https://schooltv.nl/video-item/biologie-examen-populatie-en-ecosysteemniveau-vwo-examenvideos-bij-biologie-over-het-leven-op-populatie-en-ecosysteemniveau-met-onder-andere 2026-04-13T14:15:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39417.w613.r16-9.b0f3e70.webp Biologie examen: populatie- en ecosysteemniveau | Vwo examenvideo's bij biologie over het leven op populatie- en ecosysteemniveau, met onder andere ecosysteem, stikstofkringloop, koolstofkringloop en evolutie. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 7 2026-04-13T14:09:00+00:00 yes no examen biologie evolutie ecosysteem https://schooltv.nl/video-item/oorlog-stories-dit-nooit-meer-afl-4-seizoen-3 2026-04-14T09:00:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49173.w613.r16-9.aa12d96.webp Oorlog-stories | Dit nooit meer (afl. 4 seizoen 3) Met de laatste code in handen waagt Adriaan zich aan een riskante tocht. Maar net als het lukt, slaat het noodlot toe. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1371202 731.455 2033-01-28T09:28:00+00:00 645 2026-04-14T06:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/oorlog-stories-achtervolgd-door-de-duitsers-afl-1-seizoen-3 2026-04-14T08:56:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49172.w613.r16-9.cc1f9a2.webp Oorlog-stories | Achtervolgd door de Duitsers (afl. 3 seizoen 3) Adriaan en Els worden opgejaagd door de Duitsers. Adriaan vlucht naar de verlaten boerderij en ontdekt dat er nog meer op het spel staat en waarom niemand hiervan mag weten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1371201 750.496 2033-01-27T23:00:00+00:00 420 2026-04-13T07:40:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/oorlog-stories-geheime-codes-van-mijn-vader-afl-2-seizoen-3 2026-04-14T08:55:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49171.w613.r16-9.f72e0c2.webp Oorlog-stories | Geheime codes van mijn vader (Afl. 2 seizoen 3) Adriaan probeert de codes te ontcijferen en komt steeds dichter bij de waarheid over zijn vader. Hoe gevaarlijk is wat hij ontdekt? En kan hij dit geheim voor zich houden? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1371200 818.96 2033-01-27T08:24:00+00:00 500 2026-04-13T07:38:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-stamcellen-een-stamcel-is-een-nog-niet-gespecialiseerde-basiscel 2026-05-28T13:27:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49174.w613.r16-9.4abae20.webp Wat zijn stamcellen? | Een stamcel is een nog niet gespecialiseerde basiscel Ons lichaam bestaat uit 50 biljoen cellen. En al die cellen hebben een specialisatie. Dat kun je zo zien: Je spiercellen zorgen ervoor dat je kan bewegen, je zenuwcellen vervoeren informatie van A naar B en je hartcellen zorgen ervoor dat je bloed wordt rondgepompt. Al die miljarden cellen in ons lijf komen voort uit oercellen. Ofwel: stamcellen. Een stamcel is een ongespecialiseerde basiscel. En die kan twee dingen zichzelf vernieuwen en uitgroeien tot een gespecialiseerde cel. Bijvoorbeeld: een levercel, een bloedcel of een huidcel. Een stamcel kan dus veel en dat maakt ze zo interessant. Grofweg kun je twee type stamcellen onderscheiden: embryonale en volwassen stamcellen. En die embryonale stamcellen komen uitsluitend uit maximaal vier dagen oude embryo's. Zo kort na de bevruchting heeft een embryo nog geen hartslag en geen geslacht, en is het een klein klompje cellen. De stamcellen in embryo's zijn totipotent. Ze kunnen nog alles worden. Het ultieme voorbeeld hiervan is een bevruchte eicel, want daar kan een heel mens uit groeien. Wetenschappers halen embryonale stamcellen uit restembryo's, die overblijven na ivf-trajecten en anders worden weggegooid. Het tweede type stamcel is een volwassen weefsel-stamcel. Bijna elk orgaan in je lichaam heeft zijn eigen type stamcel. Die kunnen niet meer álles worden maar ze zijn wel extreem belangrijk bij het vernieuwen en herstellen van je lijf. Snij je bijvoorbeeld in je vinger, dan zorgen je stamcellen ervoor dat er nieuwe huidcellen worden aangemaakt. En sommige van dit soort stamcellen zijn constant actief. Bloedcellen bijvoorbeeld, die worden voortdurend gemaakt uit stamcellen in je beenmerg. Die stamcellen zijn dus van levensbelang. Ze zorgen voor de vernieuwing en herstel van onze weefsels, organen en cellen. Werkt het niet goed? Doen die cellen niet wat ze moeten doen? Dan word je ziek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20335169 124.757 86 2021-05-26T22:00:00+00:00 yes no stamcel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-verzilting 2026-04-14T08:45:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49176.w613.r16-9.3bb0be3.webp Het Klokhuis | Verzilting We wonen in een land aan zee, vol zout water. Maar draai je thuis de kraan open, dan stroomt er gewoon zoet drinkwater uit. Hoe kan dat? Pascal zoekt uit wat er onder onze voeten gebeurt. Met boringen, proefjes en een helikopter die de bodem scant, zie je waar het goed gaat maar ook waar verzilting dreigt. Want rukt het zoute water op, dan kan dat gevolgen hebben voor boeren, natuur en ons drinkwater. In het Ruimteschip ontstaat een zoektocht naar de lekkerste dropjes van het heelal. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362706 892.375 358 2026-04-21T17:05:00+00:00 yes no drinkwater zout https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-accordeon 2026-04-29T16:57:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49223.w613.r16-9.a09b830.webp Het Klokhuis | Accordeon Een instrument dat klinkt alsof het ademt, met knoppen en soms toetsen, en er komt de mooiste muziek uit: het accordeon. Serah ontmoet Rik Cornelissen, één van de beste accordeonisten van ons land. Hij laat horen dat je echt allerlei soorten muziek kunt spelen op het instrument. En hij geeft les aan een groepje enthousiaste leerlingen. Er komt een schilderij tot leven met een heel getalenteerde accordeonist. