersom. Tijdens de dienst in de Synagoge wordt iedere week voorgelezen uit de Tora. Simchat Tora wordt ook wel "Vreugde Der Wet" genoemd, meestal valt het feest in oktober. In de synagoge worden de Torarollen zingend rondgedragen. Dan wordt het laatste deel van de Tora gelezen, het boek Deuteronomium, dat gaat over de dood van Mozes. Vervolgens wordt weer begonnen met het eerste hoofdstuk, het boek Genesis. In dit hoofdstuk wordt verteld hoe volgens de Tora de wereld door God is geschapen. Het is een hele eer om op Simchat Tora deze twee hoofdstukken te mogen lezen en voorzingen in de synagoge. De persoon die het laatste deel van de Tora leest heet de "Chatan Tora", de "Bruidegom van de Tora". Degene die het eerst deel van de Tora leest heet de "Chatan Berejiet", de "Bruidegom van Genesis". Op de avond van Simchat Tora is het feest. Mannen en vrouwen zitten apart. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428050 181 2033-05-18T03:33:00+00:00 18421 2007-08-31T22:59:00+00:00 yes no thora Jodendom feest https://schooltv.nl/video-item/showdance-dansen-in-een-musical 2024-01-04T10:43:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18168.w613.r16-9.2f05f96.webp Showdance | Dansen in een musical Evert Jan Korving is student op de Dans Academie. Hij doet zijn eerste auditie om in een musical te mogen optreden https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428051 172 2099-12-31T23:00:00+00:00 3360 2007-12-20T23:00:00+00:00 yes no musical dansen zingen https://schooltv.nl/video-item/realisme-in-de-schilderkunst-realisme-in-de-schilderkunst 2024-01-04T10:43:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18170.w613.r16-9.dc89456.webp Realisme in de schilderkunst | Schilderen naar de werkelijkheid In zijn atelier schildert Marc Mulders een stilleven van rozen. Marc schildert naar de werkelijkheid. Hoe brengt hij wat hij ziet over op het doek? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428052 180 6857 2007-12-19T23:00:00+00:00 yes no schilder schilderij https://schooltv.nl/video-item/poeriem-een-joods-feest-bij-het-verhaal-van-ester 2024-01-04T10:43:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18172.w613.r16-9.92aa4fe.webp Poeriem | Een joods feest bij het verhaal van Ester Het feest van Poeriem is een joods voorjaarsfeest, het wordt ook wel "Lotenfeest" genoemd. Tijdens dit feest herdenken de joden dat hun volk werd gered van de vreselijke Haman.Heel lang geleden wordt het joodse volk verjaagd uit hun land. Ze moeten in Babelonië gaan wonen. Als ze daar een tijd leven, wordt Babelonië veroverd door de koning van Perzië Ahasveros.Ahasveros kiest het mooie joodse meisje Esther als vrouw. Esther is het nichtje van Mordechai, de leider van de joden. Ahasveros weet niet, dat zij een joodse is. Op een dag stelt de koning een nieuwe eerste minister aan. Het is Haman, de rijkste man van de stad. Haman, die een hekel heeft aan de joden, wil dat iedereen voor hem buigt, ook de oom van Esther. Maar deze weigert dat en Haman besluit uit wraak alle joden te doden. De dag waarop hij dat zou doen weet hij nog niet en daarom pakt hij poeriem, een soort lootjes om te bepalen wanneer het zal gebeuren. Mordechai komt erachter, dat haar man zijn volk wil doden. Hij vraagt zijn nicht Esther om hem te helpen en de koning te vragen om Haman te stoppen. De koning doet het en laat Haman oppakken. En de dag dat Haman de joden zou doden wordt voor de joden een feestdag die ze ieder jaar zullen vieren.En dat doen ze dan ook! Het lijkt wel carnaval!Tijdens het Poeriemfeest komen de kinderen verkleed naar de Synagoge. Daar wordt het verhaal van Esther uit een rol voorgelezen en steeds als de kinderen de naam Haman horen, maken ze een enorm kabaal: ze stampen met hun voeten, trommelen op tafels en ratelen met hun poeriemratel. Niemand mag die naam horen en zo wordt het kwaad overschreeuwd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428053 158 2033-05-17T22:59:00+00:00 40321 2007-08-31T22:59:00+00:00 yes no Jodendom feest poerim https://schooltv.nl/video-item/pinksteren-een-christelijk-feest-over-de-heilige-geest 2024-01-16T16:09:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18174.w613.r16-9.14a08fe.webp Pinksteren | Een christelijk feest over de Heilige Geest 'Ik lees u nu het verhaal van Pinksteren voor: Handelingen 2, vers 1 tot 11. En toen de Pinksterdag aanbrak, waren allen tezamen bijeen. En dat zijn dan de discipelen.'Pinksteren is een christelijk feest. Het valt precies 50 dagen na Pasen en de christenen herdenken dan, dat God de heilige Geest naar Jezus' volgelingen zond. Hiermee is Pinksteren het officiële begin van de christelijke kerk.'?van vuur die zich verdeelde en zette op ieder van hen.'Jezus is enige tijd daarvoor met Hemelvaart op een wolk naar de hemel gevaren.De leerlingen van Jezus zijn alleen achtergebleven. Als ze op een dag bij elkaar zijn, voelen ze plotseling een harde windvlaag. Het is de heilige Geest die in hen komt. Het is op dat moment heel druk in Jeruzalem. Er zijn joden vanuit het hele Romeinse Rijk. Ze vieren dat God de Tora heeft gegeven. De leerlingen lopen de straat op en beginnen in allerlei vreemde talen hardop te praten. Ze vertellen over de grote daden van God en zijn zoon Jezus. De mensen om hem heen zijn verbaasd, dat ze alles kunnen verstaan.Ongeveer 3000 mensen laten zich op die dag dopen. Ze blijven bij de leerlingen en krijgen les van hen. Samen vormen zij de eerste groep mensen die zich "christenen" noemen.Pinksteren wordt in Nederland twee dagen gevierd. In sommige plaatsen zelfs drie. In Noord-Holland vieren de kinderen op de zaterdagochtend voor Pinksteren Luilak. Ze staan dan vroeg op en proberen met veel lawaai iedereen wakker te maken.Eerste Pinksterdag valt altijd op een zondag. De christenen gaan dan 's ochtends naar de kerk. Daar wordt het verhaal van de uitstorting van de heilige Geest verteld. Er wordt gezongen en gebeden.Dat gebeurt ook in Vierhouten: daar komen tienduizenden mensen bij elkaar om het Pinksterfeest te vieren. Maar dan niet alleen een ochtendje; twee dagen lang zingen en bidden ze. Zo zijn er in heel het land religieuze bijeenkomsten. Ook als je niet gelovig bent, is er met Pinksteren van alles te doen. Vroeger werden er met Pinksteren een soort missverkiezingen gehouden, het mooiste meisje van het dorp, de Pinksterbruid, werd gekroond en met bloemen en sieraden versierd. In optocht ging ze dan door de straten en kreeg snoep aan de deur. Deze Pinksterbruid of ook wel Pinksterbloem is aan het eind van de negentiende eeuw langzaam verdwenen. Wel zijn er met Pinksteren nog vaak evenementen. In Purmerend wordt bijvoorbeeld de Bokkiesmarkt gehouden. Op Walcheren worden ringsteekwedstrijden gehouden en in veel plaatsen zijn muziekfestivals, kermissen en markten.Er is ook een groep christenen die zich heel erg verbonden voelen met Pinksteren. Ze noemen zichzelf de "Pinkstergemeente". Opvallend aan hun diensten is de uitbundige manier van zingen in de kerk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428054 226.88 2033-05-17T22:59:00+00:00 50367 2007-08-31T22:59:00+00:00 yes no kerk Hemelvaart pinksteren https://schooltv.nl/video-item/pesach-de-viering-van-het-joodse-paasfeest 2024-01-16T16:27:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18176.w613.r16-9.48c180a.webp Pesach | De viering van het joodse paasfeest Pesach is één van de belangrijkste feesten van de joden. Het wordt gevierd in het voorjaar op de 14de niesan, de eerste volle maan in de lente. Tijdens Pesach wordt herdacht, dat de voorvaders van de joden heel lang geleden zijn bevrijd uit Egypte. Het Pesachfeest duurt ongeveer zeven dagen en begint met Cederavond. Op deze avond gaat de familie met elkaar eten. Het is geen gewone maaltijd: de kinderen hebben een belangrijke rol.Eerst worden de kaarsen aangestoken en wenst iedereen elkaar vrolijk Pesach.Dan wordt er wijn of druivensap gedronken.Het jongste kind stelt zingend vier vragen. Bijvoorbeeld 'waarom deze avond anders is dan andere avonden en waarom ze matse eten, een plat ongerezen brood.'We eten matzes, dat zijn platte broden, om te herdenken, dat het joodse volk uit Egypte trok en ze hadden toen geen tijd genoeg om het brood nog te laten rijzen en toen bleven het dus platte broden zoals de matzes.Wij dopen peterselie in zout water en waarom is dat water zout?Omdat de tranen van de mensen die toen gehuild hebben ook zout waren van het verdriet van de slaven, tranen van verdriet van de slavernij.Dan gaan ze de cedermaaltijd eten en denken aan het verhaal van de Uittocht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428055 171 2033-05-17T22:59:00+00:00 76510 2007-08-31T22:59:00+00:00 yes no Jodendom pesach pasen https://schooltv.nl/video-item/pasen-voorjaarsfeest-van-christenen 2024-01-16T16:01:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18178.w613.r16-9.a64265c.webp Pasen | Voorjaarsfeest van christenen Pasen is het belangrijkste christelijke feest en dus hebben we in de kerk ook een week van voorbereiding. En die week, die wordt de "Stille" of de "Goede Week" genoemd. Die Stille Week begint eigenlijk op Palmzondag en dan wordt in de kerk het verhaal verteld dat Jezus met zijn leerlingen Jeruzalem binnentrekt en enthousiast wuiven dan de leerlingen, de discipelen, met palmtakken. En vandaar dus de naam "Palmzondag". Nou op Palmzondag wordt in de kerk natuurlijk het verhaal gelezen van de intocht van Jezus in Jeruzalem, maar voor de kinderen is het dan een bijzonder feest, want zij gaan naar hun eigen dienst, dat noemen we de "Kindernevendienst" en in die Kindernevendienst gaan ze palmstokken maken. Dat zijn kruisjes van hout en aan de top van dat kruisje is een broodhaantje en verder wordt het versierd met snoep en zo. Dan komen ze na de preek de kerk weer binnen en dan zingt de gemeente een lied en lopen zij door de kerk heen, zodat ze nooit meer vergeten wat Palmzondag is. Die Stille Week kent dan ook zijn soberheid en die wordt o.a. in beeld gebracht door de kleur paars.De eerste dagen van de Lijdensweek worden er kortere diensten gehouden in de kerk. De donderdag wordt "Witte Donderdag" genoemd. Op deze dag wordt herdacht, dat Jezus met zijn leerlingen het Laatste Avondmaal vierde. Ook nu wordt in de kerk het Avondmaal gevierd. De mensen eten brood en drinken wijn. Het brood staat symbool voor het lichaam van Jezus en de wijn voor zijn bloed.Op Witte Donderdag werd Jezus ook gevangen genomen.De volgende dag is Goede Vrijdag. Op die dag herdenken de christenen, dat Jezus werd gekruisigd. Je zou zeggen: "waarom is dat goed?". De christenen geloven, dat Jezus vrijwillig stierf om zo de mensen van hun zonden te verlossen. Op de avond van Goede Vrijdag gaan veel christenen naar de kerk.De zaterdag erna heet "Stille Zaterdag". Op deze dag herdenken de christenen, dat Jezus dood in zijn graf ligt. In de kerk komen de mensen bij elkaar om stil te zijn.Zondag is het Eerste Paasdag. Dan viert men de opstanding van Jezus uit de dood.Iedereen verschijnt met mooie kleren aan het paasontbijt. Het ontbijt bestaat uit brood, gekookte eieren en paasbrood. Het is toch per slot van rekening Pasen.Op de Paasmorgen, dan draai ik ook de stola, zo heet zo'n sjaal. Het paars verdwijnt en het wit van het feest komt tevoorschijn. En op de tafel ligt nu ook niet meer het paarse kleed, maar het witte kleed. Ook als een teken van het feest van Pasen.Veel dingen die we met Pasen doen komen niet uit de bijbel. Waar komen bijvoorbeeld de eieren vandaan die met Pasen massaal worden gegeten? In de lente begint in de natuur het nieuwe leven. Het ei werd gezien als het begin van het leven. De boeren begroeven ze in het veld, zodat ze voor een goede oogst zouden zorgen. Hier komt het eieren zoeken vandaan. En die Paashaas die ze verstopt, die bestaat natuurlijk niet echt. Dat hebben de mensen bedacht. Er zijn namelijk vogels die hun eieren in de verlaten nesten van hazen leggen en zo dachten de mensen vroeger, dat ze door de hazen waren gelegd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428056 262 2033-05-17T22:59:00+00:00 172316 2007-08-31T22:59:00+00:00 yes no Jezus pasen https://schooltv.nl/video-item/mode-soupisok-is-verrassend-anders 2024-01-04T10:43:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18180.w613.r16-9.7f13042.webp Mode | Soupisok is verrassend anders! Gaby is het creatieve brein achter het kledingmerk Soupisok.Zijn inspiratie voor de zijn kledingontwerpen haalt hij uit leuke gekke plekke uit de stad en in de wereld.Gaby doet het natuurlijk niet allemaal alleen. Hij heeft een team van mensen om hem heen verzameld die hem helpen zijn ideeën om te zetten in ontwerpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428057 135 6119 2007-12-19T23:00:00+00:00 yes no mode kleding ontwerpen https://schooltv.nl/video-item/de-effenaar-binnenhuisarchitectuur 2024-01-04T10:43:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18182.w613.r16-9.7b06a85.webp De Effenaar | Binnenhuisarchitectuur Veel oudere gebouwen voor popmuziek zien er verwaarloosd uit, met gescheurde posters, kapot meubilair en graffiti. In een nieuw poppodium als de Effenaar in Eindhoven gaf men ontwerper Bob Copray en een collega de opdracht daar iets op te verzinnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428058 169 2099-12-31T23:00:00+00:00 1404 2007-12-19T23:00:00+00:00 yes no ontwerpen gebouw architectuur https://schooltv.nl/video-item/loofhuttenfeest-een-joods-feest-in-een-zelfgemaakte-hut 2024-01-16T16:10:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18184.w613.r16-9.d941858.webp Loofhuttenfeest | Een joods feest in een zelfgemaakte hut In de herfst vieren de joden het Loofhuttenfeest, ook wel "Soekot" genoemd.Het feest duurt een hele week en in die tijd wonen de mensen in een zelfgemaakte hut. De hut laat hen denken aan de periode heel lang geleden dat het joodse volk 40 jaar door de woestijn moest zwerven en in tenten en hutten moest leven. Als het volk na een lange tijd van slavernij uit Egypte wordt bevrijd, vertrekken ze richting het Beloofde Land Kanaan. In de woestijn bij de berg Sinaï ontvangt Mozes, hun leider, de Wetten Van God. Mozes moet daarvoor de berg op. Eén van die wetten is, dat het volk geen beelden mag aanbidden. Juist op dat moment hebben de joden een gouden beeld van een kalf gemaakt, waar ze biddend en dansend omheen lopen. God wordt boos op hen en voor straf moeten ze 40 jaar door de woestijn rond blijven zwerven voordat ze het Beloofde Land in mogen.Tijdens het Loofhuttenfeest leven de joden weer net zoals toen in de woestijn. Ze bouwen een soekah, een hut van hout en bladeren, in hun tuin of in het huis.'We zijn de soekah, de loofhut, aan het bouwen. En de loofhut is dus een hutje gemaakt van vier muren en een dak van riet. De loofhut herinnert aan de uittocht uit Egypte toen de joden zo'n 3317 jaar geleden vrij werden en in de Sinaïwoestijn 40 jaar hebben rondgezworven en daar de bijbel, de Tora, hebben ontvangen op de berg Sinaï, en toen hebben ze gewoond in dergelijke hutten.'Ook nu gaan ze erin wonen. Ze eten met elkaar en luisteren naar de verhalen over de tocht van de joden door de woestijn. Soms slapen ze er zelfs in, maar dan moet het geen slecht weer zijn. De hut moet altijd uit natuurlijke materialen bestaan. Het dak van de soekah mag niet helemaal dicht zijn. Je moet 's nachts door de bladeren kunnen kijken zodat je de sterren en de maan kunt zien. De hele familie helpt mee met het bouwen van de soekah. Van binnen wordt hij versierd met tekeningen waarop vaak vruchten en groenten staan: de producten van de oogst. Op de laatste dag van het Loofhuttenfeest wordt Simchat Tora gevierd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428059 180 2033-05-18T03:33:00+00:00 30524 2007-08-31T22:59:00+00:00 yes no Jodendom hut loof feest https://schooltv.nl/video-item/kerst-lichtfeest-in-december 2024-01-04T10:43:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18188.w613.r16-9.f4b0787.webp Kerst | Lichtfeest in december Kerst is het christelijke feest waar de geboorte van Jezus Christus wordt gevierd. Ze geloven, dat het ongeveer 2000 jaar geleden gebeurde in het plaatsje Betlehem in Israël.Kerst is een feest met heel veel symbolen. Het hele huis is versierd met dennentakken en lichtjes. Het lijkt soms wel een wedstrijd wie zijn huis het mooist heeft versierd.In sommige huizen staat ook een kerststal. In zo'n kerststal zie je het verhaal dat bij Kerst hoort afgebeeld.De avond voor Kerst, kerstavond, zijn er allemaal diensten in de kerk. Ook de ochtend van Eerste Kerstdag is er een dienst. Er worden kerstliederen gezongen en het kerstverhaal wordt verteld. Meestal zijn de kerken met Kerst voller dan op een gewone zondag.De kerstboom die in de kerk staat is al heel oud: al lang voordat Jezus werd geboren, werden sparren versierd met zonnen, manen, sterren, appels, eieren en zaden als offer aan de Romeinse goden. In de zestiende eeuw werd de kerstboom officieel de kerk binnengehaald. De boom symboliseert de boom in het paradijs en de kerstballen zijn de vruchten waarvan Adam en Eva niet mochten eten. De piek wijst naar de ster die aan de hemel stond bij de geboorte van Jezus.Aan het eind van de negentiende eeuw haalden de mensen de kerstbomen ook in hun huis. In het begin nog met echte kaarsjes, iets dat nogal eens brand veroorzaakte.Kerst wordt meestal gevierd met familie.Mmm, een vrolijk Kerstfeest! En dat er Vrede op Aarde mag komen.Vaak wordt er met elkaar een feestelijke maaltijd gehouden. En in christelijke gezinnen wordt het kerstverhaal voorgelezen uit de bijbel.'?en het geschiedde toen zij daar waren, dat de dagen vervuld werden dat zij baren zou. En zij baarde haar eerstgeboren zoon en wikkelde hem in doeken, en legde hem in een kribbe, omdat er voor hen geen plaats was in de herberg.'Sommige mensen delen op kerstavond, de avond voor Kerst, cadeautjes uit aan elkaar. Dit is geen christelijke gewoonte. De kerstman die de cadeaus rondbrengt is eigenlijk een soort Sinterklaas. Hij is door mensen die vanuit Nederland in Amerika gingen wonen meegenomen. Daar veranderde hij langzaam in Santaclaus, de kerstman. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428061 183 2033-05-18T09:52:00+00:00 99620 2007-09-01T09:52:00+00:00 yes no Jezus christendom rendier kerst https://schooltv.nl/video-item/illusionisme-wat-is-het-geheim-achter-de-trucs 2024-01-04T10:43:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18190.w613.r16-9.b1749bc.webp Illusionisme | Wat is het geheim achter de trucs? Magic Jack is verkoper van illusies. Hij is een close-up goochelaar: zijn publiek mag er met de neus bovenop zitten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428062 156 2099-12-31T23:00:00+00:00 3348 2007-12-19T23:00:00+00:00 yes no goochelen illusie https://schooltv.nl/video-item/holi-vrolijk-voorjaarsfeest-van-de-hindoes 2024-01-04T10:43:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18192.w613.r16-9.aa25dfd.webp Holi | Vrolijk voorjaarsfeest van de hindoes Aan het eind van de winter houden de hindoes het Holifeest. Ze vieren dan de overwinning van de lichte lente op de donkere winter en van het goede op het kwade. Voor de hindoes is het ook een soort oud en nieuw. Veertig dagen voor het Holifeest wordt een plantje gepoot in de grond. De plek waar het plantje staat heet de "Holika". In veertig dagen tijd wordt dan een grote brandstapel gemaakt rondom het jonge plantje. 's Avonds komt de pandit, de priester, om het plantje te zegenen. Hij legt een bloem bij de plant en geeft de plant de zegen zodat ie zal zorgen voor een mooi nieuw begin. Dan haalt hij een oude verdorde tak uit de plant vandaan en pakt de plant uit de brandstapel. De plant staat voor al het goede van de lente. Het kwade, de stapel hout, blijft dan over. Deze wordt in brand gestoken.Bij de brandende stapel wordt gebeden en de mensen zingen over de goede macht die gewonnen heeft van de kwade. Het zingen kan de hele nacht doorgaan. Als de stapel helemaal is verbrand en de as is afgekoeld, dat is meestal de volgende ochtend, begint het Holifeest. De mensen komen weer naar de plek van de brandstapel en beginnen elkaar te bekogelen met gekleurd poeder en parfum. Het is een kleurig gezicht, net zoals de natuur in de lente heel kleurig is. Er worden lekkere koekjes gebakken, een soort oliebollen, en mensen gaan bij elkaar op bezoek.Als je bij iemand op bezoek gaat, krijg je ook weer gekleurd poeder op je gezicht en iedereen wenst elkaar "Sub Holi!", zoiets als: "gelukkig nieuwjaar!". En er wordt weer vrolijk muziek gemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428063 145 2033-05-17T22:59:00+00:00 46544 2007-08-31T22:59:00+00:00 yes no Holi hindoeïsme pandit https://schooltv.nl/video-item/divali-het-lichtjesfeest-van-de-hindoes 2024-01-04T10:43:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18194.w613.r16-9.d3382de.webp Divali | Het lichtjesfeest van de hindoes Het lichtfeest van de hindoes heet Divali. Het feest wordt gevierd aan het eind van de herfst als de nachten langer en kouder worden. In kleine bakjes van klei worden rolletjes watten gelegd waar opgewarmde geklaarde boter overheen wordt gegoten. Zo krijg je kleine olielampjes die "diya's" genoemd worden. Het altaar wordt klaargezet. In elk hindoestaans huis is er zo'n altaar waar de afbeeldingen van verschillende hindoegoden op staan.En bij een feest horen natuurlijk mooie kleren.De hele familie gaat bij het altaar staan en zingt een lied voor Laksmi, de godin van rijkdom en geluk.Als de olielampjes zijn aangestoken worden ze door het hele huis verspreid. Er komt er één in de slaapkamer, één in de logeerkamer, één in de studiekamer, overal wordt een lichtje neergezet.En natuurlijk wordt er lekker gegeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428064 82 2033-05-17T22:59:00+00:00 52650 2007-08-31T22:59:00+00:00 yes no divali hindoeïsme feest https://schooltv.nl/video-item/dierendag-4-oktober-is-ook-een-dag-van-een-katholieke-heilige 2024-01-04T10:43:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18196.w613.r16-9.b4c6440.webp Dierendag | 4 Oktober is ook een dag van een katholieke heilige Pas sinds 1930 vieren we Dierendag, de dag dat we extra aandacht geven aan onze huisdieren, maar ook aan alle dieren in de wereld.Op scholen mogen kinderen op Dierendag meestal hun huisdieren of knuffeldieren meenemen.Dierendag wordt gevierd op 4 oktober, dat is de sterfdag van Franciscus van Assisi. Franciscus wordt geboren in Assisi in Italië. Zijn vader verkoopt kleding en is erg rijk. Franciscus helpt vaak in de winkel, maar het liefste wil hij ridder worden. Tijdens de oorlog komt hij in de gevangenis. En na een jaar wordt hij vrijgekocht door zijn vader. Franciscus geeft veel van zijn geld aan de armen. Dat vindt zijn vader niet leuk. Wanneer hij een melaatse ontmoet, iemand met een heel besmettelijke ziekte, verandert het leven van Franciscus. Hij wil niets meer met zijn familie te maken hebben. God is zijn nieuwe vader en hij wil leven in armoede. Hij woont in grotten, draagt simpele kleren en eet wat hij onderweg van de mensen krijgt. Hij geniet van de natuur en de dieren. Franciscus geeft veel om de natuur. Zo is er het verhaal van een gevaarlijke wolf die de stad Gubbio lastigvalt. Hij heeft al verschillende mensen aangevallen, totdat Franciscus op hem afstapt en hem streng toespreekt.De wolf luistert naar hem en heeft spijt van zijn daden. Hij laat de stad verder met rust.Ook houdt Franciscus een keer een preek voor de vogels. Ze komen bij hem op de grond zitten luisteren en vliegen op zijn hoofd en zijn schouders.Steeds meer mensen sluiten zich bij Franciscus aan. Er worden kloosters gebouwd: Franciscaner kloosters.In sommige plaatsen, vooral in het zuiden van het land, speelt soms de kerk nog een belangrijke rol bij Dierendag. Kinderen mogen daar bijvoorbeeld bij meneer pastoor komen met hun huisdieren. Op het kerkplein geeft hij de huisdieren dan de zegen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428065 156 2033-05-18T03:33:00+00:00 47214 2007-08-31T22:59:00+00:00 yes no Franciscus dierendag huisdier https://schooltv.nl/video-item/culinaire-fotografie-wat-is-een-goede-foto 2024-01-25T12:53:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18198.w613.r16-9.2be38fa.webp Culinaire fotografie | Wat is een goede foto? Bij het maken van een culinaire foto komen heel wat mensen kijken.Een fotograaf, een stylist voor de aankleding en een foodstylist voor de bereiding van het eten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428066 130 2029-12-19T23:00:00+00:00 3135 2007-12-19T23:00:00+00:00 yes no voedsel koken fotografie https://schooltv.nl/video-item/animatie-computeranimatie 2024-01-04T10:43:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18200.w613.r16-9.eef08dd.webp Animatie | Computeranimatie Henk Loorbach is beeldend kunstenaar op de computer. Hij maakte de clip Eigen Wereld van Opgezwolle. Hoe gaat hij te werk bij het maken van een animatie? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428067 172 2029-12-31T23:00:00+00:00 2100 2007-12-19T23:00:00+00:00 yes no animatie video tekenen https://schooltv.nl/video-item/allerzielen-de-dag-waarop-katholieken-aan-hun-overledenen-denken 2024-01-04T10:43:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18202.w613.r16-9.629ecfd.webp Allerzielen | De dag waarop katholieken aan hun overledenen denken Als iemand doodgaat is volgens de christenen het enige wat er overblijft de ziel. De ziel kun je niet zien of voelen, het zijn je gedachten die doorleven na je dood. Met Allerzielen, het feest van al de zielen, worden de mensen die het afgelopen jaar zijn overleden herdacht.'Ieder jaar op 2 november, dan komen de katholieken bij elkaar om Allerzielen te vieren. En Allerzielen, dat is het feest van de herinnering aan de mensen die gestorven zijn. Speciaal op dat feest nodigen we de familieleden uit van iemand die het afgelopen jaar is overleden. En dan noemen we hun naam nog eens een keer in deze kerk. En iedere keer als we de naam van een overledene van het afgelopen jaar noemen, steken we voor hem of voor haar een kaarsje aan. Een kaarsje is het licht van aandacht: "we denken nog aan jou".'Graven vindt je tegenwoordig allemaal op begraafplaatsen aan de rand van de stad. Maar dat is niet altijd zo geweest. Tot een paar honderd jaar geleden werden de mensen nog in de kerk begraven. In oude kerken kun je dat nog wel zien. Daar liggen op de grond grote grafstenen met teksten erin. Alleen rijke mensen konden zich hier laten begraven.Dat de grafstenen niet altijd even mooi tegen elkaar aansloten, kon je vaak wel ruiken. Het kon dan ook aardig stinken in veel kerken. Vandaar, dat men het soms wel eens heeft over "rijke stinkerds". Als je minder rijk was, werd je gewoon buiten de kerk begraven, op het hof, rondom het gebouw: het kerkhof.'Hier in de tuin naast de kerk begraven we onze dierbare doden. Dit is dus het kerkhof. En door het jaar heen komen de mensen hier om de graven van hun dierbaren te verzorgen. Ze maken het graf schoon, zetten er een plantje neer of een bloemetje. Speciaal met Allerzielen, doen ze extra hun best en maken het extra schoon en zetten er ook nog een mooi plantje op of een nieuw bloemetje. En speciaal zetten er ook nog een kaarsje neer, een kaarsje van "ik herinner jou speciaal". Aan het eind van de viering van Allerzielen komen we ook allemaal naar buiten om hier onze dierbare doden te herinneren. We gaan bij het graf staan en bidden tot God dat we die herinnering blijven houden, de goede herinnering aan de mensen.' https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428068 156 2033-05-17T22:59:00+00:00 35990 2007-08-31T22:59:00+00:00 yes no kerkhof doden allerzielen herdenken https://schooltv.nl/video-item/waarom-roddelen-wij-onschuldig-kletspraatje-of-kwaadsprekerij 2024-01-04T10:43:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18204.w613.r16-9.4eb1df6.webp Waarom roddelen wij? | Onschuldig kletspraatje of kwaadsprekerij? Er zijn een heleboel redenen waarom we roddelen: Informatieoverdracht: door te roddelen kom je weten wat er speelt; sociale controle: door te roddelen, leren we hoe we ons in een bepaalde groep behoren te gedragen; manipulatie: door te roddelen kun je je eigen reputatie beïnvloeden; ontspanning: lekker over anderen kletsen kan opluchten; sociale cohesie: roddelen kan de onderlinge band tussen mensen in een groep versterken; meningsvorming: als je roddelt moet je je mening kunnen onderbouwen. Roddelen heeft dus een functie binnen onze maatschappij. Maar roddelen kan heel snel verzanden in kwaadsprekerij. Een onschuldig kletspraatje kan geen kwaad, maar iemand uit jaloezie zwartmaken is natuurlijk een heel ander verhaal. En naast het praatje van alledag is er natuurlijk nog een heel ander aspect aan roddelen. Kijk maar eens op televisie of sla er lukraak maar eens een aantal tijdschriften op na: roddelen is overal. Heel veel mensen zijn geïnteresseerd in verhalen over acteurs, televisiepresentatoren en sportsterren.Voor de sterren is het belangrijk dat ze in de roddelbladen staan en veel op tv komen. Want hoe meer er over ze wordt gepraat, hoe beter ze in de markt liggen. Maar heeft het ook nadelen?“Je weet dat her erbij hoort, het is iets wat bij het bekende Nederlander zijn hoort, en wat inmiddels, omdat ik nu zelf ook presenteer, wat bij een televisiepresentatrice of–presentator hoort. Dus je accepteert het. Het enige wanneer ik het heel erg vervelend vindt als het een vervelend verhaal is, dat het mijn kinderen raakt. Je weet zelf, nou het is echt weer natte vingerwerk en wat een onzin, hoe komen ze erbij, of wat is het weer heel erg aangedikt. Maar de jongens van 10 en 11 kunnen nog niet zo goed relativeren en die hebben er dan last van en dat vind ik wel heel vervelend”.“Het is absoluut een feit dat er heel vaak verhalen in staan die absoluut niet waar zijn en die echt puur verzonnen zijn. Soms staan er verhalen in waar er een halve waarheid in zit, waar er een kern van waarheid in zit, of waar ze , nou ja, ergens de klok hebben horen luiden, maar echt niet precies weten waar de klepel hangt, maar er staan ook vaak verhalen in die gewoon absoluut helemaal nergens op slaan”.“Ik denk dat het wel zo werkt dat het belangrijk is dat je af en toe in dat soort bladen kom te staan. De nieuwe Idols-sterren die niet gelijk met een plaat op de radio komen, of die niet gelijk heel veel op televisie zijn, dan is het belangrijk om in de bladen te blijven staan”. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428069 150 2099-12-31T23:00:00+00:00 6605 2007-12-20T23:00:00+00:00 yes no roddelen tijdschrift communicatie https://schooltv.nl/video-item/vrouwen-en-reclame-echt-of-niet 2024-01-04T10:43:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18206.w613.r16-9.6b4c4fc.webp Vrouwen en reclame | Echt of niet? In de media vind je bepaalde ideeën over de rol van mannen en vrouwen terug. Mannen zijn stoer en vrouwen zijn sexy. Dat schept een beeld waar vrouwen in het dagelijks leven nooit aan kunnen voldoen.“Nou, als je kijkt naar de cosmetica-industrie van vandaag de dag, dan zie je dat producten over het algemeen toch meer verkocht worden door een heel mooi, onbereikbaar schoonheidsideaal neer te zetten. Het probleem daarbij is echter dat dat schoonheidsideaal over het algemeen niet echt is”.“Als je kijkt naar alle computer trucken die eruit gehaald kunnen worden, dan is het ook geen kunst om er zo mooi, of tenminste zo uit te zien zoals die mevrouw eruit ziet. En is het eigenlijk ook wel eng dat we met elkaar zo’n onrealistische nepschoonheid nastreven, Ja, het zou verboden moeten worden denk ik, ha ha.”“Wat wij willen, wij willen juist producten verkopen vanuit een positief zelfbeeld, vanuit een echt beeld van schoonheid, met echte vrouwen, om op die manier vrouwen en meiden aan te moedigen om op een positieve manier met hun uiterlijk om te gaan en de verzorging om te gaan, en niet iets na te streven wat niet echt is”. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428070 95 34314 2007-12-20T23:00:00+00:00 yes no stereotype vrouw mediawijsheid reclame https://schooltv.nl/video-item/voordelen-van-de-europese-unie-wat-heeft-de-europese-unie-jou-te-bieden 2024-01-04T10:43:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18208.w613.r16-9.28765b1.webp Voordelen van de Europese Unie | Wat heeft de Europese Unie jou te bieden? De belangrijkste reden voor Europese samenwerking is de versterking van de economie van de leden. Bij elkaar wonen er in alle EU-landen bijna 500 miljoen mensen. En voor bedrijven is het natuurlijk heel interessant als ze op een eenvoudige manier aan al die mensen producten kunnen verkopen, zonder dat ze last hebben van allerlei regels die de export bemoeilijken. Zo kan een bloembollenteler uit Nederland heel gemakkelijk zijn bloembollen exporteren naar een ander EU-land. Maar het betekent ook dat jij kunt gaan wonen, werken of leren in elk EU-land dat je uitkiest. Maar de EU heeft op nog veel meer terreinen zaken geregeld die voor ons allemaal van belang zijn. Wist je bijvoorbeeld dat je dankzij de EU in heel Europa voor hetzelfde tarief mobiel kunt bellen, in heel Europa gratis kunt pinnen, goedkope vliegtickets kunt kopen, en precies kunt zien wat er allemaal in je eten zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428071 63 53217 2007-12-20T23:00:00+00:00 yes no Europese Unie https://schooltv.nl/video-item/de-voedselbank-wat-doet-armoede-met-mensen 2024-01-04T10:43:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18210.w613.r16-9.0ced8b5.webp De voedselbank | Wat doet armoede met mensen? 1 op de 10 Nederlanders leeft onder de armoedegrens. Voor een gezin met twee jonge kinderen ligt die grens bij een inkomen van ongeveer 1.600 Euro per maand. Daar moet dan alles van betaald worden: de huur of hypotheek, gas en licht, eten en drinken, kleding, noem maar op. Mensen kunnen daar niet van rondkomen. Dit is het huishoudboekje van de familie L. Het gezin bestaat uit een moeder en vijf kinderen. Elke maand heeft het gezin 1250 Euro te besteden. Daar gaat bijna 1000 Euro vanaf aan uitgaven.Aan het eind van de maand is er dus maar weinig geld over om eten en kleding te kopen. Daarom gaat de familie elke week naar de voedselbank. “In het begin had ik het er heel moeilijk mee, ik was heel depressief, ik was heel boos, maar later, met God, want ik ben een christen, met bidden en ook met hulp van mijn maatschappelijk werkster, en met mijn huistarts, gaat het nu goed. Maar ik schaam mij niet, maar alleen mijn kinderen hebben er moeite mee. Voor school en vriendinnen, want ze zijn bang dat ze geplaagd zullen worden en zo.”De kinderen van mevrouw L. wilden dan ook niet dat hun moeder en zijzelf herkenbaar in beeld zouden worden gebracht. En dat is wat armoede in Nederland met je doet. Je durft niet op tv, omdat je je schaamt of dat je bang bent om gepest te worden. Je kunt de sportvereniging niet betalen, dus je raakt verveeld en eenzaam. Je gaat niet dood van de honger, maar je hoort er niet meer bij. Om mensen zoals de familie L. te helpen, zijn er de laatste jaren in heel Nederland voedselbanken opgericht. Die voedselbanken worden gerund door vrijwilligers en het voedsel komt van bedrijven. “Je moet je aanmelden altijd via een professionele hulpverlener en die professionele hulpverleners moeten het oppakken en moeten kijken naar de gezinssituatie en kijken hoe die mensen uit die situatie kunnen komen. Ik denk dat je altijd particuliere initiatieven nodig hebt om die mensen die echt zeg maar tussen wal en schip vallen, om die even te helpen”. “Als je ziet wat hier allemaal staat, normaal gesproken zou dat allemaal weggegooid worden, worden vernietigd. Dat is een deel van het verhaal zeg maar, dat je heel weinig hoort rondom de voedselbank. Als je praat over houdbare melk, dat een winkel niet meer houdbare melk wil hebben die nog maar veertien dagen goed is. Want de winkel zegt: die moet nog minstens een half jaar goed zijn, want daar vraagt de consument om”. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428072 138 17582 2007-12-20T23:00:00+00:00 yes no huishouden boodschap armoede https://schooltv.nl/video-item/maatschappelijke-ladder-wat-is-je-plek-in-de-maatschappij 2024-01-04T10:43:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18212.w613.r16-9.c93f668.webp Maatschappelijke ladder | Wat is je plek in de maatschappij? Bovenaan de maatschappelijke ladder vind je mensen die veel geld verdienen en die een beroep hebben dat veel aanzien heeft. Als je verder naar beneden gaat, kom je beroepen tegen die minder goed betalen en die minder aanzien hebben. Je plek op de maatschappelijke ladder noemen we je sociale status. En die status wordt dus vooral bepaald door hoeveel je verdient en wat voor werk je doet. Onderaan de maatschappelijke ladder vind je mensen die weinig geld te besteden hebben. Zij hebben dus een lage sociale statusWelvaart in Nederland is ongelijk verdeeld. Dat is op zich geen slechte zaak, want verschil moet er zijn. Een dokter verdient meer dan een vakkenvuller bij de supermarkt. Maar in Nederland moet iedereen in ieder geval de kans krijgen om zo’n hoge positie te bereiken. Toch krijgen sommige mensen in onze samenleving meer kansen dan andere: - opleiding: hoe hoger je opleiding, hoe groter de kans de je hoog op de maatschappelijke ladder terecht komt.- geslacht: vrouwen krijgen soms minder betaald dan mannen die hetzelfde werk doen.- afkomst: allochtonen hebben minder kansen op de arbeidsmarkt dan autochtonen.- sociale klasse: kinderen van rijke ouders krijgen meer kansen dan kinderen uit lagere sociale klassen. Maar dat wil niet zeggen dat je niet op de maatschappelijke ladder kunt stijgen. Als je dat doet, en je dus je status verhoogt, dan heet dat sociale mobiliteit. “De huisarts, een kalende man van ergens in de veertig, glimlacht naar Kaders moeder en vraagt: ‘En, mevrouw Zeroual, alles goed met u?’De ouders van Hassan Bahara zijn allebei analfabeet. Maar Hassan zelf is schrijver. “Ik denk dat het een combinatie is gewoon van, dat klinkt heel arrogant, van talent en ambitie. Je moet het ook echt willen. Al die dagen die ik gewoon thuis heb doorgebracht , alleen maar in min boeken lezen, terwijl ik heel veel andere dingen had kunnen doen, dat is iets wat je ervoor moet over hebben. De omgeving moet er wel naar zijn. Ik bedoel, al je een heel negatieve omgeving hebt, waarin altijd het geloof is van, nou ja, dat is te hoog voor ons gegrepen, of dat zit er niet voor ons in, dan wordt het lastig”. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428073 133 23481 2007-12-20T23:00:00+00:00 yes no opleiding kans status https://schooltv.nl/video-item/huisman-een-vader-kan-ook-het-huishouden-doen 2024-01-04T10:43:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18214.w613.r16-9.2b4b210.webp Huisman | Een vader kan ook het huishouden doen Elroy is huisman en zorgt thuis voor zijn drie kinderen. Zijn vrouw Hanneke heeft een drukke huisartsenpraktijk. “Ja het is natuurlijk gewoon super-de-luxe dat ik gewoon weet dat de kinderen door hun eigen vader worden verzorgd en dat het daarmee gewoon loopt zoals het loopt. En dat ze het prima zonder mij kunnen redden”.Elroy werkt wel, maar dan niet meer dan twee dagen in de week en niet voor het geld.“Nou, ik werk twee dagen in de week omdat ik dan ook wat andere contacten heb dan alleen maar kinderen. En ja, het is een beetje bekrompen de hele dag thuis, dus het is fijn om nog eens er uit te gaan. En bij het bedrijf waar ik nu werk, daar hadden ze maar iemand nodig voor twee dagen in de week, dus dat komt prima samen. Het geld dat ik verdien, dat gaat meestal naar de oppas, maar ik doe dat echt om wat buiten de deur te hebben”. “We hebben inderdaad een tijd, toen jij hier net was, allebei fulltime gewerkt, nou we deden niks anders dan de kinderen naar de crèche en de oppas brengen. Dat wil ik niet weer. Dus dat betekent dat als mijn partner dit niet zou willen, dan betekent dat gewoon dat ik minder zou gaan werken, hoe vervelend ik dat ook zou vinden”. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428074 102 3920 2007-12-20T23:00:00+00:00 yes no gezin huishouden man https://schooltv.nl/video-item/de-geschiedenis-van-de-europese-unie-hoe-is-de-eu-ontstaan 2024-01-04T10:43:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18216.w613.r16-9.3433fee.webp De geschiedenis van de Europese Unie | Hoe is de EU ontstaan? Na de Tweede Wereldoorlog was men het er over eens dat zo’n oorlog nooit meer zou mogen plaatsvinden. Daarom besloot een aantal Europese landen om samen te gaan werken in de kolen- en staalindustrie. Het gevolg van dat besluit was de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, de EGKS. Zes landen deden daar aan mee. Omdat het al snel om meer dan kolen en staal ging, werd in 1958 de naam gewijzigd in EEG, de Europese Economische Gemeenschap. En intussen kwamen er steeds meer leden bij. De EEG heet vanaf 1992 de EU, de Europese Unie. De laatste uitbreiding vond plaats op 1 januari 2007, toen Roemenie en Bulgarije lid werden van de EU.Ging het in het begin alleen nog maar om kolen en staal, in de loop der jaren ging de EU zich ook richten op zaken als milieu, mensenrechten en economische en internationale samenwerking – en nog een heleboel andere onderwerpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428075 64 55992 2007-12-20T23:00:00+00:00 yes no Europese Unie https://schooltv.nl/video-item/communicatie-en-ruis-wat-kan-er-misgaan-bij-communicatie 2024-01-16T15:08:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18218.w613.r16-9.7c29c60.webp Communicatie en ruis | Wat kan er misgaan bij communicatie? De letterlijke betekenis van roddelen is: ‘het met genoegen praten over anderen, met name in ongunstige zin’. Roddelen is een vorm van communicatie, dat is de uitwisseling van informatie. Bij communicatie is er altijd sprake van een zender en een ontvanger. De zender stuurt informatie naar de ontvanger. Soms kan die reageren, zoals bij een gesprek, maar soms ook niet: als je televisie kijkt heb jij niet de mogelijkheid om iets terug te zeggen. In die overdracht van informatie kan er van alles mis gaan tussen zender en ontvanger. Als dat gebeurt, is er sprake van ruis. De informatie wordt dan niet goed of niet volledig overgebracht. Om uit te zoeken hoe ruis werkt, vroegen wij aan Hester om dit krantenbericht goed te lezen. Daarna moest ze het verhaal doorvertellen aan Irene, die het op haar beurt weer moest doorvertellen, enzovoort.“Eh, Paris Hilton, die was na drie dagen vrijgelaten uit de cel omdat ze was opgepakt wegens rijden onder invloed. Nadat ze al een keer eerder was opgepakt, vanwege ook rijden onder invloed. Toen was haar rijbewijs afgenomen. Ze zou eigenlijk 23 dagen moeten zitten, maar vanwege een of andere medische reden kon ze dus eerder vrijgelaten worden na drie dagen. En dan zou ze nog wel 40 dagen huisarrest hebben gekregen maar dat is volgens mij ook niet gedaan”.“Nou eh, over Paris Hilton, die zat in de gevangenis voor het rijden onder invloed omdat ze het al eens eerder had gedaan. En ja, ze had geen rijbewijs, dus ze ging naar de gevangenis. En het was voor 23 dagen maar ze was door medische redenen was ze weer weggegaan, had ze huisarrest. Maar dat heeft ze nu ook niet meer. En dat wordt nu weer besproken of zo. Zoiets”.“Het ging over Paris Hilton, die ging rijden onder invloed, werd ze gepakt, Toen moest ze de gevangenis in. En toen is ze ook weer vrijgelaten”. En dat is dus ruis: al bij de derde ronde is het verhaal teruggebracht tot een paar zinnetjes, waarbij zelfs de belangrijkste informatie, namelijk dat Paris Hilton terug moet naar de gevangenis, al is verdwenen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428076 135 23594 2007-12-20T23:00:00+00:00 yes no roddelen mediawijsheid informatie communicatie https://schooltv.nl/video-item/wilde-bijen-wilde-bijen-leven-solitair-in-hun-eentje-dus 2024-01-04T10:43:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18220.w613.r16-9.f615894.webp Wilde bijen | Wilde bijen leven solitair, in hun eentje dus Dus dit zijn nesten van wilde bijen?Ja, dit zijn de nesten van wilde bijen, die heb ik in mijn tuin gemaakt. Zoals je ziet: er zijn verschillende, hout, steen en dit zijn bamboestokjes.Ja, dat zijn holle stengels dan?Ja. Nou, en die wilde bijen, die soort, d'r zijn ongeveer 350 soorten in Nederland en een groot gedeelte, die leeft in de grond.Ja.Hè, die maakt dus hun nestjes in de grond en soms zie je wel eens tussen de plavuizen van die kleine zandhoopjes met een rond gaatje en daar zitten dan vaak bijen in. Maar een klein gedeelte van de wilde bijen in Nederland, die leeft in dit soort nestjes en die kun je dus zelf ook maken. Nou, dit zijn bamboestokjes en als je ziet: je ziet hier dus allemaal lege stokjes, maar je ziet ook sommige die al?, daar al een soort propje in zitten. Nou, en dat zijn propjes van vorig jaar en nu die bijen, die leggen ahw. hun eitje in dat bamboestokje en dan metselen ze weer een randje en dan komt d'r weer eens wat stuifmeel met een eitje. En zo tot het weer dicht is en op het eind maken ze weer een propje van klei.Ik wil eigenlijk wel weten hoe dat d'r uitziet van binnen, zo'n nestje, maar ja, dan moet ik zo'n nestje kapot maken als ik zo'n stengel?Ja, dat zou jammer zijn hè.Ja.En dan maken we ze eigenlijk dood.Ja.Maar: daar hebben we iets op gevonden: een observatiekast.Kijk.Kijk: dit is dus speciaal gemaakt om te laten zien hoe dat nou daar binnen wat daar nou gebeurt zo.Dus hier vliegen ze naar binnen gewoon?Dit zijn de gaatjes, daar vliegen ze naar binnen. Nou, en daar binnenin hebben we allemaal kleine buisjes van glas.Ja. Kijk! Ja.Kijk: en hier onder, daar is al een metselbij bezig geweest en dan zie je hier, dat daar allemaal dat gele spul is allemaal stuifmeel.Ja. Zoveel?Zoveel ja. En op het eind zit klein wandje gemetseld van klei en dan komt d'r stuifmeel. En daar legt deze metselbij haar eitje bij en dan komt d'r weer een wandje. En dan weer stuifmeel. En zo liggen d'r wel 1, 2, 3, 4, wel 5 of 6 celletjes achter elkaar. Nou, hier zitten ook metselbijen en soms ook behangersbijen hè.Wat is de behangersbij ook alweer?Ja, dat is heel leuk: een behangersbij is eigenlijk een bij, die knipt een heel klein rond stukje blad van een roos of van een berk en dat vervoert ie naar zo'n nestje.Ja. Ja.En daar behangt ie zijn celletje mee en dan leg je een eitje met stuifmeel en plakt ie dat weer dicht met een ander rond blaadje.Dus in plaats van klei gebruikt hij blaadjes?Ja. De laatste afdeksel is dan soort propje van fijngekauwd blad. Een behangersbij.Wat een goede! Hoe kunnen we die wilde bijen nou een beetje helpen?Kijk: ik heb hier een bundeltje met bamboe. Ik heb wat bamboestokken gekocht en die heb ik in stukjes gezaagd: aan de ene kant open en in één kant zit een knoop, zie je dat?Ja.Daar is ie dicht. Nou, en die heb ik bij elkaar gebracht, een spanbandje d'rom en die heb ik, ik denk, een week of vier geleden opgehangen.Ja.Kijk: en je ziet hier?Hé, die zitten al helemaal vol inderdaad, ja.Die zitten al helemaal vol, ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428077 162 2033-05-18T03:33:00+00:00 36915 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no bij honing insect https://schooltv.nl/video-item/veerkracht-veerkracht-wordt-voor-van-alles-gebruikt 2024-01-16T15:54:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18222.w613.r16-9.c7e220b.webp Veerkracht | Veerkracht wordt voor van alles gebruikt! Kijk eens naar dit bladveertje, ze zitten zelfs in fotolijsten. Je vindt veren echt overal. Deze drukveren zitten in mijn fietszadel.Nog een drukveer, waar zou die in zitten? Ah, die kennen we nog wel!Deze trekveer is om nietjes op zijn plaats te houden.Heee, nog een drukveertje. Natuurlijk. En waar komt deze vandaan? Die is om de batterijen van een zaklantaarn op hun plaats te houden.Je ziet het: overal veren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428078 65 2033-05-18T03:33:00+00:00 26846 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no vorm veer kracht https://schooltv.nl/video-item/veerkracht-hoe-worden-veren-gemaakt 2024-01-04T10:43:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18224.w613.r16-9.f9d6ed5.webp Veerkracht | Hoe worden veren gemaakt? Hier worden veren gemaakt. Veren in allerlei soorten en maten. Een grote veer. Dit zijn hele grote veren. Ohooh! Wow! Lange veren. Dunne veren. Dikke veren. Glimmende veren. Kleine veertjes. Zouden ze nog hele, hele, hele kleine veertjes hebben? Kijk nou: hele lieve kleine veertjes! En wat dacht je van deze?Maar wat zijn veren eigenlijk? Dat kan ik natuurlijk het beste uitleggen door het te laten zien. Hier heb je een veer. Als ik die indruk en loslaat, dan zie je, dat ie teruggaat naar zijn oorspronkelijke vorm, dus de vorm waarin ie gemaakt is. Dat is wat een veer is: een veer is een voorwerp dat je kan vervormen, indrukken dus bijvoorbeeld, en als je 'm loslaat? Dat is wat een veer doet: hij veert terug.Dit is er ook één, maar veel sterker. Als ik 'm probeer in te drukken, dan kost dat veel meer kracht. Die kracht van de vorm die heet, je raadt het al, "veerkracht".Dit is een drukveer en die naam zegt het ook al: als je 'm vervormt, dan drukt de veerkracht terug. Zo! Dat is behoorlijk wat veerkracht! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428079 119 2033-05-18T03:33:00+00:00 26180 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no veer vorm kracht https://schooltv.nl/video-item/uilskuikens-de-jonkies-van-een-uil-heten-uilskuikens 2024-01-16T15:32:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18226.w613.r16-9.ac8cd60.webp Uilskuikens | De jonkies van een uil Hallo.Hai.Een hele tas mee zie ik?Ja, met heel mooi grut.Oh, d'r zitten echt uiltjes in! Het is niet waar! Oh, en hoe oud zijn deze?Nou, de oudste is een dag of achttien, maar d'r zitten ook nog hele kleintjes tussen.Ja, die zitten onderin ja. Och, kijk nou toch!Onderin.Zo, en die kleinste bijvoorbeeld, hoe oud zijn die, die dus helemaal onderop liggen?De allerjongste, die zal een dag of zes zijn.Die is zes dagen oud?Ja. Wat we graag willen weten is hoe oud ze precies zijn.Ja.Nou, en dat kunnen we zien aan de hand van de lengte van hun vleugel: die lengte van die vleugel, dat wil wat zeggen over de leeftijd, omdat dat alvast iedere dag een stukje groeit. Daar weten we al een heleboel van, dus dan kunnen we een heleboel zeggen van: "hij is zo en zo oud". En wat ook belangrijk is of het gewicht goed is, dan kan je gewoon zien of er genoeg te eten is.Zal ik jou even wegen? 1, 2? Ach. Ahah, dat weegt echt 107 gram. 107 gram. Als die uil zo hard doorgroeit als ie nu doet, krijgt ie dan niet ineens dat die ring te strak gaat zitten?Nee, nee, wat je nu ziet, die poot, die groeit niet meer.Ja? Oh.Die dikte is d'r al. Zijn nagels gaan nog wel langer worden, maar de poot is al uitgegroeid en dat doet ie zeg maar binnen een dag of veertien, dan is zijn poot groot genoeg om een ring d'romheen en dan groeit ie gewoonweg niet meer. En dan ringen we 'm netjes, dan doen we die ring d'romheen. En die ring, die kan d'r heel makkelijk omheen zoals je ziet en die knijpen we dan heel voorzichtig aan met een speciale tang daarvoor.Ja. Het doet geen pijn hè?Nee hoor, beslist niet. En d'r is voor iedere vogel, nou, voor iedere vogel is d'r een eigen ringmaat.Jaja.Dus, en deze is dan elf millimeter, het is erg belangrijk, dat ie d'r dus precies goed aan zit hè.Ja.Dus? En als ik ze op leeftijd moet zeggen, dan denk ik, dat we het ongeveer zo moeten doen. Zie eens aan.Nou, dat is toch een leuk karweitje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428080 139 2033-05-18T03:33:00+00:00 25954 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no jong uil vogel kuiken https://schooltv.nl/video-item/natuur-in-de-stad-er-is-meer-groen-dan-je-denkt 2024-01-04T10:43:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18228.w613.r16-9.5ef04cb.webp Natuur in de stad | Er is meer groen dan je denkt! Zeepkruid. Middenin de stad: hij zit dan gewoon heel stoer om die tegels heen. Zeepkruid kom je niet zo heel vaak tegen, maar het is best een bijzonder plantje. De wortels werden vroeger namelijk gebruikt om de was mee te doen. Mensen wasten er hun wol mee. De wortels van zeepkruid namelijk, als je dat vermengt met water ontstaat er een soort schuim. Heel handig!Hier hebben we nog een echte stadsplant: het kruipertje. Het kruipertje is een grassoort, het is een hele sterke plant en je vindt 'm heel vaak tussen de tegels. Hij kan bijvoorbeeld ook heel goed tegen de zon. En waarom heet het nou "kruipertje"? Nou, kijk: er zitten hier allemaal van die weerhaakjes aan en daardoor kan ie maar één kant op kruipen.Nou, eens kijken. Zo. Kijk: heel typisch: een paardenbloem! Hij bloeit niet meer. Normaalgesproken heeft ie gele bloemen, maar hij komt hier wel heel stoer weer tussen de tegels door. En je ziet 'm heel veel, moet je straks maar eens kijken als je naar huis loopt hoe vaak je 'm tegenkomt. En hoe vaak je andere dingen tegen in de stad eigenlijk tegenkomt.Dat is niet erg hoor, dit is namelijk weegbree. Weegbree is een tredplant en dat betekent, dat het niet erg als je d'rop staat, daar kunnen ze namelijk heel goed tegen. D'r is een heel leuk verhaal over de weegbree: toen de Europeanen Amerika ontdekten, toen namen ze onder hun schoenen de zaadjes van de weegbree mee en overal waar de blanken liepen, zagen de Indianen ineens de weegbree ontstaan. Daarom noemden ze de weegbree "de voetsporen van de blanken".Dit is heel typisch voor weegbree: trek het blaadje uit elkaar en d'r blijven allemaal van die draadjes over. Grappig hè?Kijk eens: dit is ook een grappig plantje, dat heet "bijvoet". Waarom heet het nou "bijvoet"? Nou, d'r gaat een verhaal, dat ze blaadjes van de bijvoet, deze dus, dat ze die bij hun voeten in hun schoenen dus stopten en dan zouden ze misschien wel geen blaren krijgen bij het lopen. Bijvoet.Ah, kijk, deze leuke gele bloempjes zie je heel veel in de stad, dat is familie van het leeuwenbekje. Dit is het vlasbekje. En waarom nou dat bekje? Let op!Ah, kijk hier: een varen. Die houdt het hier prima uit, want kijk: hier zie je, het is heel grof gemetseld hè, en daardoor zit d'r dus tussen die stenen allemaal zand en grond. Daardoor kan de varen hier wortelen en hij kan overleven, omdat bijvoorbeeld als het regent, komt hier van de kade water en natuurlijk allerlei troep. Nou, daar kan ie heel goed tegen, want het is een sterke plant.En kijk daar: een meerkoet. Twee! De meerkoeten hebben zich goed aangepast aan het leven in de stad. Kijk: dit is troep van mensen, maar meerkoeten maken d'r gewoon een nest van. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428081 189 2033-05-18T03:33:00+00:00 12658 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no groen stad natuur https://schooltv.nl/video-item/oren-om-te-horen-hoe-werkt-het-oor 2024-01-16T16:25:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18230.w613.r16-9.2dbff68.webp Oren om te horen | Hoe werkt het oor? Ik ga even onderzoek doen en met dit cameraatje kan ik heel goed in mijn oor kijken. Kijken jullie even met me mee? Ah, daar zie je het trommelvlies al zitten. Nou, het trommelvlies is gelukkig nog wel heel. Nou, en dit is de gehoorgang en aan het einde van de gehoorgang zit het trommelvlies, dat is deze. Dat trommelvlies is heel dun en het kan trillen. Geluid is trillende lucht. Net zoals de snaren van deze gitaar meetrillen als je d’r op speelt. Die trilling, die wordt opgevangen door je oorschelp en gaat zo door je gehoorgang naar je trommelvlies. Omdat het zo dun is, gaat het dus meetrillen. Nou ja, bij mij werkt dat dus prima, dus d’r moet iets anders aan de hand zijn, want ik hoor slecht. Wat gebeurde d’r nou toen ik naar die ontzettend harde muziek aan het luisteren was? Het trommelvlies ging trillen. Dat trommelvlies zit vast aan deze botjes, dus die gingen meetrillen: hamer, aambeeld en stijgbeugel. Via de stijgbeugel komt die trilling hier terecht, in het slakkenhuis. Daar zit vloeistof in en die vloeistof gaat bewegen door de trilling van de stijgbeugel. En in het slakkenhuis zitten allemaal haartjes die door de vloeistof gaan bewegen. Die haartjes sturen weer signalen naar je hersenen en die signalen zijn geluidsprikkels. Zo hoor je. Je hoort dus eigenlijk met haartjes. Oei, omdat die muziek zo hard was, zijn die haartjes misschien wel beschadigd. Denk maar eens wat d’r gebeurt met een korenveld als het heel hard waait. Dan waait het koren helemaal plat. En dat is waarschijnlijk met de haartjes in mijn slakkenhuis ook gebeurd. Dus die zijn misschien wel beschadigd. Hmmm. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428082 120 2033-05-18T03:33:00+00:00 209532 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no trommelvlies oor https://schooltv.nl/video-item/ogen-hoe-ziet-een-oog 2024-01-16T16:00:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18232.w613.r16-9.19f7162.webp Ogen | Hoe ziet een oog? Hier zie je een oog van opzij en hoe het d'r van binnen uitziet. Een oog is een bol. Daar is de iris en in het midden van de iris zit de pupil. Door de pupil komt het licht naar binnen en het gaat daar door de ooglens en de ooglens zorgt d'rvoor, dat het keurig daar op het netvlies terechtkomt. En je ziet het: het beeld staat op zijn kop. Dat beeld, dat wordt door de oogzenuw, die zit daar, naar de hersenen gestuurd. En die zetten het weer rechtop voor je. Als je nou bijvoorbeeld een bril zou dragen die de hele wereld ondersteboven zet, dan hebben je hersenen twee weken nodig om daaraan te wennen. En dan staat alles weer keurig rechtop! Dat is knap hè, van die hersenen?Het kan gebeuren, dat het licht dat in je oog valt niet helemaal netjes door de lens op het netvlies terechtkomt. Het komt d'r dan iets voor terecht, je bent dan bijziend, en dat zien we hier, of het komt d'r iets achter terecht, en dan ben je verziend. Nou, dat is helemaal niet erg, want met nog een lens, een bril bijvoorbeeld of met contactlenzen, kun je dat echt prima corrigeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428083 73 2033-05-18T03:33:00+00:00 227444 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no oog netvlies lens https://schooltv.nl/video-item/mieren-een-vlijtig-volkje 2024-01-04T10:43:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18234.w613.r16-9.7c58e4d.webp Mieren | Een vlijtig volkje! Hallo.U bestudeert ook mieren?Jazeker. En hier zit een kolonie van de wegmier onder deze steen. Als we 'm optillen, dan zien we wat daar gebeurt. Oeh. Dat is een heel nest.Ja.En ze sjouwen allemaal met van die witte dingetjes, wat zijn dat?Dat zijn cocons en larfjes en die brengen ze in veiligheid, omdat ze anders kunnen uitdrogen of door vogels kunnen worden opgegeten.We hebben het laatst gehad over honingbijen en die zijn sociaal, dus die zitten samen in een groep. Hoe zit het nou bij mieren?Ja. Nou, dat zijn ook sociale insecten, dus een koningin met een heleboel werksters om zich heen. En in het voorjaar, dan komen d'r ook mannetjes uit de cocons en dan vindt een bruidsvlucht plaats, het begin van een kolonie, waarbij jonge koninginnen uitvliegen en mannetjes uitvliegen, die dan in de lucht paren. Ja.Okay, en gaat het dan verder?Nou, daarna komt die grote koningin terug op aarde en het mannetje, dat gaat dood, dat leeft niet lang, terwijl de koningin, die trekt haar vleugeltjes uit en die zoekt ergens een holletje op om haar eerste kolonie te beginnen. En dan legt ze ongeveer acht eitjes waaruit de eerste larfjes komen die later zullen veranderen via een pop in werksters.En die larven, die gaan groeien?Ja.En uiteindelijk gaan ze zich verpoppen, dus ze ondergaan een gedaanteverwisseling?Ja. En net als bij een rups waar een vlinder uitkomt, komt dan bij de mieren komt uit die larve zonder pootjes komt een prachtige miertje met zes pootjes, voelsprieten, alles d'rop en d'raan.Maar het begint dus bij de koningin?Ja.Die legt de eitjes en de werksters, die zorgen dan voor de eitjes, voor het voedsel, voor de larven?Ja. Ja. Ja, precies. En voor het nest: d'r moeten nieuwe gangen gegraven worden, dat doen allemaal de werksters. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428084 126 2033-05-18T03:33:00+00:00 38303 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no insect mier kolonie https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-de-libel-hoe-planten-libellen-zich-voort 2024-01-04T10:43:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18236.w613.r16-9.6f1a3e3.webp Voortplanting van de libel | Hoe planten libellen zich voort? Als een mannetje en een vrouwtje met elkaar willen paren, dan gebeurt d'r iets heel grappigs: het mannetje grijpt het vrouwtje vast achter haar kop. Het vrouwtje gaat met haar achterlijf naar het borstdeel van het mannetje. En daar heeft het mannetje eerder wat zaad voor haar klaargelegd.Kijk eens wat voor figuurtje d'r ontstaat! Dit noemen ze het "paringswiel" en dan weet je meteen waar ons hartje vandaan komt. En dan gaat het vrouwtje de eitjes leggen. Dat doet ze het liefst in het water. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428085 36 2033-05-18T03:33:00+00:00 12396 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no voortplanting paren libel https://schooltv.nl/video-item/de-bouw-van-een-libel-de-libel-is-een-insect-dat-heel-goed-kan-vliegen 2024-01-04T10:43:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18238.w613.r16-9.460d8f0.webp De bouw van een libel | De libel is een insect dat heel goed kan vliegen Wat een mooi dier zeg!Ja, het is echt een hele mooie dit.Maar je kunt ook heel goed zien, dat het een insect is hè?Ja.Een kop, het borststuk met poten d'raan.Ja. Ja.Zie ik er nou, ik zie d'r geen zes?Ja, maar kijk: die eerste, die heeft ie opgetrokken tussen zijn?Oh ja, die zitten zo!Ja. Ja. Kijk: als ik 'm nou op mijn hand zet, dan kun je heel duidelijk zien dat ie dus drie paar poten heeft, dus zes in totaal.Ja. Ja.En twee hele grote ogen, echt helemaal om zijn kop heen, dus hij kan echt helemaal om zich heen kijken.Ja.En dan een groot borststuk. En dus twee paar vleugels.Dat is apart hè, daar heeft ie natuurlijk?, dat hebben niet veel dieren? Dus gewoon twee paar vleugels, achter elkaar zitten ze ook.Ja, nou, vlinders hebben dat ook wel, maar libellen, die hebben dus hele sterke vleugels en daarom hebben ze ook zo'n groot borststuk, want daar zitten al die vliegspieren in.Ja.Echt hele grote spieren. Nou, en dan heb je dus een achterlijf met twaalf segmenten.Ja, twaalf deeltjes zijn datJa, twaalf deeltjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428086 62 2033-05-18T03:33:00+00:00 20694 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no bouw insect libel https://schooltv.nl/video-item/kattentaal-hoe-praten-katten-wat-bedoelt-je-kat-precies 2024-01-04T10:43:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18240.w613.r16-9.6878019.webp Kattentaal | Hoe praten katten? Katachtigen hebben ogen voorin de kop, om zo goed afstanden te kunnen inschatten. Spelende katjes oefenen om een prooi te pakken. Met de kussentjes onder hun voeten kunnen katten geruisloos sluipen. Katten zijn heel schoon op zichzelf en net als de grote katten krabt de huiskat om zijn gebied af te bakenen. Als anderen hun territorium in willen, worden katten boos. Ze maken zich zo groot mogelijk door een hoge rug te maken en hun haar overeind te zetten. En zwiepen met de staart betekent ook: "pas op, ophouden nou!". En anders wordt het vechten! De winnaar is de baas.Kopjes geven betekent meestal: "ik vind je aardig". En als een kat spint, en dan heeft ie het helemaal naar zijn zin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428087 53 2033-05-18T03:33:00+00:00 61422 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no kat taal https://schooltv.nl/video-item/de-huid-wat-gebeurt-er-als-je-je-verbrandt 2024-01-16T15:22:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18242.w613.r16-9.038d97f.webp De huid | Wat gebeurt er als je je verbrandt? U zei net, dat ik een tweedegraads verbranding heb hè en wat is dat eigenlijk precies?Ja. Dit is de doorsnede van de huid. Okay.Met hier de haartjes, de buitenkant, en hier is het diepe gedeelte, dat is het onderhuidse vetweefsel.Ja.Dus als je je huid schuift, dan schuift dat. Dit gedeelte schuift over de onderlaag.Ja. Okay.En dus dit is de eigenlijk huid.Dus dit is eigenlijk maar heel dun in het echt?Ja, in het echt heel dun.Ja. Ja.Dus dit is de opperhuid.Ja.En dit bestaat uit vezels, dat is de lederhuid.Ja.In die vezellaag zitten de bloedvaten.Oh ja, dat zijn inderdaad die blauwe en die rode.Dat zijn die rode en die blauwe dingetjes, en daar zitten haarwortels.Ja.Daar zitten zweet- en talgklieren.Dat is?, dat zijn deze witte?De zweetklieren.Ja.De talgklieren.De talg?En daar zitten de zenuwen in de huid en onder de huid, en daarmee kun je voelen: pijn, tast, temperatuur. Als je nou een eerstegraads verbranding hebt, dan is er eigenlijk geen brandwond, maar als je te lang in de zon hebt gezeten, heb je geen wonden, maar je hebt een rode huid, het is pijnlijk, je voelt je niet lekker, je hebt soms koorts. Wat je wel soms ziet dagen later, dat het gaat schilveren en dan laat dit gedeelte van de huid, dat is een gedeelte van de opperhuid, laat los.Ja. Een tweedegraads verbranding: die loopt zo'n beetje, even kijken, hier. Dit is beschadigd. En dit is nog heel. Ja. En als dit nou naar elkaar toe gaat groeien, dan kan de huid zich herstellen. Dit is een diepe tweedegraads brandwond. Dat is niet wat jij hebt. Wat jij hebt is meer hier.Dat gaat dus niet zo heel diep eigenlijk?Dat gaat niet zo heel diep.Nee.Met een week tot tien dagen is dat dicht.Dus dit kan echt helemaal overgaan?Ja. Nou, en als nou dit allemaal beschadigd is, tot ongeveer hier, dan zitten er nergens meer celletjes.Ja. Nee.Dat kan zich ook niet meer herstellen.Dan ben je eigenlijk tot op het vet gebrand?Tot op het vet verbrand en dat is een derdegraads verbranding.En dat.., dat doet dus ook heel erg pijn?Nee.Oh.Waarom doet dat geen pijn? Hier zitten zenuwtjes in. Als dit nou verbrand is, dan zijn die zenuwen dood en dan voel je niks meer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428088 142 2033-05-18T03:33:00+00:00 63002 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no verbranden huid zenuw https://schooltv.nl/video-item/bomen-in-de-herfst-waarom-verliest-een-boom-zijn-blaadjes-in-het-najaar 2024-01-04T10:43:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18244.w613.r16-9.043469f.webp Bomen in de herfst | Waarom verliest een boom zijn blaadjes in het najaar? In de herfst veranderen de bladeren van veel bomen van kleur. De natuur bereidt zich voor op de winter.In de winter is het namelijk ontzettend koud. Voor planten en dieren is er dan weinig voedsel te vinden. In de zomer waren deze bladeren nog groen. En nu zijn ze helemaal verkleurd. De kleuren rood, geel, oranje en bruin, die zie je overal in de herfst. Maar kijk: d'r zit nog groen in. En die groene kleur, die heeft het blad door allemaal kleine groene korreltjes.Die groene korreltjes zijn zó belangrijk voor de boom, dat ie ze uit het blad trekt. Hij slaat ze op in zijn takken, omdat ie het blad gaat laten vallen.En waarom doet de boom dat dan?Om niet uit te drogen in de winter. Bomen zuigen met hun wortels water uit de grond. Daarin zitten voedingsstoffen. Dat water met die voedingsstoffen wordt helemaal naar boven gebracht.En hierboven verdampt het water weer. Dat gebeurt door kleine openingetjes onderaan het blad. En in de winter kan het zó koud worden, dat het water in de grond kan bevriezen. De boom kan dan geen water meer uit de grond opzuigen, maar het verdampt wel uit zijn bladeren. De boom kan dan uitdrogen. Dus wat doet ie? Eerst maakt ie een kurklaagje, hier zo, tussen de tak en het blad. Dat is om het af te sluiten. Dan pas laat ie zijn bladeren vallen. Dat is slim hoor, want zo kan d'r geen water meer verdampen.In de winter rusten de bomen uit. Ze groeien even een paar maanden niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428089 126 2033-05-18T03:33:00+00:00 163252 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no boom herfst https://schooltv.nl/video-item/hefbomen-hefbomen-worden-gebruikt-om-kracht-te-kunnen-zetten 2024-01-04T10:43:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18246.w613.r16-9.47cd757.webp Hefbomen | Hefbomen worden gebruikt om kracht te kunnen zetten Nou, met mijn vingers krijg ik die spijker d'r never nooit uit de plank. Maar? met deze klauwhamer wel. Die ga ik laten werken als hefboom. Hier waar de klauwhamer de plank raakt, dit stuk, dat is het draaipunt. Dit korte stukje is de korte arm en deze steel is de lange arm. Nou, zonder al te veel kracht... Hefbomen zijn geweldig!Nou, die moer zit echt vast, die krijg ik nooit met mijn vingers los. Maar met deze baco kan ik een hefboom maken. Zo. Dan wordt dit het draaipunt, de moer dus. En dit is de arm. Nou, dan pak ik 'm hier. Maar die arm is veel te kort, dus pak ik 'm aan het uiteinde, dan heb ik een langere arm. En dan nnnn zit die moer nog steeds te vast. Ik moet die arm dus langer maken. Daar hebben we een trucje voor. Zo, nu is die arm langer, ik ga aan het uiteinde staan en? het kost bijna geen kracht!Maar de deksel van dit verfblik krijg ik natuurlijk met geen mogelijkheid met mijn vingers open. Je voelt 'm al aankomen hè? Ik ga d'r een hefboom voor gebruiken. Een doodgewone schroevendraaier. Zo, als ik 'm d'r zo tussensteek, dan wordt het een hefboom. Het draaipunt is waar de schroevendraaier het blik raakt. D'r zit hier een heel kort armpje daar onder het deksel en dit is de lange arm. Nou, eens kijken. Moeiteloos. Let op.Zo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428090 115 2033-05-18T03:33:00+00:00 65184 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no kracht hefboom https://schooltv.nl/video-item/hefbomen-meer-kracht-door-het-gebruik-van-een-hefboom 2024-01-04T10:43:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18248.w613.r16-9.a3112e0.webp Hefbomen | Meer kracht door het gebruik van een hefboom! Ha! Die moet ik hebben!Wat nu?Aha!Ik heb van deze plank een hefboom gemaakt. Dat is eigenlijk soort wip waarmee ik heel veel kracht kan zetten zonder dat het me veel kracht kost. Let op. Pinkie?Het werkt zo: een hefboom heeft een draaipunt en twee armen: een korte arm en een lange arm. Dit is het draaipunt: de baksteen. Dit is de korte arm en dit is de lange arm.Nee, deze kant op.Die lange arm, die hoeft veel minder kracht te zetten. Zo krijg ik dus die hele berg met een pinkie omhoog. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428091 115 2033-05-18T03:33:00+00:00 90516 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no arm hefboom kracht https://schooltv.nl/video-item/golfkarton-van-papier-wordt-golfkarton-gemaakt 2024-01-04T10:43:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18250.w613.r16-9.b6a05e2.webp Golfkarton | Van papier wordt golfkarton gemaakt Moet je kijken wat een papier! Ik ben hier in een kartonfabriek en ik ga jullie laten zien hoe ze van al dit papier golfkarton maken.Het papier wordt warm en natgemaakt, zodat het makkelijk te vormen wordt.Dan gaat het door deze machine heen en krijgt het zijn golfvorm. Op de toppen van de golf wordt lijm gesmeerd en daarop wordt de tweede laag papier geplakt.Later wordt de derde laag erop gelijmd en wordt het gedroogd. Dan krijg je dus een hele lange strook karton en die wordt hier op maat gesneden. Ze kunnen hier alle maten maken die je wil.Met een heel slim systeem komen alle stukken karton met dezelfde maat keurig bij elkaar te liggen.En hier wordt het karton in de goede vorm gesneden. Er kan nog wat op gedrukt worden en het wordt gevouwen.Tadaaa! En wordt d'r over is van het snijden, dat gaat weer naar de papierfabriek, daar wordt d'r papier van gemaakt. Dat sturen ze weer hier naartoe, hier wordt d'r karton van gemaakt enz., enz., enz. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428092 90 2033-05-18T03:33:00+00:00 5916 2007-08-08T22:59:00+00:00 yes no golf papier karton https://schooltv.nl/video-item/vingerafdrukken-waarom-is-een-vingerafdruk-uniek 2024-01-04T10:43:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18252.w613.r16-9.1a0b4ac.webp Vingerafdrukken | Waarom is een vingerafdruk uniek? Vingerafdrukken zijn uniek en persoonsgebonden. Ieder persoon heeft dus een eigen unieke vingerafdruk. Zelfs een eeneiige tweeling heeft een eigen vingerafdruk. Dus je kunt de vingerafdruk niet erven van je vader of van je moeder. De lijntjes die je hier ziet, dat zijn verhogingen van de huid. Ze worden "papillairlijnen" genoemd. Een vingerafdruk, die kun je allereerst onderverdelen in vier verschillende hoofdtypes. Die hoofdtypes zie je hier. In het eerste plaatje zie je de boog, dus daar kun je heel mooi een boog zien. Op het tweede zie je een linkerlus, dus dat gaat als een lusvorm die naar links helt. Vervolgens is d'r een rechterlus of een cirkel. Bij een vingerafdruk wordt eerst gekeken: "onder welke categorie valt deze vingerafdruk?". Als die bepaald is, dan gaan we verder meer kijken in detail, dan gaan we kijken naar de zogenaamde typica. Hier zie je zeven verschillende typica. In het eerste voorbeeld zie je een eindigende lijn, dus die stopt. Hier zie je een beginnende lijn. Maar je kunt bijvoorbeeld ook een vork zien of een mooie puntjesstructuur. En zo zijn er dus een aantal van dat soort typica's. Nou, wil je een goede vingerafdruk hebben, dan moeten er het toch wel iets van acht tot twaalf van die typica moeten overeenkomen. Komen die overeen, dan pas kun je een vingerafdruk matchen.Een vingerafdruk ontstaat doordat zweet uit de poriën zich verspreidt over de papillairlijnen en zo een vingerafdruk achterlaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428093 103 2033-05-18T03:33:00+00:00 12692 2007-07-04T22:59:00+00:00 yes no vingerafdruk onderzoek misdaad https://schooltv.nl/video-item/patholoog-anatoom-hoe-onderzoekt-een-patholoog-het-slachtoffer-na-een-moord 2024-01-04T10:43:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18254.w613.r16-9.e190a28.webp Patholoog anatoom | Hoe onderzoekt een patholoog het slachtoffer na een moord? Ik ga eerst beginnen met het onderzoeken van de schedel en het haar om te kijken of daar vreemde deeltjes in zitten: plantachtig materiaal of wat van een wapen afkomstig zou kunnen zijn. Als je dan zo op de schedel tikt, dan kan je voelen en eventueel horen of d'r schedelbreuken zijn. Nou, dat is niet het geval. Dan kijk je naar de oren, je kijkt in de oren of er lichaamsvocht, bloed, of dat er puntbloedinkjes zijn. Het ziet er allemaal goed uit. Dan kijken we naar de pupillen of ze gelijk zijn in beide ogen. En of er tekenen zijn van puntbloedinkjes onder de oogleden. Dan test je de lijkstijfheid van de kaakspieren. Lijkstijfheid begint in de kleine spieren. Nou, hier is inderdaad sprake van lijkstijfheid. En je kijkt verder of er aan de nek nog bijzonderheden zijn. En dat ziet er allemaal goed uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428094 80 2033-05-18T03:33:00+00:00 5314 2007-07-04T22:59:00+00:00 yes no anatoom lijk patholoog https://schooltv.nl/video-item/patholoog-anatoom-wat-is-het-verschil-tussen-een-gewone-patholoog-anatoom-en-een-forensisch-pathol 2024-01-04T10:43:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18256.w613.r16-9.15ba5e4.webp Patholoog anatoom | Wat is het verschil met een forensisch patholoog anatoom? Er is een verschil tussen een gewone patholoog-anatoom en forensisch patholoog-anatoom. Een gewone patholoog-anatoom, die kijkt vooral naar ziektes, die kijkt: "welke ziekte heeft d'r nou uiteindelijk toe geleid, dat een patiënt is komen te overlijden?". Een forensisch patholoog-anatoom, die kijkt naar eventuele aanwijzigen van een misdrijf en die gaat dus op zoek naar zowel ziektes aan de ene kant, want hij moet dus kunnen uitsluiten dat iemand niet is overleden aan een normale ziekte of ouderdom of iets dergelijks, maar die gaat echt op zoek naar aanwijzingen waarbij blijkt, dat iemand door een misdrijf om het leven is gebracht, dus die moet van alle twee de kanten moet hij wat weten.Dit zijn de longen, daar hebben we d'r twee van. De longen, die zorgen voor de gasstofwisseling, dus d'r wordt zuurstof uit de lucht gehaald en kooldioxide uit het bloed. Als je daar een verwonding krijgt, bijvoorbeeld een steekwond, dan krijg je bloedingen binnen de borstholte. En de borstholte wordt gescheiden van de buikholte door het diafragma, deze brede richel. Hieronder zit het hart, het hart is heel erg belangrijk om alle cellen in het lichaam van zuurstof te voorzien, dus al dat bloed waar dat zuurstof in zit wat die longen hebben verzameld, dat wordt door het hart het hele lichaam doorgepompt. Hieronder zit de lever, en de lever, die zorgt ervoor, dat de giftige stoffen uit het bloed worden gehaald, zoals bijvoorbeeld alcohol, en worden afgevoerd. Hier hebben we de maag. De maag, die dient als een tijdelijke opslagplaats voor het voedsel. En de maag heeft een hele lage PH, d.w.z., dat het heel erg zuur in de maag is. Als je daar een steekwond oploopt, dan gaat d'r dus inhoud van die maag die zo zuur is, die inhoud, die gaat door de darmen wordt ie verspreid, dus in de buikholte waar die hele gevoelige darmen liggen komt al die zure maaginhoud en die richt daar grote schade aan. En dan hebben we hier de darmen. De darmen, dat is: die zorgen voor de vertering van het voedsel en als je daar een steekwond krijgt, dan gaat die inhoud van die darmen, die gaat door de hele buikholte lekken en die veroorzaakt daar allerlei infecties. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428095 146 2033-05-18T03:33:00+00:00 12643 2007-07-04T22:59:00+00:00 yes no lichaam anatoom patholoog https://schooltv.nl/video-item/mummie-hoe-werden-mummies-gemaakt 2024-01-16T15:40:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18258.w613.r16-9.b9c6537.webp Mummie | Hoe werden mummies gemaakt? Bekend is hoe de oude Egyptenaren hun mummies maakten. Eerst werden alle organen uit het lichaam verwijderd en werd het lichaam 70 dagen lang in een bad met natuurlijke zouten gelegd. Het moest om zo al het vocht uit het lichaam te onttrekken. Vervolgens werd het lichaam in een bad met conserveermiddelen gelegd. En als het daar lang genoeg in gelegen had, werd het lichaam helemaal omwonden met linnen.Pas daarna werd het lichaam aan het graf toevertrouwd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428096 65 2033-05-18T03:33:00+00:00 164197 2007-07-04T22:59:00+00:00 yes no mummie Egypte https://schooltv.nl/video-item/chromosomen-wat-is-een-karyogram 2024-01-04T10:43:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18260.w613.r16-9.f59d4a0.webp Chromosomen | Wat is een karyogram? De chromosomen bepalen of je blauwe ogen hebt of bruine ogen, of je nu donker haar hebt of blond haar. Daarnaast is het bij de mens ook heel makkelijk te zien of je een man of een vrouw bent. Nou, die chromosomen, die liggen kriskras door elkaar in de celkern. Mensen hebben 46 chromosomen en ze komen altijd voor in paren, je hebt er dus 23 paar. Een appel heeft bijvoorbeeld 34 chromosomen. Dit plaatje heet een karyogram. Dit zijn de chromosomen van een man. Dat kan je zien, omdat het laatste paar niet gelijk is. Je ziet hier een X-chromosoom en een veel kleiner Y-chromosoom. Als je XY hebt, ben je dus een man.Hier zien we chromosomen van een vrouw, je ziet hier weer alle paren geordend liggen. Het laatste paar is hier gelijk. Een vrouw heeft twee X-chromosomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428097 64 2033-05-18T03:33:00+00:00 24202 2007-07-04T22:59:00+00:00 yes no man chromosoom kenmerk vrouw https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-veilig-met-vuurwerk 2024-01-04T10:43:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18261.w613.r16-9.283a41c.webp Nieuws uit de natuur | Veilig met vuurwerk Thema: Veilige feestdagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059347 1200 5280 2010-12-03T03:32:59+00:00 yes no testkees oud en nieuw feest vuurwerk veiligheid https://schooltv.nl/video-item/chromosomen-hoeveel-chromosomen-zitten-er-in-een-geslachtcel 2024-01-04T10:43:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18263.w613.r16-9.b8dce9b.webp Chromosomen | Hoeveel chromosomen zitten er in een geslachtcel? Zo zien dierlijke cellen, dus ook de cellen van een mens, er anders uit dan plantaardige cellen. Plantaardige cellen hebben bijvoorbeeld een celwand en bladgroenkorrels en dierlijke cellen hebben dit niet. Beide cellen hebben wel een celkern. In de celkern vind je de chromosomen. De mens heeft er 46. In alle lichaamscellen van de mens vindt je dus 46 chromosomen in de celkern. Met één uitzondering: in de geslachtscellen vind je de helft. Dit zijn bij vrouwen de eicellen. En bij mannen natuurlijk de zaadcellen. Als een eicel bevrucht wordt door een zaadcel, dan krijg je vanzelf weer 46 chromosomen. De nieuwe mens die eruit ontstaat heeft in al zijn lichaamscellen weer 46 chromosomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428098 70 2033-05-18T03:33:00+00:00 26947 2007-07-04T22:59:00+00:00 yes no kern cel chromosoom https://schooltv.nl/video-item/bloedgroepen-welke-bloedgroepen-zijn-er 2024-01-04T10:43:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18265.w613.r16-9.80fdbe9.webp Bloedgroepen | Welke bloedgroepen zijn er? We kunnen aan de hand van de bloedgroepbepaling bepalen welke bloedgroep iemand heeft. Ieder mens heeft namelijk een bepaalde bloedgroep. De vier belangrijkste bloedgroepen zijn: A, B, AB en O. En bloed van verschillende bloedgroepen kun je absoluut niet met elkaar mengen, er ontstaat dan namelijk een reactie, een zogenaamde klonterreactie. En op basis van deze klonterreactie is dus de bloedgroepbepaling gebaseerd.Als je kijkt naar de bloedgroepen, dan zie je hier bepaalde stoffen op. De stoffen die zich op het celmembraan van de rode bloedcellen bevinden bepalen eigenlijk welke bloedgroep je hebt. Hier zie je een rode bloedcel van bloedgroep A. Je ziet hier zo de stoffen die bepalen dat het bloedgroep A is. Deze stoffen noemen we "bloedfactoren". Dit zijn de bloedfactoren van bloedgroep A en je ziet, dat die een andere vorm hebben dan de bloedfactoren van bloedgroep B. Bloedgroep AB heeft beide bloedfactoren, zowel de bloedfactor A als bloedfactor B. Bloedgroep O heeft geen enkele bloedfactor.Hiernaast is nog iets anders wat belangrijk is om te weten: de rode bloedcellen komen voor in het bloedserum. In het serum bevinden zich antistoffen. Bloedgroep A heeft antistoffen tegen bloedgroep B. Bloedgroep A heeft dus antistoffen die passen op de bloedfactoren van bloedgroep B. Als je bloed van bloedgroep A mengt met bloed van bloedgroep B, dan krijg je die klonterreactie. Ze zullen op elkaar reageren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428099 113 2033-05-18T03:33:00+00:00 37654 2007-07-05T12:02:00+00:00 yes no bloed bloedgroep https://schooltv.nl/video-item/verliefd-hoe-voelt-dat 2024-01-04T10:43:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18267.w613.r16-9.f5e2eef.webp Verliefd | Hoe voelt dat? Melle en Hanna hebben verkering. Ze vertellen hoe het voelt om verliefd te zijn, hoe ze verkering hebben gekregen, en wat ze van elkaar vinden. Hanna heeft lang bruin haar, ze heeft ook bruine ogen. Ze heeft vaak een rokje aan en ze is aardig, ze probeert niet echt zo van stoer doen en zo. Hij is best wel goed, nee, hij is goed in rekenen en maar zijn spelling is niet zo goed. Hij is gewoon heel erg aardig en behulpzaam. Hanna en Melle, waar kunnen jullie elkaar van? We kennen elkaar van school. Hoe zit dat dan? We zaten bij elkaar in de klas. En wat dacht je dan als jij Hanna zag? Ja, "ze is wel mooi!". Eerst zat hij zeg maar een beetje in het midden en ik zat ergens in een hoekje. En toen kwamen we op een gegeven moment na een vakantie bij elkaar in het groepje naast elkaar, toen werd ik ook nog, toen dacht ik van: "nou, hij is eigenlijk wel heel erg leuk!", dus toen werd ik nog steeds meer verliefd. Ik had een brief geschreven. Toen ben ik hierheen gerend, toen heb ik snel de brief door de bus gedaan, toen ben ik weer teruggerend. Ik was net klaar met de Avondvierdaagse lopen en toen kwam mijn moeder me ophalen en toen zei ze, dat iemand een brief voor mij had gestuurd. En toen had ze die brief boven op mijn bed gelegd. Toen ben ik thuisgekomen, toen ben ik naar boven gegaan en toen heb ik die brief gepakt en opengemaakt: "Lieve Melle, ik vind je heel erg leuk, dus vraag ik of je verkering wil, liefs, Hanna. PS: schrijf terug!". Ja, toen dacht ik.., toen dacht ik d'r eerst nog effe over na, maar ik wist het eigenlijk al vrij gauw. Ja! Eerst waren we d'r heel voorzichtig mee, want niemand mocht het merken en zo, en nu ja, dan is het wel veel fijner, dat iedereen het al weet, want dan kan je gewoon met elkaar staan praten op het schoolplein zonder dat iemand denkt van: "hè, wat zijn die twee nou aan het doen?!". Hebben jullie ook al eens gezoend? Vertel? Hoe was dat? Ja, toen waren we bij Hanna aan het spelen en toen vroeg zij of ik met haar wou zoenen. En toen?Toen zei jij geen "nee"? Nee, ik zei geen "nee". En was het leuk? Ja, dat was leuk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428100 185 2033-05-18T03:33:00+00:00 51740 2007-07-01T22:59:00+00:00 yes no verliefd valentijnsdag brief zoenen https://schooltv.nl/video-item/school-en-topsport-hoe-jonge-topsporters-toch-hun-diploma-halen 2024-01-04T10:43:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18269.w613.r16-9.e3a1d97.webp School en topsport | Hoe jonge topsporters toch hun diploma halen Dit is Dennis, op weg naar zijn lootschool. Dat is een gewone school, met een aparte afdeling voor kinderen die heel goed zijn in sport. Nou, daar zijn we dan, op school, wat gaan we doen? Effe mijn jas in mijn kluisje doen en dan gaan we naar het LOOT. Het LOOT? Vertel: wat is het LOOT? Nou, dat is voor als je het eerste uur vrij bent of dan kan je huiswerk maken, want later, dan heb je niet zoveel tijd meer. En ja, ik heb nu de eerste drie uur vrij. Maar wat doet de rest van de klas dan? Die gaat het tweede en derde uur gymmen. En jij niet? Nee.Want?? Nou, ik heb een vrijstelling d'rvoor. En een vrijstelling, wat is dat dan precies? Nou, dan hoef ik het niet te doen, want ja, dan kan ik ook gewoon hier mijn huiswerk maken, want als ik ga zwemmen bijvoorbeeld of hardlopen of zo, kan ik ook geblesseerd raken en dat willen we niet. Dat is niet goed voor je tennis? Nee. Nou, dan gaan we hier effe zitten. Maar als jij je Gymles zo overslaat, zeggen dan jouw klasgenoten niet van: "dat is on-eerlijk!" ? Ja, soms vinden ze het niet echt eerlijk, maar wij moeten hier ook gewoon huiswerk maken en wij gaan dan 's middags gewoon trainen en zij kunnen dan huiswerk maken eigenlijk. Hoe graag wil jij nou toptennisser worden? Nou, gewoon heel, ja, gewoon, ik wil het gewoon heel graag. Ik weet niet echt hoe dat ik het kan zeggen, maar gewoon ik wil het gewoon. Maar zou je d'r alles voor willen laten wijken? Ja, eigenlijk wel. Maar school dan: hoe belangrijk is dat? Ja, school, daar wil ik ook nog wel een diploma voor, want als het niet lukt, dan heb ik tenminste nog een diploma. Er hangt hier zelfs een bordje: "LOOT-school"? Betekent dat, dat al die kinderen hier net als jij topsporter willen worden? Wat voor sporten doen ze dan? Paardrijden. Voetbal. Zwemmen. Softbal. Voetbal. Schaatsen. Schaatsen. Wil het lukken? Ja, het lukt wel. U helpt Dennis een beetje als het nodig is? Als het nodig is, dan staan we die jongens bij en de meiden. Ja misschien wordt Dennis wel heel goed, en zien we hem over een paar jaar wereldkampioen worden! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428101 224 2033-05-18T03:33:00+00:00 10156 2007-07-01T22:59:00+00:00 yes no trainen school sport https://schooltv.nl/video-item/een-middeleeuwse-stad-het-stadje-carcassonne-in-zuiden-van-frankrijk 2024-01-16T16:22:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18271.w613.r16-9.497e47c.webp Een middeleeuwse stad | Het stadje Carcassonne in zuiden van Frankrijk Carcassonne ligt in het zuiden van Frankrijk. Hoog op een heuvel. Carcassonne is het mooiste voorbeeld van een middeleeuwse stad in Europa. De huizen en gebouwen staan er nog net zo bij als vroeger. In de middeleeuwen vielen vijandige legers en rovers de stad vaak aan. Om de stad daartegen te beschermen, bouwden de mensen er zware muren om heen. Vanaf de hoge torens konden stadswachters de hele omgeving in de gaten houden. En aanvallers op tijd ontdekken.In de muren zaten schietgaten. De verdedigers konden van hieruit met pijlen op de aanvallers schieten. Dat deden ze ook vanuit deze houten overkappingen. Ze gooiden stenen, kokend water of gloeiend hete olie op de aanvallers.De meeste huizen in een Middeleeuwse stad stonden dicht op elkaar. Ze waren gebouwd van leem en hout. Dat was eigenlijk heel gevaarlijk. Want bij brand kon het vuur dan heel snel om zich heen grijpen en een hele stad in de as leggen.In de middeleeuwen was iedereen gelovig. Alle mensen gingen naar de kerk. Elke dag. Ook in Carcassonne. De kerk was het grootste en belangrijkste gebouw en stond midden in de stad. De mensen uit de middeleeuwen moesten meebetalen om hem zo mooi mogelijk te maken. Daar waren ze trots op. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428104 123 2031-08-19T20:00:00+00:00 111637 2008-07-13T20:00:00+00:00 yes no Middeleeuwen stad canon https://schooltv.nl/video-item/de-slak-de-slak-heeft-zijn-huis-altijd-bij-zich-1 2024-01-04T10:43:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/13000/images/13496.w613.r16-9.798df2c.webp De slak | De slak heeft zijn huis altijd bij zich! 's Avonds, als het wat afkoelt en het wordt wat vochtiger kun je ze horen smakken: slakken die zich tegoed doen aan de plantjes in de tuin.Het is geen smakken wat je hoort maar raspen. Slakken raspen namelijk met hun tong kleine deeltjes van blaadjes van de plant af en eten die zo op! Het huisje beschermt de slak tegen vijanden. Het zorgt er ook voor dat zijn zachte, slijmerige lichaam niet uitdroogt. Op zijn kop zitten 4 voelsprieten. De bovenste twee zijn de ogen. De onderste twee gebruikt hij om te ruiken en voelen. Bij gevaar trekt de slak zijn voelsprieten in en verdwijnt ze snel in het huisje. Een slak kan niet lopen. Hij glijdt over een slijmspoor dat hij zelf maakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428105 60 2033-05-18T03:33:00+00:00 29446 2007-06-07T22:59:00+00:00 yes no huis slak slijm https://schooltv.nl/video-item/weidebeekjuffer-de-wiedebeekjuffer-is-een-libel 2024-01-04T10:43:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18275.w613.r16-9.86365ac.webp Weidebeekjuffer | De weidebeekjuffer is een libel Hij is makkelijk te herkennen aan zijn felle blauwe kleur en de zwarte stippen op zijn vleugels: de weidebeekjuffer!Dit is het mannetje. De planten langs de kant van het water worden gebruikt als uitkijkpost: hij moet zijn gebied verdedigen tegen indringers!De vleugels van de vrouwtjes zijn bruingroen en doorschijnend.Vanaf juni zie je ze boven het water rondvliegen.De weidebeekjuffer houdt van stromend water zoals beekjes en rivieren.De mannetjes buitelen alle kanten op om indruk te maken op de vrouwtjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428106 35 2033-05-18T03:33:00+00:00 6788 2007-05-30T22:59:00+00:00 yes no sloot insect libel https://schooltv.nl/video-item/hommels-een-grote-harige-bij 2024-01-04T10:43:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18277.w613.r16-9.9c3f611.webp Hommels | Een grote harige bij! Dit is een bijzondere bij;hij is groter en heeft veel meer haren dan een gewone bij: de hommel! De haren maken een vachtje dat de hommel lekker warm houdt.Door die vacht kunnen hommels ook stuifmeel en nectar verzamelen bij wat koeler weer.Er zijn verschillende soorten hommels. Ze zijn te herkennen aan hun kleuren.De aardhommel heeft een gele streep en een witte punt aan zijn achterlijf.Akkerhommels zijn donkerder gekleurd. Hommels zij goed in het bestuiven van planten: stuifmeel blijft makkelijk hangen in de haren.Met kleine kammetjes aan zijn poten kan de hommel het stuifmeel en de nectar weer uit zijn vacht kammen. Deze bremstruik is heel speciaal voor hommels: Als de hommel op zo'n geel bloemetje landt wordt de bloem door het gewicht van de hommel naar beneden gedrukt. Daardoor zwiepen de meeldraden omhoog waarbij stuifmeel in de haren van de hommel komen! De hommel vliegt van bloem naar bloem en zorgt zo voor de bestuiving.De nectar en stuifmeel wordt meegenomen naar het nest. Daar wordt het aan de larfjes gevoerd.Alleen de hommel-koningin kan eitjes leggen! De koningin is veel groter dan de werksters en de mannetjes. Werksters worden maar een week of drie oud. Alleen de koningin overwintert, en begint in het voorjaar een nieuw volk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428107 100 2033-05-18T03:33:00+00:00 51171 2007-05-24T22:59:00+00:00 yes no hommel bij insect https://schooltv.nl/video-item/de-haven-in-rotterdam-wat-gebeurt-er-in-de-haven 2024-01-04T10:43:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18279.w613.r16-9.59589c5.webp De haven in Rotterdam | Wat gebeurt er in de haven? Ik ben in de Haven van Rotterdam, één van de grootste en belangrijkste havens ter wereld. Hier vind je de Nieuwe Waterweg, hier komen schepen van over de hele wereld Europa bin-nen. En vanaf hier wordt hun lading verder vervoerd. Dat gebeurt ook weer per schip, op klei-nere schepen, maar soms gaan de containers ook vrachtwagens op, treinen in of wordt het per pijpleiding verder vervoerd. En zo komen spullen uit de hele wereld bij mensen in Europa, wel 460 miljoen mensen komen zo aan hun spullen. Hier wordt voor gezorgd, dat alle schepen die naar Rotterdam toe komen op de goede manier de haven binnenvaren? Ja, dat klopt. Daar zorgt deze operator op dit moment voor, die houdt het ook in de gaten, die ziet op een gegeven moment ook aan die contacten zoals ze daar dus varen ziet hij op een gegeven moment of dat d'r een gevaarlijke situatie ontstaat. Dan kan hij ze oproepen: "heeft u dat in de gaten?" en "wat gaat u eraan doen?". Is er nou een containerschip wat zo meteen binnenkomt wat we hier even kunnen bekijken, dan gaan we daarna naar buiten om 'm te zien? Dat is de Albert Mesk die je hier ziet op het scherm. Ja. Mag ik even gaan zitten? De baas aan boord van dit schip is nu niet de Kapitein zelf, maar een loods. En dat is iemand die hier werkt in de Haven van Rotterdam. Die gaat aan boord en een eindje vlak voordat het schip de haven inkomt, en die weet hier precies de weg en ook waar het schip naartoe moet. En die vertelt nu tegen die sleepboot die daarachter zit waar hij moet trekken, want dit schip is zó zwaar en groot, dat ie niet zelf even de bochten kan maken en daarom zit die sleepboot d'r nu achter, en die trekt 'm als het ware de bocht om. Dit schip hier is een paar uur geleden aangekomen, d'r zaten wel twaalfduizend containers op en die grote grijze hijskranen, die hebben al die containers er af gehaald en nu zet ie er weer nieuwe op. Dat moet snel, want hoe langer dit schip hier ligt, hoe meer geld het kost. Nu is het mooie, dat ze hier allemaal oranje karretjes hebben die die containers aan- en afvoeren, er zit niemand op: die worden door een computer bestuurd. Dat is geinig hè? Behoorlijk goed georganiseerd dus allemaal. In deze gigantische haven in Rotterdam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428109 139 78795 2007-04-18T22:59:00+00:00 yes no haven Rotterdam vervoer https://schooltv.nl/video-item/parachutespringen-wie-durft 2024-01-04T10:43:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18281.w613.r16-9.5acfcfb.webp Parachutespringen | Wie durft? Dit is Rehzin. Zij heeft altijd al willen parachutespringen. En vandaag gaat dat gebeuren. Dan doe je je rechter door die ander. Wat we zo meteen gaan doen is: we gaan met het vliegtuig wat nu nog in de lucht zit gaan we naar drie kilometer hoogte. Dan gaan we in twee etages naar beneden. De eerste gaat heel hard, dat doen we in vrije val, zonder parachute. Tenminste, met parachute, die nog niet open is. Dat gaat ongeveer 180 kilometer per uur. Het tweede stuk, dat is als de parachute is, gaat dan een heel stuk rustiger, veel meer gemoedelijk en dan kan je lekker overal van genieten. Dus het is en heel heftig en daarna best wel heel relaxed. Superleuk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428108 108 2033-05-18T03:33:00+00:00 10752 2007-04-23T22:59:00+00:00 yes no sport vliegtuig parachute https://schooltv.nl/video-item/parapluutjesmos-het-is-te-herkennen-aan-de-parapluutjes 2024-01-04T10:43:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18283.w613.r16-9.0560f9f.webp Parapluutjesmos | Het is te herkennen aan... de parapluutjes! Bij mos denk je aan groene plantjes in je achtertuin en in het bos. Maar mos zit ook tussen stoepstenen, bijvoorbeeld op het schoolplein of in de tuin. Er zijn veel verschillende soorten mos. Nu moet je vooral op deze mossoort letten: het parapluutjesmos begint als gewoon groen plantje. In april groeien er parapluutjes! Er zijn twee soorten parapluutjes: de lage, bleekgroene, dat zijn de mannetjes. En vrouwtjes zijn hoger en donkergroen. In de zomer ontstaan onder die parapluutjes de sporen, waar volgend jaar weer nieuw mos uitgroeit! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428111 39 2033-05-18T03:33:00+00:00 9121 2007-03-29T22:59:00+00:00 yes no mos plant bos https://schooltv.nl/video-item/ooievaars-wit-lijf-zwarte-veren-en-een-rode-snavel 2024-01-04T10:43:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18285.w613.r16-9.571e0e4.webp Ooievaars | Wit lijf, zwarte veren en een rode snavel Ooievaars bouwen hun nest het liefst op een hoge plaats. Op een paal of op een schoorsteen bijvoorbeeld. Zo kunnen ze de omgeving goed in de gaten houden.Het is een groot nest gemaakt van takken. Het nest wordt bekleed met gras en kleine plantjes.De ooievaars komen elk jaar terug naar hetzelfde nest. Ze vertellen hoe leuk ze elkaar vinden door met hun snavel te klepperen. Ze paren... En er worden rond de vier eieren gelegd. Na het leggen van het tweede ei wordt er begonnen met broeden. Na een maand komen de eieren uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428110 31 2033-05-18T03:33:00+00:00 10428 2007-04-12T22:59:00+00:00 yes no nest ooievaar vogel https://schooltv.nl/video-item/mantelzorg-als-je-voor-je-moeder-moet-zorgen 2024-01-04T10:43:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18287.w613.r16-9.31b639d.webp Mantelzorg | Als je voor je moeder moet zorgen Dit is Thom. Zijn moeder heeft reuma. Thom helpt zijn moeder met vanalles. En waar help jij je moeder eigenlijk allemaal mee? Met afwassen, afdrogen. Ik kan eten geven. Wassen, helpen met douchen. Wacht even, als jou moeder gaat douchen, help je haar? Wat doe je dan? Met uitkleden sowieso en dan aankleden daarna. Hé Thom, was het nou moeilijk om te leren hoe je dat moet doen? Ik heb nog nooit mijn moeder aangekleed? Nou, mijn moeder leert me dat, "dat moet je zo doen" en dan weet ik het eigenlijk. Vind je het bijzonder, dat je dat doet? Ja. De meeste kinderen doen dat niet, kinderen spelen buiten. Maar je speelt toch ook wel eens buiten? Ja, zeker. Maar als ik mijn moeder moet helpen, dan help ik haar ook. Als je iemand helpt uit je familie die ziek is, ben je een mantelzorger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428112 88 2033-05-17T22:59:00+00:00 9679 2007-03-29T22:59:00+00:00 yes no zorg https://schooltv.nl/video-item/landschap-laagveen-veeteelt-en-plassen 2024-01-15T17:46:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18289.w613.r16-9.291e889.webp Landschap laagveen | Veeteelt en plassen In Nederland ligt het grootste laagveengebied in het westen. Laagveen ligt onder de zeespiegel. Het is dus een nat gebied. Als je laagveen afgraaft, krijg je dan ook een waterplas. Maar het laagveengebied bestaat vooral uit langgerekte kavels met veel sloten. Langs het water liggen de dorpen. In een lange rij staan de boerderijen langs de sloten. Je noemt dit streekdorpen. Naast de boerderijen zie je brede sloten om water uit dit natte gebied te kunnen afvoeren. Het land in de laagveengebieden is erg nat en dus alleen maar geschikt voor veeteelt. Er zijn dan ook veel koeien in de weilanden te vinden. Omdat het water soms erg hoog stond, zien we in het laagveengebied woonterpen. Dit zijn zelfgemaakte heuvels waarop boerderijen en schuren zijn gebouwd. Een ander kenmerk voor het laagveengebied zijn de plassen. Een aantal is nu natuurgebied. Andere gebieden worden tegenwoordig gebruikt voor recreatie. Je ziet hier woonboten en vakantiehuisjes liggen. Het laagveengebied is een dichtbevolkt gebied. In de zomer is het druk op de plassen met boten en zwemmers! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428113 119 2033-05-18T03:33:00+00:00 47880 2003-03-31T12:21:00+00:00 yes no laagveen boerderij veeteelt https://schooltv.nl/video-item/de-nma-wat-doet-de-nederlandse-mededingingsautoriteit 2024-01-04T10:43:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18291.w613.r16-9.5a57f59.webp De NMA | Wat doet de Nederlandse Mededingingsautoriteit? Om de concurrentie op de Nederlandse bedrijvenmarkt gezond te houden houdt de NMA, De Nederlandse Mededingingsautoriteit, hier toezicht op. Pieter Kalbfleisch, Voorzitter raad van bestuur Nederlandse Mededingings Autoriteit (NMA): Prijsafspraken belemmeren het tot standkomen van de laagste prijs. Prijsafspraken maken belemmert het vrije spel van vraag en aanbod. Alleen bij het vrije spel van vraag en aanbod krijg je een juiste prijs; ondernemers die hun waren goed aan te prijzen, om hun producten transparant te maken voor de consumenten, zodat ze gefundeerd kunnen kiezen. En bij een vrije markt, dus bij een vrij spel van vraag en aanbod, heb je altijd ondernemers die ervoor zullen zorgen dat de schappen nooit leeg blijven dat de producten altijd op voorraad aanwezig zijn. Terwijl als je onderling afspraken maakt, ook al is het alleen maar op de prijs, dan ga je je gedrag zodanig op elkaar afstemmen, dat al dit soort pluspunten van die vrije werking van vraag en aanbod en hoe dat de vrije marktwerking, dat die verloren gaan en dan gaat het uiteindelijk om de consumenten die teveel krijgen of niet optimum krijgen waarop ze recht hebben, en dat noemen wij een inbreuk op de welvaart. Zo voorkomt de NMA dat consumenten en producenten de dupe worden van bijvoorbeeld prijsafspraken of oneerlijke concurrentie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428114 83 2033-05-18T03:33:00+00:00 1960 2006-07-11T22:59:00+00:00 yes no bedrijf markt concurrentie https://schooltv.nl/video-item/vogelnesten-als-de-bomen-kaal-zijn-kun-je-ze-goed-zien 2024-01-04T10:43:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18294.w613.r16-9.97c1519.webp Vogelnesten | Als de bomen kaal zijn kun je ze goed zien Om dit nest te vinden moet je ver in de bossen zoeken. Hoog in de boomkruin bouwt deze roofvogel zijn nest. Zo'n nest wordt ook wel een horst genoemd en zijn zó groot dat een mens er in kan liggen. Het is het nest van de havik!Een ander nest dat je hoog in de bomen kan zien is van de blauwe reiger. Reigers leven in kolonies, er zijn dus vaak meerdere reigernesten bij elkaar te zien.Vogels bouwen niet alleen nesten in bomen, maar bijvoorbeeld ook in het water, zoals de fuut! Omdat de fuut graag in het water blijft, bouwt ie daar zijn nest ook, lekker handig! Al die nattigheid is niks voor de kievit, hij bouwt z'n nest op de grond in het weiland. In een ondiep kuiltje met niet te veel gras maakt het kievitmannetje het nest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428116 55 2033-05-18T03:33:00+00:00 28088 2007-03-22T23:59:00+00:00 yes no vogel bouwen nest https://schooltv.nl/video-item/hulphond-hulp-voor-gehandcapten 2024-01-04T10:43:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18296.w613.r16-9.11d03e0.webp Hulphond | Hulp voor gehandicapten Erna is op bezoek bij een schoolklas en vertelt hoe Flip haar helpt."Ik ben dus Erna, en dit is Flip. En ik kom net van buiten en ik heb het nu natuurlijk hartstikke warm he, mag ik even mijn jas uitdoen want ik vind het hartstikke gezellig dat ik hier op visite ben. Flip, kom eens even hier, kom maar "get it", "tug" https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428117 265 2033-05-18T03:33:00+00:00 22411 2007-03-22T23:59:00+00:00 yes no hond beperking helpen https://schooltv.nl/video-item/de-citroenvlinder-de-mannetjes-zijn-zo-geel-als-een-citroen 2024-01-04T10:43:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18298.w613.r16-9.d7a0f6d.webp De citroenvlinder | De mannetjes zijn zo geel als... een citroen! De citroenvlinder is groen-geel van kleur: net als een citroen! De mannetjes zijn echt citroengeel, de vrouwtjes zijn meer lichtgroen tot wit. Op de punt van de vleugels zit een oranje stip.In de winter hebben de citroenvlinders zich verstopt voor de winterslaap. Op mooie zonnige dagen komen ze weer tevoorschijn. De citroenvlinder is dus vaak als eerste vlinder weer te zien na de winter!Ze zoeken dan een zonnig plekje op om lekker op te warmen. Het mannetje gaat op zoek naar een vrouwtje om te paren. Op jonge takken en bladeren worden de eitjes gelegd. Uit de eitjes komen rupsen. De rupsen verpoppen zich en komen in de zomer tevoorschijn als citroenvlinders. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428118 55 2033-05-18T03:33:00+00:00 15910 2007-03-07T23:59:00+00:00 yes no rups vlinder https://schooltv.nl/video-item/zwemmen-in-het-zwembad-flip-gaat-mee-naar-het-zwembad 2024-02-01T13:53:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18300.w613.r16-9.f31e36f.webp Zwemmen in het zwembad | Flip gaat mee naar het zwembad ♪Hallo daar ben ik weer, ik ben Flip de Beer, bij wie mag ik logeren? Wie is dat deze keer?♪ Hallo, dit is Fleur en vandaag ga ik met haar zwemmen. Even het bandje opblazen. Zo. Ik doe altijd bandjes om, maar ik kan al wel een beetje zwemmen. Kijk maar, op mijn rug zelfs! 1, 2, hup! Hoeps, daar komt Fleur. Hm, het water is lekker warm zeg. Wat gaan we doen? Klimmen! Wow, wat zit ik hoog! En nou springen! 1, 2, hoep! Spreid, sluit, spreid, sluit, spreid, sluit. Ik durf oeh… Ik durf onder water! Goed hè? Fleur moet oefenen om op haar rug te zwemmen. Dat is heel erg moeilijk. Dat is zo met je benen doen. Buik omhoog. Ik kan het al een beetje. Spreid en sluit. Kijk, een glijbaan! Daar wil ik ook wel vanaf! Wow, we gaan er vanaf! Nou, spannend! Wow. Woooow! Woeah! Woooh! Die gaat hard hè! Dat was leuk! Maar wat is dit? Hé, we gaan vanzelf rond! Joepie, dat is lekker! Ik hoef helemaal niks te doen! Nog een keer! Hé, een bad met bubbeltjes. Oh, het water is heel lekker warm. Mmmm! Ga maar effe lekker zitten, kom maar. Ik voel de bubbeltjes kriebelen aan mijn buik. Wow, dit is lekker zeg! Het is wel lekker. Van zwemmen krijg je honger en dorst. Ik zou ook wel een hapje lusten. Zo, lekker een slokje nemen nog hè. Ja. Ja, doe maar lekker smullen ervan. Maar dat is lief van je Fleur, dankjewel. Mmm. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428119 206 2033-05-18T03:33:00+00:00 32028 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no water zwemmen glijbaan https://schooltv.nl/video-item/winkeltje-spelen-met-flip-de-beer 2024-01-31T08:09:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18302.w613.r16-9.230d7ee.webp Winkeltje spelen | Met Flip de beer ♪Hallo daar ben ik weer, ik ben Flip de Beer, bij wie mag ik logeren? Wie is dat deze keer?♪ Hallo allemaal, vandaag gaan we winkeltje spelen! Bob is de winkelmeneer en Fleur, Sanne en ik zijn de klanten. Eerst kopen we een visje uit de diepvrieskist. Kan ik u ergens mee helpen? Ja, wij willen zo graag de aardbeien. Mmm, lekker aardbeien! Tja. Wil je nog iets? Ja. Paddenstoelen. Doe er maar drie. Zo, drie paddenstoelen. Mogen we graag macaroni? Nee, dit was maïs. Maïs. In de winkel staan heel veel spullen. Je kunt er van alles kopen. Zo, een doosje eieren. Hm, nn, nn, ja. En wat moeten we nou nog meer nodig? Brood… Als iets op is, zet de winkelmeneer er weer iets nieuws neer. En als je iets niet kan vinden, dan vraag je het aan de winkelmeneer, die weet waar het ligt. Weet je waar de zeep is? Ja hoor. De zeep, de zeep, waar is de zeep? Wij konden het niet vinden. Ja, gevonden! De zeep! Alsjeblieft. Wij hebben een boodschappenlijstje meegenomen. En daarop staat wat we allemaal willen kopen in de winkel. Nou, dat is nog een heel moeilijk woord. Volgens mij was dat een krab. Ja. Ja. Oh ja. Een krab. Wow, zo, dat is een groterd! Bij de kassa gaan we. Ja, de krab was het laatste, dus nu gaan we naar de kassa. En bij de kassa moet je betalen. De winkelmeneer kijkt wat je hebt gekocht en met een speciaal apparaatje kan hij zien hoeveel het kost. Dat heet een “scanner”. 40 cent. En ik help mee, zo, om de boodschappen in de tas te doen. Wow, dat grote ding, die krab, oew. 20 Euro. Okay. Zo, nu nog betalen en dan zijn we klaar met boodschappen doen. Het is heel erg leuk in de supermarkt. Nu nog het karretje terugzetten en klaar! Dag meneer van de winkel. Dag dames. Dag meneer van de winkel! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428120 202 2033-05-18T03:33:00+00:00 30841 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no boodschap winkel spelen https://schooltv.nl/video-item/wakker-worden-sassa-en-toto-maken-koning-koos-wakker 2024-01-31T08:09:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18304.w613.r16-9.fef3061.webp Wakker worden! | Sassa en Toto maken koning Koos wakker Goedemorgen Pop! Sassa is wakker. Maar Toto slaapt nog. Toto! Wakker worden! Toto is wakker. Goedemorgen Toto, goedemorgen Zwiep. Goedemorgen Zwiep. En Koning Koos, is die al wakker? Koning Koos, wakker… Oh, we gaan Koning Koos wakker kriebelen. Ik kriebel aan je tenen! Ik kriebel aan je knie! Toto ook! Ik kriebel aan je been! Ik kriebel aan je billen! Oe, oeh, oeh, oeh. Wakker worden! Ik kriebel aan… de schouders! Ik kriebel aan… de arm. Ik kriebel aan je hand. Koning Koos wordt maar niet wakker. Koning Koos! Wakker worden! Nu Toto! Koning Koos, wakker worden!!! Oe, oe, oeh. Wakker? Goedemorgen Toto. Gezellig! Goedemorgen Sassa. Goedemorgen Koning Koos. Iedereen in het Zandkasteel is wakker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428121 142 2033-05-18T03:33:00+00:00 9172 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no slaap wakker ochtend https://schooltv.nl/video-item/spinnen-zoeken-met-flip-de-beer-1 2024-02-01T13:25:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18306.w613.r16-9.4324f05.webp Spinnen zoeken | Met Flip de beer ♪Hallo daar ben ik weer, ik ben Flip de Beer, bij wie mag ik logeren? Wie is dat deze keer?♪ Ik ben Florian en Flip komt bij mij logeren. Joepie, ik mag bij Florian logeren! We gaan spinnen zoeken in de tuin. Zouden ze hier zitten? Zien jullie dat spinnetje? Ja, ik zie ‘m! Ik zie ‘m! Ik zie ‘m niet. Ja, ik zie ‘m wel! Ik zie ‘m ook! Ik zie ‘m ook! Ik ook! Ja, ik zie ‘m ook, wat een grote spin is dat! Leuke friemelbeestjes zijn het hè, die spinnen. Ik zie geen spin. Hier. Hij heeft een web, dat draadje komt uit zijn lijfje. Dat is makkelijk! Ik vind het heel knap van die spin. Hij is zijn web aan het afmaken. Ja, een mooi web. Ja, die weeft rond. Hij rent telkens in de rondte. Ja, hier zit een mot en dan rent ie ernaartoe. Hé, hij heeft een beestje gevangen in zijn web. Ik vind het wel een beetje zielig. Maar ja, een spin moet natuurlijk ook eten. Ik zie hier een hartstikke mooie spin. Ja, Guus. Een mooie spin met onderaan een rood kruis. Zie je, hij pakt ‘m helemaal in. Nee, een wit kruis! Een wit kruis, want een rood kruis bestaat niet. Hij bewaart ‘m zeker voor straks. Kijk, alweer een spinnenweb met een grote spin erin. Even zijn pootjes tellen: 1, 2.., 1, 2… Nou, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8. Acht pootjes. Eh, wat doet ie nou? Hij zit op mijn hoofd! Hè, hallo spin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428122 100 2032-12-31T23:00:00+00:00 21276 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no spin tuin zoeken https://schooltv.nl/video-item/naar-de-bieb-met-flip-de-beer 2024-02-07T17:00:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18308.w613.r16-9.58fd64d.webp Naar de bieb | Met Flip de beer Hallo allemaal! Ja! Ja we gaan boeken terug brengen naar bibliotheek. En we gaan nieuwe boeken halen. Die tas heeft een rits. Dat is best moeilijk hoor, om open te maken. Ow, heet dat een rug.. Zo. We gaan lekker met z'n allen op de fiets naar de bibliotheek. Wat een grappige fiets is dit he? En ik mag in het mandje. Zo. We zijn er. Bij de bibliotheek. Kijk! Het staat ook op het bordje. Bi-bli-o-theek. De boeken die we geleend hebben, brengen we terug. We geven ze aan de mevrouw van de bibliotheek. Zo. Nu zijn onze boeken terug in de bibliotheek en dan kunnen andere kinderen ze weer lezen. Nu gaan we nieuwe boeken uitzoeken. En Mohammed weet heel goed hoe je dat moet doen. En Sander is ook aan het zoeken naar een leuk boek. Papa is kwijt, stond daar. Wow wat leuk, kinderboekenweek en het gaat over dieren. Dan ben ik benieuwd welk kinderboek Mohammed gaat uitzoeken. Eentje over een.. Krokodil! Dat is een dier! Eline heeft ook een kinderboek over een dier. Een koe! Ik wil er ook eentje. Ik wil ook een kinderboek over een dier. Ik neem.. Een muis! Die wil ik meenemen om thuis te lezen. Zo.. Even je pasje geven, anders mag je het boek niet meenemen. Ik vind het heel leuk in de bieb. Daag! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428124 216 2033-05-18T03:33:00+00:00 18987 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no lenen boek bibliotheek https://schooltv.nl/video-item/eendjes-voeren-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:25:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18310.w613.r16-9.db098b7.webp Eendjes voeren | Met Flip de Beer Hallo allemaal! Vandaag logeer ik bij Matthijs en Thomas. Matthijs wil Thomas helpen met broodjes maken, maar Thomas wil het alleen doen. He jongens, niet afpakken, samen doen! Ik vind het wel fijn als Matthijs me helpt, want ik kan het nog niet zo goed alleen. We gaan het brood in stukjes scheuren, want we gaan vandaag naar de eendjes. We gaan de eenden voeren en dat gaat makeklijker met kleine stukjes brood. Zo, het brood is klaar, en nu gaan we ons aankleden. Matthijs kan al zelf zijn schoenen aan doen. Maar Thomas kan het nog niet helemaal alleen. Gelukkig komt zijn grote broer hem helpen. Samen lukt het. Dat is lief he? Ik moet ook een beetje geholpen worden want ik kan ook niet alleen m'n schoenen aan doen en m'n jas. Ja, het zijn sportschoenen. Kan iemand mij helpen met m'n rits? Matthijs helpt Thomas ook. Wat doen ze nou? Gaan ze stoeien! Oke jongens, we zijn klaar. Brood mee, en nu naar de eendjes! Ja, daar zijn ze! Joehoe eendjes! We hebben brood! Kom maar, lekker eten! He Thomas, wat doe je nou? Zo'n hele boterham? Dat is een beetje moeilijk voor de eendjes. Nu mag ik. Ik kan niet zo goed gooien hoor. Matthijs wil me wel helpen. Samen Matthijs, 1.. 2.. Hoeplakee! Nou, die eendjes die smullen er van. Al het brood is al weer op. Nu gaan we weer naar huis. En ik mag in de buggy. En Thomas en Matthijs duwen me samen naar huis. Dag! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428123 177 2033-05-18T03:33:00+00:00 9522 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no eend helpen jas https://schooltv.nl/video-item/naar-de-dokter-met-flip-de-beer 2024-02-07T16:59:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18312.w613.r16-9.03b23ca.webp Naar de dokter | Met Flip de Beer ♪Hallo daar ben ik weer, ik ben Flip de Beer, bij wie mag ik logeren? Wie is dat deze keer?♪ Hallo allemaal, vandaag mag ik Lisa mee. De papa van Lisa is dokter. 1, 2, hop, erop. Hoepa! Ga eens met je benen wijd. Zo. Ga je goed zitten? Lisa heeft haar dokterskoffertje meegenomen. Hé, wat heb ik hier nou? Lisa’s papa heeft ook een dokterskoffer! Een echte! Hé. Dat is hetzelfde hè. Ja, hetzelfde. Kijk, maar omdat ik dat nou in mijn oor stop hè en ik doe het eventjes zo open, zo, je gaat dat zo zien, kijk eens wat ik dan kan. Ja, dat weet ik niet. Kijk eens, kijk eens Flip, zo. Hè? En dan hoor ik, wat hoor ik dan? Dat weet ik niet. Boem, boem. Boem, boem, boem. En hoor je het ook van Flip? Wat hoor je dan? Oh, daarmee kan je naar mijn hart luisteren. Boem, boem. Boem, boem, ja. En kijk wat ik nog meer in mijn tas heb. Zo. Pillen of zo. Pillen hè. Ja. Ja. Oh, pillen. Voor als je pijn hebt? Hoofdpijn of zo? En wat is dat nou? Wat zitten er veel spullen in die tas zeg! Kijk eens, dat is een mooi lampje hè. En waar gebruiken we dat lampje voor? Voor in je oren. Ja. En dan komt er hier een lichtje. Kan je het lichtje zien? Op je hand? Kijk, en dan kan je daardoorheen kijken. Kijk er maar doorheen. Ja. Ik zie ook een beetje licht. Kijk eens, en dan kan je zo in je oor kijken. Kijk maar eens. Ah! En wil je ook effe bij Flip in de oren kijken? Eh… Met deze of met je eigen? Eh, doet dat pijn? Met deze. Goed zo. Want dan wil ik het niet! Kijk maar. Heeft Flip pijn in zijn oren dan? Nee. Nee, en het deed ook geen pijn. Nee, ik denk dat je het hier zo moet doen. Ja, mijn hamer, lijkt die een beetje op de jouwe? Nee. Een beetje. Een beetje wel toch? Ja. Maar dat is het wat we doen hè, we gaan de zenuwen testen. Oh… Hup en hop. Hoepsa! Hij ging bijna vanzelf omhoog! Dat doet ie goed hè. Ja. Zullen we nou eens doen alsof Flip gevallen is en hem een verbandje geven? Ja! Ja, op zijn arm. Op zijn arm. Dan doe ik net alsof. Zie je, kijken hoe dat gaat, hand vast. Au! Au, ik ben gevallen! Au! Ik heb een zere arm! Au, ik moet een verbandje! Hoe lang moet dat nou om blijven? Dat weet ik niet. Nou, zullen we zeggen dat het 3 dagen erom moet blijven? Ja, 3 dagen. Zie je dat, ik heb ook zo’n, 1, 2, 3, 4. Wat is dat? Net zoals jij, ga maar trekken. Dat lijkt wel een spuitje. Kijk eens. Zie je dat? Zo. Om een prik mee te geven. Kijk: en ik heb er dan nog een naaldje bij. We nemen dan hier waar we wat medicijnen in hebben, dan gaan we zo straks dat doen. Ik weet niet of ik dat leuk vind. Ja. Oh, Lisa, doe je voorzichtig? Ik wil niet dat het pijn doet hoor! Kijk, en dan gaan we… Langzaam prikken hè. Toe maar. Voorzichtig! Duw maar naar beneden, heel langzaam, helemaal naar binnen. Ja, het gaat goed. Okay, en klaar. Oh, gelukkig, het is klaar! Nou, het deed maar even pijn. Dag! Dag! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428125 216 2033-05-18T03:33:00+00:00 18489 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no dokter beroep vader https://schooltv.nl/video-item/dit-zijn-mn-ogen-mn-oren-mn-haar-een-spelletje-met-je-gezicht 2024-01-16T15:52:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18314.w613.r16-9.5eb935d.webp Dit zijn m'n ogen, m'n oren, m'n haar... | Een spelletje met je gezicht Het is weer tijd voor een spelletje. Weten jullie wat dit is? Een gezicht. Ons gezicht, dat hebben jullie ook hè. En hier zit onze…? Neus. Heel goed. Ja, we gaan alles van ons gezicht aanwijzen. Kijk, je kunt trekken aan de…? Oren. Goed zo, jullie weten het allemaal nog. En kunnen jullie met de wangen tegen elkaar? Hé, dat is knap: met de wangen tegen elkaar! En we gaan nog meer van het lijf aanwijzen. Met de ruggen tegen elkaar aan. Kijk, goed zo, en Eva en Annemiek? En Tijn en Nick? Waar zijn jullie vingers? Hier. Wiebel eens met die vingers? Whoeoe, goed zo! En hebben jullie voeten? Ja, lekker trappelen met je voeten! Dat is leuk! En hebben we een liedje: ♪Dit zijn mijn wangetjes en dit is mijn kin. Dit is mijn mondje met mijn tandjes erin. Dit zijn mijn oortjes, mijn oogjes, mijn haar. Nu nog mijn neusje en dan zijn we klaar.♪ Ga nou maar eens kijken in de spiegel of we alles nog hebben van ons gezicht. Maar waar zijn de wangetjes? De wangetjes. Ja, heel goed. En dit is onze…? Gezicht. In de spiegel kun je heel goed zien waar je ogen zitten en je oren, en je mond. En op ons hoofd zit…? Haartjes. Haartjes, knap van jou! Nu naar ons zelf zwaaien. Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428126 113 2033-05-18T03:33:00+00:00 18432 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no lijf gezicht lichaam https://schooltv.nl/video-item/liedje-zingen-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:16:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18316.w613.r16-9.eb4249b.webp Liedje zingen | Met Flip de Beer Hallo juf! Vandaag ben ik op bezoek bij Joris, Isabel en Daniel en ze gaan een liedje zingen. Zo, dat is mooi gezongen. Snurken? Haha. Muziekinstrumenten! Een trommel! En bellen ofzo? Triangel. Ja graag! Die bellen. Ja. Leuk! In ieder kleine appel, daar lijkt het wel een huis. Want daarin zijn vijf kamertjes precies als bij ons thuis. In iedere kamer wonen twee pitjes zwart en klein. Die liggen daar te dromen van licht en zonneschijn. Ja. Ik vond het heel erg leuk. Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428127 195 2033-05-18T03:33:00+00:00 22701 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no muziek zingen https://schooltv.nl/video-item/liedje-over-een-ster-moffel-en-piertje-zingen-een-kerstliedje 2024-01-04T10:43:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18318.w613.r16-9.f850125.webp Liedje over een ster | Moffel en Piertje zingen een kerstliedje Witte lichtjes, rode lichtjes. Hangen in een lange sliert. Witte lichtjes, rode lichtjes. Heel de boom versierd. Mof, til me nog eens op? Want de ster moet in de top. Witte lichtjes, rode lichtjes. Hangen in een lange sliert. Witte lichtjes, rode lichtjes. Heel de boom versierd. Onze boom zal prachtig staan. Maar die ster moet bovenaan. Ja. Witte lichtjes, rode lichtjes. Hangen in een lange sliert. Witte lichtjes, rode lichtjes. Heel de boom versierd. Maar het mooist is onze ster. Want die zie je al van ver. Witte lichtjes… …rode lichtjes. Ze hangen in een lange sliert. Witte lichtjes… …ja, en rode lichtjes. Heel de boom versierd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428128 108 2032-12-31T23:00:00+00:00 39592 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no ster kerst wit licht https://schooltv.nl/video-item/liedje-spin-zing-maar-mee 2024-02-01T13:26:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18320.w613.r16-9.5882137.webp Liedje Spin | Zing maar mee Een spin, een spin, kijk eens wat ik heb. Een spin, een spin, kijk eens wat ik heb. Ik wil geen spinnen binnen, spinnen horen buiten. Buiten in een web. Daar mag je draden weven. Om door de lucht te zweven. Kriebel, kriebel, kriebelspin. Ga jij maar gauw de tuin weer in. Een spin, een spin, kijk eens wat ik heb. Een spin, een spin, kijk eens wat ik heb. Ik wil geen spinnen binnen, spinnen horen buiten. Buiten in een web. Daar mag je vliegen vangen. En aan de takken hangen. Kriebel, kriebel, kriebelspin. Ga jij maar gauw de tuin weer in. Kriebel, kriebel, kriebelspin. Ga jij maar gauw de tuin weer in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428129 98 2032-12-31T23:00:00+00:00 86715 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no vliegen spin tuin https://schooltv.nl/video-item/smullen-maar-een-liedje-uit-het-zandkasteel 2024-02-01T13:31:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18324.w613.r16-9.d44d072.webp Smullen maar | Een liedje uit het Zandkasteel Opperdepop! Goh, ja? Toto, neem eens een hapje banaan, dat is gezond. Oh, eh, eh… Wroem, wroem, wat komt hier aan? Hier komt de bananenboot. Ja. Ha. Mmm. Mmmmmm! Wat zeg je, Toet? Toet zegt: “smullen maar!”. Ja, “smullen maar!”, ja. Hap. Hap, tjoeketjoeke, tjoeketjoeke, tjoeketjoeke, tjoeketjoeke, tjoeketjoeke, tjoeke hap! Een hapje voor je neus, een hapje voor je oor, eet maar lekker, eet maar door. Een hapje voor je hand, een hapje voor je haar, smullen, smullen smullen maar. Hap! Hap, tjoeketjoeke, tjoeketjoeke, tjoeketjoeke, tjoeketjoeke, tjoeketjoeke, tjoeke hap! Een hapje voor je teen, een hapje voor voet, hap, hap, hap maar goed. Een hapje voor Toto, een hapje voor je mond, kauwen, slikken, dat is gezond. Opperdepop! Goed zo, grote jongen! Ja, hahahaha! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428130 95 2033-05-18T03:33:00+00:00 15367 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no kauwen eten https://schooltv.nl/video-item/liedje-dokter-een-liedje-over-de-dokter 2024-01-16T16:26:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18326.w613.r16-9.1ece377.webp Liedje Dokter | Een liedje over de dokter Dokter dokter Kom eens kijken Want mijn keel doet toch zo'n pijn Dokter dokter Kom eens kijken Wt zou dat nou kunnen zijn Ja mevrouw ik zie het al Driemaal daags een vrolijk lied Want dan bent u gauw weer beter Driemaal daags en anders niet Dokter dokter Kom eens kijken Ik heb bloemen op m'n buik Dokter dokter Kom eens kijken Want ik ruik niks als ik ruik Ja mevrouw ik zie het al Driemaal daags een vrolijk lied Want dan bent u gauw weer beter Driemaal daags en anders niet Dokter dokter Kom eens kijken Want m'n haren worden groen Dokter dokter Kom eens kijken Kunt u daar nou niks aan doen Nee mevrouw want ik ben ziek Nee mevrouw nu kom ik niet Maakt u mij nou maar eens beter Zing voor mij een vrolijk lied https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428132 94 2033-05-18T03:33:00+00:00 110517 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no ziek dokter https://schooltv.nl/video-item/liedje-dieren-in-nood-zing-maar-mee 2024-02-07T16:59:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18328.w613.r16-9.8356560.webp Liedje Dieren in nood | Zing maar mee Dag mevrouw, dag meneer. Ik collecteer, ik collecteer. Dag meneer, dag mevrouw. Voor de dieren in de kou. Alle dieren klein en groot. Help ik uit de nood. De duizendpoot krijgt schoentjes. De slak een groter huis. Het schaapje wollen sokjes. Beschuitjes voor de muis. Dag mevrouw, dag meneer. Ik collecteer, ik collecteer. Dag meneer, dag mevrouw. Voor de dieren in de kou. Alle dieren klein en groot. Help ik uit de nood. De ijsbeer warme wanten. De das een dikke sjaal. De zebra een pyjama. Ik help ze allemaal. Dag mevrouw, dag meneer. Ik collecteer, ik collecteer. Dag meneer, dag mevrouw. Voor de dieren in de kou. Alle dieren klein en groot. Help ik uit de nood. Alle dieren klein en groot. Help ik uit de nood. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428133 100 2032-12-31T23:59:00+00:00 23293 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no nood dier https://schooltv.nl/video-item/naar-het-kersttuincentrum-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:42:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18330.w613.r16-9.1f1dcad.webp Naar het kersttuincentrum | Met Flip de beer ♪Hallo daar ben ik weer, ik ben Flip de Beer, bij wie mag ik logeren? Wie is dat deze keer?♪ We gaan een Kerstboom versieren. Maar eerst moeten we een boom hebben. Oh, die is mooi! Die wil ik wel! Hij past. Past ie? Ja. Hij past precies in het karretje. Hij past perfect. Lukt dat? Zo, nu gaan we spullen uitzoeken om in de boom te hangen. Ho, voorzichtig met mij! Omstebeurt, even wachten, voorzichtig. Ik neem deze. Jij neemt die kleintjes, goed zo. Michael mag er ook één uitkiezen. Er komen Kerstballen in en slingers. Wat een mooie kleuren! Nu hebben we al heel wat spulletjes verzameld, maar dan moeten we het ook nog ophangen in de boom. Wat hebben we nodig? Dit. Die is ook mooi! Kijk maar. Gaan we het nou dan ophangen in de boom? Alle slingers en Kerstballen, gaan we nu de boom versieren? Twee doosjes met haakjes. We hebben twee doosjes haakjes, ja. Oh nee, we gaan eerst nog Kerstkleren uitzoeken. Dat is een mooie Kerstmuts! Ah! Ze zijn klein hoor voor mijn kop. Dit is geen muts, dat zijn sloffen. Ja, dat zijn sloffen. En een hoed en een strik. Oh, wat mooi! Ja. Ik mag ook een strik. Dan moet je er twee pakken. Nou, goed. Dus die moeten we op doen. En hij maakt geluid! Hij maakt geluid en lichtjes komen er. Ja, dat is mooi! Nu hebben we genoeg spullen om in de Kerstboom te hangen. Bauke? Ja? Je had de piek hè? We doen er slingers eromheen. En dan gaan we de lampjes uitpakken. Eerst de lichtjes. Even de stekker vasthouden. Ah, ik mag de stekker erin doen! Heel voorzichtig, 1, 2, ja, ze doen het! Prachtig wordt het! Flip ook meehelpen. 1, 2, 3. En nou de piek erin. Ja, hij past! Ja, ohoooh! Wat is het mooi geworden zeg! Goed zo! Nog een poppetje erin en een Kerstman. En een rendier. Een pinguïn. Wat hebben we dat goed gedaan samen hè! Ik vond het heel erg leuk hier, prettig Kerstfeest allemaal en tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428134 158 2033-01-01T00:00:00+00:00 15517 2014-12-31T23:00:00+00:00 yes no boom kerst kopen https://schooltv.nl/video-item/in-het-magazijn-opslag-voor-de-spullen 2024-02-07T16:59:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18332.w613.r16-9.b33b4da.webp In het magazijn | Opslag voor de spullen Ja, hier is het brood Pier. Oo ja, hé kijk het is bijna op Mof er ligt er nog maar één. Nou dat is toch genoeg één. Hé hé, ooo oooo. Nou hoor. Zag je dat Pier dat was het zelfde mevrouw als van bij de appels daarnet. Ja, maar nou is het op. Nou hoor. Hallo, jongen wat is er aan de hand. Nou nou, die mevrouw pakt net de laatste brood weg. En dat willen wij. Ooo maar dat is toch niet erg. We hebben nog meer brood, in het magazijn. Huh, het maga watt? Magazijn. Het magazijn dat is hierachter. En daar liggen alle spullen die niet in de winkel passen. Maarreh, jullie mogen wel even komen kijken. Want ik moet toch nog brood halen en koffie. Loop maar even mee, dan laat ik het meteen zien. Ooo leuk, het magazijn jaa, dat is altijd een pretje. Ooo, het ziet er hier heel anders uit hé Mof, ja nou. Ja lang niet zo mooi als in de winkel. Nee, dit is het magazijn. Hier worden de spullen zolang opgeslagen totdat ze de winkel gaan. En der is net bijvoorbeeld een vrachtwagen binnengekomen en die zet de spullen hier neer. Ooo ja, en dan word het hier allemaal zolang bewaard in het magazijn. Heel goed Pier. Kijk brood, en daar staat groente, en vlees, en afwasmiddel daar en koffie. Alles eigenlijk. En brengt u dat dan allemaal naar binnen, in de supermarkt? Als de koffie op is, offe… de groente? Ja, dat doe ik dan. Dat is mijn werk. Ooo leuk, dat zou ik wel willen alles heel netjes neerleggen. Oo maar dat kunnen jullie ook heel goed heb ik net gezien. Hé luister eens, ik moet weer verder. Ga jullie weer lekker terug naar de winkel , dan ga ik hier weer even aan de slag. Prima, oké tot straks. Dag meneer daggg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428135 142 2033-05-18T03:33:00+00:00 18245 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no winkel magazijn bewaren https://schooltv.nl/video-item/tiltechnieken-hoe-kun-je-rugpijn-voorkomen 2024-01-04T10:43:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18334.w613.r16-9.6e9dbee.webp Tiltechnieken | Hoe kun je rugpijn voorkomen? Hoe weet je nou hoe je moet tillen?Als je in een kinderopvang werkt, dan is het heel belangrijk, dat je een cursus doet. Daardoor leer je hoe je moet tillen. Heel vaak doe je het vanuit jezelf verkeerd en op die cursus leer je hoe het moet. Wat je kunt doen is in ieder geval eerst goed door je knieën gaan, dat scheelt al een stuk. En als een kind dan wat groter is dan Joeri, eerst op je knie, dan heb je eigenlijk een soort tussenstapje gemaakt, en dan kun je hem zo optillen. En dan zit hij lekker bij je.Maar als je verkeerd tilt, dan krijg je echt klachten in je rug. En in je rug zitten ook allemaal wervels en tussen die wervels zitten schijfjes die nét iets zachter zijn. Een soort van schokbrekers. Maar ze zorgen er ook voor, dat die wervels een beetje kunnen bewegen.Ik heb hier een losse ruggengraat. Je ziet de wervels en de zachte schijfjes die ertussen zitten. Dan kun je je voorstellen als ik hier iets mee ga tillen, maar dan wel aan één kant hè, dus dan leun ik naar links en je ziet, dat die wervels mee gaan leunen waardoor die zachte schijfjes ertussen maar aan één kant platgedrukt worden. En de zenuwen die hier lopen raken helemaal bekneld. Nou, als je dit elke dag doet, dan heb je een groot probleem! Dus is het de bedoeling, dat je bij het tillen je rug recht houdt.Tillen is vooral een inspanning voor je spieren. Een warming-up is dan ook heel belangrijk. Warme spieren werken beter en geven minder snel blessures. Om je rug zo min mogelijk te belasten, zijn er de tiltechnieken. Draag een zware last zo dicht mogelijk tegen je lichaam. Als je het te ver voor je houdt, worden je spieren overbelast. Verdeel het gewicht, dan worden de kraakbeenschijven gelijkmatig ingedrukt. Zo voorkom je, dat de schijven en zenuwen bekneld raken.En las vooral af en toe ook een pauze in! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428138 146 2033-03-06T10:17:00+00:00 19359 2007-02-20T23:59:00+00:00 yes no rug tillen techniek https://schooltv.nl/video-item/herfstdingen-zoeken-blaadjes-eikels-en-kastanjes 2024-02-01T13:27:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18336.w613.r16-9.23192f3.webp Herfstdingen zoeken | Blaadjes, eikels en kastanjes! Hallo! Hier ben ik weer! De juf leest voor uit een prentenboek. Het is een boek over de herfst. Ik hou van de herfst. Jaa! Een herfstwandeling, in het bos! Ja! Dit is het herfstbos en we gaan met zijn allen nootjes zoeken. Ik heb er eens. Jaja, en daar is er nog een. En nog een nootje. We doen ze allemaal in het mandje Je moet goed zoeken want de nootjes zijn goed verstopt. He daar zijn dennenappels. Zo het mandje zit al lekker vol. Nu gaan we even uitrusten. En we gaan een nootje eten. Want sommige nootjes zijn heel lekker. Ja, walnoten. Heel lekker. Nou ik wel! We zijn weer op school en we hebben alle noten meegenomen. En blaadjes. Dat zijn de eikels. En kastanjes. Ja, walnoten. He dat lijkt wel een boom. Wacht eens, ik weet wat we gaan doen. We gaan de boom versieren met herfstnoten en met blaadjes. We maken een echte herfstboom, dat is leuk. Even wat blaadjes erop plakken met lijm. Nog een blaadje hier. Wat wordt het mooi! Zo! Nog een nootje erop en dan is het klaar. Dit is onze herfstboom. Wauw, wat is die mooi. Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428136 176 79695 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no herfst boom bos https://schooltv.nl/video-item/wat-kun-je-doen-met-water-drinken-wassen-en-nog-veel-meer 2024-02-07T16:58:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18338.w613.r16-9.e1c1696.webp Wat kun je doen met water? | Drinken, wassen en nog veel meer Met water kun je heel veel dingen doen. Je kunt het opdrinken. En je kunt het ook gebruiken om doekjes nat te maken. Met water kun je ook heel goed je handjes wassen. En als je je tandjes poetst, gebruik je ook weer water. Als je en plasje hebt gedaan, spoel je de wc door met water. Plantjes hebben ook water nodig, anders gaan ze dood. En de vis, die houdt ook van water. Leuk spul he, dat water. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428137 173 2033-05-18T03:33:00+00:00 15434 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no water wassen tandenpoetsen https://schooltv.nl/video-item/steriliseren-het-bacterievrij-maken-van-ziekenhuisinstrumenten 2024-01-04T10:44:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18340.w613.r16-9.b54b572.webp Steriliseren | Het bacterievrij maken van ziekenhuisinstrumenten In een ziekenhuis hebben we te maken met wonden, open wonden. En daarom moet alles wat hier staat bacterievrij zijn. Dat houdt dus in, dat alle bacteriën gedood moeten worden. Want we moeten er niet aan denken, dat via deze spullen de bacteriën gemakkelijk je lichaam in kunnen komen. Daarom wordt alles wat hier staat gereinigd en gesteriliseerd. Dus alle bacteriën gaan dood.Het schoonmaken, dat gebeurt in deze machine. Al deze instrumenten hier worden verhit. Het is eigenlijk net een soort van vaatwasser.Op deze afdeling worden alle instrumenten gecontroleerd en in de juiste bakjes neergelegd. Nou, Saki, jij weet er meer van dan ik, waar is dit nou weer voor?Dit is een cementspuit.Een cementspuit? Het lijkt eerder op een kitspuit als ik het zo zie.Ja, dat klopt, dat gebruiken ze bij een heupoperatie.Oké. En dit ziet er een beetje uit als een boor?Dat klopt.Wat wordt hiermee gedaan?Daar kunnen ze ook gaatjes mee boren.De instrumenten worden met een speciaal soort papier verpakt. En daarna worden ze met een hoge druk en hoge temperatuur gesteriliseerd, in deze machines daarachter. De hete stoom kan wel door het papier en kan alles tot op de laatste bacterie doden. En er kunnen ook geen nieuwe bacteriën bij.En hier komen ze dan allemaal uit: 100% bacterievrij. Als dát nog niet schoon is! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428139 119 2033-03-06T10:14:00+00:00 9310 2007-02-20T23:59:00+00:00 yes no ziekenhuis sterilisatie ziek https://schooltv.nl/video-item/kunstlicht-lampen 2024-01-04T10:44:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18342.w613.r16-9.0b76579.webp Kunstlicht | Lampen Meer dan 100 jaar geleden bedacht een hele slimme man genaamd Edison de gloeilamp. Zo ziet de gloeilamp er uit zonder glas. Je ziet hier een draadje zitten, en dat draadje is één meter lang, maar het is wel dunner dan een mensenhaar. En dit draadje is helemaal in een spiraal verwikkeld en als je dat onder spanning zet, dan kan het wel tot de 3000 graden worden! En dan gaat het draadje dus helemaal gloeien. Een gloeidraad dus.Maar je ziet: als je 'm aanzet, dan brandt hij meteen kapot. Dus daarom heeft onze grote vriend Edison een bolletje glas om het gloeidraad gedaan en de lucht eruit gezogen. De schroefdraad dient als stroomgeleider en branden maar!Zo'n gloeilamp geeft mooi wit licht. Maar het geeft ook veel warmte. Van alle elektrische energie wordt maar een klein deeltje omgezet in licht. En dat is verspilling van energie. Maar gelukkig bestaan er tegenwoordig milieuvriendelijke lampen, zoals de spaarlamp bijvoorbeeld. Een spaarlamp is eigenlijk een opgevouwen TL die in een normale lampfitting past. Er zit geen gloeidraad in, maar wel een fluorescerend poeder dat oplicht. Spaarlampen worden niet zo heet. De meeste energie wordt omgezet in licht.'s Nachts heb je licht nodig om te kunnen zien, maar ook overdag zie je overal lampen: autolampen, stoplichten, noem maar op. Dat zijn vaak LED's. Een LED is een heel klein lampje van dun materiaal dat licht geeft als er stroom doorheen gaat. LED's hebben als voordeel, dat ze klein zijn en dat ze wel heel erg lang meegaan, wel 100.000 uur! De LED-lampjes van vroeger gaven weinig licht, maar tegenwoordig worden ze steeds beter. Je ziet ze overal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428140 143 2033-03-06T10:12:00+00:00 27884 2007-02-20T23:59:00+00:00 yes no lamp led licht https://schooltv.nl/video-item/flashover-brandoefening 2024-01-16T16:05:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18344.w613.r16-9.1db8553.webp Flashover | Brandoefening Geloof het of niet: ik ga zo meteen met deze brandweermensen die container in en Harco gaat me begeleiden, want het is best gevaarlijk toch?Ja, dat klopt. Het is heel erg gevaarlijk. Bovenin is de temperatuur ongeveer 650 graden. We hebben natuurlijk goede kleding, die krijg jij ook. Jij hebt hem al aan, je krijgt een helm op, handschoenen en een masker met lucht. En als we laag blijven, dan kunnen we het overleven. Ademlucht, zodat je nou niet de hete lucht inademt die in die ruimte heerst. Oké. Zoals je ziet, komt er zoveel hitte van dat vuur af dat die stoel gaat ontbranden. Dan komt daar zóveel hitte vrij, dat het gas uit de stof komt en dadelijk zal je gewoon de vlammen erop zien springen zonder dat de stoel contact heeft met het vuur.One small step for mankind, one big step for Jolito. Oké, dat het daar heet is, dat weet ik nou wel, maar kan je mij vertellen wat er nou precies wordt geoefend?Bij deze container oefenen wij de flash-over. Een flash-over is één van de grotere gevaren voor een brandweerman. Als er rook is, dat in één keer de rook gaat verbranden en als we daarin zitten, is dat niet veilig voor ons. Dus wij moeten die gevaren van te voren herkennen.Let op! Daar gaan we! Pfoeoeoe.. het is heet daarbinnen zeg! Het is niet uit te houden! Gelukkig zijn we naar buiten gegaan. Pfoeoeoe! Dat kan je met geen pen en papier beschrijven! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428141 149 2033-05-18T03:33:00+00:00 19420 2007-06-03T22:59:00+00:00 yes no brand oefening vuur https://schooltv.nl/video-item/brandwonden-de-huid 2024-01-04T10:44:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18348.w613.r16-9.7fdc840.webp Brandwonden | De huid Wat gebeurt er met je huid als je verbrandt? Stel: je ligt in de zon. Lekker warm, maar als je te lang in de zon ligt, word je rood en dat doet pijn. Wat gebeurt er dan?Je huid bestaat uit drie lagen, van buiten naar binnen: de opperhuid, de lederhuid en het onderhuids bindweefsel. Als je huid warmer wordt dan 40 graden Celsius, ontstaan brandwonden. De diepte van de brandwond hangt af van de temperatuur, de tijd dat de hitte inwerkt op de huid en de bron.De zon zorgt meestal voor zogenaamde eerstegraads brandwonden. Hete vloeistoffen zijn de grootste veroorzaker van brandwonden en kunnen tot tweedegraads brandwonden leiden. Je huid beschadigt dan tot in je lederhuid. De cellen gaan stuk en vocht hoopt zich op tussen de opperhuid en de lederhuid. Er ontstaan pijnlijke blaren. Bij derdegraads brandwonden verbrandt je huid zóver, dat het zelfs tot en met het onderhuids bindweefsel wegbrandt. Dat deel van je huid is dan helemaal vernietigd en kan nooit meer helemaal herstellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428145 79 2033-03-06T10:06:00+00:00 35976 2007-02-20T23:59:00+00:00 yes no brandwond huid https://schooltv.nl/video-item/bioritme-dag-en-nacht-ritme 2024-01-04T10:44:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18350.w613.r16-9.30ee817.webp Bioritme | Dag-en-nacht ritme Je lichaam heeft een biologische klok, die staat ingesteld op een vast ritme. Je wordt wakker als het licht wordt. Overdag doe je van alles.Als het donker wordt, ga je weer slapen.Vroeger hielden de meeste mensen zich aan dit natuurlijke ritme. Ze hadden wel kaarsen en olielampen, maar daar kon je niet echt veel bij doen.Door de uitvinding van de gloeilamp zijn we veel minder gaan slapen. Vroeger sliepen we 9 à 10 uur per nacht. Nu 7. We houden ons nu nog nauwelijks aan het dagritme, want met kunstlicht kun je je dagritme veranderen. Veel mensen werken in ploegendiensten. Met fel licht wordt je niet slaperig en kun je dus gewoon doorwerken.Maar als je je dagritme voor lange tijd verandert, dan voel je je minder goed. Je slaapt slecht, je bent moe en wordt vaak ook somber of chagrijnig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428146 115 2033-03-06T09:26:00+00:00 14748 2007-02-20T23:59:00+00:00 yes no bioritme mens lichaam https://schooltv.nl/video-item/maansverduistering-soms-staat-de-maan-in-de-schaduw-van-de-aarde 2024-01-04T10:44:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18352.w613.r16-9.49f2c05.webp Maansverduistering | Soms staat de maan in de schaduw van de aarde De aarde De zon En de maan De maan draait om de aarde. Samen draaien ze om de zon. De aarde en de maan geven zelf geen licht. Vanuit de ruimte kunnen we de aarde zien omdat het licht van de zon op de aarde schijnt. Vanaf de aarde kunnen we de maan zien omdat de zon op de maan schijnt. De maan weerkaatst het licht van de zon. Als de aarde precies tussen de zon en de maan staat, dan houdt de aarde het licht van de zon tegen De maan staat in de schaduw van de aarde. Er valt dus geen licht meer op de maan... en de maan wordt donker Als de aarde tussen de zon en de maan staat is er een maansverduistering https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428147 73 2033-05-18T03:33:00+00:00 135305 2007-02-15T23:59:00+00:00 yes no maan heelal aarde zon https://schooltv.nl/video-item/spreeuwen-spreeuwen-vliegen-in-enorme-zwermen 2024-01-04T10:44:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18354.w613.r16-9.8f6ded3.webp Spreeuwen | Spreeuwen vliegen in enorme zwermen Misschien zitten ze ook wel bij jou in de buurt? Ze zitten met z'n allen in de boom of zwermen door de lucht. Spreeuwen.Spreeuwen die je in de winter ziet zijn andere spreeuwen dan in de zomer. De zomerspreeuwen trekken in najaar naar het zuiden. In de winter zijn hier spreeuwen die uit het noorden komen. De spreeuw ziet er in de zomer anders uit dan in de winter. In de zomer is spreeuw zwart. In de winter is het verenkleed gespikkeld. Ook de snavel van de spreeuw verandert na de winter van kleur. In de winter is de snavel donker en in de zomer geel.Hele families sluiten zich bij elkaar aan, er ontstaan groepen van soms wel tienduizenden vogels. Spreeuwen vormen deze grote zwermen om de vijand te verwarren. Een roofvogel weet dan niet meer welke prooi hij moet kiezen en laat de spreeuw dan maar met rust. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428148 80 2033-05-18T03:33:00+00:00 18902 2007-02-08T23:59:00+00:00 yes no trekvogel vogel winter https://schooltv.nl/video-item/de-paartijd-van-de-haas-het-is-rammeltijd 2024-01-04T10:44:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18356.w613.r16-9.a1d08ed.webp De paartijd van de haas | Het is rammeltijd! Met hun grote oren kunnen hazen erg goed horen, en ze kunnen ook goed ruiken en zien. Een haas is groter dan een konijn en heeft grotere oren. Dit is dus een haas, en dit een konijn. Een konijn heeft ook een klein wit staartje. Het verschil tussen een haas en een konijn zie je ook aan de achterpoten; die van een haas zijn langer. Een haas kan daarmee heel hard rennen, wel 65 km/u!Hazen zijn nachtdieren, en zijn dus 's nachts actief. Maar in de paartijd zijn de hazen ook overdag te zien: in de weilanden vechten de hazenmannetjes met elkaar om aandacht van de vrouwtjes te krijgen. Hazenmannetjes heten rammelaars, en deze tijd wordt daarom ook wel rammeltijd genoemd. Deze duurt van januari tot meestal september. Het vechten tussen de rammelaars lijkt soms net een bokswedstrijd! Staand op hun achterpoten, geven ze elkaar harde meppen met de voorpoten. Ze springen ook over elkaar heen: haasje over! Maar ze geven dan ook nog een harde trap met hun achterpoten. Het vrouwtje wacht tijdens het gevecht in het weiland en rent plotseling weg. Ze wordt achtervolgd door de rammelaars, tot de laatste overblijft. Die mag met haar paren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428149 137 2033-05-18T03:33:00+00:00 44071 2007-01-24T23:59:00+00:00 yes no dier paren haas https://schooltv.nl/video-item/mannen-en-vrouwen-bij-de-oude-grieken-mannen-waren-de-baas 2024-01-09T10:12:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18358.w613.r16-9.65731e4.webp Mannen en vrouwen bij de Oude Grieken | Mannen waren de baas Dit is Griekenland. Hier begon de eerste grote beschaving in Europa. Zo'n 4000 jaar geleden.In die tijd woonden de Grieken niet in één staat. Het land bestond uit een paar honderd staatjes. Die voerden voortdurend oorlog met elkaar.In het Oude Griekenland waren de mannen de baas. Vrouwen en slaven hadden niets te vertellen. De vrouw bleef altijd binnenshuis. Zij verzorgde het huishouden. Ze zorgde voor de kinderen. Vrouwen deden zelfs geen boodschappen. Dat was de taak van de man of van de slaven.Meisjes werden thuis voorbereid op hun werk in het huishouden. Daarom gingen ze niet naar school.Jongens gingen meestal wel naar school. Ze leerden rekenen en schrijven en kregen muzieklessen. De Grieken vonden dat de mannen méér waard waren dan de vrouwen. Ze waren sterker en dapperder.De jongens trainden al op jonge leeftijd door te sporten. Ze moesten gezond en sterk zijn om later een goede soldaat te worden. Want je telde pas echt mee als je je eigen staat kon verdedigen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428150 93 2033-04-25T13:45:00+00:00 74845 2007-01-24T23:59:00+00:00 yes no man Griekenland vrouw https://schooltv.nl/video-item/het-grieks-theater-vliegende-goden-op-toneel 2024-01-16T15:16:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18360.w613.r16-9.ebebf5c.webp Het Griekse theater | Vliegende goden op toneel Dit is Griekenland. Griekenland bestaat uit een groot stuk land en een heleboel kleine eilandjes.Hier begon de eerste grote beschaving in Europa. Zo'n 4000 jaar geleden.De Oude Grieken waren dol op toneelstukken. Ze bouwden er theaters voor. Het publiek zat in de openlucht. Op de stenen banken konden duizenden mensen zitten.De Griekse theaters hadden een cirkel in het midden. Daar speelden de acteurs.De Grieken vonden dat je van een toneelstuk veel kon leren over het leven. Meestal waren het droevige verhalen. Over erge dingen die de mensen meemaakten als ze niet luisterden naar de goden.De acteurs speelden verschillende rollen. Ze droegen maskers om te laten zien wie ze waren. De monden van die maskers waren altijd erg groot. Dat moest wel, want ook de mensen op verste banken moesten de stem van de acteur kunnen horen.Ze speelden ook de rol van de goden. Via katrollen met touwen vlogen ze over het toneel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428151 89 2033-03-22T11:01:00+00:00 75270 2007-01-24T23:59:00+00:00 yes no Griekenland toneel theater https://schooltv.nl/video-item/de-olympische-spelen-bij-de-oude-grieken 2024-01-16T16:13:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18362.w613.r16-9.52b4801.webp De Olympische Spelen | Bij de Oude Grieken Dit is Griekenland. Griekenland bestaat uit een groot stuk land en een heleboel kleine eilandjes.Hier begon de eerste grote beschaving in Europa. Zo'n 4000 jaar geleden.De Grieken geloofden dat hun belangrijkste goden boven op een berg in het noorden van Griekenland woonden. De berg Olympus.Op het eiland Peloponnesos ligt het stadje Olympia. Daar kwamen de Grieken bij elkaar om offers te brengen aan hun goden. Ze gaven de goden geschenken.En ze kwamen daar ook bij elkaar om te sporten. Hier begonnen de eerste Olympische Spelen.Voor de Grieken was sporten heel belangrijk. Dat sporten was heel belangrijk. Dat sporten deden ze ook ter ere van de goden. Alleen Griekse mannen deden mee aan de spelen. De mannen sportten toen zonder kleren. Vrouwen mochten niet meedoen.De belangrijkste sporten waren discuswerpen, speerwerpen, hardlopen, verspringen en worstelen.De winnaar kreeg een lauwerkrans op het hoofd en soms ook geld.En heel soms werd er van de winnaar een standbeeld gemaakt. Die beelden kregen een ereplaats op de heilige grond van Olympia. Als een geschenk aan de goden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428152 105 2033-11-30T11:51:00+00:00 253764 2007-01-24T23:59:00+00:00 yes no Griekenland Olympische Spelen geschiedenis https://schooltv.nl/video-item/de-goden-van-de-oude-grieken-overal-bestond-een-god-voor 2024-01-16T15:55:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18364.w613.r16-9.590cd91.webp De goden van de Oude Grieken | Overal bestond een god voor Dit is Griekenland. Griekenland bestaat uit een groot stuk land en een heleboel kleine eilandjes.Hier begon de eerste grote beschaving in Europa. Zo'n 4000 jaar geleden.De natuur kon er goed te keer gaan. Vulkaanuitbarstingen, storm, onweer en bliksem. Dan waren de oude Grieken bang. Ze begrepen niets van deze natuurverschijnselen. Ze dachten dat die het werk waren van de goden.Ze geloofden dat er heel véél goden waren.Zeus was hun oppergod, de baas van alle andere goden.Overal bestond wel een god voor. De Grieken stelden hun goden voor, zoals ze zelf wilden zijn. Ze leken net mensen. Maar de goden gingen nooit dood. Die bleven jong en sterk.De Grieken probeerden hun Goden te vriend te houden. Daarom bouwden ze tempels voor hen. Daar konden ze hun goden offers brengen. Zo hoopten ze dat de goden geen rampen zouden veroorzaken. De tempels stonden op de mooiste plekken van het land.Van veel tempels zien we nu nog overblijfselen. Zoals van deze tempel, gewijd aan Pallas Athene.Pallas Athene was natuurlijk de belangrijkste godin voor de mensen in de stad Athene.Speciaal voor haar werd een tempel op het hoogste plekje in de stad gebouwd. Het is nog steeds een mooi gebouw, ook al is het dak eraf.Er stond een groot beeld van de godin Pallas Athene.De Grieken waren goede bouwers. Ze bouwden hun tempels met veel zuilen of pilaren. En ze versierden ze met beelden.Aan de voorkant is een driehoek. Daarin stonden vaak óók beelden, kleurig beschilderd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428153 149 2033-04-25T09:44:00+00:00 215497 2007-01-24T23:59:00+00:00 yes no Griekenland god Zeus https://schooltv.nl/video-item/orgaandonatie-als-je-longen-van-iemand-anders-krijgt 2024-01-04T10:44:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18366.w613.r16-9.39e0cc1.webp Orgaandonatie | Als je longen van iemand anders krijgt Dit is Eline. Haar longen werken niet goed. En daarom voelt ze zich vaak ziek. Alleen longen van een donor kunnen haar helpen. En daar wacht ze al heel lang op. Is er nou echt niks te doen om Eline te helpen? Als alle behandelingen die van belang zijn op dit moment niet meer helpen, dan kunnen we natuurlijk altijd een longtransplantatie uitvoeren. En in het geval van Eline moet er een dubbele longtransplantatie uitgevoerd worden. Dus dat betekent, dat haar eigen longen worden weggehaald en dat ze de longen krijgt van iemand die is overleden? Maar dat moet toch niet zo heel moeilijk zijn, want d'r gaan elke dag mensen dood, die longen zou je kunnen gebruiken? In principe wel, maar niet iedereen is geschikt om donor te worden. Bijvoorbeeld mensen die doodgaan aan longkanker of aan darmkanker, die zijn niet geschikt, want dan zou je bijvoorbeeld de kanker bij iemand anders d'r in zetten. Waar wij naar zoeken of mensen die geschikt zijn, zijn mensen met een hersenletsel, dat de hersenen vallen uit. Een verkeerstrauma waardoor de hersenen uitvallen of een hersenbloeding. Maar heeft nou eigenlijk wel iedereen zo'n donorcodicil: mag je ook altijd die organen gebruiken? Nee. Dat is duidelijk: d'r zijn op het ogenblik twee miljoen mensen die een codicil hebben. D'r zijn zestien miljoen Nederlanders, nou, hele jongen mensen en hele oude mensen komen natuurlijk niet in aanmerking. Maar stel, dat er acht miljoen mensen zijn die geschikt zijn, dat betekent, dat d'r nog een tekort aan donoren is. Hoe gaat het nou in zijn werk, zo'n longtransplantatie? Op de eerste plaats worden wij gebeld, van: "Er is een long beschikbaar voor Eline". Dan gaan wij naar het ziekenhuis, we vragen Eline om naar het ziekenhuis te komen en wij gaan naar het ziekenhuis waar de donor ligt. Maastricht bijvoorbeeld. Daar gaan we naartoe met een auto, een helikopter of wat dan ook, wat het snelste is. En daar gaan we kijken of de longen inderdaad geschikt zijn voor Eline. Als dat dan zo is, dan haalt de chirurg de longen eruit van de donor, pakt ze in in het ijs en dan bellen we naar Utrecht om te zeggen, dat we er aankomen. Op dat moment begint de operatie van Eline. De oude longen worden er uitgehaald, dus op het moment dat wij eraan komen, kunnen de nieuwe longen gelijk erin gezet worden. Laten we hopen dat er snel een geschikte donor wordt gevonden voor Eline. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428154 162 2033-05-18T03:33:00+00:00 20479 2007-01-18T23:59:00+00:00 yes no donor orgaan https://schooltv.nl/video-item/de-ijsvogel-knalblauw-met-oranje 2024-01-04T10:44:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18368.w613.r16-9.8332d6d.webp De ijsvogel | Knalblauw met oranje! De meeste vogels in Nederland zijn grijs, bruin of zwart. Zo vallen ze niet op in de bomen en struiken Maar de ijsvogel valt ons wel op: Knalblauw met oranje! Maar ook hij heeft z'n kleur aangepast om NIET op te vallen... De ijsvogel leeft namelijk bij het water. En als hij vlak boven het water vliegt, op zoek naar vis, is hij bijna niet te zien voor zijn vijanden. Blauw is dus de schutkleur van de ijsvogel! De snavel van de ijsvogel is heel geschikt om vissen mee te vangen Vanaf een uitkijkplaats speurt hij het water af. Hij duikt het water in om een visje te vangen.Een mannetjes ijsvogel versiert een vrouwtje door haar een vis aan te bieden. Het visje wordt doodgeslagen tegen een tak. Eet smakelijk!De kop gaat eerst naar binnen zodat de ijsvogel geen last heeft van de schubben. Zoooo... de onverteerbare deeltjes van de vis worden uitgespuugd in een braakbal. IJsvogels maken geen nest met takjes... ze graven een hol!!! Ongeveer een week zijn ze bezig met graven. De tunnel kan wel een meter lang worden. Aan het eind is de nestkamer. De jonkies gaan om de beurt bij de tunnel zitten. Als ze een hapje hebben gehad schuiven ze op. Zo komen alle jonkies aan de beurt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428155 122 2033-05-18T03:33:00+00:00 26686 2007-01-11T23:59:00+00:00 yes no ijs vogel schutkleur https://schooltv.nl/video-item/burlende-herten-de-bronsttijd-van-de-edelherten 2024-01-04T10:44:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18370.w613.r16-9.98db963.webp Burlende herten | De bronsttijd van de edelherten Dit diepe en zware geluid kun je vooral horen in september. Dan is het namelijk de bronsttijd van de edelherten. De bronsttijd is de periode waarin de mannetjes op zoek gaan naar geschikte vrouwtjes om mee te paren. Alleen in die bronsttijd maken edelhertmannetjes dit geluid, (op dit moment horen/zien we een burl) en dat noemen we: burlen. Met het burlen proberen de herten stoer te doen en vrouwtjes te versieren. Vrouwtjesherten worden hinden genoemd. Ze zijn kleiner dan de herten en hebben geen geweien op hun kop. Als de Edelherten het met burlen niet van andere mannetjes kunnen winnen vechten ze het uit met hun grote geweien. Meestal wint het edelhert met de zwaarste en hardste burl de strijd. Hij wordt de vader van de kalfjes! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428157 75 2033-05-18T03:33:00+00:00 66157 2006-03-09T23:59:00+00:00 yes no veluwe hert paren https://schooltv.nl/video-item/de-wilde-gans-een-wintergast-in-nederland 2024-01-04T10:44:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18372.w613.r16-9.9823b7c.webp De wilde gans | Een wintergast in Nederland Er zijn nu heel veel wintergasten in ons land. Wintergasten komen van ver om hier te overwinteren. Zo'n wintergast is bijvoorbeeld de wilde gans.Misschien vind jij het wel helemaal niet fijn dat het hier winter is, maar voor deze wilde ganzen is het heerlijk. Ze komen namelijk uit veel koudere gebieden, zoals Scandinavie en Siberië. Daar is nu weinig voedsel dus komen ze van ons gras genieten!Ze komen dan in de bekende V-vorm naar Nederland gevlogen. Degene die voorop vliegt moet het hardste werken, dus wisselen ze af om energie te besparen. Dat is erg handig want ze moeten duizenden kilometers vliegen!Op dit moment kun je dus grote groepen wilde ganzen over ons land zien vliegen. In de periode van oktober tot maart verblijven er maar liefst een miljoen ganzen in ons land! Ze vinden ons gras erg lekker, en wij hebben natuurlijk genoeg weilanden waarvan de ganzen kunnen eten, en eten, en eten.. tot wel een kilo gras per dag!Die weilanden zijn ook meteen heel veilig, omdat ze dan goed hun vijanden, zoals vossen, in de gaten kunnen houden. Als ze zijn uitgegeten vliegen ze naar een van de vele meren en plassen om te gaan slapen.Aan het einde van de winter hebben ze door al het eten genoeg energie om weer terug te vliegen naar waar ze vandaag komen. Daar gaan ze broeden, en in het najaar begint hun hele reis weer opnieuw? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428156 118 2033-05-18T03:33:00+00:00 19998 2007-01-11T23:59:00+00:00 yes no gras winter gans https://schooltv.nl/video-item/de-hei-mooie-paarse-bloemetjes 2024-01-04T10:44:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18374.w613.r16-9.b8e7e09.webp De hei | Mooie paarse bloemetjes Ik loop hier over de heide. En die heide staat nu nog prachtig in bloei. De heide bloeit van juli tot en met september. Als je goed naar de bloemetjes kijkt, kun je verschillende heideplanten ontdekken. De bekendste zijn struikheide en dopheide. De bloemetjes van dopheide zijn ronder. Dopheide vind je vooral op natte plekken met weinig voedsel in de bodem, En Struikheide zie je vooral op droge plekken. Deze grote heidevelden zijn niet natuurlijk, ze zijn ontstaan door ingrepen van de mens. Waar nu heide is was vroeger bos. Duizenden jaren geleden werden bossen gekapt, omdat mensen landbouwgrond nodig hadden. Omdat de grond zo intensief voor de landbouw werd gebruikt raakte deze uitgeput. Er zat geen voedsel meer in de bodem. Er kon bijna niets meer op groeien. Heide wel. Zo ontstonden er grote heidevelden. Herders lieten overdag hun schapen op de heide grazen. 's Avonds stonden ze in een stal. De mest uit de stal werd vermengd met heideplaggen. Dit was weer mest voor de akkers. Schapen eten niet de heideplanten, maar vooral het gras en sappige jonge boompjes die er tussen groeiden. Zo blijft de heide bestaan, anders zou het verdwijnen en uiteindelijk in een bos veranderen. Ook nu worden de heidevelden begraasd met schapen of andere dieren. Op de heide leven bijzondere planten en dieren. Zo kun je op de natte heide een vleesetend plantje tegenkomen: de zonnedauw. Of dit zeldzame klokjesgentiaan. Ook dieren vinden er een plekje. Insecten zoals deze mestkever en zelfs slangen zoals deze adder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428158 174 2033-05-18T03:33:00+00:00 15237 2006-08-30T22:59:00+00:00 yes no bloem heide https://schooltv.nl/video-item/braakballen-alles-wat-een-uil-niet-kan-verteren-spuugt-hij-uit 2024-01-16T15:56:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18376.w613.r16-9.521e1b4.webp Braakballen | Alles wat een uil niet kan verteren, spuugt hij uit Het lijken drolletjes, maar dat zijn het niet: het zijn braakballen. Deze braakballen vind je onder bomen. Het zijn resten eten, meestal van uilen. Dus als je zo’n braakbal vindt, weet je dat er een uil in de buurt is geweest! In Nederland komen verschillende uilen voor, zoals deze: deze velduil. En dit is de kerkuil. De grootste die we kennen is de oehoe, die is erg zeldzaam. De uil die in Nederland het meest voorkomt is de bosuil. Als je wil weten wat die uil gegeten heeft dan moet je de braakbal uitpluizen. Een uil eet het liefst insecten en muizen. Die moet hij natuurlijk eerst vangen. De uil jaagt ’s nachts. Hij kan heel goed in het donker zien. De ogen van de uil staan voor in z’n kop. Zo kan hij goed diepte zien en zijn prooi in de gaten houden. Zijn ogen kunnen niet draaien, maar zijn kop wel. Een uil kan zijn kop bijna helemaal omdraaien. De uil heeft ook hele goeie oren. Daar kan hij mee horen waar een lekker beestje zit. De oren zitten aan de zijkant van de kop. Die pluimpjes op z’n kop zijn dus geen oren! De veren aan de vleugels van de uil hebben een speciaal donsrandje. Daardoor kun je de uil bijna niet horen als hij vliegt. Een uil heeft stevige poten. met twee tenen voor, en twee tenen achter. Met zijn scherpe klauwen pakt hij zijn prooi. Uilen slikken hun maaltijd in een keer door! Deze kerkuil smult van een muis. De maag van een uil kan harde stukjes niet verteren. Die stukjes worden samengeperst tot een bal. Om die bal zit een slijmlaagje, zodat de uil de bal met restjes makkelijk uit kan braken. En dat is dan: de braakbal! In die bal kun je van alles tegenkomen: haren en botjes van muizen, veertjes van kleine vogels en resten van insecten. Eens kijken wat er in deze braakballen terug te vinden is. Veel haren, en een tand, botjes, en zelfs het schedeltje van een muis. Ga maar eens kijken in het bos of je zelf ook braakballen kunt vinden! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428159 157 2032-12-31T23:00:00+00:00 55680 2008-06-29T22:00:00+00:00 yes no braakbal uil bot https://schooltv.nl/video-item/nieuwkomers-naast-autochtonen-vroeger-en-nu 2024-01-11T17:05:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18378.w613.r16-9.aa30521.webp Nieuwkomers naast autochtonen | Vroeger en nu In de jaren '60 kwamen er veel Turken en Marokkanen naar Nederland. Er was hier welvaart en veel werk. En er waren niet genoeg Nederlanders om al dat werk te doen. Daarom werden er gastarbeiders aangetrokken. In een land als Marokko was veel werkeloosheid. De Nederlandse regering stuurde ambtenaren naar het land om gezonde mannen uit te zoeken. Deze Marokkaanse arbeiders moesten een nacht in de rij staan om de volgende ochtend door een Nederlandse ambtenaar te worden gekeurd. En na uren lang wachten waren ze aan de beurt. Na deze strenge keuring konden een aantal arbeiders in Nederland aan het werk. Ze woonden ze bij elkaar in pensions. De bedoeling was dat ze na een aantal jaren werken weer terug zouden keren, ze waren immers gastarbeiders. Maar veel gastarbeiders waren zo gewend geraakt aan het leven in Nederland dat ze besloten hier te blijven. Ze lieten hun vrouwen ook naar Nederland komen en kregen hier kinderen. Die kinderen zijn allochtone Nederlanders omdat hun vaders en moeders geboren zijn in een ander land. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428161 205 2033-01-19T11:38:00+00:00 42044 2006-12-17T23:59:00+00:00 yes no Nederland gastarbeider allochtoon https://schooltv.nl/video-item/bladgallen-wat-zijn-die-bolletjes-op-bladeren 2024-01-16T16:24:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18380.w613.r16-9.9454cfa.webp Bladgallen | Wat zijn die bolletjes op bladeren? Moet je kijken, op dit blad: wat een rare bobbel? Misschien denk je wel dat deze boom ziek is. Maar de boom is helemaal gezond hoor! Gelukkig. En die bobbel? Dat is een GALLETJE! Een galletje groeit omdat een galwesp of een ander gal-insect een eitje legt IN een boomblad. Bij deze bijvoorbeeld heeft moeder galwesp eerst een heel klein gaatje in dit eikenblad geprikt. Ze legt daar een eitje in en laat tegelijkertijd een stofje achter, een soort groeimiddel. Het blad gaat anders groeien: rondom het eitje ontstaat een mooi rond balletje: het galletje. De larve die uit het eitje komt kan veilig wonen in de gal. En, heel handig: de larve heeft genoeg te eten: De gal groeit nog een hele tijd door en de larve kan zo de hele binnenkant opeten. Even kijken of deze dat ook al heeft gedaan - dit moet je zelf niet doen hoor - maar ik kan het zo aan iedereen tegelijk laten zien - ik snij het galletje voorzichtig open - en kijk- ja! Daar zit een larfje! Als de larven genoeg gegeten hebben gaan ze zich verpoppen. In de herfst vallen de blaadjes met de galletjes van de boom. Tegen de winter komen de nieuwe galwespen uit de galletje kruipen. En er is één plant die vaak door gal-insecten gebruikt wordt. Dat is de eik. Wetenschappers hebben meer dan 80 verschillende gallen ontdekt op eikenbomen. Want niet alleen galwespen kunnen zorgen voor gallen, er zijn ook soorten muggen, vliegen, luizen en mijten die hun eitjes leggen in bladeren. Gallen kunnen overal op de plant zitten. Op de takken, bladeren, bloemen en wortels!Kijk maar eens goed of je zelf ook gallen kunt vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428160 123 2033-05-18T03:33:00+00:00 21482 2006-09-20T22:59:00+00:00 yes no larve wesp blad https://schooltv.nl/video-item/opvang-van-vluchtelingen-hoe-worden-vluchtelingen-in-nederland-opgevangen 2024-01-11T17:10:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18382.w613.r16-9.25924b5.webp Opvang van vluchtelingen | Hoe worden vluchtelingen in Nederland opgevangen? Nederland laat niet veel immigranten meer toe. Maar mensen die uit hun land zijn gevlucht omdat hun leven er niet meer zeker is, sturen we niet zomaar terug. Zij kunnen in Nederland asiel aanvragen. Nederland biedt vluchtelingen onderdak. Net zolang tot ze veilig terug kunnen keren naar hun geboorteland. Als een vluchteling asiel aanvraagt wordt onderzocht of hij echt gevaar loopt in het land waar hij vandaan komt. Zo'n onderzoek kan heel lang duren. Tijdens het onderzoek worden de asielzoekers opgevangen in een asielzoekerscentrum. Als Nederland vindt dat een vluchteling geen gevaar loopt in eigen land, wordt hij of zij teruggestuurd. Sommige vluchtelingen willen dat niet en vluchten. Ze duiken onder ergens in Nederland. Ze zijn dan illegaal in ons land. De illegalen proberen te werken en onderdak te vinden, maar lijden een onzeker bestaan. Ze hebben geen vaste woonplek en kunnen elk moment hun baantje verliezen of op straat worden gezet. Ze hebben geen verzekering of uitkering en als de politie ze te pakken krijgt dan worden ze alsnog het land worden uitgezet.Er leven waarschijnlijk zo'n 100.000 illegalen in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428162 89 2033-01-19T11:59:00+00:00 37283 2006-12-17T23:59:00+00:00 yes no vluchteling asiel asielzoeker https://schooltv.nl/video-item/emigratie-vroeger-en-nu-hoe-is-het-om-je-te-vestigen-in-een-vreemd-land 2024-01-11T17:11:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18384.w613.r16-9.99f5d45.webp Emigratie vroeger en nu | Hoe is het om je te vestigen in een vreemd land? Vijftig jaar gelden gingen er heel veel mensen weg uit Nederland. Het waren emigranten. Zij emigreerden naar de Verenigde Staten, Canada, Australië, Nieuw Zeeland en naar Zuid Afrika. Er was een grote uittocht uit Nederland. Nederland moest worden opgebouwd na de verwoestende Tweede Wereldoorlog. Ook was er de dreiging van een nieuwe oorlog. Tussen de Sovjet Unie en de Verenigde Staten. Europa lag in de vuurlinie als er een oorlog zou komen. Mensen maakten zich zorgen over hun toekomst. Vooral mensen met jonge kinderen wilden weg. Ver weg van Europa om een nieuw bestaan op te bouwen. Voor veel mensen bleef het bij plannen, maar één op de twintig Nederlanders namen de grote stap. Ze gingen emigreren. De Nederlandse overheid hielp de vertrekkers met hun verhuizing. De vestigingslanden, stonden te springen om nieuwe mensen. Het waren grote landen, waar veel werk moest worden gedaan. Ze konden de nieuwe Europese werkkrachten dan ook goed gebruiken. Ook Australië was op zoek naar nieuwe mensen.Gezonde, jonge Nederlanders waren welkom. Als ze beloofden in Australië te komen werken, werd een deel van de overtocht door de Australische regering betaald. De emigranten hadden hoge verwachtingen. Aangekomen in het nieuwe land bleek de werkelijkheid echter minder rooskleurig dan was voorgesteld. Er waren heel veel emigranten en niet voor iedereen was er direct een baan. Veel emigranten kwamen in grote opvangkampen terecht in afwachting voor wat er komen zou. Toen de emigranten het opvangkamp eindelijk konden verlaten, moesten velen van hen hun eigen huis bouwen. Dat was de gewoonte in Australië. En nadat ze werk en een huis voor hun gezin hadden, wilden ze zich zo snel mogelijk aanpassen aan het Australische leven. Ze leerde Engels spreken en schrijven en Australische gewoontes en levensstijl aan te nemen. Maar thuis hielden ze vast aan Nederlandse gewoontes. Er werden Nederlandse verenigingen opgericht. Een Nederlandse krant werd uitgebracht, de "Dutch Australian Weekly". Niet alle Australiërs waren even blij met de komst van de emigranten. De emigranten gedroegen zich vaak on-Australisch. Er waren Australiërs die bang waren hun baan te verliezen aan de nieuwe emigranten. Het kwam regelmatig voor dat de nieuwelingen werden uitgescholden en gediscrimineerd. Integreren dat lukte niet iedereen. De helft van de emigranten kon moeilijk aarden. Ze keerden na korte of lange tijd uiteindelijk toch terug naar Nederland. Ze werden Remigranten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428164 212 2033-01-19T11:41:00+00:00 53573 2006-12-17T23:59:00+00:00 yes no Australië emigreren verhuizen buitenland https://schooltv.nl/video-item/immigratie-vroeger-en-nu-nieuwkomers-naast-autochtonen 2024-01-11T17:11:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18386.w613.r16-9.d430f60.webp Immigratie vroeger en nu | Nieuwkomers naast autochtonen Na de Tweede Wereldoorlog zijn veel mensen naar Nederland gekomen om hier een nieuw bestaan op te bouwen. Niet alleen vluchtelingen, maar ook mensen die op zoek waren naar welvaart en een beter leven. De mensen die naar ons land waren gekomen en hier zijn gebleven zijn immigranten. De immigranten kwamen vooral uit Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen. Suriname en Indonesië waren ex-koloniën van Nederland. Toen Indonesië onafhankelijk werd kwamen er Indische Nederlanders en Molukkers naar Nederland. Vlak voor de onafhankelijkheid van Suriname kwamen duizenden Surinamers naar Nederland. De Nederlandse Antillen en Aruba zijn Nederlandse koloniën geweest. Veel Antillianen komen naar Nederland om te studeren of te werken. Ze blijven dan vaak ook hier wonen. Allemaal mensen op zoek naar en een beter leven.In de jaren '60 en '70 kwamen er veel arbeidsmigranten naar Nederland. Ze kwamen vooral uit Marokko en Turkije. Nederland werd steeds welvarender. Er werd meer geproduceerd en er was veel werk te doen. In Nederland waren niet genoeg mensen om al het werk te doen. Vooral voor laaggeschoold werk waren arbeiders nodig. De Nederlandse overheid ging op zoek naar arbeiders uit andere landen. In de landen rondom de Middellandse zee was veel werkloosheid. Er waren genoeg mannen die wel wilde werken in Nederland. Ze konden in Nederland gaan werken. En?Als het werk gedaan was zouden ze weer terugkeren naar hun land, Het waren gastarbeiders. Maar velen keerden niet terug. Ze waren gewend geraakt aan het leven hier. In hun geboorteland was weinig welvaart en werk dus bleven ze in Nederland.Nog steeds komen er immigranten naar Nederland. De laatste jaren komt bijna de helft van de immigranten naar ons land omdat ze hier met hun gezin willen wonen of omdat ze trouwen met een Nederlander.De gastarbeiders uit de jaren zestig haalden vrouw en kinderen naar Nederland. Zo werd het gezin herenigd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428163 165 2033-01-19T11:52:00+00:00 71180 2006-12-17T23:59:00+00:00 yes no geschiedenis werk vluchteling immigreren https://schooltv.nl/video-item/vluchteling-saman-is-gevlucht-uit-iran 2024-01-11T17:08:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18388.w613.r16-9.1668910.webp Vluchteling | Saman is gevlucht uit Iran Hai, ik ben Saman en ik woon sinds kort in deze buurt. Dit is mijn huis. En dit is mijn kamer. En dit is een asielzoekerscentrum waar ik vroeger heb gewoond.Ik kom uit Iran. Ik woon 6 jaar in Nederland, ik heb bijna vijf en een half jaar in een asielzoekerscentrum gewoond en ik woon sinds kort in een gewoon huis. Ik was een kind, 11 jaar oud, ik wou alleen maar spelen, dat is wat kinderen willen. Maar op een dag, ik herinner me, dat ik naar huis kwam en mijn moeder zat te vertellen: "we gaan verhuizen" en al die dingen. En ze zei, dat we naar het buitenland zouden gaan. Ik dacht: "ja". Ik wist helemaal niet waar we naartoe, vrienden van mij zeiden: "ja, waar ga je naartoe?", "ga je naar Amerika?", dat is een beetje populair voor Iranezen. Maar ik dacht: "ik ga naar Europa", maar ik had geen idee, dat ik naar Nederland zou komen. Sinds ik Iran woonde, verhuisde ik constant. Het is een beetje raar, maar in mijn eigen land was ik ook een beetje een vluchteling. Ik heb nooit langer dan 2 jaar ergens gewoond. Ja, de politieke problemen voor mijn vader, ik weet niet wat hij allemaal gedaan had. Ik hoorde ook, dat hij opgepakt werd of misschien werd hij in de gevangenis gestopt. Ja, dat weet ik niet. Misschien zelfs tot de dood. Maar ja, je ziet vaak op tv wat er allemaal in Iran gebeurt. Het is heel ondergronds, niks is officieel en niemand mag ergens van weten. We werden ernaar toe gebracht door een menssmokkelaar of zoiets. Door hem werden we naar Zevenaar gebracht. Dat is waar je aankomt in Nederland, dat is voor de vluchtelingen en zo. En daarna wordt je gebracht naar een OC: oriëntatiecentra. Daar heb ik 8 maanden gewoond. En daarna zijn wij naar Rheden gebracht. Daar heb ik ook 3 jaar lang gewoond. Ook hele leuke dingen en erge dingen meegemaakt. Vandaar ben ik naar Nijmegen gegaan. Toen heb ik daar een jaartje gewoond. Toen weer terug verhuisd naar Rheden. In Rheden heb ik weer geloof ik een jaartje gewoond. Op een dag werd ik wakker en er stonden 6 politieagenten boven mijn hoofd. En ik herinner het me nog: hij maakte me wakker en hij zei: "niet bang zijn", "niet bang zijn". Ik dacht van mezelf: "hoe stupid kan je zijn?" weet je, "niet bang zijn", hij komt mijn eigen huis invallen en dan zegt hij tegen mij, dat ik niet bang moet zijn? Nou, hij zei: "ja, pak je spullen". We werden naar Rotterdam gebracht. Ze noemen het een uitzendcentra, maar dat is bullshit, het is gewoon een gewone gevangenis. We zouden teruggestuurd worden. We hebben zelfs een brief gekregen, dat er een vlucht was geboekt naar Teheran, dat we onze spullen moesten opruimen. Maar daarna kregen we te horen, dat er een rechtszaak aankomt, zeg maar een nieuwe procedure, de 3de procedure. En ja, toen heb ik telefonisch de mensen van Vluchtelingenwerk te woord gestaan. Ja, zij hebben echt veel voor mij gedaan. Ik denk dat ik zonder Vluchtelingenwerk nou in Iran zat. Ik heb 6 jaar gewacht. En ik moest nog terug. Ik heb gewoon geluk gehad. Wij hebben een verblijfsvergunning tot 2010. Maar wie weet wat er gebeurt tot 2010. Maar ik focus nu op 4 jaar zeker leven. Ja, dit is waar ik vroeger woonde, precies zo'n kamer met mijn moeder en 2 zusjes. Ja, zoals je ziet: een kleine ruimte met zijn vieren. Dat is ook niet echt prettig als je moet leren voor je proefwerk en al die dingen. Ja, dit is de keuken waar wij eten maakten. We delen hier die keuken gewoon met iedereen die in de gang woont, die moeten hier koken als ze het willen. Heel vaak zijn er ook problemen, er liggen hier bijvoorbeeld eieren en als iemand anders die pakt is dat niet netjes. Maar ja, dan moet je het gewoon niet daar leggen, maar omdat je zo weinig ruimte hebt is het een beetje het probleem hier. Hier is de recreatieruimte. Ik weet nog met het WK 2006, daar kwamen we allemaal kijken naar Nederland, naar al die mooie wedstrijden gewoon met zijn allen hier. Voor de rest ben ik hier niet echt vaak geweest. En ja, dat was het zo'n beetje. Het leven op een asielzoekerscentrum, kijk: aan de andere kant is het gewoon heel gezellig. Allerlei soorten mensen, maar ze hebben allemaal dezelfde problemen, dus uiteindelijk dan voelen ze elkaar toch wel aan. Ik heb geen idee of ik terugga naar Iran, dat weet ik niet. Ik zou het wel willen. Maar ja, je hoort zoveel dingetjes daar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428165 336 2033-01-11T08:31:00+00:00 27280 2006-12-22T08:52:00+00:00 yes no asiel verblijfsvergunning vluchteling https://schooltv.nl/video-item/verhuizen-tomas-verhuisde-van-amsterdam-naar-nieuw-vennep 2024-01-04T10:44:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18390.w613.r16-9.4cb935f.webp Verhuizen | Tomas verhuisde van Amsterdam naar Nieuw-Vennep Ik ben Tomas en dit is de buurt waar ik al bijna 3 maanden woon. Dit is het huis waar ik in woon. En dit is de woonkamer. Dit is mijn kamer. En dit is het huis waar ik vroeger woonde in Amsterdam. Vanaf mijn geboorte heb ik in Bos en Lommergewoond in Amsterdam. Daarna op mijn 2de verhuisde ik naar Osdorp. Ja, en sinds 3 maanden geleden woon ik in Nieuw-Vennep. Ja, in Amsterdam, het was er heel erg vies en zo. Hier is het veel schoner. Het leek ons hier gewoon beter dan in Amsterdam. We wilden al een hele tijd weg uit Osdorp. M'n moeder keek de hele tijd in woningkrantjes. Toen zei ze: "ja, dit huis en de buurt zijn leuk". Ik dacht: "ja, het is wel leuk, nieuw, allemaal nieuwe mensen".Het was niet echt leuk om in Osdorp te wonen, want daar kon je ook bijna niet naar buiten en als je eens een keertje iets leuks wilde doen moest je over de weg. Het was eigenlijk een beetje vies, want soms lag daar een zak met vuilnis die er helemaal niet hoorde. Dan lag er allemaal glas op de grond. En de huizen, die waren ook niet zo echt heel erg mooi. Boven ons woonden nog mensen, daarboven woonden nog mensen en daarboven woonden ook nog mensen. We hadden ook een tuin en al die mensen die boven ons woonden, die gooiden er ook allemaal dingen in, afval en zo. Het leek me een beetje saai hier eerlijk gezegd, het was ook een beetje kaal toen nog. Er stonden helemaal nog geen huizen. Als je rondkeek zag je ook alleen maar gras. Nee, ik dacht van: "wat moet ik hier, ik wil terug naar Osdorp!". Maar nu is het toch wel beter dan Osdorp. Een nieuwe buurt en iedereen hielp elkaar nog een beetje. "Ja, die zijn nieuw", dan denk ik: "dan ga ik effe met ze praten, dan worden we misschien vrienden". Ik liep gewoon een beetje door de buurt en dan zag ik wat mensen bijvoorbeeld voetballen of zo, en dan vroeg ik: "mag ik meedoen?". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428166 168 2033-01-11T08:17:00+00:00 33673 2006-12-21T23:59:00+00:00 yes no stad dorp verhuizen https://schooltv.nl/video-item/nieuwkomers-melisas-ouders-komen-uit-turkije 2024-01-11T17:08:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18392.w613.r16-9.6f52f6e.webp Nieuwkomers | Melisa's ouders komen uit Turkije Ik ben Melisa en dit is de buurt waar ik woon. En dit is de buurt waar mijn school staat. Dit is de school waar ik op zit. En dit is mijn klas. En dit is het huis waar ik woon. En dit is mijn kamer. Ik ben geboren in Nederland en mijn ouders zijn allebei in Turkije geboren. En de buurt waar ik woon, wonen ook veel mensen uit andere landen. En de school waar ik op zit, daar zitten toch ook heel veel Nederlandse kinderen op. Wat ik heb meegekregen van de Turkse cultuur is: de taal en natuurlijk de schoenen uittrekken voordat je naar binnen komt, het eten. Zo, eet smakelijk! Eet smakelijk. We eten niet zo vaak Nederlands. Thuis spreken we Turks en Nederlands, maar als we bij mijn opa of oma zijn, dan wordt er ook soms Koerdisch gepraat. Mijn opa en oma praten echt heel weinig Nederlands. Wel dat ze buiten iets kunnen zeggen of hoe laat het is, en "hoe gaat het?" en zo, dat kunnen ze wel. Het is bij ons bijvoorbeeld als we op visite gaan, naar mijn tante bijvoorbeeld, dan staan we ineens voor de deur. Ik denk dat je bij de Nederlandse mensen eerst moet bellen en daarna pas daarnaar toe kan gaan en dan ook nog zeggen of je blijft eten of niet. Mijn moeder was 15 toen ze naar Nederland kwam. Dat komt door mijn opa, want die moest hier komen werken. En daardoor is zij gekomen met haar zusjes en haar broertjes. En mijn vader, die moest trouwen met mijn moeder, dus daarom is hij hiernaartoe gekomen. Ik denk dat het heel moeilijk was voor ze, want het is hier in één keer heel anders. Ze woonden eerst in het dorp en ze hadden niet zoveel, en hier is dat gewoon normaal. Ik vind het niet echt moeilijk om Turks te zijn hier. Je komt uit Turkije en verder ben je gewoon hetzelfde vind ik dan. Je hebt hier Marokkaanse families en Turkse families, Surinaamse families, heel erg gemixt zeg maar. Mag ik één zo'n broodje? Deze buurt is erg gezellig vind ik en je hebt hier ook veel winkeltjes, dus als je iets nodig hebt, dan heb je het hier zo. Wat ik minder leuk vind aan deze buurt is, dat er veel criminaliteit is. Er wordt gestolen in de winkels en ik zou hier niet 's avonds laat op straat kunnen lopen. Dat zou ik niet durven ook. En de buurt waar mijn school zit, dat is een heel rustige buurt, een saaie buurt vind ik wel, die is echt Nederlands. Mijn school zit in Hilgersberg en daar zitten wel heel veel Nederlandse kinderen op. Daardoor heb ik veel meer Nederlandse vriendinnen. Ja, mijn moeder, die is heel erg kieskeurig in scholen en ze vond die school ook heel erg veilig. Ze vond het gewoon wel goed, dat het lekker ver is. Het leukste aan mijn school is, dat het klein is, dus je kent iedereen en ze gaan ook heel leuk met je om, en niet van: "ja, zij is Turks, dus daar moet je rustiger voor zijn", maar het is gewoon hetzelfde. Zoals ze met elkaar omgaan gaan ze ook gewoon met mij om. Op school voel ik me Nederlands en als ik thuis ben en bij familie en hier in de buurt, dan voel ik me wel echt Turks. Ja, ik denk niet, dat ik in Turkije zou wonen. Turkije is leuk om op vakantie te gaan, maar niet om daar te blijven wonen.Trouwen met een Turkse man? Ik denk, dat dat wel gebeurt! Ja, mijn moeder vindt natuurlijk, dat ik een man moet nemen van dezelfde stad en hetzelfde dorp, maar dat zit er niet in denk ik! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428168 308 2033-01-11T07:47:00+00:00 24626 2006-12-21T23:59:00+00:00 yes no allochtoon buitenland https://schooltv.nl/video-item/emigreren-erik-emigreerde-naar-noorwegen 2024-10-21T09:05:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18394.w613.r16-9.4c82f8d.webp Emigreren | Erik emigreerde naar Noorwegen Ik ben Erik en dit is het dorp waar ik woon: Fyresdal. Dit is mijn school en hier is mijn klas. Dit is ons huis. En dit is mijn kamer. Ik ben ongeveer 3 jaar geleden naar Noorwegen verhuisd en dat kwam eigenlijk doordat wij hier al zo vaak op vakantie waren geweest en we het altijd heel erg mooi vonden. En op een gegeven moment had mijn vader de kans om de winkel die hij had te verkopen en om hierheen te emigreren. En dat heeft hij toen bij ons thuis op tafel gegooid en eigenlijk iedereen was eigenlijk wel meteen positief. Ik zag het als iets nieuws om hier te gaan wonen, iets spannends, om nieuwe dingen te beleven. Een soort tweede leven zal ik maar zeggen. Gewoon opnieuw proberen een vriendenkring op te bouwen. En ja, natuurlijk sneeuw, dat is geweldig. Toen ik nog in Nederland woonde, toen had ik eigenlijk een slecht beeld van hoe het zou zijn om daar te wonen, want ik was er alleen nog maar op vakantie geweest hè. En dus viel het hier eerst wel een klein beetje tegen. Wat ik moeilijk vond in het begin dat was de taal en vrienden, wat ik in ieder geval miste. En meekomen in de lessen. In het Noors had ik eigenlijk niet zoveel problemen, want ze deden gewoon extra langzaam voor mij. Daar hielden ze echt heel veel rekening mee en ze deden het ook in het Engels en zo. Maar Noors leren, gewoon echt goed begrijpen en praten, dat was wel het moeilijkste denk ik. Typisch Noorse dingen die we al hebben overgenomen van de Noren die wij dus ook zelf doen: wij hebben nu bijvoorbeeld een hut, dat is een klein huisje in de bergen, gewoon primitief en gezellig. Dit is onze hut. Het ziet er misschien wel uit alsof we alles hebben hier, een bank en stoelen gewoon, maar ja, stroom: dat is één van de dingen die we niet hebben. Stromend water bijvoorbeeld hebben we ook niet. Dus dan halen we sneeuw van buiten en dat doen we dan in die pan, en die warmen we dan op op het vuur dat we zelf aansteken. En dit is de wc. En we hebben hier geen stromend water, dus er zit gewoon een gat in de grond en daar doe je gewoon je behoefte in. Nou, je kunt hier dus niet computeren of tv kijken of dat soort dingen, maar je kunt natuurlijk altijd naar buiten gaan om te skiën, snowboarden en natuurlijk van het prachtige uitzicht genieten.Een hobby van mij is jagen, je mag hier jagen vanaf je 14de als je maar de theorieproef gedaan hebt. Wat ik zo leuk vind aan jagen, dat is de spanning. Het is altijd weer leuk om 's ochtends te vertrekken en niet weten waar je 's middags mee thuiskomt. Mijn toekomst: ik denk, dat ik in Noorwegen blijf, want mijn vrienden en zo, die zitten natuurlijk in Nederland, maar die kunnen altijd op bezoek en zo. En het is hier gewoon heel erg mooi en ik heb het hier wel naar mijn zin. Ik heb veel vrienden, dus ik zit daar wel goed vind ik. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428167 230 2033-01-11T08:03:00+00:00 31033 2006-12-21T23:59:00+00:00 yes no Noorwegen verhuizen emigreren buitenland Scandinavië https://schooltv.nl/video-item/op-de-speelplaats-rennen-springen-huppelen-en-koppeltje-duikelen 2024-02-01T13:57:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18396.w613.r16-9.18267a7.webp Op de speelplaats | Rennen, springen, huppelen en koppeltje duikelen Ze gaan naar school! Ga je mee? Ah kijk nou es. Dat zijn de kinderen en daar is de juf. Ze zijn allemaal anders. Ja, allemaal anders. Wat gaan ze doen? Buiten spelen! Ohhh. Wat kunnen ze al veel, he? Nou. Ze bouwen, ze duikelen, ohhhohhh! Ja, ze gooien en ze vangen. En ze trekken. En ze springen, ohhohhh. En ze zwaaien! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428179 91 2033-05-18T03:33:00+00:00 9171 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no bewegen lichaam spelen https://schooltv.nl/video-item/alcohol-en-het-verkeer-rijden-met-een-slok-op-is-gevaarlijk 2024-01-10T15:17:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18398.w613.r16-9.03d52a4.webp Alcohol en het verkeer | Rijden met een slok op is gevaarlijk Per jaar gaan er gemiddeld 75 jongeren tussen de 18 en de 24 dood. Omdat ze deelnemen in het verkeer onder invloed van drank. Alcohol en verkeer is een zeer slechte en zelfs bijzonder riskante combinatie. Al bij een kleine hoeveelheid alcohol kan het misgaan. Je hersenen staan zo snel onder invloed dat je overmoedig wordt en denkt dat je nog wel goed kan rijden maar niets is minder waar. Je bent een gevaar op de weg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428169 103 2033-01-10T09:52:00+00:00 15701 2006-12-21T23:59:00+00:00 yes no verkeer alcohol overlijden https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-regelsysteem-invoer-verwerking-uitvoering-en-terugkoppeling 2024-01-04T10:44:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18400.w613.r16-9.8825e09.webp Hoe werkt een regelsysteem? | Invoer, verwerking, uitvoering en terugkoppeling Hoeveel auto's worden hier gespoten op een dag? Wij kunnen elke 80 seconden een body spuiten. En op het moment is het zo, dat we ongeveer 300 auto's per dag spuiten. Bij de spuitrobot bestaat het invoerblok uit een camera die precies waarneemt waar de carrosserie staat. Het verwerkingsblok berekent hoe de robotarmen hun bewegingen daaraan moeten aanpassen. En het uitvoerblok bestaat hier uit 6 samenwerkende robotarmen waarvan 4 met spuitkoppen zijn uitgerust.Invoer, verwerking, uitvoering, dat is het stramien van elk automatisch systeem. Het is mogelijk om na de uitvoering informatie terug te koppelen naar de invoer. Het resultaat van de actuator wordt dan waargenomen door de sensoren. En dat noem je een "regelsysteem". Hier zijn bijvoorbeeld 4 robots tegelijk bezig uit te zoeken waar de wielnaaf en de astappen zich bevinden. Een robot draait het wiel in de juiste positie en plaatst het vervolgens op de wielnaaf. De stand van het wiel en de wielnaaf wordt dus waargenomen door de sensor. En wanneer het wiel niet correct staat, wordt het aangepast. Ondertussen legt een volgende robot alvast de moertjes klaar voor het volgende wiel. Stel, dat ik een moer weghaal, dan neemt een sensor dat waar en wordt dat doorgegeven. Er wordt dan geen nieuw wiel klaargezet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428178 95 2033-01-30T11:23:00+00:00 10089 2006-12-20T23:59:00+00:00 yes no robot invoer auto sensor https://schooltv.nl/video-item/versnelling-wat-maakt-de-skydive-spannend 2024-01-04T10:44:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18402.w613.r16-9.b3a743f.webp Versnelling | Wat maakt de Skydive spannend? Als iets spannend is, dan ga je gillen. Hoe harder je gilt, hoe spannender het is. Dames, zijn jullie al in de Skydive geweest? Nee. Nee. Mooi, dan gaan we dat testen met een decibelmeter! Het is duidelijk, dat de thrill van deze attractie ligt bij het naar beneden storten. Tijdens dat deel gaf de decibelmeter de hoogste waarde aan. Deze attractie is vergelijkbaar met een slingerbeweging. We tekenen de hoogte van het harnas als functie van de tijd. De richting van de raaklijn aan deze grafiek geeft de snelheid van het harnas. Op het hoogste punt keert de bewegingsrichting om. De snelheid is hier even 0. De raaklijn aan de snelheid geeft op zijn beurt de versnelling. Bij de maximale snelheid is de richtingscoëfficiënt van de raaklijn 0. De versnelling is hier dan ook 0. Bij een snelheid 0 is de richtingscoëfficiënt van de raaklijn maximaal. De versnelling is hier dus ook maximaal. Dit is op het hoogste punt. Op dit punt gaf de decibelmeter de hoogste waarde aan. Het is dus niet de snelheid die het spannend maakt, maar de versnelling. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428177 103 2033-01-30T11:16:00+00:00 5188 2006-12-20T23:59:00+00:00 yes no grafiek snelheid decibel achtbaan https://schooltv.nl/video-item/alcohol-en-seks-gaat-dat-samen 2024-01-16T15:35:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18404.w613.r16-9.7cc6605.webp Alcohol en seks | Gaat dat samen? Als je alcohol drinkt merk je dat je meer zin krijgt in seks. Maar na een paar glazen krijgen jongens minder snel een stijve. Vaak word je van het drinken van alcohol een stuk losser. Het kan zijn dat je dan veel eerder met iemand het bed in dan je in nuchtere toestand zou doen. En wat dacht je van het gebruik van een condoom. Als je gedronken hebt denk je sneller, laat maar zitten. Zit je achteraf niet alleen met een kater, maar ook met een geslachtsziekte. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428175 44 2033-01-10T08:43:00+00:00 149544 2006-12-21T23:59:00+00:00 yes no alcohol condoom seks geslachtsziekte https://schooltv.nl/video-item/volgsysteem-voor-zwemmers-hoe-kom-je-het-snelst-aan-de-overkant 2024-01-04T10:44:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18406.w613.r16-9.16dd63d.webp Volgsysteem voor zwemmers | Hoe kom je het snelst aan de overkant? In dit zwembad worden voor beeldanalyse 13 camera's gebruikt. Om de start te registreren staat er 1 camera boven water en nog een camera onder het startblok. Vervolgens wordt de baan van een zwemmer gevolgd met 11 onderwatercamera's. De bewegingen van de zwemmer verspringen. Dit komt, omdat het beeld steeds door een volgende camera overgenomen wordt. Voor een goede analyse heb je een vloeiende beweging nodig. Daarom zijn alle camera's aangesloten aan de computer. Er is software ontwikkeld waarmee de overlap tussen 2 camera's omgezet kan worden in 1 vloeiend beeld. Dat beeld moet dan natuurlijk zoveel mogelijk overeenkomen met de werkelijkheid. Als je in het water kijkt zie je, dat voorwerpen vervormen. En die camera's onder water staan ook nog eens achter plexiglas. Er moet dus rekening gehouden worden met de brekingsindex van water, plexiglas en lucht. Al deze factoren zijn aangepast met speciale lenzen en speciale software, zodat er uiteindelijk een goed en realistisch beeld ontstaat van de zwemmer. "Een mooie, strakke, constante beenslag! Hartstikke mooi! Het ziet er prima uit! Blijf goed stuwen, blijf goed duwen achter. Hé Roxanne, hartstikke mooi! Ik heb mee gekeken bij de onderwaterbeelden en gelijk wat me opviel is, dat je wat rechter in het water zou moeten liggen. Dat kan beter en heel simpel door beter je benen te gebruiken. Dus ik wil graag een mooie constante beenslag zien." Marcel, je bent coach van de Nationale Jeugdzwemploeg en je maakt gebruik van dit systeem: hoe gebruik je het? Nou, we gebruiken dit systeem in de dagelijkse praktijk in de trainingen om continu zeg maar de techniek van de sporter te evalueren, kijken hoe het daarmee staat, want we zijn constant bezig om, nou ja, techniekverbeteringen te realiseren. Wat kun je allemaal doen met dit systeem? Je kan van alles doen: beeldje voor beeldje, vertraagd afspelen, je kan 2 beelden naast elkaar zetten en die vergelijken met elkaar. Je kan hoeken zichtbaar maken, afstanden berekenen, lijnen trekken. Ja, het is gewoon een heel handig hulpmiddel om sporters inzichtelijk te maken wat ze in het water doen. En waarom is het belangrijk om dat inzichtelijk te maken? Nou, in zwemmen draait het om snelheid hè, de snelste zwemmer, die wint. En de grootste tegenwerking die je kan ondervinden met water is die van het water. Hè, de weerstand. En dat wordt bepaald door het frontaal oppervlak van de sporter. Ja, dus we zijn constant bezig om manieren te zoeken om dat frontaal oppervlak te verkleinen. Als je een wedstrijd wil winnen, waar moet je dan rekening mee houden?Belangrijk is, dat je efficiënt met je energie omgaat. Je hebt maar 1 potje energie voor de hele race, daar moet je het mee doen. En waar het een beetje om gaat is, dat je zo gelijkmatig mogelijk zwemt. Vanuit de Eerste Wet van Newton weten we, dat een gelijkmatige snelheid het meest efficiënt is en we weten ook, dat in een slag heb je heel veel snelheidswisselingen, dus we zijn ook continu op zoek naar mogelijkheden om dat te verbeteren. Stel, dat we het frontaal oppervlak van Roxanne zouden vergroten, denk je, dat ik het dan kan bijhouden?Ja, als je bij Roxanne het frontaal oppervlak nou genoeg vergroot, ja, dan heb je absoluut een kans! Okay, ik ga het proberen!Goed, succes!Het ziet er goed uit. Je hebt een enorm dik pak aan, deze doen we er nog bij. Dan gaan we een wedstrijdje doen. Kijken of ik kan winnen van je! Op uw plaatsen. Af! Ja, okay. Gewonnen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428176 289 2033-01-30T11:12:00+00:00 3568 2006-12-20T23:59:00+00:00 yes no snelheid zwemmen coach https://schooltv.nl/video-item/de-weg-van-alcohol-wat-doet-alcohol-in-je-lichaam 2024-01-04T10:44:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18408.w613.r16-9.849e3bc.webp De weg van alcohol | Wat doet alcohol in je lichaam? Alcohol is een stof die je lichaam verdooft. Als je wel eens gedronken hebt, heb je dat gemerkt. Als je alcohol drinkt gaat het via je mond en je slokdarm naar je maag. Daar gebeurt er bijna niets mee. Het gaat vrijwel onverteerd naar je darmen en in je dunne darm wordt het in je bloed opgenomen. Omdat je bloed door je hele lijf stroomt komt die alcohol dus overal. Het heeft dan invloed op je lever, nieren en je hersenen. Die hersenen merken meteen dat je gedronken hebt. Er gaan veel bloedvaten naar je hersenen en daarom komt daar veel alcohol in terecht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428174 40 2033-01-10T08:47:00+00:00 50060 2006-12-21T23:59:00+00:00 yes no alcohol nier lever hersenen https://schooltv.nl/video-item/van-aangeschoten-tot-laveloos-verschillende-fases-van-dronkenschap 2024-01-04T10:44:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18410.w613.r16-9.7413e40.webp Van aangeschoten tot laveloos | Verschillende fases van dronkenschap Na 1 glas voel je je ontspannen en minder verlegen en je krijgt een lekker warm gevoel. Na een glas of vier veranderen je stemming en je gedrag. Je krijgt minder remmingen en je geheugen wordt minder. Na zeven glazen of meer word je wordt emotioneler, je overschat jezelf, je kunt situaties minder goed beoordelen en je reactievermogen loopt terug. Je gaat dubbelzien en zweten. En? grote kans dat je misselijk wordt. Na een glas of 15 raken al je zintuigen verdoofd. Alles wat je hoort en ziet dringt nauwelijks tot je door. Na 20 glazen, voor sommigen nog veel minder, vertragen je ademhaling en je polsslag zo erg dat je kans hebt bewusteloos te raken. Je kunt ook in een coma raken en zelfs doodgaan omdat je ademhaling stopt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428173 117 2033-01-10T08:52:00+00:00 27388 2006-12-21T23:59:00+00:00 yes no bier bewusteloos dronken aangeschoten drinken alcohol https://schooltv.nl/video-item/van-bier-tot-mixdrankjes-welke-soorten-alcoholhoudende-dranken-zijn-er 2024-01-04T10:44:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18412.w613.r16-9.751d36d.webp Van bier tot mixdrankjes | Welke soorten alcoholhoudende dranken zijn er? Alcohol is gif. Als je een glas pure alcohol zou drinken, ga je dood. Je drinkt alcohol daarom verdund. Er zijn vier soorten alcoholhoudende dranken: wijn, sterke drank en alcohol pops. Dit zijn gemixte drankjes zoals breezers. En dan heb je natuurlijk nog bier....Er zit best een groot verschil in alcohol- percentages tussen verschillende drankjes. Maar het gaat erom uit welk glas je ze drinkt. Dus wanneer je elk drankje drinkt uit het daarvoor bestemde glas, dan weet je hoeveel alcohol je binnen krijgt. In een mixdrankje zit trouwens meer alcohol dan in een glas bier. Trendy flesjes in vrolijke kleuren. Ze staan leuk zo achter de bar en drinken lekker weg. Ze zien eruit als een sapje en smaken naar limonade. Maar er zit wel een flinke dosis sterke drank in. De populaire mixdrankjes als Bacardi breezer, smirnoff ice of pasoa jus!!!. Je hebt verschillende soorten mixdrankjes: premixen postmixen en shooters. En deze mixdrankjes zijn gevaarlijker dan je denkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428172 107 2033-01-10T09:57:00+00:00 18335 2006-12-21T23:59:00+00:00 yes no drank bier alcohol https://schooltv.nl/video-item/alcohol-en-gezondheid-van-alcohol-word-je-dik-en-krijg-je-gaatjes 2024-01-10T15:16:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18414.w613.r16-9.ad6cf33.webp Alcohol en gezondheid | Van alcohol word je dik en krijg je gaatjes Naast alcohol zitten in drank water, kleur- en smaakstoffen en heel veel calorieën. In mixdrankjes zit veel zuur en suiker. Daardoor kan je tandglazuur verdwijnen. Je tanden en kiezen worden kwetsbaarder. Hierdoor kun je kiespijn krijgen of erger, rotte tanden. Dus als je die stralende glimlach wil houden.... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428171 64 2033-01-10T09:48:00+00:00 23105 2006-12-21T23:59:00+00:00 yes no tand alcohol gewicht zuur calorie gebit https://schooltv.nl/video-item/katelijns-kerstmisboom-wat-is-kerstmis 2024-01-04T10:44:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18418.w613.r16-9.96e47f8.webp Katelijns Kerstmisboom | Wat is kerstmis? Katelijn en met haar moeder, vader en grote broer bereiden zich voor op het Kerstfeest. Met haar vader mag Katelijn een Kerstboom uitkiezen, maar versieren? Dat mag ze niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428180 275 2033-05-18T03:33:00+00:00 44941 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no kerst kerstbal december boom https://schooltv.nl/video-item/kernfusie-hoe-werkt-een-kernfusiereactor 2024-01-04T10:44:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18420.w613.r16-9.0edd03e.webp Kernfusie | Hoe werkt een kernfusiereactor? Hier in Culham, in Engeland, staat 's werelds grootste kernfusiereactor: de Joint European Torus, ofwel: JET. In de JET fuseren isotopen van waterstof, nl.: deuterium en tritium. Hierbij ontstaat helium en er komen neutronen vrij, en heel veel energie. Om de fusiereactie op gang te houden is een temperatuur nodig van 150 miljoen Kelvin, nog warmer dan op de zon! Bij deze temperatuur gaan de elektronen en kernen los van elkaar bewegen en vormen een gas van geladen deeltjes. En dat gas noem je "plasma". En dat ken je bijvoorbeeld van de plasma-tv een tl-buis. Hier blaast het plasma normaalgesproken doorheen. Dat plasma mag de wand niet raken, want dan zou het afkoelen en zou het fusieproces stoppen. Daarom wordt het in bedwang gehouden met enorme magneten. Plasma in een buis heeft een begin- en een eindpunt. En dan treedt er dus ook eindverlies op en dat hebben ze hier opgelost door het plasma in dat magnetisch veld in een donutvorm te sluiten. Een simpele oplossing, want je hebt geen begin meer en geen einde. Om kernfusie te optimaliseren worden er elke dag allerlei experimenten gedaan. En hier bevindt zich het hart van die experimenten: de controlroom. Kunnen wij even een kijkje nemen? Ja, ook nu worden er experimenten gedaan, dus we moeten een beetje stilletjes zijn, oké?Dus het bewijs is er: kernfusie werkt? Ja, kernfusie werkt echt. En elke dag bereiken we hier op JET condities waarbij kernfusie plaatsvindt. Elke dag bereiken we hier temperaturen van 150 miljoen graden Kelvin. Alleen is het zo hier op JET, dat het nog erg veel energie kost om die temperatuur te bereiken: meer dan de fusieprocessen opleveren. Het doel is nu om een reactor te bouwen die netto energie gaat opleveren en dat wordt ITER die we in Zuid-Frankrijk gaan bouwen. ITER wordt 2½ keer zo groot en zal een vermogen 15 keer zoveel opwekken. Dat is genoeg om het plasma zelf in stand te houden.Bestaat er de kans, dat de toren onder zo'n druk komt te staan dat ie ontploft? Bij 150 miljoen graden Kelvin, dat is een hoge temperatuur, maar het aantal deeltjes wat we hebben is wel een miljoen keer zo laag als in lucht en druk is het product van temperatuur maal het aantal deeltjes, en dan komen we toch weer gewoon op een Atmosfeer uit. En dat kan niet ontploffen. Wat is nou het voordeel van kernfusie?Er zijn een aantal voordelen. Een groot voordeel is, dat er geen CO2, kooldioxide, opgewekt wordt, dus er is geen bijdrage aan klimaatverandering. Een ander voordeel is, dat de brandstof, deuterium en tritium, erg wijdverbreid beschikbaar is. En nog een ander voordeel is: kernfusie inherent veilig. Er kunnen geen ontploffingen ontstaan zoals we net al besproken hebben. Ik kan me bijna niet voorstellen, dat er geen nadelen zijn? Het grootste nadeel is natuurlijk, dat kernfusie nog niet op commerciële schaal beschikbaar is. En daarom doen we hier ook onderzoek. En een ander nadeel is de radioactiviteit. Nu is het bij kernfusie zo, dat bij de reactie zelf geen radioactiviteit wordt opgewekt, want het product is namelijk helium en helium is niet radioactief. Wat er wel gebeurt is, dat de reactorwand zelf radioactief wordt. Nu kunnen we die wand zo kiezen, dat als die radioactief wordt, dat ie maar van korte tijd radioactief blijft. En we kunnen het zo doen, dat ie binnen 100 jaar weer teruggevallen is tot een niet-radioactieve wand. Ben je er echt van overtuigd, dat kernfusie de energiebron van de toekomst is? Nou, als kernfusie gaat werken op commerciële schaal, zal het zeker een zeer belangrijke rol spelen in de toekomst. De energie die geproduceerd wordt bij de fusiereactie zal gebruikt worden om de temperatuur zo hoog mogelijk te houden. De neutronen die vrijkomen gaan door de wand heen en worden afgeremd in water. Hierbij ontstaat stoom en daarmee kunnen we weer elektriciteit opwekken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428181 236 2033-01-30T11:04:00+00:00 11752 2006-12-20T23:59:00+00:00 yes no reactor kernfusie https://schooltv.nl/video-item/halfweg-de-trap 2024-01-31T08:09:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18422.w613.r16-9.c126cd0.webp Halfweg | De trap Een leuk gedichtje over trappenlopen; Een trap is toch een wonderlijk ding; als je halverwege de trap bent, ben je dan al boven? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428182 114 2033-05-18T03:33:00+00:00 3754 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no gedicht trap https://schooltv.nl/video-item/gamma-camera-van-molybdeen-naar-technetium 2024-01-04T10:44:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18424.w613.r16-9.bce3d5e.webp Gamma camera | Van molybdeen naar technetium In dit plaatje zit verrijkt uranium. In de reactorkern worden zulke plaatjes geplaatst en die worden beschoten met vrijgekomen neutronen. Daardoor splijt het uranium en ontstaat er o.a. het radioactieve splijtingsproduct molybdeen. Na het bestralen worden al die plaatjes in deze met lood beklede stalen container geplaatst en met de vrachtwagen naar een andere hal gereden. Die plaatjes, die komen hier binnen en die radioactieve splijtingsproducten worden dan opgelost in natronloog waardoor ze het molybdeen kunnen gaan zuiveren. En vervolgens wordt dan stap voor stap in verschillende cellen met allemaal chemische processen het molybdeen steeds verder gezuiverd. Het molybdeen, dat is hoogradioactief, dus die werknemers hier, die worden beschermd met hele dikke wanden en ze kijken door dat extreem dikke glas. En door speciale armen hoeven ze zelf het radioactieve materiaal nooit aan te raken. Het molybdeen is gezuiverd en wordt dan naar deze hal getransporteerd. En dit hier is een farmaceutische productieruimte en vandaar, dat ik zo'n kapje op moet in verband met mijn baard. Kunt u me vertellen wat hier precies gebeurt? Wat wij hier doen op deze farmaceutische productieafdeling is het gezuiverd molybdeen zo formuleren en dan over deze kolom leiden, dat het molybdeen blijft zitten op deze kolom. Op dat moment hebben we het molybdeen van een vloeibare vorm in een vaste vorm. Dan zit het molybdeen daarin en wat kunnen we daar dan mee? Het molybdeen heeft de fysieke eigenschap, dat het in het vervalproces technetium produceert. Molybdeen heeft een halveringstijd van 66 uur en technetium van 6 uur. Technetium is datgene waar onze klanten, de ziekenhuizen, in geïnteresseerd zijn. De container met het molybdeen, de zogenaamde koe, die is inmiddels gearriveerd in het ziekenhuis en hier worden dan vervolgens de injecties klaargemaakt? Ja, eerst moeten we natuurlijk beginnen met het technetium uit die koe te krijgen. En dat technetium gaan we gebruiken om allerlei verschillende stoffen die we in het lichaam zouden willen vervolgen, zichtbaar te maken voor onze camera. En wat voor stofjes gaan jullie gebruiken? Nou, bijvoorbeeld fosfaat. Fosfaat is een stof dat opgenomen wordt in het bot en als wij het bot willen afbeelden, dan nemen we wat fosfaat, plakken daar technetium aan en zo kunnen we met onze camera dat fosfaat vervolgen. Is het nou zo, dat een patiënt na injectie radioactief is?Ja, gelukkig wel, want anders zouden we niet kunnen vervolgen. Het is juist die radioactiviteit die onze camera opvangt en daar een plaatje van maakt. En hoe lang is een patiënt dan radioactief, is dat weken of dagen? Nee, gelukkig niet. Technetium heeft een halfwaardetijd van 6 uur, dat betekent, dat vanzelf de radioactiviteit iedere 6 uur halveert. En verder is het nog zo, dat het technetiumfosfaat, als we het daarover hebben, via de nieren gedeeltelijk ook het lichaam uitgewerkt wordt. Het metastabiele technetium vervalt spontaan. Bij ieder atoom wat vervalt komt een flits van gammastraling vrij. De gammafotonen ontstaan ergens in het lichaam. De camera is zo ingericht, dat hij alleen loodrecht invallende fotonen waarneemt. Een zogenaamde loden collimator houdt schuin invallende straling tegen. Doorgelaten fotonen veroorzaken lichtflitsen op een kristalplaat achter de collimator. Punt voor punt ontstaat zo een afbeelding van de stralingsbron. Hier zien we botscans van eenzelfde patiënt en van een halfjaar geleden, en eentje nu. En ik denk, dat het heel goed te zien, dat we nu een heleboel vlekken zien die we de vorige keer dus niet zagen. En die zwarte vlekken, zijn dat ook de plekken waar gammastraling wordt uitgezonden?Ja, eigenlijk wordt hier overal gammastraling uitgezonden, maar dit is een normaal beeld: dit herkennen wij als een normaal beeld. Maar al deze rare stippen die verspreid in het skelet zitten, dat is abnormaal. En hiervan weten we, dat het heel goed past bij uitzaaiingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428183 302 2033-01-30T11:27:00+00:00 8407 2006-12-20T23:59:00+00:00 yes no camera gamma straling https://schooltv.nl/video-item/binaire-stelsel-bij-digitalisering-heel-veel-nullen-en-enen 2024-01-04T10:44:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18426.w613.r16-9.1b1188b.webp Binaire stelsel bij digitalisering | Heel veel nullen en enen Hier bij Beeld en Geluid ligt meer dan 700.000 uur aan beeld- en geluidsmateriaal opgeslagen. Het complete archief van de Publieke Omroep. Een eeuw muziek op wasrollen, platen en cd's en meer dan 60 miljoen meter film. Al deze informatie neemt behoorlijk ruimte in beslag. Voor de digitalisering moesten de materialen hier bekeken worden, omgezet, met de post verstuurd of worden opgehaald. Tot in de jaren '80 de mogelijkheid om tekst, spraak, muziek, foto en video om te zetten in een reeks nullen en enen een ware revolutie veroorzaakt. Digitalisering van signalen is een onmisbare stap in de communicatietechnologie. Het maakt signalen hanteerbaar voor de computer. Maar hoe werkt dat eigenlijk? Een analoog-digitaal-omzetter meet de grootte van een signaal met vaste tussentijden. Bij geluid is dat 44.000 keer per seconde. De signaalgrootte wordt digitaal weergegeven met een binair getal dat uit een serie nullen en enen bestaat. Een binair getal heeft als bouwstenen enen, tweeën, vieren, achten enz. De waarde 9 bijvoorbeeld heet in het binaire stelsel "1 0 0 1", nl.: 1 x 1, 0 x 2, 0 x 4 en 1 x 8, samen 9 dus.In deze kasten worden de banden gescand door robots. Daarna wordt al het oude beeld- en geluidsmateriaal geëncodeerd. Er worden dus digitale bestanden van gemaakt. Deze nemen veel minder ruimte in en de kwaliteit blijft langer goed. Deze digitale pakketjes kunnen razendsnel verstuurd worden door kabels, met wel 1 giga bite per seconde. En voor een speelfilm duurt dat ongeveer 4 minuten. Analoge signalen worden voortdurend gedigitaliseerd en weergegeven in binaire getallen. Miljoenen, miljarden reeksen nullen en enen per seconde. Ook computers denken en communiceren, maar dan in 1 en 0: "aan" en "uit". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428184 129 2033-01-30T10:58:00+00:00 10776 2006-12-20T23:59:00+00:00 yes no binair computer digitaal analoog https://schooltv.nl/video-item/energieomzetting-bij-een-achtbaan-van-zwaarte-energie-naar-kinetische-energie 2024-01-04T10:44:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18428.w613.r16-9.8ab2d98.webp Energieomzetting bij een achtbaan | Van zwaarte-energie naar kinetische energie Dit is de Goliath, de hoogste achtbaan van Nederland. De 1ste top ligt al op 46,8 meter en die hoogte zorgt ervoor, dat de wagentjes enorme snelheden kunnen bereiken.Een karretje dat omhoog getakeld wordt krijgt daardoor extra zwaarte-energie. Op het hoogste punt A, op 46,8 meter hoogte, heeft het karretje maximale zwaarte-energie, maar nauwelijks snelheid. Dan wordt het wagentje losgelaten. De zwaarte-energie wordt omgezet in kinetische energie en de maximale waarde daarvan wordt in punt B bereikt. De snelheid is hier toegenomen tot 106 kilometer per uur. Vanaf daar wordt kinetische energie weer omgezet in zwaarte-energie. Het karretje glijdt omhoog waarbij het nét voldoende snelheid heeft om op punt C te komen. Deze 2de top is met 35,2 meter minder hoog dan de 1ste, want hoewel men de wrijving bij achtbanen zo laag mogelijk probeert te maken, gaat er altijd energie verloren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428185 69 2033-01-30T11:19:00+00:00 28399 2006-12-20T23:59:00+00:00 yes no achtbaan energie kinetisch https://schooltv.nl/video-item/spin-en-schildpad-onder-water-boven-water 2024-02-01T13:27:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18430.w613.r16-9.dc881d7.webp Spin en schildpad | Onder water, boven water Spin had verrukkelijk gekookt. Hij watertandde bij het idee, dat hij alles in zijn eentje op zou eten. Maar juist toen Spin zijn 1ste hap wilde nemen, werd er op de deur geklopt. Het was Schildpad. Hij had uren gelopen en was stoffig en moe. Hij vroeg: "mag ik even bij jou uitrusten, Spin, en een glaasje water drinken?". Schildpad wilde meteen aanschuiven, maar Spin zei: "kijk eens hoe stoffig je er uitziet, zo kun je niet aan tafel, ga eerst maar een bad nemen in de baai". Toen Schildpad terugkwam, had Spin alvast een hapje genomen. En streng zei hij: "Schildpad, dat gaat niet, kijk eens naar al dat zand aan je poten, wij spinnen eten nooit met vieze poten, ga ze maar weer wassen en loop dan voorzichtig op je tenen terug door het gras".Maar ja, voorzichtig op zijn tenen lopen ging bij Schildpad wel heel langzaam. Dus toen hij eindelijk weer bij Spin aankwam, waren zijn poten wel schoon, maar het eten was op! Spin had alleen wat kruimels voor hem overgelaten. Arme Schildpad!De volgende dag ging Spin boodschappen doen op de markt. Opeens ontdekte hij, dat hij geen geld bij zich had en zo kon hij geen eten kopen. Zou Schildpad hem wat geld willen lenen? "Nee", zei Schildpad, "ik heb een veel beter idee: ik heb net gekookt en nu nodig ik jou uit om mee te eten, kijk, daar woon ik en de tafel is al gedekt!". Hij plonsde het water in en Spin sprong hem achterna. Maar hoe hij ook zijn best deed, Spin kon niet op de bodem terechtkomen. Hij was niet zwaar genoeg, hij bleef drijven. En zijn maag rommelde. Dus hij móest wil zinken om aan tafel te komen. Hij rende naar huis en pakte zijn jas, alle zakken van de jas stopte hij vol met stenen en toen haalde hij diep adem en dook."Maar Spin", zei Schildpad, "wie gaat er nou aan tafel met zijn jas aan, wij schildpadden doen dat nooit hoor!". "Oh, neem me niet kwalijk", zei Spin en zonder na te denken trok hij zijn jas uit. Arme Spin! Hij steeg op en dreef steeds verder van al het lekkers af. Schildpad lachte smakelijk en begon te eten. "Ja, Spin, wie slechts kruimels zaait, zal geen taarten oogsten, hahahaha!". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428186 165 2033-05-18T03:33:00+00:00 57789 2006-12-18T23:59:00+00:00 yes no prentenboek schildpad eten spin https://schooltv.nl/video-item/de-voc-in-batavia-een-gevecht-om-specerijen 2024-01-04T10:44:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18432.w613.r16-9.46f6244.webp De VOC in Batavia | Een gevecht om specerijen Batavia: hét centrum van de VOC in Azië. Het ligt heel centraal in Indië, op het eiland Java. In de 17de eeuw worden alle VOC-vestigingen in Azië vanuit Batavia bestuurd. Opvallend is het indrukwekkend kasteel op het eiland. Daarin zetelt de hoge regering van de VOC, met als belangrijkste man de 'gouverneur-generaal'. In de haven van Batavia is het een komen en gaan van schepen, volbeladen met goederen: kleine inheemse schepen uit de buurt, maar ook grote VOC-schepen die uit Nederland komen, of net terug zijn uit een andere VOC-vestiging in Azië. In de beginjaren koopt de VOC specerijen in Batavia in ruil voor goud en zilver. Maar dat is een dure grap en bovendien: hoe kom je aan zo veel goud en zilver? De VOC besluit daarom om het anders te gaan doen. Het bedrijf sticht nieuwe handelsposten langs de kusten van India, China en Japan. De VOC wil niet alleen meer handelen tussen Europa en Azië, maar ook tussen de verschillende landen in Azië onderling. Door op meerdere handelsposten spullen te kopen en te verkopen, kan de VOC de winst steeds hoger maken. Een voorbeeld: met zilver uit Europa koopt de VOC elk jaar tienduizenden hertenvellen in Siam, ofwel Thailand.Die hertenvellen vérkopen ze met enorme winst aan Japan, die ervoor betaalt met goud, zilver en koper. Dit geld gebruikt de VOC om in India textielproducten te kopen, die ze vervolgens weer verkopen aan de Indonesische eilanden. De mensen daar zijn namelijk dol op textiel en ruilen het graag om voor specerijen. De VOC neemt die specerijen vervolgens mee naar Amsterdam, en krijgt er daar heel veel geld voor. Een voorbeeld van specerijen die populair zijn, zijn nootmuskaat en foelie; ze zijn alleen te krijgen op de Indonesische Banda-eilanden. Om te zorgen voor zo min mogelijk handelsconcurrentie, sluit de VOC een deal met de Banda-eilanden: als deze eilanden hun specerijen alléén aan de VOC verkopen, krijgen ze van de VOC rijst en kleding. Maar al snel blijkt dat de VOC de overeenkomst niet nakomt; ze levert veel te weinig rijst. De Bandanezen krijgen honger en gaan - tegen de afspraak in - toch zaken doen met anderen. De VOC is daar woedend over. VOC-baas Jan Pieterszoon Koen trekt vanuit Batavia met een groot leger naar de Banda-eilanden om ze een lesje te leren. Hij richt een gruwelijke slachting aan. Zijn troepen moorden bijna de hele bevolking uit. Een pikzwarte bladzijde in het geschiedenisboek van de VOC... Als Jan Pieterszoon Koen dan helemaal de macht heeft over de Banda-eilanden, maakt hij er één groot nootmuskaatgebied van. Hij weet nu zeker dat alleen de VOC deze dure specerijen heeft. Smokkelaars en alle anderen die dit VOC-recht ontduiken, worden gestraft. Om de handel te beschermen bouwt de VOC grote forten en schansen. Overal staan kanonnen - klaar om te schieten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428187 218 2033-05-18T03:33:00+00:00 91979 2006-12-18T23:59:00+00:00 yes no handel canon VOC specerij https://schooltv.nl/video-item/de-route-van-de-voc-een-reis-vol-gevaren 2024-01-16T16:26:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18434.w613.r16-9.4e8ed99.webp De route van de VOC | Een reis vol gevaren In de 17de eeuw heeft de VOC een levendige handel op Indië. Schepen varen af en aan. Vaak zijn het 'spiegelschepen' - ze hebben een platte achterkant die 'spiegel' wordt genoemd. De spiegel is vaak mooi versierd met houtsnijwerk. Het heeft grote ramen met daarachter de kajuit van de schipper. VOC-schepen zijn 38 tot 50 meter lang. Er is dus veel ruimte om producten te vervoeren én een flinke bemanning én een aantal passagiers. Die passagiers verblijven in het achterste gedeelte van het schip. Ze hebben een eigen bed en eten bij de kapitein, samen met de officieren en legerofficieren. Want er gaan ook altijd soldaten mee aan boord. De bemanning zie je alleen op het dek of beneden in het ruim. VOC-schepen varen meestal eerst in Zuidwestelijke richting langs de Kaapverdische Eilanden naar het Zuiden, richting de Evenaar. Het is een route vol gevaren. Zo is er een grote kans om ziek te worden. Vooral scheurbuik komt veel voor, een ziekte veroorzaakt door een gebrek aan vers voedsel en vitamine C. Om de kans op scheurbuik iets te verkleinen, heeft de VOC halverwege de reis een speciale haven, een verversingsstation ingericht. Het ligt op het zuidelijkste puntje van Afrika, op Kaap De Goede Hoop. Kaap De Goede Hoop is in de 17de eeuw een complete Nederlandse nederzetting met een fort, pakhuizen, een ziekenhuis, een waterreservoir én eigen moestuinen voor groente en fruit. Als de mannen hier een paar weken blijven en goed eten, zijn ze weer fit. Als vers voedsel en water aan boord zijn gehesen, wordt de reis met goede hoop voortgezet. In de eerste jaren van de VOC varen de schepen vanaf Kaap De Goede Hoop verder via de Afrikaanse kust. Maar daar liggen Portugese forten en dat is gevaarlijk. De Portugezen vallen de Nederlanders namelijk aan omdat ze hen zien als grote handelsconcurrenten. De VOC neemt al gauw een andere route: van Kaap De Goede Hoop naar het Zuiden, tot aan de 30ste of 40ste breedtegraad. Omdat op die hoogte een stevige westenwind waait, kunnen de schepen met volle vaart de Indische Oceaan oversteken. Ze moeten precies 1000 mijl naar het Oosten en dan richting het noordnoordoosten. Als ze dat goed doen, belanden de schepen precies in Straat Sunda. Maar helaas, soms gaat het mis. Als ze iets te ver uitkomen, lopen de schepen op de kust van Australië... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428188 458 2033-05-18T03:33:00+00:00 197841 2006-12-18T23:59:00+00:00 yes no VOC Azië canon schip https://schooltv.nl/video-item/heren-17-het-bestuur-van-de-voc 2024-01-16T15:43:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18436.w613.r16-9.8ebd2e2.webp Heren 17 | Het bestuur van de VOC De VOC - de Verenigde Oost-Indische Compagnie - wordt opgericht in 1602. Het is een samenwerkingsverband van alle Nederlandse handelaren die zaken doen in Azië. Azië is in die tijd heel populair als handelsgebied, omdat je daar specerijen kunt kopen zoals nootmuskaat en peper. En die specerijen zijn in Europa heel gewild. De Verenigde Oost-Indische Compagnie is een bedrijf met heel veel macht: het mag verdragen sluiten met Aziatische vorsten, forten bouwen, soldaten plaatsen én oorlog voeren. De Verenigde Oost-Indische Compagnie heeft bezittingen over de hele wereld: op de Indonesische eilanden, op Sri Lanka, in India, Japan, China en Zuid-Afrika. Eigenlijk is de VOC de 1ste multinational ter wereld. Het bedrijf heeft honderden schepen en tienduizenden werknemers. Zo'n wereldwijd bedrijf is natuurlijk lastig te besturen. Hoe doen ze dat? De VOC heeft 6 vestigingen in Nederland, ook wel "Kamers" genoemd. Er is een Kamer in Amsterdam, één in Rotterdam, in Delft, Middelburg, Enkhuizen en Hoorn. Elke 'Kamer' wordt bestuurd door een aantal belangrijke mannen. Een paar keer per week vergaderen ze in het 'Oost-Indisch Huis', het hoofdkwartier van elke Kamer. Tijdens zo'n vergadering wordt het werk verdeeld, én er wordt bepaald welke goederen er precies uit Azië moeten komen.De 6 Kamers bij elkaar hebben wel 60 bestuurders. En voor een bedrijf is dát is niet handig. Daarom heeft de VOC nog een hoofddirectie aangesteld: "Heren 17" wordt die genoemd. De Heren 17 - met de 17 meest belangrijke heren van de VOC - vergadert meestal in Amsterdam. Het bepaalt hoeveel schepen naar Azië varen, wat er aan voorraad mee moet, én hoeveel manschappen er van elke Kamer meegaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428189 154 2033-05-18T03:33:00+00:00 64645 2006-12-18T23:59:00+00:00 yes no VOC handel canon bestuur https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-ons-zonnestelsel 2024-01-04T10:44:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18437.w613.r16-9.cfa2d55.webp Nieuws uit de natuur | Ons zonnestelsel Thema: Energie. Prof. Dr. Testkees: Regenmeter. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059345 1200 32830 2010-11-26T03:00:09+00:00 yes no ster planeet testkees energie zonnestelsel heelal https://schooltv.nl/video-item/ruim-baan-voor-de-voc-de-eerste-multinational-ter-wereld 2024-01-16T16:22:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18439.w613.r16-9.fb9aa7f.webp Ruim baan voor de VOC | De eerste multinational ter wereld In de 16de eeuw zijn kruiden en specerijen erg gewild in Europa. Peper bijvoorbeeld wordt gebruikt om het eten te kruiden, om voedsel langer te kunnen bewaren, én peper wordt gebruikt als medicijn. Van gemalen peper moet je namelijk niezen en ze denken in die tijd dat niezen goed is om je hersenen te zuiveren. Omdat de vraag naar peper in Europa heel groot is, is het ook peperduur. Er wordt enorm veel geld mee verdiend. Zoveel, dat er in de 16de eeuw een echte specerijenkoorts heerst. Steeds meer handelaren gaan naar Azië om specerijen te kopen. In Azië lopen al die handelaren elkaar onhandig voor de voeten. Ze bieden tegen elkaar op, waardoor de inkoopprijzen steeds hoger worden. En terug in Amsterdam bieden ze zoveel specerijen te koop aan dat de verkoopprijzen steeds lager worden. Niet zo slim dus. De Staten-Generaal - dat is het bestuur van alle Nederlandse provincies - grijpt dan in. Ze dwingt de kooplieden om te gaan samenwerken in plaats van met elkaar te concurreren. Ze worden verplicht om samen één handelsonderneming te vormen: de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Deze VOC wordt in 1602 opgericht en krijgt heel veel macht. Het is de enige organisatie in Nederland die handel mag drijven in Azië. Het mag verdragen sluiten met Aziatische vorsten, forten bouwen, soldaten plaatsen én oorlog voeren. Dat de VOC dat allemaal mag, is heel bijzonder. Tenslotte is de VOC geen land, maar een bedrijf zoals Shell of Philips nu. Stel je eens voor dat die bedrijven een eigen leger zouden hebben en oorlog zouden gaan voeren met andere landen! Maar ja, de VOC mag dat dus wel, en doet het ook. De Verenigde Oost-Indische Compagnie is een bedrijf met bezittingen over de hele wereld: op de Indonesische eilanden, op Sri Lanka, in India, Japan, China en Zuid-Afrika. Eigenlijk is de VOC de 1ste multinational ter wereld. Het heeft honderden schepen en tienduizenden werknemers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428190 156 2033-05-18T03:33:00+00:00 154943 2006-12-18T23:59:00+00:00 yes no handel Azië canon VOC https://schooltv.nl/video-item/specerijen-uit-indie-de-start-van-een-bloeiende-handel 2024-01-04T10:44:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18441.w613.r16-9.2e2e97c.webp Specerijen uit Indië | De start van een bloeiende handel De handel met Indië, in textiel, koffie en specerijen, heeft Nederland tot grote bloei gebracht. In verschillende Hollandse en Zeeuwse steden is dat nog steeds goed te zien. Sporen van een rijk verleden. Maar hoe is die handel op Indië eigenlijk begonnen? We gaan terug naar de 16e eeuw. De Portugezen hebben een goede handel ontdekt in Azië. Ze slaan er specerijen in zoals nootmuskaat, foelie en kruidnagelen. En als ze weer thuis zijn verkopen ze de specerijen aan andere Europese landen. Deze handel levert de Portugezen heel veel geld op. De Nederlanders willen natuurlijk ook veel geld verdienen, en gaan daarom óók op zoek naar specerijen in Indië.Om de dure reis naar Azië te kunnen betalen, richten de Nederlandse handelaren een compagnie op, een gezamenlijke onderneming. Voor 300.000 gulden kopen ze schepen, wapens en bemanning. Nu alleen nog mensen die de weg weten naar Indië.Twee mannen uit Enkhuizen weten raad. Het zijn Dirk Gerrits en Jan-Huygen van Lintschoten. Zij hebben jarenlang voor de Portugezen gewerkt en zijn al eens naar Indië gevaren. Ze hebben handige reisverslagen en zeekaarten.Op 2 april 1595 vertrekt de eerste Nederlandse expeditie naar Azië. Maar al snel gaat het mis: de schippers krijgen ruzie over de route. En de bemanningsleden worden ziek, omdat er geen vers voedsel aan boord is. Na een reis van meer dan een jaar bereiken de Nederlandse schepen eindelijk de haven van Bantam, op het Indische eiland Java. Ondanks alle tegenslag is het doel bereikt; de handelsroute naar de Oost ligt open voor Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428191 132 2033-05-18T03:33:00+00:00 88115 2006-12-18T23:59:00+00:00 yes no Indonesië specerij canon VOC https://schooltv.nl/video-item/jacob-gaat-varen-het-leven-op-een-voc-schip-is-zwaar 2024-01-16T15:55:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18443.w613.r16-9.b9b193b.webp Jacob gaat varen | Het leven op een VOC-schip is zwaar Het valt niet mee, het leven in een weeshuis in 1740. De kinderen moeten hard werken, ook Jacob vd Berg. Hij is 14 jaar oud en heeft geen ouders meer. Af en toe krijgt hij wel bezoek van een oom, die kok is op een Oost-Indiëvaarder. Hij maakt lange reizen op zee en neemt soms prachtige dingen mee voor Jacob. Eén keer was dat een echte pijl en boog! Maar die werd jammer genoeg meteen afgepakt door de huisvader. Jacob vindt er niks aan in het weeshuis. Hij wil weg, mee varen op een schip. Zozo, jongeheer Van den Berg, jij kunt dus je energie niet kwijt begrijp ik? Ik heb een verzoek gehad van de V.O.C.kamer, zij zoeken nog een aantal scheepsjongens. En ik heb begrepen, dat je de laatste tijd daar nogal veel over praat. Dus ik zou zeggen: pak je spullen, groet je kornuiten, ga nu naar de slaapzaal en morgenochtend om 7 uur? Jacob is dolblij. Hij mag varen! Een roeiboot brengt hem naar een van de grote V.O.C.-schepen. Samen met het andere scheepsvolk wordt hij ontvangen door de bootsman, hun baas.