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362719 925 189 2026-04-29T17:05:00+00:00 yes no accordeon muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-korfbal-sport 2026-05-11T08:30:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49298.w613.r16-9.15fbd74.webp Het Klokhuis | Korfbal Korfbal is de enige sport waar jongens en meisjes samen in één team spelen. Het is een supersnelle, slimme en tactische sport. En Nederland is al jaren de beste van de wereld. Pascal traint mee met het Nederlandse korfbalteam. Varkentje Rund doet aan de moeilijkste variant van korfbal ter wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362699 884.56 454 2026-05-08T17:05:00+00:00 yes no balsport https://schooltv.nl/video-item/focus-in-de-klas-artemis-ii-hoe-gevaarlijk-is-ruimtereizen 2026-04-14T17:30:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49178.w613.r16-9.40f7b70.webp Focus in de klas | Artemis II: hoe gevaarlijk is ruimtereizen? Na tien dagen in de ruimte en een rondje om de maan keren de astronauten van Artemis II terug naar aarde. Maar voor ze weer veilig op de aarde zijn, wacht het spannendste moment van de reis: de landing. Hoe gevaarlijk is die terugkeer? En wat doet die reis met een mens? De landing is het moment waarop alles samenkomt en waar technische problemen mogelijk grote gevolgen hebben. Met enorme snelheid schieten ze de atmosfeer binnen. De terugkeer in de dampkring van de aarde is voor mij het spannendste moment. Dan komen ze met 40.000 kilometer per uur de dampkring in. De capsule wordt afgeremd door de atmosfeer van de aarde. Daardoor stuitert hij als het ware over de bovenste luchtlagen. Als de deeltjes ioniseren, krijg je allerlei vlammende plasma en daar dan krijg je temperaturen van een paar duizend graden op het hitteschild. In 2003 ging het mis bij de landing van Spaceshuttle Columbia. Iets na 9 uur plaatselijke tijd in Texas valt het ruimteschip op ruim zestig kilometer hoogte uit elkaar. De zeven astronauten hebben dan geen schijn van kans en zijn waarschijnlijk op slag dood. Achteraf bleek dit te komen door problemen met het hitteschild. Er waren beschadigingen aan de voorkant van de vleugels en daardoor kwam die gloeiend hete lucht eigenlijk naar binnen. En toen spatte de hele Columbia spaceshuttle uit elkaar. De spanning over die landing is dus niet onterecht. Ruimtevaart met mensen, dat is niet appeltje-eitje. Tijdens de landing zijn de omstandigheden voor het menselijk lichaam extreem. Door het remmen wordt de raket namelijk heet. Heel heet. Het wordt 2000 graden. Die raampjes zitten vlak naast je. Je ziet het roze, rood oranje vonken. Vlammen schieten langs de ramen. Je wordt vervolgens in je stoel geperst, alsof er iemand bovenop je borst zit, terwijl dat niet meer gewend bent. En dan ben je er nog niet, want om nog meer af te remmen worden er ook elf parachutes ingezet. Je wordt ook heel duizelig. Dat geeft een enorme klap. Echt zo van who, een onaangenaam gevoel. Maar op zich een goed teken, want dat betekent dat de parachute uit is. Pas dan zijn de astronauten echt veilig. Al vallen ze daarna nog wel met een flinke klap in zee. Maar er spelen niet alleen risico's bij de terugkeer naar Aarde. De risico's worden nog veel groter bij toekomstige missies als astronauten gaan landen en dus veel langer zo ver de ruimte in gaan. Dit blijkt uit een recent rapport van de inspectie van NASA. Er zitten dus nog gaten in de NASA-test wat er gebeurt als er echt iets misgaat. Onderzoekers twijfelen of astronauten als ze langer en verder de ruimte in gaan het dan wel overleven. Dus als er straks iets fout gaat op die maan kunnen ze niet gered worden. NASA gebruikt Artemis II ook om te meten wat deze reis met het menselijk lichaam doet. Voor en na de missie worden hun lichamen vergeleken. De astronauten worden tijdens deze missie namelijk aan meer straling blootgesteld dan astronauten die naar het ISS reizen. In het ISS worden de astronauten nog net beschermd door het magnetisch veld van de aarde. Maar op een reis naar de maan heb je dat niet meer. En ze gaan dus stralingsniveaus krijgen die hoger zijn dan wij hier op aarde kennen. Het binnenkrijgen van veel straling in korte tijd kan grote schade aan het lichaam veroorzaken. Als je het in een hele korte tijd hele hoge hoeveelheden straling ontvangt dan kan je er in eerste instantie heel misselijk en ziek van worden. Je ziet ook vaak dat mensen gaan overgeven. En daar blijft het niet bij. Het lichaam kan helemaal ontregeld raken. Organen kunnen stoppen met goed functioneren, dus dan kun je bloedingen krijgen. Je immuunsysteem werkt niet meer goed. Je krijgt eigenlijk hele heftige bloedarmoede. Zo erg dat je daaraan kan komen te overlijden zelfs. Dit zijn extreme gevallen, maar precies daarom wil NASA dit nu meten. Ook bij toekomstige maanlandingen is straling een groot probleem. De maan heeft namelijk geen atmosfeer die astronauten beschermt tegen straling. En straling is niet het enige gevaar. Er komen nog meer problemen kijken bij een ruimtemissie. Ook gewichtloosheid heeft grote gevolgen voor het lichaam. Als je de ruimte bent, moet je je voorstellen dat je hier zweeft. Het is net alsof je hele dag op de bank ligt of zo. Je wordt niet sterker. Dus astronauten worden heel slap. Spieren en botten worden snel zwakker. We moeten elke dag 2 uur per dag moeten we sporten om fit te blijven. Maar er is ook nog veel dat we niet begrijpen over de gevolgen van ruimtereizen. Tijdens eerdere missies bleek dat sommige virussen, zoals het virus dat gordelroos veroorzaakt, opnieuw actief kunnen worden in de ruimte. Om dat beter te kunnen begrijpen neemt NASA tijdens de Artemis II zelf speekselmonsters af. En dan is er nog iets dat vaak wordt onderschat. De capsule waar de astronauten in zitten is best klein. Negen kubieke meter om precies te zijn. Dat is ongeveer zo groot als een kleine camper en daarin zitten die vier astronauten dus tien dagen lang op elkaars lip. Maar hoe ga je om met isolatie en het gebrek aan privacy? In zo'n kleine ruimte kan je elkaar niet ontlopen. Ruimtebioloog Angelo Vermeulen deed ooit zelf mee aan een isolatie-experiment op Hawaii. Dat kun je vergelijken met een ruimtereis. Ik heb in Hawaii in een klein habitat in een kleine ruimtebasis geleefd, een koepel met een diameter van ongeveer elf meter. Samen met vijf andere wetenschappers en ingenieurs. En ik was aangesteld als commandant. Als ik voelde dat de groep wat uit elkaar begon te vallen dan begon ik eraan te werken om de groep terug bij elkaar te brengen. In isolatie gaan mensen zich anders gedragen. Alles wordt groter als je lange tijd zo dicht op elkaar in zo'n kleine ruimte zit. Dit speelt ook mee tijdens deze missie. Daarom hebben de astronauten uitgebreid getraind om te zorgen dat ze goed op elkaar ingespeeld zijn. Er gebeuren altijd onverwachte dingen op ruimtemissies en dan moet je meteen als groep goed kunnen samenwerken, ook als je ruzie hebt. Daarom wordt bij het samenstellen van de bemanning gekeken of de groep bij elkaar past en ze een sterk team vormen. Kortom, een ruimtereis is niet alleen een technisch avontuur, maar ook een zware belasting voor lichaam en geest. De landing is het slotstuk, maar als dit goed is gegaan en de astronauten weer veilig met beide benen op de grond staan, zullen ze de reis nog lang met zich meedragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20335626 412.16 282 2026-04-14T17:35:00+00:00 yes no astronaut ruimte ruimtevaart maan https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-de-tweede-wereldoorlog-in-de-klas-de-ontmenselijking-van-joden 2026-04-16T07:23:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49181.w613.r16-9.8fca9a0.webp Het verhaal van de Tweede Wereldoorlog in de klas | De ontmenselijking van Joden In het vroege voorjaar van 1941 toont het Duitse naziregime ook in Nederland zijn ware gezicht. Zondebokpolitiek drijft de samenleving uit elkaar. Dit is het verhaal over ons land in de greep van oorlog en onderdrukking. Over mensen zoals jij en ik, die hun vrijheid verliezen. Een verhaal over handelen in onmogelijke situaties over wegkijken, betrokkenheid en over het maken van keuzes, die zowel het beste als het slechtste in ons naar boven halen. Dit is het verhaal van Nederland in oorlogstijd. Voordat ons land bezet werd, maakten Joden als vanzelfsprekend deel uit van de Nederlandse samenleving. Volledig onderdeel van de maatschappij en de vele Nederlandse tradities. De Joodse gemeenschap is zichtbaar en actief in de Nederlandse politiek, cultuur en wetenschap. En kent ook veel ondernemers. De bezetting is voor iedereen een verontrustende tijd.Maar vooral Joden die door de nazi's als Untermenschen worden beschouwd maken zich zorgen. Om de rust te bewaren heeft de bezetter direct na de inval aangegeven dat de Joden zich hier in Nederland geen zorgen hoeven te maken. Maar achter de schermen zijn de nazi's wel degelijk bezig met een plan om de Joden ook in Nederland langzaam maar zeker uit de samenleving te verwijderen. Toen de Joden net begonnen te geloven dat het mee zou kunnen vallen, begonnen de nazi's het ze sluipenderwijs stap voor stap moeilijk te maken. Alle Nederlandse ambtenaren moesten aangeven of ze wel of niet Joods waren in de zogenaamde Arierverklaring. Enkele maanden later werden alle Joodse ambtenaren ontslagen. Je kunt je natuurlijk heel duidelijk voorstellen dat het moment dat Joden niet langer als ambtenaren of als docenten of als advocaten binnen de rechterlijke macht mogen werken, dat dat een eerste belangrijke stap is in de isolatie van Joden ten opzichte van niet-Joden. De bezetter wil precies weten hoeveel Joodse Nederlanders er zijn. Dus verplichten ze elke Nederlander met Joodse voorouders zich te laten registreren. Wie weigert, riskeert een gevangenisstraf. Het is de taak van de Nederlandse ambtenaren om erop toe te zien dat alle Joden zich melden voor deze registratie. Zonder het Nederlandse ambtenarenapparaat was de vervolging van de Nederlandse Joden nooit zo soepel verlopen als dat die nu verlopen is, bijvoorbeeld. Nederlandse ambtenaren hebben in januari 1941 ervoor gezorgd dat de Nederlandse Joden werden ingeschreven als Jood en dat hun adressen bekend waren. Er is een heel bekend voorbeeld van een stippenkaart waarop allemaal zwarte stippen te zien zijn en iedere stip staat voor tien Joden. En zo kun je heel goed zien in welke buurten de meeste Joden geconcentreerd zijn. Daarnaast wil de bezetter dat alle Nederlanders zich overal direct kunnen identificeren. Daarvoor ontwikkelen Nederlandse ambtenaren een zeer gespecialiseerd document. Een document dat alle Nederlanders vanaf vijftien jaar met ingang van april 1941 bij zich moeten dragen: het persoonsbewijs. Door het gebruik van speciale inkt, lijm, papier en een watermerk was dit persoonsbewijs heel moeilijk te vervalsen. Bij Joodse Nederlanders werd er bovendien een J op vermeld. Zo'n identiteitsbewijs met een J erin, dat is onontkoombaar. Dan is iemands identiteit opeens versmald tot die ene J. Nu de nazi’s binnen een jaar alle Joodse Nederlanders exact in kaart hebben gebracht, hoeveel en waar ze wonen, kunnen ze hun anti-Joodse beleid verder uitvoeren. En de kloof