-Zo groentje. Heb jij je hele huishouden meegenomen? -Eh, eh, ja meneer, eh, eh, nee meneer.Wat zit daarin?-Een.., een kom meneer en.., en een mes, en kleren meneer, en.., en in deze, kijk, dit heeft Alex mij gegeven, dat schijnen ze daar leuk te vinden, dat kan ik ruilen.-Oh, jij bent op eigen houtje handel gaan drijven en de Compagnie benadelen?- Handel drijven?- Nou, die kun je houden en deze blijft hier. Zo, wijs je deze knaap effe de weg?- Ja, boots- Hé Jan, wat is d'r daar eigenlijk allemaal beneden?- Jij weet ook niet veel hè? Daar beneden ligt de ballast en de handelswaar die we hebben meegenomen.- Ballast? Gewichten?- Ja. Anders, dan ligt het schip niet diep genoeg, dan zou het bij een klein beetje storm omslaan. Maar het is wel nuttige ballast hoor: het zijn kannonnen en stenen voor de forten in Indië. Nou, verder liggen er nog balen textiel, wat flessen wijn en helemaal achterin ligt ons eten voor onderweg. Maar kom maar, ik laat je de rest van het schip wel effe zien. Deze mast is een belangrijke plek op het schip, het gedeelte achter de mast is verboden terrein voor scheepsvolk zoals wij en zeker voor scheepsjongens zoals jij.- Nou, ik heb er vanochtend het dek nog geschrobd.- Nou, voor klusjes mag je d'r wel komen, maar verder is het verboden terrein. Ja, behalve natuurlijk voor de Schipper en zijn Officieren, en voor de passagiers natuurlijk.- Daar, zie je die manden staan op het campagnedek? Daar zitten kippen in, die leggen elke dag een vers eitje voor de passagiers.- Nou, dat wil ik ook wel 's ochtends! Jacob is nu al 29 weken onderweg naar de Oost, maar ze zijn er nog lang niet. Het rantsoen wordt elke dag minder, alle kippen, geiten en varkens zijn al geslacht. En het water is niet meer om te drinken, het zit vol met wormen. Steeds meer bemanningsleden worden ziek. De chirurgijn heeft het er druk mee. Hoe komt het, dat ze ziek zijn?Kijk: dit is een teken van scheurbuik. Zijn tanden vallen gewoon uit zijn mond. Moet je horen hoe benauwd hij het heeft. Ik hoop dat hij het haalt tot de Kaap. Scheurbuik is een ziekte die veel voorkomt op de V.O.C.schepen. Dat komt door het gebrek aan vers voedsel en vitamine C. Veel bemanningsleden sterven hierdoor. Maar Jacob overleeft het gelukkig. Na een jaar varen komt zijn schip aan in Batavia, in Indië. Jacob vindt het leven op zee heftig maar wel mooi. Hij is vastbesloten nog vaak naar de Oost te reizen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428192 279 2033-05-18T03:33:00+00:00 126892 2006-12-18T23:59:00+00:00 yes no VOC varen canon schip https://schooltv.nl/video-item/op-hoge-poten-reiger-heeft-honger 2024-01-04T10:44:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18445.w613.r16-9.368d466.webp Op hoge poten | Reiger heeft honger Iedere morgen ging Reiger naar de rivier. Hij zocht daar naar eten. Op een dag, toen Reiger op hoge poten door het water stapte, hoorde hij een vreselijk gejammer. Het was Krokodil, die dikke grote tranen huilde. In zijn opengesperde bek stak een bot. "Lieve Reiger", smeekte Krokodil, "help mij alsjeblieft!". Reiger aarzelde. Het was riskant, maar hij zag een vis naast Krokodil, dus toen zei hij: "goed, ik help je, als ik de vis krijg die naast jou drijft". Klak!! Dat scheelde echt maar een veertje! Bijna had Reiger tussen de dichtklappende kaken van Krokodil gezeten! En de vis? Daar kon hij naar fluiten! Toen zag hij Hyena. Voorzichtig begon Reiger over zijn honger. "Werkelijk?", zei Hyena aardig, "nou, kom dan bij mij dineren vanavond". Reiger aarzelde een ogenblik, maar dacht toen aan eten en zei snel: "nou graag, ik kom!". Die avond maakte Hyena een heerlijke vissoep. Hij diende de soep op in een plat bord. Arme Reiger, hij kreeg dus geen slok naar binnen! Reiger was woedend. Maar hij liet niets merken. "Heerlijk, Hyena!", sprak hij, "kom morgen maar bij mij eten!".Likkebaardend kwam Hyena de volgende avond bij Reiger. "Alsjeblieft", zei Reiger, "de vissoep is uitstekend gelukt, alleen: ik heb geen borden, ik drink altijd uit de fles, eet smakelijk". Hyena werd woedend, hij kon slecht tegen een grapje en hij liet zijn tanden zien. Reiger moest vluchten. Helaas moest hij de fles met vissoep achterlaten. Reiger vloog langs de rivier die steeds breder werd. En hoe Reiger ook zocht, er was geen vis te vinden. Reiger vloog uren, dagen, nachten. Eindelijk kwam hij boven een stad. Overal waar hij keek zag hij water, het was een stad vol water. Doodmoe en hongerig landde hij op de brug. Opeens gooide een visser zomaar een vers gevangen vis naar Reiger. Verrast ving Reiger de vis uit de lucht. "Wat zijn mensen toch aardig!", dacht hij opgewonden, "veel aardiger dan krokodillen en hyena's!". Reiger genoot van de verse vis die zijn lege maag weer een beetje vulde. Begrijp je nu waarom er zoveel reigers in de grote stad wonen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428193 156 2033-05-18T03:33:00+00:00 26666 2006-12-18T23:59:00+00:00 yes no vis prentenboek eten reiger https://schooltv.nl/video-item/het-meisje-dat-steeds-kleiner-werd-het-verhaal-van-maria-marianne 2024-01-16T15:16:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18447.w613.r16-9.44f0f5f.webp Het meisje dat steeds kleiner werd | Het verhaal van Maria-Marianne Dit is Maria-Marianne. Ze heet zo, omdat haar moeder haar persé Maria wil noemen en haar vader absoluut Marianne. Tenslotte geven ze haar beide namen. Iedereen is tevreden. Behalve Maria-Marianne. "Ach", zeggen de mensen als ze over straat loopt, "wat een lief meisje, hoe heet jij?". Maria-Marianne is bang, dat ze haar zullen uitlachen om haar naam. Ze bloost en wordt een beetje kleiner. Op een dag kopen haar vader en moeder een vuurrood springtouw met oranje handvatten voor haar. De hele nacht verheugt Maria-Marianne zich erop het mee naar school te nemen om het aan de andere kinderen te laten zien. Maar op school is ze bang, dat de kinderen haar springtouw niet mooi vinden. En Maria-Marianne wordt weer een tikje kleiner. Haar ouders zien hoe ze kleiner en kleiner wordt. Ze beginnen stevige maaltijden voor haar te koken. Ze maken kaasbroodjes en spaghetti met geraspte kaas. Maria-Marianne vindt kaas helemaal niet lekker. Maar dat durft ze niet te zeggen. En weer wordt ze een beetje kleiner. Tenslotte is ze zó klein, dat ze in een muizenholletje kan kruipen. Daar kan niemand haar uitlachen om haar naam, haar pesten met haar springtouw of haar vreemd aankijken, omdat ze geen kaas eet. "Ach, liefje, kom er toch uit!", smeken haar vader en moeder, "alsjeblieft". Maar Maria-Marianne komt niet. Pas 's nachts komt ze tevoorschijn en gaat op zoek naar iets te eten. Iets dat geen kaas is. Ze heeft de kat niet in de gaten totdat hij haar vraagt: "wat ben jij er voor één?". Opeens is ze bang, dat de kat zal denken, dat ze een muis is en ze zegt: "ik ben een heel klein meisje". De kat likt zijn lippen af. Hij doet zijn bek open zodat je al zijn scherpe tanden kan zien. "Mwwwmmm", zegt de kat, "ik lust alles!". "Ik ben Maria-Marianne en ik ben geen muis en ik wil niet opgegeten worden door een stomme kat!". Haar vader en moeder schrikken wakker en hollen naar de kamer. Daar staat Maria-Marianne in haar volle lengte! "Hoera, ons meisje is weer terug!"."Tja, ik moest wel schreeuwen, er zat hier een stomme kat en die moest ik even iets heel goed duidelijk maken. En nu heb ik heel erge honger! Ik wil graag 8 boterhammen met salami, gebakken uien en mosterd en een groot glas limonade!". En Maria-Marianne krijgt het meteen. En de kat, de kat is zó geschrokken, dat ie piepklein wordt en in het muizenholletje kruipt. Heb je ooit zoiets raars gehoord? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428195 185 2033-05-18T03:33:00+00:00 35653 2006-12-18T23:59:00+00:00 yes no meisje klein bang https://schooltv.nl/video-item/lieske-een-verhaal-over-toverdiertjes 2024-02-01T13:27:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18449.w613.r16-9.4fc7fdf.webp Lieske | Een verhaal over toverdiertjes Lieske! Lieske kijkt verwonderd in het rond naar al die bladeren op de grond. Van bruin tot rood, van oranje naar geel. Twee, 8000, een miljoen, wat veel! Oe, pas op! Van één, één, twee verschijnt daar zo een echte fee! De fee die klappert met haar oren en zachtjes fluistert: "Moet je horen onder de bladeren, vlak onder de grond,daar eten friemelende diertjes hun buikjes rond Liefst ietwat rottend, een takje, een blad, kom, eet maar door, in de herfst zijn er zat. Ga je mee naar dit betoverend leven? Onder je voeten valt veel te beleven! En daar gaat Lieske mee met de fee. Zinkend en zakkend zo naar benee. Lieske kijkt, maar ziet geen zier. Pikkedonker is het hier. Maar langzaam daar de beestenboel: torretjes, pootjes, wormpjes, krioel. Planten en de bomen, een hapje, een hap, alle diertjes tezamen eten het blad en de tak. Schrans de Schimmel zit overal, opdat hij het blad tot moes maken zal. Het blad is dan zacht als shampoo in je haar,wie eet er verder het blad zacht en klaar? Mwah, Professor Pissebed lust wel een beetje,maar omdat een pissebed nooit alenig is, weet je, is een beetje nooit een beetje. De worm pierewurmt van sipsopsapen zuigt het op die malse pap. Alles is op en uitgekakt,gemalen en losjes aaneengeplakt. Het afval van de natuur dat is opgesnoept,wordt allemaal weer uitgepoept. Van die poep groeien de planten en bomen blij en dat is weer goed voor jou en mij. Door al het gefriemel in de grond wordt de bodem kerngezond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428194 135 2033-05-18T03:33:00+00:00 13327 2006-12-18T23:59:00+00:00 yes no bodem fee meisje https://schooltv.nl/video-item/de-ganzenhoedster-er-was-eens-een-prinses 2024-01-04T10:44:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18451.w613.r16-9.e5524b4.webp De ganzenhoedster | Er was eens een prinses... Er was eens een oude koningin met een mooie dochter. Die moest trouwen met een prins uit een ver land. Op de dag dat de prinses naar dit land toe ging, sneed de koningin in haar vinger en liet 3 druppeltjes bloed op een lapje vallen. Ze gaf het de prinses en zei: "bewaar dit lapje goed mijn kind, het zal je koninklijke macht geven". Bedroefd namen ze afscheid. Het dienstmeisje ging mee met de prinses. Ze moesten de prinses veilig bij de prins brengen. Na een uur kreeg de prinses vreselijke dorst. Ze vroeg het dienstmeisje: "haal wat water voor me, ik wil graag wat drinken". "Als je dorst hebt", zei het dienstmeisje, "dan haal je zelf waar wat, ik heb geen zin om je hulpje te zijn!". De prinses had zó'n dorst, dat ze voorover boog om uit de beek te drinken. Terwijl ze dronk viel het lapje uit haar jurk en dreef weg. Het dienstmeisje zag het, maar ze zei niets. Nu was de prinses haar macht kwijt. Het dienstmeisje pikte het paard in van de prinses en haar koninklijke jurk. En de prinses moest beloven hier met niemand over te praten. Toen ze bij het koninklijke paleis aankwamen, rende de prins naar hen toe. Hij tilde het dienstmeisje van haar paard en dacht, dat zij de prinses was. De echte prinses bleef achter. De volgende ochtend moest de prinses Koentje helpen met ganzenhoeden. Ze zei haar lieve paard gedag en vertelde, dat ze verdrietig was. Ze dreef de ganzen de wei in en maakte haar haren los. Die waren van zuiver goud. Koentje vond ze zó mooi, dat hij er een paar wilde uittrekken. Maar de prinses riep de wind te hulp en die blies de hoed van Koen ver weg. Hij moest erachteraan hollen. Zo had de prinses rustig de tijd haar haren te vlechten en kon hij er geen meer uittrekken. 's Avonds ging Koentje naar de koning en zei: "met dat meisje wil ik geen ganzen meer hoeden!". En hij vertelde wat er gebeurd was. De koning vroeg de prinses waarom ze dat deed. "Dat mag ik u niet vertellen, dat heb ik beloofd", zei de prinses. "Als je het mij niet wilt vertellen", zei de koning, "vertel het dan de kachel". De prinses kroop bij de kachel, begon vreselijk te huilen en stortte haar hart uit. De oude koning stond in een andere kamer en hoorde de prinses. Nu wist hij, dat de prins, zijn zoon, een valse bruid ging trouwen. Hij vertelde het de prins die dolblij was en zag hoe mooi de échte prinses was. Er werd een feestmaal bereid met muziek en heerlijk eten. De prins trouwde met de prinses en ze leefden nog lang en gelukkig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428196 165 2033-05-18T03:33:00+00:00 15506 2006-12-18T23:59:00+00:00 yes no prinses gans trouwen sprookje https://schooltv.nl/video-item/de-bonobos-de-ware-geschiedenis-van-de-gebrilde-apen 2024-01-16T15:08:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18453.w613.r16-9.4e9c1e4.webp De Bonobo's | De ware geschiedenis van de gebrilde apen In een tropisch bos wonen de Bonobo's; altijd aan het kletsen, altijd aan het knabbelen, terwijl hun vrouwen de hele dag eten voor hen moeten verzamelen. Op een dag krijgen de apen zelf genoeg van hun geklets. Ze willen wat leren, en vertrekken naar Boston om Engels te leren. Teruggekomen dragen ze allemaal een zonnebril, en gillen de hele dag de paar Engelse woorden die ze in Boston geleerd hadden.Hun vrouwen krijgen er genoeg van; ze besluiten naar een ander bos te verhuizen, waar ze heel gezellig en rustig wonen, samen met hun kleintjes. En de bonobo's? Die moeten nu zelf voor hun eten zorgen. Ze vergeten hun Engelse woorden en zonnebrillen. En op een dag besluiten ze hun vrouwen op te zoeken. Zouden ze daar wel mogen blijven? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428197 200 2033-05-18T03:33:00+00:00 13568 2006-12-18T23:59:00+00:00 yes no bos Engels tropen aap https://schooltv.nl/video-item/vleermuizen-in-winterslaap-de-hele-winter-hangen-ze-op-hun-kop 2024-01-16T15:27:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18455.w613.r16-9.b76462d.webp Vleermuizen in winterslaap | De hele winter hangen ze op hun kop! In de zomer en het najaar kun je ze zien vliegen in de schemering en nacht: vleermuizen! Ze zijn dan aan volop het jagen. Vleermuizen eten vooral insecten. In het najaar eten ze hun buik helemaal rond. Ze hebben dan voldoende vetreserve voor de winter. In de winter eten ze dan eten helemaal niets. Ze houden een winterslaap. Vleermuizen zoeken een plek waar ze de ze de hele winter kunnen slapen. Bijvoorbeeld een spleet tussen muren. Het moet niet te koud zijn, en ook niet te warm, maar vooral vochtig, zodat de vleermuis niet uitdroogt. Grotten of kelders zijn goede overwinteringsplaatsen. Wanneer ze een plek hebben gevonden hangen ze aan het plafond onderste boven. Met hun kop omlaag. Aan hun pootjes. Met de klauwen aan hun achterpoten hechten ze zich aan de wand. Ze kunnen hun poten "op slot doen". Zo kost het geen kracht en energie. Vleermuizen blijven zo de hele winter hangen. Vleermuizen hebben nog meer aanpassingen energie te besparen. De temperatuur van het lichaam daalt van 39 graden naar nog maar ongeveer 6 graden Celsius. De hartslag wordt veel lager. Normaal slaat het hart 600 keer, maar tijdens de winterslaap nog maar paar keer per minuut .Ze halen nog maar weinig adem. Zo besparen veel energie. Je mag de vleermuis nooit wakker maken tijdens de winterslaap. Het wakker worden kost heel veel energie. Hij heeft dan niet voldoende vetreserves waardoor hij het niet zal redden tot het eind van de winter. Lekker laten slapen dus! De vleermuis is het enige zoogdier dat kan vliegen! Vleermuizen hebben geen veren maar haren. Deze meneer heeft een opgezette vleermuis. Je kunt goed zien dat de achterpootjes kort zijn. De voorpoten hebben heel lang uitgegroeide vingers, met een vlies ertussen. Dat is de vlieghuid. Hier aan de bovenkant is de duim en hier zie je de lange vingers. Een vleermuis heeft kleine oogjes en grote oren. Hij gebruikt vooral de oren hij 's nachts op jacht gaat. Als het warmer wordt, in maart, worden de vleermuizen weer wakker. Dan vliegen er ook weer insecten. Op jacht dus maar weer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428198 166 2033-05-18T03:33:00+00:00 86469 2006-12-06T23:59:00+00:00 yes no winterslaap vleermuis winter https://schooltv.nl/video-item/de-kerstmisman-een-kleine-jongen-is-op-zoek-naar-kerstmis 2024-01-04T10:44:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18457.w613.r16-9.8d0ad8b.webp De kerstmisman | Een kleine jongen is op zoek naar Kerstmis Volgens Tim is de kerstman iemand die Kerstmis met zich meebrengt, dus moet hij eigenlijk: kerstmisman heten. Met zijn moeder zoekt Tim op de drukke kerstmarkt naar de kerstmisman... en Tim vindt hem ook... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428199 569 2033-05-18T03:33:00+00:00 81004 2006-12-03T23:59:00+00:00 yes no kerstman kerst cadeau https://schooltv.nl/video-item/polsstokhoogspringen-analyse-van-de-sprong 2024-01-04T10:44:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18459.w613.r16-9.68e0fc9.webp Polsstokhoogspringen | Analyse van de sprong Zo, hoe hoog was dat ongeveer? Die was ongeveer 3,80. Pittig. Hé, gebeurt het wel eens, dat zo'n stok breekt? Ja, het gebeurt wel eens, dat zo'n stok breekt. Niet al te vaak. Maar vaak als het wel gebeurt, dan zijn de stokken wat beschadigd of wat ouder en daardoor hebben ze een hogere breekkans. Heb jij dat wel eens meegemaakt? Ik heb er al 6 gebroken, dus dat is best wel een aantal. Maar ja, dat is wel over een aantal jaren gegaan, niet dat je afgelopen seizoen 6 stokken gebroken hebt. Dan ga je wel hard onderuit zeker? Nou, als het goed is land je op de mat, dat is een beetje het idee: als je genoeg voorwaartse snelheid, dus genoeg energie overbrengt in die stok, dan landt je op de mat, dus dan komt het nog wel meestal in orde. Hoe kan het nou, dat er steeds hoger gesprongen wordt? Eigenlijk wordt er als je kijkt naar wereldrecords niet veel hoger meer gesprongen, maar individuen kunnen natuurlijk wel steeds hoger springen en, ja, dat komt vaak door een betere techniek of betere stokken. Kun je me vertellen waar die stokken zoal van zijn gemaakt? Ja, je hebt verschillende stokken en meestal worden ze van glasfiber gemaakt, van glasvezel, dat zijn de witte/gele die je ziet. En de grijze worden van carbon gemaakt, dat is een veel lichtere stof. En wat is het verschil? Het enige verschil is het gewicht? Ja, het gewicht, maar hij heeft ook een iets ander buigmoment, dus deze buigen wat stugger dan die stokken. En je hebt ook verschillende merken, dus elk merk heeft zo zijn eigen karakteristieken. Jij gebruikt meerdere stokken tijdens een wedstrijd: waarom is dat? Omdat elke stok heeft een beetje een verschillende flexibiliteit, dus naarmate je een wedstrijd goed aan het springen bent, dan kan je net even een stok pakken die wat flexibeler of wat minder flexibel is, dus wat stugger. En daardoor kun je ook automatisch wat hoger springen. Okay, dus je begint met een stuggere of met een flexibelere?Met een flexibele en je gaat steeds stugger springen eigenlijk. Okay. Een polsstoksprong kent 3 fasen: de aanloop, de afzet en het uitstrekken. Tijdens de aanloop verricht de springer arbeid en maakt snelheid, hij bouwt kinetische energie op. Op het moment, dat de stok geplaatst wordt gaat de kinetische energie grotendeels over in zwaarte-energie en in veerenergie doordat de polsstok buigt. Tijdens het uitstrekken komt de veerenergie uit de stok weer vrij en op het hoogste punt van de sprong is alle kinetische en veerenergie omgezet in zwaarte-energie. Volgens de wet van behoud van energie geldt hier: hoe meer kinetische energie, hoe meer zwaarte-energie en dus hoe hoger de sprong. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428208 157 2033-12-13T14:11:00+00:00 7066 2006-11-02T23:59:00+00:00 yes no kinetisch hoogspringen https://schooltv.nl/video-item/g-krachten-straaljagerpiloot 2024-01-04T10:44:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18461.w613.r16-9.4f9a9e3.webp G-krachten | Straaljagerpiloot Straaljagerpiloten, astronauten en parachutisten krijgen veel G-krachten voor hun kiezen. Maar ze mogen tijdens de vlucht natuurlijk niet de kluts kwijtraken. Daarom wordt er veel onderzoek en training gedaan naar de effecten van G-krachten op het menselijk lichaam. Dit is dus de mensencentrifuge? Ja, dat klopt. De mensencentrifuge, die gebruiken we om G-krachten op te wekken. G-krachten die ook vliegers ervaren in het vliegtuig zijn nadelig voor het lichaam en we proberen mensen hier te laten ervaren wat er gebeurt met het lichaam.Wat kan ik verwachten in de centrifuge? Op het moment dat je in de mensencentrifuge zit en we gaan je in een G-omgeving brengen, dan zal je merken, dat je zwaarder wordt. Als je zwaarder wordt, merk je bijvoorbeeld dat je hoofd moeilijker op je romp te houden is. Ook je longen worden bijvoorbeeld zwaarder, ze worden meer naar de aarde getrokken, dus je gaat moeilijker ademen. En niet onbelangrijk: het bloed plonst daadwerkelijk naar de benen, dus je gaat visueel problemen krijgen. Je gaat bijvoorbeeld grijstinten zien, je gaat in een kokertje leven, tunnelvisie krijgen. Misschien zelfs wel een black-out, dat je helemaal niks meer ziet, maar nog wel alles hoort. En hopelijk dat we dat vandaag natuurlijk niet krijgen, want daarvoor ben je hier: een zgn. G-lock: het bewustzijn verliezen t.g.v. G-krachten. Wat kun je ertegen doen, tegen G-krachten?Nou, je kan in 1ste instantie persoonlijke beschermingsmiddelen dragen bijvoorbeeld, zoals de G-broek die jij nu aan hebt. En je moet voor de rest ook echt je best gaan doen, je moet een zogenaamd anti-G-strainingmanoeuvre doen en dat is het aanspannen van je spieren gecombineerd met een hele rare in- en uitademhalingsmanoeuvre. Ja, dat klinkt allemaal wel goed. Okay, Michiel, nou, succes! Okay. En we spreken elkaar zo. Dankjewel. De operator is er helemaal klaar voor en het dokter uiteraard ook, en die zegt, dat jij er ook klaar voor bent: "allright". Nou, tijdens dit profiel, Michiel, strainen en je G-broek werkt. Zie wat de G-belasting doet met je lichaam en neem de juiste beslissing. Het profiel gestart, dat betekent, dat uiteindelijk je nu nog in 1 G-omgeving zit, maar binnen een aantal seconden gaan we je versnellen en wat wel aardig is, dat je bijvoorbeeld eens even gaat beschrijven wat je nu voelt? Ja, ik word een soort van opzij geduwd, heel erg. Ik word heel erg in mijn stoel geduwd. Je blijft rechtop zitten. Blijf rechtop zitten. Ik blijf rechtop zitten, ik voel mijn benen heel erg zwaar worden, mijn enkels, ik zie nog wel alles, ik voel mijn hoofd heel zwaar worden, ik zie nog steeds de groene lampjes. Ik kijk naar het midden. Ik zit bijna helemaal loodrecht op de horizon. Ik zie nog steeds de groene lampjes. Het gaat iets minder kleur. Mijn hand krijg ik niet meer naar mijn neus. Alles gaat naar beneden, maar ik trek het nog wel. Je hebt nog geen symptomen?Mijn benen! Dit is echt heftig!Let op, 3, 2, 1, spieren, adem, 2, 3 uit en in. Je doet het uitstekend! Uit en in. Uit en in. En ga door in dit ritme. Je spieren. 2, 3, uit en in. 1, 2, 3 uit en in. 1, 2, 3 uit en in. En ga door in dit ritme. Je bent 8 G! Houd vol. Je mag ontspannen. Goh.Mijn complimenten! Ga je over de kop?Ja, ontzettend! Okay, houdt je hoofd stil. Nou, het gaat goed. Ohohohohohoh, wat heftig! Het is echt bizar om te merken, dat je op een gegeven moment echt zo'n tunnelvision krijgt, dan gaan die LED-jes weg en je beeld wordt steeds grijzer en grijzer, totdat het echt bijna donker is en dan bam!, dan heb je ineens krijg je weer beeld. Toen haalde ik het gelukkig net. Het einde kwam snel genoeg. Maar ik ben blij, dat ik niet in een echte straaljager zit! Wat is dit héftig zeg! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428209 253 2033-12-13T14:07:00+00:00 18646 2006-11-02T23:59:00+00:00 yes no g-kracht piloot centrifugeren https://schooltv.nl/video-item/lopende-robots-kan-een-robot-zelf-leren-lopen 2024-01-16T15:35:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18463.w613.r16-9.eb8bf3e.webp Lopende robots | Kan een robot zelf leren lopen? Het woord 'robot' werd voor het eerst gebruikt door de Tsjechische schrijver Karel Capek in zijn toneelstuk Rossum's Universal Robots uit 1920. Het is afgeleid van het Tsjechische woord 'robota' dat 'werk' betekent. Pieter, kan een robot zelf leren lopen?Ja, dat kan, en sterker nog: het moet, want je kan als mens nooit een robot zo programmeren, dat ie overal zichzelf uit kan redden. En ik zal je laten zien hoe dat gaat, dat lopen. Die robot, dat is een kopie, een softwarekopie van de robot Denise die je gezien hebt. Je ziet een robot die steeds probeert stapjes te doen, maar hij valt steeds. Ja? Dus een robot kan leren lopen doordat je 'm beloont en straft, en door "trial and error" kan hij proberen te lopen. Maar dit is een robot?Ja.Waar beloon je een robot mee? Ja, wij noemen dat "koekjes" en koekjes zijn een soort high-scores, net zoals je met een flipperkast hebt, een pinball-machine. En als die robot ontdekt heeft, dat ie ergens voor beloond wordt, dan denkt ie: "ha, dat ga ik nog een keer doen!". En die robot, die doet exploratie en exploitatie, dus alles wat hij geleerd heeft gaat hij toepassen, maar hij kan nooit leren als hij niet soms af en toe iets randoms of onverwachts doet. Dus je ziet af en toe: straks zie je 'm lopen en dan zal ie toch nog af en toe vallen, omdat ie gewoon iets geks gaat proberen om te kijken of ie zichzelf kan verbeteren. Zie je? Kijk, nou heeft hij 3 stappen gemaakt. Ja. Ja.Ja, zie? Nou, hij is er bijna. Nou, kijk, daar loopt hij.En nu loopt hij? Ja. Maar goed, het lopen gaat nu goed, wat nou als we de oppervlakte zouden veranderen? Ja, als we een tegel weghalen, dat kan ik je hier laten zien, dan zie je, dat hij weer moeite heeft om te lopen, maar op een gegeven moment zal hij dit ook leren en zal hij gewoon ook weer over ongelijke tegeltjes kunnen lopen. En hoe gebruik je dit nu voor een echte robot? Je ziet, dat die robot heel vaak op zijn gezicht valt en dat kan je die echte robot niet aandoen. En daarom leren we eerst in een simulator, de simulator is een exacte softwarekopie van de echte robot, daar leren we 'm mee en het resultaat daarvan, dat downloaden we dan in Denise, dus de mechanische robot en die kan dan lopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428207 129 2033-12-13T14:15:00+00:00 6725 2006-11-02T23:59:00+00:00 yes no automatisch robot lopen https://schooltv.nl/video-item/uranium-verrijking 2024-01-04T10:44:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18465.w613.r16-9.4191891.webp Uranium | Verrijking Het lijkt erop, dat zonne-energie en kernfusie in de toekomst een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het Energievraagstuk. Maar wat doen we tot die tijd? Energie kan ook verkregen worden door kernsplijting. Uranium 235 is een zwaar atoom dat hier erg geschikt voor is.Het uranium dat zich in de aarde bevindt, bestaat voornamelijk uit het niet-splijtbare uranium 238. Voordat dat naar een kerncentrale gaat, moet uranium eerst een hoger gehalte uranium 235 bevatten. Dat noem je "verrijking" en dat gebeurt hier: Eerst wordt het uranium gebonden aan fluor, zodat uraniumhexafluoride ontstaat. Uraniumhexafluoride oftewel UF6 is in een container bij normale temperatuur een sneeuwachtige vaste stof. UF6 kan gemakkelijk gasvormig gemaakt worden. Dat gebeurt door de containers te verhitten. Vervolgens stroomt het bij normale temperatuur en in onderdruk naar de ultracentrifuges. Deze hightech-machines draaien meer dan 10 jaar lang onafgebroken met een enorme snelheid en zonder onderhoud. Dit is te vergelijken met een auto die meer dan 300 jaar op topsnelheid rijdt zonder ook maar 1 onderhoudsbeurt. In de sneldraaiende ultracentrifuge worden de zwaardere U 238-deeltjes dichter naar de rotorwand geduwd dan het iets lichtere U 235. De centrifugaalkracht die dit veroorzaakt is dezelfde kracht die je in je stoel duwt tijdens een ritje in de achtbaan. In de sneldraaiende ultracentrifuge is het gas vlakbij de wand van de rotor dus verarmd in de isotoop U 235, terwijl het gas dichterbij de as van de rotor licht verrijkt is in U235. Het verrijkingsproces van een enkele centrifuge is erg klein, daarom worden honderden ultracentrifuges aan elkaar gekoppeld. Het verrijkte UF6-gas gaat van de ene centrifuge naar de volgende om dan weer verder te worden verrijkt. Het percentage U235 in het uranium neemt toe van 0,7% naar ongeveer 4%. En dat is voldoende om onze huidige kernreactoren te laten werken. Bij de splijting van een uranium 235-kern komen 2 of 3 neutronen vrij die op hun beurt weer andere U 235-kernen op hun weg vinden en splijten. Zo ontstaat een kernreactie waarbij een grote hoeveelheid warmte vrijkomt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428206 168 2033-12-13T13:49:00+00:00 30520 2006-11-02T23:59:00+00:00 yes no kerncentrale kernenergie zonne-energie elektriciteit uranium kernfusie https://schooltv.nl/video-item/de-paartijd-van-de-wilde-zwijnen-na-ruim-drie-maanden-worden-biggetjes-geboren 2024-01-04T10:44:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18467.w613.r16-9.0ad4501.webp De paartijd van de wilde zwijnen | Na ruim drie maanden worden biggetjes geboren Van november tot februari is het de paartijd van de wilde zwijnen. In deze periode gaan de mannetjes op zoek naar een vrouwtje. Mannetjes zijn iets groter dan vrouwtjes. En ze hebben indrukwekkende slagtanden. De slagtanden gebruiken ze om te vechten en indruk te maken op andere mannetjes. Zo proberen ze vrouwtjes voor zich te winnen. Na drie maanden, 3 weken en 3 dagen krijgt het vrouwtje in het voorjaar 9 à 10 biggetjes. De biggen zijn de eerste maanden gestreept. Zo vallen ze minder op in het bos: Een goede bescherming als moeder even niet in de buurt is. Wilde zwijnen leven in familiegroepen die we rotten noemen. De groep bestaat uit moeders met jongen, de mannetjes leven alleen. Ze eten van alles: wortels, eikels, grassen. Ze kunnen uren wroeten naar insectenlarven en wormen. De neus is heel belangrijk voor een zwijn. Hij kan er goed mee ruiken, maar hij gebruikt zijn neus ook om de grond om te woelen op zoek naar eten. Wilde zwijnen nemen graag een modderbad. Het laagje modder na het badderen, biedt bescherming tegen muggen en vliegen. De kriebelbeestjes drogen op in het modderlaagje en vallen van de huid af als de zwijnen tegen een boom schuren. In de winter krijgen wilde zwijnen donkerder haar en een dikke vacht. Hun haar ook langer, zodat ze het niet koud hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428205 117 2033-05-18T03:33:00+00:00 11488 2006-11-09T23:59:00+00:00 yes no zwijn paren voortplanting https://schooltv.nl/video-item/naaldbomen-ze-zijn-de-hele-winter-groen 2024-01-04T10:44:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18469.w613.r16-9.fb83d04.webp Naaldbomen | Ze zijn de hele winter groen! Een dennenappel! Tussen de schubben zitten de zaden. Als de dennenappel nat is sluiten de schubben Is het warm en droog, dan gaan de schubben open. Zo laat een dennenappel dus zien of er veel of weinig vocht in de lucht zit. De dennenappel is de vrucht van een den! De den is een naaldboom. Een naaldboom heeft hele speciale bladeren: naalden! Lange, korte, platte, stekelige... Er zijn wel 600 soorten naaldbomen. De naalden blijven de hele winter aan de takken zitten. Dit is een grove den. De naalden van deze boom zijn lang en rond. Ze staan per twee bij elkaar op de takken. Als we zingen "oh dennenboom" dan bedoelen we meestal deze, de spar. De naalden van de spar zijn korter. Sparren hebben platte of juist meer hoekige naalden. Ze staan los van elkaar in rijen op de takjes. Dit is een fijnspar. Bij de fijnspar staan de naalden rondom het takje. Deze naaldboom verliest WEL zijn naalden in de winter: de lariks. De lariks heeft korte zachte naalden Ze groeien in bosjes aan de takjes. Hoe hou je die naaldbomen nou uit elkaar? Daar is een trucje voor: De S van Spar staat voor Solo: de naalden van de spar staan los op de stam, ze staan solo. De D van Den staat voor Duo: de naalden van de den staan twee aan twee op de tak, ze staan in duo's. De L van Lariks staat voor Legio; de naalden staan in een bosje bij elkaar, het zijn er een heleboel, dus LEGIO naalden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428203 126 2033-11-24T16:10:00+00:00 68912 2006-11-23T23:59:00+00:00 yes no den boom spar naald https://schooltv.nl/video-item/koeien-staan-s-winters-op-stal-in-het-voorjaar-mogen-ze-weer-naar-buiten 2024-01-04T10:44:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18471.w613.r16-9.506b7d4.webp Koeien staan 's winters op stal | In het voorjaar mogen ze weer naar buiten! In de zomer staan koeien in de wei. Maar in het najaar en de winter groeit er minder gras en is er niet genoeg te eten! Dus in het najaar, in november, gaan de koeien op stal. Er zijn verschillende soorten stallen. In een ligboxenstal kunnen koeien vrij rondlopen en wat te eten pakken waar ze willen. Iedere koe heeft haar eigen ligplaats. Op de grond ligt zaagsel of stro, of rubberen matten. De koeien worden ook geschoren. In de winter rijgen koeien een dikkere vacht. Maar dat is in de stal veel te warm. Bovendien blijft er poep kleven in de lange haren. Afscheren dus! In de melkstal worden de koeien gemolken.In de stal krijgen koeien gras dat eerder het jaar is gemaaid: kuilgras. Dat wordt bewaard onder een dikke laag plastic. Ook kunnen de koeien hooi eten, en ze krijgen nog krachtvoerbrokken. In de zomer poepen de koeien gewoon buiten in de wei. In de stal valt de poep door de spleten in de vloer. Het komt terecht in de mestkelder. De mest wordt verspreid over het land. Het gras gaat er goed van groeien. Lekker, want in het voorjaar , in april, mogen de koeien weer naar buiten.Na zo'n lange winter op stal vinden ze dat heerlijk. De eerste keer buiten gaan ze dan ook helemaal los! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428202 128 2033-05-18T03:33:00+00:00 36385 2006-11-28T23:59:00+00:00 yes no weide winter stal melken hooi https://schooltv.nl/video-item/o-kom-er-eens-kijken-kleine-das 2024-01-04T10:44:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18473.w613.r16-9.341672c.webp O, kom er eens kijken | Kleine Das Op een koude winternacht ontdekt een kleine hongerige das een spoor van kleine bruine nootjes. Smikkelend en smullend volgt de das het spoor tot aan een groot huis. En dan zijn de nootjes op. Maar de kleine das ontdekt hoe hij aan nog meer kruidnootjes kan komen... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428201 611 2033-05-18T03:33:00+00:00 63872 2006-11-28T23:59:00+00:00 yes no pepernoot Sinterklaas december https://schooltv.nl/video-item/de-kleine-zwaan-een-wintergast-in-nederland 2024-01-04T10:44:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18475.w613.r16-9.7beccd3.webp De kleine zwaan | Een wintergast in Nederland Dit is ook een wintergast, de kleine zwaan. Dit is een jonge. Hij is wat kleiner dan de knobbelzwaan die je misschien wel kent uit het park. Behalve de grootte, zijn ook de snavels verschillend. De knobbelzwaan heeft een rood - oranje snavel met een zwarte knobbel erboven. De kleine zwaan heeft geen knobbel, de snavel is donker met een klein beetje geel. Het geel op de snavel is bij iedere kleine zwaan verschillend! De knobbelzwaan is een standvogel, die blijft het hele jaar in Nederland. Hij maakt z'n nest in Nederland en brengt hier de jongen groot. De kleine zwaan nestelt in het noorden van Europa. Hij vliegt in oktober wel 5000 kilometer om hier te overwinteren. Het eerste plekje waar ze naar toe gaan in Nederland is het Lauwersmeer, een groot meer in Friesland. De zwanen zijn dol op de knolletjes van fonteinkruid dat daar groeit. Nadat ze zich helemaal vol hebben gegeten gaan ze ook naar andere plekken. Daar eten ze vooral gras. Overdag zitten de zwanen in het weiland om te eten. Slapen doen ze op een veiliger plek: tegen de avond vliegen ze naar het open water om daar te overnachten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428204 116 2033-11-17T08:48:00+00:00 8842 2006-11-15T23:59:00+00:00 yes no zwaan trekvogel water vogel https://schooltv.nl/video-item/ct-scan-kijkje-in-het-lichaam 2024-01-04T10:44:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18479.w613.r16-9.3d70184.webp CT-scan | Kijkje in het lichaam De meeste mensen vinden het niet prettig, dat er onder hun kleding of zelfs in hun lichaam gekeken kan worden. Maar in de medische diagnostiek is het van groot belang dat een arts een goed beeld krijgt van wat er in het lichaam gebeurt. Röntgenfoto's zijn heel handig als je botbreuken of gaatjes in je tanden zichtbaar wil maken. Je krijgt dan een platte afbeelding. Maar die geeft voldoende informatie voor de juiste diagnose. Maar op zo'n platte afbeelding kan je niet zien of er afwijkingen zijn aan de bloedvaten of een herseninfarct, of tumoren. In zo'n geval wordt er een CT-scan gemaakt."CT" staat voor "Computertomografie", "thomos" betekent "plakje" in het Grieks en dat is precies wat dit apparaat doet. Het maakt een dwarsdoorsnede van het lichaam. In een CT-scan zit een röntgenbuis. Deze buis straalt een heel smal bundeltje straling door het lichaam. Detectoren aan de andere kant meten de hoeveelheid doorgelaten straling. In feite wordt er een zeer smalle Röntgenfoto gemaakt. Daarna worden bron en detector een paar graden gedraaid voor de volgende opname. De scanner maakt van 1 dwarsdoorsnede enkele honderden opnamen. Nou, jullie hebben net een CT-scan gemaakt. Ja. Wat kunnen we nu hier zien? Kijk: wat we hier zien is een dwarsdoorsnede van de patiënt. Je kijkt aan de onderkant tegen de patiënt aan. Dat kun je hier zien d.m.v. dat rode lijntje, dat is het niveau waar we dit plakje nu van zien. En zo zie je de rechterkant, dit is de rechterkant van de patiënt en dat is de linkerkant, aan de rechterkant zie je de lever, aan de linkerkant zie je de maag en in die maag zie je een witte inhoud, dat hebben we de patiënt te drinken gegeven: dat is contrastmiddel. Kun je met zo'n CT-scan alles in beeld brengen?Ja, heel veel wel. Je kunt heel goed de organen onderscheiden in het lichaam, je kunt de plaats van de organen goed zien, t.o.v. elkaar kun je de ligging bepalen, de grootte natuurlijk. Dus zodoende kun je afwijkingen opsporen.Dus wat je ook mankeert, op een CT-scan is alles te zien?Nee, dat helaas net niet, je kunt niet alles zien, maar wel heel erg veel. Soms is het zo, dat de radioloog twijfelt of er kleine afwijkingen die hij ziet, bijvoorbeeld kleine kliertjes waarvan hij niet precies weet of het klopt of niet. Ook in het bot is het wat moeilijker om te zien soms bij bepaalde uitzaaiingen en dan maken we gebruik van een nucleaire scan, de zogenaamde Tracers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428210 152 2033-12-13T14:19:00+00:00 43508 2006-11-02T23:59:00+00:00 yes no lichaam ziekenhuis scan onderzoek https://schooltv.nl/video-item/de-atalanta-een-vlinder-die-een-lange-reis-maakt 2024-01-04T10:44:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18481.w613.r16-9.e729a45.webp De Atalanta | Een vlinder die een lange reis maakt In het najaar wordt het kouder. Sommige vogels trekken naar het zuiden om te overwinteren. Maar wist je dat er ook vlinders weggaan, op zoek naar warmere streken? Dit is zo'n vlinder: de Atalanta! Hij is makkelijk te herkennen aan de twee rode banen op zijn vleugels en de witte vlekken bovenaan. De meeste atalanta's worden geboren in zuidelijke landen, zoals Marokko. In het vroege voorjaar vliegen de vlinders dan via Spanje en Frankrijk naar bijvoorbeeld Nederland. Daar planten de vlinders zich voort. De atalanta legt haar eitjes het liefst op de brandnetel. Uit de eitjes komen kleine rupsen, die dan meteen lekker brandnetelblaadjes kunnen eten!De rups wordt een pop, en daaruit komt: de vlinder. Vlinders zijn koudbloedig. Dat betekent dat ze niet zelf hun lichaam warm kunnen houden. Om warm te blijven hebben ze de zon nodig. Vlinders met donkere kleuren houden hun vleugels gespreid zodat de warmte goed geabsorbeerd kan worden. De spieren van een vlinder moeten warm zijn om goed te kunnen vliegen. In de zomer vindt de atalanta het in Nederland warm genoeg.Maar als het kouder wordt, zoals nu, maken ze zich klaar voor vertrek naar het zuiden. Dat doen ze door veel te eten: de atalanta's eten nu hun buik rond. Zo zijn ze goed voorbereid op de lange reis. Wil je de vlinders helpen? Leg dan wat rottend fruit buiten: vlinders vinden dat heerlijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428211 148 2033-05-18T03:33:00+00:00 14993 2006-10-04T22:59:00+00:00 yes no vlinder vleugel rups brandnetel https://schooltv.nl/video-item/de-biebrap-wat-kun-je-doen-in-de-bibliotheek 2024-01-04T10:44:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18483.w613.r16-9.a86f063.webp De biebrap | Wat kun je doen in de bibliotheek? De tekst is in rap-vorm. Muziek en zang : LC Beats https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428212 191 2033-05-18T03:33:00+00:00 28789 2006-10-02T22:59:00+00:00 yes no bibliotheek cd boek internet tijdschrift https://schooltv.nl/video-item/kruisspinnen-een-rover-in-een-web 2024-01-04T10:44:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18485.w613.r16-9.67f0916.webp Kruisspinnen | Een rover in een web Het lijkt wel alsof er in de herfst veel meer spinnen zijn. Maar die spinnen waren er in de zomer ook al! Ze zijn alleen gegroeid en maken grotere webben. Daardoor zie je ze beter. Het makkelijkst te herkennen is de kruisspin: Die heeft namelijk een kruis op z'n rug. Deze spin komt ook het meeste voor in Nederland. Het lichaam van de spin bestaat uit een kopborststuk en een achterlijf. Een spin heeft 8 poten. Spinnen zijn rovers. De kruisspin eet het liefst muggen en vliegen. Die moeten natuurlijk eerst gevangen worden! Dat doet de kruisspin door een web te weven met kleverige draden. Die draden maakt de spin zelf: komen uit het achterlijf van de spin. In het midden van het web wacht de kruisspin of er een beestje in zijn web terechtkomt. Zo'n beestje probeert zich te bevrijden uit de draden: door die beweging in het web weet de spin dat er iets in zijn web zit. Hij rent erheen spint draden om zijn prooi zodat die niet meer weg kan. Met zijn gifkaken spuit de spin gif in zijn lekkere hapje. Het vliegje raakt daardoor verlamd en gaat dood. Het gif zorgt er ook voor dat het gevangen insect vloeibaar wordt van binnen: de spin bijt een gaatje en kan zijn maaltje zo opzuigen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428213 106 2033-05-18T03:33:00+00:00 141876 2006-09-28T22:59:00+00:00 yes no spin herfst prooi https://schooltv.nl/video-item/water-schoonmaken-hoe-kun-je-zelf-water-schoonmaken 2024-01-16T15:44:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18487.w613.r16-9.9a7a7df.webp Water schoonmaken | Hoe kun je zelf water schoonmaken We gaan zelf water schoonmaken. Wat heb je nodig? Een schaar... Een plastic fles...Grote stenen, kleine steentjes, zand en een beker met vies water. Knip de bodem uit de plastic fles. Haal de dop eraf. En zet de plastic fles op z'n kop in de glazen pot. Vul de fles met grote stenen,...Dan kleine steentjes...en als laatste het zand. Even goed aandrukken...Giet nu het 'vieze' water in de plastic fles. Het water druppelt langzaam in de glazen pot. Dit water is al een stuk schoner geworden.Zand en stenen helpen het water schoon te maken...Het vuil blijft ertussen zitten. Maar het is niet schoon genoeg om te drinken hoor!! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428214 110 2033-05-18T03:33:00+00:00 59315 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no drinken water zuiveren https://schooltv.nl/video-item/waterkringloop-wat-gebeurt-er-met-de-regen-als-die-eenmaal-gevallen-is 2024-01-16T16:30:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18489.w613.r16-9.c060de5.webp Waterkringloop | Wat gebeurt er met de regen als die eenmaal gevallen is? Waar blijft al die regen? Bijvoorbeeld van een onweersbui. Het zakt de grond in. Maar soms valt er zoveel regen dat de grond al vol zit met water. Dus stroomt het water weg. Het wordt een klein slootje. Dat slootje loopt naar een grote sloot...En die weer naar een rivier...Die rivier wordt alsmaar groter en groter..Totdat het water bij de zee is aangekomen. Alle regen die uit de lucht valt, komt op het land. De plantjes kunnen er lekker van drinken. Als er teveel regen is gevallen, dan stroomt het water naar de kanalen en rivieren. En die kanalen en rivieren stromen weer naar de grote zee. De zon schijnt. Het water van de zee verdampt. De waterdamp gaat omhoog. Daar wordt de damp een wolk. De wolk wordt door de wind naar het land geblazen. Boven het land koelt de waterdamp af. De damp wordt weer druppeltjes en het gaat regenen. Alle regen die uit de lucht valt, komt op het land. De plantjes kunnen er lekker van drinken....maar zullen we het rondje nog een keer doen?! Dús... als er teveel regen is gevallen, dan stroomt het water naar de kanalen en rivieren. En die kanalen en rivieren stromen weer naar de grote zee. De zon schijnt. Het water van de zee verdampt. De waterdamp gaat omhoog. Daar wordt de damp een wolk. De wolk wordt door de wind naar het land geblazen. Boven het land koelt de waterdamp af. De damp wordt weer druppeltjes en het gaat regenen. Zo zie je dat de kring maar rond gaat...We noemen het dan ook de waterkringloop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428215 127 2033-05-18T03:33:00+00:00 269494 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no water neerslag regen kringloop damp https://schooltv.nl/video-item/waterzuivering-wat-gebeurt-er-met-water-nadat-wij-het-gebruikt-hebben 2024-01-04T10:44:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18491.w613.r16-9.8733fd3.webp Waterzuivering | Wat gebeurt er met water nadat wij het gebruikt hebben? Ha lekker badderen. Maar wat gebeurt er met het water dat wij vies hebben gemaakt? Zoals ons badwater of het afwaswater? Dat water gaat door de buizen en komt onder de grond in het riool. Het water in het riool is zó vies dat het niet zomaar terug kan in de rivier...anders zouden er een heleboel vissen en planten doodgaan. Kijk maar 's hoe vies dat is...Vanuit het riool gaat het vieze water naar een speciale fabriek waar het wordt schoongemaakt. Deze hark haalt het meeste vuil eruit. Hier wordt het papier verwijderd. En dit is een soort hark die het water zeeft. Moet je 's zien wat een hoop rommel er al uit is. In dit bad zakt de rest van de viezigheid naar de bodem. En het schonere water stroomt over de rand naar een ander bad.Een schroef zorgt ervoor dat alleen het water omhoog gaat. En door het water over deze steentjes te sproeien, blijft de laatste rommel achter. Én als het water eindelijk schoon genoeg is, gaat het weer terug naar de rivier. Schoon genoeg om erin te zwemmen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428216 126 2033-05-18T03:33:00+00:00 63344 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no zuiveren water rivier riool https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-regen-vandaan-regen-komt-niet-zomaar-uit-de-lucht-vallen-hoe-ontstaat-het-eigenlijk 2024-01-16T16:08:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18493.w613.r16-9.91130f0.webp Waar komt regen vandaan? | Regen komt niet zomaar uit de lucht vallen. Hoe ontstaat het eigenlijk? Waar komt al die regen toch vandaan? Die komt uit de lucht! In de lucht zijn wolken en die maken de regen. Kijk maar eens hoe dat gaat. Dit is een regenwolk. In de wolk zitten piepkleine waterdruppeltjes. Soms komen er heel veel druppels bij. Dan wordt het druk. Dan botsen ze tegen elkaar aan en worden samen grotere druppels. Ze worden groter en groter en zwaarder en zwaarder én? PATS? ze gaan vallen. Dan regent 't.. Zo werkt het dus! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428217 49 2033-05-18T03:33:00+00:00 85956 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no regen neerslag wolk lucht https://schooltv.nl/video-item/vogels-helpen-in-de-winter-op-wat-voor-manieren-kun-je-vogels-in-de-winter-helpen 2024-01-16T16:21:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18495.w613.r16-9.00b287d.webp Vogels helpen in de winter | Op wat voor manieren kun je vogels in de winter helpen? Veel vogels trekken in de winter naar warme landen. Maar deze merel blijft in Nederland; die noemen we een standvogel. Net zoals dit roodborstje. De wormen zitten te diep onder de grond en insecten zijn er bijna niet. Maar jij kunt ze helpen door ze bij te voeren. En wát hebben jullie gemaakt?? "De zaadbol, het vogelzaadhuisje, het vogelboterhammen rekje, de vogelketting". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428218 152 2033-05-18T03:33:00+00:00 76348 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no vogel helpen winter https://schooltv.nl/video-item/stroommeter-hoe-maak-je-zelf-stroom 2024-01-04T10:44:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18499.w613.r16-9.5605898.webp Stroommeter | Hoe maak je zelf stroom? In een batterij zitten twee verschillende soorten metalen. Eerst rol je het ene metaal, het koperdraad om een potlood zodat het de juiste vorm krijgt. Je hangt de koperen draad in een bakje en daarna leggen we het andere metaal, het zinken bakje, erbij. Nu nemen we het elektriciteitsdraad. Het ene uiteinde maken we aan het zink vast en het andere aan het koper. Nu schenk je de zure azijn in het bakje tot de twee metalen helemaal ondergedompeld zijn. Ziezo. De batterij is klaar. Als je nu de twee uiteinden van de draad in de stroommeter stopt, gaan de stroompjes bewegen. Goed hoor! De proef is geslaagd. We hebben zelf stroom gemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428220 85 2033-05-18T03:33:00+00:00 12290 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no azijn batterij stroom zink koper https://schooltv.nl/video-item/sporendoos-hoe-maak-je-een-kijkdoos-voor-paddenstoelonderzoek 2024-01-04T10:44:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18501.w613.r16-9.1b8329a.webp Sporendoos | Hoe maak je een kijkdoos voor paddenstoelonderzoek? Met deze speciale kijkdoos kunnen we goed zien hoe de sporen uit de paddenstoel vallen. In de doos gaan we drie gaten maken. Één in het deksel en twee aan de zijkanten. Even kijken... Ja dat zit goed. De doos moet van binnen helemaal zwart worden, dan kun je de sporen straks goed zien. Ja, doe daar ook nog maar wat zwart. Maak de doos goed dicht, dan komt er geen licht meer in. De kijkdoos is klaar. Beginnen maar. In het bovenste gat leg je de paddenstoel. En door het zijgat schijn je met de zaklamp. Klop voorzichtig op de paddenstoel. Zie je de sporen vallen?De sporen zijn de zaadjes van nieuwe schimmels. Ho ho, niet te hard slaan, straks valt hij er door heen! Zie je nou wel! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428221 94 2033-05-18T03:33:00+00:00 23702 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no paddenstoel doos https://schooltv.nl/video-item/regenmeter-maken-hoe-kun-je-zelf-een-regenmeter-maken 2024-01-04T10:44:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18503.w613.r16-9.b97a0ca.webp Regenmeter maken | Hoe kun je zelf een regenmeter maken? Je kunt zelf een regenmeter maken. Zaag een plastic fles in twee plastic stukken. Het bovenste stuk lijkt zo op een trechter. Om straks goed te kunnen meten, moet er een blauwe rand en een liniaaltje op geplakt worden. Lukt het? Wel precies knippen hoor! Zo ja. Even vasthouden, anders gaat het bobbelen. Heel goed. Nu de knikkers erin. Die zorgen ervoor dat de fles zwaar wordt en niet kan omwaaien. Ok.. Nu het bovenste stuk vastplakken. Dit is een echt team! Er wordt heel goed samengewerkt. Het water moet tot aan de blauwe lijn. Van daaraf gaan we straks de regen meten. Kom we gaan hem uitproberen. Maar het regent helemaal niet? Oh.. toch wel!Zo, het heeft flink geregend. Slim hoor zo'n plaatselijk regenbuitje. Ok, hoeveel heeft het geregend? 3 cm, hoger dan de blauwe streep. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428222 125 2033-05-18T03:33:00+00:00 47019 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no regen meten maken https://schooltv.nl/video-item/recycling-batterijen-batterijen-die-recycled-worden 2024-01-04T10:44:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18505.w613.r16-9.da45918.webp Recycling batterijen | Batterijen die recycled worden Batterijen moeten hergebruikt worden, dat vinden ze zelf ook. Kijk maar naar dit filmpje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428223 265 2033-05-18T03:33:00+00:00 28404 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no batterij recyclen milieuvriendelijk https://schooltv.nl/video-item/portretschilder-hoe-schilder-je-een-portret 2024-01-10T15:00:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18506.w613.r16-9.85613b2.webp Portretschilder | Hoe schilder je een portret? Kind: Hoe maak je een schilderij? Schilder: Ik kijk in de spiegel, ik heb hier een klein spiegeltje, daar kijk ik in, of ik maak een foto en ik doe het met de foto. Als ik in de spiegel kijk, ga ik eerst tekenen, dus ik teken mezelf. Als dat klaar is, dan ga ik het schilderen. Met de foto: maak ik eerst een foto van iemand, daarna ga ik dat ook tekenen en daarna ga ik dat ook schilderen. En zo maak je een schilderij. Kind: Wat voor verf gebruik je? Schilder: Ik gebruik meestal olieverf en soms ook acrylverf. Olieverf, daar zit olie in. Kijk, dat is ook heel dik.En acrylverf, dat heb ik hier staan, daar zit water in, dat meng je met water en olieverf, dat meng je met olie. Maar ik heb soms ook wel eens dat ik ergens ben en geen verf heb, en dan wil ik toch iets doen. Dit is ketchup en daar kun je ook mee schilderen.En je hebt nog meer dingen waar kleur in zit. Ik heb hier bijvoorbeeld schoensmeer. Daar zitten ook kleurtjes in net als in olieverf en acrylverf. Hier heb ik een flesje met koffie? Dus als ik helemaal niets bij me heb, kan ik toch altijd schilderen. Kind: Waarom gebruik je die kleuren? Schilder: Dat zal ik je laten zien aan de portretjes die ik hier gemaakt heb. Dit is een heel donker portret, dit is de schilder Rembrandt, toen hadden de schilders nog niet die mooie kleurtjes die ze nu hebben. Dit is de schilder Van Gogh en die gebruikte altijd hele mooie kleuren, hele felle kleuren en dat probeer ik dan ook. Ik heb geleerd van die twee schilders, van de donkere schilder en van de lichte schilder, die heel veel kleurtjes gebruikte en dit zijn dan mijn kleurtjes.Kind: Waarom schilder je met van die streepjes?Schilder: Ik schilder met streepjes, omdat dat vanzelf gaat. Ik teken eerst altijd en gaat mijn hand vanzelf zo. Dat is net zoals jullie schrijven. De ene schrijft met krullen en de ander een beetje vierkant. Iedereen die schrijft weer anders en dat is met schilderen ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428224 192 2033-05-18T03:33:00+00:00 11876 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no schilderen portret schilder schilderkunst verf https://schooltv.nl/video-item/paddenstoelentocht-kinderen-gaan-op-zoek-naar-verschillende-soorten-paddenstoelen 2024-01-04T10:44:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18508.w613.r16-9.76cd03e.webp Paddenstoelentocht | Kinderen gaan op zoek naar verschillende soorten paddenstoelen De meeste paddenstoelen vind je in het bos. Laten we ze gaan zoeken. Kijk hier staat een vliegenzwam, maar waarom heet hij zo?Handig, maar nu mogen paddenstoelen niet meer geplukt worden. Om toch goed te kunnen kijken, kun je een spiegeltje gebruiken.Nou zo' n stinkzwam kun je maar beter niet in je tuin hebben. We gaan maar gauw verder met de paddenstoelenspeurtocht! Wat zijn er toch veel verschillende soorten paddenstoelen. O nog één. He wat gaan jullie nu doen? Is de paddenstoelenspeurtocht nog niet afgelopen? Je hoeft niet helemaal naar het bos om paddenstoelen te vinden, want ook dicht bij jou in de buurt groeien ze. Ga zelf ook maar eens zoeken. Maar eh? niet plukken he! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428226 210 2033-05-18T03:33:00+00:00 70784 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no stinkzwam paddenstoel herfst https://schooltv.nl/video-item/musical-lion-king-achter-de-schermen-bij-de-lion-king 2024-01-04T10:44:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18510.w613.r16-9.6c65569.webp Musical Lion King | Achter de schermen bij de Lion King Hoi ik ben Christian en ik speel in een musical. Ik ga drie keer per week naar de musicalschool om daar te oefenen voor de uitvoering. Een musical is een soort verhaal, een soort toneel eigenlijk, alleen soms als je dan wat zegt dan ga je erbij zingen en dansen. Nou, ik speel de hoofdrol Simba en ik moet zingen, dansen en toneelspelen. Ik speel niet alleen in de musical, want ik heb ook nog een tegenspeler en die heet Phijnely. Ik vind het leuk om ook met twee kinderen samen te werken, omdat je elkaar ook meer begrijpt dan volwassenen.Ik oefen vier keer tot drie keer in de week. Dan krijg ik zangles. Voor toneel en zang hebben we allebei een aparte lerares. Ik vind het ook leuk, omdat er heel veel acrobatiek in zit, zoals radslagen, arabier? Het leukste vind ik toneelspelen, omdat? Je bent eigenlijk heel iemand anders en je kan dingen doen die je eigenlijk in het echt niet kan doen. Zelfs de buiging wordt geoefend. Het is tijd voor Christian en Phijnely om geschminkt te worden. Het is leuk om in de kapper/grime te zitten, want je gaat nu helemaal in het leeuw, maar het is soms wel lang wachten tot je klaar bent. Ja, Christian moet nog even geduld hebben voordat hij op een leeuw lijkt. Ook Phijnely wordt een leeuwtje. Waar is dat poeder voor?Om de schmink droog te maken, anders als je dan iemand aanraakt, dan geeft het heel erg af. Vinden jullie het mooi?Ik vind het heel mooi. Het microfoontje is nodig, zodat mensen achter in de zaal je ook horen en dat je niet hoeft te schreeuwen en dat je gewoon kan praten, normaal praten. En nu het kostuum. Prachtig al die kraaltjes en schelpjes. Maar kan je zo nog wel ademen? Ja! Ik ga jullie nu voorstellen aan grote Simba en grote Lana. Hallo. Hoe is het nou om mij te spelen? We zijn toch dezelfde? Ja, maar jij bent voor de pauze en ik na de pauze. En vind je het leuk om mij te spelen? Ja hartstikke leuk. En hoe ging het? Goed, 't was gaaf en alles, de hele zaal zat vol en leuk applaus. Echt super! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428227 400 2033-05-18T03:33:00+00:00 27379 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no musical dansen zingen spelen https://schooltv.nl/video-item/plastic-frisbee-hoe-wordt-een-frisbee-gemaakt 2024-01-04T10:44:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18512.w613.r16-9.69dcd81.webp Plastic frisbee | Hoe wordt een frisbee gemaakt? Plastic wordt gemaakt van olie. Olie zit diep onder de grond. Met hele grote boren wordt een gat in de grond gemaakt. En dan wordt de olie eruit gezogen. Kijk dit is olie, een dikke, zwarte smurrie. De olie gaat door hele lange, dikke buizen naar een fabriek. Hier maken ze de olie schoon. Dan wordt het in een grote ketel gekookt en kun je er plastic korreltjes van maken. Die korreltjes kun je in allerlei kleuren verven. Blauw? Of geel?.. En van die korreltjes wordt plastic speelgoed gemaakt. Ben benieuwd wat ze gaan maken. De korreltjes worden in de machine gegooid. In deze buis worden ze warm gemaakt, zodat de korreltjes smelten. Hé, nou komt er een gele sliert uit. En een geel drolletje. Wat zou het toch worden? Nog even wachten?. Kijk nou eens, een frisbee! Dus dat ijzeren ding is een frisbee vorm. Dat is makkelijk. Zo maak je snel een hele doos vol. Vangen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428225 104 2033-05-18T03:33:00+00:00 24532 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no frisbee productieproces olie plastic https://schooltv.nl/video-item/hulphond-wat-doet-een-hulphond 2024-01-16T16:06:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18514.w613.r16-9.eaa681c.webp Hulphond | Wat doet een hulphond? Kijk! dit is Cayen. Cayen is naar een speciale hulphondenschool geweest en daar heeft hij allerlei handige dingen geleerd. Cayen is een hulphond. Hij helpt Matthijs, die zit in een rolstoel en kan niet alles zelf doen. Matthijs zegt dat Cayen de telefoon moet brengen. Dat zegt Matthijs in het Frans. Op die manier luistert Cayen alleen maar naar Matthijs. En niet naar andere kinderen. Het zijn dikke vrienden. De moeder van Matthijs komt ook even helpen. Een vriendje van Matthijs vraagt of hij komt spelen. Cayen wil wel, hij heeft lang genoeg naar de video gekeken. Cayen pakt de afstandsbediening. En geeft 'm aan Matthijs. Handig hoor! Zo, die is uit. Ze kunnen gaan. Matthijs vraagt of Cayen zijn jas wil halen.Dit touwtje is speciaal voor Cayen aan de deur gemaakt.Wat is die hond toch slim!Goed gedaan hoor Cayen! Hé, aan de deur hangt ook zo'n touwtje. Dag Cayen! Dag Matthijs! Doe de groeten aan je vriendje! Gelukkig heeft Matthijs Cayen, de superhandige hulphond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428228 122 2033-05-18T03:33:00+00:00 38226 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no hond rolstoel gehandicapt https://schooltv.nl/video-item/de-rechtsgang-wat-gebeurt-er-allemaal-als-je-voor-de-rechter-moet-verschijnen 2024-01-04T10:44:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18516.w613.r16-9.117a134.webp De rechtsgang | Wat gebeurt er allemaal als je voor de rechter moet verschijnen? Criminaliteit is strafbaar gedrag. Dat is gedrag dat regels of wetten overtreedt. Iedereen heeft er belang bij dat regels worden nageleefd, want op die manier wordt de samenleving beschermd tegen crimineel gedrag. Strafbaar gedrag is vastgelegd in wetten, zoals het Wetboek van Strafrecht, de Wegenverkeerswet en de Opiumwet. De wet maakt een onderscheid tussen overtreding en misdrijf. Een overtreding is minder ernstig dan een misdrijf. Voor misdrijven gelden dan ook zwaardere straffen. Door rood licht rijden of dronken over straat lopen zijn overtredingen; winkeldiefstal, vernieling of geweldpleging zijn misdrijven. Een van de taken van de politie is het voorkomen van strafbare feiten en het opsporen van verdachten. Als de politie onderzoek heeft gedaan naar een overtreding of een misdrijf, legt ze de zaak voor aan de Officier van Justitie. Die heeft dan drie keuzes: Hij kan de zaak seponeren. Dat wil zeggen dat er geen vervolging plaatsvindt. De officier van justitie kan een boete opleggen; Maar hij kan ook besluiten om tot vervolging over te gaan. Dat betekent dat de zaak voor de rechter komt. Een rechtszaak kent 8 stappen, die altijd in dezelfde volgorde worden afgehandeld. De zaak wordt geopend en de gegevens van de verdachte worden gecontroleerd. Op die manier wordt voorkomen dat de verkeerde persoon terecht staat. De aanklacht wordt voorgelezen. De zaak wordt onderzocht. Alle informatie die de politie heeft gevonden wordt gepresenteerd en als er getuigen zijn, worden die gehoord. De verdachte wordt ondervraagd. De officier van justitie houdt zijn requisitoir, een verhaal waarin hij probeert aan te tonen waarom hij denkt dat de verdachte schuldig is en wat voor straf daarop zou moeten staan. De advocaat van de verdachte houdt zijn pleidooi, waarin hij argumenten aanvoert om de verdachte vrij te pleiten. Het laatste woord in een rechtszaak is altijd aan de verdachte. Nu heeft de verdachte de mogelijkheid om zijn of haar kant van het verhaal toe te lichten.Tot slot spreekt de rechtbank een vonnis uit. Dat kan een straf zijn, zoals een gevangenisstraf, een taakstraf of een geldboete. Maar als de rechter er niet van overtuigd is dat de verdachte ook daadwerkelijk schuldig is, kan hij hem of haar ook vrijspreken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428239 110 2033-10-31T09:45:00+00:00 43291 2006-09-05T22:59:00+00:00 yes no proces rechtbank politie https://schooltv.nl/video-item/de-eik-door-de-seizoenen-heen-hoe-verandert-de-eik-in-de-verschillende-seizoenen 2024-01-04T10:44:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18518.w613.r16-9.221616b.webp De eik door de seizoenen heen | Hoe verandert de eik in de verschillende seizoenen? Kind: Dit is mijn boom, het is een eikenboom. Even een foto maken van mijn boom. Dag boom tot volgende keer! Het is herfst en daar is Frederieke weer. Hé boom, daar ben ik weer. Hé boom, hoe gaat het met je? Nu nog een foto maken van een eik in de winter. Dag boom tot in de lente! Hoi boom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428229 82 2033-05-18T03:33:00+00:00 71984 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no boom seizoen blad https://schooltv.nl/video-item/twee-vaders-lotte-enserink-vertelt 2024-01-16T15:36:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18520.w613.r16-9.1a9df5a.webp Twee vaders | Lotte vertelt Wat betekent het als je twee vaders hebt in plaats van een vader en een moeder? Sinds 2001 kunnen in Nederland mannen ook met mannen en vrouwen ook met vrouwen trouwen. Lotte is 14 jaar een heeft twee vaders, die haar al vanaf haar geboorte opvoeden. Een paar jaar geleden zijn ze ook getrouwd. "Omdat je niet beter weet, weet je ook niet hoe het anders was geweest als het anders was. Het heeft wel voordelen en het heeft ook nadelen. Een voordeel is het dat ik me nooit ergens zorgen over hoef te maken zeg maar, want mannen verdienen ook meer dan vrouwen. Nadeel is wel dat het gewoon anders is. En dat sommige mensen dat niet zo snel kunnen accepteren." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428237 42 2033-10-31T15:56:00+00:00 5477 2006-09-05T22:59:00+00:00 yes no vader gezin homoseksualiteit https://schooltv.nl/video-item/wereldgodsdiensten-joden-christendom-en-islam 2024-01-16T16:27:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18523.w613.r16-9.2923107.webp Wereldgodsdiensten | Joden, Christendom en Islam Er zijn heel veel verschillende godsdiensten, maar toch zijn er altijd overeenkomsten. Zo is er altijd sprake van een God die wordt aanbeden door middel van rituelen. Een geloof gaat er ook altijd van uit dat de God op de een of andere manier heil brengt voor de mensen die dat geloof aanhangen - in ieder geval na de dood. Tot slot zie je bij religies ook altijd een bepaalde visie op de mens, hoe die moet leven en wat hij moet doen om dat heil te verdienen. Drie belangrijke wereldgodsdiensten zijn het Jodendom, het Christendom en de Islam. De een is wat ouder dan de andere, maar alle drie vereren ze eigenlijk dezelfde God. Het Jodendom is de oudste van de drie. De Thora is het heilige boek, dat volgens de Joden door God, of Jahweh, aan Mozes werd gegeven op de berg Sinai. De Joden geloven dat er eens een Messias zal komen, die de totale verlossing zal brengen. Terwijl de Joden nog wachten op die verlosser, geloven christenen dat die zo'n 2000 jaar geleden al op aarde is verschenen, in de persoon van Jezus Christus. Het Christendom komt dus direct voort uit het Jodendom. Het oude testament, het eerste deel van de bijbel, is overgenomen van het Joodse geloof. In het nieuwe testament staan de verhalen over het leven van Jezus. Daar staat ook in hoe je als christen moet leven: naar het voorbeeld van Jezus. Allah, de God van de Islam, is feitelijk dezelfde God als die van de Joden en de Christenen. In de Koran, het heilige boek van de Islam, wordt Jezus ook vermeld als profeet. Maar moslims geloven dat noch de Joden, noch de christenen het woord van God juist hebben begrepen. Daarom heeft God Mohammed uitgekozen om zijn bedoelingen uit te leggen. Volgens moslims is Mohammed de laatste profeet, de enige die het ware woord van God heeft verkondigd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428236 116 2033-10-31T10:08:00+00:00 120521 2006-09-05T22:59:00+00:00 yes no Jodendom christendom islam godsdienst https://schooltv.nl/video-item/champignons-kweken-hoe-kun-je-zelf-champignons-kweken 2024-01-04T10:44:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18525.w613.r16-9.7fc98fc.webp Champignons kweken | Hoe kun je zelf champignons kweken Nu gaan we zelf champignons kweken. Bij de tuincentra kun je deze doos kopen waar alles in zit. Als eerste doe je de aarde in de emmer. Nu pak je wat water en mengt dat door de aarde. Goed roeren jongens, zodat de aarde overal goed vochtig wordt. Onderin de bak zit stro met daarin de sporen van de champignons. Een beetje het stro los maken met een vork, zodat er wat lucht bij kan komen. Daarna kan de aarde op het stro. En als dit karwei klaar is, dan kan het deksel er weer op. Dan is het goed donker in de doos. Na een paar dagen kun je al goed de schimmeldraden zien groeien. Kijk, er zitten ook al een paar piepkleine champignons op. En na 2 weken, zie daar, heerlijke dikke champignons. Zelf gekweekt! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428234 83 2033-05-18T03:33:00+00:00 30211 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no kweken schimmel champignon https://schooltv.nl/video-item/beestenbabbel-hoe-praten-honden 2024-01-04T10:44:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18527.w613.r16-9.fb3d65a.webp Beestenbabbel | Hoe praten honden? Dit is Sam... en dit is zijn hond Jimmy. Ze kunnen niet écht met elkaar praten, maar begrijpen elkaar goed! Want Jimmy gebruikt dierentaal. Als Jimmy blaft is ie blij! Of hij waarschuwt z'n baasje ergens voor. Een hond wil graag weten wie je bent...Daarom snuffelt hij aan je hand. Laat hem maar naar jou toekomen. Dan is het goed! Als een hond je aardig vindt, kwispelt hij met zijn staart. Én zijn oren staan naar voren. Rennen en spelen met de bal vindt Jimmy leuk! Een hond die zin heeft om te spelen, springt op en neer...... of gaat op de grond liggen rollenbollen... Van al dat spelen word je moe... Zijn tong hangt uit zijn bek! Knuffelen vinden honden heerlijk! Ze gaan lekker tegen je aan liggen. Eigenlijk zeggen ze: 'Je bent zo lief'. Jimmy is bang voor een knallende ballon. Hij rent weg met zijn staart tussen zijn achterpoten. Bange honden laten soms ook hun tanden zien. Kom dan niet te dichtbij!! Dat is gevaarlijk! Bedankt Sam... en Jimmy natuurlijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428235 126 2033-05-18T03:33:00+00:00 35950 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no kwispelen hond blaffen praten https://schooltv.nl/video-item/den-en-spar-wat-is-het-verschil-tussen-een-den-en-een-spar 2024-01-16T15:02:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18531.w613.r16-9.a9e735a.webp Den en Spar | Wat is het verschil tussen een den en een spar? He, waarom hebben jullie een kerstboom gekocht?"We hebben een kerstboom gekocht om mee naar school te nemen en te versieren"He, stop daar heb je nog zo´n boom!Die lijkt op de boom die jullie net gekocht hebben.`Nee, deze heeft langere naalden`Inderdaad, deze boom heeft lange zachte naaldenDit is een de dennenboom.Onder de dennenboom vind je deze dennenappelsMaar deze boom lijkt wel op die van jullie.`He, dit is dezelfde boom`Hoe zie je dat dan?`Deze naalden zijn hard en kort'Ja het klopt, deze boom heeft korte harde naalden, dit is de spar.En onder de sparrenboom vind je deze sparrenappelsDit is dus een dennenboom.Hij heeft zachte, lange naaldenEn dit is de sparHij heeft korte, harde naaldenWaarom halen we met kerstmis een naaldboom in huis en niet een loofboom?Nou, een spar blijft groen en houdt z'n blaadjes of z'n naaldenen de meeste loofbomen verliezen hun blaadjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428232 94 2033-05-18T03:33:00+00:00 64930 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no den spar naald kerst loof https://schooltv.nl/video-item/drijven-en-zinken-wat-blijft-er-drijven-en-wat-zinkt-er-in-het-zwembad 2024-01-04T10:44:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18533.w613.r16-9.6fa0ee4.webp Drijven en zinken | Wat blijft er drijven en wat zinkt er in het zwembad? Wat blijft er drijven en wat zinkt er in het zwembad? 'Het water drukt terug' Ja, het water drukt het plankje omhoog. En deze kurk? 'Hij blijft drijven!' Ja, water tilt spullen op! Dat zijn de waterdeeltjes die in het water onder het vlotje zitten. We noemen ze de watermannetjes!! Omdat ze met veel zijn, is het vlot makkelijk te dragen! 'Hij blijft drijven!'. Dat klopt, er zijn al minder watermannetjes die het vlot dragen, maar het is niet te zwaar voor ze? 'He, hij blijft drijven!' Weer zijn er minder watermannetjes om het vlot te dragen. Het is nu erg zwaar voor ze!'He, hij zinkt!'Ja, één watermannetje kan het vlot niet dragen. Het is té zwaar!! Dit is een aluminiumbootje..Wat gebeurt er als we er schelpen inleggen? Voorzichtig dat ie niet omvalt. De watermannetjes dragen het bootje? Maar het bootje wordt steeds zwaarder door de schelpen? Totdat het bootje niet meer te dragen is. Het is TE zwaar.. en het zinkt! Bij een échte boot werkt dat precies zo. Hij is héél zwaar, maar ook héél groot,..Er zijn genoeg watermannetjes die de zware boot tillen. Dus hij blijft drijven! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428231 156 2033-05-18T03:33:00+00:00 93279 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no zinken water drijven https://schooltv.nl/video-item/eetbare-paddenstoelen-hoe-worden-paddenstoelen-gekweekt 2024-01-04T10:44:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18535.w613.r16-9.7f92440.webp Eetbare paddenstoelen | Hoe worden paddenstoelen gekweekt? In deze plastic pakken zit stro en in dat stro zitten paddenstoelensporen, zaadjes van een paddenstoel. Het is lekker vochtig in het plastic en daar houden schimmels van. Uit de zaadjes groeien allemaal draadjes, ja schimmeldraden. Je ziet de kleine paddenstoelen uit het plastic omhoog komen. Deze paddenstoelen heten oesterzwammen. En achter deze deur zijn de oesterzwammen al groot genoeg om geplukt te worden. Daarna gaan ze naar de winkel. Ga daar maar eens kijken of je de oesterzwammen herkent. Een andere bekende eetbare schimmel is de champignon. Ze worden gekweekt in lange bakken met aarde. Ze groeien net als alle andere schimmels in een donkere en vochtige ruimte. Eerst groeien er weer schimmeldraden en op die schimmeldraden komen eerst hele kleine knopjes. Zie je ze al? Na weer een tijdje groeien er duizenden champignons. Nou deze zijn groot genoeg om opgegeten te worden. Plukken maar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428230 103 2033-05-18T03:33:00+00:00 69074 2006-09-12T22:59:00+00:00 yes no champignon paddenstoel oesterzwam kweken schimmel https://schooltv.nl/video-item/kunst-met-wilgen-met-natuur-beeldende-kunst-maken 2024-01-30T14:16:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18538.w613.r16-9.4fc2f1c.webp Kunst met wilgen | Met natuur beeldende kunst maken Voor Manette Zeelenberg is de natuur materiaal met een grote zeggingskracht. Als beeldend kunstenaar en vormgever maakt Manette wilgenkunst. "Nou, het aardige van wilgen is dat ze heel sterk zijn en buigzaam. En die combinatie heb je niet veel met andere bomen, die breken. En wilgenbomen, die kan je dus buigen in bepaalde vormen en zonder dat ze breken, waardoor je dus als vormgever een hele vormvrijheid hebt om verschillende modellen daarvan te maken. En die krachten die interesseren mij ook sowieso als mens, iets wat sterk en buigzaam is, dat overleeft. En die overlevingskracht van de wilg is zó groot, dat zelfs als je op een hele armzalige grond de wilg in de aarde plant, dan loopt ie nog uit." "Wat ik nu met die wilgen doe, dat is echt het vlechten van gebouwen eigenlijk en het is zo mooi om dunne takken die als eenling eigenlijk niks voorstellen in kracht, maar door die met elkaar te verbinden kan je hele sterke en hele stevige bouwwerken maken." "Nou ja, wat mij fascineert van dit werk om het ook in openbare ruimten hè, dus op verkeerspleinen te zetten, is dat je de tegenstelling tussen leven en dood heel erg ziet. Zo’n verkeersplein, dat noemen ze ook “grijze omgeving” hè, heel erg veel asfalt en beton en om dan midden op zo’n verkeersplein juist zo’n levend kunstwerk neer te zetten, dan krijg je de contrastwerking" maximaal. "Als d’r een eindigheid aan een kunstwerk zit, hè, dus dat het doodgaat, dat vind ik op zich ook eigenlijk wel logisch: het is een levend kunstwerk en dat kan ook doodgaan. Enerzijds vind ik het jammer, dat mijn kunstwerken een beperkte levensduur hebben, aan de andere kant vind ik het niet jammer, want symbolisch gezien het proces van leven-dood-levend vind ik ook prachtig." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428241 129 2033-12-04T13:01:00+00:00 2747 2006-08-29T22:59:00+00:00 yes no wilg architectuur https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-van-een-songtekst-hoe-maakt-een-zanger-zijn-songtekst 2024-01-04T10:44:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18540.w613.r16-9.801b8d2.webp Ontstaan van een songtekst | Hoe maakt een zanger zijn songtekst? "Jonge vrouw heeft bijna niks! Is op zoek naar wat geld! Het lukt maar niet dus aan de bak! Da's succes, want hij heeft poen!" Bazz is de zanger en tekstschrijver van de band Van Katoen. Hij schrijft uitsluitend Nederlandstalige nummers. De teksten ontstaan vaak in samenwerking met anderen. "Ik vond het wel mooi hoor, dat je nu helemaal meedeed." "Wel?" "Ja, dat is voor het geluid wel mooi." "Wel handiger, ja." "Ik zou alleen zeggen “met succes, want hij heeft poen”." "Oh ja. Oh, een goede, ja." "En ik vind, dat hij die eerste.., die eerste zin “die jonge vrouw heeft bijna niks”, daar deed je straks een rust in, voor “niks”." "“Met succes!”