tussen Joodse en niet-Joodse Nederlanders verder vergroten. Het invoeren van elk nieuw verbod of gebod verliep steeds op dezelfde manier. Maatregelen werden bekendgemaakt door een organisatie die was opgericht door de bezetter. En die organisatie, die zat hier aan deze gracht. De Joodse Raad. Deze groep van vooraanstaande Nederlandse Joden moesten de anti-Joodse maatregelen doorgeven aan hun eigen achterban. Om nog enige invloed te kunnen houden bewogen ze vaak mee met de Duitse bevelen en bleven zo gesprekspartner. Vanaf mei 1941 mogen Joden niet meer op het strand, in hotels, parken en in zwembaden komen. En niet veel later wordt het voor Joodse kinderen zelfs verboden om te spelen in de speeltuin. De bewegingsvrijheid van Joden wordt steeds meer ingeperkt. In januari 1942 kwamen in Wannsee, aan de rand van Berlijn vijftien hooggeplaatste nazi's bijeen onder wie Adolf Eichmann en Reinhard Heydrich. Tussen lommerrijke bossen aan een idyllisch meer werkten ze een gruwelijk plan uit. De oplossing van het zoals ze zelf zeiden, ‘Joodse probleem’. De Duitsers die vinden dat er een oplossing moet komen voor het Joodse probleem. Wat de oplossing zal zijn, dat weten ze heel lang helemaal niet. Heel lang gaan ze ervan uit…Die oplossing zal zijn massale immigratie van Joden naar Siberie of naar Madagascar of ver weg in ieder geval. Dan, in het najaar van 49 besluit Hitler op enig moment dat de oplossing tijdens de oorlog moet plaatsvinden en dat die oplossing in essentie eruit bestaat dat alle Joden in Europa zullen worden vermoord. In verhullende taal vastgelegd in de notulen van die dag verborgen ze hun ware bedoelingen.Joden moesten naar Oost-Europa worden geëvacueerd. Daar zou door zwaar werk een groot gedeelte door natuurlijke vermindering uitvallen. De groep die overbleef moest een passende behandeling krijgen. Wat er tijdens die Wannseeconferentie feitelijk gebeurde, was de voorbereiding van een van de grootste massamoorden in de wereldgeschiedenis. Ter voorbereiding op die laatste fase, die achter de schermen al lang is ingezet willen de nazileiders in Nederland een paar maanden na de Wannseeconferentie in een oogopslag kunnen zien wie Joods is. En dus wordt hier de Jodenster ingevoerd. Zelfs in je eigen huis, voor het raam in de tuin of balkon moet de ster zichtbaar zijn voor de buitenwereld. Toen deze maatregel in mei 1942 in Nederland werd ingevoerd, ontstond daar enorme angst. Van, wij zijn nu heel duidelijk zichtbaar als Joden op straat, waar we ook naar toe gaan. En dit zou wel eens het voorportaal van van deportatie kunnen zijn. Dat bewustzijn is er heel sterk. Die angst neemt wel heel erg toe met de invoering van de Jodenster. Je moet je voorstellen dat eigenlijk jouw afkomst en jouw identiteit de hele tijd zichtbaar is voor iedereen. Op het moment dat jij eerst besloot ik ga toch maar door het park lopen, ook al mag ik niet, want ik ben ik ben Joods.Op het moment dat je de Jodenster op hebt, dan kan dat niet meer, want iedereen kan zien dat je daar niet mag komen. Een confronterende maatregel. Die soms ook tot compassie leidt. In de zomer van 1942 kreeg elk bezet land een zogenaamd ‘Jodenquotum’ opgelegd. Zo moest Nederland nog voor het einde van het jaar 15.000 Joden deporteren. Nadat Frankrijk zijn quotum niet haalde, werd het aantal in Nederland opgehoogd naar 40.000 Joden. Het Judenreferaat 4B4 dat hier in Den Haag kantoor hield, coordineerde de deportaties. Te beginnen in Amsterdam. Alle Amsterdamse Joden kregen per post een oproep om zich te melden. Omdat veel Joden daar geen gehoor aan gaven gingen de Duitsers over op een andere tactiek: de razzia. Nederlandse politieagenten moesten de klus klaren. Op 23 april 1943 moeten alle Joden in Nederland hun huizen verlaten en zich melden bij een door de Duitsers aangewezen concentratiekamp bij Vught of Westerbork. De mensen hadden geen idee waar ze terecht zouden komen. Toen ze hier aankwamen op dit open stuk op de hei realiseerden ze zich dat het een gevangenis was met hekken, wachttorens en bewakers. Uiteindelijk draaide Westerbork ook maar om een ding: de trein die elke dinsdag naar Oost-Europa vertrok. Niet alleen Joden, maar ook Roma, Sinti en Jehova's getuigen werden vervolgd en gedeporteerd naar Westerbork. Westerbork bleek slechts een doorgangskamp te zijn naar de vernietigingskampen in Oost-Europa. Als onderduiken op het allerlaatste moment niet doorgaat is het vrijwel onmogelijk om op korte termijn iets anders te vinden. In het oproepbevel staat wat de Joden mee mogen nemen. Bijvoorbeeld een deken, maar geen zware spullen zoals boeken. Joden gaan een onzekere toekomst tegemoet. Er wordt ze verteld dat ze naar werkkampen zullen gaan. De werkelijkheid is dat verreweg de meeste uit Nederland gedeporteerde Joden onmiddellijk bij aankomst worden gedood. Die gaan helemaal niet naar een kamp. Die gaan naar de gaskamers, die worden verbrand. Die zijn een paar uur nadat ze zijn aangekomen zijn ze dood. Dat weet niemand. Dat kunnen de meeste mensen zich helemaal niet voorstellen. Het idee dat je in een concentratiekamp terecht komt en dat daar jouw kinderen en je familie allemaal in de gaskamers worden vermoord. Hoe kan je daar ooit in je hoofd bijkomen? Mensen komen daar gewoon niet op. Wat ook niet zo gek is, want zoiets was nog nooit gebeurd en we vinden het nog steeds heel moeilijk voorstelbaar dat het kon. Het grootste deel van de weggevoerde Joden keert niet terug. Na drie jaar zorgvuldige registratie, isolatie en deportatie van de Joodse gemeenschap wordt Nederland door de Duitsers ‘judenfrei’ verklaard. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20335467 929.706 825 2026-04-15T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog jodenvervolging Holocaust concentratiekamp Hitler https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-roken-en-vapen-niet-verboden-ongezonde-gewoontes-waar-veel-geld-aan-wordt-verdiend 2026-04-20T09:08:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49186.w613.r16-9.673853f.webp Waarom zijn roken en vapen niet verboden? | Ongezonde gewoontes waar veel geld aan wordt verdiend Als je vroeger tv keek dan zou je denken dat roken gezond was! En hij wordt wel honderd jaren oud met de Noordsteensigaret. En het is nu niet meer voor te stellen maar vroeger werd echt overal gerookt. Zelfs in ziekenhuizen, in klaslokalen, in vliegtuigen en treinen en zelfs in cafés en restaurants. Zit je daar lekker van je eten te genieten in de rook! Oh sorry, iets te lang in de oven geweest. Hoe kan het dat roken ooit zo populair en bijna normaal was? Rook de beste sigaret voor uw gezondheid. Komt omdat er vroeger bijna niets bekend was over hoe ongezond het is. Of nou ja, sommigen wisten het wel. De grote tabaksbedrijven. Maar dat hielden ze geheim, want ze verdienden er knetterveel geld aan en wilden sigaretten blijven verkopen. Dus maakten ze met elkaar een geheime afspraak. Het Herenakkoord. We praten niet over of het wel of niet gezond is. En als we er vragen over krijgen, dan zeggen we wij hebben er geen verstand van. Wij verkopen het alleen maar. De tabaksbedrijven bleven gewoon reclame maken met mooie plaatjes, stoere cowboys en succesvolle vrouwen. Ze bedachten steeds weer nieuwe sigaretten en voegden smaakjes en stofjes toe om ze nog verslavender te maken. Er werden zelfs artsen ingehuurd om zogenaamd gezondere sigaretten aan te prijzen. Nou, inmiddels weten we wel beter. Er worden dan ook veel minder sigaretten gekocht dan vroeger, maar nog steeds wordt er door een op de vijf volwassen Nederlanders gerookt of gevapet. Want toen mensen minder sigaretten gingen kopen moesten de tabaksbedrijven iets anders verzinnen. De e-sigaret, die ze een coole naam gaven: de vape. Vanaf het begin waren er al sterke vermoedens dat die slecht zijn voor je gezondheid maar de vapebedrijven wisten zeker dat het gezonder was dan sigaretten. En dat zeiden ze. En zo herhaalde de geschiedenis zich. Ze maakten weer kleurrijke reclames, huurden nu influencers in om de producten op social media te laten zien. Ze voegden honderden smaakjes toe en bouwden zelfs games in die apparaatjes vooral om kinderen te verleiden en mensen verslaafd te maken aan de zogenaamd gezondere vapes. Hoi Jeugdjournaal, ik heb een vraag. Het is allebei ongezond natuurlijk, maar wat is feitelijk minder ongezond? Vapen of roken? Omdat vapen nog niet zo lang bestaat, weten we nog niet wat er met je lichaam gebeurt als je het jarenlang doet. Bij roken weten we dat wel, maar dat het allebei superverslavend is en hartstikke slecht voor je gezondheid, vooral voor kinderen, dat weten artsen zeker. Dus ja, maakt het uit wat minder ongezond is? Je zei het al Loek: het is allebei ongezond natuurlijk. Dus waarom verbieden we het gewoon niet allemaal? Sigaretten en vapes voor iedereen? Dan zijn we er gewoon vanaf. Er zijn een paar belangrijke redenen voor. Allereerst: niet iedereen wil een verbod. Een hoop mensen zeggen: we leven in een vrij land. Als je sigaretten en vapes gaat verbieden, dan moet je andere ongezonde dingen ook verbieden. En de tabaksbedrijven hebben veel macht. Ze hebben de allerbeste advocaten om rechtszaken te winnen en bedenken telkens nieuwe producten en trucjes om maar te kunnen blijven verkopen. En er wordt extreem veel geld mee verdiend door de tabaksbedrijven en de verkopers. Dat is logisch, maar zelfs de regering verdient eraan. Een paar miljard per jaar, want voor elk pakje sigaretten moet er belasting en extra geld worden betaald. Volgens de minister die erover gaat, is dat vooral om sigaretten zo duur te maken dat mensen het minder willen kopen. Ja, want jij hebt net het ministerie gebeld Eline. Ja klopt, en zij zeggen: de allerbelangrijkste reden dat we het niet verbieden is omdat Nederland dat niet zelf kan doen. Europa gaat erover. Het enige wat Nederland kan doen is strenge regels invoeren zoals smaakjes verbieden. En dat hebben ze gedaan. Ja, en die enge plaatjes en waarschuwingen op de verpakkingen. En je kunt bijvoorbeeld sigaretten en vapes op steeds minder plekken kopen. Nou ja, verbieden, dat gaat dus niet zomaar. Niet iedereen vindt het een goed idee. De machtige tabaksbedrijven blijven hun best doen om hun producten te verkopen en er wordt dus superveel geld aan verdiend. Het zal dus nog wel even duren voordat die sigaretten en vapes in rook opgaan. Over roken gesproken, waar komt dit opeens vandaan? Oeps, iets te lang gedoucht, sorry! Is hier een douche? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20336545 325.12 246 2026-04-20T09:06:00+00:00 yes no roken vapen verslaving accijns https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-de-tweede-wereldoorlog-in-de-klas-verzet-in-nederland 2026-04-23T07:35:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49198.w613.r16-9.9337128.webp Het verhaal van de Tweede Wereldoorlog in de klas | Verzet in Nederland Het is 1943. Het verzet neemt toe. En dat wordt door de nazi's niet bepaald onbeantwoord gelaten. Het wordt meer en meer een zaak van leven of dood. Dit is het verhaal over ons land in de greep van oorlog en onderdrukking. Over mensen zoals jij en ik die hun vrijheid verliezen. Een verhaal over handelen in onmogelijke situaties over wegkijken, betrokkenheid en over het maken van keuzes die zowel het beste als het slechtste in ons naar boven halen. Dit is het verhaal van Nederland in oorlogstijd. De meeste Nederlanders waren tegen de bezetter, maar hielden zich gedeisd en proberen zo goed en zo kwaad als het kon door te gaan met hun leven. Sommige Nederlanders kozen ervoor om de Duitsers actief te steunen uit overtuiging of op opportunisme. Er waren ook Nederlanders die opstonden tegen de bezetter. Zij kwamen in verzet. Maar wat je ook deed, groot of klein, zonder risico was het nooit. Er was een specifieke groep die zich van nature sneller uitsprak. Maatschappelijke betrokkenheid jeugdige overmoed, een hang naar avontuur. Studenten waren duidelijk minder terughoudend in hun kritiek op het naziregime. Ze hadden vaak geen gezin of grote financiële verantwoordelijkheden en daardoor minder te verliezen. Hogescholen en universiteiten werden al gauw een broeinest van anti-Duitse stemming. Tijdens de bezettingsjaren volgen ook studenten uit Nederlands-Indië, Suriname en de Antillen hier in Nederland onderwijs. Zoals Boy Ecury, geboren op Aruba. Door het uitbreken van de oorlog kunnen deze studenten uit de koloniën niet terug naar huis. Zij belanden in een oorlog die niet voelt als hun oorlog. Maar omdat deze studenten weten wat uitsluiting op basis van afkomst, kleur en religie is herkennen ze als geen ander de discriminatie van de Joden. Deze overzeese studenten hebben een voordeel: ze kunnen hun moedertaal inzetten als geheimschrift, zoals het Papiaments. Het aantal verzetsgroepen neemt toe. Maar omdat alles in het geheim gebeurt, is samenwerken lastig. En dus werkt iedereen op zijn eigen houtje de bezetter tegen. In de zomer van 1942, dan zie je dat er groepjes ontstaan die onderduikers gaan helpen. Dan moeten er ook persoonsbewijzen vervalst worden. De J moet verwijderd worden uit het persoonsbewijs. Soms moeten namen veranderd worden en dan ontstaan er groepjes die vervalsingen gaan maken. Voor Joden die willen onderduiken is dit allesbehalve eenvoudig. Er zijn Nederlanders die hen proberen te helpen bijvoorbeeld door het smokkelen van Joodse kinderen. Alles met gevaar voor eigen leven. Want de bezetter dreigt met zware straffen voor het helpen van Joden. Vrouwen worden door de bezetter minder snel verdacht. Daar maken ze gretig gebruik van. Zo goede vrouwen uit tot zeer belangrijke schakels binnen het Nederlandse verzet. De nazi's leken onverslaanbaar. Wereldwijd werden ze steeds machtiger. In Nederland had dat zijn weerslag op het moreel van het verzet. Met elke overwinning van de Duitsers leek de V van Victorie steeds verder weg. Maar in februari 1943 gebeurde er iets waar vrijwel niemand rekening mee had gehouden. In een verwoeste spookstad, waar bloedige man tot man gevechten werden gevoerd draaide de strijd volledig om. Het Duitse leger werd in februari 1943 omsingeld door Russische troepen. De Duitsers leken in eerste instantie Stalingrad in te kunnen nemen, maar Stalin vaardigde eigenlijk een order uit dat er geen enkele meter verloren mocht worden. En wat het gevolg was, was een enorm bloedige strijd. Het was eigenlijk het eerste hele grote verlies van het Duitse leger aan het Oostfront en het wordt over het algemeen ook gezien als een keerpunt in de oorlog. De bittere koude winter aan het front bleek voor de nazi's de genadeslag. Eindelijk is daar het bewijs dat nazi-Duitsland inderdaad verslagen kan worden. Voor het eerst verschijnen er scheuren bij de machtige vijand. Dit geeft het verzet een enorme impuls. Het geloof in een overwinning op de Duitsers wordt sterker. Zo ook bij de illegale pers. Er komen steeds meer verzetskrant en het aantal lezers neemt toe. De illegale pers schrijft over onderwerpen die door de bezetter verboden zijn en roept op tot verzet. Er werd opgeroepen tot nog meer actie om te staken, te saboteren en zelfs te doden. ‘Toon uw haat tegen de Hitler-Mussertbende en beantwoord hun zware terreur met tegenterreur’, zo was de boodschap. Verschillende verzetsgroepen zoeken elkaar op en bundelen hun krachten. Door de samenwerking kunnen nieuwe grootschalige verzetsacties worden opgezet om de Duitsers te saboteren. De acties van het verzet worden steeds gewelddadiger. En dus verhevigt de bezetter zijn jacht op de verzetslieden. Bijvoorbeeld door het belonen van verraad. Maar ook door verzetslieden als mollen in te lijven. En zo informatie te vergaren. Vernietiging van binnenuit. Nederlanders die verzetsdaden pleegden, klein of groot, liepen de kans om zonder enige vorm van proces te worden doodgeschoten. Ze werden hier in het Oranjehotel in Scheveningen opgesloten en gemarteld om informatie los te krijgen. Het Oranjehotel was een gevangenis in Scheveningen tijdens de oorlog waar veel verzetsmensen gevangen zaten en daarom kreeg de gevangenis ook de bijnaam Oranjehotel want Oranje was het symbool van verzet. Mensen werden gemarteld, er zijn zelfs mensen doodgemarteld en ze zaten daar vaak ook in hele grote onzekerheid, omdat ze niet wisten wat hun lot zou zijn. Terdoodveroordeelden maakten hun laatste gang door deze lage poort om daarna door de Duitsers te worden afgevoerd naar de Waalsdorpervlakte. Het laatste stuk daar legden ze te voet af waarna een vuurpeloton het vonnis voltrok. In de zomer van 1944 rukten de geallieerden op. De bevrijding leek dichterbij te komen. Steeds meer mensen sloten zich aan bij het verzet. De Nederlandse regering, nog steeds in Londen richtte in september ‘44 de Binnenlandse Strijdkrachten op waarin ze de grote verzetsgroepen onderbrachten in de hoop dat ze beter gingen samenwerken. De strijd tegen de bezetter werd voortgezet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20336614 794.624 545 2026-04-22T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet staking jodenvervolging https://schooltv.nl/video-item/de-razzia-van-putten-wraak-van-de-nazis-op-het-puttense-verzet 