. "Oh ja. En dat vond ik wel mooi, houd dat erin en dan de tweede en de derde zin, die kun je wel redelijk gelijk houden. "Ik ben muziek aan het maken, omdat het voor mij alle dingen die ik wil combineert. Het geeft mij de kans om te zeggen wat ik wil. Het geeft mij de kans om dingen te maken die ik wil, muziek, ik vind muziek maken heel erg leuk, klanken maken. En het geeft mij de kans om te communiceren met mensen, het geeft me de kans om met zalen aan de gang te gaan, het geeft me de kans om me helemaal terug te trekken in mezelf. Het geeft me de kans om mijn frustraties eruit te schreeuwen. Het is voor mij...muziek geeft mij alles wat ik eigenlijk wil." "De nummers, die ontstaan heel vaak door hele eenvoudige dingen. De dingen die je tegenkomt of waar je tegenaan loopt, of dingen die je hoort. Bijvoorbeeld dat nummer 'Schuif Eens Op', wat we al een tijd spelen, dat is “schuif eens op, nou mag ik”, dat d’r zaten twee van mijn jongens, twee van mijn kinderen, die zaten achter de computer en die zaten een beetje te bekvechten over wie nou aan de beurt was achter die computer. En die regel van “nou, schuif eens op, nou mag ik!”, zeg maar als je die daar ziet, ja, dan klopt dat. Maar als je dat uit de context haalt en je verandert de setting van dat er twee jongetjes zijn achter een computer en dat het dan weer gaat over dat mensen die op hele goede plekken zitten, die plekken angstvallig proberen vast te houden, omdat ze bang zijn dat ze hun plekje kwijtraken. Terwijl het ook voor andere mensen heel erg leuk is om eens effe in die positie te zitten. Ja, dan krijgt zo’n nummer krijgt weer een heel andere lading en daar voel ik me dan het beste bij. Ik doe d’r heel veel mee, ik experimenteer. En dat wordt dan uiteindelijk de tekst." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428243 182 2033-12-04T13:16:00+00:00 12353 2006-08-29T22:59:00+00:00 yes no band schrijven componist zingen muziek https://schooltv.nl/video-item/gedichten-en-songteksten-wanneer-wordt-een-tekst-een-liedje-en-wanneer-een-gedicht 2024-01-04T10:44:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18542.w613.r16-9.2d5ed54.webp Gedichten en songteksten | Wanneer wordt een tekst een liedje, en wanneer een gedicht? Lotte van Dijk vormt samen met Marjoleine Reitsema het duo Kirke. Lotte schrijft de songteksten. Daarnaast schrijft ze ook gedichten. "Ik geloof, dat ik mezelf zie als iemand die het liefst bezig is met van alles. Dus of dat nou gedichten schrijven is of gewoon het schrijven van songteksten, het maakt mij eigenlijk niet zo heel erg veel uit. Ik vind het heel erg leuk om met taal bezig te zijn." "Het is niet persé moeilijk om een gedicht te schrijven denk ik, maar het is wel heel anders, omdat je hoeft eigenlijk nergens rekening mee te houden terwijl op moment dat je een songtekst schrijft, ben je gewoon gebonden aan de duur van een liedje sowieso en houd je ook rekening met het feit, dat de mensen die dat liedje horen maar een paar minuten daarnaar luisteren, en dat het op dat moment ook helder voor ze moet worden. Terwijl bij een gedicht, dat kun je zelf een aantal keer overlezen en dan heeft het publiek gewoon wat meer tijd om te bedenken “wat staat d’r nou eigenlijk?” en om er zelf een invulling aan te geven." "Ik ben soms een gedicht aan het schrijven en dan denk ik: “hé, eigenlijk wordt het gewoon een liedje!” en dan doordat ik bepaalde dingen aan het herhalen ben of doordat d’r een heel duidelijk ritme in zit, en doordat ik er eigenlijk al een beetje muziek bij hoor op de achtergrond terwijl ik het aan het schrijven ben. En het kan ook zo zijn, dat ik op dat moment dan nog besluit om een instrument bij te pakken om het alsnog op muziek te gaan zetten. "Droogvlinder. Mama ligt te drogen in de zon, spelden door haar zachtroze vleugels. Haar borst is koud, nu tikt zacht in de zijne het hart dat een voorsprong op zich nam." "Ik heb hier een gedicht van gemaakt en geen liedje, omdat ik soms als ik ergens heel vol van ben iets heel snel wil maken en soms dient zich dat ineens aan als eigenlijk één gedachte, en ben ik ook helemaal niet bezig om daar nog een piano bij te zoeken of een gitaar en maak ik het in één keer af. En staat het d’r en is het klaar, en dan is het een gedicht." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428244 170 2033-12-04T13:18:00+00:00 7632 2006-08-29T22:59:00+00:00 yes no gedicht schrijven muziek https://schooltv.nl/video-item/de-tuin-van-paleis-t-loo-van-baroktuin-tot-landschapstuin 2024-01-15T17:46:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18544.w613.r16-9.43133cb.webp De tuin van Paleis 't Loo | Van baroktuin tot landschapstuin Paleis Het Loo had oorspronkelijk een Baroktuin. Maar rond 1800 wilde men tuinen die de schoonheid van de wilde natuur beter weergaven. Het Loo kreeg toen een landschapstuin. "Landschapstuinen zijn tuinen waar het lijkt, maar het is nog steeds door de mens gemaakt, maar waar het lijkt, dat alles natuurlijk is aangelegd. Dat was er nog steeds toen Wilhelmina doodging begin jaren ’70, toen was nog steeds dat park uit de 18de eeuw was daar. En toen is er besloten om dit paleis te gaan reconstrueren in Barokstijl en toen heeft de architect die dat deed heeft gezegd: “dan wil ik het toch weer terug, het park ook, want de eenheid van huis en park moet Barok zijn”." Biohistoricus Carlo Oldenburg is gespecialiseerd in historische planten en hielp mee bij de reconstructie van de Baroktuin. "En wat zie je hier beneden? Dat noemen wij de parterres de brodderie, oftewel een mooi ornament op de grond wat d’r uitziet als een stukje borduurwerk. En wat zie je op die windlijn? Heel in de verte de hele hoge fontein. En daarachter loopt een laan en die loopt door en door en door. En vroeger was het zo, dat daarachter de hei lag en dat was het jachtgebied van Willem III. Ja, wat straalt dat uit? Dat straalt uit de macht en de rijkdom van Willem III. En deze hele tuin moet eigenlijk macht en rijkdom uitstralen. En hoe doe je dat? Door zoveel mogelijk te laten zien. Door ontzettend veel bijzondere planten te laten zien, door ontzettend veel krullen in je parterres te leggen en bovendien het allergekste in deze tuin is eigenlijk, dat ie aan de ene kant de wereldbol en aan de andere kant de hemelbol als een fontein heeft opgesteld. En hij zegt dus van eigenlijk zegt hij dus hiermee ook: “ik ben de Grote Heerser over de Wereld”." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428242 129 2033-12-04T12:57:00+00:00 5734 2006-08-29T22:59:00+00:00 yes no paleis historie tuin https://schooltv.nl/video-item/harmonie-samen-muziek-maken 2024-01-04T10:44:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18546.w613.r16-9.0a3dcdd.webp Harmonie | Samen muziek maken Elke stad of dorp in Nederland heeft wel een harmonieorkest. Dat is een orkest zonder strijkers, met alleen koperen en houten blaasinstrumenten en slagwerk. Harmonieorkesten zijn ooit voortgekomen uit militaire marsmuziek. Maar op straat lopen en spelen doen ze bijna nooit meer. De orkestleden zijn amateurs, maar harmonieën vormen een broedplaats voor allerlei soorten musici. "Ik ben de eerste die daarmee begonnen is en ik denk een jaar of twee later of zo toen bedacht mijn vader, dat hij ook iets wilde gaan spelen. Mijn zus, die is ook zo rond die tijd trompet gaan doen. Nou, ik speel klarinet vanaf mijn negende jaar. En ik denk na één jaar ben ik bij de harmonie gaan spelen. Toen was eigenlijk muziek helemaal geweldig. En zó geweldig, dat ik besloot om mijn beroep daarvan te willen maken." "Op moment dat je lid wordt van de harmonie krijg je een instrument, die huur je eigenlijk bij de harmonie, en de harmonie die zorgt voor muziekles en dat gaat dan weer via de Muziekschool. En die zorgen gewoon voor een docent die naar het dorp komt en die hier lesgeeft elke week." "Op les bereidt je je dan voor voor examens. Het Startexamen eerst en dan krijg je je A-examen. Dus als je je A-examen hebt, dan mag je bij de harmonie komen spelen." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428245 151 2033-12-04T13:31:00+00:00 3189 2006-08-27T22:59:00+00:00 yes no dirigeren harmonie muziek https://schooltv.nl/video-item/vooroordelen-als-je-elkaars-cultuur-leert-kennen-begrijp-je-elkaar-beter 2024-01-04T10:44:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18548.w613.r16-9.d1c6305.webp Vooroordelen | Als je elkaars cultuur leert kennen, begrijp je elkaar beter Met het project blikopener, maak je kennis met andere culturen, waardoor je elkaar beter gaat begrijpen.In het toneelstukje moeten deze kinderen zich verplaatsen in de situatie van een ander. Dat is dus een kwestie van inleven: Wie is die ander? Vind ik die ander aardig of juist niet? Zou ik die ander willen zijn? Door te kijken naar de ander, krijg je een écht beeld van hem of haar.Door het maken van een schilderij breng je de andere school in beeld. Wat teken je dan precies? Je kijkt door je eigen - gekleurde bril. Hoe zie jij de ander en spelen vooroordelen daarbij een rol? Al pratend met elkaar wisselen kinderen dat uit. Ze vertellen over het beeld dat ze eerst van de ander hadden en hoe dat veranderd is. Zodat je een eerlijk beeld van de ander krijgt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428247 156 2033-11-08T08:46:00+00:00 15169 2006-07-17T22:59:00+00:00 yes no cultuur beeld vooroordeel https://schooltv.nl/video-item/zwerfvuil-een-groot-probleem 2024-01-04T10:44:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18550.w613.r16-9.e23209d.webp Zwerfvuil | Een groot probleem Dit zijn leerlingen van de Spaardammerschool. Hun project gaat over afval. Elijah en de andere kinderen maakten kunstwerken, die met afval te maken hadden. In verhaaltjes die ze zelf bedachten, schreven ze op hoe je ervoor kunt zorgen dat het milieu zo schoon mogelijk blijft. Nadenken over wat je doet met afval. De kinderen maakten kunstwerken van 'zwerfvuil' en van andere dingen die mensen afdanken en weggooien. De kinderen bekeken de omgeving van de school. En ze spraken met elkaar af om die zo schoon mogelijk te houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428250 129 2033-11-08T08:31:00+00:00 16249 2006-07-17T22:59:00+00:00 yes no afval zwerfvuil straat https://schooltv.nl/video-item/vriendschap-als-je-elkaars-cultuur-leert-kennen-krijg-je-respect-voor-elkaar 2024-01-04T10:44:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18552.w613.r16-9.2d3ba2d.webp Vriendschap | Als je elkaars cultuur leert kennen krijg je respect voor elkaar Op deze school hebben de leerlingen gewerkt aan een project over vriendschap en respect: Niet zoenen met de juf. Ze willen pesten de wereld uit helpen. Daarvoor is het belangrijk dat kinderen leren hoe ze met respect met elkaar omgaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428248 127 21901 2006-07-17T22:59:00+00:00 yes no vriendschap pesten cultuur https://schooltv.nl/video-item/dirigeren-meekijken-met-een-dirigent 2024-01-04T10:44:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18554.w613.r16-9.54f55ef.webp Dirigeren | Meekijken met een dirigent Dirigeren is het leiden van een orkest. Hoe een muziekstuk klinkt, wordt bepaald door de dirigent. Hier dirigeert Jozef Zuilen een harmonieorkest. Dat doet hij aan de hand van de partituur. "En een partituur, daar staat eigenlijk, zo wordt het genoemd hè, dus het boekje wat ik voor me heb: een “partituur”, daar staan alle instrumenten per regel in vernoemd. Het begint bovenaan met de fluiten, de piccolo’s, hobo’s, fagotten, klarinetten en ga zo maar door naar beneden: saxofoons, koperinstrumenten en helemaal onderaan staat het slagwerk. Dat staat allemaal op één pagina. Dus dat gaat allemaal razendsnel voorbij, dus ik moet heel snel een overzicht hebben over de hele pagina om precies te weten wat d’r gaat klinken, wat er komt zeg maar. Maar dat heb ik natuurlijk ook voorbereid hè, dat is dus de taak van de dirigent om dat voor te bereiden voordat je daadwerkelijk met het orkest gaat repeteren. Maar je moet dus, het is ingewikkeld, je ziet dus een hele pagina voor je en dan moet je in één keer heel snel eruit halen wat daar belangrijk van is en welke instrumenten je op de voorgrond wil hebben en welke niet, hoe het samen klinkt, welke instrumenten je juist minder belangrijk moet maken, welke wel belangrijk enz." "Okay, dat doen we samen even, met maat 17 te beginnen. Je moet een beetje een soort mistgordijntje moet je laten opstijgen, dat is het mooie, dat je niet te direct, niet te duidelijk speelt, een beetje rook over het orkest heen laten komen." "Eigenlijk is een orkest is het voor de dirigent een soort instrument. Zoals een klarinettist op een klarinet speelt, speelt de dirigent speelt met het hele orkest. Dus ik ken die muziek die wel spelen, die ken ik natuurlijk heel goed en ik weet precies: “op bepaalde momenten is dat instrument belangrijk, is die groep belangrijk, zijn die instrumenten als totaal belangrijk” en daar speel ik mee, en die mensen houd ik dan ook in de gaten, die daar richt ik me naartoe zeg maar." "Mooi breed. Breder. Bijna gebonden. Doorgaan. Doorgaan. Door! Kom maar, bassen, bassen, bassen." "En ja, dat is een ingewikkeld samenspel van handelingen, bewegingen, van mimiek, want een dirigent, die beweegt niet alleen met zijn handen, die beweegt eigenlijk met zijn hele lijf en zijn gezicht, en dus zijn uitdrukking is heel belangrijk daarbij. En als je dat goed afweegt ten opzichte van elkaar, als dirigent heb je dan een belangrijke taak natuurlijk, dan kan zo’n orkest heel mooi klinken." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428246 195 2033-12-04T13:35:00+00:00 3248 2006-08-27T22:59:00+00:00 yes no harmonie orkest muziek dirigeren https://schooltv.nl/video-item/vandalisme-spelen-is-leuk-maar-je-moet-niets-vernielen 2024-01-04T10:44:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18556.w613.r16-9.73b47d5.webp Vandalisme | Spelen is leuk, maar je moet niets vernielen Spelen is leuk, maar dit moet je doen zonder dat je dingen vernielt. Want dat gebeurt regelmatig. Daarover spraken Daisy en Bobby met hun wijkagent. De wijkagent kwam zelfs in de klas om er over te vertellen. Als je iets kapot maakt, moet je gestraft worden, niet meer dan normaal toch? Daarover gaat de film 'Doe FF normaal'. Vandalisme kost ons duizenden euro's. Dat kan natuurlijk niet zomaar!Ja, bij vandalisme hoort een straf waarbij je iets terug doet voor de samenleving. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428249 197 2033-11-08T08:36:00+00:00 9051 2006-07-17T22:59:00+00:00 yes no straf kapot vandalisme https://schooltv.nl/video-item/verzekeringen-ziektekostenverzekering 2024-01-04T10:44:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18558.w613.r16-9.4364036.webp Verzekeringen | Ziektekostenverzekering Als je een ongeluk krijgt of ziek wordt kost dat geld. Een behandeling van een medisch team of een ziekenhuisopname kan erg duur zijn. Daarom moet iedereen in Nederland zich verzekeren voor een basispakket in de nieuwe ziektekostenverzekering. In het basispakket zitten de belangrijkste medische voorzieningen, zoals huisartshulp en levensreddende operaties. Voor extra zorg, zoals fysiotherapie, kan iedereen zich vrijwillig bijverzekeren. Tot 18 jaar ben je automatisch meeverzekerd op de ziektekostenverzekering van je ouders. Daarna ben je zelf verplicht een ziektekosten verzekering af te sluiten bij een van de vele ziektekostenverzekeraars. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428251 33 2033-05-18T03:33:00+00:00 6393 2006-07-11T22:59:00+00:00 yes no verzekering ziek geld https://schooltv.nl/video-item/het-ontstaan-van-de-intensieve-landbouw-in-nederland-van-klein-en-armoedig-naar-groot-en-geautomat 2024-01-04T10:44:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18562.w613.r16-9.e29ddde.webp Het ontstaan van de intensieve landbouw in Nederland | Van klein en armoedig naar groot en geautomatiseerd Voor de Tweede Wereldoorlog hadden de boeren in Nederland kleine bedrijfjes, met wat koeien, een paar varkens voor vlees en paarden als trekdier. Het was moeilijk om het hoofd boven water te houden. Na de Tweede Wereldoorlog begon de Nederlandse regering met het stimuleren van het herstel van de economie. Om de koopkracht van de mensen te vergroten werd de prijs voor het voedselpakket kunstmatig laag gehouden. Maar de boeren moesten natuurlijk ook geld verdienen. Daarom moest de landbouwproductie fors omhoog. Die verhoging van de productie werd bereikt door deze te mechaniseren en met het gebruik van kunstmest, bestrijdingsmiddelen en krachtvoer. Zo kregen we de intensieve landbouw. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428254 57 2033-05-18T03:33:00+00:00 13960 2006-07-11T22:59:00+00:00 yes no landbouw boer intensief https://schooltv.nl/video-item/aow-in-nederland-hoe-is-de-algemene-ouderdoms-wet-ontstaan 2025-04-22T16:50:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18564.w613.r16-9.0db39ed.webp AOW in Nederland | Hoe is de Algemene Ouderdoms Wet ontstaan? Ouderen worden na hun 65ste levensjaar niet aan hun lot over gelaten. Voor iedereen in Nederland die 65 wordt is er bij de wet een Volksverzekering geregeld. De Algemene Ouderdoms Wet geeft iedereen recht op een AOW-uitkering. Deze uitkering zorgt ervoor dat ouderen de eerste levensbehoeften kunnen blijven betalen. Het werkt dus als een sociaal vangnet. De basis voor deze verzekeringen kreeg in Nederland vorm na de tweede W.O. Minister President Drees introduceerde toen voor alle ouderen het Rijkspensioen. Deze sociale wetgeving was het begin van onze verzorgingsstaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428253 49 2033-05-18T03:33:00+00:00 8839 2006-07-11T22:59:00+00:00 yes no AOW geld https://schooltv.nl/video-item/de-toekomst-van-onze-energievoorraad-voor-hoe-lang-hebben-we-nog-olie-en-gas 2024-01-04T10:44:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18566.w613.r16-9.d3f0314.webp De toekomst van onze energievoorraad | Voor hoe lang hebben we nog olie en gas? Er wordt al jaren gezegd dat de olie- en gasvoorraad op de wereld opraakt. Maar wanneer is het eigenlijk zover? Noé van Hulst, strategiedirecteur voor het Internationaal Energie Agentschap (IEA) in Parijs: Je kan eigenlijk maar heel moeilijk zeggen: er is maar voor zo en zoveel jaar aan reserves als het gaat om olie, omdat je ten eerste ziet dat als de prijzen hoger zijn dan is er een enorme prikkel voor producenten om meer te gaan boren. En olie op te pompen uit gebieden waar men anders niet aan zou komen bij lagere prijzen omdat het te duur zou zijn en ten tweede heb je ook een enorme technische ontwikkeling in deze industrie. Waardoor er nu olie geboord kan worden in gebieden ver onder de zeebodem waar dat tien jaar geleden nog voor onmogelijk werd gehouden. Er is dus voor de komende 50 jaar dus nog genoeg olie en gas, maar de CO2 uitstoot die vrijkomt bij verbranding van die fossiele brandstoffen zal een veel groter probleem zijn. Greenpeace woordvoerder Femke Bartels: Dus we moeten echt radicaal onze wijze van energievoorziening omgooien en dan redt je het niet met een paar initiatieven hier en daar. De oplossing voor de toekomst zal gaan liggen in een mix van energiebesparing en toename van het gebruik en de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428256 92 2033-05-18T03:33:00+00:00 14631 2006-07-11T22:59:00+00:00 yes no energiebron gas voorraad olie https://schooltv.nl/video-item/europees-landbouwbeleid-de-gevolgen-voor-de-nederlandse-melkveehouders 2024-01-04T10:44:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18568.w613.r16-9.2f05c5e.webp Europees Landbouwbeleid | De gevolgen voor de Nederlandse melkveehouders Er zijn in Nederland begin 2006 ongeveer 22.000 melkveebedrijven, maar er stoppen ongeveer 10 boeren bedrijven per dag. Dat heeft o.a. te maken met de Wereld Handels Organisatie, de WTO, en de Europese Unie want zij zijn overeengekomen dat de inkomenssteun en landbouwsubsidies aan de boeren moet worden afgebouwd. Cees Veerman Minister van Landbouw , Natuur en Voedselkwaliteit: Ja, als je nou kijkt in die mooie gebieden die we zo mooi vinden, waar koeien in de wei lopen, dan is dat heel moeilijk om daar te blijven boeren als die prijzen voortdurend maar blijven dalen. Dus moeten we, willen we die boeren daar houden, ze een financieel steuntje in de rug geven, maar niet meer via een hogere melkprijs, want dat kan niet, want we moeten naar de wereldmarktprijs toe om die markttoegang te realiseren, maar een rechtstreekse toeslag b.v. in de vorm van een toeslag per koe of een toeslag per ha. We hoeven dus niet bang te zijn dat de koeien en boeren helemaal uit Nederland zullen verdwijnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428255 59 2033-05-18T03:33:00+00:00 4492 2006-07-11T22:59:00+00:00 yes no landbouw koe Europa melk https://schooltv.nl/video-item/a-merken-en-huismerken-wat-is-het-verschil 2024-01-04T10:44:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18570.w613.r16-9.9266ef0.webp A-merken en huismerken | Wat is het verschil? In de supermarkt zie je veel bekende merk-producten die je vaak kent van de reclame. Dat zijn vaak zogenaamde A-merken. Een Nederlands bedrijf als Unilever is een grote producent van bekende merken. Zij bedenken, fabriceren en introduceren veel nieuwe producten die ze met een marketingcampagne op de markt brengen. Harry Brouwer Directievoorzitter Unilever Nederland. Een A-merk is een product dat de trend zet, dat voorop loopt. In tegenstelling tot een eigen merk of een private label, zoals het vaak genoemd wordt, wat meer een copycat of een copy is van het A-merk. Een A-merk zet de trend, ontwikkelt innovaties, communiceert ze ook middels advertenties of commercials op tv. En zoals gezegd, het loopt voorop in de troepen. Huismerken of Private labels zijn dus vaak producten die qua vormgeving van de verpakking op het A-merk lijken. Ze liften zo mee op de uitstraling van het A-merk zonder de dure kosten van een campagne. Ze zijn daarom ook meestal goedkoper. Hier vertegenwoordigt een karakter onze wereld. Door er een rode cirkel omheen te trekken, houdt deze monnik alle duivels en kwelgeesten buiten vóórdat de ceremonie begint. Bij deze Taoïstische priester kun je terecht wanneer je in je dromen door boze geesten wordt bezocht. Hij schrijft krachtige mystieke spreuken op een papier die de kwelgeesten moeten afschrikken en wegjagen. Vouw ze tot een popje en draag ze altijd in je zak! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428257 60 2033-05-18T03:33:00+00:00 19289 2006-07-11T22:59:00+00:00 yes no merk reclame supermarkt https://schooltv.nl/video-item/wolven-de-wolf-is-een-roofdier 2024-01-04T10:44:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18572.w613.r16-9.0437325.webp Wolven | De wolf is een roofdier In Nederland zie je wolven alleen in de dierentuin. De wolf is een roofdier, hij eet andere dieren om in leven te blijven. Met zijn scherpe hoektanden kan hij zijn prooi vangen en verscheuren. De vacht van de wolf kan bruingrijs, zwart, bruin of wit zijn, dat hangt af van het seizoen en de plaats waar de wolf leeft. In de winter kan de vacht wel 6 centimeter dik zijn: lekker warm – en dat is ook wel nodig want de wolf slaapt altijd buiten. Wolven hebben gele ogen. Ook in het donker kunnen ze goed zien. De poten van een wolf zijn lang: ze kunnen er lange afstanden mee lopen. Wolven hebben een goeie neus: ze ruiken of er gevaar dreigt of dat er een lekker hapje in de buurt is. Om goed te ruiken steekt de wolf zijn neus in de lucht, tegen de wind in. “wat ruik ik?” https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428258 59 51627 2008-06-15T22:00:00+00:00 yes no dierentuin roofdier wolf https://schooltv.nl/video-item/tandwielen-versnellingen-op-je-fiets 2024-01-16T16:15:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18574.w613.r16-9.40e8915.webp Tandwielen | Versnellingen op je fiets Je ziet dat het achterste tandwiel veel kleiner is dan het voorste. Het heeft veel minder tanden. En of je nou een ketting tussen twee tandwielen doet of niet, de tanden van allebei de wielen bewegen even snel. Kijk, deze heeft 1, 2, 3....30 tanden. En deze 1, 2, 3...10. Dat betekent dat als deze één keer rond gaat, deze wel 3 rondjes maakt! Dus hij beweegt veel sneller. Als je trappers aan je wiel vast zouden zitten zou je veel sneller moeten trappen. Vroeger deden ze dat, daarom hadden ze ontzettend grote wielen. Trouwens, dit is wel heel erg slim: een fiets met versnellingen. Hoe groter je het verschil tussen de tandwielen maakt, hoe minder snel je hoeft te trappen. Kijk, dan maak je het achterste tandwiel kleiner. Het kost dan alleen wel veel meer kracht. Dat is een zware versnelling. En als je het verschil kleiner maakt, dus het achterste tandwiel groter, dan moet je dus veel sneller trappen. Maar dan kost het ook veel minder kracht. Dat is een lichte versnelling en is dus heel handig als je bergop moet, of als je heftige tegenwind hebt! En als je bergaf gaat zet je 'm in een zware versnelling, want dan kan je heel hard.Woooooooooo.... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428262 95 2033-05-18T03:33:00+00:00 82655 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no fiets tandwiel kracht https://schooltv.nl/video-item/het-ei-kijk-en-lees 2024-01-16T15:42:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18576.w613.r16-9.75c96b5.webp Het ei | Kijk en lees Wat een gekakel van die kippen, tok, tok, een ei, een ei! en daar komt... de kippenbaby: een... kuikentje! dat zelf het ei heeft stuk geprikt! nét als zijn zusjes en zijn broertjes. een krokodil! Ah ja, een krokodil legt ook een ei. En uit dat krokodillenei komt ook een baby. Precies z'n moeder, vind je niet? Daar heb je nog zo'n eierlegger. Dit zijn de eitjes van een vlinder. En daar komen vlinders uit? Nee, een rups! En die rups is nog geen vlinder! Die rups trekt een harde jas aan! en uit die jas, komt na lang wachten, een echte vlinder. Een kip legt een ei, een krokodil legt een ei en een vlinder ook, en... vogels... leggen ook een... ei! Hak: oooh, niks te hakken! Nee! Ei! niks te plakken! Nee! Ei! niet huilen. plak! Zoek maar mee naar de letter ei. De ei van eieren. En de ei van... einde... einde van de reis van dasje en vosje... een verjaardagskalender! Ben jij jarig in de maand... mei? De ei zit verstopt in deze groente... de ei is de laatste letter van prei! De ... ei... is de tweede letter van deze vogel een reiger! Doe jij dit ook graag, net als jorit? lekker... kleien! Wat zou jorit maken? Een vogeltje? En alle vogels leggen een... ei! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428259 152 2033-01-01T13:40:00+00:00 148197 2003-11-16T23:59:00+00:00 yes no lezen taal letter ei woordenschat https://schooltv.nl/video-item/noord-afrikaanse-vluchtelingen-willen-graag-naar-europa-asiel-aanvragen-in-de-eu-kan-maar-een-keer 2024-01-11T17:12:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18577.w613.r16-9.f9f0e20.webp Noord-Afrikaanse vluchtelingen willen graag naar Europa | Asiel aanvragen in de EU kan maar een keer Eenmaal op EU-grondgebied hebben vluchtelingen de keus. Ze kunnen asiel aanvragen in de EU. Of, als ze aan de autoriteiten kunnen ontkomen, zich schuil houden in de illegaliteit. Asiel aanvragen in de EU kan namelijk maar één keer. Een uitgeprocedeerde vluchteling, in welk EU land dan ook, is niet langer welkom en wordt uitgewezen. Vluchtelingen die niet terug willen naar hun geboorteland vluchten vaak in de illegaliteit. Niemand weet precies hoeveel Illegale vluchtelingen er zijn in de EU. Waarschijnlijk tussen de drie en vijf miljoen. Dat is één procent van de totale EU-bevolking. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428260 57 2033-07-01T14:07:00+00:00 5136 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no vluchteling asiel illegaal https://schooltv.nl/video-item/de-vliegenzwam-rood-met-witte-stippen 2025-09-23T11:40:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18579.w613.r16-9.7bbe00c.webp De vliegenzwam | Rood met witte stippen Dit is een hele bekende paddenstoel... Rood, met witte stippen: de vliegenzwam! De vliegenzwam zie je vaak bij eiken, dennen of zoals hier bij een berkenboom. Een paddenstoel is eigenlijk de VRUCHT van een schimmel. Deze schimmel leeft samen met de boom: Hij zorgt ervoor dat de wortels van de boom beter voedingsstoffen uit de grond kunnen opnemen. De schimmel leeft van suikers die de boom maakt. Zo helpen ze elkaar. Onder de grond groeien schimmeldraden, dat heet DE ZWAMVLOK. Zoals de appelboom appels heeft, heeft de schimmel een paddenstoel. Aan de zwamvlok ontstaat een bolletje met een vlies eromheen. Dat groeit. Dan barst het vlies open, en groeit de vliegenzwam verder. De witte stippen zijn dus eigenlijk restjes van het vlies! En dit is 'm dan: de vliegenzwam! De vliegenzwam bestaat uit: een steel, een manchet en een hoed. Onder de hoed zitten de sporen. Zoals een appel zaden heeft, heeft de paddenstoel sporen. Die zijn dus voor de voortplanting. De sporen zitten netjes opgeborgen tussen de lamellen, die flapjes die je hier ziet. Een vliegenzwam kan wel 2 miljard sporen voortbrengen! Uit de spore kan weer een nieuwe zwamvlok groeien, en weer een paddenstoel... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428261 110 2033-05-18T03:33:00+00:00 158588 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no zwam schimmel herfst paddenstoel https://schooltv.nl/video-item/tandwielen-de-tandwielen-van-je-fiets 2024-01-16T16:14:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18581.w613.r16-9.b766995.webp Tandwielen | De tandwielen van je fiets Als je fietst beweeg je de trappers in het rond. En kijk eens waar die trappers aan vastzitten? Juist: een tandwiel. In deze ketting zitten allemaal gaatjes waar de tanden precies invallen, dus als de trappers bewegen, gaat die beweging via de ketting naar....hee, weer een tandwiel! En door dat achterste tandwiel beweegt je achterband, en daardoor ga je vooruit. Dus dan breng je eigenlijk de beweging van hier, je trappers, naar hier, je achterband. Met deze twee tandwielen. En die twee bewegen dezelfde kant op omdat ze verbonden zijn met een ketting ertussen. Maar tandwielen kunnen ook zonder ketting met elkaar verbonden worden. Dat komt je inmiddels vast bekend voor: tandwieltjes. Maar hier zie je er geen ketting tussen zitten, de wieltjes zitten tegen elkaar aan. De tanden grijpen in elkaar. Kijk, met m'n duim laat ik dit bewegen, dat veert steeds terug. Daar zitten allemaal tandjes aan, waardoor dit tandwieltje gaat bewegen, en daardoor deze, en die maakt het geluid. Je ziet meteen het grote voordeel van tandwielen: het ene wieltje kan niet bewegen zonder dat het andere wieltje ook beweegt, dus je brengt de beweging heel precies naar de andere plek. En kijk eens? Als deze zo beweegt, beweegt die andere precies de andere kant op. Als de tanden van twee tandwielen in elkaar grijpen bewegen ze altijd in tegengestelde richting. Dus als je wil dat twee tandwielen dezelfde kant op bewegen, moet je er gewoon een ketting tussen doen, en anders maak je ze aan elkaar vast. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428263 95 2033-05-18T03:33:00+00:00 83118 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no bewegen fiets tandwiel https://schooltv.nl/video-item/eu-en-de-landbouwoverschotten-door-subsidie-in-de-landbouw-kwamen-er-overschotten 2024-01-04T10:44:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18583.w613.r16-9.440c88d.webp EU en de landbouwoverschotten | Door subsidie in de landbouw kwamen er overschotten De beschermende landbouwpolitiek is een doorslaand succes. De landbouwproductie is toegenomen. De Europese Unie kon voor zichzelf zorgen. Er wordt zelfs meer geëxporteerd dan geïmporteerd. Maar er is ook een keerzijde. De bescherming van de landbouw leidde tot voor kort tot overproductie. Er werd meer geproduceerd dan verkocht. De boeren kregen altijd een goede prijs voor hun productie, dus hoe meer ze produceerden hoe meer ze kregen. Er ontstonden allerlei overschotten zoals melkplassen, wijnzeeën, boterbergen en suikerbergen.Die overproductie werd gewoon gedumpt. Tegen bodemprijzen op de vrije wereldmarkt. En om de overproductie terug te dringen heeft de EU subsidies verlaagd. De boeren mogen niet langer, boven een door de EU bepaalde hoeveelheid, produceren. Als de boeren dit quotum overschrijden wordt een boete opgelegd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428264 103 2033-07-01T11:57:00+00:00 8873 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no overschot landbouw Europese Unie https://schooltv.nl/video-item/eu-en-de-landbouwsubsidie-door-de-subsidie-kon-er-meer-in-de-landbouw 2024-01-04T10:44:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18585.w613.r16-9.b2d47b9.webp EU en de landbouwsubsidie | Door de subsidie kon er meer in de landbouw De EU heeft vanaf de oprichting miljarden euro's in de landbouw geïnvesteerd. En nog steeds. Jaarlijks gaat 45 procent van de Europese begroting naar de landbouw. Buiten de EU waren veel bedrijven groot en modern. Vooral in Noord Amerika en Australië werd efficiënt en goedkoper geproduceerd. Op de vrije wereldmarkt konden Europese boeren moeilijk concurreren met deze agrarische bedrijven. Bij de oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, de EEG, waren de Europese politici ongerust over deze ontwikkeling. Zou de Europese landbouw de concurrentie wel overleven? En... Zou de Europese markt in de toekomst worden gedomineerd door buitenlandse producten en afhankelijk worden van andere landen? Dat zou onaanvaardbaar zijn. Ook in slechte tijden moest er voldoende geproduceerd worden. Dus de landbouw moest vanaf het begin op eigen benen kunnen staan, om een rol van betekenis te kunnen spelen. De consument moest kunnen rekenen op een vaste, betaalbare prijs voor Europees brood, melk en vlees. De EEG besloot daarom de boeren als volgt financieel te ondersteunen. Landen van buiten de EU moesten geld bijleggen om met hun producten de Europese markt op te kunnen. Daarnaast kregen de EU-boeren het verschil tussen hoge verkoopprijs en de wereldmarktprijs door de EU gecompenseerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428265 84 2033-07-01T11:46:00+00:00 10733 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no subsidie landbouw Europese Unie https://schooltv.nl/video-item/oranjerie-een-gebouw-speciaal-voor-planten 2024-01-04T10:44:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18587.w613.r16-9.7085335.webp Oranjerie | Een gebouw speciaal voor planten! Een landgoed is een groot stuk grond met veel natuur en mooi aangelegde parken. Ruim tweehonderd jaar geleden wilden rijke mensen weg uit de drukke stad. Ze kochten een stuk land en lieten daar een mooi huis op bouwen. Voor de tuin werd gezocht naar de mooiste planten. Niet al die planten zijn bestand tegen de kou in Nederland. Daarom werd een oranjerie gebouwd, een huis speciaal voor planten. Planten hebben veel licht nodig. De oranjerie heeft dus grote ramen aan de kant waar de zon schijnt en zelfs ramen in het dak! En in de zomer kunnen de planten buiten staan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428266 46 2032-12-31T23:00:00+00:00 3192 2008-06-15T22:00:00+00:00 yes no plant landhuis landgoed tuin rijkdom https://schooltv.nl/video-item/lucht-en-vliegen-lucht-laat-een-vliegtuig-opstijgen 2024-01-16T15:57:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18589.w613.r16-9.119ca8c.webp Lucht en vliegen | Lucht laat een vliegtuig opstijgen! Hier kun je mooi zien dat een vleugel aan de voorkant veel boller is dan aan de achterkant. Dat is vanwege de luchtweerstand, om die zo klein mogelijk te maken. Denk maar eens aan water. Dat kan elke vorm hebben die het wil, en als dat naar beneden valt wordt dat een druppel, bol van voren en spits van achteren. Dan kan de lucht er het makkelijkst omheen. Als een vliegtuig naar voren beweegt, beweegt de lucht dus om de vleugel heen. En als lucht beweegt, gebeurt er iets geks: de luchtdruk wordt daar namelijk lager. Nu is dus de druk boven het papier lager dan eronder, dus het papier wordt naar boven geduwd. En dit dan: In de luchtstroom is de druk veel lager dan erbuiten, dus het balletje wordt door de lucht om de luchtstroom keurig binnen de stroom gehouden, zelfs als je de föhn een beetje scheef houdt. Geinig hè? Okee, maar wat heeft dat nou met vliegtuigen te maken? Nou, kijk nog eens goed naar die vleugel? Zie je dat de bovenkant boller is dan de onderkant? Dat betekent dat de lucht die er aan de bovenkant langs gaat een langere weg moet afleggen, in dezelfde tijd, dus die beweegt veel harder! Oftewel, de druk wordt daar veel lager dan aan de onderkant. En die druk onder de vleugel is zo veel groter dan die erboven, dat de vleugel opgetild wordt. Sterker nog, dit hele vliegtuig wordt erdoor opgetild! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428267 127 2033-05-18T03:33:00+00:00 96575 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no luchtdruk vliegen vliegtuig lucht https://schooltv.nl/video-item/lucht-een-lege-zak-nee-een-zak-met-lucht 2024-01-04T10:44:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18591.w613.r16-9.a248645.webp Lucht | Een lege zak? Nee, een zak met lucht! Kijk, nu denk je misschien, die zak is leeg, maar die zit dus hartstikke vol. Waarmee dan? Juist, lucht. Hebbes. Je kunt lucht vangen. De lucht in deze zak kan geen kant op. Ziet er niet echt uit als een lege zak toch? Klopt. Hij zit vol met zuurstof en andere gassen, kortom: lucht.Fijn dat dat overal is? Wij kunnen namelijk niet leven zonder zuurstof, en die ademen we in via de lucht!Kijk, als ik nou probeer om die zak steeds kleiner te maken, dan gaat de lucht die erin zit zelfs tegenwerken. Hij duwt terug. We hebben een mooi woord voor dat duwen van de lucht, dat noemen we luchtdruk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428268 46 2033-05-18T03:33:00+00:00 29775 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no lucht luchtdruk https://schooltv.nl/video-item/historie-van-litouwen-litouwen-kent-een-roerige-geschiedenis 2025-11-25T12:46:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18593.w613.r16-9.f9c0599.webp Historie van Litouwen | Litouwen kent een roerige geschiedenis Litouwen heeft een roerige geschiedenis. Het land is door verschillende grootmachten bezet geweest. In de Tweede Wereldoorlog werd het land bezet door de Sovjet Unie en vervolgens door Nazi-Duitsland. De vreugde van de bevrijding in 1945 was voor Litouwen van korte duur. Het land werd opnieuw bezet door de Sovjet Unie. Een bezetting die tot 1990 zou voortduren. Moskou installeerde een Sovjetgezinde regering in Vilnius, die de Litouwse bevolking klein moest houden. Litouwers die opkwamen voor vrijheid en democratie liepen kans te worden gestraft en vervolgd. Het land werd langzaam gerussificeerd. In de '70 en '80 jaren van de vorige eeuw ging het in de Sovjet Unie economisch steeds slechter en ook Litouwen leed onder de recessie. Toen Gorbatsjov eind jaren ´80 de teugels liet vieren, grepen de Litouwers hun kans. Net als in andere Oostblok landen kwamen ze in opstand tegen hun bezetters. De geweldloze opstand, onder leiding van Prof. Landsbergis vond plaats op het moment dat de SU uiteen begon te vallen. In het vrije gehavende Litouwen moest veel gebeuren, voordat het een welvarende en democratische staat zou zijn. Voor de wederopbouw was natuurlijk veel geld nodig. Geld, dat Litouwen niet had. De EU beloofde Litouwen te helpen. Ook werd het lidmaatschap van de EU in het vooruitzicht gesteld. Er werd hard gewerkt en om de infrastructuur te verbeteren de landbouw en de industrie te moderniseren. En woonwijken te renoveren. In 2004 was het zover. Litouwen werd samen met negen andere, voornamelijk Oost-Europese landen, lid van de EU. Groot feest in Litouwen. Een droom was uitgekomen. Litouwen was lid geworden van de vrije, democratische EU. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428269 129 2033-07-01T12:12:00+00:00 5120 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no Litouwen Baltische staten https://schooltv.nl/video-item/toetreding-van-litouwen-tot-de-eu-wat-heeft-litouwen-moeten-doen-om-lid-te-worden-van-de-eu 2025-11-25T12:45:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18595.w613.r16-9.67f1855.webp Toetreding van Litouwen tot de EU | Wat heeft Litouwen moeten doen om lid te worden van de EU Litouwen is lang niet zo welvarend als de Westerse EU-lidstaten. De inflatie is nog te hoog voor de invoering van de Euro. De Europese Commissie heeft de opdracht gekregen alle EU-burgers in de hele EU een welvarend bestaan te garanderen. Ze krijgt daarvoor een derde van de begroting van de EU ter beschikking. Het meeste geld gaat structureel naar de ontwikkeling van achterstandsregio's in de EU. Daardoor kunnen deze regio's zich ontwikkelen en wordt de economische ongelijkheid in de EU teruggedrongen. Het geld voor regionale ontwikkeling wordt bijeengebracht door de EU-lidstaten. Iedere lidstaat betaalt zijn deel. De rijkere lidstaten, zoals Nederland, betalen meer dan de armere lidstaten. Ze betalen meer dan ze ontvangen, ze zijn nettobetalers. En de arme staten ontvangen meer uit de EU-kas dan ze betalen. Zij zijn de netto-ontvangers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428270 61 2033-07-01T12:25:00+00:00 5016 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no Litouwen Baltische staten toetreding Europese Unie https://schooltv.nl/video-item/de-natuur-op-een-landgoed-genieten-van-het-groen 2024-01-04T10:44:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18597.w613.r16-9.15472cf.webp De natuur op een landgoed | Genieten van het groen Een landgoed is een groot stuk grond met veel natuur en mooi aangelegde parken. Ruim tweehonderd jaar geleden wilden rijke mensen weg uit de drukke stad. Ze kochten een stuk land en lieten daar een mooi huis op bouwen om rustig van de natuur te kunnen genieten. Op een landgoed staan speciale planten, zoals deze sneeuwvlokkenboom. De natuur op het landgoed bestaat uit bossen en mooi aangelegde parken. Het hout uit het bos werd verkocht maar ook gebruikt om de eigen kachels mee te stoken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428271 52 2032-12-31T23:00:00+00:00 2004 2008-06-15T22:00:00+00:00 yes no natuur landgoed bos https://schooltv.nl/video-item/een-landgoed-wonen-in-de-natuur 2024-01-16T13:59:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18599.w613.r16-9.2ed5aba.webp Een landgoed | Wonen in de natuur Een landgoed is een groot stuk grond met veel natuur en mooi aangelegde parken. Ruim 200 jaar geleden wilden rijke mensen weg uit de drukke stad. Ze kochten een stuk land en lieten daar een mooi huis op bouwen, om rustig van de natuur te kunnen genieten. Er werden groenten verbouwd in de moestuin, en het fruit kwam van de bomen in de boomgaard. In de bossen van het landgoed liepen ook dieren rond, zoals herten, reeën, konijnen wilde zwijnen en vossen. Maar er staan mer gebouwen op een landgoed. Vroeger had men geen auto, maar een koets. En die koets stond in het koetshuis. En er was ook een oranjerie, en een ijskelder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428272 52 2099-12-31T23:00:00+00:00 3009 2008-07-06T22:00:00+00:00 yes no landhuis tuin landgoed https://schooltv.nl/video-item/eu-en-de-landbouw-verandering-in-de-landbouw 2024-01-04T10:44:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18601.w613.r16-9.604a3a2.webp EU en de landbouw | Verandering in de landbouw Vijftig jaar geleden waren er weinig grote steden en veel kleine boeren dorpen en heel veel platteland. Op het platteland werden aardappelen, uien, kool en suikerbieten verbouwd. De suikerbieten werden verkocht aan de suikerverwerkingsindustrie. Die dit verwerkte tot witte suiker. In de zestiger jaren werd het allemaal anders. De EU zorgde ervoor dat de Nederlandse landbouw ingrijpend veranderd werd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428273 37 2033-07-01T11:36:00+00:00 8722 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no landbouw Europese Unie https://schooltv.nl/video-item/de-geboorte-van-een-krokodil-een-krokodil-komt-uit-een-ei 2024-01-16T16:05:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18603.w613.r16-9.7e7a66f.webp De geboorte van een krokodil | Een krokodil komt uit een ei! Dit is een krokodil. Een jonkie nog maar. Hij rust even uit. Hij is pas geleden uit het ei gekropen. Een krokodil is een reptiel. Reptielen leggen eieren. De krokodil soms wel 90 tegelijk! Na een paar weken tijd komt het jonkie uit het ei. Eerst zijn koppie. Zijn voorpootjes. En uiteindelijk is hij er helemaal uit. Jonge krokodillen kunnen meteen zwemmen. Ze hangen in het water met hun neus net boven de oppervlakte zodat ze adem kunnen halen. Ook hun ogen zijn boven water zodat ze de boel goed in de gaten kunnen houden. Het lijf van de krokodil is bedekt met schubben. Krokodillen zijn koudbloedig. Om warm te worden liggen krokodillen daarom vaak lekker te zonnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428274 86 2032-12-31T23:00:00+00:00 68352 2008-06-29T22:00:00+00:00 yes no ei reptiel geboorte krokodil https://schooltv.nl/video-item/jaarringen-hoe-groeit-een-boom 2024-01-04T10:44:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18605.w613.r16-9.fd45ade.webp Jaarringen | Hoe groeit een boom? Als een boom groeit, doet hij dat aan de buitenkant. Onder de schors zit de bast, en daaronder groeit steeds een nieuw laagje hout. Deze ring tussen de bast en het hout noemen we de groeiring. In het hout, zitten de houtvaten, waardoor het water naar boven stroomt. Je kunt nog veel meer ringen zien, donker en licht. Dat is omdat de boom in de lente veel sneller groeit dan in de herfst. Als de boom snel groeit wordt het hout licht, dus daar bij die lichte stukken was het lente. Zo kun je dus mooi zien hoe oud een boom is, want bij elke donkere ring is er een jaar voorbij. Die lichte en donkere ringen binnen in de stam noemen we jaarringen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428275 106 2033-05-18T03:33:00+00:00 89845 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no bast jaarring boom https://schooltv.nl/video-item/illegaal-werken-hoe-kan-dat-de-kenniseconomie-moet-het-worden 2024-01-04T10:44:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18607.w613.r16-9.04b2051.webp Illegaal werken, hoe kan dat? | De kenniseconomie moet het worden In Nederland leven en werken na schatting zo'n 200.000 illegalen. Ze werken in de kassen of in de bouw, als schoonmaker, in de horeca of in een naaiatelier. De Nederlandse overheid ziet de illegalen als een bedreiging. Ze verrichten arbeid die ook door Nederlandse werklozen kan worden verricht. En ze betalen geen belastingen, maar maken wel gebruik van de openbare ruimte. Dat gaat ten koste van de Nederlandse welvaart, vindt de overheid. Niet alleen op het gebied van de migratie streeft de EU naar bescherming tegen de buitenwereld. Ook op het gebied van de landbouw voert de EU een protectionistische politiek. Maar, is dit wel zo slim? Toenemende globalisering maakt de wereld kleiner en afhankelijker. Afzondering zou wel eens achteruitgang kunnen beteken. En achteruitgang is niet wat politieke kopstukken in de EU voor ogen hebben. Integendeel... Op de top van Lissabon werd in 2000 een overeenkomst gesloten tussen de regeringsleiders van de EU. De volgende doelstelling werd geformuleerd: De EU moet in 10 jaar de meest competitieve en dynamische kenniseconomie van de wereld zijn. Een economische grootmacht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428276 75 2033-07-01T13:58:00+00:00 4917 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no illegaal werkloos Europese Unie https://schooltv.nl/video-item/de-ijskelder-een-heel-ouderwetse-koelkast 2024-01-04T10:44:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18609.w613.r16-9.0e0b6ef.webp De ijskelder | Een heel ouderwetse koelkast! Een landgoed is een groot stuk grond met veel natuur en mooi aangelegde parken. Ruim tweehonderd jaar geleden wilden rijke mensen weg uit de drukke stad. Ze kochten een stuk land en lieten daar een mooi huis op bouwen. Op een landgoed werd ijs bewaard in een speciale ijskelder. De ijskelder van een landgoed vind je altijd onder bomen, zodat de zon er niet bij kan komen. Vroeger waren er geen koelkasten, maar het was wel belangrijk voedsel koel te bewaren. Dat gebeurde met ijs dat ze in de winter uit de vijver hakten. Onder de grond kon je dat wel twee jaar bewaren. Nu er koelkasten zijn wordt deze ijskelder alleen nog gebruikt door vleermuizen. Door dit gat in de deur kunnen ze naar binnen en naar buiten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428277 59 2032-12-31T23:00:00+00:00 14602 2008-06-15T22:00:00+00:00 yes no voedsel ijs koelkast landgoed https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-van-de-eu-historie 2024-01-04T10:44:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18611.w613.r16-9.358bf28.webp Ontstaan van de EU | Historie 1945. Europa was verwoest, steden lagen in puin. De allesvernietigende tweede wereldoorlog, was eindelijk voorbij."Dit mag nooit meer gebeuren", vonden veel Europeanen. De erfvijanden, Frankrijk en Duitsland namen hiervoor de eerste initiatieven. Dit waren de twee landen die drie maal op rij als vijanden in een oorlog tegen over elkaar hadden gestaan. Toen Frankrijk en Duitsland samen wilden gaan werken, voelden andere landen het als hun plicht om zich daarbij aan te sluiten. Ook Nederland wilde wel meedoen aan het nieuwe samenwerkingsverband. Om te beginnen maakte de samenwerkende landen economische afspraken. Er werd een douane-unie opgericht. Invoerbeperkingen tussen de landen werden afgeschaft. Er kon makkelijker en goedkoper worden gehandeld. De welvaart begon te stijgen in de samenwerkende landen. Meer landen sloten zich aan. Het economische samenwerkingsverband groeide uit tot een hechte Europese economische gemeenschap. De burgers van de Europese gemeenschap kregen meer inspraak. Een Europees parlement werd opgericht en Europese verkiezingen werden georganiseerd. In 1992 werd in het verdrag van Maastricht de Europese Gemeenschap omgedoopt tot de Europese Unie. De Europese samenwerking was niet langer een verzameling van economische verdragen. Maar ook op het gebied van buitenlandse politiek, justitie en veiligheid ging men samenwerken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428278 114 2033-07-01T07:58:00+00:00 41938 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no Europese Unie https://schooltv.nl/video-item/ceuta-hoort-bij-spanje-maar-ligt-in-marokko-ceuta-een-enclave-bij-de-buitengrens-van-spanje 2024-01-11T17:14:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18613.w613.r16-9.5b86055.webp Ceuta hoort bij Spanje maar ligt in Marokko | Een enclave bij de buitengrens van Spanje Aan het eind van de Middeleeuwen werden de Islamitisch Moren uit Spanje en Portugal verdreven. In Noord-Afrika werd het strategisch belangrijke Ceuta veroverd door de Portugezen. De enclave moest de uitvalsbasis worden voor verdere terugdringing van de Islam uit Noord-Afrika. Ceuta werd door Spanje in 1415 veroverd op de Portugezen. Het is sindsdien Spaans grondgebied enclave op Afrikaanse bodem. Sinds Spanje in 1986 lid werd van de EU behoort Ceuta ook tot het EU-grondgebied. Rondom de enclave vinden we één van de zwaarst bewaakte buitengrenzen van de EU. De buitengrens tussen het minder ontwikkelde Afrika en de welvarende EU. Hier aan de grens vind je de Afrikanen, die in hun eigen land geen toekomst meer zien. Zij willen hier de grens over... De EU is voor hen de eindbestemming. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428279 65 2033-07-01T13:43:00+00:00 7324 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no vluchteling Marokko Spanje https://schooltv.nl/video-item/herkauwers-sommige-dieren-kauwen-hun-eten-twee-keer 2024-01-04T10:44:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18615.w613.r16-9.2d66de8.webp Herkauwers | Sommige dieren kauwen hun eten twee keer Sommige dieren kauwen hun voedsel niet een keer maar twee keer! Dat zijn de herkauwers. Herkauwers zijn planteneters die hun eten twee keer opeten. Deze giraf is een herkauwer, net zoals deze bizon, schapen en koeien natuurlijk! Herkauwers hebben vier magen! Deze antilope eet gras. Dat gaat dan naar de eerste maag, de pens. Na een tijdje boert hij het weer op… Kauwt het gras nog een keer en slikt het weer door. Het gras komt in de tweede maag: de netmaag. Het gras gaat nu door naar de derde maag: de boekmaag. Daar wordt het vocht uit het gras gehaald. Daarna kan het gras naar de vierde maag, dat is de lebmaag. Hier worden alle voedingsstoffen uit het gras gehaald. De rest van het gemalen gras is afval: klaar om te worden uitgepoept! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428280 70 2032-12-31T23:00:00+00:00 24637 2008-06-15T22:00:00+00:00 yes no maag koe schaap planteneter herkauwen giraffe https://schooltv.nl/video-item/herfstblaadjes-waarom-vallen-blaadjes-van-de-bomen 2024-01-16T15:38:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18617.w613.r16-9.4fa4ae4.webp Herfstblaadjes | Waarom vallen blaadjes van de bomen? Een boom heeft water nodig om te kunnen leven. Deze wortels, die gaan ontzettend diep de grond in en van daaruit zuigen de wortels het water op naar de boom. Nou, in het water zitten voedingsstoffen en die voedingsstoffen, daar groeit de boom van. Die voedingsstoffen, die komen door de stam tududududu via kleine buisjes en worden zo naar de bladeren gebracht. De bladeren hebben het nodig en in de bladeren zitten kleine openingen en daardoor verdwijnt d'r heel veel water. Een beetje zoals bij ons, als we zweten. Bomen zijn eigenlijk grote planten. Hier zie je hoe een plant met zijn wortels water uit de grond opneemt en door de stengel, bij bomen dus de stam, naar boven brengt, naar de bladeren. In die bladeren zitten kleine openingen: de huidmondjes. En daardoor verdwijnt het water weer naar buiten. Maar intussen kan er via de bladeren nog steeds wel heel veel water verdwijnen. Dus de boom moet oppassen dat ie niet uitdroogt. Dus wat doet een boom? Hij zorgt, dat ie geen water meer kan verliezen en laat zijn bladeren vallen. De bladeren, die zitten vol met bladgroenkorrels. Daar hebben ze natuurlijk hun groene kleur van. Nou, die bladgroenkorrels, die zijn heel erg belangrijk voor een boom, dus hij zorgt, dat ie eerst de korrels uit de bladeren haalt en dan bewaart ie ze ergens anders. Kijk: hier kan je het heel goed zien: langzamerhand trekt ie dus de korrels uit het blad en het blad kan bruin worden, geel. Na een tijdje ontstaat d'r hier tussen het blad en de tak een kurklaagje en dan is het blad klaar om te vallen.Kijk: het gaat met deze bijvoorbeeld gebeuren. Een klein blaadje, fffwwwt! En daarna is ie klaar voor zijn winterslaap.Hier zie je hoe de boom alle bladgroenkorreltjes uit het blad trekt. Daarna wordt het kurklaagje gemaakt. En als dat klaar is, valt het blad vanzelf van de tak. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428321 129 2033-05-18T03:33:00+00:00 134235 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no boom herfst blad https://schooltv.nl/video-item/eu-en-de-handelsconflicten-landbouwsubsidie-leidt-tot-problemen 2024-01-04T10:44:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18619.w613.r16-9.d2e1e08.webp EU en de handelsconflicten | Landbouwsubsidie leidt tot problemen Handelsconflicten tussen de EU en andere landen laaien regelmatig op. Door druk van buitenaf heeft de EU op een wereldhandels-top in Hong Kong in 2005 toegezegd exportsubsidies op veel landbouwproducten in 2013 fors terug te brengen. Zo ook de subsidies op suikerbieten. De boeren moeten eens zonder subsidie gaan concurreren op de wereldmarkt. Maar om de boeren niet helemaal te laten stikken krijgen ze van de EU een inkomenstoeslag. Boeren die hun bedrijf, mede dankzij de EU-subsidie draaiende hebben weten te houden, zien de ontwikkelingen met grote zorg tegemoet. Zij zullen de gesubsidieerde gewassen, zoals suikerbieten veel minder gaan telen. Met als gevolg dat verwerkende industrieën, zoals de suikerverwerkende fabrieken, wellicht zullen verdwijnen. Veel werknemers zouden hierdoor hun baan kunnen verliezen. Maar er is geen weg terug meer voor Nederland. De EU heeft de landbouw en het landelijke gebied ingrijpend veranderd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428322 84 2033-07-01T10:30:00+00:00 4784 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no handel Europese Unie https://schooltv.nl/video-item/fotosynthese-een-plant-maakt-zijn-eigen-voedsel 2024-01-16T16:27:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18621.w613.r16-9.76236f7.webp Fotosynthese | Een plant maakt zijn eigen voedsel Een plant kan zelf voedsel maken. Dat heet fotosynthese. Voor die fotosynthese heeft die plant drie dingen nodig: licht, water en kooldioxide. dat is een stof in de lucht. Die drie stoffen komen natuurlijk niet zomaar in een plant. Daarvoor heeft ie hulpmiddeltjes: de wortels, de stengels en de bladeren. Met de wortels haalt een plant water uit de grond. Van de wortels gaat het water naar de stengels. En van de stengels naar de bladeren. Het water is er, maar nu is er nog kooldioxide en licht nodig. Bladeren kunnen zelf lucht opnemen. In de blaadjes zitten kleine openingen: de huidmondjes. Met die huidmondjes halen planten kooldioxide uit de lucht. Nu nog licht. En daarvoor gebruikt de plant ook de bladeren. De bladgroenkorreltjes vangen het licht op. Het voedsel dat de plant gaat maken, is suiker. Die suiker maakt de plant van het water en de kooldioxide. Maar er is energie voor nodig. En die krijgt de plant van het licht. En zo maakt de plant voedsel van water, kooldioxide en licht: fotosynthese. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428324 97 2032-12-31T23:00:00+00:00 191881 2008-06-15T22:00:00+00:00 yes no bladgroen blad fotosynthese voedsel https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-het-europarlement-democratie 2024-01-04T10:44:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18623.w613.r16-9.7da82ad.webp Hoe werkt het Europarlement? | Democratie Het Europese parlement heeft een aantal belangrijke taken:- Ze kan wetten aannemen- Ze kan de uitgaven van de EU beïnvloeden.- Ze controleert de Europese Commissie. De Europese Commissie wordt niet alleen gecontroleerd door het Europees Parlement, maar ook door de raad van Europese ministers. Ministers die hun eigen land vertegenwoordigen. Als een wetsvoorstel door het Europees Parlement is goedgekeurd zal de raad van ministers het ook nog eens gaan bestuderen. Als zij vinden dat het teveel negatieve gevolgen heeft voor hun land kunnen ze het wetsvoorstel aanpassen of verwerpen. De Europese Commissie zit dus tussen twee vuren. Als ze een wetsvoorstel indienen die in het belang is van de EU, kan de raad van Ministers het afwijzen, omdat het voorstel nadelig zou kunnen zijn voor het land. Of het wetsvoorstel dient het belang van de EU te weinig. En dan zal het Europees Parlement zich roeren. Zij komen immers op voor de belangen van de EU. De Europese Commissie moet met beide partijen rekening houden. Dus geen flitsende politiek, maar een zorgvuldige weloverwogen besluitvorming. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428325 80 2033-07-01T07:48:00+00:00 15061 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no democratie parlement Europese Unie https://schooltv.nl/video-item/bomen-in-de-herfst-geen-modeshow-maar-een-bomen-show 2024-01-04T10:44:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18625.w613.r16-9.55ce604.webp Bomen in de herfst | Geen modeshow maar een bomen-show! Jaaaa! Welkom bij deze exclusieve Herfstshow! U aangeboden door Nieuws Uit De Natuur! En als eerste zien we de es, te herkennen aan zijn rijkelijk gladde bast, zijn prachtige zwarte knoppen. Kijk nog toch eens: wat een uniek exemplaar! En kijk die blaadjes! Twee aan twee, op en top een es!En jawel, hier is de berk! Een prachtige creatie van gladde witte schors. Verder herkennen we de berk aan zijn slanke vorm en aan de zaden die wij liefkozend "katjes" noemen. Deze overbekende eikel is het zaad van de eik die we uitstekend kunnen herkennen aan zijn geribbelde blad en aan zijn ruige schors. We besluiten dit korte overzicht van deze exclusieve collectie met de kastanje: dit is de vrucht, deze ruwe bolster draagt zijn blanke pit met verve. We herkennen de kastanje ook aan zijn sierlijke vertakte blad en aan de grote kleverige knoppen die hij aan zijn takken draagt. In de lente bloeit deze kanjer zó uitbundig, dat zijn takken bijna onder de weelde bezwijken!Namens alle bomen bedankt voor uw aandacht en graag tot ziens in het bos! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428326 94 2033-05-18T03:33:00+00:00 70065 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no kastanje bos herfst berk https://schooltv.nl/video-item/aspartaam-waarom-is-aspartaam-zoeter-dan-sacharose 2024-01-04T10:44:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18627.w613.r16-9.61504ea.webp Aspartaam | Waarom is aspartaam zoeter dan sacharose? Bijna elk frisdrankmerk heeft tegenwoordig wel een light variant. Ook een goed voorbeeld van nieuwe trends in de voedselindustrie. Light producten worden ingezet in de strijd tegen overgewicht. Light frisdranken bevatten geen suiker en geen of een lage energetische waarde. Wel zijn ze even zoet als producten waar gewoon suiker in zit. Zo'n blikje Cola bevat bijvoorbeeld 35 gram suiker dat zijn zo'n 7 suikerklontjes en levert 594 kilojoules aan energie. Een blikje Cola light bevat 0 gram suiker en levert 2,64 kilojoules aan energie. In cola light zit een zoetstof, aspartaam. De meeste light frisdranken worden trouwens gezoet met aspartaam. Aspartaam is geen sacharide, maar een dipeptide. Het is opgebouwd uit twee aminozuren. Met onze tong kunnen we zoet, zuur, bitter en zout proeven. Dit komt omdat er verschillende smaakreceptoren in de tong liggen. Aspartaam en sacharose binden beide aan de zoetreceptoren. Die sturen dan een signaal naar de hersenen. Er zijn aanwijzingen dat aspartaam het celmembraan passeert en ook in de cel interacties aangaat. Hierdoor is de werking intenser. In het lichaam wordt aspartaam verwerkt als een dipeptide. Het levert net als sacharose per gram 17 kJ. Maar voor dezelfde zoete smaak heb je veel meer sacharose nodig. Fabrikanten claimen dat aspartaam wel 200x zo zoet is als sacharose. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428327 96 2033-05-18T03:33:00+00:00 4723 2006-06-21T22:59:00+00:00 yes no Cola zoetstof suiker frisdrank https://schooltv.nl/video-item/paleis-versailles-lodewijk-xiv 2024-01-16T15:18:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18630.w613.r16-9.211c822.webp Paleis Versailles | Lodewijk XIV Even buiten Parijs staat het prachtige paleis van Versailles. Het paleis van koning Lodewijk XIV. Aan de bouw van Versailles hadden ook honderden kunstenaars meegewerkt. Ze hadden het paleis prachtig ingericht. De eerste verdieping aan de linkerkant was bestemd voor de koningin. De rechterkant was voor de koning. En precies in het midden lag zijn slaapkamer. In de vele mooie zalen hadden edelen en bezoekers vrije toegang. Je kon van de ene zaal naar de andere lopen. Gangen waren er niet. Lodewijk XIV wilde aan iedereen laten zien hoe rijk en machtig hij was. Achter het paleis van Versailles waren prachtige tuinen, parken, vijvers en fonteinen aangelegd. Lodewijk was dol op watervallen en fonteinen. Sommigen konden heel hoog water spuiten. Maar de fonteinen spoten alleen als de koning in de buurt was. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428328 109 2031-05-31T13:33:00+00:00 80505 2006-06-21T22:59:00+00:00 yes no Lodewijk XIV versailles paleis https://schooltv.nl/video-item/verf-wat-zijn-de-bestanddelen-van-verf 2024-01-04T10:44:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18632.w613.r16-9.5cc6d1a.webp Verf | Wat zijn de bestanddelen van verf? Voor het samenstellen van verven gebruikten men vroeger stoffen uit de natuur. Tegenwoordig worden vooral synthetische grondstoffen gebruikt. De grondstoffen van de sneldrogende verf worden in zo'n soort machine gemengd.Het belangrijkste is het bindmiddel. Dat zorgt voor de vorming van een droge, harde verflaag. Vroeger gebruikte men eiwit, plantenslijm of zelfs bloed als bindmiddel. In deze verf worden 2 synthetische polymeren gebruikt. Het oplosmiddel zorgt ervoor dat de polymeren in het bindmiddel goed oplossen. Het verdampt wanneer je de verf gebruikt. Verf kan ook nog hulpstoffen bevatten. Die zorgen er bijvoorbeeld voor dat de verf niet gaat schuimen en dat je het goed kan uitstrijken. Er zijn twee manieren waarop verf kan drogen. Bij fysische droging vindt geen chemische reactie plaats. De lange polymeren van het bindmiddel zijn opgelost in het oplosmiddel. Tijdens het verven verdampt het oplosmiddel en de onveranderde lange polymeerketens blijven als een film achter. Chemische droging verloopt meestal langzamer. Dit komt omdat naast het verdampen van het oplosmiddel ook nog een chemische reactie moet plaatsvinden waarbij polymeren ontstaan die voor de binding in de verflaag zorgen. Deze droging is wel te versnellen door bijvoorbeeld de temperatuur te verhogen of door een katalysator toe te voegen. In sneldrogende autoverf zit een zeer reactieve katalysator. Deze katalysator wordt pas actief na bestralen met UV licht. De korte polymeren worden door een chemisch proces heel snel aan elkaar verbonden. Uiteindelijk ontstaat dan een sterke, droge verffilm. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428330 134 2033-05-18T03:33:00+00:00 4989 2006-06-21T22:59:00+00:00 yes no grondstof polymeren verf https://schooltv.nl/video-item/protest-in-de-jaren-zestig-jongeren-komen-in-opstand 2024-01-16T16:18:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18634.w613.r16-9.f4a2b1c.webp Protest in de jaren zestig | Jongeren komen in opstand! Sommige groepen jongeren kwamen in de jaren zestig in opstand tegen het gezag in Nederland. Er waren Provo's. Provo vond dat Nederlanders meer te zeggen moesten krijgen. Niet alleen in de regering, maar ook op scholen en in verenigingen.Ze wilden minder milieuvervuiling door auto's. Ze bedachten het Witte Fietsen Plan. Het was de bedoeling dat overal in de stad witte fietsen zouden komen te staan. Die konden gratis worden gebruikt. Er zouden minder auto's gaan rijden en er zou daardoor ook minder vervuiling zijn.De politie werd uitgedaagd en hun gezag werd belachelijk gemaakt. Agenten konden er niet om lachen en reageerden met geweld. Bijna elk weekend waren er rellen in Amsterdam.Een plaat van de Beatles trekt een nieuwe groep jongeren aan. Het waren de hippies. Flower Power. De hippies geloofde in liefde, geluk en vrede. 'Make love, not war' was hun motto.In Amsterdam hingen ze voornamelijk rond bij het monument op de Dam en in 't Vondelpark. Er kwamen hier ook steeds meer buitenlandse hippies.Soft drugs zoals marihuana en hashi's werden overal gerookt.Langzamerhand begonnen veel Nederlanders er genoeg va te krijgen. Eind jaren zestig mocht niet meer geslapen worden op de Dam en in het Vondelpark. En dat gaf opnieuw rellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428331 130 2033-05-30T22:59:00+00:00 24783 2006-06-21T22:59:00+00:00 yes no opstand jongere hippie provo https://schooltv.nl/video-item/opstand-van-de-bataven-julius-civilis-tegenover-de-romeinen 2024-01-16T15:38:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18636.w613.r16-9.31494b4.webp Opstand van de Bataven | Julius Civilis tegenover de Romeinen In 69 na Christus kwamen de Bataven in ons land in opstand tegen de Romeinen. Onder gezag van hun leider Julius Civilis. Hij had jarenlang als officier in het Romeinse leger gediend en sprak heel goed Latijn. Hij zag er gevaarlijk uit met zijn rode haren en één oog. Zijn andere oog had hij verloren in een gevecht. Julius Civilis beraamde een opstand tegen de Romeinen om te voorkomen dat Bataafse soldaten naar Rome werden gestuurd. Als oud officier wist Julius precies hoe en waar hij de Romeinen het best kon aanvallen. Romeinse legerkampen werden geplunderd en in brand gestoken. In het begin had Julius Civilis veel succes. Hij veroverde een groot gebied lang de Rijn. Alle legerkampen in ons land werden vernietigd. Ook het grote castellum van Noviomagus? En de Romeinse soldaten moesten zich terug trekken. Maar ze gaven hun gebied niet zomaar op. Ze kwamen een jaar later met een groot leger naar Nederland. Het bestond uit wel 50.000 soldaten. Daar konden de Bataven niet tegenop. Ze moesten zich overgeven.De Romeinse macht werd hersteld en de legerplaats in Noviomagus weer opgebouwd. De rust keerde terug. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428332 100 2033-05-18T03:33:00+00:00 86754 2006-06-21T22:59:00+00:00 yes no Bataven opstand Romeinen https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-magneten-en-elektriciteit 2024-01-04T10:44:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18637.w613.r16-9.5bd97f1.webp Nieuws uit de natuur | Magneten en elektriciteit Thema: Energie. Prof. Dr. Testkees: Barometer. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059343 1200 26615 2010-11-19T01:54:08+00:00 yes no magneet ijzer testkees energie stroom magnetisme https://schooltv.nl/video-item/nanomedicijnen-kunnen-nanomedicijnen-ingezet-worden-in-de-strijd-tegen-kanker 2024-01-04T10:44:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18639.w613.r16-9.7c3fc1c.webp Nanomedicijnen | Kunnen nanomedicijnen ingezet worden in de strijd tegen kanker? Voor het maken van een nanomedicijn heb je verschillende onderdelen nodig. Allereerst de pH-gevoelige schakelaars. Vervolgens de kanaaleiwitten. Deze komen voor in celmembranen en zorgen voor transport van stoffen in en uit een cel. Dan lipiden. Ook deze komen voor in de celmembranen van onze cellen. Als laatste het geneesmiddel. Het vormen van de nanocapsule is een chemische synthese. De lipiden vormen een capsule en deze vult zich met het geneesmiddel. Het kanaaleiwit met daarin de schakelaar, neemt spontaan de natuurlijke positie in het membraan in. Dit principe heet zelf-assemblage en wordt veel toegepast in de nanotechnologie. Wanneer het niet-ingepakte geneesmiddel in het bloed geïnjecteerd wordt, verspreid het zich door het hele lichaam. Het geneesmiddel is slechts enkele nanometers klein en kan overal de bloedbaan verlaten. Het zal dan niet alleen de kankercellen doden, maar ook het gezonde weefsel aantasten. De nanocapsules zijn zo'n 100 nm groot. Ze zijn te groot om de bloedbaan te verlaten. Bij een tumor zijn de bloedvaten altijd een beetje lek. Hier zullen de capsules de bloedbaan verlaten. In de tumorcellen is de zuurgraad net iets lager dan in het bloed. Hier reageren de pH-gevoelige schakelaars op. Het geneesmiddel komt eruit en kan gericht de kankercellen bestrijden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428333 101 2033-05-18T03:33:00+00:00 3813 2006-06-21T22:59:00+00:00 yes no medicijn nanotechnologie kanker https://schooltv.nl/video-item/kunststof-grasmat-waar-wordt-kunstgras-van-gemaakt 2024-01-04T10:44:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18641.w613.r16-9.d18c6a9.webp Kunststof grasmat | Waar wordt kunstgras van gemaakt? Tijdens het kraken van aardolie ontstaan verschillende kleine moleculen: de monomeren. Deze monomeren kunnen weer gemakkelijk met elkaar verbonden worden tot een lange keten. Dit proces noem je polymerisatie. De meeste kunststoffen worden uit 1 type monomeer gemaakt. Het eenvoudigste monomeer is etheen. Een initiator is nodig om de polymerisatie reactie op gang te brengen. De dubbele binding in etheen springt open, de koolstofatomen krijgen hierdoor een bindingsmogelijkheid. Uit kleine monomeren etheen ontstaan zo lange macromoleculen polyetheen. Dit proces wordt additie-polymerisatie genoemd. Polyethenen, ook wel polyethylenen genoemd, zijn grondstoffen voor veel producten zoals: shampooflessen, boterhamzakjes, vuilniszakken en kunstgras. De grondstof voor de grasmat is een speciaal soort polymeer, een zogenaamd polyethyleen co-polymeer. Tijdens de polymerisatie worden etheen moleculen aan elkaar gekoppeld. Er worden kleine hoeveelheden co-monomeren toegevoegd, namelijk octeen. Een speciale katalysator zorgt ervoor dat er een keten ontstaat van etheenmoleculen met af en toe een octeenmolecuul.Door het inbouwen van deze octeen co-monomeren wordt de structuur van het polyethyleen veranderd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428334 96 2033-05-18T03:33:00+00:00 10927 2006-06-21T22:59:00+00:00 yes no polymeren aardolie kunstgras monomeer plastic https://schooltv.nl/video-item/jong-in-de-jaren-zestig-hoe-was-het-om-jong-te-zijn-in-de-jaren-zestig 2024-01-04T10:44:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18643.w613.r16-9.12d4585.webp Jong in de jaren zestig | Hoe was het om jong te zijn in de jaren zestig? Hoe was het jong te zijn in de jaren zestig? Tot het begin van de jaren zestig waren de Nederlandse jongeren nogal braaf. Ze gedroegen zich zoals van hun verwacht werd. Ze waren lid jeugdverenigingen, waar ouderen bepaalde wat er gebeurde. Jongeren hadden weinig in te brengen. Ze dienden hun mond te houden en hun ouders te gehoorzamen. Het was een tijd van welvaart. Vanaf 1960 verdienden Nederlanders meer en kregen méér vrije tijd. Ze hoefde niet meer op zaterdag te werken en kinderen hoefde niet meer op zaterdag naar school. De Nederlanders hadden het nog nooit zo goed gehad. Steeds meer mensen kochten elektrische apparaten, zoals een platenspeler of een bandrecorder. En natuurlijk een televisietoestel, toen nog zwart-wit. Misschien zelfs een auto. Een televisietoestel èn een auto: dat waren de symbolen van een nieuwe tijd. Vooral voor oudere Nederlanders een grote verandering. Ze hadden de Tweede Wereldoorlog en een hongerwinter meegemaakt. Armoede gekend. Ze hadden hard gewerkt en heel zuinig geleefd om Nederland na de oorlog weer op te bouwen. Hard werken, zuinig zijn en een gezin stichten. Dat waren de idealen van de ouderen. Óók in die periode van overvloed. De jongeren van de jaren zestig waren geboren vlak na de Tweede Wereldoorlog. Er werden toen heel veel baby's geboren. Een ware geboortegolf, een "babyboom". Daarom heten ze ook wel de babyboom-generatie. Ze kregen meer zakgeld, een betere opleiding èn ook meer vrije tijd dan hun ouders vroeger. Ze konden een brommer kopen. Dat betekende vrijheid. Gaan en staan waar je wilde. Ze vonden hun ouders maar saai en burgerlijk. De jongeren waren opstandig en gingen hun eigen weg. Op zoek naar een eigen levensstijl. "Er komen andere tijden" zong de jonge Boudewijn de Groot in 1964.De popmuziek had groet invloed op de jeugd van toen. De mode veranderde. Jongeren wilden andere kleding dragen dan hun ouders. De rokken werden steeds korter en het haar steeds langer. Jongeren kwamen in verzet tegen de ouderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428335 203 2033-06-21T22:59:00+00:00 80601 2006-06-21T22:59:00+00:00 yes no hippie geschiedenis provo https://schooltv.nl/video-item/waterstof-is-waterstof-de-brandstof-van-de-toekomst 2024-01-04T10:44:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18645.w613.r16-9.ad0313c.webp Waterstof | Is waterstof de brandstof van de toekomst? Milieuvriendelijke elektrische auto's hebben vaak een braaf imago. Dat kun je van deze kart op waterstof niet echt zeggen!! Hoe hard gaat ie? De kart heeft een topsnelheid van 130 km per uur. En het is dus een hele schone auto? Ja de enige afvalstof die uit de uitlaat kom is dit (laat een flesje water zien) water. Maar hoe werkt dat rijden op waterstof dan precies? In deze auto zit een brandstofcel. Die kun je wel een beetje vergelijken met een elektriciteitscentrale. Brandstofcellen zetten waterstof en zuurstof uit de lucht om in water. Dat proces levert elektrische stroom. En met die elektriciteit wordt deze elektromotor aangedreven. Een brandstofcel levert elektrische energie via een chemische reactie. In deze Proton Exchange Membrane cel zit een membraan waar alleen protonen doorheen kunnen. In ieder celcompartiment bevindt zich een koolstofelektrode bedekt met een laagje platina. Het membraan zorgt ervoor dat er geen direct contact is tussen waterstof en zuurstof. Aan de ene elektrode staat een waterstofmolecuul 2 elektronen af. Dit is de negatieve elektrode. De protonen gaan door het membraan naar de positieve elektrode. De elektronen gaan via de metaaldraad ook naar de positieve elektrode. Zo gaat er een stroom lopen waarmee je een elektromotor kan aandrijven. Aan de positieve elektrode zal een zuurstofmolecuul elektronen en H+-ionen opnemen. Een deeltje dat elektronen afstaat wordt reductor genoemd. Waterstof is dus de reductor. Zuurstof is de oxidator, want die neemt elektronen op. De elektronenoverdracht van reductor naar oxidator heet een redoxreactie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428336 176 2033-05-18T03:33:00+00:00 13074 2006-06-21T22:59:00+00:00 yes no brandstof waterstof elektriciteit https://schooltv.nl/video-item/bodem-hoe-wordt-een-grondmonster-geanalyseerd 2024-01-04T10:44:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18647.w613.r16-9.9f499c0.webp Bodem | Hoe wordt een grondmonster geanalyseerd? PAK is een afkorting voor polycyclische aromatische koolwaterstoffen. Hiermee wordt een groot aantal stoffen aangeduid die uit twee of meer benzeenringen zijn opgebouwd. Op plaatsen waar vroeger gasfabrieken en benzinestations hebben gestaan worden vaak PAKs in de bodem gevonden. Enkele PAKs zijn kankerverwekkend. Het is dus belangrijk dat als ze aanwezig zijn de bodem gesaneerd wordt voordat er bijvoorbeeld huizen gebouwd worden. PAKs zijn met het blote oog niet te zien en moeten dus op een andere manier aantoonbaar worden gemaakt. Eerst moeten de PAKs losgemaakt worden van de grond. PAKs zijn apolair en dat betekent dat ze slecht oplossen in water. Met een apolair oplosmiddel kun je ze uit de grond wassen. Dit noem je extraheren. Eerst maak je een aceton-grondmengsel waarin de PAKs oplossen. Vervolgens was je dit uit met hexaan. Hierin lossen de PAKs nog beter op. De hexaan met de PAKs wordt daarna losgemaakt van aceton door een overmaat aan water toe te voegen. De PAKs zitten dus al in de hexaan, en aceton lost liever op in water dan in hexaan. Eigenlijk extraheer je in dit geval het water en de aceton met hexaan. Dit noem je een vloeistof extractie. Daarna wordt het monster verder geanalyseerd op een HPLC. Een hoge druk vloeistofchromatograaf. In deze kolom bevinden zich kleine korrels bedekt met een siliconenachtig materiaal, dit is de stationaire fase. Onder hoge druk wordt een loopvloeistof met daarin de opgeloste PAKs, door de kolom geperst. Dit is de mobiele fase. De PAKs die het beste oplossen in de mobiele fase en het slechts aan de korrels hechten komen het eerst uit de kolom. Zo weet je welke PAKs in het monster voorkomen. De verschillende PAKs worden door een detector geleid. De detector zendt UV-licht uit. PAKs lichten op onder UV licht. Vergelijk het maar een beetje met een wit T-shirt in een black licht. De detector meet de hoeveelheid reflectie. Hoe sterker het oplicht, hoe meer er van dat soort PAK is. Het resultaat kun je aflezen op dit chromatogram. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428337 171 2033-05-18T03:33:00+00:00 6544 2006-06-21T22:59:00+00:00 yes no grond benzeen bodem bodemonderzoek extraheren aceton https://schooltv.nl/video-item/de-kermis-de-geschiedenis-van-de-kermis 2024-01-04T10:44:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18649.w613.r16-9.f7edacc.webp De kermis | De geschiedenis van de kermis De kermis is in de middeleeuwen begonnen als feest van de kerk. Als er een kerkgebouw gebouwd was en in gebruik werd genomen, werd dat gevierd met een feestelijke mis. Er was ook een processie: een soort optocht door het dorp of stad met priesters, misdienaars en heiligenbeelden. Dat feest heette KERKMIS en werd ieder jaar opnieuw gevierd. Je zou het de verjaardag van de kerk kunnen noemen. Het feest duurde soms wel drie weken. Er kwamen veel mensen op af! En waar mensen zijn, daar kun je handeldrijven en eten en drinken verkopen. Koek, wafels en poffertjes. Je kon op zo'n feest je geld ook op een andere manier verdienen. Door kunstjes te doen bijvoorbeeld. Acrobaten deden dat. Ook liedjeszangers kwamen op de kermis af. Het publiek kon kijken naar wonderen van de natuur, zoals de vrouw met de baard. Of naar reuzen en dwergen. Kwakzalvers deden goede zaken met hun wondermiddeltjes. Die hielpen zogenaamd tegen allerlei ziektes. Dierentemmers toonden dieren uit verre landen. Ze lieten ze kunstjes doen. Een echte leeuw, of een tijger of olifant bekijken. Dat was heel bijzonder in die tijd. Op de kermis gebeurde niet alleen leuke dingen. Sommige mensen dronken veel te veel. Er werd ook wel gevochten en er werden mensen beroofd. Steeds meer mensen vonden dan ook dat de kermis maar afgeschaft moest worden. En dat gebeurde. In het begin van de vorige eeuw waren er daardoor bijna geen kermissen meer over! Maar de kermis kwam weer terug. Dat had vooral te maken door de komst van de elektriciteit. Daardoor kreeg de kermis nieuwe, spannende attracties zoals het reuzenrad, de draaimolen en de botsautootjes. En nu is de kermis weer springlevend met nog veel spannender attracties! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428338 156 2033-12-19T12:54:00+00:00 33119 2006-05-07T22:59:00+00:00 yes no feest geschiedenis kermis https://schooltv.nl/video-item/karel-de-grote-vader-van-europa 2024-01-16T16:07:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18651.w613.r16-9.54d75f8.webp Karel de Grote | Vader van Europa Karel de Grote leefde zo'n 1300 jaar geleden. Hij was koning van het Frankische rijk, wat ongeveer even groot was als Frankrijk, Duitsland, België en Nederland nu bij elkaar. Karel voerde tijdens zijn leven veel oorlogen. De Saksen waren zijn grootste tegenstanders. De Saksen kwamen vaak de grens over om Frankische dorpen te plunderen en in brand te steken. Karel trok dan met zijn leger het land van de Saksen binnen om met ze te vechten. Vaak versloeg hij de Saksische soldaten. Maar die vielen na een tijdje de grensdorpen toch weer aan.Karel wilde nu de Saksen voor eens en voor altijd verslaan en hun rijk veroveren. Ook wilde hij dat ze christenen werden. De Saksen geloofden niet, zoals de Franken wel deden, in één god. Karel beloofde de Saksen niet te doden als ze zich tot het christenen lieten dopen. Maar de Saksen weigerden zich over te geven aan Karel. Toen begon hij met het omhakken van hun heilige eikenbomen. Want bij die bomen vereerden de Saksen hun goden. Daarna trok Karel ten aanval. Na 30 jaar vechten, gaven de Saksen eindelijk hun strijd op. Hun gebied werd deel van het Frankische rijk. In Rome woonde de paus. Hij was het hoofd van de kerk en dus van alle christenen. De Langobarden waren de baas in een groot deel van Italië en ze dreigden nu ook Rome te veroveren en de paus af te zetten. Daarom vroeg hij hulp aan Karel, die met zijn leger de Langobarden versloeg. Karel werd nu ook koning van het rijk van de Langobarden. Als de paus sterft en er een nieuwe wordt gekozen, breekt opnieuw onrust uit in Rome. Sommige edelen vinden dat de paus zijn werk niet goed doet en nemen hem gevangen. Ze sluiten hem op in een kerker. Maar de paus kan ontsnappen, vlucht naar Karel en vraagt hem om hulp. Karel helpt hem, hij rekent af met de edelen en de paus kan weer hoofd van de kerk zijn. De paus is zo dankbaar, dat hij Karel uitnodigt om naar Rome te komen. Op 25 december, eerste kerstdag, woont Karel de kerkdienst bij. De paus verrast Karel en kroont hem tot keizer: het hoogste dat iemand kan bereiken. Hij is nu de machtigste man van het christelijk Europa. In 814 sterft Karel. Hij heeft bijna een halve eeuw over zijn rijk geregeerd. Sinds de Romeinen was het niemand meer gelukt om over zo'n groot rijk te regeren. En daarom noemen we hem Karel de Grote, de Vader van Europa. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428340 194 2028-10-31T12:08:00+00:00 243363 2006-05-07T22:59:00+00:00 yes no canon Europa Middeleeuwen Karel de Grote https://schooltv.nl/video-item/karel-de-grote-en-onderwijs 2024-01-04T10:44:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18653.w613.r16-9.456356f.webp Karel de Grote en onderwijs | Karel de Grote nodigde geleerden uit op zijn paleis Karel de Grote leefde zo'n 1300 jaar geleden. Hij was koning van het Frankische rijk, wat ongeveer even groot was als Frankrijk, Duitsland, België en Nederland nu bij elkaar. Karel had over zijn hele rijk paleizen. Maar het grootste en mooiste paleis stond in Aken. Het paleis was gebouwd naar het voorbeeld van gebouwen die Karel in Rome had gezien. Zo mooi moest zijn paleis ook worden. Om zijn paleis te versieren, liet Karel zelfs marmeren beelden over de Alpen naar Aken toebrengen. Van het paleis is niks meer over. Alleen de kapel staat nog.Karel wilde weten hoe de wereld in elkaar zat. Daarom nodigde hij geleerden uit heel Europa uit. Die vertelde over sterrenkunde, rekenen en talen. Zelf was Karel niet naar school geweest. Dat deed niemand in zijn tijd. Hij kon niet eens schrijven. Dat liet hij doen door monniken. Als keizer Karel een handtekening moest zetten onder een belangrijk papier, zette hij alleen twee lijntjes. Karel kon dan zelf niet schrijven, hij heeft wel iets belangrijks gedaan. Hij liet de monniken een nieuwe letter ontwerpen. Een letter die simpel was om te schrijven en dus makkelijk leesbaar. Deze letters gebruiken we eigenlijk nog steeds. Karel vond het belangrijk dat kinderen naar school gingen. Nou ja... jongens dan. Daarom liet hij scholen bouwen en monniken werden de meesters. Alles wat Karel belangrijk vond, liet hij opschrijven en bewaren in prachtige versierde boeken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428339 135 2028-10-30T11:59:00+00:00 87725 2006-05-07T22:59:00+00:00 yes no onderwijs canon Karel de Grote https://schooltv.nl/video-item/water-in-het-oude-rome-geen-stromend-water-en-wc 2024-01-09T10:19:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18655.w613.r16-9.0dc75e4.webp Water in het oude Rome | Geen stromend water en wc Als ze het konden betalen, huurden de Romeinen één of twee kamertjes in een van de vele flatgebouwen in de stad. Dat waren gebouwen van soms 8 of 9 verdiepingen. Het stonk er verschrikkelijk, het was er donker en koud. Bovendien waren de flats vaak slecht gebouwd. Er was altijd gevaar voor instorting. Stromend water in huis was er niet. Dat was beneden op straat bij een bron of een fontein. De rijke Romeinen woonden in prachtige villa's. Ze hadden mooie kamers en sommige huizen hadden zelfs een binnentuin. De meeste huizen in Rome hadden geen eigen wc. De mensen gingen gewoon naar het openbaar toilet ergens in de straat. Je zat daar samen met anderen op stenen banken met gaten erin. Rome telde toen al één miljoen inwoners. Voor al die mensen was veel water nodig. Dat was water kwam van buiten de stad. Via een ingewikkeld stelsel van kanalen en waterleidingen op bogen. De aquaducten. Dit is een aquaduct: een kanaal voor het vervoeren van water. Het begint in de bergen bij een bron en voert het verse water over een grote afstand naar de stad. Van daar ging het water via loden pijpen naar fonteinen, badhuizen en openbare wc's. De meeste mensen hadden thuis geen bad of douche. Ze gingen een paar keer per week naar een van de openbare badhuizen. De thermen werden die genoemd. Er konden wel honderden mensen tegelijk in zo'n gebouw. En de thermen zagen er vaak prachtig uit. Muren en vloeren waren ingelegd met mozaïek. Naar het badhuis gaan was heel populair in Rome. Het was er gewoon heel gezellig en je kon er je vrienden ontmoeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428341 140 2033-12-15T15:47:00+00:00 180083 2006-05-07T22:59:00+00:00 yes no Rome thermen aquaduct https://schooltv.nl/video-item/het-forum-belangrijk-voor-de-romeinen 2024-01-09T10:20:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18657.w613.r16-9.0108aa3.webp Het Forum | Belangrijk voor de Romeinen Dit is het Forum: hèt centrale plein in Rome. En zo moet het eruit gezien hebben toen. Alle belangrijke gebouwen stonden er in de buurt. Die hadden te maken met het bestuur van het rijk en met de handel. Vlak bij het Forum waren ook tempels, gewijd aan de belangrijkste goden van de Romeinen. In dat enorme rijk hadden de keizers veel macht. De keizers werden ook als een soort goden gezien. Sommige keizers lieten voor zichzelf een triomfboog in Rome bouwen. Daarmee maakten ze veel indruk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428342 57 2033-12-19T11:45:00+00:00 104152 2006-05-07T22:59:00+00:00 yes no geschiedenis Rome forum https://schooltv.nl/video-item/alle-wegen-leiden-naar-rome-een-machtig-rijk 2024-01-16T15:12:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18661.w613.r16-9.97f5bf7.webp Alle wegen leiden naar Rome | Een machtig rijk De Romeinen hadden een enorm leger met goed getrainde soldaten. Ze veroverden het ene na het andere gebied in Europa. Ze trokken zeeën over, gingen per voet of per paard over hoge bergen en door moerassige en sompige gebieden. Zo veroverden ze veel gebieden rondom de Middellandse Zee. Ze waren heer en meester in delen van Afrika en Azië. Ze trokken naar het noorden en kwamen ook in Nederland terecht. De rivier de Rijn werd de noordgrens van hun rijk.De Romeinen legde over goed verharde wegen aan. Dat was heel bijzonder in die tijd! En die wegen waren natuurlijk heel handig voor de soldaten. Zo konden zij zich gemakkelijk verplaatsen naar iedere uithoek om het Romeinse rijk bijeen te houden en de rust te bewaren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428343 70 2033-05-18T03:33:00+00:00 215693 2006-05-07T22:59:00+00:00 yes no soldaat Romeinen leger canon Romeinse Rijk https://schooltv.nl/video-item/de-tweede-kamer-wat-gebeurt-daar 2024-01-04T10:44:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18663.w613.r16-9.66826dc.webp De Tweede Kamer | Wat gebeurt daar? Hier vergaderen de leden van de Tweede Kamer. De leden van de Tweede Kamer worden gekozen door alle Nederlanders. Als jouw ouders gaan stemmen, beslissen zij ook mee over wie Nederland gaat regeren. Met al die stemmen kunnen partijen zetels verdienen. Hoe meer stemmen, hoe meer zetels. En die zetels bestaan echt. Dit zijn ze! In de tweede kamer zijn 150 zetels. Die worden verdeeld over de politieke partijen. Partijen met veel stemmen krijgen veel zetels, partijen met weinig stemmen krijgen weinig of zelfs helemaal geen zetels. Iemand die namens een politieke partij op zo'n zetel zit, noemen we een kamerlid. Een kamerlid mag meebeslissen over de wetten die in Nederland worden gemaakt. Na de verkiezingen is duidelijk welke partijen er in de Tweede Kamer komen. Nu moet nog beslist worden wie er in de regering komen. De partijen die dat willen, moeten samen de helft van de zetels van de Tweede Kamer hebben, plus één extra. Meestal zal het één partij niet lukken in zijn eentje zoveel zetels te verzamelen. Dus doen de partijen samen. Kijk, hier zit de regering. De partijen die in de regering zitten mogen ook de ministers aanwijzen. Die hebben allemaal een paar zaken onder hun hoede waar de regering voor moet zorgen. Zo is er een minister voor onderwijs, een minister voor buitenlandse zaken, een minister die voor het geld zorgt... De belangrijkste minister is de minister-president. Hij moet ervoor zorgen dat al die ministers hun werk goed doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428345 87 2033-05-18T03:33:00+00:00 69274 2006-04-24T22:59:00+00:00 yes no regering kabinet kamer https://schooltv.nl/video-item/romulus-en-remus-het-ontstaan-van-rome 2024-01-16T16:15:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18665.w613.r16-9.78031a0.webp Romulus en Remus | Het ontstaan van Rome Dit is een maquette van Rome, zoals de stad er héél lang gelden moet hebben uitgezien. Volgens de overlevering is deze stad in 753 voor Christus ontstaan. Een wolvin vindt de babytweeling Romulus en Remus in een mandje aan de oever van de rivier de Tiber. Ze zoogt de baby's met haar eigen melk. Zo overleven Romulus en Remus. En later vindt een herder de baby's. Die voedt ze op als zijn eigen kinderen. Aan de rivier de Tiber, waar de wolvin de tweeling vond, bouwen Romulus en Remus later een stad. En die stad noemen ze Rome. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428344 50 2033-12-19T11:33:00+00:00 139204 2006-05-07T22:59:00+00:00 yes no Rome Romeinen Italië https://schooltv.nl/video-item/geluid-beweegt-geluid-is-trillende-lucht 2024-01-16T15:15:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18671.w613.r16-9.68525f2.webp Geluid beweegt | Geluid is trillende lucht Geluid is er altijd, en overal. Net als lucht. Toeval? Ik dacht het niet. Het geluid dat we horen is namelijk lucht die beweegt, of eigenlijk: lucht die trilt. Ik zal het laten zien: dit plastic is heel strak over de schaal gespannen. Als ik er nou eens muziek bij aanzet? Zie je? De box maakt geluid en trilt. Daardoor gaat de lucht trillen en het geluid komt hier bij het plastic. Het plastic gaat meebewegen met de lucht eromheen en daarom danst de suiker op de muziek! Als ik het geluid nou uitzet, dan stopt de suiker ook met dansen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428323 54 2033-05-18T03:33:00+00:00 89112 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no lucht trillen geluid https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-wat-eet-jouw-dier 2024-01-04T10:44:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18697.w613.r16-9.5342eb0.webp Nieuws uit de natuur | Wat eet jouw dier? Thema: Jouw dier. Prof. Dr. Testkees: Windmeter. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059341 1200 12008 2010-11-12T02:35:41+00:00 yes no huisdier vleeseter testkees dier planteneter gebit https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-hoe-beweegt-jouw-dier 2024-01-04T10:44:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18698.w613.r16-9.f7e4728.webp Nieuws uit de natuur | Hoe beweegt jouw dier? Thema: Jouw dier. Prof. Dr. Testkees: Thermometer. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059339 1200 4940 2010-11-05T01:28:35+00:00 yes no hond hoef testkees huisdier dierentuin https://schooltv.nl/video-item/tulpen-als-de-lente-komt-dan-stuur-ik-jou 2024-01-04T10:45:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18770.w613.r16-9.4666cab.webp Tulpen | Als de lente komt dan stuur ik jou... Nederland staat bekend om zijn klompen, molens, kaas, en de tulp. Als je een bosje tulpen in een winkel/kraampje koopt betaal je er 3 euro voor. Vroeger was een tulp veel en veel meer waard. De tulpbol was vroeger bijna hetzelfde als een grachtenpand waard! En waar kwam de tulp vandaan dan? De ambassadeur van Oostenrijk kreeg tulpenbollen cadeau van sultan uit Turkije. Ambassadeur heeft bollen toen gegeven aan een hoogleraar aan de universiteit van leiden. Zo tulp in Nederland gekomen. Tegenwoordig kweken wij de tulp zelf in Nederland. Op twee manieren worden de tulpen gekweekt. In de grond en op water. Deze bollen staan in het water en zitten door hele kleine naaldjes vastgepind. Zo kunnen ze niet omvallen. Beetje bij beetje groeit de tulp en na een kleine 3 weken is de tulp klaar voor de verkoop. De bollen van de tulpen worden er door deze machine afgesneden. Er worden bosjes van gemaakt. Een touw eromheen... En dan worden de tulpen ingepakt en zijn ze klaar om naar de veiling te gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428439 110 2033-05-18T03:33:00+00:00 83673 2006-03-29T22:59:00+00:00 yes no tulp bloem veiling https://schooltv.nl/video-item/spelen-met-een-watermolen-alles-wordt-nat 2024-02-01T13:29:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18771.w613.r16-9.47cbb77.webp Spelen met een watermolen | Alles wordt nat Als je water in een watermolen giet, gaan de schoepen draaien! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428440 62 2033-05-18T03:33:00+00:00 5444 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no molen water gieter https://schooltv.nl/video-item/samen-voetballen-twee-pionnen-doen-een-potje 2024-02-01T13:43:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18772.w613.r16-9.6f91e88.webp Samen voetballen | Twee pionnen doen een potje Je kunt in je eentje voetballen, maar met z'n tweeën is het veel leuker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428441 63 2033-05-18T03:33:00+00:00 2190 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no spel voetbal spelen https://schooltv.nl/video-item/een-sneeuwpop-maken-doe-je-mee 2024-02-01T13:46:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18774.w613.r16-9.98a7c3d.webp Een sneeuwpop maken | Doe je mee? Een wortel voor de neus en steentjes voor de ogen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428442 63 2033-05-18T03:33:00+00:00 42676 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no pop winter sneeuw https://schooltv.nl/video-item/een-lunchpakketje-maken-voor-tussen-de-middag 2024-02-07T16:57:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18776.w613.r16-9.c91bfbd.webp Een lunchpakketje maken | Voor tussen de middag Wat zit er allemaal in een lunchpakketje? Fruit, brood en drinken! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428444 62 2033-05-18T03:33:00+00:00 4050 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no eten lunchen tas https://schooltv.nl/video-item/een-schoenveter-strikt-zichzelf-een-veter-hoort-in-een-schoen 2024-02-07T16:55:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18778.w613.r16-9.750be37.webp Een schoenveter strikt zichzelf | Een veter hoort in een schoen! Zitten er ook veters in jouw schoenen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428443 63 2033-05-18T03:33:00+00:00 7742 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no veter strikken schoen https://schooltv.nl/video-item/picknicken-lekker-buiten-eten 2024-02-07T16:54:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18779.w613.r16-9.ea19e8d.webp Picknicken | Lekker buiten eten Bij een picknick neem je eten mee om buiten op te eten. Het is gezellig en lekker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428445 63 2033-05-18T03:33:00+00:00 1760 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no melk jam picknick https://schooltv.nl/video-item/olifant-aap-en-leeuw-wat-maken-ze-voor-geluiden 2024-02-07T16:54:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18781.w613.r16-9.88a4728.webp Olifant, aap en leeuw | Wat maken ze voor geluiden? Weet jij hoe een aap klinkt? Of welk geluid een leeuw maakt? Kijk mee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428446 62 2033-05-18T03:33:00+00:00 12637 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no leeuw olifant aap https://schooltv.nl/video-item/een-boek-schrijven-hoe-gaat-dat 2024-01-04T10:45:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18783.w613.r16-9.a8e05be.webp Een boek schrijven | Hoe gaat dat? Schrijver Jacques Vriens, hoe verzin je een verhaal? Nou, ik heb bijvoorbeeld net een boek af, dat heet Groep Zeven Slaat Terug, dat is dit boek. En meestal begin ik met eerst een heleboel ideeën te verzamelen en die schrijf ik allemaal op in zo'n klein rood boekje. Worden ze dan wel of niet ontdekt? Nee, nee, nee, ze... Oh ja, ze komt wel naar buiten. Er komt wel iemand naar buiten en dan huilen, en daarna gaan ze weg. Ja. Dus ze zijn niet ontdekt. Als ik dan genoeg ideeën heb, dan zet ik die ideeën meestal op zo'n grote kaart, maar het grappige is: er zitten dingen bij, die echt gebeurd zijn, want Groep Zeven Slaat Terug gaat eigenlijk over een meisje wat thuis geslagen wordt, wat mishandeld wordt. En ik ben zelf heel lang meester geweest en ik heb het natuurlijk wel eens meegemaakt op school, dat dat gebeurde. Dus dat er kinderen in de klas zaten bij mij waarbij thuis iets aan de hand was. En daar wilde ik al jaren lang een boek over schrijven. En dat is nu dus gelukt. Maar als ik hier nou ga kijken naar die ideeën, dan zitten er misschien bij die 30 ideeën 10 bij, dingen, die echt gebeurd zijn en 20 dingen, die ik gewoon verzonnen heb. Eh, nou, eens even kijken, wat had ik daar nou gedaan? Wat ik dan ook ga doen, dat is ook wel leuk om te laten zien, is dat ik eerst de hoofdpersonen bedenk en ook dingen opschrijf over de hoofdpersonen, bijvoorbeeld: "Dagmar is af en toe heel fel, is wel heel grappig, heeft 2 staartjes" en zo schrijf ik bij elk kind en elke volwassene die in een boek voorkomt schrijf ik iets op en als ik dit allemaal een beetje op een rijtje heb gezet, dan ga ik het, ja, een soort schema maken voor mezelf, zo van: "nou, dit wordt ongeveer het verhaal". En dan begin ik te schrijven. Ja, dit. Thérèse, mijn boek is er! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428447 122 2033-05-18T03:33:00+00:00 35294 2006-03-21T23:59:00+00:00 yes no boek auteur verhaal schrijven https://schooltv.nl/video-item/posters-ontwerpen-hoe-gaat-dat 2024-01-10T14:56:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18785.w613.r16-9.ecac314.webp Posters ontwerpen | Hoe gaat dat? Als je een musical wilt opvoeren, wil je dat aan iedereen vertellen. Met een poster bijvoorbeeld. We gaan kijken bij Donald Beekman. Hoe wordt je posterontwerper? Ik ben begonnen eigenlijk toen ik 4 was, toen ben ik al begonnen. Ik zit altijd te tekenen, dat vond ik ook wel leuk. Toen dacht ik, toen ik 12 was, dacht ik, dat ik moest gaan studeren van mijn moeder. En toen dacht ik: "nou, laat ik maar Biologie gaan studeren, want dat is iets met dieren", dat vond ik ook wel leuk. En toen na een jaar had ik zoiets van: "nou, ik wil gewoon toch blijven tekenen, misschien kan ik het allebei doen", dus dieren gaan tekenen, want ik ging ook heel veel naar Artis bijvoorbeeld, om de dieren na te tekenen. En toen zei mijn moeder: "je mag ook wel naar de Tekenschool" en toen ben ik dat gaan doen: Kunstacademie. Toen dacht ik: "nou, ik wil later gewoon tekenaar maar worden dan" en uiteindelijk ben ik dat ook geworden. En nu doe ik het wel op de computer, maar het is in feite hetzelfde. Dit is een beetje wat ik de laatste tijd gemaakt heb, een beetje nieuw werk en het is voor een heleboel verschillende dingen. Dus het is belangrijk, dat het opvalt, zoals hier bijvoorbeeld staat "Freestylers" en deze voorstelling heet "Freestylers", dus dat staat er heel groot op, zodat iedereen als je deze poster echt zo aan de overkant van de rivier op een paaltje hangt, kan je nog lezen wat er staat. Dus je moet een beetje bepalen wat het belangrijkste is van de poster. En het 1ste is natuurlijk hoe.., hoe ie heet. Nou, en wat zou er nog meer op moeten of op kunnen? De tijd. De tijd, ja, dat is heel goed! Het is natuurlijk wel belangrijk, dat de mensen weten hoe laat het begint. En wanneer. Wanneer, de datum zeg maar. Waar. Kijk: zo komen we er al. Informatie. Ja, een soort extra informatie erover. Bijvoorbeeld een telefoonnummer dat ze kunnen bellen of bijvoorbeeld een Internetadres, dat als mensen die poster zien, dat ze ten 1ste heel groot kijken: "hé, daar ga ik even naar kijken!" en dan lezen ze: "oh, wanneer is het?", "het is een .., hé, het is een musical, waar gaat het over?". Nou, dat vertellen we dan ook even. En "hoe laat is het?", "wanneer is het?", "oh, dan kan ik wel!", en "waar is het?". Nou, eventueel andere informatie. Dit is wel geschikt om op de poster te gebruiken. Als je het niet weet en je kijkt hiernaar, dan denk je: "hé, wat is dat?". En jij bent Super fiamma aan het maken, toch? Lukt het een beetje? Ja. Huppakkee. Zo, en dan lig ik het onder de scan. Die is wel weer een stuk groter als die andere. Ja, ik vind dat een beetje een... En dat gaan we onder..., dat moet onder Super fiamme ook. Nu zijn het losse plaatjes en dan kan je ze net zo groot maken als dat je wil. Nou, dat zit er wel cool uit toch? Nou, zo dan. Hij is af. Wat vinden jullie ervan? Mooi! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428448 199 2033-05-18T03:33:00+00:00 23953 2006-03-21T23:59:00+00:00 yes no vorm promotie grafisch ontwerpen https://schooltv.nl/video-item/poppenspel-hoe-komen-poppen-tot-leven 2024-01-04T10:45:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18787.w613.r16-9.dc55b3c.webp Poppenspel | Hoe komen poppen tot leven? Umi Herschink is poppenspeler. Waarom deed hij dat? Ik vond het leuk om een wereld te maken die anders was dan de gewone wereld. Ik wou een wereld maken die veel spannender was. Toen ben ik voorstellingen gaan maken, met allemaal poppen ben ik begonnen. En toen ging ik in de garage van mijn vader ging ik poppenkast spelen. Dit is dus een hele mooie vrouw, maar dit is niet echt een wezen uit een andere wereld, vinden jullie wel? Vind je dit een wezen uit een andere wereld? Ook niet echt hè. Nee, maar ze lijkt me wel een beetje eng. Ik heb hier ook nog wat juten poppen, hier een vrouw, zie je wel, met een bril op, een beetje een strenge vrouw. Nu ben ik regisseur en nu zeg ik hoe andere mensen met poppen moeten spelen. Maar toen ik zo oud was als jullie, toen deed ik dat zelf. Welkom, welkom. Fijn, dat ik langs mag komen. Kijk, die handen zijn gewoon gemaakt van oude handschoenen. En waar is die kop van gemaakt? Van een juten zak. Van een juten zak, hè, een beetje geschilderd, zie je wel? En waarom ik poppen nou zo leuk vind is, omdat ze dingen kunnen doen die anders zijn dan dat gewone mensen kunnen doen. Kijk maar: dan kan hij echt zijn vleugels uitslaan, zie je dat? Als hij dan de ruimte heeft en je danst erachter, dan kan hij over het hele toneel vliegen. Nu is hij nog klein. En hier zie je allemaal poppen, kijk maar: die zijn nog niet af. Die eruit uit bijna als echte mensen hè. Maar je kan ook poppen maken bijvoorbeeld heel simpel, als ik bijvoorbeeld zo'n lap heb en er moet bijvoorbeeld een knoop in, ik noem maar wat, dan kun je er ook een pop van maken, want je kan overal een pop van maken. Kijk: als je zegt "dit is de neus en de ogen", dan kan hij kijken, zie je wel? Als je zegt "hij moet lopen", dan kan hij lopen. Je kan overal een pop van maken, als je maar zorgt, dat hij leeft. Nou, wie wil het eens proberen? Kijk: zo is hij heel droevig, zie je dat? Dan gaat zijn hoofd naar beneden. Gaat zijn hoofd naar boven, dan is hij weer heel, dan is hij een stuk vrolijker, zie je wel? Hhm-hhm-hhm!! Is hij al vrolijk? Nee, boos. Hhm!! Is hij boos? Zullen we hem nou eens even heel lief maken? Ja. Even doen of hij jou heel lief vindt? Daar komt ie hoor! Nou, waar kun je nog meer poppen van maken? Van papier. Van papier, klei. Wat denk jij? Klei? En jij? Aardappelen. Kijk, deze vind ik leuk. Wat vindt je er leuk aan dan? Mmm, hier zitten zo'n beetje de ogen en de kin. Waar zitten die ogen? Laat eens zien? Effe kijken, hier die ogen en die kin. Maar wat is dat dan? Een beetje haar. Zijn haren. Een beetje haar op zijn hoofd? Je kan zeggen: er zit een heel mooi oog in die aardappel, zien.., zien jullie het oog zitten?Ja. Waar zit dat oog dan? Hier. Precies. Dus als je zegt: "ik wil het oog nog beter zien", dan druk je er een punaise in. Nou, de kop is af. Zie je dat? Nou gaan we lijven maken. We gaan even bij die aardappelen kijken. Hier hebben we een lijf en hier hebben jullie 2 knopen gemaakt zie ik, voor de armen. Dat is mooi. En als je het optilt en je laat het stof een beetje op de grond, is het net alsof ze lopen, zie je dat? Nou, dat moeten we nu in het groot gaan proberen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428449 220 2033-05-18T03:33:00+00:00 9286 2006-03-21T23:59:00+00:00 yes no toneel theater pop https://schooltv.nl/video-item/kostuums-ontwerpen-hoe-doe-je-dat 2024-01-04T10:45:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18789.w613.r16-9.d800d4b.webp Kostuums ontwerpen | Hoe doe je dat? Kleren maken voor een toneelstuk of een musical, dat kan ook zo.Nou, ik ben Annemieke en ik ben theatervormgeefster. En dat betekent, dat ik allerlei dingen maak op het gebied van theater. Wat ik zelf heel erg leuk vind is om spullen te gebruiken die eerder iets anders zijn geweest. Dit was ooit een paraplu en die heb ik eraf gehaald, en nu is het een rokje geworden. En zo'n lampenkap, en dan kan je 'm als kroon gebruiken. Hup, naar de Kringloopwinkel! Nou, dit is een hartstikke mooie print. Deze nemen we ook mee. Je kan er allemaal leuke dingen mee doen, daar kan je riemen van maken of kettingen. Deze is al heel mooi versierd van zichzelf en hier zou je ook heel goed dingen erop kunnen lijmen. Dus die nemen we ook mee, dat vind ik leuk. Nou, je kan 'm ook gebruiken om een cape of een sjaal zeg maar bij mekaar te binden, als je dat hier hebt...Of een broche....dan kan je dit er zo omheen doen. Of als broche. Ja, je kan het ook als schoudervulling gebruiken. Dat zijn die grote zwembanden, ik ga er rokken van maken. Maillots of zo, die zijn altijd heel handig. Oh, dit is leuk! Nou, dan nemen we een gele en een witte, ja? Oh, wat we hiervan gaan maken: we gaan matjes vlechten. En hier kan je de voeten afknippen en dan kan je dat weer gebruiken als beenwarmers of als polsbandjes. Een gele. Luister: kan jij eens komen staan? Kom je erbij, dan kan je goed kijken, dan kunnen jullie elkaar zo meteen helpen. Ga maar gewoon proberen of je dat voor mekaar krijgt. Nou, hier hebben we een stuk over. Dan gaan we zo ook iets bedenken hoe je dit kan vastmaken aan mekaar, maar dit heb je in ieder geval. Volgens mij moet ie wat hoger, anders dan blijft ie niet... Zo. Een fantastische outfit allebei! Ze hebben allebei een rokjes van zwembanden gemaakt en ook de tasjes zijn helemaal versierd met knopen en andere frutsels, een mooi halssieraad van krulspelden, en een riem van krulspelden, en de topjes, die zijn gemaakt van maillots, de laarzen, die hebben we versierd met allerlei materialen: badsponsjes, en daar heeft zij nog een riem van en niet te vergeten: de mobielhouders van waterschoentjes. Ik vind het helemaal geweldig!En de jongens, die zijn nu heel erg creatief geweest met judobanden. Dat hebben ze zelf bedacht: als hoofdtooi en lusjes, helemaal zelf gevlochten, en natuurlijk ook de laarzen, verschillende maten geknipt met allerlei accessoires en natuurlijk de mobiel houders, van waterschoentjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428450 255 2033-05-18T03:33:00+00:00 11705 2006-03-21T23:59:00+00:00 yes no ontwerpen theater kostuum https://schooltv.nl/video-item/een-filmpje-maken-hoe-gaat-dat 2024-01-04T10:45:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18791.w613.r16-9.2b5dcca.webp Een filmpje maken | Hoe gaat dat? Zelf een filmpje maken, daar heb je de hulp van een echte regisseur voor nodig. Je maakt niet alleen opnamen, je moet de beelden ook monteren. Jullie willen eigenlijk een reclamefilmpje gaan maken van je musical hè? Ja. Nou, nu heb je een regisseur nodig. Ja. Nou, dat ben ik toevallig! Dat is toevallig, dat jullie hier zijn. Ja, wat doet een regisseur? Die maakt een verhaal en die brengt dat verhaal in beeld. Dus dat is je taak. Nou, dat kan je op een heleboel verschillende manieren doen. Je kan ook bijvoorbeeld een dramaserie regisseren. Dan ga je met echte acteurs werken en dan ga je naar een set, naar.., of naar een studio, of je gaat op locatie met camera's. Wat je ook kan regisseren is b.v. een clip, een muziekclip, een videoclip, is dat misschien een idee om het een beetje ook op die manier te gaan doen, lijkt jullie dat wat? Ja jongens, we hebben een cameraman! Een cameraman? Eh, een cameravrouw natuurlijk! En jij ook hè? Okay. En dan hebben we nog geluid nodig, een geluidsvrouw. Jij kan een beetje regisseren, dus jij gaat eigenlijk alles bepalen wat we gaan doen. Jullie twee gaan het opnemen, jullie doen het camerawerk en jij doet het geluid. En daar gaan we maar kleine stukjes van gebruiken, maar je vraagt eerst aan kinderen: "zijn jullie klaar?" en dan zeg je: "muziek aan, en actie!". Ja, dat is ook een goed idee, dat we één cameravrouw gaan we op een stoel laten zitten, die wil heel graag op een stoel zitten. Dat is goed, dat is mooi. Misschien is dat wel heel mooi om te zien. Probeer, dat jij iedereen in beeld krijgt. Dat je dit in beeld krijgt? Ja, dat ze ook zien wat ze aan het doen zijn. Nou, wat zullen we..., we hebben nu een paar shots opgenomen, dan kunnen we het nog een keer doen en dan kunnen we nog wat verschillende shots..., hebben jullie nog energie? Ja. Misschien kunnen we op het podium gaan staan, eentje vanaf het podium nemen. Okay, nou jongens, we moeten er een beetje een clip van gaan maken hè. Hebben we goede ideeën? Zullen we daar nog een stukje van gebruiken? Vond je dat genoeg? Zo maak je een clip. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428451 200 2033-05-18T03:33:00+00:00 21152 2006-03-21T23:59:00+00:00 yes no camera regisseur opnemen filmen regie monteren https://schooltv.nl/video-item/het-bouwen-van-een-decor-hoe-gaat-dat-in-zn-werk 2024-01-10T14:57:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18793.w613.r16-9.4d3a925.webp Het bouwen van een decor | Hoe gaat dat in z'n werk? We nemen een kijk bij Rieks Swarte, decorbouwer. Wat is dat precies? Wat voor decor maakt Rieks graag? Waar ik nou niet van hou, dat zijn decors waar alles er helemaal echt uitziet. Dan denk ik: "nou, dat zie ik elke dag wel, als ik op straat loop is alles echt, dus waarom zou ik dat op het toneel doen?". Dan vind ik het leuker als je iets maakt wat net echt lijkt en wat de mensen in hun hoofd afmaken, dat ze zelf denken, dat ze het gemaakt hebben. Dit is een maquette 1 op 20, dus het is 20 keer zo klein dan in het echt, van Ja Zuster Nee Zuster. Dat hebben we op het toneel gemaakt, 4 jaar, 5 jaar geleden en dit is het voordoek. En omdat het met een bandje was, dacht ik: "we gaan het vrolijk maken", dus ik had een voordoek gemaakt: geel, dat is een vrolijke kleur, met allemaal gezellige nootjes erop. En dat ging dan zo omhoog en dan kreeg je dit te zien. Nou, en dat is het interieur van het rusthuis van Zuster Clivia. En zuster Clivia heeft een buurman en die heet boze Buurman Boordevol. Omdat je niet 2 huizen op 1 toneel kan maken heb ik het gedaan als een soort van boek-vorm, moet je kijken: dit stond al zo en dat lijkt dan een trap. En dan, die trap, daar kon helemaal niemand van af lopen, want het was helemaal geen trap. En toen kwamen de mensen gewoon hier binnenlopen en dan dachten de mensen: "oh, die komen van de trap af". Hier zit een lichtknopje hè, dat is geschilderd. En als Clivia binnenkomt en ze doet aan het knopje en het licht gaat aan, dan vinden mensen dat leuk en dan denken ze: "oh ja, het licht gaat aan". En dan denken ze zelfs, dat ze het zelf bedacht hebben. En dan moest ze dus naar de buurman en dan klapten we dit allemaal om en dan was je zo bij de buurman thuis, dus dan kon je zo naar je buurman toe lopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428452 145 2033-05-18T03:33:00+00:00 17701 2006-03-21T23:59:00+00:00 yes no maquette toneel soap bouwen decor musical https://schooltv.nl/video-item/componeren-zelf-muziek-bedenken 2024-01-04T10:45:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18795.w613.r16-9.14e471a.webp Componeren | Zelf muziek bedenken Rob Gaasterland is componist. Hij speelt piano en gitaar. Maar Rob verzint ook muziek. Dit is dan een droevig muziekje, als je dit onder een bepaalde scène doet waar iemand gewoon loopt en je zet deze muziek erbij, dan weet je gelijk: "die man, die is droevig". En zo kan muziek heel belangrijk zijn. Sophie, ga jij eens naar buiten, dan zal ik je eens wat laten horen. En dan moet je zo je hoofd om de deur heen steken, ja, als ik "ja" zeg? Ja. Okay. Ja! Spannend. Dat is eng hè? Nou gaan we precies hetzelfde doen met een ander muziekje. Toe maar! En? Nu gaat er iets leuks gebeuren! Zie je hoe belangrijk muziek kan zijn onder films? Rob, jij maakt muziek, maar je schrijft ook liedjes? En als je een liedje maakt, hoe begin je dan? Nou ja, voor een liedje heb je natuurlijk ook een tekst nodig en dan meestal komt er iemand met de tekst aan, en als het een goede tekst is, dan lopen de woorden vanzelf en dan als je die woorden herhaalt, dan hoor je vanzelf een soort melodie en een ritme. En dan ga ik achter de piano zitten en dan volgen de akkoorden meestal al wel vrij snel vanzelf. Soms maak je ook nummers in muziek, omdat je vol zit van een bepaald gevoel en dat zit dan in je, en dat moet er dan uit. En dat kan op de gekste momenten kan je dan inspiratie krijgen. Ik heb heel lang, 12 jaar lang, een poesje gehad en zo'n heel lief zacht zwart poesje, en die was zo'n onderdeel van mijn leven geworden, en toen ie overleden was, toen heb ik daar ook een liedje voor gemaakt, omdat ik altijd in herinnering had hoe zacht en lief ze was en hoe ze dan 's nachts boven bij me in mijn bed kwam liggen. En dan rekte ze zich zo uit en dan kwam ze lekker warm tegen me aan. En ja, dat mis ik best wel! En dan voel ik me een beetje droevig en dan heb ik dit muziekje voor haar gemaakt. Toen had ik een vriendinnetje voor het eerst en was ik 's avonds bij 'r blijven slapen en dan werd ik wakker 's ochtends, en ik was zó gelukkig en ik was zó blij, en ik op de fiets naar huis. Er schoot vanzelf een soort melodie in mijn hoofd en ik ken mezelf, en dan heb ik een zaktelefoontje. Dus dan zit ik op de fiets en dan zing ik het weer in, en nou, dat is gewoon een heel blij vrolijk lekker nummer is het geworden. Zo voelde ik me toen ik wakker werd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428454 223 2033-05-18T03:33:00+00:00 11265 2006-03-21T23:59:00+00:00 yes no piano componeren gitaar muziek componist melodie https://schooltv.nl/video-item/streetdance-in-het-theater-wat-een-show 2024-01-04T10:45:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18797.w613.r16-9.6ccae22.webp Streetdance in het theater | Wat een show! Deze stoere skater is oprichter van de Dansschool ISH. Deze bestaat nu al meer dan 5 jaar. Ik ben in 1999 begonnen. En toen heb ik een paar vrienden gekozen die allemaal een beetje konden skaten of dansen, en die heb ik allemaal in 1 groep gestopt. En die heb ik de naam ISH gegeven. Want ik vond, dat er eigenlijk in theaterland veel te weinig gedaan werd met skaten en Hiphop, en Breakdance, dat zag je nooit in een theater, dus ik dacht van: "ik ga dat proberen!". "ISH" wil eigenlijk zeggen: "van alles wat". En daar bedoel ik eigenlijk mee: het is de letterlijke vertaling van het Amerikaanse woord"-ish", "-achtig", zoals "boyisch": "jongensachtig", "girlish": "meisjesachtig", een beetje van alles wat: met veel muziek, met veel dans, beelden. Wat hebben we nodig? We hebben nodig: muziek. Hebben jullie muziek? Ja? Dus de Hiphop? We moeten Hiphop hebben. Maar we gaan een beetje Hiphop doen hè? Dus dat wil zeggen: je hebt al wel eens naar die videoclips gekeken toch? Dat ze altijd heel stoer doen en tegen elkaar "battelen" heet dat, dat is jammen, battelen, dus dat wil eigenlijk zeggen van: "ik doe een trucje en dan moet jij zorgen, dat je nog een vetter trucje doet", ja? Dat gaan we lekker spelen! Gaan we het proberen? Ik ga mijn meester erbij halen en dan gaan wij tegen jullie battelen! Ja, vet? We gaan de hele dans doen en dan ga ik 'm heel langzaam even uittellen, even op een rustig tempo: 1.., 1, 2, 3, 4. Dan doen we hetzelfde achterwaarts: 5, 6, 7, 8. Meer niet. Jullie zijn echt goed hè! Nog een keer. En kijk hè: 5, 6, 7, 8? Met welke moet je beginnen als je die ...die bodyroll doet? Ja? Altijd denken..., met.., ben je..., met welke hand schrijf je?Rechts. Met rechts? Dat je met die kan beginnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428453 211 2033-05-18T03:33:00+00:00 18898 2006-03-21T23:59:00+00:00 yes no theater dansen streetdance https://schooltv.nl/video-item/acteren-in-een-musical-zingen-dansen-en-toneel-spelen 2024-01-04T10:45:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18799.w613.r16-9.94e250e.webp Acteren in een musical | Zingen, dansen en toneel spelen Wie in een musical wil spelen moet wel acteerlessen nemen. Daarom gaan we op bezoek bij Dominique van Vliet, een echte musicalster. Hé! Zijn jullie er! Ja! Nou, wat gezellig! Na mijn school heb ik de Kleinkunstacademie gedaan, dat is een school waar je leert zingen en dansen, en toneelspelen, en muziek leert maken. Na die opleiding heb ik een aantal jaren in musicals gewerkt, in het ensemble, dat betekent, dat je zingt en danst, en wat kleinere rolletjes doet. Toen heb ik in een soap gezeten 9 jaar, in Onderweg Naar Morgen, daar speelde ik de rol van Ellen. En sinds een jaar zit ik in de musical Mamma Mia en daar speel ik de rol van Tanja. En dat doen we dus hier iedere avond voor 1.500 mensen! Nou, dat is natuurlijk feest! Knallen is dat!Kom jongens. Dit is gewoon het toneel van Mamma Mia hé! Groot hè? Ja! 1500 mensen kunnen hier in die zaal! We hebben achter en daar het balkon en wij staan dan hier. Voordat je gaat spelen, moet je je lijf en je stem lekker losmaken. Okay, dan gaan we eerst even je gezicht zo een beetje losmaken. Gekke bekken trekken. Heel gekke bekken van rechts naar links. Om dat hier lekker zo los te maken doe je net zo met je neus, door je neus ademen.Het is wel leuk als je gewoon, als echt zo'n Italiaanse Maffiabaas gooi je die deuren open: "ciao, tutti!". Jullie mogen met zijn drietjes, ja, jullie zijn echt boos hè? "Ciao, tutti!". Dan kijk je zo even naar je en met dat mooie zusje ernaast, jeetje, daar komen ze hoor! Weg met dat briefje! Hoe loopt ie? Ja, een beetje macho hè. Heel goed. Jullie maken je druk om een paar half ingestorte winkels, dat is echt vaag. Si, si, het mooiste land van de wereld! Italianen maken veel gebaren en grote gebaren. "Hee Luigi!", "dat is Luigi!". Dat zeg je tegen hun. "Dat is Luigi!", "dat is mijn nieuwe buurjongen". En dit is eh.. "Laura heet ik". Dat is Luigi mijn nieuwe buurjongen met zijn zus, eh, "Scusi, Laura heet ik peuteraar". En dan neem je de bloemen in ontvangst en je fanmail, en alle duizenden Euro's, dankuwel! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428455 239 2033-05-18T03:33:00+00:00 20927 2006-03-21T23:59:00+00:00 yes no acteren musical zingen dansen toneel https://schooltv.nl/video-item/de-eerste-boeren-mensen-in-de-steentijd 2024-01-04T10:45:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18801.w613.r16-9.271263e.webp De eerste boeren | Mensen in de Steentijd De eerste boeren kwamen hier ongeveer 7000 jaar geleden wonen. Ze leefden heel anders dan de jagers die al in ons land leefden. De boeren woonden op een vaste plek, in huizen gemaakt van stro, leem, takken en boomstammen. De bomen werden omgehakt met grote bijlen, een nieuwe uitvinding van de boeren. Zo kwam er ruimte voor de akkers. Op de akkers lieten de boeren graan groeien. Om de akkers te bebouwen maakten ze gebruik van dieren. De ossen hielpen hen bij het bewerken van de grond. Varkens hielden ze voor het vlees, en geiten voor de melk. En schapen leverden wol. De wol werd door de vrouwen gesponnen en met een weefgetouw werden kledingstukken geweven. De boeren hadden hun akkers rond hun boerderij, waar ze hun voedsel zelf verbouwden. Ze hoefden dus niet net als de jagers op zoek naar voedsel. De boeren zaaiden bijvoorbeeld graan. Het graan werd geoogst en met maalstenen tot meel vermalen. Daarvan bakten de boeren op een houtskoolvuur hun broden/koeken. Een andere nieuwe vinding van de boeren was het pottenbakken. Ze wilden het voedsel dat ze zelf verbouwden bewaren, en daar waren potten voor nodig. Deze potten werden vaak mooi versierd. Net als de jagers hadden de boeren ook een sjamaan, een wijze man of vrouw. De sjamaan verzorgde ook vaak de zieken en de gewonden. Met rituelen probeerde ze een zieke te genezen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428456 141 2033-05-18T03:33:00+00:00 383631 2006-03-13T23:59:00+00:00 yes no boer steentijd gewassen https://schooltv.nl/video-item/lekker-pepernoten-sassa-en-toto-zoeken-pepernoten 2025-12-04T08:23:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18803.w613.r16-9.f4e6079.webp Lekker! Pepernoten! | Sassa en Toto zoeken pepernoten Tadaaaa, ik heb voor jullie allebei een lekker bakje pepernoten! Yeeehh, jaaa! Sint en Piet zijn er nog niet, maar koning Koos heeft wel wat pepernoten. Ooh.. Aah.. Alstublieft! Dank u wel Koning Koos. Dank! Hahahaha Uh-uh-uh, nee niet voor jou Finnie. Mmm.. Lekker! Mmmmmm… Lekker! Hoeveel heb jij nog? Nog één, ik ook! Hahaha Koning Koos, we hebben allebei nog een pepernoot. Dat hebben jullie snel gedaan zeg. WafWafWaaaff! Finnie!! Stoute Finnie! De pepernoten zijn gevallen.. Maar waar? Ik help jullie wel even zoeken. Nee daar liggen ze niet. Weg!! Huh? Nee.. Zucht.. Stil Finnie!! Of wil je wat zeggen? WafWafWaf Heeeyy, een pepernoot! Ja. Van mij!!! Goedzo Finnie, je bent een echte speurhond. Ja! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428457 115 2033-05-18T03:33:00+00:00 39835 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no Sinterklaas pepernoot zoeken https://schooltv.nl/video-item/een-oversteekplek-voor-dieren-we-helpen-een-handje 2024-01-04T10:45:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18805.w613.r16-9.9a947b4.webp Een oversteekplek voor dieren | We helpen een handje met tunnels en ecoducten In Nederland komen veel kleine diersoorten voor, die gebruik maken van verschillende leefgebieden. In het ene gebied vinden ze bijvoorbeeld makkelijk hun lievelingskostje, terwijl ze in een andere gebied veilige holen kunnen bewonen. Maar leefgebieden zijn vaak van elkaar gescheiden. Er liggen obstakels tussen zoals: drukke wegen, steden of waterlopen. Niet alle dieren kunnen die oversteken. Ze worden doodgereden, gevangen door vijanden of ze verdrinken. Voor kleine dieren is de oplossing niet zo moeilijk. Op veel plekken is makkelijk een tunnel aan te leggen, die niet veel groter hoeft te zijn dan een flinke buis onder de grond. Zo steek je wegen en waterwegen over, zonder enorm diep te hoeven graven of grote bouwwerken neer te hoeven zetten. Een diersoort die veel gebruik maakt van dit soort door mensen aangelegde tunnels is de das. Daarom worden deze tunnels ook dassentunnels genoemd. Dat wil echter niet zeggen dat dieren als: konijnen, padden en andere kleine kruipers en sluipers er geen gebruik van maken. Zij komen er net zo goed doorheen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428458 113 2033-05-18T03:33:00+00:00 26507 2006-03-13T23:59:00+00:00 yes no ecoduct dier verkeer veilig https://schooltv.nl/video-item/magneten-hoe-werken-ze-eigenlijk 2024-01-16T16:10:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18807.w613.r16-9.5c9a7d2.webp Magneten | Hoe werken ze eigenlijk? Een magneet is een bijzonder stukje ijzer. Nou wil jij natuurlijk weten waarom. Nou, ijzer bestaat uit allemaal kleine ijzerdeeltjes. Al die deeltjes zijn eigenlijk piepkleine magneetjes. Maar omdat ze in een normaal stuk ijzer kriskras door elkaar liggen en allemaal een andere kant op wijzen, merk je daar niets van. In een magneet liggen al die ijzerdeeltjes allemaal keurig netjes dezelfde kant op. Dan versterken ze elkaar. De twee uiteinden van de magneet zijn verschillend. De ene kant heet de Noorpool en de andere kant de Zuidpool. Ik heb hier twee magneten. De rode kant is de Noordpool en de blauwe kant is de Zuidpool van de magneet. Als ik nou de Noorpoolkant van de ene magneet richt op de Zuidpoolkant van de andere magneet, dan trekken ze elkaar aan, zie je dat? Als ik nou de Noordpoolkant richt op de Noordpoolkant, dan willen die magneten niet tegen elkaar aan. En er zit behoorlijk veel kracht tussen. En dat werkt niet alleen zo op deze kleine schaal, met deze magneten, maar dat gebeurt soms ook met enorme kracht. Zo groot, dat ze er hele treinen mee omhoog kunnen duwen. En dat gebeurt ook echt, want je hebt namelijk magneet zweef treinen. Die rijden dus niet over een rails, maar die zweven over een magnetisch veld. Dit zijn dus bestaande magneten, maar je kunt ook zelf iets magnetisch maken. Met een schaar of een schroevendraaier bijvoorbeeld. Je hebt gezien bij een magneet dat alle ijzerdeeltjes dezelfde kant op wijzen. En met een magneet, kun je hetzelfde doen met een gewoon stuk ijzer. Als ik nou met deze magneet de hele tijd dezelfde kant op wrijf, dan wordt deze schroevendraaier magnetisch, omdat alle deeltjes even dezelfde kant op wijzen. Let op: en de schroevendraaier is magnetisch. De schroevendraaier was maar even magnetisch. Je kunt stukken metaal ook langer magnetisch maken, maar dat is iets ingewikkelder. Wat je daarvoor nodig hebt, is een batterij en een stukje geïsoleerd koperdraad. Dat wikkel je dan om een spijker en de uiteinden van de draadjes maak je vast aan de batterij. De andere kant? Nu loopt er een stroompje door de draad heen en die zorgt ervoor dat deze spijker magnetisch wordt. Moet je opletten wat er gebeurt. De punt van de spijker is magnetisch. En als ik de stroom er nou weer afhaal, kijk wat er dan gebeurt. En op deze manier maken ze hele sterke magneten. Door er heel veel stroom op te zetten, kun je er zelfs auto's mee optillen. Dat doen ze bij sloperijen. Maar ook bij de spoorwegen gebruiken ze deze sterke elektromagneten. Daarmee kunnen ze zware rails optillen en verplaatsen. Als de rails op de plaats van bestemming ligt, dan kan de stroom van de magneet af en is de aantrekkingskracht verdwenen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428459 186 2033-05-18T03:33:00+00:00 133232 2006-03-13T23:59:00+00:00 yes no ijzer magneet kracht pool https://schooltv.nl/video-item/armoede-in-de-gouden-eeuw-niet-iedereen-had-het-goed 2024-01-04T10:45:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18809.w613.r16-9.7ca9c70.webp Armoede in de Gouden Eeuw | Niet iedereen had het goed In de Gouden Eeuw verdienden de kooplieden veel geld met de handel. Ze lieten prachtige huizen bouwen. Voor in huis kochten ze de prachtigste schilderijen en meubelen. Zo konden ze aan iedereen laten zien hoe rijk ze waren. Niet alle mensen leefden in zulke prachtige huizen. Veel mensen waren arm en hadden moeite het hoofd boven water te houden. Ze moesten hard werken voor weinig geld. En ze woonden in benauwde, vochtige huizen. Soms ploeterden deze mensen zes tot zeven dagen per week voor een schamel loontje. En dan was het vaak nog niet genoeg. Ook de kinderen moesten mee werken, vaak al vanaf zes jaar. Naar school gaan zat er voor hen niet in. Als je geen werk had of heel arm was, was je afhankelijk van de liefdadigheid van rijke mensen. Maar dat kreeg je alleen als je er niets aan kon doen dat je arm was. Bijvoorbeeld omdat je oud was, of weduwe, of een wees. Van bedelaars moesten de mensen niets hebben in die tijd. Die moesten maar gaan werken. Hard werken, dat vond men belangrijk in de zeventiende eeuw. Of je nu rijk was of arm. Voor sommige mensen leverde dat harde werken veel geld op, ze werden erg rijk. Maar dat was niet voor iedereen weggelegd. Een Gouden Eeuw? maar het was niet alles goud wat er blonk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428460 83 2033-05-18T03:33:00+00:00 78220 2006-03-13T23:59:00+00:00 yes no armoede kinderarbeid canon bedelen https://schooltv.nl/video-item/wolfgang-amadeus-mozart-wie-was-mozart 2024-01-04T10:45:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18811.w613.r16-9.c7d08b3.webp Wolfgang Amadeus Mozart | Wie was Mozart? Altijd is kortjakje ziek. Je had het misschien niet verwacht maar de melodie is door een wereldberoemde componist lang geleden al bedacht. Wolfgang Amadeus Mozart. Hij werd geboren in 1756 in de Oostenrijkse stad Salzburg. Mozart was een wonderkind, toen hij 5 jaar was speelde hij al zijn eerste muziek. Het duurde niet lang voordat hij heel beroemd werd. Hij speelde piano, viool en clavecimbel. In zijn leven heeft Mozart heel veel muziek geschreven. De klassieke muziek, zoals de muziek van Mozart is muziek die vol zit met allerlei gevoelens. Dit is bijvoorbeeld droevig. Kun jij de andere gevoelens raden? Wolfgang Amadeus Mozart is in 1791 gestorven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428461 128 2033-05-18T03:33:00+00:00 22277 2006-02-22T23:59:00+00:00 yes no muziek componist Mozart componeren https://schooltv.nl/video-item/kernenergie-wat-is-kernenergie 2024-01-04T10:45:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18813.w613.r16-9.dc88206.webp Kernenergie | Wat is kernenergie? Er zijn verschillende manieren om energie op te wekken. Door gebruik van steenkolen, olie, gas, hout, of uranium. Van uranium wordt kernenergie gemaakt. Dit apparaat zit vol met uraniumtabletjes. De atomen van het uranium worden in de kerncentrale gespleten. Dat gebeurt hier onder deze dikke metalen platen, want het splijten van de atomen is heel gevaarlijk. Op een veilige afstand wordt alles goed in de gaten gehouden. Maar nu hebben we nog geen energie. Bij het splijten komt heel veel warmte vrij. Daardoor ontstaat stoom en die stoom zet een grote dynamo in werking en daardoor krijg je dus energie. Net zoals op je fiets. Door het aandrijven van een dynamo krijg je dus licht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428462 82 2033-05-18T03:33:00+00:00 86721 2006-02-22T23:59:00+00:00 yes no uranium brandstof kernenergie https://schooltv.nl/video-item/fotografie-wat-doet-een-fotograaf 2024-01-25T12:54:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18815.w613.r16-9.02e9d7c.webp Fotografie | Wat doet een fotograaf? Ik ben deze week aangenaam verrast met een prijs die ik won als fotograaf. Die prijs is voor alles wat ik het afgelopen jaar heb gefotografeerd. Ik ben begonnen met de tsunami te fotograferen, die vreselijke ramp, in Atjeh, in Sri Lanka en in Thailand. Ik heb honger in Afrika gefotografeerd, waarin helaas kinderen stierven, omdat ze niet genoeg te eten kregen. En ik heb de Maya's gefotografeerd in Guatemala die problemen hebben, omdat andere mensen hun land willen hebben. Als fotograaf fotografeer ik meestal alleen in het buitenland, in gebieden die men "crisisgebieden" noemt. Dat is soms best wel moeilijk, want je ziet dat de mensen het zwaar hebben. Het is niet fijn om in oorlog te leven. Zeker niet voor kinderen. En toch voel ik me dan heel erg nuttig. Omdat ik weet dat ik met een camera die mensen of die kinderen een stem kan geven. Met andere woorden: ik kan hun verhaal vertellen aan de wereld. Als jullie niet hadden gezien wat de gevolgen waren van de tsunami, was er misschien ook niet zoveel geld ingezameld. Daar ben ik een heel klein onderdeeltje van. Door met mijn foto's het verhaal te vertellen van wat die mensen overkomt. Iedereen kan natuurlijk fotograferen. Maar er komt wel iets bij kijken, voordat je fotojournalist bent. Zo moet je een foto maken die iets te vertellen heeft. Dat doet een fotojournalist: hij vertelt een verhaal en legt mensen iets uit over wat er gebeurt. Ik denk dat het hondje Turbo een typisch verschijnsel is voor de mensen die hier leven. Er zijn veel vrouwen die zo'n hondje leuk vinden. Het is niet een groot verhaal, maar we vertellen met die foto alvast een klein verhaaltje, want we laten zien waar we ongeveer zijn. Een paar tips van de vakman: Tip 1: Veel mensen die een foto maken staan vaak veel te ver weg. Maar als je dichtbij gaat fotograferen, dan zie je wél wat en dan is een foto vaak veel mooier en spannender. Tip 2: Als je een foto maakt in kleur en je hebt zo min mogelijk kleuren op de foto, is het vaak een hele mooie foto. En tip 3: Wat ook belangrijk is voor een goede foto is het beslissende moment af te wachten. Een bekende Franse fotograaf noemde dat zo, "het beslissende moment". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428464 176 2033-05-18T03:33:00+00:00 10106 2006-02-22T23:59:00+00:00 yes no foto fotografie tsunami https://schooltv.nl/video-item/kernafval-hoe-wordt-kernafval-opgeborgen 2024-01-04T10:45:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18817.w613.r16-9.bfcd4c0.webp Kernafval | Hoe wordt kernafval opgeborgen? Bij het maken van kernenergie ontstaat afval waar straling vanaf komt. En dat noemen we radioactief afval.Er zijn 2 vormen radioactief afval: laag en hoog. Deze ton zit vol met laag radioactief afval, dat wordt samengeperst en komt in een andere ton terecht die vol gegoten wordt met cement. Hier zie je de inhoud van zo'n ton. Dit afval wordt hier in deze ruimte opgeslagen, hier ligt wel voor wel 10 jaar radioactief afval. Het hoogradioactief afval afkomstig uit de kerncentrale is levensgevaarlijk en moet goed worden bewaard. Dit gebouw heeft daarom hele dikke muren waar zelfs een neerstortend vliegtuig niet doorheen kan. Het afval wordt eerst in deze metalen flessen gegoten. Hier zie je het gebouw van binnenuit. Deze flessen komen dan in deze langwerpige buizen terecht. Zo blijft het hier veilig in het gebouw. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428463 58 2033-05-18T03:33:00+00:00 39640 2006-02-22T23:59:00+00:00 yes no afval kernafval kernenergie brandstof https://schooltv.nl/video-item/carnaval-hoe-is-het-eigenlijk-om-prins-carnaval-te-zijn 2024-01-04T10:45:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18819.w613.r16-9.5d0de16.webp Carnaval | Hoe is het eigenlijk om prins carnaval te zijn? Hallo, het is fijn carnaval te vieren! Heerlijk, ik doe het al van jongs af aan toen ik klein was. Als baby lag ik zelfs in de kinderwagen met een roze sjaaltje om, mijn vader en moeder namen me toen al mee! Er is niks fijner dan met vrienden en vriendinnen lekker buiten carnaval te vieren, te hossen en te feesten of plezier te maken, en te zingen! Als Prins heb ik natuurlijk niet al teveel tijd om zelf te feesten. Dat komt doordat je als Prins allerlei verplichtingen hebt. Je moet naar bals die andere mensen hebben georganiseerd, je moet naar optochten kijken, je moet optochten openen, je moet toespraken houden. Wat dat betreft komt er niet al teveel van feesten. Maar als ik ergens ben en de mensen hebben plezier, dan vind ik het ook leuk en dan heb ik zelf ook al plezier. U moet eigenlijk de 2 nieuwe Jeugdprinsen en de nieuwe Jeugdprinses naar voren gaan halen?Nou, Julia en Daniël, dat waren de Jeugdprins en Jeugdprinses van vorig jaar. En die gaan nu als ik tot 3 heb geteld de doeken wegtrekken. 3! Vier dagen lang de baas van de stad. De burgemeester heeft mij de sleutels gegeven, die gaat ook vier dagen Carnaval vieren in de stad. Gelukkig hoef ik niet achter zijn bureau te gaan zitten! Ik weet hoe fijn dat is: 4 dagen lang de baas van Breda, van het Kielengat. Gelukkig hoef ikhet niet alleen te doen, want ik heb ook pages. Die helpen mij aan te kleden, zorgen dat ik er netjes uitzie en ze helpen mij met het uitreiken van onderscheidingen. Dat doen de Jeugdprins en Jeugdprinses trouwens ook. Ik heb ook een secretaris en een nar. Carnaval vieren, hartstikke leuk! Vier dagen lang vrolijk zijn, lachen, dansen, feest vieren, een glas limonade drinken en misschien nog wel meer. En dan nu carnavalstips van de Prins: Tip 1: Kom naar Breda, want daar vier je het leukste carnaval van heel Brabant! Tip 2: Ga leuk verkleed, want dat is het leuke met carnaval: verkleden en schminken, en heel erg geinen. En tip 3: Neem vriendjes en vriendinnetjes mee, want er is niets leuker dan vrolijk zijn en vrienden en vriendinnen en te dansen en te feesten! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428466 166 2033-05-18T03:33:00+00:00 30647 2006-02-22T23:59:00+00:00 yes no prins Brabant carnaval https://schooltv.nl/video-item/watervallen-hoe-ontstaan-ze 2024-01-16T16:12:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18823.w613.r16-9.feea507.webp Watervallen | Hoe ontstaan ze? Dit zijn de beroemde Victoria-watervallen. Deze Afrikaanse watervallen zijn ooit ontstaan doordat de rivier eerst over een harde steensoort stroomde, en daarna over zachtere steen. Watervallen ontstaan namelijk precies op de plek waar harde steen overgaat in zachte steen. De harde steen kan goed tegen de kracht van het stromende water en blijft gewoon liggen. De zachte steen kan er niet goed tegen en slijt weg. Na een tijdje ontstaat er zo een overhangende rots. En die rots wordt op een gegeven moment zo zwaar dat hij afbreekt en in het water valt. Door het kolkende water slingeren die afgebroken stenen tegen de wanden, en schuren een holte in de grond. Als die holte heel groot wordt, wordt de overhangende rots zo zwaar, dat ie weer afbreekt. Zo komt de waterval steeds verder terug te liggen in de rivier. Waar vroeger de waterval was, zie je nu een ravijn. Heel spectaculair! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428467 67 2033-05-18T03:33:00+00:00 44313 2006-02-08T23:59:00+00:00 yes no erosie steen waterval https://schooltv.nl/video-item/verschillende-soorten-regen-stijgingsregen-stuwingsregen-en-frontale-regen 2026-03-11T08:41:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18825.w613.r16-9.df0374a.webp Verschillende soorten regen | Stijgingsregen, stuwingsregen en frontale regen De meeste neerslag op aarde valt als regen. Maar regen heb je in verschillende soorten, afhankelijk van de ligging van het gebied. Stijgingsregen komt vooral voor rond de evenaar, waar het heel erg heet is. Bijvoorbeeld in het tropisch regenwoud van Brazilië. De zon verwarmt de grond en het oppervlaktewater verdampt snel. Warme lucht met waterdamp zet uit en stijgt op. Maar door die stijging koelt de lucht af. Daardoor condenseert de waterdamp en ontstaan er kleine druppeltjes die samen een grote stapelwolk vormen. Doordat er steeds meer lucht opstijgt en afkoelt, groeien deze stapelwolken uit tot enorme buien. Een plotselinge zware bui is heel gewoon rond de evenaar. Ook bergen kunnen regen veroorzaken: stuwingsregen. Vochtige lucht van zee stijgt op tegen de helling van een berg. Maar als de lucht stijgt, koelt ie af. De waterdamp condenseert dan, vormt wolken, en het gaat regenen. Hoe hoger de berg, hoe meer kans op neerslag. Je hebt ook regen die ontstaat bij fronten: plekken waar warme en koude lucht elkaar tegenkomen. Deze frontale regens zie je vaak bij ons, in West-Europa. Op de satellietfoto's zien we wolken bij Europa. Warme lucht uit het zuiden trekt naar het noorden en botst tegen koude lucht. Op het punt waar de warme en koude lucht elkaar raken, ligt het front. De koude lucht is zwaar en dwingt de warme lucht om op te stijgen. Maar, als de warme lucht opstijgt, koelt hij af, en dan ontstaat er een brede wolkenband. Het begint te regenen - en het blijft regenen - tót het front voorbijgetrokken is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428468 180 2033-05-18T03:33:00+00:00 206953 2006-02-08T23:59:00+00:00 yes no neerslag regen waterkringloop https://schooltv.nl/video-item/de-rivier-stroomt-over-hoe-kunnen-we-dat-voorkomen 2024-01-04T10:45:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18827.w613.r16-9.43dfb40.webp De rivier stroomt over | Hoe kunnen we dat voorkomen? Als een rivier overstroomt, komt het land naast de rivier onder water te staan. Dat gebied noemen we de riviervlakte. Bij elke overstroming legt de rivier daar een dun laagje zand neer. Als dat vaak gebeurt, worden de rivieroevers steeds hoger. Zó hoog dat er een oeverwal ontstaat. Op deze oeverwallen worden vaak dijken gebouwd. En die dijken moeten voorkomen dat de rivier nóg een keer overstroomt. Overstromingen kunnen veel schade aanrichten. En het is daarom belangrijk iets te verzinnen waardoor overstromingen worden voorkómen. Je kan bijvoorbeeld de dijken hoger maken. En je huis op een hoge plek bouwen. In Nederland hebben de rivieren vaak 2 soorten dijken. De winterdijken staan vaak ver van de rivier af en zijn vrij hoog, omdat het water in de winter vaak hoog staat. Het land tussen de rivier en de winterdijk is dan overstroomd. 's Zomers staat het waterpeil veel lager en ligt het land naast de rivier droog. Om te voorkomen dat dit land 's zomers toch overstroomt, zijn langs de rivier de lagere zomerdijken gebouwd. Nu is het land geschikt om bijvoorbeeld koeien op te laten grazen. Als de rivier dreigt te overstromen, wordt er ook wel gebruik gemaakt van een bufferzone. Dat is een stuk land naast de rivier waar het teveel aan water kan worden opgevangen. Er wordt dan water uit de rivier gepompt en tijdelijk opgeslagen in de bufferzone. Er stroomt dan minder water door de rivier, waardoor de kans op een overstroming iets kleiner is. Als het gevaar geweken is, worden de sluizen van de bufferzone opengezet en stroomt het water weer terug naar de rivier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428469 129 2033-05-18T03:33:00+00:00 49280 2006-02-08T23:59:00+00:00 yes no rivier natuurgeweld overstroming dijk https://schooltv.nl/video-item/neerslag-hoe-ontstaat-regen-hagel-en-sneeuw 2024-01-16T16:25:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18829.w613.r16-9.04fce5b.webp Neerslag | Hoe ontstaat regen, hagel en sneeuw? Voor het leven op aarde is water heel belangrijk. Driekwart van het aardoppervlak is met water bedekt. En dat water zit in een voortdurende kringloop: het gaat van zee naar land, en van land naar zee. Binnen die kringloop spelen regen, wolken en wind een belangrijke rol. De zon verwarmt het aardoppervlak. Opgewarmd water verdampt, en de waterdamp stijgt op. Als lucht warm is, zet het uit en kan het véél waterdamp bevatten. Maar als het opstijgt en afkoelt, kan de lucht weer veel minder waterdamp hebben. Een deel van de damp verandert dan in waterdruppeltjes, en er ontstaat een wolk. Deze overgang van damp naar water heet 'condenseren', en dat gebeurt het eerst op vaste oppervlakken. Dus ook op de stof- en roetdeeltjes in de lucht. Op die deeltjes vormen zich minuscule waterdruppels, die zó klein zijn en licht dat ze zweven, en wolken vormen. Maar soms botsen die druppeltjes en worden samen één grote druppel. Als ze té groot en zwaar worden om te kunnen zweven, vallen ze naar beneden als regen. Als het koud is, kan water ook als snééuw naar beneden komen. Sneeuw bestaat uit kleine ijskristallen. Soms valt er een mengsel van sneeuw en regen: natte sneeuw. Nog een andere vorm van neerslag is hagel. Hagel ontstaat als er sterk stijgende luchtstromen zijn. Regendruppels worden dan in de wolk omhoog geblazen en bevriezen door de koude lucht. De druppels worden hagelstenen. De zware hagelstenen vallen dan naar beneden. Maar de kleine en lichte worden nóg een keer omhoog geblazen. Hagelstenen kunnen wel honderden keren omhoog geblazen worden. En iedere keer krijgen ze een extra laagje ijs en worden iets zwaarder. Als ze zwaar genoeg zijn, vallen ze op aarde, bij een hagelbui. In Noord-India zijn wel eens hagelstenen gevallen die zo groot waren als golfballen! 83 mensen en duizenden dieren zijn toen door die hagelstenen omgekomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428470 83 2033-05-18T03:33:00+00:00 227336 2006-02-08T23:59:00+00:00 yes no neerslag regen hagel sneeuw https://schooltv.nl/video-item/meanders-bochten-in-de-rivier 2024-01-16T16:15:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18831.w613.r16-9.2fd54c6.webp Meanders | Bochten in de rivier Als water over land loopt, kan het in bochten gaan stromen. Meanders heten die bochten. Meanders veranderen steeds van vorm. Soms veroorzaakt een rivier steile rotswanden zoals je hier ziet. In duizenden jaren tijd heeft het water de oevers en de rivierbodem helemaal uitgesleten. En hoe harder het water stroomt, hoe sneller de oevers afbreken. Een rivier stroomt niet overal even snel. In de buitenbocht stroomt ie het snelst. Het zand en grind dat in het water zit, botst daar hard tegen de oever, waardoor er stukken van de oever afbreken. Beetje bij beetje wordt de buitenbocht dus steeds groter. In de binnenbocht gebeurt het tegenovergestelde. Daar stroomt de rivier heel langzaam. Zand en grind worden hier niet door het water meegenomen en blijven in de binnenbocht achter. Langzaam maar zeker schuift de binnenbocht dus steeds verder op. Omdat de binnenbocht steeds dichtslibt, en de buitenbocht steeds verder afbreekt, worden de bochten in de rivier alsmaar groter. De rivier gaat meanderen. Hier zie je een voorbeeld van een prachtig meanderende rivier. Maar er is nog iets bijzonders te zien: een hoefijzermeer. De meanders zijn hier zo groot geworden, dat met het slijten van de bochten een doorbraak is ontstaan. De rivier stroomde toen rechtdoor. Door zand en slib, is het stuk waar de rivier vroeger liep, afgesloten. Er is zo een meer ontstaan in de vorm van een hoefijzer.Deze meander werd een hoefijzermeer die na een tijdje opdroogde. Maar je ziet nog goed hoe het water ooit heeft gelopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428471 129 2033-05-18T03:33:00+00:00 116614 2006-02-08T23:59:00+00:00 yes no meander rivier bocht https://schooltv.nl/video-item/luchtstromen-op-aarde-van-hoge-naar-lagedrukgebied 2024-01-16T16:30:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18833.w613.r16-9.5839ed5.webp Luchtstromen op aarde | Van hoge- naar lagedrukgebied Het weer op aarde wordt voornamelijk bepaald door lucht die zich verplaatst. Lucht stroomt namelijk van gebieden met hoge druk naar gebieden met lage druk. Of iets een lage- of een hogedrukgebied is, hangt af van de zon. Bij de evenaar zijn de zonnestralen het warmst. Hete vochtige lucht stijgt op en dat veroorzaakt daar een lage luchtdruk. Boven aangekomen, stroomt de lucht weg naar het noorden en zuiden. Eenmaal afgekoeld wordt de lucht zwaarder en zakt weer naar beneden. Op de plek waar die lucht naar beneden komt - in de subtropen - ontstaat een hoge luchtdruk. Een deel van die gedaalde lucht stroomt terug naar de evenaar. Een ander deel gaat de andere kant op, richting de polen. Op zo’n 60 graden noorder- en zuiderbreedte botst de wárme lucht uit de tropen op kóude lucht van de polen. De warme lucht wordt dan omhoog geduwd en zo ontstaat er op die plek weer een lage drukgebied. Een deel van de lucht stroomt terug richting subtropen, en een deel gaat richting de polen. Daar koelt het af, zakt naar beneden en veroorzaakt op de polen een hogedrukgebied. Als je al die luchtstromen op aarde bekijkt, dan zie je dat die bestaan uit een aantal ronddraaiende cellen. Binnen die cellen stroomt de lucht altijd van gebieden met hóge luchtdruk naar gebieden met láge luchtdruk. Maar er is nog iets aan de hand. De aarde draait namelijk om haar as. En door die draai stroomt de lucht niet gewoon recht van hoge naar lage druk, maar diagonaal. Op het noordelijk halfrond naar rechts, en op het zuidelijk halfrond naar links. Dit is de manier waarop de belangrijkste windstromen op aarde ontstaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428472 137 2033-05-18T03:33:00+00:00 186066 2006-02-08T23:59:00+00:00 yes no luchtdruk weer wind klimaat lagedrukgebied https://schooltv.nl/video-item/de-kringloop-van-het-water-water-is-continu-op-reis 2024-01-16T15:25:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18835.w613.r16-9.dd86f79.webp De kringloop van het water | Water is continu op reis Van alle hemellichamen staat de maan het dichts bij de aarde. Toch ziet de maan er heel anders uit. Dat komt onder andere omdat er op de maan geen water is. De maan ziet er ook altijd hetzelfde uit, want landschap verandert vooral door stromend water. Op aarde is wel stromend water, en dat kun je goed zien: het heeft gezorgd voor de meest fantastische landschappen. Bijna al het water op aarde zit in de zeeën en oceanen. 2 % is bevroren - is dus sneeuw en ijs - en 1 % is onderweg. Het is onderweg door de lucht: als regen en waterdamp óf het stroomt door de grond, in meren en rivieren. Water is dus continu op reis, en die reis verandert ons landschap. Soms langzaam, en soms snel. De reis die het water maakt noemen we de kringloop van het water. Maar hoe gaat die kringloop eigenlijk? Eerst verdampt water. Water uit zee bijvoorbeeld. Hoe warmer de lucht boven zee, hoe meer water er verdampt. De waterdamp stijgt op en terwijl die stijgt, koelt hij weer af. Door die afkoeling verandert de damp in kleine druppeltjes - het condenseert - en die druppeltjes vormen samen een wolk. De wind blaast de wolken het land in. De wolken gaan langs de helling omhoog en koelen af totdat er zóveel druppels in de wolk zitten dat ze eruit vallen. Het regent. Of het sneeuwt natuurlijk, als het erg koud is. Een deel van de regen en de sneeuw zakt in de grond of blijft liggen, maar het meeste komt terecht in de rivieren. En die rivieren brengen het water weer naar zee. En bij zee zijn we weer terug bij het begin - van de kringloop van het water. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428473 132 2033-05-18T03:33:00+00:00 304074 2006-02-08T23:59:00+00:00 yes no kringloop damp water maan sneeuw https://schooltv.nl/video-item/het-hogedrukgebied-helder-en-zonnig-weer 2024-01-04T10:45:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18837.w613.r16-9.0f811ce.webp Het hogedrukgebied | Helder en zonnig weer De weersverwachting speelt een belangrijke rol in ons leven. Als je op vakantie gaat bijvoorbeeld, wil je graag zonnig en droog weer. Sóms hoop je op kou, en soms op wind. Voor boeren is het weer óók heel belangrijk. Om zoveel mogelijk opbrengst van hun land te hebben, moeten ze weten op welke dag ze het best kunnen oogsten. De weersverwachting is dus heel belangrijk. Satellieten, die in een baan om de aarde zweven, verzamelen gegevens over het weer. En die sturen ze door naar honderden weerstations op aarde. Weerkundigen bestuderen die gegevens dan, en stellen een weersverwachting op. Het meest stabiele zonnige weer in Europa komt voor bij hoge luchtdruk. Hoge luchtdruk komt meestal voor in de zomer en de winter, maar soms ook in de andere jaargetijden. Deze satellietfoto’s laten een hogedrukgebied zien dat boven Engeland ligt. In zo’n hogedrukgebied stroomt koude lucht van grote hoogte naar beneden. Dichter bij de aarde aangekomen, wordt de lucht warmer, zet uit, en kan dan méér waterdamp bevatten. De lucht in een hogedrukgebied is daardoor helder en onbewolkt. In de koudste delen van Rusland kan het soms wel 60 graden onder 0 zijn. Dat komt omdat er in de winter een groot hogedrukgebied boven Siberië hangt. Er zijn dan geen wolken die de warmte van de aarde kunnen vasthouden. En alhoewel de zon volop schijnt, kan het dan wel 4 maanden achterelkaar vriezen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428474 102 2033-05-18T03:33:00+00:00 45687 2006-02-08T23:59:00+00:00 yes no luchtdruk weer https://schooltv.nl/video-item/gletsjer-en-rivierdalen-u-dalen-en-v-dalen 2024-03-18T08:50:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18839.w613.r16-9.9ab3156.webp Gletsjer- en rivierdalen | U-dalen en V-dalen Dit dal is gevormd door een gletsjer. Hoog in de bergen valt veel sneeuw. Als er sneeuw blijft vallen worden de onderste lagen geplet door het gewicht van al die sneeuw. Dat wordt dan ijs. Als dat ijs langzaam gaat bewegen noemen we dat een gletsjer. De ijsrivier zakt naar beneden en schuurt een diepe gleuf in de berg. In de gletsjer zitten allemaal rotsen, die door de vorst worden afgebroken. Dat noemen we vorstverwering. Smeltende sneeuw en regenwater stromen in de spleten van de rotsen. Elke nacht bevriest dit water. Bevroren water zet uit, en de spleten worden iedere nacht iets wijder. Overdag ontdooit het ijs. Er loopt nieuw water in de spleten, dat de volgende nacht weer bevriest. Op een gegeven moment breekt er een stuk van de rots af. Dit puin komt terecht in het ijs en wordt meegevoerd. Door de meegenomen rotsen krijgt de gletsjer scherpe kantjes en schuurt hij zich een weg naar beneden. Deze gletsjer lijkt stil te liggen. Toch schuift ie heel langzaam de helling af met een snelheid van 1 meter per dag. Zo maakt hij een diepe geul in de berg. IJs alleen is te zacht om rotsen uit te schuren. Maar je weet nu dat er in een gletsjer ook veel stukken rots zitten. Daardoor kan de gletsjer een geul maken in de berg. Als een enorme bulldozer schuift de gletsjer de helling af en schuurt daarbij een dal uit in de vorm van de ronde letter U. Dalen die door rivieren worden gevormd, hebben de vorm van de letter V. Net als de gletsjer schuurt snelstromend water ook een dal uit. Door regen en wind worden de hellingen tegelijkertijd afgebroken. Het zand en de stenen die van de oevers komen worden meegenomen door de rivier. Als dit jaren doorgaat lijkt het dal van de rivier net op een V. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428475 136 2033-05-18T03:33:00+00:00 131325 2006-02-08T23:59:00+00:00 yes no gletsjer smelten dal rivier https://schooltv.nl/video-item/de-cycloon-een-verwoestende-storm 2024-01-16T16:21:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18841.w613.r16-9.e304f6a.webp De cycloon | Een verwoestende storm Deze clip gaat over een verschrikkelijke storm: ‘een cycloon’. Cyclonen komen onder andere voor in de buurt van Bangladesh. Ze veroorzaken vloedgolven en overstromingen, en voor een laaggelegen land als Bangladesh heeft dat rampzalige gevolgen. Weerkundigen in Bangladesh bekijken satellietfoto’s van wolken die zich samenpakken boven zee. Er is een verwoestende cycloon op komst. Al uren vóór de storm de kust bereikt, zie je op satellietfoto’s dit bijzondere verschijnsel: het oog van de storm. Via de satelliet kunnen weerkundigen de storm perfect volgen. Maar niet tegenhouden natuurlijk. Grote stukken land worden verwoest. Maar hoe ontstaat zo’n cycloon eigenlijk? Bij Bangladesh is het zeewater heel warm - vaak warmer dan 27 graden. Het water verdampt en stijgt snel op. Als de lucht dan weer afkoelt, komt er veel warmte vrij en ontstaan er sterke luchtstromen. Doordat de aarde draait, gaan de luchtstromen óók draaien. Het gaat heel snel in de rondte. Precies in het midden van die draaiing ontstaat een hele lage luchtdruk, waardoor de draaiwind snel omhoog cirkelt. Zo’n draaiwind, de cycloon, kan wel een doorsnee hebben van honderden kilometers! Aan de rand waait het er ongelofelijk hard - met meer dan windkracht 12 - maar precies in het midden is het bijna windstil. Het is het oog van de storm. Cyclonen ontstaan altijd boven zee en nemen vaak dezelfde routes. Vooral voor gebieden aan de kust en eilanden is een cycloon een vreselijke ramp. Want eenmaal boven land, neemt de windkracht snel af. Cyclonen komen bijna op ieder continent voor, al heten ze overal anders. Soms heten ze orkanen, soms hurricanes en soms tyfoons. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428476 143 2033-05-18T03:33:00+00:00 140422 2006-02-08T23:59:00+00:00 yes no tsunami storm weer cycloon orkaan https://schooltv.nl/video-item/naar-de-brugklas-een-brugpieper-geeft-tips 2024-01-04T10:45:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18843.w613.r16-9.ca50f06.webp Naar de brugklas | Een brugpieper geeft tips Ik heb vandaag een hele zware tas. Het verschil met de basisschool en de middelbare school - qua tas - is heel groot. Vroeger had ik wel 3 dingen in mijn tas en nu heb ik er wel iets van 20, zoals Engels, biologie, Frans, allemaal van dat soort vakken. Ik moet nu heel ver fietsen naar school, wel 5 ½ kilometer. En ja, vroeger was het echt heel anders, vroeger hoefde ik maar 800 meter naar school te fietsen of zo. De grootste verschillen qua vakken zijn toch wel, dat je hier 2 nieuwe vakken hebt, dat zijn Frans en techniek. Er zijn ook een aantal vakken echt veranderd, zoals wiskunde. Eerst was dat rekenen, met 3 x 3 enzo, maar dat is het nu echt niet meer! De leraar op de basisschool, die zag je iedere dag, ieder uur. Nu zie je ieder uur een andere leraar. In het begin is dat wel heel erg wennen, want dan kennen die leraren je naam nog niet eens. Je moet ook nieuwe vrienden maken, maar de vrienden die je had van de basisschool, die houdt je eigenlijk ook altijd wel. Die wonen dichtbij en daar kan je in het weekend bijvoorbeeld een keer naartoe gaan of op vrijdagmiddag als je even geen huiswerk hebt. Als je bang bent om als brugpieper uitgescholden te worden, dan heb je eigenlijk alleen maar last van een beetje stoere tweedeklassers. Die denken dan dat ze veel beter zijn dan jij. En dan nu Tips Van De Expert! Tip 1: Als je moeite hebt met je schoolkeuze, dan moet je de school kiezen waar je je meteen thuis voelt. Tip 2: Het is heel handig om je kluisje te gebruiken, want dan heb je niet zo'n zware rugzak als je van les naar les moet. En Tip 3: Als je niet kan slapen, dan moet je gewoon denken van: Het komt allemaal wel goed, het went allemaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428477 173 2033-05-18T03:33:00+00:00 23991 2006-02-12T23:59:00+00:00 yes no brugklas school onderwijs https://schooltv.nl/video-item/zeestromen-en-wind-ze-beinvloeden-de-temperatuur 2024-01-16T15:11:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18845.w613.r16-9.3689d00.webp Zeestromen en wind | Ze beïnvloeden de temperatuur De klimaten op aarde worden voor een belangrijk deel bepaald door de zeestromen. Dat komt doordat zeestromen warmte verplaatsen van het ene naar het andere gebied. Ze brengen koud water van het noorden naar het zuiden, en warm water van de tropen naar de polen. De hoeveelheid water die ze verplaatsen is gigantisch. Vanuit de Golf van Mexico stroomt het warme water naar Noord- en West-Europa. Dáár stijgt dan dus de temperatuur van het water. Zelfs verder noordelijk - in de zeeën rond Groenland - zorgt dat meegevoerde warme water nog voor het smelten van het ijs. Het koude water uit het poolgebied stroomt terug naar het zuiden, langs de oostkust van Canada en de Verenigde Staten. Deze stroom met koud water zorgt daar voor een koude wind. De winters aan de oostkust van Noord-Amerika zijn daardoor veel kouder dan die bij ons - op dezelfde breedtegraad. Koude wind brengt koud weer en warme wind brengt warm weer. In de winter zorgt de warme wind van zee voor prettige temperaturen aan de kust. Maar als de wind verder het land in waait, koelt ie weer af. En brengt dáár dus kóuder weer. Zo gaat het ook in West-Europa. Hier overheerst ’s winters de zuidwestenwind, en die brengt wárme lucht van zee mee. Maar landinwaarts koelt de warme wind weer af. Dat zie je aan de gemiddelde wintertemperaturen in Brest, Parijs, Stuttgart en Wenen: Hoe verder van zee, hoe kouder de winter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428478 126 2033-05-18T03:33:00+00:00 195634 2006-02-07T23:59:00+00:00 yes no wind klimaat zee stroom temperatuur https://schooltv.nl/video-item/vulkanen-wat-is-een-vulkaan-en-waarom-barst-hij-uit 2024-01-16T16:12:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18847.w613.r16-9.433c03d.webp Vulkanen | Wat is een vulkaan en waarom barst hij uit? Wat gebeurt er in een vulkaan waardoor die uitbarst? Vanuit de aardmantel wordt gloeiend hete magma de berg in geduwd. Dat gaat met zoveel kracht dat de berg er van gaat trillen en uitzet. Magma is een hete brij die stolt als het de krater bereikt. Het vormt daar een grote hete prop. Af en toe vallen er stukken af. De prop wordt groter en groter en bárst dan uit elkaar. Gas ontsnapt en schuimend magma borrelt op. Een grote zware wolk dendert als een bulldozer langs de helling naar beneden. Aan de buitenkant is de wolk grijs, maar binnenin zit roodgloeiend gas en as. Rondom de vulkaan komt heel veel as en puin terecht. Als het regent levert dat een nieuw gevaar op: het regenwater en de as kunnen dan een grote modderstroom gaan vormen. Die modder stroomt met veel geweld naar beneden, sleurt grote keien met zich mee en vernielt het land en de dorpen.Vulkaanuitbarstingen kunnen grote rampen veroorzaken, zoals in 1883 bij de Krakatau. Door een enorme uitbarsting werd het eiland waar de vulkaan op staat, bijna volledig van de aardbodem geveegd. (Boem!!) As werd tot 80 kilometer hoog de lucht in geblazen. De zon werd verduisterd en in een groot gebied was het 2 ½ dag donker. Er ontstond een tsunami, een vloedgolf van 36 meter hoog, waardoor wel 30.000 mensen verdronken! De golf ging een paar keer rond de aarde. De knal van de uitbarsting werd zelfs in Australië gehoord, meer dan 3.000 kilometer verderop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428479 147 2033-05-18T03:33:00+00:00 375370 2006-02-07T23:59:00+00:00 yes no magma vulkaan natuurgeweld aardkorst aardmantel https://schooltv.nl/video-item/het-ontstaan-van-vulkanen-en-eilanden-op-de-grens-van-twee-aardplaten 2024-01-16T16:09:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18849.w613.r16-9.6a97868.webp Het ontstaan van vulkanen en eilanden | op de grens van twee aardplaten De korst om de aarde is niet één geheel maar bestaat uit verschillende stukken, die als een puzzel in elkaar passen. Die stukken aardkorst worden "platen" genoemd. En die platen liggen niet stil. Ze bewegen ten opzichte van elkaar, en dat heeft grote gevolgen... In 1963 zagen IJslandse vissers as, stoom en lava uit de zee omhoog spuiten. Ze zagen de geboorte van een nieuw eiland. Er kwamen vogels naar het nieuwe eiland, en al gauw groeiden er ook planten. Wat was er nou gebeurd? Op de oceaanbodem dreven 2 platen langzaam uit elkaar. Er ontstond een spleet. Door die spleet kon gesmolten gesteente - magma - uit de aarde omhoog komen. Het bereikte de zeebodem, koelde af en stolde. Het werd vást gesteente! Beetje bij beetje werd die laag gesteente zó dik dat hij boven de zeespiegel uit stak en een eiland vormde. Het was niet de éérste keer dat zoiets gebeurde. In het midden van de Atlantische Oceaan ligt ook zo'n grens van twee oceaanplaten die langzaam uit elkaar drijven. Op die plek - onder water - is langzamerhand een hele bergrug ontstaan! De aardplaten bewegen zo'n 5 centimeter per jaar. Dat lijkt weinig, maar als je een paar eeuwen verder rekent, is dat toch een flink stuk. Sinds Columbus in 1492 de Atlantische Oceaan overstak en Amerika ontdekte, is de oceaan wel 25 meter breder geworden! Maar wát gebeurt er nou als platen niet van elkaar áf, maar juist naar elkaar tóe bewegen? Als een oceanische plaat en een continentale plaat bótsen, ontstaan er vulkánen, zoals de Merapi in Indonesië. De zwaardere oceanische plaat wordt ónder de continentale plaat geduwd en neemt water en brokken steen mee naar beneden. Hoe verder naar beneden, hoe heter het wordt. En uiteindelijk smelt het gesteente. Het stijgt als magma op uit de aardmantel, breekt door de aardkorst heen en wordt een vulkaan. Soms ontstaat er een hele rij vulkanen die samen een eiland vormen, zoals Java. Miljoenen jaren van uitbarstingen hebben Java bergachtig en ook heel vruchtbaar gemaakt. Dat komt omdat de uitgespuwde lava en as veel voedingsstoffen bevatten voor planten. Toch blijft het gevaarlijk om in de schaduw van de Merapi te leven, want hij barst nog regelmatig uit. In 1994 vielen er bij een uitbarsting wel meer dan 60 doden! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428480 190 2033-05-18T03:33:00+00:00 294528 2006-02-07T23:59:00+00:00 yes no vulkaan aardkorst aardmantel divergentie convergentie https://schooltv.nl/video-item/plooiingsgebergte-de-aardkorst-wordt-omhoog-geduwd 2024-01-04T10:45:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18850.w613.r16-9.39cdf1f.webp Plooiingsgebergte | De aardkorst wordt omhoog geduwd De Himalaya: dit is de hoogste bergketen op aarde en hij wordt nog steeds hoger: ieder jaar één centimeter. Dit soort bergen ontstaat doordat 2 continentale platen tegen elkaar botsen. Ze worden "plooiingsgebergten" genoemd. Door de botsing worden verschillende gesteentelagen tegen elkaar gedrukt, en ontstaan er 'plooien' in de aardkorst.In de loop van de tijd treedt erosie op. Zacht gesteente wordt afgebroken en alleen de harde bergpunten blijven staan. De Himalaya ligt op de grens tussen de Indisch-Australische Plaat en de Euraziatische Plaat. Deze platen bewegen naar elkaar toe. Ook andere plooiingsgebergten op aarde ontstaan áltijd op een plek waar aardplaten tegen elkaar botsen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428482 60 2033-05-18T03:33:00+00:00 62122 2006-02-07T23:59:00+00:00 yes no aardkorst berg divergentie https://schooltv.nl/video-item/de-opbouw-van-de-aarde-een-vloeibare-bol-met-een-dun-korstje 2024-01-16T16:08:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18852.w613.r16-9.460040c.webp De opbouw van de aarde | Een vloeibare bol met een dun korstje Vroeger dachten mensen dat het middelpunt van de aarde de hel was. Ze dachten dat het één groot vuur was, bewoond door duivels. Maar de mensen hadden het mis. In het midden van de aarde wonen geen duivels. Wél is het er enorm heet: ruim 5000 graden! De binnenkern van de aarde is een massieve bal van ijzer en nikkel. De druk in die kern is zó groot dat 'ie - ondanks de enorme hitte - niet smelt. In de buitenkern is de druk minder groot, daar is de massa wél gesmolten. Om de aardkern heen zit een dikke laag gesteente die ook heel heet is. Dit is de mantel van de aarde: een stroperige massa van 3000 kilometer dik. Aan de buitenkant is de aarde hard en stevig. Daar zit de aardkorst. Die aardkorst lijkt dik, maar is het niet. Want als je de aarde vergelijkt met een perzik, dan is de aardkorst maar zo dik als het schilletje! De aardkorst is niet één geheel, maar bestaat uit verschillende stukken die als een puzzel in elkaar passen. Die stukken aardkorst heten "platen". Er zijn 2 soorten platen. Continentale platen liggen onder alles wat land is. Het zijn dikke lagen aardkorst vol lichte mineralen, zoals graniet. Maar je hebt ook de Oceanische platen. Dat zijn de stukken aardkorst die onder de oceanen liggen. De Oceanische korst is veel dunner dan de continentale, maar wel zwaarder - doordat er gesteente als basalt in zit. De aardplaten drijven op de stroperige massa van de mantel. Doordat het binnenste van de aarde zo ontzettend heet is, zitten er stromingen in die massa die de platen langzaam laten bewegen. Sommige platen drijven van elkaar af...en sommige naar elkaar toe. Andere platen glijden alleen maar langs elkaar heen. Doordat de platen bewegen, ontstaan er gebergten, aardbevingen en vulkanen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428481 160 2033-05-18T03:33:00+00:00 399388 2006-02-07T23:59:00+00:00 yes no aardkorst aardkern aardmantel vulkaan divergentie convergentie https://schooltv.nl/video-item/de-dampkring-zonder-de-dampkring-kunnen-we-niet-leven 2024-01-04T10:45:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18854.w613.r16-9.0565a8b.webp De dampkring | Zonder de dampkring kunnen we niet leven De zon geeft de aarde licht en warmte. De dampkring rond de aarde zorgt ervoor dat het niet té warm wordt. Of té koud. Een deel van de zonnestralen wordt door de dampkring teruggekaatst de ruimte in. De rest gaat de dampkring wél door en verwarmt het aardoppervlak. Die warmte van de aarde straalt terug de dampkring in. Een deel daarvan wordt door de dampkring opgenomen, en een deel weer teruggekaatst naar de aarde. Wolken werken in dit hele proces als een extra schild. Ze houden de zonnestralen tegen, en zorgen dus dat het op een bewolkte dag wat kouder is. 's Nachts houden de wolken de warmte van de aarde juist vast. Ze werken als een soort deken, waardoor een bewolkte nacht vaak wat warmer is. De dampkring is heel belangrijk voor de aarde. Doordat het ons beschermt tegen extreme hitte en kou, kunnen er op aarde miljoenen verschillende planten en dieren leven. En dat is heel bijzonder. Het komt op geen enkele andere planeet in ons zonnestelsel voor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428483 83 2033-05-18T03:33:00+00:00 202124 2006-02-07T23:59:00+00:00 yes no klimaat aarde zon leven dampkring heelal https://schooltv.nl/video-item/land-en-zee-op-land-heb-je-grotere-temperatuurverschillen-dan-in-zee 2024-01-04T10:45:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18856.w613.r16-9.ff2e83b.webp Land en zee | Op land heb je grotere temperatuurverschillen dan in zee De temperatuur van een gebied hangt van een heleboel dingen af. Bijvoorbeeld of het gebied in de bergen ligt, en wáár in de bergen. Een bergdal kent meestal een zonzijde en een schaduwzijde. En natuurlijk is het warmer aan de zonzijde. De zonzijde is daardoor beter geschikt voor landbouw, als er genoeg regen valt tenminste. Voor de temperatuur is het ook belangrijk hoe hóóg je zit. Bergbeklimmers die de hoogste bergen op aarde beklimmen, moeten tegen extreme kou kunnen. Want hoe hoger ze komen, hoe kouder het wordt: elke 150 meter hoger betekent 1 graad kouder. De koudste maar ook de warmste temperaturen komen voor op lánd. Het strand bijvoorbeeld kan zo heet zijn dat je je voeten brandt. De zee is dan lekker koel. Maar hoe komt het eigenlijk dat de zee en het land niet dezelfde temperatuur hebben? Op een zomerse dag wordt het land sneller warm en heter dan het water. Maar 's nachts koelt land ook weer sneller af. Dat komt doordat zonnestralen maar een paar centimeter in de aarde kunnen doordringen en alleen het bóvenste laagje verwarmen. In water kunnen de zonnestralen veel díeper komen, en verwarmen dus een veel groter oppervlak. Het water is bovendien de hele tijd in beweging. En omdat het warme water steeds met koud water uit de diepte wordt gemengd, wordt zeewater nooit écht warm. In de zomer is het land dus warmer dan de zee. Maar het land koelt ook weer sneller af. De temperatuur van het land schommelt dus méér dan de temperatuur van de zee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428485 113 2033-05-18T03:33:00+00:00 46748 2006-02-07T23:59:00+00:00 yes no land zee temperatuur https://schooltv.nl/video-item/dag-en-nacht-waarom-is-het-s-winters-langer-donker 2024-01-16T15:51:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18858.w613.r16-9.cd21f59.webp Dag en nacht | Waarom is het 's winters langer donker? De aarde draait om de zon, net als de 8 andere planeten van ons zonnestelsel. De zon verwarmt en verlicht de aarde, en is onmisbaar voor het leven hier. De zonnestralen kunnen nooit de hele aarde tegelijk verlichten. Als de ene helft verlicht wordt, ligt de andere helft in de schaduw. Maar de grens tussen waar het dag is en waar nacht verschuift de hele tijd. En dat komt omdat de aarde draait. Op iedere plek is het daardoor een periode dag - en een periode nacht. Nou is het zo dat de aarde een beetje scheef staat ten opzichte van de zon. Daardoor ligt in december het noordelijk halfrond van de zon afgekeerd. In het meest noordelijke gebied is de zon dan helemaal niet te zien. Zelfs midden op de dag is het hier zo goed als donker. We noemen dat de 'poolnacht'. Terwijl het op de noordpool donker is in december, krijgt Antarctica - de Zuidpool - juist wel volop licht. De zon is hier in december altijd te zien, dag én nacht. Dít is wat ze zien op de Zuidpool, midden in de nacht. De zon staat nét boven de horizon, maar gaat niet onder. We noemen dat de 'middernachtzon' of 'pooldag'. Europa krijgt de meeste zon in juni. Dan schijnt de zon op het noordelijk halfrond en hebben we lange dagen en korte nachten. In december zien we de zon veel minder in Europa. We hebben dan korte dagen en lange nachten. De zon staat dán namelijk op het zuidelijk halfrond gericht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428484 119 2033-05-18T03:33:00+00:00 530307 2006-02-07T23:59:00+00:00 yes no aarde nacht zon dag zonnestelsel https://schooltv.nl/video-item/aardbevingen-waardoor-ontstaan-ze 2024-01-16T15:33:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18860.w613.r16-9.bba5229.webp Aardbevingen | Waardoor ontstaan ze? De aardkorst is niet één geheel maar bestaat uit verschillende stukken die als een legpuzzel in elkaar passen. Die stukken noemen we "platen", en die platen bewegen ten opzichte van elkaar. Als de platen langs elkaar heen bewegen, gaat dat niet altijd even soepel. De platen geven veel weerstand en houden elkaar tegen. Er ontstaat een grote spanning, die duurt totdat de platen ineens losschieten. Dat losschieten geeft een enorme schokgolf: een aardbeving! Recht bóven de aardbevingshaard, op het aardoppervlak, ligt het epicentrum. Daar is de schok het heftigst. Maar ook veel verder weg is de aardbeving te voelen. Kijk maar naar Mexico-City. Die stad lag wel 400 kilometer van het epicentrum van een aardbeving, maar werd er tóch door verwoest. De Golden Gatebrug in San Francisco. Deze stad aan de Westkust van de Verenigde Staten heeft regelmatig last van aardbevingen. Één van de zwaarste vond plaats in 1906. Het centrum van San Francisco veranderde in één grote puinhoop. Er ontstonden branden die 3 hete, lange dagen duurden. Rond San Francisco zijn vaak aardbevingen omdat de stad vlakbij de grens van 2 platen gebouwd is: de Noord-Amerikaanse- en de Pacifische Plaat. En die twee platen schuiven langzaam langs elkaar heen. Nu ligt Hollywood nog 650 kilometer ten zuiden van San Francisco. Maar over 12 ½ miljoen jaar zal Hollywood ten nóórden van San Francisco liggen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428486 124 2033-05-18T03:33:00+00:00 296495 2006-02-07T23:59:00+00:00 yes no aardbeving aardkorst aardmantel https://schooltv.nl/video-item/nederlandse-slavernij-een-zwarte-bladzijde-in-onze-geschiedenis 2024-07-09T08:27:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18862.w613.r16-9.6324438.webp Nederlandse slavernij | Een zwarte bladzijde in onze geschiedenis Nederlanders hebben vroeger gehandeld in slaven. Het is een zwarte bladzijde in onze geschiedenis. De Nederlandse handelaren halen hun slaven vooral uit West-Afrika. Ze kopen ze van Afrikaanse koningen. Vanuit West-Afrika worden de slaven per schip helemaal naar Curaçao gebracht. Een vreselijke reis. Op Curaçao is een grote slavenmarkt. De gezonde, jonge mannen en vrouwen worden er door de handelaren uitgepikt. Veel slaven gaan dan naar Suriname. Dat was toen een kolonie van Nederland. In Suriname worden de slaven verkocht aan degene die het meeste geld betaalt. Ook déze Afrikaanse jongen - Kwame - is als slaaf verkocht. Hij is eigendom geworden van een blanke man, een Nederlander. Kwame mag niet zijn eigen naam houden. Hij krijgt een nieuwe naam, want hij moet goed weten dat hij nu een slaaf is. Veel slaven komen terecht op suiker- en tabaksplantages: grote Nederlandse boerderijen. Ze moeten voor de Nederlanders op het land werken. Ook Kwame moet op een plantage werken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428489 131 2033-05-18T03:33:00+00:00 130685 2005-12-20T23:59:00+00:00 yes no handel canon slavernij plantage https://schooltv.nl/video-item/nederland-stopt-de-slavernij-na-heel-veel-ellende 2024-07-09T08:28:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18864.w613.r16-9.4f52b24.webp Nederland stopt de slavernij | Na heel veel ellende Nederlanders hebben vroeger gehandeld in slaven. Het is een zwarte bladzijde in onze geschiedenis. De Nederlandse handelaren halen hun slaven vooral uit West-Afrika. Ze kopen ze, van Afrikaanse koningen. De handelaren brengen de slaven - per schip - helemaal naar de andere kant van de oceaan. Deze Afrikaanse jongen - Kwame - is naar Suriname gebracht en is nu slaaf op een suikerrietplantage. Maar hij ontsnapt. Kwame komt terecht in een dorp vol weggelopen slaven. 'Marrons' worden ze genoemd. Marrons zijn vrij, en leven diep verscholen in het oerwoud. Kwame is nu ook vrij. De slaven die nog wel op de plantage werken, komen in opstand. Ze pikken het niet langer. Ze willen beter behandeld worden, en meer vrijheid. Uit protest steken de slaven de plantage in brand. Hier en daar zijn er landen die willen stoppen met slavernij. Maar Nederland is daar niet bij. Want de Nederlandse plantages kunnen toch niet zonder slaven? Wie moet er dan werken?! Pas op 1 juli 1863 stopt Nederland met slavernij en komen de slaven vrij. Koning Beatrix heeft in Amsterdam een slavernijmonument onthuld. Een monument gemaakt als herdenking aan een zwarte bladzijde in onze geschiedenis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428487 120 2033-05-18T03:33:00+00:00 84803 2005-12-20T23:59:00+00:00 yes no slavernij canon handel https://schooltv.nl/video-item/slaven-op-onze-plantages-behandeld-als-honden 2024-07-09T08:44:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18866.w613.r16-9.610a002.webp Tot slaaf gemaakten op onze plantages | Behandeld als honden Nederlanders hebben vroeger gehandeld in slaven. Het is een zwarte bladzijde in onze geschiedenis. De Nederlandse handelaren halen hun slaven vooral uit West-Afrika. Ze kopen ze, van Afrikaanse koningen. De Nederlanders brengen de slaven - per schip - helemaal naar de andere kant van de oceaan. Veel slaven komen terecht in Suriname, op suikerrietplantages. Ze moeten hard werken voor hun Nederlandse bazen, maar ze krijgen er niets voor betaald. Ze mogen nergens heen, zijn niet vrij, en worden slecht behandeld. De slaven komen vaak in opstand en proberen weg te lopen. Maar dan worden ze heel streng gestraft. De slaven worden voortdurend in de gaten gehouden. Ook deze jongen - Kwame - heeft straf gekregen. Hij heeft dagenlang opgesloten gezeten in een snikhete hut. Maar Kwame laat zich niet kisten en besluit te vluchten. Het oerwoud in, samen met een vriend. Maar de blanke opzieners hebben het in de gaten en gaan ze achterna. Kwame's vriend wordt gepakt en wordt vreselijk gestraft. Kwame ontsnapt en weet een dorpje te bereiken waar nog veel meer weggelopen slaven wonen. Marrons worden die mensen genoemd. Marrons zijn vrij, en leven diep verscholen in het oerwoud. Kwame is nu ook vrij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428488 164 2033-05-18T03:33:00+00:00 102971 2005-12-20T23:59:00+00:00 yes no handel slavernij plantage canon https://schooltv.nl/video-item/het-geheim-van-rembrandt-beroemd-maar-waarom 2024-01-04T10:45:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18868.w613.r16-9.f9a5e04.webp Het geheim van Rembrandt | Beroemd, maar waarom? Waarom is Rembrandt zo'n beroemd schilder geworden? Wat was zijn geheim? Vooral nieuw en anders was zijn manier van kijken.. Hij vraagt zich steeds af, hoe breng ik iemand in beeld. Zet hij kracht, is hij moe of diep in gedachten? Rembrandt gebruikt vaak gewone mensen als model. En laat scènes naspelen. Vechtende mensen, wat voelen ze, en hoe laat je dat zien. Rembrandt wil dat de mensen die hij schildert levende figuren worden. En als hij geen model heeft, oefent hij op zichzelf. Rembrandt ontdekt ook dat je licht en schaduw goed kan gebruiken om gevoelens mee uit te drukken. Hij begint te oefenen, met zijn eigen gezicht. Eerst schildert hij de schaduwvlekken. De neus en mond steken daardoor af. Het is of daar wat licht valt. Steeds duidelijker zie je de ronde vormen van het gezicht. Het felste licht laat hij vallen, op de wang, de hals en de kraag. Met de achterkant van de penseel krast hij de donkere verf weg, en komen zijn krullen tevoorschijn. Beter dan wie ook weet Rembrandt het licht te gebruiken om zijn verhaal te vertellen en hij wordt er een meester in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428491 106 2033-05-18T03:33:00+00:00 59850 2005-12-20T23:59:00+00:00 yes no schilder Rembrandt canon geschiedenis https://schooltv.nl/video-item/de-etsen-van-rembrandt-rembrandt-in-zwart-wit 2024-01-30T13:04:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18870.w613.r16-9.0cc411e.webp De etsen van Rembrandt | Rembrandt in zwart-wit Naast een beroemd schilder was Rembrandt ook een beroemd etser. Veel van de schetsen die Rembrandt maakt, werkt hij uit in zijn etsen. Op een koperen plaat brengt hij eerst een waslaag aan. Dan krast Rembrandt zijn tekening erin. Een zure vloeistof vreet het koper weg waar de was eraf gekrast is. Zo ontstaan er groeven. Die smeert hij in met inkt en hij veegt de was van de plaat. En dan kan de ets worden afgedrukt. Rembrandt etst landschappen, mensen, dieren en Bijbelse verhalen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428490 60 2033-05-18T03:33:00+00:00 26151 2005-12-20T23:59:00+00:00 yes no Rembrandt schilder schilderen https://schooltv.nl/video-item/het-leven-van-rembrandt-het-leven-van-rembrandt-ging-niet-over-rozen 2024-01-04T10:45:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18872.w613.r16-9.54573a0.webp Het leven van Rembrandt | Het leven van Rembrandt ging niet over rozen Rembrandt van Rijn wordt geboren in 1606 in Leiden. Hij leert er tekenen en schilderen. Op zijn 21ste verhuist hij naar Amsterdam. Zijn eerste grote opdracht is de Anatomische les. Dan ontmoet hij Saskia Uylenburg, Ze worden verliefd en trouwen met elkaar. Voor Rembrandt en Saskia breekt een gelukkige tijd aan. Rembrandt is een veelgevraagd schilder en verdient veel geld met zijn portretten. Saskia is niet sterk, toch krijgt ze vier kinderen. Maar alleen de jongste, Titus blijft leven. Ook met Saskia gaat het niet goed. Rembrandt heeft haar niet eens zijn Nachtwacht kunnen laten zien. Hij heeft het bijna klaar als Saskia sterft. Ze is dan pas dertig jaar. Voor Titus, nog geen jaar oud, vindt Rembrandt een verzorgster, Geertje Dircks. Zij komt bij Rembrandt en Titus wonen. Geertje zorgt zo'n 6 jaar voor Titus. Dan komt Hendrikje Stoffels er als hulpje bij. Rembrandt wordt verliefd op Hendrikje, en Geertje verlaat het huis. Van Hendrikje maakt hij de mooiste portretten. Hendrikje en Rembrandt krijgen samen een kind, en dat terwijl ze niet getrouwd zijn. Er wordt veel over geroddeld in die tijd. Dat kan eigenlijk niet, vinden de mensen. Het geluk van Rembrandt en Hendrikje duurt niet lang. Rembrandt krijgt steeds minder opdrachten, zijn manier van schilderen raakt uit de mode. Maar hij blijft wel veel geld uitgeven. Dan gaat het mis. Rembrandt gaat failliet. Hij moet zijn huis verkopen. Zijn schilderijen, zijn meubels, alles wordt in beslag genomen. Wat overblijft: een paar stoelen, z'n schildersezel, kwasten en verf. Hij verhuist naar een klein huisje. Dan worden Hendrikje en Titus ziek en gaan dood aan de pest. In 1669 sterft Rembrandt, de beroemdste schilder van Nederland, als arm man. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428492 169 2033-05-18T03:33:00+00:00 67544 2005-12-20T23:59:00+00:00 yes no Amsterdam canon schilder Rembrandt https://schooltv.nl/video-item/hugo-de-groot-belangrijk-politicus-en-geleerde 2024-01-16T15:54:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18874.w613.r16-9.e3c3887.webp Hugo de Groot | Belangrijk politicus en geleerde In 1619 wordt Hugo de Groot, belangrijk politicus en geleerde, gevangen gezet op Slot Loevestein. Veroordeeld ben ik, tot levenslange gevangenisstraf. Alles wat ik bezit hebben ze van me afgenomen. Ze vinden dat ik onrust breng in het land. Ik zou de vrede en prins Maurits in gevaar hebben gebracht. Hugo de Groot was het niet eens met de politiek van Prins Maurits, die het leger van ons land aanvoerde. De Nederlanders vochten in dit tijd tegen de koning van Spanje. Ze wilden vrij zijn. Hugo de Groot wilde vrede. Hij vond het beter dat de mensen weer gewoon gingen werken en geld verdienen. Prins Maurits wilde juist doorgaan met de oorlog. Toen de mannen ook nog ruzie kregen over het geloof, was dat voor Prins Maurits de aanleiding om Hugo de Groot voor de rest van zijn leven gevangen te zetten. Hugo, kun je de prins niet om vergeving vragen? Om vergeving vragen? Aan Maurits? Nooit. Het is mijn goed recht om een eigen mening te hebben. Ik heb niets gedaan dat verkeerd is. Zo gaan maanden voorbij. Gelukkig stuurt een vriend, Hugo regelmatig een kist met boeken. Dan kan hij in ieder geval verder studeren. Maar het gaat niet goed met hem. Op het kasteel is het koud en vochtig. Het eten is slecht. Hugo verzwakt en wordt ziek. Maria, zijn vrouw, is ten einde raad. Elsje, mijn man moet hier weg. Valt jou iets op als die kist hier gebracht wordt? Ze kijken bijna nooit meer wat er in zit? Precies, want hij zit toch altijd vol boeken. U bedoelt? Mevrouw, u moet zich haasten, ze komen eraan! De ontsnapping lukt. Hugo vlucht naar Frankrijk. Later komen Maria en de kinderen bij hem wonen. Hugo schreef in het buitenland nog veel boeken, die nu nog over de hele wereld worden gelezen en bestudeerd. Hij is er beroemd mee geworden. Maar wij kennen Hugo de Groot vooral van zijn ontsnapping in de boekenkist. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428494 221 2033-05-18T03:33:00+00:00 69965 2005-12-20T23:59:00+00:00 yes no gevangenis politiek geschiedenis canon https://schooltv.nl/video-item/rembrandt-een-beroemd-schilder-de-anatomische-les-de-nachtwacht 2024-01-04T10:45:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18876.w613.r16-9.7868bfb.webp Rembrandt, een beroemd schilder | De anatomische les, de Nachtwacht... Rembrandt van Rijn wordt geboren in 1606 in Leiden. Rembrandt kan heel goed tekenen. Daarom neemt hij op zijn veertiende les bij een meester-schilder in Leiden. Hij begint als hulpje: kwasten binden, fijnwrijven van olie en bindmiddel tot verf. Scholen waar je leert schilderen zijn er in die tijd niet. Een vak leer je van een vakman: de meester-schilder. Rembrandt is al snel zo goed dat hij naar een andere leermeester gaat. Eerst tekent hij bekende schilderijen na. Dan maakt hij er zijn eigen schilderij van. Hij schildert verhalen uit de bijbel, en belangrijke mensen uit de geschiedenis. Schilderijen die toen in de mode waren. Samen met zijn vriend Jan Lievens begint Rembrandt een eigen atelier. Dan verhuist hij naar Amsterdam. In de zeventiende eeuw, die we de gouden eeuw noemen, wonen er in die stad veel rijke kooplieden. Om hun huizen te versieren laten ze dure schilderijen maken. Veel kans op werk dus, voor de jonge Rembrandt. Hij begint een nieuw atelier waar hij zijn eerste leerlingen krijgt. Dan krijgt hij zijn eerste grote opdracht. Hij moet een schilderij maken van professor Tulp, een dokter die aan zijn studenten laat zien hoe een menselijk lichaam in elkaar zit. Opvallend is de stijl van Rembrandt. Hij laat niet zoals eerdere schilders, alle studenten keurig naast elkaar staan. Bij Rembrandt staan ze in een groep. Ze kijken samen, luisteren samen. Het lijkt bijna alsof hij een foto heeft gemaakt. Vanaf dat moment wilt iedereen een schilderij van Rembrandt hebben. Hij koopt een groot huis voor zichzelf. En hier schildert hij zijn grootste en beroemdste werkstuk, de Nachtwacht. Rembrandt maakt er een heel bijzonder schilderij van. Ook nu schildert hij de mensen niet op een rij, zoals de meeste schilders in zijn tijd doen, maar in actie. De Nachtwacht maakt Rembrandt nog beroemder. Zelfs hele goede schilders worden zijn leerling. Ze willen leren tekenen en schilderen zoals Rembrandt dat doet. Rembrandt gebruikt vaak gewone mensen als model. Wat is zijn geheim? Zijn manier van kijken.. Hij vraagt zich steeds af, hoe breng ik iemand in beeld. In het begin schilderde Rembrandt met een fijn penseel heel precies, elk detail. Later verandert hij zijn manier van schilderen. Nu werkt hij met een brede kwast en schildert de verf in dikke lagen op het doek. Zijn voorstellingen worden minder strak en stijf. En ze worden steeds eenvoudiger, met minder details. Steeds meer mensen vinden dat Rembrandt maar slordig is gaan schilderen. Sommigen zeggen dat ie de verf erop smeert als een metselaar! De mensen willen nu alles juist heel precies, mooi, keurig en glad: de fijnschilders zijn in de mode. Rembrandt krijgt steeds minder opdrachten, maar hij blijft schilderen zoals hij dat wil, op de manier zoals alleen hij dat kan.Dit is zijn laatste zelfportret. In 1669 sterft Rembrandt, de beroemdste schilder van Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428493 234 2033-05-18T03:33:00+00:00 84826 2005-12-20T23:59:00+00:00 yes no schilder Rembrandt canon https://schooltv.nl/video-item/de-gemeenteraad-hoe-neemt-de-gemeenteraad-een-besluit 2024-01-04T10:45:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18878.w613.r16-9.7f036e9.webp De gemeenteraad | Hoe neemt de gemeenteraad een besluit? Nederland is verdeeld in bijna 500 gemeenten. En iedere gemeente heeft een raadhuis of gemeentehuis. Daar wordt de gemeente bestuurd. De gemeenteraad beslist uiteindelijk of bepaalde plannen van de gemeente doorgaan of niet. Zo'n gemeenteraad bestaat uit een groep mensen, die door de inwoners van de gemeente zijn gekozen. Regelmatig komt de gemeenteraad bij elkaar. Hier - in de raadzaal - nemen ze de besluiten. De burgemeester heeft de leiding van de vergadering. Naast hem zitten de wethouders. Ze komen met plannen bij de gemeenteraad. En daar kan de gemeenteraad ja of nee tegen zeggen. Een voorbeeld. Deze school wordt opgeknapt. Ook het schoolplein. De wethouder wil méér met het schoolplein. Hij wil er een speelplek van maken voor alle kinderen uit de buurt. Maar dat kost méér geld. Hij komt met zijn voorstel bij de raad. De leden van de gemeenteraad praten er over. En dan neemt de gemeenteraad een besluit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428495 97 2033-05-18T03:33:00+00:00 40475 2005-12-20T23:59:00+00:00 yes no gemeente staatsinrichting bestuur https://schooltv.nl/video-item/nomaden-in-jordanie-leven-in-de-woestijn 2024-01-04T10:45:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18880.w613.r16-9.0cda0d9.webp Nomaden in Jordanië | Leven in de woestijn Het Midden-Oosten bestaat voor het grootste gedeelte uit woestijn en omdat het hier zo ontzettend droog is, kan er nauwelijks iets leven. Toch leven er mensen in de woestijn. Het zijn Nomaden. . Nomaden hebben geen vaste woonplaats, maar trekken met hun vee van plek naar plek, op zoek naar gras en water. En als het gras op is, trekken de nomaden weer verder. De tenten waarin de nomaden wonen, zijn gemaakt van geitenhaar. Aan de ene kant wonen de vrouwen, en aan de andere kant de mannen. De vrouwen doen vooral huishoudelijk werk, zoals water halen, koken en weven. De mannen verdienen vaak geld in het toerisme. Ze verhuren bijvoorbeeld hun dromedarissen of Jeeps en trekken met toeristen door de woestijn. Meestal gaan de kinderen gewoon naar school. Al moeten ze wel een heel eind door de woestijn lopen voordat ze er zijn. De laatste jaren is er veel veranderd in het leven van de nomaden. Zo was de dromedaris vroeger heel belangrijk, want alleen op de rug van een dromedaris kon je door de woestijn reizen. Nu hebben veel nomaden gewoon een auto. Ook wonen veel nomadenfamilies tegenwoordig gewoon in stenen huizen, in dorpjes gebouwd rond een waterbron. Zo'n waterbron is een plek in de woestijn waar het water vlak onder de grond zit en naar boven komt. Je krijgt dan een beekje, waar planten groeien. Een 'oase' heet dat. In de dorpen rond zo'n oase zijn waterleidingen aangelegd om overal in het hele dorp, altijd, water bij de hand te hebben. De nomaden hoeven zo dus niet meer rond te trekken op zoek naar water en gras, en kunnen gewoon in hun dorp blijven wonen. Toch hebben veel families in de oasedorpen nog steeds een tent in hun tuin staan. Het is een gewoonte, het hoort bij de cultuur. En ook hebben ze nog steeds wel dromedarissen. In zo'n oase dorp staat meestal ook een school, dus de kinderen hoeven nu niet meer zo ver te lopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428496 178 2033-05-18T03:33:00+00:00 45519 2005-12-19T23:59:00+00:00 yes no woestijn Jordanië nomade https://schooltv.nl/video-item/jordanie-land-in-het-midden-oosten 2024-01-04T10:45:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18882.w613.r16-9.bffb9a3.webp Jordanië | Land in het Midden-Oosten Op de grens van drie werelddelen - van Europa, Azië en Afrika - ligt het gebied dat we 'het Midden-Oosten' noemen. In het Midden-Oosten vinden we het land Jordanië. De mensen in Jordanië spreken Arabisch. De meesten geloven in Allah, de god van de Islam. In Jordanië heb je maar weinig groene landschappen. Het is er heel erg droog. Het grootste deel van het land is woestijn. In een woestijn is het erg moeilijk om te leven. Er is geen water en er groeit bijna niets. Er wonen nauwelijks mensen. De mensen die wel in de woestijn wonen, zijn 'nomaden'. Dat zijn mensen die met hun schapen door de woestijn trekken, op zoek naar gras en water. Nomaden hebben geen vaste plek om te wonen. Hun tenten zetten ze telkens weer ergens anders neer. De meeste mensen in Jordanië wonen in een dorp of in de stad. Vooral in de hoofdstad - Amman - wonen veel mensen: wel de helft van alle Jordaniërs wonen daar! Het centrum van Amman is vooral erg druk. Het staat er vol grote kantoren van binnenlandse en buitenlandse bedrijven. Hier hebben de meeste mensen van Jordanië hun baan. Ook staan er in Amman veel moskeeën. Dat zijn -zeg maar- de 'kerken' van de moslims. De grootste moskee is wel de King Abdullah moskee. Hier kunnen wel 7000 mensen in om te bidden! Deze enorme moskee staat midden in de stad. Rondom de moskee staat de markt opgesteld. Dus na het bidden, kunnen de mensen meteen even hun boodschappen doen. Ze verkopen er van alles: verse groenten, fruit, kruiden... Het ruikt er heerlijk! De mensen van het platteland komen hiernaar toe om hun spullen te verkopen. Ze verdienen zo wat geld om van te leven. De meeste mensen wonen niet in het centrum maar in een van de buitenwijken van Amman. De huizen staan hier dicht op elkaar. Kleine straatjes en steegjes kronkelen door de wijken. Je hebt hele luxe buitenwijken, maar ook hele eenvoudige. Amman is een wat rommelige, maar erg kleurrijke stad. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428497 166 2033-05-18T03:33:00+00:00 10739 2005-12-19T23:59:00+00:00 yes no Midden-Oosten islam Jordanië https://schooltv.nl/video-item/de-dode-zee-waarom-heet-hij-zo 2024-01-16T16:24:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18884.w613.r16-9.33d6e08.webp De Dode Zee | Waarom heet hij zo? In het Midden-Oosten ligt een hele bijzondere zee. Het is de Dode zee. De Dode zee ligt op de grens van Jordanië en Israël en hij heet zo omdat er helemaal niets leeft in deze zee. De Dode zee is namelijk heel erg zout. Het is de zoutste zee ter wereld. De Dode zee ligt in woestijngebied waar het heel erg heet is. Het water in de zee verdampt, maar het zout niet. Zout kan niet verdampen en blijft dus achter. De Dode zee wordt daardoor dus steeds zouter. Er leven geen dieren in de Dode zee, maar er zijn wel veel toeristen. Het zoute water werkt namelijk als een soort medicijn en is goed voor je huid. En wat ook heel bijzonder is, in het zoute water blijf je drijven, zonder dat je er iets voor hoeft te doen! Omdat het water in de Dode zee voor een derde uit zout bestaat, is het veel zwaarder water dan normaal. En daarom kun je er gewoon op drijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428498 75 2033-05-18T03:33:00+00:00 72751 2005-12-19T23:59:00+00:00 yes no drijven zee Midden-Oosten zout https://schooltv.nl/video-item/een-toetje-met-een-ster-een-beroemde-kok-geeft-zijn-geheimen-prijs 2024-01-04T10:45:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18886.w613.r16-9.4e2ba34.webp Een toetje met een ster | Een beroemde kok geeft zijn geheimen prijs! Lastig he? Koken...als je eens iets bijzonders voor je ouders of iemand anders wilt maken, is het vaak meteen heel ingewikkeld. Maar niet altijd! Topkok Ron Blaauw laat je een prijswinnend recept zien met appel, slagroom en chocola. Smullen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428499 159 2033-05-18T03:33:00+00:00 3814 2005-12-18T23:59:00+00:00 yes no koken eten recept toetje https://schooltv.nl/video-item/de-dierentuin-je-zal-er-maar-werken 2024-01-16T15:36:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18888.w613.r16-9.1cf2547.webp De dierentuin | Je zal er maar werken! Voor sommigen misschien een droom, voor anderen niets anders dan een nachtmerrie: een baan in de dierentuin. Poep scheppen natuurlijk, maar ook de hele dag lekker met dieren bezig zijn... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428501 111 2033-05-18T03:33:00+00:00 52280 2005-12-18T23:59:00+00:00 yes no zorg olifant dier dierentuin beroep https://schooltv.nl/video-item/hondentraining-slimme-honden-helpen-de-mens 2024-01-04T10:45:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18890.w613.r16-9.26ad157.webp Hondentraining | Slimme honden helpen de mens Ik ben Harry Harmsen. Ik werk als trainer van politiehonden. Hier ligt mijn beste vriend. Dit is Wodan. Ik ken hem al van pup af aan. We zijn goede vrienden maar daarnaast is het de bedoeling dat wij eigenlijk iedere dag aan het werk zijn om hem af te richten als explosievenhond. De hond moet twaalf luchtjes leren. Dit zitten allemaal in deze kist. De luchtjes zitten in een container. Ik mag daar niet met mijn vingers aan komen. Ik moet dat allemaal met een tang doen. Het luchtje is voor ons, dat willen we graag gevonden hebben. Het buisje is de beloning voor de hond. Wodan is een explosievenhond dus hij moet heel voorzichtig zoeken. Hij mag nergens tegenaan lopen, hij mag alleen maar ergens op springen als ik dat wil. Op het moment dat hij iets vindt moet hij dat door middel van liggen of zitten aan mij melden. We hebben natuurlijk nog veel meer soorten honden: explosievenhonden, verdovende middelen honden en ook lijkenhonden, die afgericht zijn op het vinden van mensen die inmiddels zijn overleden. We hebben nu iemand in het bos verstopt en we hebben de hond zo getraind dat hij bij het vinden van de persoon door blaffen duidelijk maakt dat de persoon gevonden is. De persoon die gevonden wordt kan iemand zijn die vermist is en misschien die onwel is geraakt maar het kan ook een crimineel zijn die na een inbraak is weggevlucht en zich heeft verstopt in het bos. Deze oefeningen die je nou net gezien hebt zijn er speciaal voor om het vertrouwen tussen de hond en de baas zo goed te maken dat je straks ook in moeilijke situaties allerlei hindernissen kan nemen. Wodan is nu vier jaar, en ik hoop dat hij nog heel lang met mij kan werken, maar als dat niet meer gaat door lichamelijke gebreken, zou hij bij mij thuis zijn oude dag kunnen slijten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428500 153 2033-05-18T03:33:00+00:00 40556 2005-12-18T23:59:00+00:00 yes no ramp trainen hond https://schooltv.nl/video-item/martinitoren-hoog-niveau-in-groningen 2024-01-04T10:45:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18891.w613.r16-9.1d03f32.webp Martinitoren | Hoog niveau in Groningen Wel eens in Groningen geweest? Dan heb je natuurlijk ook de Martinitoren gezien. Die steekt overal bovenuit. Helemaal bovenin de Martinitoren werkt de klokkenluider... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428502 117 2033-05-18T03:33:00+00:00 3896 2005-12-18T23:59:00+00:00 yes no kerk Groningen https://schooltv.nl/video-item/wonen-in-een-sloppenwijk-het-mysa-project-helpt-kinderen-in-sloppenwijken 2024-01-04T10:45:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18893.w613.r16-9.2590fa3.webp Wonen in een sloppenwijk | Het MYSA-project helpt kinderen in sloppenwijken Dit is Ruth. Ruth woont in de grootste sloppenwijk van heel Afrika. Dat is Mathare Valley in Nairobi, Kenia. In een sloppenwijk wonen de allerarmste mensen, zij hebben echt helemaal niets. Dat kun je ook wel zien aan hun huizen: ze zijn gemaakt van karton en ander afval. Ruth heeft geluk gehad. Ze is voetballer bij Mathare United, de voetbalclub in de sloppenwijk. Wel 14.000 kinderen spelen bij deze club. Mathare wordt betaald door rijke landen, bijvoorbeeld voor Nederland. Want het helpt kinderen zonder geld of toekomst verder. Bij de voetbalcompetitie in de sloppenwijk kun je natuurlijk punten verdienen door wedstrijden te winnen. Maar je kunt ook punten verdienen door te helpen met de andere acties die worden georganiseerd. Opruimacties bijvoorbeeld, om het leven in de sloppenwijk wat minder erg te maken. Of voorlichtingsacties over AIDS. Aids is een groot probleem in Afrika, heel veel mensen sterven aan die vreselijke ziekte. Als kinderen met veel verschillende acties meedoen, kunnen ze een prijs winnen. Ruth heeft ook zo'n prijs gewonnen, en daardoor kan ze gratis naar school. Maar niet alleen Ruth kan gratis naar school, ook haar broer. Zo heeft Ruth weer een toekomst. En kan ze misschien ooit weg uit de sloppenwijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428503 123 2033-05-18T03:33:00+00:00 35486 2005-12-18T23:59:00+00:00 yes no armoede sloppenwijk Kenia https://schooltv.nl/video-item/animaties-hoe-maken-ze-die 2024-01-16T15:13:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18895.w613.r16-9.85b4adf.webp Animaties | Hoe maken ze die? Ik ben animator en ik maak filmpjes van dingen die op zich geen leven hebben maar als animator maak je daar leven in. Animeren doe je in je eentje maar als je veel werk hebt kun je het met meerdere mensen doen. Dit is Bas, dat is Michiel. Purno de purno is een paars mannetje in een schaatspak. Hij heeft twee vriendjes, Kiek en Sjakie, en die maken van alles mee eigenlijk. Sapperedosio zie je dat. Nou dat is dan negen euro alstublieft. De meeste animatiefilmpjes zijn kort, variërend van een minuut tot vijf, zes minuten. Animatie geeft je heel veel mogelijkheid om je fantasie de vrije loop te laten omdat alles kan. Alles wat je kan tekenen kan laten gebeuren in je filmpje en dat is het grote voordeel van animatie eigenlijk. Ik ben nu bezig met een filmpje over Cortee. Dat is een gedicht eigenlijk dat zo heet. Er is mij gevraagd om daar een animatie van te maken. Tijdens het Nederlands Filmfestival is er ook een film van mij te zien, ook gebaseerd op een gedicht. Het mooiste van animatie is dat dat mannetje dat je dan zo vaak geschetst hebt of het sfeertje dat je al om je heen hebt hangen, dat je dan uiteindelijk op het grote scherm ziet na weken, maanden hard ploeteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428504 152 2033-05-18T03:33:00+00:00 19958 2005-12-18T23:59:00+00:00 yes no animatie computer https://schooltv.nl/video-item/ik-wil-geen-bananen-gezond-eten 2024-02-07T16:54:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18897.w613.r16-9.7923e85.webp Ik wil geen bananen | Gezond eten Opperdepop! Toto, neem eens een hapje banaan. Dat is gezond. Vroem, vroem, wat komt hieraan? Hier komt de bananenboot. Mmmm! Wat zeg je Toet? Toet zegt: smullen maar! Ja, smullen maar he. Hap! Hap! Tjoeketjoeketjoeketjoeketjoeke hap Een hapje voor je neus, een hapje voor je oor Eet maar lekker, eet maar door Een hapje voor je hand, een hapje voor je haar Smullen, smullen, smullen maar Hap! Hap! Tjoeketjoeketjoeketjoeketjoeke hap! Een hapje voor je teen, een hapje voor je voet Happen, happen, hap maar goed Een hapje voor Toto, een hapje voor je mond Kauwen, slikken, dat is gezond Opperdepop! Goed zo, grote jongen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428505 93 2099-12-31T23:00:00+00:00 9533 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no banaan eten https://schooltv.nl/video-item/sassa-en-toto-zoeken-schelpen-wat-een-mooie 2024-02-01T13:46:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18899.w613.r16-9.beaf0cb.webp Sassa en Toto zoeken schelpen | Wat een mooie! Op het strand kun je schelpen vinden. Sommige zijn de huisjes van een zeedier geweest. En als je goed luistert, kun je de zee erin horen ruisen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428506 163 2099-12-31T23:00:00+00:00 3734 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no strand schelp zoeken https://schooltv.nl/video-item/samen-spelen-samen-delen-iedereen-is-anders 2024-02-01T13:53:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18900.w613.r16-9.cd8f4af.webp Samen spelen, samen delen | Iedereen is anders Sassa vindt het eerst niet leuk dat Toto met haar pop wil spelen. Maar samen spelen betekent samen delen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428507 182 2033-05-18T03:33:00+00:00 11800 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no speelgoed spelen https://schooltv.nl/video-item/overal-kerstlichtjes-wat-mooi 2024-01-04T10:45:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18902.w613.r16-9.8968059.webp Overal kerstlichtjes | Wat mooi! Met Kerst zie je overal lichtjes. Sassa en Toto vinden het prachtig! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428509 121 2033-05-18T03:33:00+00:00 33452 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no kerst licht https://schooltv.nl/video-item/sassa-en-toto-versieren-de-kerstboom-met-ballen-en-lampjes 2024-01-04T10:45:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18904.w613.r16-9.3e05b5f.webp Sassa en Toto versieren de kerstboom | Met ballen en lampjes! Koning Koos, heeft een kerstboom gehaald. Hóhóhóhó, oooooo. Tadaa onze kerstboom. Kom maar hier kerstboom, je mag bij Finnie staan. Ik ga water halen. O heel goed idee, ik heb wel dorst gekregen. Mmmm lekker, water. Á geef maar, neeee dat is niet voor jou! Dat is voor de kerstboom. Oooo, jaaaa. Drink maar lekker boom. Zooo, hihi. Toto ook gieter. Nee Toto, de boom heeft al water gehad. Wel gieter. O o o Toto een heel klein beetje maar! Mmm OP!! Háháhá…Toto en Sassa hebben de kerstboom een mooi plekje gegeven. En water! Nu kunnen ze de boom gaan versieren. VERSIERENNNN, háháhá, hihihi. Een vrachtauto? Een emmer, en een tas! Dat ga je toch niet in de kerstboom hangen? Nee met deze spullen gaan we...sssstttttt. Niet vertellen. Jawel, een heel klein beetje mag toch wel! Neeee. Wat zeg je Toet? Toet zegt, zoeken in zand. We vinden op het strand. Van alles in het zand. Kijk schelpen! En zeewier! En sterretjes uit zee. Zoek maar met ons mee. En van je tjoeka, tjoeka, tjoeka, lekker, lekker zoeken lekker, lekker zoeken bij de zee. En van je tjoeka, tjoeka, tjoeka, lekker, lekker zoeken lekker, lekken zoeken zoek je mee. En van je tjoeka, tjoeka, tjoeka, lekker, lekker zoeken lekker, lekker zoeken bij de zee. En van je tjoeka, tjoeka, tjoeka, lekker, lekker zoeken lekker, lekken zoeken zoek je mee. Lichtjes! Oooooo. Onze versierde kerstboom. Tadaaaa…… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428508 170 2033-05-18T03:33:00+00:00 35566 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no kerst kennismaken boom https://schooltv.nl/video-item/sassa-en-toto-zetten-hun-laars-sinterklaas 2024-01-04T10:45:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18906.w613.r16-9.efdb0ed.webp Sassa en Toto zetten hun laars | Sinterklaas Kijk ze gaan hun laarsje zetten. Zo, toe maar! En dan krijgen ze een cadeautje van Sinterklaas. Cadeautje? Jaaa Toto, wij krijgen een cadeautje, maar dan moeten we eerst een mooi liedje zingen. Uuh… Sinterklaas kapoentje! Juist! 1-2-3-4 Sinterklaas kapoentje, gooi wat in mijn schoentje, gooi wat in mijn laarsje, dank u sinterklaasje. Nahahaha, cadeautjeee! Hahaha. Toto heeft z’n schoentje gezet en een liedje gezongen, maar hij heeft geen cadeautje gekregen.. Toto is verdrietig. Hij wil graag een cadeautje. Toto, je krijgt heus wel een cadeautje van sinterklaas, maar eerst moeten we ook weggaan! Weggaan? Ja, want sinterklaas komt altijd cadeautjes brengen als je er niet bent! Kom we gaan gauw weg. Ooh.. Dan krijgen we gauw cadeautjes! Kom! Uuh.. Ja, kijk! Koning Koos, kijk! Ja, zie je wel, sinterklaas is toch gekomen! Sinterklaas komt altijd! Mag ik m’n cadeautje uitpakken? Toto ook? Ja natuurlijk, daar zijn cadeautjes toch voor! Jeeeehhh! Ohhh.. Ohhh! Ik heb potloden gekregen. Nou wat mooi, en jij Toto, maak ’s open. Ohhh.. Een bal! En hier voor mij.. Ohh.. Jongens een boek over zandwezens. En een chocoladeletter! De Ssss van Sassa. Toto ook chocola! Jaaa Toto, kijk dat is de Tu van Toto. TOTO https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428510 158 2033-05-18T03:33:00+00:00 29248 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no leeg zingen laars https://schooltv.nl/video-item/extase-bij-het-duiken-een-verraderlijk-gevoel 2024-01-04T10:45:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18908.w613.r16-9.6116bb0.webp Extase bij het duiken | Een verraderlijk gevoel Zuurstof in een fles. Vers erin geperst. Hiermee kan een duiker lange tijd onder water blijven. Het mondstuk past de kracht waarmee de lucht wordt ingeademd aan de waterdiepte. Zo kan de lucht heel gecontroleerd worden ingeademd. Maar wist je dat het meenemen van een voorraadje lucht helemaal geen uitvinding van de mens is? Kijk maar naar de waterspin. Die neemt aan de achterkant van zijn lijf ook altijd een voorraad lucht mee onder water. Zo kan hij op elk moment een adem teug nemen uit zijn zelfgemaakte luchtbel. Een duiker heeft plezier. Er lijkt niets aan de hand. Toch kan dit soort vrolijk gedrag op grotere diepte een teken zijn van een groot gevaar: Stikstofnarcose! - door foute prikkels naar de hersenen voel je je heel fijn en dromerig, maar ondertussen verlies je wel de controle over jezelf! En dat is heel gevaarlijk. Stikstofnarcose kan optreden op dieptes van meer dan 30 meter. Gassen in de ingeademde lucht - zoals stikstof - lossen door de hoge druk op in het bloed. En dát geeft een gevaarlijk gevoel van geluk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428511 91 2033-12-20T09:03:00+00:00 7444 2005-12-04T23:59:00+00:00 yes no stikstof zuurstof duiken gevaarlijk water https://schooltv.nl/video-item/kan-jij-wat-ik-kan-een-tijger-nadoen 2024-02-01T13:44:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18910.w613.r16-9.6ad826d.webp Kan jij wat ik kan? | Een tijger nadoen Kan jij wat ik kan? Sluipen als een tijger. Koning Koos? Doe je ook mee? Ik? Ja, leuk! Oh. Maar hier ligt nog zand. En daar ligt nog zand. En nouja, vegen is ook fijn. Maar we doen dierendansen, jij mag hem zijn! Echt waar? Maak plaats! Kan, kan, kan jij wat ik kan? Schudden met je billen als een olifant! En schudden met je billen als een olifant! Bravo! Hahaha. Wat zeg je Toet? Toet zegt: kwaak grom grom. Ahh. Kwaak, grom gom! Ik ben een kikker, kwaak kwaak Ik ben een kikker, kwaak kwaak kwaak Ik kan zwemmen, ik kan kwaken Ik kan kikkersprongen maken Ik ben een kikker, kwaak, kwaak, kwaak Ik ben een tijger, grom grom Ik ben een tijger, grom grom grom Ik kan brullen Ik kan mauwen En ik grijp je met mijn klauwen Ik ben een tijger grom grom grom Wij zijn spinnen ieh ieh Kriebelspinnen ieh ieh We kriebelen je tenen en je benen Ik wou dat ze verdwenen Wij zijn spinnen ieh, ieh, ieh https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428512 175 2033-05-18T03:33:00+00:00 2410 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no tijger nadoen https://schooltv.nl/video-item/gevaar-bij-het-duiken-bloedvatverstopping 2024-01-25T13:39:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18912.w613.r16-9.e6d6e00.webp Gevaar bij het duiken | Bloedvatverstopping! Hoe dieper je onder water gaat, hoe hoger de waterdruk wordt. Dat kun je zien aan de hand van een opblaaswalvis op een diepte van 4 meter. De duikinstructeur laat zien dat het water het opblaasdier van buitenaf indrukt. Als hij de opblaaswalvis loslaat, stijgt deze op. En doordat er dan steeds minder druk op de walvis komt, zet hij uit... totdat hij boven is. Maar wat gebeurt er met de duikers zelf als die weer naar boven zwemmen? Het lichaam van een duiker werkt net als een fles priklimonade. Als je zo'n fles opent, gaat de druk eraf en stijgen er ineens gasbellen op. In het bloed van de mens zijn ook gassen opgelost, die reageren net zoals koolzuur in een fles limonade. Als een duiker te snel naar boven komt, neemt de druk op zijn lichaam te snel af en gaat zijn bloed bruisen. Het zijn stikstofbellen, en die kunnen de bloedbaan verstoppen. Embolie heet dat. Alle duikers zijn bang voor deze bloedvatverstopping, want het kan dodelijk zijn! Duikers gaan daarom heel langzaam en in kleine stapjes naar de oppervlakte. Op die manier voorkomen ze dat hun bloed gaat bruisen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428513 79 2033-12-19T13:36:00+00:00 22503 2005-12-04T23:59:00+00:00 yes no embolie bloed duiken https://schooltv.nl/video-item/boem-boem-sassa-en-toto-maken-muziek-op-het-geluidenkleed 2024-02-01T13:48:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18913.w613.r16-9.1459797.webp Boem boem | Sassa en Toto maken muziek op het geluidenkleed Zullen wij ook lezen, pop? Nee, wat dan? Slapen? Nee. He, dansen! Wat? Met Toto? Dat is een goed idee! Toto, zullen we dansen? Toto maakt muziek. Maar ik wil dansen! Een klok! He, ik heb een idee. Jij maakt muziek, en ik dans. Kijk. Zo. Tik, tak, tik, tak, hahaha. Nog een keer. Tik, tak, tik, tak. Hahaha. Hij zegt boem! Hahaha, jij ook boem boem boem. Tik, tak, tik, tak, boem boem boem. Koning Koos? We hebben een dansje bedacht. Een boem boem dansje! Toto, muziek! Tik, tak, tik, tak, boem boem boem. Hahaha. Prinses! Mag ik deze dans van u? Tik, tak, tik, tak, boem boem boem! Tik, tak, tik, tak, boem boem boem! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428514 159 2033-05-18T03:33:00+00:00 1735 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no muziek geluid https://schooltv.nl/video-item/nederland-koning-of-president 2024-01-04T10:45:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18916.w613.r16-9.7ab09d9.webp Nederland is een monarchie | Geen president maar een koning Nederland is een constitutionele monarchie en ons staatshoofd is dus een koning: Koning Willem Alexander van Oranje Nassau. Vóór Willem Alexander was zijn moeder Beatrix de koningin. Als oudste zoon mocht Willem Alexander zijn moeder opvolgen op de troon. Nederland heeft namelijk een érfelijk koningschap. De monarchie van de Oranjes begint in 1815, als Willem I onze eerste Nederlandse koning wordt. Bij zijn inhuldiging krijgt hij een speciaal voor hem gemaakte hermelijnen koningsmantel. En na Willem I draagt iedere volgende koning of koningin deze mantel bij de inhuldiging. Net vóórdat Koningin Juliana wordt ingehuldigd, is de mantel opnieuw gemaakt omdat het origineel té veel versleten was. De mantel staat symbool voor de voortgang van de monarchie. Hoe de opvolging van de koningen is geregeld, staat precies beschreven in de grondwet: "Het koningschap wordt érfelijk vervuld door de wettige opvolgers van Koning Willem I, prins van Oranje Nassau." Er zijn mensen in Nederland die liever een presidént zouden hebben in plaats van een koning. Omdat een president wordt gekózen, door het volk. In de Verenigde Staten hebben ze bijvoorbeeld een president. Een gekozen staatshoofd zou beter bij Nederland passen omdat wij een democratie zijn, vinden sommigen. Een president kun je na 4 jaar vervangen, door verkiezingen. Aan een koning of koningin zit je heel veel jaren vast. Maar, als we iets willen veranderen aan de positie van ons staatshoofd, moet de grondwet veranderd worden. En daarover moet dan wél eerst worden gestemd. Twee-derde van de het parlement, dat is Eerste- en Tweede Kamer moeten voor afschaffing van de monarchie zijn. Op dit moment is de kans niet groot dat er iets gaat veranderen, omdat het koningshuis erg populair is. Nu is Willem Alexander onze koning, maar eens zal ook hij opgevolgd worden en hebben we een nieuwe koningin, Amalia. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428516 176.24 2033-05-18T03:33:00+00:00 27973 2005-12-04T23:59:00+00:00 yes no president monarchie koning republiek https://schooltv.nl/video-item/viool-een-snaarinstrument 2024-01-04T10:45:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18918.w613.r16-9.6c3bf84.webp Viool | Een snaarinstrument Violist Ebred Reijnen: Zoals de viool er nu uit ziet, ziet hij er al heel lang uit, namelijk al sinds 1564. Toen is het ontwerp gemaakt door Nicolo Amati en is er niets meer veranderd. Er zitten vier snaren op de viool: de G, D, A en E. Het stemmen gebeurt in principe aan de krul; dat is het grove stemmen. Het hele fijne stemmen gebeurt eigenlijk aan de onderkant van de snaren; bij de fijnstemmers. Dan heb je de F-gaten: die zijn prachtig van vorm en zorgen ervoor dat het geluid naar buiten kan. De strijkstok is gemaakt van twee onderdelen: dat is de stok zelf en de haren. De stok is gemaakt van pernambukhout. De haren zijn van de staart van een paard. Ik heb mijn viool gevonden. Toen ik als 10-jarig jongetje in een kolenkelder kwam, stond daar een zwart vioolkistje in de hoek met een viool erin. Die viool was van een mevrouw waarvan de man was overleden; die man was violist. Ze zei tegen mij: neem die viool maar mee en word een hele goeie violist!... Voice over: De viool behoort tot de familie van de gestreken snaarinstrumenten en kan op veel verschillende manieren klinken en bespeeld worden: Van hoog? Tot laag? Van stevig Hard? Tot lieflijk zacht? Met de vingers geplukt, 'pizzicato' Trillend met de strijkstok 'tremelo'. Glijdend, van toon tot toon 'glissando' of trommelend met de strijkstok op de snaren (collegno). Violist Ebred Reijnen laat al deze mogelijkheden nu horen in het volgende solo-concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428517 223 2033-05-18T03:33:00+00:00 25975 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no viool snaar https://schooltv.nl/video-item/trompet-een-koperen-blaasinstrument 2024-01-16T15:52:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18920.w613.r16-9.3435c75.webp Trompet | Een koperen blaasinstrument Trompettist Simon Wieringa: Ik heb heel veel met mijn trompet; het is bijna een manier van leven. Ik vind het het meest geweldige instrument. Met een trompet is het zo, dat ie heel klein begint, tot de hele lengte van de buis door. Tot ie bijna aan het eind is, bij de beker, dan loopt ie ineens wijd uit. Waardoor ie een penetrant, helder geluid krijgt. Het geluid van een trompet ontstaat eigenlijk niet in de trompet zelf maar bij de lippen. De toon wordt gemaakt door de lippen en wordt versterkt door de trompet. De ventielen op de trompet dienen er eigenlijk voor om de trompet langer te maken en dus de toon lager. Door een combinatie van die ventielen kun je eigenlijk alle tonen spelen die je maar zou willen spelen. Veel componisten die schrijven een demper voor om een andere klankkleur te krijgen of het geluid wat zachter te maken. Daardoor kun je heel veel verschillende, extra geluiden op de trompet maken; buiten het hard en zacht wat je zelf kan maken. Het spugen in de trompet valt op zich reuze mee. Maar het water dat uit de trompet komt is veelal condensvorming. Dat kan je eruit halen door even je waterklepje open te zetten. Doe je dat niet dan komt er op den duur een heel raar rochelend geluid uit, wat sommige componisten dan ook weer leuk vinden. Ik zou iedereen die er maar even over denkt om trompet te gaan spelen aanraden om dat vooral te doen; je kan er overal mee terecht en het is heerlijk om te doen! Voice over: De trompet is een koperen blaasinstrument. De trompettist laat in het mondstuk zijn lippen trillen. Hierdoor ontstaat in de buis trompetgeluid. Dat kan op vele manieren klinken: Van heel hoog? Tot laag? en van schel en hard?tot zacht, gedempt Korte tonen (staccato)? of langgerekt? (legato). Zo klinkt de zogenaamde 'shake' En wat te denken van de 'flatzerzunge'!?Een demper geeft weer een ander geluid. Trompettist Simon Wieringa laat al deze mogelijkheden horen in zijn nu volgende soloconcert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428518 254 2033-05-18T03:33:00+00:00 22001 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no trompet muziek https://schooltv.nl/video-item/steeldrums-melodisch-slaginstrument 2024-01-04T10:45:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18922.w613.r16-9.9768290.webp Steeldrums | Melodisch slaginstrument Steeldrumspeler Franklin Arrindell: Ik was een jaar of dertien, veertien; ik kreeg een ouwe steelpan met gaten erin. Ik heb het mezelf geleerd. Is het een pan waarmee je gewoon mee gaat begeleiden, akkoorden mee spelen? Dan heb je van die grote noten. Die klinken lager; die hebben meer 'depth'. Ga je een melodie spelen dan heb je een pan nodig met veel verschillende kleine vakjes en nootjes. Dan heb je nog de bas. Dat is een heel olievat met - zeg maar - drie noten erop. Terwijl je er met een melodiepan wel twintig of dertig noten op kan krijgen. De pan moet altijd even goed zijn gestemd als de piano. De steelpan hoort erbij als de zon schijnt en als er een feestje is op het strand. Dan is de steelpan op z'n plaats. Voice over: De steeldrum is een slaginstrument waarop op verschillende manieren gespeeld kan worden. Van de hoogste? Tot de laagste toon? Van lekker hard? Tot voorzichtig zacht? Alleen een begeleiding? of alleen een melodie? Of melodie én begeleiding samen!... Doorklinkend (sustain)? Of gedempt? En van vrolijke reggae? tot lekker jazzy? Steeldrumspeler Franklin Arrindell laat al deze mogelijkheden nu horen in één concert.... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428519 224 2033-05-18T03:33:00+00:00 9554 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no melodie drum https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-kringloop-in-het-bos 2024-01-16T13:58:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18923.w613.r16-9.e6213b6.webp Nieuws uit de natuur | Kringloop in het bos Thema: Herfst. Mylène vindt een dood konijn. Ze merkt dat voedseldeeltjes, zoals uit een dood konijn, in het bos in de kringloop rondgaan. Jurre herhaalt het principe van de kringloop aan de hand van herfstbladeren. Prof. Dr. Testkees: toren. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059337 1200 19472 2010-10-29T01:19:33+00:00 yes no kringloop seizoen testkees herfst bos konijn https://schooltv.nl/video-item/sitar-een-snaarinstrument-uit-india 2024-01-16T16:00:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18925.w613.r16-9.5505d6c.webp Sitar | Een snaarinstrument uit India Sitarspeler Harmoed Grefe: Deze sitar heb ik gekocht in New Dehli. Daar heb ik de hele dag allerlei sitars geprobeerd en deze uiteindelijk gekozen. De klankkast? Dat is heel eenvoudig, dat is gewoon een kalebas. Het meest opvallende is die meeresonerende snaren. Die zijn gestemd volgens de raga die je speelt. Een raga is een ander woord voor akkoord; een toonladders. Normaal gesproken bespeel je ze niet; ze zitten ook ónder je andere snaren. Ze trillen mee. Bij het aantokkelen van een snaar trek ik eigenlijk het uiteinde van de snaar een beetje tegen de kam aan. Alles heeft te maken met resonantie; het klinkt allemaal een beetje mee. De zeven stemknoppen waarvan de eerste natuurlijk de melodiesnaar is en daar zit de snaar gewoon op gespannen. Die kralen zijn voor fijnafstemming. Je speelt hoofdzakelijk een melodie op die ene snaar. Die voert dus als het ware de belangrijkste boventoon. Die wordt uitgetrokken en daardoor krijg je dat typische glissando-effect. Ik heb heel vaak op de eerste rij gezeten bij heel veel Indiase concerten.... Voice over: De sitar is Indiaas snaarinstrument dat op verschillende manieren bespeeld kan worden: Van de hoog? Tot laag? De melodie wordt op de melodie-snaar gespeeld.. Op de Ritme-snaren wordt - in één toon - alleen het ritme geslagen? En de resonans-snaren trillen alleen mee. Sitarspeler Harmoed Grefe laat al deze verschillende mogelijkheden horen in het nu volgende improvisatie-concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428520 232 2033-05-18T03:33:00+00:00 6013 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no snaar India https://schooltv.nl/video-item/saxofoon-alt-een-houten-blaasinstrument 2024-01-16T15:28:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18927.w613.r16-9.3afcb13.webp Saxofoon (alt) | Een 'houten' blaasinstrument Saxofonist Arie Kuit: Ik ben saxofoon gaan spelen toen ik Paul Desmond hoorde met 'Take five'. Vond ik geweldig! Een saxofoon bestaat uit een hals, een body, een beker en een mondstuk. Het mondstuk van een saxofoon bestaat uit een dop, die het riet beschermt. Een rietklem, die het riet vasthoudt op het mondstuk. En het rietje zelf natuurlijk. Dat rietje, als ik daar op blaas, dan gaat het trillen en daardoor maak je geluid. Als ik een klep dicht doe, dan wordt de buis langer. Dus hoe meer kleppen je dicht hebt, hoe langer de buis wordt, dus hoe lager de sax gaat klinken. Dan hebben we de body gehad. Daaraan zit de beker. Die is er om het geluid beter de ruimte in te sturen. Vier saxen zijn er het meest bekend. Dat is van laag naar hoog: de bariton, de tenor, daarna de alt-sax en tenslotte de rechte saxofoon: de sopraan. De eerste keer dat ik op deze saxofoon blies, dacht ik: 'Woo! Dit gaat 'm worden!' Voice over: De saxofoon is een blaasinstrument. In het mondstuk zit een plaatje riet dat gaat trillen als je er langs blaast. Deze alt-saxofoon kan op verschillende manieren klinken en bespeeld worden: Van hoog? en nog hoger? Tot laag? Van scheurend hard? Tot zwoel zacht?Hij kan tonen buigen ? (glissando), Of laten golven, 'vibrato'. De saxofonist kan zelfs twee tonen tegelijk laten klinken? En met bijzondere effecten, zoals de liptriller. Saxofonist Arie Kuit laat al deze mogelijkheden horen in zijn nu volgende solo-concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428521 225 2033-05-18T03:33:00+00:00 19312 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no muziek jazz saxofoon https://schooltv.nl/video-item/piano-vleugel-een-snaar-en-slaginstrument 2025-01-28T13:26:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18929.w613.r16-9.fb378b9.webp Piano (vleugel) | Een snaar- en slaginstrument Pianiste Reinke Broekhans: De piano is een instrument waarop je alles kan! De klank van de piano begint eigenlijk door het aanslaan van een toets. Door het aanslaan breng je een hamertje in beweging die tegen een snaar aan slaat. Daardoor gaat de snaar trillen en krijg je een toon. De toon stopt weer als je de toets los laat. Dan komt er een dempertje tegen de snaar die de toon afdempt. Je hebt twee pedalen. Het rechter pedaal: als je deze indrukt worden de dempers opgetild en worden de tonen dus niet meer afgedempt en klinkt dus alles door elkaar. Bij het linkerpedaal verschuiven alle demperkoppen een beetje naar rechts; het geluid wordt daardoor een beetje zachter. De dikke snaren zorgen voor de lage tonen. Hoe dikker de snaar en hoe langer de snaar, hoe lager de toon. Hoe hoger je komt, hoe korter de snaren en hoe hoger de toon. Bij de hoge tonen heb je soms drie snaren. Dat is om genoeg geluid te krijgen. Ik denk dat als je ontroering bij jezelf teweeg kunt brengen, dan blijf je altijd pianist? voice over: De piano is zowel een snaar- als een slaginstrument en biedt de pianist vele verschillende mogelijkheden: Van de hoogst klinkende tonen? Tot de laagstklinkende? Krachtig, hard? of gevoelig, zacht? Het pedaal zorgt ervoor dat klanken gedempt worden. Een pianist speelt de melodie? of alleen de begeleiding? of tegelijkertijd. Van klassiek tot ragtime. Pianiste Reinke Broekhans laat al deze mogelijkheden horen in het nu volgende concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428522 295 2033-05-18T03:33:00+00:00 15187 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no piano snaarinstrument toetsinstrument https://schooltv.nl/video-item/percussie-verzamelnaam-voor-slagwerkinstrumenten 2024-01-04T10:45:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18931.w613.r16-9.d1021c8.webp Percussie | Verzamelnaam voor slagwerkinstrumenten Percussionist Ronald Ent: Ik ben heel erg jong met het spelen van slagwerk begonnen. Dat heeft al op heel jonge leeftijd mijn hart gestolen. De basedrum is eigenlijk de laagstklinkende trommel. Die zorgt dus voor het fundament onder alles. De snaartrommel is het instrument waarop ik vrij improviseer. Je kunt de snaartrommel mét snaren bespelen, en er zit een hendeltje aan waarmee je de snaren van het ondervel kunt halen en dan klinkt de trommel dof. Ik gebruik vier toms; dat zijn enkelvellige trommels en zijn heel droog van toon. Het bekken speelt om de clave heen en speelt een basisritme. Het bekken is gemaakt van brons en koper. Dit is een beatring omdat er geen vel op zit. Als er wel een vel op zit noemen we een tamboerijn. Omdat de maracas ook vaak in de samba gebruikt worden zijn de mensen ze op een gegeven moment sambaballen gaan noemen. De koebel is gewoon een bel die om de nek van een koe hangt. Maar als je 'm van z'n nek haalt en de klepel eruit haalt kun je er ritmes op spelen. Claves bestaan uit hardhart. Het is het instrument waar je altijd naar moet luisteren, want het geeft aan van 1-2-3-4, 1-2-3-4, etc. Voice over: Percussie is de verzamelnaam voor alle slagwerkinstrumenten in een orkest: Zoals de claves? de cowbell? maracas ? de beatring? het bekken? toms? en een snaartrommel, de snaartrommel zonder snaren, een base-drum en de chimes. Percussionist Ronald Ent laat al deze instrumenten nu samenklinken in het volgende concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428523 273 2033-05-18T03:33:00+00:00 8442 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no percussie ritme https://schooltv.nl/video-item/pauken-slaginstrumenten 2024-01-04T10:45:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18933.w613.r16-9.6e59bea.webp Pauken | Slaginstrumenten Paukenist Danny van de Wal: Een pauk is voor mij persoonlijk, maar ook in het orkest, een soort steunpunt. Het is niet echt een melodisch instrument, maar wel een instrument waar je aan vast kunt houden, bijna letterlijk! En die functie heeft het ook binnen het orkest. Normaal gesproken heeft een paukenist in het orkest twee, drie of vier pauken. Soms wel meer. Een pauk kun je stemmen door: de spanning van het vel te variëren. Dat kan d.m.v. het pedaal. Dat kan d.m.v. de stemschroeven die om het vel staan. Over het algemeen zijn paukenstokken verdeeld in twee soorten: vilten stokken zijn over het algemeen veel zachter, wolliger van klank. De houten paukenstokken zijn veel helderder van klank. Je hebt twee soorten vellen: kunststof- en natuur vellen. Je zou kunnen zeggen dat een pauk de hartslag van het orkest kan zijn. Jouw inzet is toch maatgevend. Voice over: De pauk is een slaginstrument dat op verschillende manieren kan klinken: Van hoog? tot laag? scherp klinkend? of warm, met vilten stokken. Met 1 enkele slag? of een roffel. Met glijdende tonen (glissando)? of door de klank te dempen. Door op verschillende plaatsen op het vel te slaan krijg je een andere klank. Paukenist Danny van de Wal laat al deze mogelijkheden horen in zijn improvisatie-concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428524 228 2033-05-18T03:33:00+00:00 5394 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no trommel muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/marimba-een-melodisch-slaginstrument 2025-01-28T13:26:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18935.w613.r16-9.1511ca0.webp Marimba | Een melodisch slaginstrument Marimbaspeler Ronald Ent: Het bijzondere aan een marimba is voor mij dat je er met stokken op kunt spelen. Het liefst speel ik er met twee stokken op, dat vind ik het lekkerst. Op een marimba gebruik je zachte stokken als je de lage tonen aanslaat. Die zachte stokken die dóen het bovenin helemaal niet. Daar zijn ze te zacht voor; die halen die toon niet uit de toetsen. Dus voor de hoge tonen heb je een hardere stok nodig. Het geluid uit de marimba ontstaat doordat je op de toets slaat. Die toets is gemaakt van Hondouras Rosewood, da's echt hard hout. Doordat het zulk hard hout is trilt het even en die trilling wordt versterkt in een buis die onder de toets hangt. De trilling gaat de buis in en stoot dan op een dekseltje dat onderin de buis zit en gaat dan weer naar boven en komt de buis versterkt uit. Ik speel zelf op een marimba het liefst gewoon leuke muziek. Dat kan volksmuziek zijn, en wat ik straks speel, de Mexican Dance, dat vind ik heel erg leuke muziek. Dat vind ik lekker klinken. Ik vind dat het instrument daarin ook goed tot zijn recht komt. Voice over: De marimba is een melodisch slaginstrument dat op verschillende manieren bespeeld kan worden: Van de hoog ? Tot laag? Van 'rustig', langzaam? Tot lekker snel!? Met 2 stokken tegelijk? Of met 4!En van zacht? Tot heel hard! Marimbaspeler Ronald Ent laat al deze mogelijkheden horen in het nu volgende concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428525 229 2033-05-18T03:33:00+00:00 2706 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no percussie toetsinstrument https://schooltv.nl/video-item/hoorn-een-koperen-blaasinstrument 2024-01-16T16:25:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18937.w613.r16-9.f3a6832.webp Hoorn | Een koperen blaasinstrument Hoorniste Wendy Lelieveld: Het lastige van de hoorn is dat je - zonder ventielen in te drukken - meerdere natuurtonen kan spelen. Als je je hand helemaal in de beker stopt, heet dat 'gestopt spelen' en wordt de hoorn een halve toon verhoogd. En je kan verschillende tonen spelen door je ventielen in te drukken. Als je de hoorn helemaal zou uitrollen, dan zou je een buis van wel vier meter lang zien. Je blaast de lucht door je lippen in een mondstuk. Doordat je warme lucht in je instrument blaast, krijg je condens. Het is dus condens wat we altijd uit onze instrumenten gooien. De beker heeft invloed op de klank. Als je 'm zou afzagen zou het geluid veel minder groot zijn. De beker maakt ook dat het instrument warmer en voller klinkt. Ik vind het een prachtig instrument; ik hou gewoon heel erg van de klank en ik zou niet zonder de hoorn kunnen. Ik zou het heel erg missen als ik geen hoorn zou spelen. Voice over: De hoorn is een koperen blaasinstrument. De hoornist laat in het mondstuk haar lippen trillen, waardoor het hoorngeluid ontstaat. Dat kan op verschillende manieren klinken: Hoog? Laag? Stevig, hard? Of fluweelzacht? Ze kan korte klanken (staccato)? Of lange tonen (legato)? Gedempt met een demper in de beker. Door haar hand in de beker te bewegen kan ze tonen buigen. Van hard? Naar zacht? (crescendo). Hoorniste Wendy Lelieveld laat al deze mogelijkheden horen in het nu volgende solo-concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428526 239 2033-05-18T03:33:00+00:00 13933 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no muziek hoorn https://schooltv.nl/video-item/hobo-een-houten-blaasinstrument 2024-01-16T15:48:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18939.w613.r16-9.68b2bc3.webp Hobo | Een houten blaasinstrument Hoboist Remco de Vries: Mijn vader speelde hobo en ik vond dat zó mooi klinken dat ik ook hobo ben gaan studeren. Ik was toen 10 jaar. De hobo is gemaakt van ebbenhout. Dat is zwart, keihard hout en gaat eeuwen mee. Het rietje hoort op de hobo. Het is - zeg maar - het apparaatje dat trilt. En als dat trilt dan gaat de lucht in de hobo trillen en dat geeft de specifieke hobo-klank. De rietjes moet je zelf maken. Ik noem het altijd de Fröbel-klas. Je maakt het namelijk uit een stukje bamboe, dat je heel dun maakt en op een pijpje vastmaakt met een stukje touw en dan heel dun schaaft. Zó dun dat het heel goed gaat trillen. Het zijn dus twee blaadjes hout die op elkaar trillen. Vroeger had de hobo helemaal geen kleppen, maar omdat de hobo tegenwoordig veel hoger en veel lager moet, hebben ze allerlei kleppen verzonnen om dat voor elkaar te krijgen. Omdat je met je pink niet zo laag kan; bij de onderkant van het instrument, daarom hebben ze er een stangetje aan de klep gemaakt. Je kunt de buis verlengen door alle gaten dicht te maken, dan wordt ie lager. Hoe meer kleppen je open laat, hoe korter de buis wordt. De hobo heeft een heel helder geluid. Daarom wordt op de A van de hobo gestemd, omdat iedereen dat in het orkest heel goed kan horen. Voice over: De hobo is een houten blaasinstrument met een dubbel riet. De twee rietplaatjes trillen als de lucht er tussendoor geblazen wordt. De hobo kan op verschillende manieren klinken: Van hoog? Tot laag? Korte tonen stotend (staccato) Of langgerekt (legato)Van een strakke toon naar vibrato en van zacht naar hard (crescendo). Remco de Vries laat al deze mogelijkheden horen in zijn nu volgende solo-concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428527 229 2033-05-18T03:33:00+00:00 19924 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no hobo muziek https://schooltv.nl/video-item/akoestische-gitaar-een-snaarinstrument 2024-01-16T15:34:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18941.w613.r16-9.3becaad.webp Akoestische gitaar | Een snaarinstrument Gitarist Cok van Vuren:Mijn eerste gitaar was een nylonsnarige, Spaanse gitaar. Ik ben vrij snel terecht gekomen in de Jazz, fingerpickingmuziek en dan schakel je automatisch over naar de 12-snarige steelstring.De snaren zitten vast aan stemmechanieken. Op de ene kant zitten de snaren aan de brug, zoals dat heet. Aan de andere kant van de gitaar, aan het eind van de hals, zitten de stemknoppen. Hoe strakker je een snaar aandraait, hoe hoger de toon wordt van de snaar. De klankkast wordt gemaakt van speciaal hout dat mooi klinkt. Het klankgat zorgt ervoor dat het geluid uit de kast kan komen. Hoe hoger je op de hals de snaar indrukt, hoe hoger de toon wordt. Op een gitaar heeft men frtten, frets bedacht. Dat zijn ijzeren staafjes, waardoor je in de juiste vakjes speelt. De gitaar zal altijd iedere muziekstroming overleven; mensen zullen altijd gitaar blijven spelen. Aboluut m'n enige vriend, ja?!Voice over:De gitaar is een snaarinstrument dat op verschillende manieren bespeeld kan worden:Van hoog? Tot laag? als begeleidend instrument? of als solo-instrument? Akkoorden tokkelend? of gedempt? met een plectrum. Door de snaren op te duwen kunnen de tonen flink 'buigen'. Gitarist Cok van Vuren laat al deze mogelijkheden horen in het volgende solo-concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428528 233 2033-05-18T03:33:00+00:00 26311 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no gitaar stemmen snaarinstrument klankkast muziek https://schooltv.nl/video-item/doedelzak-een-blaasinstrument-met-pijpen 2024-01-04T10:45:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18943.w613.r16-9.32262e6.webp Doedelzak | Een blaasinstrument met pijpen Doedelzakspeler Pieter van Dreumel: De eerste keer dat ik 'm zelf op de schouder legde was ik 14 jaar. Wat in feite het meest opvallende is voor mensen aan een doedelzak is het harde geluid. Het tweede opvallende is de constante toon. Met een blaaspijp blaas je de lucht in de zak. Die zak die zorgt ervoor dat jij een druk geeft met je arm, waardoor je constante toevoer hebt richting je geluidproduceerders - dat zijn de bourdonpijpen daar boven - en de chanter, hier beneden waardoor je een constant geluid krijgt zonder onderbreking. Dus het eeuwige geluid dat door mag blijven gaan. Een doedelzak is voor mij de sleutel naar de komaf; het geluid van de rattenvanger van Hamelen, die kinderen en mensen op straat fascineert, die grote mannen aan het huilen krijgt. Voice over: De doedelzak is een blaasinstrument dat bestaat uit een zak met verschillende pijpen: Door de mondpijp blaast de doedelzakspeler eerst lucht in de zak. Met zijn arm perst hij de lucht naar de verschillende pijpen. In de mondpijp zit een klepje dat voorkomt dat de lucht uit de zak terugstroomt. De tenorpijpen brengen telkens maar één toon voort? Net zoals de baspijp? Op de 'chanter', de melodiepijp, wordt de melodie gespeeld. Doedelzakspeler Pieter van Dreumel laat al deze mogelijkheden horen in het nu volgende concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428529 219 2033-05-18T03:33:00+00:00 23808 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no doedelzak blaasinstrument muziek https://schooltv.nl/video-item/contrabas-een-snaarinstrument 2024-01-04T10:45:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18945.w613.r16-9.62f58ce.webp Contrabas | Een snaarinstrument Contrabassist Peter van Leerdam: Het is een heel fysiek instrument. Je voelt het tot in je botten als je die dikke snaren in trilling brengt. Maar het is ook de dienende functie in de muziek die mij zeer aanspreekt. De stemmechanieken zijn wat anders dan op een cello of viool omdat de snaren zo dik zijn. Te dik om hem gewoon aan te draaien. Daarom is er een speciaal mechaniek voor ontwikkeld. De functie van de kam is om de klank over te brengen op het instrument. De contrabas heeft 4 snaren en is gestemd in kwarten. Van hoog naar laag is dat G - D - A - E. Ikzelf heb dus een mechaniek op mijn contrabas, waarmee ik de onderste snaar kan verlengen, waardoor ie lager wordt; in dit geval tot een C. De strijkstok van de contrabas is gemaakt van pernambukhout. Je hebt ook strijkstokken die van slangenhout gemaakt zijn. De haren van de strijkstok zijn gemaakt van de staart van een paard. Het inharsen van de strijkstok is ook zoiets als met de kam: zonder kam klinkt de bas niet, en zonder hars klinkt de strijkstok niet; werkt ie niet. Door daar hars op te smeren kan ie gewoon beter pakken op de snaar. Die bas die hoort bij mij en daar wil ik op blijven spelen tot ik niet meer kan! Voice over: De contrabas is een snaarinstrument van bijna 2 meter lang en kan op verschillende manieren klinken en bespeeld worden: Van hoog? Tot zeer laag? Gestreken, met de strijkstok? of plukkend, met de vingers (pizzicato)? Glijdende tonen ('glissando')En in verschillende stijlen: van jazz, tot klassiek. Met al deze mogelijkheden geeft contrabassist Peter Leerdam het volgende concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428530 227 2033-05-18T03:33:00+00:00 14766 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no muziek bas snaarinstrument https://schooltv.nl/video-item/cimbaal-een-snaar-en-slaginstrument 2024-01-04T10:45:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18947.w613.r16-9.db78aa5.webp Cimbaal | Een snaar- en slaginstrument Cimbalist Giani Lincan: Toen ik cimbaal ging spelen was ik 5 jaar en mijn oom was mijn eerste leraar. Deze cimbaal hier is 100 jaar oud en is gekocht in Hongarije. De snaren op de cimbaal zijn van staal. Precies als pianosnaren. De cimbaal heeft er 153. Verdeeld over drie 'registers': bas, medium en octaaf. Met de pedaal kunnen we dempen. Bv. als je een akkoord speelt of een loopje, dan kan je wel de demper gebruiken. Op de stok zitten watten of draad. De Roemeense stokjes zijn om hard te spelen en de Hongaarse stokjes zijn er om zacht te spelen. De cimbaal bestaat al in het Oude Testament. Wij zeggen altijd: de cimbaal is de opa van de piano. Voice over: Net als de piano is de cimbaal zowel een snaar- als een slaginstrument waarop op verschillende manieren gespeeld kan worden en dat diverse klanken voortbrengt: Van hoog? Tot laag? Zacht gespeeld? of hard. Van rustig, langzaam? Tot rázendsnel? De klank kan gedempt worden met een demper? De demper kan open, zodat de klank kan doorklinken? Of doorklinken, zonder demper. Plukkend met de vingers?. En met bijzondere effecten? De Roemeense cimbalist Giani Lincan laat al deze mogelijkheden horen in het nu volgende concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428531 247 2033-05-18T03:33:00+00:00 6457 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no snaar slaginstrument cimbaal https://schooltv.nl/video-item/bongos-en-congas-slaginstrumenten-met-vel 2024-01-04T10:45:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18949.w613.r16-9.e7806ec.webp Bongo's en conga's | Slaginstrumenten met vel Slagwerker Menno de Bruin: Mijn moeder werd knettergek van me. Ik heb getrommeld op tafels, op potten, op pannen. Ik maakte m'n eigen drumstellen van kartonnen dozen. Als er maar getrommeld kon worden! Op een gegeven moment kreeg ik ook voor Afrikaanse en Cubaanse instrumenten. De trommel is dus van hout en een dierenhuid. En natuurlijk je handen. Met je handen kun je zoveel verschillende bewegingen maken. Er zijn een aantal basisklanken die je op de conga speelt. Dat zijn er drie: de bastoon de open toon en de slap. Ook je hand plaatsen op een andere plek geeft een andere klank. Dus je krijgt iedere keer weer een ander verhaaltje uit je trommel. Het leuke van percussie is ook: het is heel toegankelijk; iedereen kan er snel al iets uithalen. Als iemand zegt: 'je bent niet muzikaal', zou ik zeggen: gooi het overboord. Ga lekker jouw eigen weg en zoek een instrument dat bij jou ligt. Over ritme kun je niet uitgesproken raken; dat is superboeiend! Voice over: Bongo's en conga's zijn slaginstrumenten. Door op verschillende plakken op het vel te slaan krijg je een: lagere klank ? of hoger? Gedempt hoog? open hoog? open - gedempt? of roffelend? Spanning op het vel bepaalt de toonhoogte. Of verandering van toon door de klankkast te verplaatsen. Conga's klinken lager? bongo's klinken hoger. Slagwerker Menno de Bruin laat al deze mogelijkheden horen in het volgende concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428532 206 2033-05-18T03:33:00+00:00 16700 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no percussie slaginstrument muziek Afrika https://schooltv.nl/video-item/accordeon-een-blaasinstrument-met-toetsen 2025-01-28T13:27:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18951.w613.r16-9.0e3abfb.webp Accordeon | Een blaasinstrument met toetsen Accordeonist Nicolai Turcitu: Toen ik accordeon begon te spelen was ik 7 jaar. Elke dag hoorde ik de klank van de accordeon. De klank is gebaseerd op lucht. De melodietoetsen worden bespeeld aan de rechterkant. Aan de linkerkant zit het basregister; daar wordt de begeleiding mee gespeeld. Het geluid wordt eigenlijk gemaakt door kleine tongetjes, zoals in de mondharmonica. De registerknopjes zorgen voor bijzondere klanken en kleuren van het geluid. De accordeon is een belangrijk instrument voor mij. Zoals vrouwen, die naast mij leven, kan ik niet leven zonder de klank van de accordeon; het is te belangrijk in mijn leven. Voice over: De accordeon is een blaasinstrument dat op vele verschillende manieren kan klinken: Van hoog? Tot laag? Van zacht naar hard (crescendo)En van langzaam? Tot zeer snel? Op de toetsen wordt de melodie gespeeld. De knoppen links spelen de begeleiding? En met de registerknoppen kan accordeonist de tonen verschillend laten klinken. Accordeonist Nicolai Turcitu laat al deze mogelijkheden horen in het nu volgende concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428534 239 2033-05-18T03:33:00+00:00 15796 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no volksmuziek accordeon muziekinstrument muziek toetsinstrument https://schooltv.nl/video-item/verslikken-wat-je-moet-doen-als-iets-in-het-verkeerde-keelgat-is-geschoten 2024-01-10T15:18:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18953.w613.r16-9.851bfd7.webp Verslikken | Wat je moet doen als iets in 'het verkeerde keelgat' is geschoten? Houd het slachtoffer bij de schouders goed vast en sla hem met vlakke hand en met behoorlijke kracht maximaal vijf maal tussen de schouderbladen. Maar als het nou niet is gelukt, wat dan? In dat geval, over naar stap 2: de world famous greep van Heimlich! Niet moeilijk, maar wel heel belangrijk om te kunnen toepassen. Liselotte, stel dat je je hebt verslikt. Goed, Jonathan, ga dan achter Liselotte staan en ga goed tegen haar rug staan. sla je armen om Liselotte heen, maak een vuist met een hand, duim naar binnen, ja keurig, heel goed, en plaats die net onder haar ribben. Leg je andere hand om je vuist, keurig, en push! Heel goed! Met beide handen en weer maximaal vijf keer. Attentie, let erop dat je de ribben niet raakt of kraakt. Heel belangrijk bij verslikking, altijd blijven proberen. Doe maar zoals ik aangeef, direct achter elkaar door he. Eén: controleer in de mond of je iets ziet. Twee: maximaal vijf keer stoten tussen de schouderbladen en denk om het vasthouden van de schouders. Ja heel goed. Drie: maximaal vijf keer de greep van Heimlich en let daarbij op de handen. En zo mogelijk nog een keer herhalen van de hele reeks. Toe dan! Ik snap het, nog een keer herhalen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428535 94 2033-05-18T03:33:00+00:00 34511 2005-11-16T18:00:00+00:00 yes no keelgat stikken ehbo https://schooltv.nl/video-item/banjo-een-snaarinstrument-met-4-of-5-stalen-snaren 2024-01-04T10:45:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18955.w613.r16-9.199c1fd.webp Banjo | Een snaarinstrument met 4 of 5 stalen snaren Banjospeler Cok van Vuren: Ik denk dat ik een jaar of 15 was. De reden dát ik banjo ben gaan spelen, was een televisieprogramma: the Dukes of Hazzard. Daarin hoorde ik fantastische, virtuoze countrymuziek. En toen dacht ik: Dát wil ik! De banjo waar ik op speel heeft 5 snaren, maar die 5e snaar is iets speciaals. Dat is een kortere snaar. Je pakt 'm niet mee op de linker hand; je doet er geen grepen op. Het is een snaar die continu meedoet. Echt bespelen doe je 'm niet. Ja, met je rechter hand, want je slaat dus wel de hele tijd aan. De klankkast van de banjo is wezenlijk anders dan op de gitaar. Het is echt een trommel Gemaakt van een houten ring en daar overheen wordt een vel gespannen. De banjo bespeel je met plectrums aan je vingers. Dat is omdat je met je rechterhand behoorlijk snel moet kunnen spelen over alle snaren. En banjo-spelers worden graag gehoord. Ja? the banjo-player always gets the girls! Haha? De banjo is een snaarinstrument dat op verschillende manieren kan klinken en bespeeld kan worden. Van hoog? Tot laag? Als begeleidingsinstrument? Tokkelend? Rustig, langzaam? of opzwepend snel? Of als begeleidings- en solo-instrument tegelijk! Banjoïst Cok van Vuren laat al deze mogelijkheden horen in het nu volgende improvisatie-concert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428533 236 2033-05-18T03:33:00+00:00 11328 2005-11-22T23:59:00+00:00 yes no snaar banjo muziekinstrument muziek https://schooltv.nl/video-item/stabiele-zijligging-wat-moet-je-doen-als-iemand-bewusteloos-raakt 2024-01-10T15:18:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18957.w613.r16-9.dc2a515.webp Stabiele zijligging | Wat moet je doen als iemand bewusteloos raakt? Dit is dus Jonathan. En dit is het slachtoffer Roebi. We denken dat Roebi bewusteloos is geraakt. En hoe ga je dan te werk? Ga aan een zijde van het gezicht van het slachtoffer zitten. Je roept het slachtoffer aan met luide stem. Roebi! Roebi! Hoor je mij? Roebi! Doe je ogen eens open! Geen reactie? Ook geen reactie van de ogen? Geen enkele beweging? Oké. Schud dan aan de schouders van het slachtoffer en let weer op de ogen. Reageert ze nog steeds niet? Geen beweging? Dan moet je de ademhaling controleren. En dat gaat met de kin lift methode. Breng het hoofd iets achterover met een hand op het voorhoofd. Leg twee vingers van de andere hand tegen het benige gedeelte van de onderkaak en til de kin op. Open de mond en kijk of je iets ziet zitten. Hou je oor boven de mond en kijk naar de borst en luister en voel naar de luchtstroom. Ja, ze ademt. Maar nu moet toch wel iemand meteen 112 bellen? Ja natuurlijk! Dat doe je in zo'n situatie eigenlijk onmiddellijk! Maak nu knellende kleding rond de hals los. Ja, keurig. Leg het slachtoffer op haar zij. Ja, zeg dan ook meteen even hoe dat officieel heet. Ja, in eerste hulp termen heet dat de stabiele zijligging. Kniel naast het slachtoffer en zorg wel dat je het slachtoffer in het gezicht kijkt. Pak nu de arm, die het dichtst bij je ligt en breng deze arm schuivend over de grond een stuk omhoog. Dan de benen. Buig het been dat het verst van je af is, door de knie op te tillen. Zet de voet onder de knie van het andere been en houd deze knie in ieder geval goed vast. Ja, niet laten vallen dus. Ja, juist! Pak de andere arm ook bij de pols en doe die schuin over de borst en buik. Met dezelfde hand pak je de schouder en je trekt de knie die je vast hebt naar je toe. En zo kantel je het slachtoffer. Dan leg de hand van de schouder onder het hoofd en van diezelfde arm en komt de elleboog op de grond. Precies, dat is meteen een prima steuntje zodat ze niet voorover kan schuiven. Breng zonodig het hoofd iets meer achterover. Blijf altijd bij het slachtoffer en blijf ook de ademhaling om de minuut controleren. Want stopt de ademhaling, dan moet je overgaan op mond-op-mond-beademing. Je hebt nu alles gedaan om het slachtoffer te helpen en het wachten is op de ambulance. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428536 133 2033-05-18T03:33:00+00:00 44435 2005-11-15T23:59:00+00:00 yes no ehbo bewusteloos ademen https://schooltv.nl/video-item/mond-op-mondbeademing-stap-voor-stap-wordt-uitgelegd-hoe-je-dit-als-ehbo-er-moet-doen 2024-01-04T10:45:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18959.w613.r16-9.b31cb5e.webp Mond-op-mondbeademing | Stap voor stap wordt uitgelegd hoe je dit als ehbo-er moet doen Dit is een pop. Daarmee kan ik laten zien hoe het moet met die mond-op-mond-beademing. Op de eerste plaats controleer je dus altijd de ademhaling. Breng het hoofd iets achterover met de hand op het voorhoofd. Til de kin op door twee vingertoppen onder het benige gedeelte van de kin te plaatsen, open de mond en kijk of er iets in zit. Maak eventueel de mond schoon en leeg. Yep, mond is leeg! Dan gaan we de ademhaling controleren. Hou je mond boven mond en neus en kijk of je de borstkas omhoog ziet gaan. Is er geen ademhaling, dan ga je beademen. Je doet het hoofd weer iets achterover, net als daarnet, knijp nu zijn neus dicht met duim en wijsvinger en haal eerst diep adem. Plaats jouw mond, wijd open, over de mond van het slachtoffer, in ons geval Hans dus, en blaas je adem ongeveer twee seconden in zijn mond. Kijk schuin naar de borstkas van Hans of deze ook weer omhoog gaat. Haal je mond weg en let goed op of de borstkas van Hans dan weer naar beneden zakt. Let op dat je de adem van Hans niet zelf opnieuw weer inademt. Nu weer diep inademen en beademen en dit blijven herhalen. Doorgaan totdat Hans zelf gaat ademen, of ambulancemensen het van je overnemen. Maar het maakt toch ook nog uit of je kinderen of volwassenen beademt? Ja, hallo, dat weet ik ook wel! Het is namelijk zo? Laat mij maar even. Bij volwassenen moet je ongeveer 12 keer per minuut beademen, dat is 1 keer in de 5 seconden, maar bij kinderen moet je iets harder doorwerken, dan moet je 20 keer per minuut beademen. Dat is ongeveer 1 keer in de 3 seconden. Klopt toch? Eeh... wacht even... Klopt wel hoor. Trouwens, waar je rekening mee moet houden, is dat je bij kids iets minder lucht inblaast dan bij ouderen. Nou, dat was 'm. Het is niet moeilijk en je kan er zomaar iemands leven mee redden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428537 114 2033-05-18T03:33:00+00:00 29367 2005-11-16T18:01:00+00:00 yes no beademen ehbo mond bewusteloos https://schooltv.nl/video-item/vlinders-zien-ultraviolet-licht-ze-zien-dus-meer-dan-wij 2024-01-04T10:45:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18961.w613.r16-9.43eeae2.webp Vlinders zien ultraviolet licht | Ze zien dus meer dan wij Insecten zoals vlinders kunnen ultraviolette straling zien. Mensen niet. Voor ons ziet het mannetje van de oranjetip er precies hetzelfde uit als het vrouwtje. Maar als je ze bekijkt met een camera die gevoelig is voor ultraviolet licht, dan zie je direct verschil. Dan is het mannetje ineens zwart omdat zijn vleugels ultraviolette stralen absorberen, terwijl het vrouwtje wit is, omdat haar vleugels de stralen juist réflecteren. Dit is precies hoe vlinders elkaar zien. Ze gebruiken ultraviolette straling om de mannetjes en de vrouwtjes uit elkaar te kunnen houden. Bij het Koolwitje is het net zo. De mannetjes absorberen ultraviolet licht, terwijl de vrouwtjes het reflecteren. De mannetjes gebruiken ultraviolette straling om de vrouwtjes te vinden. Als er koolwit-mannetjes en -vrouwtjes naast elkaar op een koolblad worden gezet, gaan de mannelijke vlinders alléén naar de vrouwtjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428538 68 2033-12-08T13:18:00+00:00 34910 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no ultraviolet vlinder licht https://schooltv.nl/video-item/afstoting-bij-transplantatie-als-het-immuunsysteem-ons-tegenwerkt 2024-01-04T10:45:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18963.w613.r16-9.bbae015.webp Afstoting bij transplantatie | Als het immuunsysteem ons tegenwerkt Als de weefseleigenschappen van een orgaandonor sterk afwijken van dat van de orgaanontvanger, zal het transplantaat onmiddellijk door de T-killercellen worden afgestoten. De T-killercellen zijn immers geprogrammeerd om lichaamsvreemde stoffen aan te vallen. Maar afstotingsreacties komen ook voor als weefsels in principe wél verenigbaar zijn. Stukken van het getransplanteerde weefsel worden aan de oppervlakte van de fagocyten als antigen gepresenteerd. Als een passende T-helpercel langskomt, koppelt hij zich aan en wordt actief. Ook de T-killercel vindt zijn landingsplaats. Op bevel van de helpercel wordt de killercel actief. Hij splitst zich en gaat op jacht naar getransplanteerde cellen. Maar gelukkig kan de activering van de T-cellen met medicijnen worden onderdrukt, en kan de afstoting dus worden stopgezet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428539 106 2033-12-08T14:28:00+00:00 8452 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no orgaan donor immuunsysteem afstoten transplanteren https://schooltv.nl/video-item/kooldioxide-verwerkt-in-vloertegels-een-oplossing-voor-het-broeikaseffect 2024-01-04T10:45:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18965.w613.r16-9.3f5dafc.webp Kooldioxide verwerkt in vloertegels | Een oplossing voor het broeikaseffect? Er wordt gewerkt aan een plan om met behulp van planten de hoeveelheid kooldioxide in de lucht te verminderen. Microalgen zijn kleine plantjes die in enorme hoeveelheden in het water drijven. Wanneer die algen licht opvangen, absorberen ze kooldioxide door middel van fotosynthese. Éen soort alg, genaamd "Chlorella UK001", neemt heel veel kooldioxide op. Maar ja, hoeveel kooldioxide de chlorella ook opneemt, als de plant sterft komt de kooldioxide weer vrij. Om dit probleem te omzeilen, wordt er gewerkt aan een bijzondere techniek. Eerst wordt de Chlorella-alg gedroogd en tot poeder vermalen. Dán wordt het chlorella-poeder in een verhouding van 1 op 5 toegevoegd aan polyvinylchloride-poeder. En die mix wordt vervolgens in een mal gedaan. Het wordt samengeperst en verhit tot een temperatuur van 180 graden. Het idee is om deze chlorella-houdende plaatjes in vloertegels te verwerken. Op die manier zou kooldioxide voor lange tijd kunnen worden vastgehouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428541 108 2033-12-08T13:45:00+00:00 1400 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no koolstofdioxide https://schooltv.nl/video-item/afbraak-van-de-ozonlaag-het-gevaar-van-drijfgas 2024-01-04T10:45:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18967.w613.r16-9.935e3a8.webp Afbraak van de ozonlaag | Het gevaar van drijfgas Spuitbussen zijn slecht voor onze gezondheid. Dat komt omdat het de ozonlaag aantast. We zullen je duidelijk maken hoe die aantasting plaatsvindt. De ozonlaag ligt rondom de aarde en beschermt ons tegen ultraviolette straling. Freongas, dat als drijfgas in spuitbussen gebruikt wordt, stijgt op van de aarde en stuit op de ozonlaag. Dit is een ruimtelijk model van freongas. Zodra het freongas in contact komt met ultraviolette straling, komt er een chlooratoom vrij. Als dit chlooratoom op zijn beurt in contact komt met een ozonmolecuul, verwijdert het een zuurstofatoom en maakt zo de ozonlaag dunner. Maar de reactie gaat nog verder. Als het zojuist samengestelde chloormonoxide vervolgens tegen een ánder zuurstofatoom botst, komt de chlooratoom weer vrij en begint het proces weer van voren af aan. Het chlooratoom kan dan wéér een zuurstofatoom uit een ozonmolecuul wegnemen. Dit laat zien dat de ozonlaag steeds dunner wordt, door een voortdurend reactie proces. En als de ozonlaag dunner wordt, krijgen wij meer ultraviolette straling op aarde en dat is heel schadelijk voor mensen, dieren en planten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428540 84 2033-12-08T13:29:00+00:00 24519 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no gas aarde ozon milieu https://schooltv.nl/video-item/lastige-infecties-het-virus-kan-zich-vermommen 2024-01-10T15:18:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18969.w613.r16-9.ec84566.webp Lastige infecties | Het virus kan zich vermommen! We weten dat virussen cellen misbruiken als een soort kopieermachines. In die cellen worden de virussen uit elkaar gehaald, gekopieerd, en weer in elkaar gezet. Door kopieerfouten ontstaan er regelmatig nieuwe varianten van de virussen. Het immuunsysteem heeft zich nog niet aangepast aan deze nieuwe virussen en kan ze niet goed bestrijden. Tegen het originele virus vormen de bestaande antistoffen een goede bescherming. Ze omhullen het en weten zo te voorkomen dat het virus andere cellen infecteert. Maar als de oppervlakte van de nieuwe virusvariant erg anders is geworden, kunnen de antistoffen zich niet meer aan het virus koppelen. Dan is het virus geslaagd in zijn vermomming. Het is het immuunsysteem te slim af geweest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428542 73 2033-12-01T15:57:00+00:00 3744 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no infectie virus immuunsysteem https://schooltv.nl/video-item/de-rol-van-t-cellen-bij-infecties-de-bevelhebbers-van-het-immuunsysteem 2024-01-04T10:45:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18971.w613.r16-9.f8d3b3e.webp De rol van T-cellen bij infecties | De bevelhebbers van het immuunsysteem. Virussen proberen te ontsnappen aan de antistoffen van het lichaam door zich te verschuilen in cellen. Virussen kunnen zich niet zelfstandig voortplanten. Daarom dwingen de virussen gezonde cellen om kopieën van ze te maken. Die kopieën infecteren op hun beurt ook weer cellen en vernietigen deze. Bij de bestrijding van een virusinvasie, komen ondermeer de fagocyten in actie. Zij breken de virussen in ronde of vierkante stukken en maken ze vanaf grote afstand zichtbaar. De ronde vormen worden gebruikt als landingsplaatsen door de T-helpercellen, de managers van het immuunsysteem. Zodra een T-helpercel op de landingsplaats is geland wordt 'ie actief. De vierkante vorm is de landingsplaats voor T- killercellen. Op bevel van de T-helpercel wordt de killercel actief. Hij splitst zich en gaat op jacht naar geïnfecteerde cellen. Doordat de geïnfecteerde cel een deel van het virus laat zien, vormt het een duidelijk doelwit. De killercel vindt de geïnfecteerde cel en dient een dodelijke stof toe. De geïnfecteerde cel sterft. Door geïnfecteerde cellen te vernietigen, wordt de vermenigvuldiging van het virus in de kiem gesmoord. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428543 139 2033-12-08T14:47:00+00:00 26441 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no afweer immuunsysteem infectie https://schooltv.nl/video-item/roet-in-het-ijs-het-ijs-van-antarctica-vertelt-veel-over-de-geschiedenis-van-onze-industrie 2024-01-04T10:45:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18973.w613.r16-9.1f1305a.webp Roet in het ijs | Het ijs van Antarctica vertelt veel over de geschiedenis van onze industrie Antarctica is bedekt met een dikke laag ijs. Dit ijs bevat informatie over de kwaliteit van de lucht van 10.000den jaren geleden. In dit onderzoeksstation wordt ijs uitgegraven van 2 ½ kilometer diepte. Op Antarctica stapelt de sneeuw zich alsmaar op. Hierdoor ontstaat er grote druk op de onderste laag sneeuw, en die verandert daardoor in ijs. Op het moment dat het ijs wordt, komt er lucht vrij. Die lucht kan niet weg en komt vast te zitten in het ijs. Als je door een microscoop naar het uitgegraven ijs kijkt, dan zie je heel veel luchtbelletjes tussen de ijskristallen. Deze grafiek laat zien dat ín die luchtbelletjes de hoeveelheid kooldioxide ieder jaar anders is. In de 19e eeuw begon de mens olie en steenkool te gebruiken. Hierdoor is er steeds meer kooldioxide in de lucht gekomen, vooral na 1950. Die vervuilde lucht zit ook in sneeuw, en uiteindelijk dus ook in het ijs van Antarctica. De geschiedenis van onze industrie is af te lezen aan het ijs van Antarctica. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428544 77 2033-12-08T13:09:00+00:00 6059 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no zuidpool milieu geschiedenis https://schooltv.nl/video-item/t-en-b-cellen-de-wapenfabriek-wordt-actief 2024-01-04T10:45:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18975.w613.r16-9.d37046e.webp T- en B-cellen | De wapenfabriek wordt actief De bevelhebbers van het immuunsysteem: de T-helpercellen. Bij een infectie - ook als die veroorzaakt wordt door vaccinatie - coördineren zíj de verdediging. Elke T-cel herkent met zijn receptoren een specifiek vreemd antigen. In eerste instantie worden verdachte objecten door de fagocyten opgespoord, opgeslokt en afgebroken. Een lift transporteert de antigenen naar de oppervlakte, waar het op een presenteerblaadje wordt getoond aan de T-cellen. Als de receptor van een T-cel past op zowel het antigen als op het presenteerblad, en de fagocyt een startsignaal geeft, wordt de T-cel actief en splitst zich. De T-cel snelt dan naar de wapenfabriek van het immuunsysteem: de B-cellen. Deze B-cellen hebben antistoffen als receptoren en kunnen deze wapens in grote hoeveelheden aanmaken, als daar vraag naar is. Door het tonen van stukken van de ziekteverwekker, laten de B-cellen zien dat ze klaar zijn voor productie. Maar de B-cel gaat pas tot wapenproductie over als de T-cel zich heeft aangekoppeld en een signaal geeft. De B-cel splitst zich dan en maakt een grote hoeveelheid antistoffen. Bij een infectie kan het een paar dagen duren voor de antistoffen zijn aangemaakt, maar dan werkt het verdedigingssysteem wel heel goed. Koorts is altijd een teken dat het immuunsysteem een heftige strijd voert. Sommige antistoffen kunnen zelf de ziekteverwekkers vernietigen, andere hebben de hulp van de fagocyten nodig. Bij elke overwinning onthoudt het immuunsysteem hoe het de ziekteverwekker heeft verslagen: het vormt geheugencellen. Deze zijn klaar om tot actie over te gaan zodra een bekend virus of bacterie het lichaam binnendringt. De immuniteit die zo is ontstaan, voorkomt dat het lichaam dezelfde ziekte nog eens krijgt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428545 185 2033-12-08T14:52:00+00:00 40571 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no immuunsysteem afweer cel https://schooltv.nl/video-item/antistoffen-een-geraffineerd-wapen 2024-01-04T10:45:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18977.w613.r16-9.125397b.webp Antistoffen | Een geraffineerd wapen Het afweersysteem van de mens kent hele slimme methoden om ziekteverwekkers uit te schakelen. De troepen die deze acties uitvoeren heten antistoffen. Hun wapens zijn de receptoren aan beide armen. Deze receptoren passen als een soort steeksleutel precies op de oppervlaktestructuur van bepaalde ziekteverwekkers. Antistoffen gaan dus heel specifiek te werk en horen daarmee bij het "specifieke afweersysteem. "Door de ziekteverwekker te omsingelen, voorkomen de antistoffen dat de ziekteverwekker de lichaamseigen cellen bedreigen. Bovendien valt de ziekteverwekker door die omsingeling zó op dat het een makkelijke prooi is voor de fagocyten. De fagocyten hebben grijparmen die precies op de steel van de antistoffen passen. De ongewenste indringers worden opgeslokt en vernietigd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428546 64 2033-12-09T10:24:00+00:00 36042 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no virus afweer immuunsysteem antilichaam https://schooltv.nl/video-item/fagocyten-de-hapgrage-monsters-van-het-immuunsysteem 2024-01-04T10:45:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18979.w613.r16-9.1181118.webp Fagocyten | De hapgrage monsters van het immuunsysteem Zodra een ziekteverwekker het lichaam binnendringt, start er direct een groot verdedigingsoffensief ter bescherming van het lichaam. Virussen, bacteriën en parasieten stuiten in het lichaam al snel op ruimte-inspecteurs: de fagocyten. Hun grijparmen pakken alles wat ze verdacht of vreemd vinden. De tastzin van de fagocyten is niet zo groot. Ze kunnen de verschillende ziekteverwekkers nauwelijks van elkaar onderscheiden. Daarom horen fagocyten bij het "aspecifieke afweersysteem". Toch zijn ze als wapen wél belangrijk om de ziekteverwekkers in een vroeg stadium te bestrijden. Fagocyten hebben ook nog een andere functie. Ze presenteren stukken van de ziekteverwekker aan de oppervlakte, als een soort "gezocht"-poster. Daarmee waarschuwen ze andere cellen van het immuunsysteem. En die kunnen vervolgens specifiekere actie ondernemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428547 83 2033-12-09T10:30:00+00:00 32266 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no lichaam afweer immuunsysteem ziekteverwekker https://schooltv.nl/video-item/reddingshonden-in-het-water-een-bijzondere-training 2024-01-04T10:45:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18981.w613.r16-9.523d278.webp Reddingshonden in het water | Een bijzondere training Aan de rand van dit meer staat een hondenschool. Een school voor reddingshonden. Hier zijn ze: de reddingshonden met hun trainers. Ze hebben geleerd mensen te redden die in het water in de problemen zijn geraakt. Kijk, daar is iemand die in moeilijkheden zit. De hond zwemt naar hem toe ? en brengt hem in veiligheid. Om een goede reddingshond te worden moet een hond een lange en zware training volgen. Die kan wel een paar maanden duren. Newfoundlanders zijn hele grote honden. Maar ze zijn ook heel gevoelig en beschermend. Engelse ontdekkingsreizigers zagen deze honden voor het eerst op het eiland Newfoundland en hadden direct in de gaten hoe bijzonder deze dieren zijn. Zelfs met een lekke boot heeft de Newfoundlander geen enkele moeite. De Newfoundlander is een hond die gewend is om in water te werken. Hij is heel groot en sterk en kan daardoor kilometers ver zwemmen. Nu wordt het moeilijk: de man in nood is flauwgevallen en kan dus niet meewerken. Wat zal de hond doen? Klaar voor de volgende reddingsoperatie! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428548 161 2033-12-08T14:17:00+00:00 25924 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no redden water hond https://schooltv.nl/video-item/reddingshonden-in-de-bergen-een-bijzondere-training 2024-01-04T10:45:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18983.w613.r16-9.29bd097.webp Reddingshonden in de bergen | Een bijzondere training Alarm in de bergen: een man wordt vermist. Iedere minuut telt. De eerste hulpverleners hebben om versterking gevraagd. Een Duitse herder komt de andere reddingshonden helpen. Het schijnt dat de vermiste man hier ergens in het gebied moet zijn. Maar waar precies? Alleen de honden kunnen ons helpen. Het verschil tussen een mens en een hond is dat een hond iets al kan ruiken op een afstand van 200 meter. Reddingshonden zijn erop getraind om sporen van mensen te zoeken zonder afgeleid te worden door andere geuren in het bos. Jammer genoeg is er nog steeds geen spoor van de vermiste man gevonden. Het gebied is te groot. Ze moeten zich opsplitsen om op verschillende hellingen te kunnen zoeken. Eindelijk. Hier is een geurspoor. Is het wel de goede? Gelukt! Goed gedaan hoor. Wie weet is het de volgende keer geen oefening... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428549 90 2033-12-08T14:08:00+00:00 21213 2005-11-09T13:20:00+00:00 yes no hond redden trainen https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-uilen-en-muizen 2024-01-04T10:45:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18984.w613.r16-9.31ff8b7.webp Nieuws uit de natuur | Uilen en muizen Uilensoorten die in Nederland leven. Waaraan zijn ze te herkennen? Ze eten verschillende soorten muizen en produceren braakballen. Hoe zie je in een braakbal welke soort muis de uil heeft gegeten? https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059335 1200 12418 2010-10-22T00:43:02+00:00 yes no uil muis braakbal voedsel testkees https://schooltv.nl/video-item/aids-de-wereldwijde-epidemie-hoe-hiv-het-immuunsysteem-verzwakt 2024-01-04T10:45:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18986.w613.r16-9.06097b7.webp Aids, de wereldwijde epidemie | Hoe HIV het immuunsysteem verzwakt Het gemene van het Hiv-virus is dat het juist die cellen uitschakelt die bedoeld zijn om virussen te bestrijden. Het Hiv-virus infecteert immuun cellen en gebruikt ze om zich te vermenigvuldigen. Eén specifieke aanval van het virus is gericht op de T-helpercellen, de bevelhebbers van het immuunsysteem. Met zo'n aanval probeert het HI-virus de coördinatie van het afweersysteem in de war te brengen. Hij doet dat door de helpercel binnen te dringen via de dubbele receptor. Nu kan het HIV zijn dodelijke informatie op de helpercel overbrengen. In eerste instantie staat die informatie nog in geheimschrift, maar met hulp van enzymen wordt het leesbaar én kopieerbaar. En als de informatie eenmaal kopieerbaar is, kan het HIV zich vermenigvuldigen. HIV-virussen hebben één zwakke plek. Als ze zichzelf willen vermenigvuldigen, hebben ze de hulp van enzymen nodig. Dus als die enzymen met medicijnen geblokkeerd worden, dan stopt ook de vermenigvuldiging van het virus. Zónder medicijnen zal het virus zich alsmaar blijven kopiëren en veroorzaakt uiteindelijk de dood van de helpercel. Dode helpercellen zenden een signaal uit dat ook de helpercellen in de buurt bereikt. Die sterven dan ook en het immuunsysteem verzwakt. Een manier om de T-helpercellen te beschermen is om hun receptor te blokkeren. Het virus kan de helpercel dan namelijk niet meer binnendringen en zijn dodelijk informatie dus ook niet meer doorgeven. Dat weten we door onderzoek bij mensen bij wie de T-helpercellen een deel van de receptor missen. Zij hebben daarmee een natuurlijke vorm van bescherming tegen HIV. Want als het virus de T-helpercellen niet kan binnendringen, blijft het immuunsysteem in takt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428550 169 2033-12-08T14:34:00+00:00 20184 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no afweer immuunsysteem aids virus https://schooltv.nl/video-item/gletsjers-enorme-stromen-ijs 2024-01-16T15:51:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18988.w613.r16-9.101e114.webp Gletsjers | Enorme stromen ijs Dit zijn de gletsjers van Antarctica. De grootste is 60 kilometer breed en 400 kilometer lang. Gletsjers worden gevormd uit een heleboel lagen sneeuw, die zich in tienduizenden jaren hebben opgestapeld. Gletsjers hebben een heel onregelmatig oppervlakte. Ze hebben diepe scheuren en spleten. Deze grote stromen ijs schuren langs de bergwand en hollen die uit. Gletsjers kunnen soms wel honderden meters per jaar verschuiven. Stukken gletsjer die in zee zijn gevallen worden ijsbergen en smelten langzaam terwijl ze afdrijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428551 66 2033-12-08T13:59:00+00:00 61449 2005-11-08T23:59:00+00:00 yes no zuidpool sneeuw ijs gletsjer smelten https://schooltv.nl/video-item/zwaluwen-bouwen-een-nest-en-doen-dat-het-liefst-in-de-buurt-van-mensen 2024-01-04T10:45:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18990.w613.r16-9.4b8b27b.webp Zwaluwen bouwen een nest | En doen dat het liefst in de buurt van mensen Als het in de lente warmer wordt, trekken de zwaluwen vanuit Afrika naar het Noorden. Als ze in Nederland zijn aangekomen, bouwen de zwaluwen eerst een nest, gemaakt van gras en strootjes. Ze gebruiken modder om het neststerker te maken. Na ongeveer een week is het nest klaar en heeft dan de vorm van een kommetje. De nesten zitten vaak onder het dak van huizen en winkels. Zwaluwen bouwen hun nest graag op plekken waar mensen voorbij komen, omdat dáár hun eieren en jongen niet aangevallen worden door kraaien of ratten. Als het nest af is, leggen ze 4 tot 6 eieren en broeden die uit. Jongen die net geboren zijn, zijn kaal en hebben hun ogen nauwelijks open. Om beurten gaan de ouders voedsel voor ze halen. Omdat de jongen nog te klein zijn om het nest zelf schoon te houden, gooien de ouders de poep overboord. Als ze groter worden krijgen de jongen steeds meer honger. Ze lusten dan elk uur wel 30 insecten. Ze zijn dan zó groot dat ze buiten het nest kunnen poepen. Drie weken na de geboorte zijn de jongen al bijna volwassen. Ze zien er ongeveer hetzelfde uit als hun ouders. Als het herfst is zijn ze écht groot en vliegen dan naar het Zuiden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428552 160 2033-12-15T08:49:00+00:00 48270 2005-11-03T23:59:00+00:00 yes no zwaluw nest vogel https://schooltv.nl/video-item/sassa-toto-en-koning-koos-maken-een-storm-in-het-water 2024-02-01T13:28:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18992.w613.r16-9.d878239.webp Sassa, Toto en koning Koos | Maken een storm in het water Ik ook. Ohhh. Ja die is mooi. Ja. Jajaja komt ie! Haha! He, o ik heb een ideetje. We gaan storm maken! Ja! Hier komt regen! Koos je moet golven maken. Spet, spat, spet, spat, spet, spat, spet, spat, spet, spat. Water water wat ben je lekker nat. Wat kun je lekker spetten spetter spetter spat. Water water uit de zee, kom maar in m'n gieter kom maar in m'n gieter, kom maar in m'n gieter, dan giet ik je naar benee. Spet, spat, spet, spat, spet, spat, spet, spat, spet, spat. Water water wat ben je lekker nat. Wat kun je lekker spetten spetter spetter spat. Water water uit de zee, kom maar in m'n gieter, kom maar in m'n gieter, kom maar in m'n gieter, dan giet ik je naar benee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428553 101 2033-05-18T03:33:00+00:00 8023 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no storm water maken https://schooltv.nl/video-item/toto-en-sassa-spelen-auto-en-andere-vervoersmiddelen-nadoen 2024-02-01T13:27:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18994.w613.r16-9.3a6b942.webp Toto en Sassa spelen | Auto en andere vervoersmiddelen nadoen Ik ben een auto, ik ben heel snel. Sassa doet een auto na. Toto ook! Neehee, ik ben al een auto, dan kan jij geen auto zijn. Toto wil ook graag een auto zijn. Ik heb een idee, Toto! Ik ben een bus. Een hele grote autobus. En dan kan jij meerijden. Ja! Sassa is bus! Daar gaan we! Ho, hela hela, kijken jullie wel een beetje uit. Hallo koning koos, wij zijn een bus. Oh een autobus. Mag ik meerijden? Nee, want de bus zit vol. He. Mag ik echt niet mee? Nou, niet in de bus, maar wel als we een trein zijn. Oh een trein, ja natuurlijk! Stap maar in Koos. In een trein passen heel veel mensen. Gezellig! Daar gaan we! Tjoeke tjoeke tjoeke tuut tuut. Daar gaat de trein! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428554 110 2033-05-18T03:33:00+00:00 2257 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no auto spelen https://schooltv.nl/video-item/de-sextant-navigatieinstrument-voor-de-scheepvaart 2024-01-04T10:45:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18996.w613.r16-9.fe4c1cd.webp De sextant | Navigatieinstrument voor de scheepvaart Aan boord van dit schip krijgen we uitgelegd hoe een sextant werkt. Het lijkt misschien een ingewikkeld apparaat, maar in feite is het gewoon een instrument om een hoek te meten. Met de sextant meet de schipper de hoek tussen de horizon en de zon als die op zijn hoogst staat. De spiegel wordt zo gedraaid dat de zon en de horizon op één lijn liggen. Vervolgens wordt de invalshoek van de zon afgelezen op een schaal. Op basis daarvan kan de positie van het schip worden berekend. Het is het makkelijkst als de dag en de nacht even lang zijn. Op de noordpool, op de 90ste breedtegraad, staat de zon net boven de horizon. De sextant geeft dan 0 graden aan. Als de sextant een hoek van 20 graden aangeeft, bevindt het schip zich op 90 min 20 = op de 70ste breedtegraad. Geeft hij 60 graden aan, dan zit het schip op 90 min 60 = 30 graden noorderbreedte. De sextant geeft dus altijd de afwijking aan van de 90ste breedtegraad. In de loop van de seizoenen verandert de hoogste stand van de zon. In de winter staat de zon lager en in de zomer hoger. Dat beïnvloedt natuurlijk de metingen met de sextant. Het instrument heeft daarom een extra grote hoek, aangegeven met het gele vlak. In speciale scheepvaarttabellen staan de afwijkingsgraden van de zon precies weergegeven. En bij de berekening van de breedtegraad wordt die afwijking meegenomen. Voor de scheepvaart is de uitvinding van de sextant net zo belangrijk geweest als de uitvinding van het kompas. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428555 131 2033-12-08T09:01:00+00:00 23758 2005-11-03T23:59:00+00:00 yes no navigatie oceaan schip scheepvaart https://schooltv.nl/video-item/een-veulen-wordt-geboren-en-leert-direct-lopen 2024-01-04T10:45:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/18000/images/18998.w613.r16-9.ac8ce83.webp Een veulen wordt geboren | En leert direct lopen! Dit is een boerderij waar paarden worden gehouden. In de lente, als de blaadjes weer aan de bomen komen, worden ook de veulens geboren. De merrie heeft zich wat afgezonderd van de kudde. Ze is nu elf maanden zwanger. Haar veulen is voldoende gegroeid om ter wereld te komen en ze staat op het punt te bevallen. Het hoofd van het veulen komt het eerst uit de moeder. Het witte vlies wordt het vruchtvlies genoemd. Het heeft het veulen beschermd toen het in de baarmoeder zat. Het veulen haalt voor het eerst in zijn leven adem. De moeder likt het veulen helemaal schoon. Hierdoor gaat het bloed van het kleintje sneller stromen, en wordt het iets makkelijker voor hem om te ademen. Maar het likken is ook goed voor de band tussen moeder en kind. Al snel na de geboorte probeert het veulen op te staan. En zodrá het kan staan, gaat het op zoek naar moeders tepels. Omdat paarden in het wild regelmatig worden aangevallen, moet een pasgeboren dier direct kunnen lopen om de kudde te volgen. Als de veulens twee jaar oud zijn, staan ze op zichzelf. Maar tót die tijd zie je de jonge paardjes altijd achter hun moeder aanlopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428556 161 2033-12-08T12:16:00+00:00 91544 2005-11-03T23:59:00+00:00 yes no veulen dier natuur geboorte paard zoogdier https://schooltv.nl/video-item/pinguins-en-het-broeikaseffect-pinguins-gaan-dood-door-de-opwarming-van-de-aarde 2024-01-04T10:45:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19000.w613.r16-9.0439a9d.webp Pinguïns en het broeikaseffect | Pinguïns gaan dood door de opwarming van de aarde Het klimaat verandert. De zomers op de Zuidpool worden steeds warmer en het is er nu al meer dan 10 graden Celsius. Voor pinguïns is dit erg warm; ze voelen zich veel prettiger bij koud weer. Pasgeboren jongen liggen met hun poten omhoog gedraaid. Door de blote huid in de lucht te houden koelt hun lijf wat af. Het regent nu al 20 dagen. En dat terwijl het hier normaal eigenlijk nooit regent. Eén jong is zijn ouders kwijt en bibbert van de kou. Door de regen gaat zijn lichaamstemperatuur omlaag. Zijn vacht is nog te dun om het water tegen te houden. Door de regen is er een rivier ontstaan. De rivier heeft verschillende pinguïnnesten weggespoeld. Veel jongen zijn gestorven. Je kan goed zien dat de opwarming van de aarde heel bedreigend is voor het leven van de pinguïns. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428557 100 2033-12-08T10:31:00+00:00 56134 2005-11-03T23:59:00+00:00 yes no broeikaseffect pinguïn milieu https://schooltv.nl/video-item/te-klein-toto-is-nog-te-klein-om-alleen-te-knippen 2024-02-07T16:53:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19001.w613.r16-9.9253a16.webp Te klein | Toto is nog te klein om alleen te knippen Toto heeft nog nooit geknipt. Toto ook! Nee. Toto wil ook knippen. Nee, Toto, jij bent nog te klein. Toto is niet klein. Wel, je bent wel klein. Je draagt nog een luier. Toto vindt er niks aan. Hij wil helemaal niet klein zijn. Toto? Toto is niet klein! Koning Koos vindt het niet leuk dat Toto boos is. Hij zal hem eens aan het lachen maken. Padapapadam! Ho, wat ben ik moe! Oh, ik moet even gaan zitten hoor. Ahh. Dat kan toch niet? Jawel, dat kan wel. Nee, kan niet, veel te groot. Ben ik veel te groot, jij kleine deugniet? Kom, dan gaan we samen knippen. Mag dat? Ja natuurlijk! En hop! Toe nou! Ja ja. Kijk eens. Grote jongen hoor! Nee, klein. Ahh. Groot zijn is leuk, maar het is soms ook heel fijn om klein te zijn. Sassa is een beetje jaloers op Toto. Ze wil ook graag samen met koning Koos knippen. Mag ik ook samen knippen? Jij? Maar Sassa, jij bent toch al heel groot? Ik ben groot, maar niet heel groot. Wat zeg je Toet? Klein is fijn! Oja. Het is fijn om klein te zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428558 174 2033-05-18T03:33:00+00:00 1889 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no knippen schaar klein https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-een-ijstijd-over-het-effect-van-de-draaiing-van-de-aarde-op-ons-klimaat 2024-01-16T15:32:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19003.w613.r16-9.75efda5.webp Hoe ontstaat een ijstijd? | Het effect van de draaiing van de aarde op ons klimaat IJstijden en warmere periodes wisselen elkaar af. We gaan ervan uit dat dat komt doordat de aarde om zijn as draait en tegelijk óók om de zon. De draai die de aarde rond de zon maakt, en waar die een jaar over doet, noemen we de omwenteling van de aarde. Die baan van de aarde rond de zon wordt steeds langer of steeds korter, en dat wisselt ieder 100.000 jaar. Als de baan om de aarde langer wordt, zitten we in een ijstijd. Want als de baan rond de zon langer wordt, staat de aarde verder van de zon en krijgt dus minder warmte. De aarde draait ook rond zijn eigen as, en staat daarbij een beetje schuin. De hoek die de aardas maakt schommelt tussen 22 en 24 graden. En dat wisselt iedere 40.000 jaar. Als de hoek van de aardas klein is, krijgen de hogere breedtegraden minder warmte van de zon en daalt daar de temperatuur. 120.000 jaar geleden draaide de aarde in een lange baan rond de zon en maakte de aardas een kleine hoek. We zaten toen in een extreem koude ijstijd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428559 89 2033-12-08T09:49:00+00:00 61637 2005-11-03T23:59:00+00:00 yes no ijstijd aarde klimaat https://schooltv.nl/video-item/klimaat-vastgelegd-in-ijs-de-zuidpool-onder-de-loep 2024-01-04T10:45:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19005.w613.r16-9.2933aaf.webp Klimaat vastgelegd in ijs | De Zuidpool onder de loep Dit is het Nationaal Instituut voor Poolonderzoek in Tokio. Hier worden blokken ijs bewaard uit de top van de berg Fuji, op Antarctica. Het ijs van Antarctica bestaat uit vele lagen opgestapelde sneeuw. De oudste laag dateert al van 320.000 jaar geleden. De uitgeboorde ijsblokken kunnen ons veel vertellen over de veranderingen van het klimaat op aarde. Het ijs wordt gesmolten en het water wordt vervolgens onderzocht op zuurstofatomen. In het water blijkt soms het zuurstof 16 atoom te zitten, en soms het zuurstof 18 atoom, dat zwaarder is. Het zwaardere water met het zuurstof 18 atoom verandert moeilijker in sneeuw en ijs als het koud is. Het blijkt dat hoe lager de temperatuur is, hoe minder zuurstof 18 atomen er in ijs zitten. Door onderzoek naar zuurstofatomen in verschillende lagen van het ijs, kwamen allerlei temperatuurschommelingen aan het licht. Ze ontdekten dat er drie ijstijden zijn geweest, hier aangegeven met de blauwe gebieden. Tijdens die ijstijden was het wel 10 graden kouder dan gemiddeld! Nu zitten we juist in een wárme periode, die 10.000 jaar geleden begon. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428560 89 2033-12-08T10:17:00+00:00 9204 2005-11-03T23:59:00+00:00 yes no ijstijd zuidpool onderzoek https://schooltv.nl/video-item/algen-op-antarctica-een-plant-die-leeft-van-ijs 2024-01-04T10:45:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19007.w613.r16-9.b4242f6.webp Algen op Antarctica | Een plant die leeft van ijs Er is een plant die groeit in het ijs van de Zuidelijke IJszee. Hier zie je er een aantal, die bruine slierten aan de onderkant van het ijs. Het zijn algen. Om snel te kunnen groeien nemen algen stikstof en fosfor op, uit het ijs. In de zomer groeien de algen hard door de zon, en vallen dan naar beneden op de zeebodem. De algen worden gegeten door kleine zeedieren, zoals kril. Algen vormen de basis van het ecosysteem van de Zuidelijke IJszee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428561 56 2033-12-08T11:09:00+00:00 10990 2005-11-03T23:59:00+00:00 yes no alg plant zuidpool zee ijs https://schooltv.nl/video-item/de-bodem-van-de-zuidelijke-ijszee-je-kijkt-je-ogen-uit 2024-01-04T10:45:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19009.w613.r16-9.e5cbe2a.webp De bodem van de Zuidelijke IJszee | Je kijkt je ogen uit Hoe zou de Zuidelijke IJszee eruit zien ónder het ijs? Als onder het ijs duikt, ontdek je dat de zeebodem een schatkamer is vol planten en dieren. Het dier dat aan deze steen vast zit is een spons, en is meer dan een meter breed. Er leven zo'n 300 soorten sponzen in de Zuidelijke IJszee. Dit is zeeslak van meer dan 30 cm lang. Deze weekdieren komen alleen voor in de Zuidelijke IJszee. Dít is een enorme zeester. Sommige dieren in de Zuidelijke IJszee groeien maar langzaam en leven daardoor heel lang. Vergeleken met het land op de Zuidpool, vol rotsen en ijs, is de zee er heel erg kleurrijk. Alhoewel het water maar 2 graden warm is, voelen veel planten en dieren zich hier heerlijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428562 102 2033-12-08T10:59:00+00:00 18416 2005-11-03T23:59:00+00:00 yes no zuidpool duiken ijs zee https://schooltv.nl/video-item/samen-sta-je-sterk-vrouwen-helpen-elkaar 2024-01-04T10:45:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19011.w613.r16-9.078e107.webp Samen sta je sterk | Vrouwen helpen elkaar Kenia is een land in Oost-Afrika. Het is veertien maal zo groot als Nederland. En er wonen 31 miljoen mensen. Het grootste deel van de Keniaanse bevolking woont op het platteland. De mensen leven van visserij, akkerbouw of veeteelt. Op kleine stukjes land verbouwen ze gewassen voor eigen gebruik, zoals: maïs, bonen en wat groenten. Het gaat op een manier die al eeuwenoud is, zonder machines. De vrouwen doen het meeste werk. Ze proberen genoeg voedsel te verbouwen om hun gezin het hele jaar te kunnen voeden. Maar vaak lukt dat niet, omdat de opbrengsten zo laag zijn. Steeds meer Keniaanse vrouwen verenigen zich daarom in vrouwengroepen zoals deze. Het doel van zo'n groep is de situatie van de vrouwen en hun families te verbeteren. Leden van de groep verbouwen samen fruit en groenten, en verdelen dan de oogst. Ze hebben ook kippen die voor eieren zorgen. En soms - als ze aan een koe kunnen komen - beginnen ze een veestapel. Deze groep heeft óók bijenkasten op het landje. De honing, groenten, fruit en eieren die de vrouwen niet nodig hebben voor hun eigen familie, verkopen ze op de markt. Het geld dat dat oplevert gaat naar een spaarrekening. Ook mannen mogen lid worden van een vrouwengroep, op voorwaarde dat ze meewerken op het land. Samen verdienen ze zoveel dat er zelfs geld overblijft om weeskinderen te helpen, en oude mensen. Vrouwengroepen als deze zijn een groot succes. Het levert de vrouwen een eigen inkomen op en daardoor groeit hun zelfvertrouwen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428563 133 2033-05-18T03:33:00+00:00 12425 2005-10-31T23:59:00+00:00 yes no ontwikkelingsland landbouw Kenia https://schooltv.nl/video-item/naar-school-in-kenia-meisjes-hebben-het-lastig 2024-01-04T10:45:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19013.w613.r16-9.128e81d.webp Naar school in Kenia | Meisjes hebben het lastig Kenia is een land in Oost-Afrika. Nairobi is de hoofdstad. Kenia is één van de armste landen op aarde. De mensen hebben lange werkdagen en verdienen heel weinig. Meestal niet meer dan 1 euro per dag. Geld om bijvoorbeeld naar de dokter te gaan of medicijnen te kopen is er vaak niet. In Kenia kan ieder kind naar de basisschool. Onderwijs is er gratis. De ouders moeten alleen wél de schooluniformen, pennen en schriften voor hun kinderen kopen. Maar ouders kunnen die kosten vaak niet betalen en moeten hun kinderen van school halen. Te beginnen met hun dochters. Meisjes trouwen toch snel, denken ze, en krijgen dan vast meteen kinderen. Het is jammer dat veel ouders zo denken, want als meisjes wél naar school gaan, sturen ze hun eigen kinderen later ook naar school. Je kan goed zien dat er in deze klas veel meer jongens dan meisjes zitten. Dat komt omdat veel meisjes van school zijn gegaan toen ze moeder werden en op het kind moesten passen. Maar ook omdat veel scholen geen jonge moeders in de klas willen hebben. Gelukkig zijn er in Kenia ook scholen waar ze jonge moeders wél toelaten. De leraren hier vinden dat eerlijker, omdat jonge vaders tenslotte óók gewoon naar school mogen. Deze scholen willen gelijke kansen voor jongens én meisjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428564 103 2033-05-18T03:33:00+00:00 28708 2005-10-31T23:59:00+00:00 yes no Afrika onderwijs Kenia https://schooltv.nl/video-item/malaria-en-geen-medicijnen-een-groot-probleem 2024-01-04T10:45:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19015.w613.r16-9.2ae346f.webp Malaria en geen medicijnen | Een groot probleem Kenia is een land in Oost-Afrika. Nairobi is de hoofdstad. Veel mensen op het platteland van Kenia wonen bij het water. Ze moeten wel, want thuis hebben ze geen kraan. Maar de malariamug leeft ook bij het water. En als je hier iedere dag bent om water te halen, om jezelf of je kleren te wassen, is de kans groot dat je door een mug gestoken wordt en zo besmet raakt met malaria. Ieder jaar sterven meer dan 1 miljoen mensen aan malaria. Het grootste deel daarvan zijn kinderen. Is er dan niets tegen de ziekte te doen? Jawel, je kunt medicijnen krijgen. Of 's nachts onder een klamboe slapen, zodat de mug je niet steekt als je slaapt. En toch gaan er heel veel mensen aan de ziekte dood. Dat komt omdat het heel moeilijk is om aan medicijnen te komen. Op het platteland van Kenia zijn maar heel weinig dokters en apotheken. Je kan dus niet zomaar even bij de dokter langs om medicijnen te halen. Om dat probleem op te lossen komen er steeds meer dokterspraktijken waar je gratis geholpen wordt. De meeste kinderen die hier op spreekuur komen bij dokter Janet hebben malaria. Ook komen er in steeds meer dorpen een apotheek. Hier kun je medicijnen kopen tegen een lage prijs. Bovendien volgen de apothekers een opleiding, zodat ze ook eenvoudige dokterstaken kunnen doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428565 118 2033-05-18T03:33:00+00:00 7378 2005-10-31T23:59:00+00:00 yes no malaria Kenia medicijn https://schooltv.nl/video-item/naar-school-in-kenia-ver-lopen-en-volle-klassen 2024-01-04T10:45:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19017.w613.r16-9.2251cd7.webp Naar school in Kenia | Ver lopen en volle klassen Dit is Kenia, een land in Oost-Afrika. Nairobi is de hoofdstad. Vroeger was Kenia een Engelse kolonie. Daardoor spreken de meeste mensen er Engels. Maar ze spreken ook Swahili, een Afrikaanse taal. Net als in Engeland dragen de kinderen in Kenia een uniform als ze naar school gaan. Tot voor kort gingen veel kinderen niet naar school. Dat was omdat hun ouders het schoolgeld niet konden betalen of omdat ze al vroeg moesten helpen in de huishouding of op het land. Maar nu is de basisschool gratis en komen er ineens veel meer kinderen naar school. Normaal gesproken zaten er 40 kinderen in een klas. Nu zijn dat er wel 70 of 80 en soms wel honderd. Voor de middelbare school moet nog wél betaald worden. En voor arme boerenfamilies is dat geld vaak niet op te brengen. Zeker niet als je een hele grote familie hebt. De meeste mensen op het platteland van Kenia zijn arm. Bijna niemand heeft geld voor een auto of voor de bus. Daarom loopt of fietst bijna iedereen. Deze jongen loopt iedere dag anderhalf uur om bij school te komen. En aan het einde van de middag ook weer anderhalf uur terug naar huis. Everlyne hoeft níet elke dag zo'n eind te lopen. Omdat haar ouders té ver weg wonen, woont zij op het terrein van de school. De school heeft een slaapzaal die ze deelt met 11 andere meisjes. Maar ze slaapt er niet alleen, het is tegelijkertijd de keuken en de eetzaal. Na het eten even relaxen. Of in een rustig lokaal je huiswerk maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428566 160 2033-05-18T03:33:00+00:00 51942 2005-10-31T23:59:00+00:00 yes no school ontwikkelingsland Kenia https://schooltv.nl/video-item/werken-op-een-katoenplantage-van-plant-naar-kledingfabriek 2024-01-16T15:43:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19019.w613.r16-9.b0a0a02.webp Werken op een katoenplantage | Van plant naar kledingfabriek Peru ligt aan de westkust van Zuid-Amerika. De hoofdstad is Lima. In Peru wordt veel katoen verbouwd. Dit zijn Inez en Julio Cartagena en hun kinderen. Ze hebben een katoenboerderij in Peru. Het is vroeg opstaan bij de familie Cartagena. Eerst ontbijten en dan direct aan het werk. Het is oogsttijd. Samen met zijn plukkers haalt Julio de katoen van de velden. Nadat de katoen verzameld is, halen de plukkers eerst de blaadjes eruit die per ongeluk zijn meegekomen. Dan wordt de katoen bij elkaar gebonden. En gewogen. Sjouwen met 60 of 80 kilo op je nek, doe dat maar eens na! Eenmaal bij de fabriek wordt de katoen uitgeladen en nog een keer nagekeken. Een machine haalt de zaden uit de katoen. Die zaden worden later weer gebruikt voor het kweken van nieuwe katoenplanten. De katoen wordt in grote balen geperst. En dan naar de kledingfabrieken gebracht. De mensen van de kledingfabriek gebruiken de katoen om er kleding van te maken. Waarschijnlijk heb je zelf ook wel iets aan van katoen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428567 128 2033-05-18T03:33:00+00:00 73044 2005-10-31T23:59:00+00:00 yes no plantage katoen Peru https://schooltv.nl/video-item/geen-leven-zonder-water-het-leven-in-niger-begint-bij-de-rivier 2024-01-16T15:19:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19021.w613.r16-9.07b901f.webp Geen leven zonder water | Het leven in Niger begint bij de rivier Dit is Niger, een land in West-Afrika. Het ligt voor een groot deel in de Sahara, de grootste woestijn op aarde. In het zuidwesten van Niger stroomt de rivier de Niger, de rivier waar het land zijn naam aan te danken heeft. Het is de enige rivier in het land die het hele jaar voldoende water geeft. Het is dus niet zo gek dat de hoofdstad Niamey aan de rivier ligt.Voor de ongeveer 700.000 inwoners van Niamey is het water van de Niger van levensbelang. Overal in de stad zijn waterverkopers. Omdat de mensen thuis vaak geen kraan hebben, gaan ze naar de rivier toe. Om zichzelf of hun kleren te wassen. De mensen in Niger eten veel rijst. En rijst groeit alleen goed als er voldoende water is. Daarom wordt rijst bij de rivier verbouwd. Met deze machine wordt water uit de rivier gepompt om de enorme rijstvelden te kunnen bevloeien. De boeren gebruiken de rivier om de gewassen op hun akkers water te geven. Maar je kunt er natuurlijk ook de afwas in doen. Of er een frisse duik in nemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428568 236 2033-05-18T03:33:00+00:00 26073 2005-10-31T23:59:00+00:00 yes no Niger Afrika rivier water leven ontwikkelingsland woestijn https://schooltv.nl/video-item/fair-trade-europeanen-kopen-bananen-van-kleine-boeren-uit-peru 2024-01-15T17:44:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19023.w613.r16-9.b0b80d3.webp Fair Trade | Europeanen kopen bananen van kleine boeren uit Peru Peru ligt aan de westkust van Zuid-Amerika. Het land is 35 keer zo groot als Nederland en het heeft 26 miljoen inwoners. De hoofdstad is Lima. Zo'n 500 jaar geleden veroverden de Spanjaarden Peru. Peru werd een kolonie van Spanje. Dat kun je nog goed zien aan de inwoners. Er wonen Indianen, de oorspronkelijke bewoners van Peru, maar ook Spanjaarden en een mix van beiden. De Spanjaarden hebben een belangrijke rol gespeeld in Peru. Ook in de landbouw. Heel vroeger hadden de boeren allemaal een eigen stukje grond. Maar de Spanjaarden namen de grond van de boeren af en maakten hier grote plantages van. De boeren werden gedwongen op deze plantages te werken maar verdienden bijna niets. De Spanjaarden verkochten de producten aan Europa, en staken het geld in hun eigen zak. Niet eerlijk dus. 150 jaar geleden werd Peru onafhankelijk van Spanje, maar jammer genoeg veranderde er voor de boeren maar weinig. Ze verdienen nog steeds heel erg weinig. Dit is Faustino Vilchez. Samen met zijn vrouw Mariella en zijn drie kinderen heeft hij een kleine bananenplantage. De bananen van Faustino en andere kleine boeren waren vroeger niet bij ons te koop. Alleen de bananen van hele gróte plantages lagen bij ons in de winkel. De enige plek waar Faustino zijn bananen kon verkopen, was op de plaatselijke markt in Peru. En omdat daar al heel veel andere bananen te koop lagen, kreeg hij er niet veel geld voor. Faustino was arm en kon zijn gezin niet geven wat ze nodig hadden. Schoolboeken bijvoorbeeld. Of medicijnen. Maar gelukkig: er is iets veranderd. Nu werkt Faustino voor een bedrijf dat hem wél goed betaalt voor zijn bananen. Ze zijn nu wél bij ons te koop. Hij werkt voor een bedrijf dat eerlijk handel drijft. In het Engels heet dat Fair Trade. Deze eerlijke handel heeft succes. In sommige supermarkten kopen mensen alleen nog maar Fair Trade-bananen. Dat doen ze om de kleine bananenboeren te helpen. Als jij een Fair Trade-banaan koopt, bedenkt dan maar dat die wel eens geplukt zou kunnen zijn door Faustino en zijn familie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428569 165 2033-05-18T03:33:00+00:00 48208 2005-10-31T23:59:00+00:00 yes no fair trade handel armoede https://schooltv.nl/video-item/een-biologische-katoenplantage-in-peru-katoen-voor-kleding-zonder-gif 2024-01-04T10:45:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19025.w613.r16-9.2bceaf3.webp Een biologische katoenplantage in Peru | Katoen voor kleding zónder gif Peru ligt aan de westkust van Zuid-Amerika. De hoofdstad is Lima. In Peru wordt veel katoen verbouwd. Dit zijn Inez en Julio Cartagena en hun kinderen. Ze hebben een katoenboerderij in Peru. Het is oogsttijd. Julio en zijn helpers proberen vandaag alle katoen van de velden te plukken. Inez haalt op een ander veld de uitgebloeide bloemen weg. Alle katoen die je hier ziet, wordt op een biologische manier verbouwd. Dat wil zeggen dat Inez en Julio geen kunstmest gebruiken en ook geen gif. Vroeger was dat wel anders. In 98 procent van de katoenteelt over de hele wereld, wordt kunstmest en gif gebruikt. Het gif moet de schadelijke insecten op de katoenplanten doden. Maar jammer genoeg doodt het ook de vogels die de insecten eten. Bovendien komt het gif ook in de grond en in het drinkwater terecht. Voor de mensen die met katoen werken kan dat echt dodelijk zijn. Ieder jaar sterven er 20.000 mensen door het gebruik van landbouwgif. Gelukkig zijn er ook mensen zoals Julio en Inez, die katoen verbouwen zonder gif, op een biologische manier. Zij verkopen die katoen aan fabrieken die er kleding van maken. Die kleding van biologische katoen kun je ook in Nederland kopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_428571 112 2033-05-18T03:33:00+00:00 33123 2005-10-31T23:59:00+00:00 yes no gif Peru plantage katoen kleding