2026-04-23T07:35:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49199.w613.r16-9.04e007d.webp De razzia van Putten | Wraak van de nazi’s op het Puttense verzet Het schrikbewind van de nazi's zorgde ook voor een schokgolf bij het verzet. Hun acties worden gewelddadiger. Hard tegen hard. Liquidaties vinden door het hele land plaats. Op Duitse nazikopstukken NSB'ers of Nederlanders die fanatiek voor de Duitsers werken. In de nacht van 30 september 1944 vond hier een aanslag plaats. Bij deze brug nam het Puttense verzet een auto van de Duitse Wehrmacht onder vuur. Bij deze confrontatie kwam een Duitse officier en een verzetsman om het leven. De Duitsers besloten een signaal af te geven. Niet alleen aan het verzet, maar aan alle Nederlanders. Generaal Friedrich Christiansen gaf het bevel het dorp te omsingelen. Alle bewoners werden hardhandig uit hun huizen gehaald en hier op het dorpsplein samengedreven. De mannen werden in een U-vorm opgesteld. In het midden stonden de mitrailleurs al klaar. Steeds opnieuw knielden de Duitsers bij de machinegeweren neer alsof ze gingen schieten. Dit sadistische schouwspel duurde uren terwijl vrouwen en kinderen moesten toekijken. De 659 mannen werden gedwongen naar gereedstaande wagens buiten het dorp te lopen, waarna ze werden afgevoerd naar Duitsland. Ook de vrouwen en kinderen werden het dorp uit gedreven terwijl achter hen heel Putten in vlammen opging. Dit soort wraakacties van de Duitsers zetten het verzet onder druk. Aan de ene kant wakkerde het de woede alleen maar aan. Aan de andere kant ontstond er twijfel over de zin van dit soort verzetsacties. Was het het risico op wrede represailles wel waard? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20336617 184.981 115 2026-04-22T19:08:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/verzetskrant-trouw-het-verzet-en-de-illegale-pers 2026-04-23T07:35:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49200.w613.r16-9.45df647.webp Verzetskrant Trouw | Het verzet en de illegale pers Op 2 februari 1943 geven de Duitse troepen of wat er nog van over is, zich over aan het Russische leger. Eindelijk is daar het bewijs dat nazi-Duitsland inderdaad verslagen kan worden. Voor het eerst verschijnen er scheuren bij de machtige vijand. Dit geeft het verzet een enorme impuls. Het geloof in een overwinning op de Duitsers wordt sterker. Zo ook bij de illegale pers. Er komen steeds meer verzetskranten en het aantal lezers neemt toe. De illegale pers schrijft over onderwerpen die door de bezetter verboden zijn en roept op tot verzet. De acties van het verzet worden steeds gewelddadiger. Gelovigen accepteren nu vaker het opnemen van wapens als een geoorloofd middel in de strijd. Ook als ze het zelf ter hand moeten nemen. De protestantse verzetskrant Trouw verwoordt de toestemming hiervoor als volgt. Als deze mensen gewapend zijn, dan nemen ook wij wapens mede. Schieten zij, dan schieten wij ook. Bij voorkeur iets eerder dan de man die de vijands goed verdedigt. Het verzet is inmiddels door de wol geverfd. Hun acties worden steeds professioneler en dus verhevigt de bezetter zijn jacht op de verzetslieden. Vooral de S.D., de Sicherheitsdienst houdt zich ermee bezig. Dr. Erich Godschalk heeft de taak gekregen leden van de verzetskrant Trouw op te sporen. Onder leiding van Godschalk wist de SD tientallen verspreiders van Trouw op te pakken om zo de dreiging van de pen de kop in te drukken. Begin augustus 1944 werden 23 van hen op de fussiladeplaats van Kamp Vught gefusilleerd. De eerste editie die na hun dood het licht ziet, brengt een eerbetoon. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20336616 215.232 101 2026-04-22T19:10:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog journalist krant verzet https://schooltv.nl/video-item/de-april-meistaking-van-1943-een-collectieve-daad-van-verzet 2026-04-23T07:36:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49201.w613.r16-9.a96c1a7.webp De april-meistaking van 1943 | Een collectieve daad van verzet Op 29 april 1943 maakte de bezetter bekend dat de 300.000 Nederlandse soldaten die drie jaar eerder nog voor ons land gevochten hadden zich moesten melden voor dwangarbeid in Duitsland. De oproep voor die dienstplichtigen om naar Duitsland te worden afgevoerd, dat was enerzijds om arbeidskrachten vrij te maken voor de Duitse oorlogsindustrie en anderzijds verloste het de Duitsers ook van een ander probleem, namelijk: onder die dienstplichtigen zaten ook best wel wat mensen die in het verzet actief waren en dat was dan gelijk ook opgelost, dat probleem. Dit bevel leidde tot grote verontwaardiging. Iedereen kende wel iemand die nu gedwongen in Duitsland moest gaan werken. Hier bij Stork Machinefabriek in Hengelo speelden ze al langer met de gedachte om te gaan staken uit onvrede met de bezetter. Dit was het moment om het werk neer te leggen. Een telefoniste bij Stork speelde een belangrijke rol. Verzetsvrouw Femy Efftink. Zij pakte de telefoon, belde met fabrieken in de regio om daar de arbeiders over te halen mee te staken. De staking verspreidde zich als een olievlek over Nederland van Groningen en Friesland tot de Hoogovens in IJmuiden, van Noord-Brabant tot de mijnen in Limburg. De Randstad deed na de heftige reactie van de bezetter op de Februaristaking van ‘41 nauwelijks mee. Op andere plekken in het land bleef het aantal mensen dat zich aansloot toenemen. De opstand groeide uit tot het meest massale protest in bezet Europa. Naar schatting deden tussen de twee en 300.000 Nederlanders mee aan deze april-meistakingen. Fabrieken in het hele land doen mee. Bijvoorbeeld Philips in Eindhoven, maar ook de Veenkolonien in Drenthe. Scholen blijven dicht, de winkels blijven dicht. Dus het is echt een soort collectieve daad van verzet. Op het platteland doen ook de boeren mee die weigerden hun melk aan de melkfabrieken te leveren en ze gooiden het eigenlijk liever weg dan dat ze dat aan de fabrieken gaan leveren. Ze willen echt laten zien van wij doen mee aan deze staking. De nazi's reageerden meedogenloos. Duitse soldaten reden door de straten en openden vanuit hun legertrucks lukraak het vuur op iedereen die ze verdachten van staken. Er vielen 400 gewonden en honderd doden. Nog eens tachtig mensen werden opgepakt en standrechtelijk geëxecuteerd. De april-meistakingen van 1943 zijn een keerpunt in de Nederlandse bezetting. Er is niemand meer in Nederland die dan nog denkt dat het wel meevalt met de bezetting, waardoor het verzet ook groeit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20336615 205.781 98 2026-04-22T19:11:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet staking https://schooltv.nl/video-item/hoe-werd-suriname-onafhankelijk-een-zelfstandig-land-met-een-nieuwe-vlag 2026-04-22T09:06:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49192.w613.r16-9.d1bd5ee.webp Hoe werd Suriname onafhankelijk? | Een zelfstandig land met een nieuwe vlag Na drie eeuwen overheersing door Nederland wordt Suriname in 1975 een onafhankelijk land. Wat gaat er hier straks gebeuren? Onafhankelijk. En wat gaat dat betekenen? Wat ga jij dan worden? Surinamer. En wanneer is dat? 25 november. Nu duidelijk is dat Suriname echt onafhankelijk wordt, worden er allerlei voorbereidingen getroffen. Zo wordt het standbeeld van Wilhelmina weggehaald de vroegere koningin van Nederland en Suriname. Het plein waar zij meer dan vijftig jaar stond, wordt omgedoopt tot het Onafhankelijkheidsplein. Uiteindelijk wordt ze hier neergezet op een minder opvallende plek langs de rivier. Een ding is duidelijk: onafhankelijkheid betekent een breuk met Nederland. Maar wat daarna komt, dat weet niemand. In het stadion vindt een grote ceremonie plaats. Op het veld houden plaatselijke sportverenigingen een parade waaraan alle Surinaamse bevolkingsgroepen meedoen. Luid klinkt het fri, fri, fri in het Sranantongo. Iedereen in het stadion is zich ervan bewust dat dit een heel belangrijk moment is in de geschiedenis. Spontaan zingt het hele stadion mee als bij het hijsen van de nieuwe Surinaamse vlag, het Surinaamse volkslied wordt gespeeld. De Surinaamse grond roept jullie wordt er gezongen. En waar je voorouders ook vandaan komen, wij moeten het land opbouwen. Suriname is nu een zelfstandige republiek. En heeft geen Nederlandse koning of koningin meer maar een eigen Surinaamse president. En die woont hier. Op Onafhankelijkheidsdag wordt hij begroet door honderden Surinaamse scholieren gekleed in de kleuren van de nieuwe Surinaamse vlag. Met in het midden de gele ster. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337092 187.029 83 2026-04-22T07:00:00+00:00 yes no Suriname kolonie dekolonisatie https://schooltv.nl/video-item/waarom-verhuisden-veel-surinamers-naar-nederland-migratie-uit-suriname-na-1975 2026-04-22T09:06:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49193.w613.r16-9.42f417e.webp Waarom verhuisden veel Surinamers naar Nederland? | Migratie uit Suriname na 1975 Veel Surinamers zijn wel blij met de onafhankelijkheid, maar ook onzeker. Hoe zal de toekomst er zonder Nederland uitzien? Blijft alles wel goed gaan? Veel Surinamers zijn bang van niet en willen daarom verhuizen naar Nederland. Maar was een toekomst in het verre Nederland niet nog onzekerder? Velen verkopen hun huis en bezittingen om hun reis naar Nederland te kunnen betalen. Anderen trekken gewoon de deur achter zich dicht en vertrekken. Er komen daardoor steeds meer huizen en winkels in Suriname leeg te staan. Wie na de onafhankelijkheid in Suriname is is automatisch een Surinamer en geen Nederlander meer. Maar er geldt een overgangsregeling. Nog vijf jaar lang heeft iedere Surinamer het recht om naar Nederland te gaan en een Nederlandse nationaliteit aan te vragen. Ze moeten dus kiezen: willen ze Nederlander zijn of Surinamer. Maar liefst een derde van de Surinaamse bevolking vertrekt naar Nederland. Moet je voorstellen, een derde van de kinderen in je klas is opeens verdwenen. Op de radio wordt steeds omgeroepen wie er allemaal vertrekken. Groet van Henk, Percy, Johnny en Andre voor hun liefhebbende broer Hans die vanavond naar Nederland vertrekt en aan wie Gods rijkste zegen wordt toegewenst. Het beste hoor, lieve Hans. Hele families vertrekken naar Nederland. Al kan niet iedereen de overtocht betalen en blijven er ook gezinsleden achter. Soms moeten kinderen zelfs in hun eentje reizen om in Nederland bij familie te gaan wonen. Zo raken hele families verscheurd. We hebben in de afgelopen maanden ongeveer 135.000 mensen dit land uit gehaald en ze naar Nederland gebracht. Of ze daar gelukkig zullen worden is een vraag. De overgang van het warme Suriname naar het koude Nederland valt niet mee. Wie niet door familie wordt opgehaald, komt in een opvangcentrum terecht. Hoe sterk is de eenzame fietser die kromgebogen over zijn stuur tegen de wind zichzelf een weg baant? Daar kunnen de Surinaamse nieuwkomers schoenen en winterkleding krijgen. Het betekent veelal een kennismaking met onbekende kledingstukken. En ze mogen er blijven totdat er huisvesting voor ze is gevonden. De Nederlandse regering had gehoopt dat de onafhankelijkheid een einde zou maken aan de voortdurende komst van Surinamers. Maar hun aantal neemt alleen maar toe. Velen vinden in Nederland geen werk en leven soms in ellendige omstandigheden. In volle pensions, in slechte huizen. Het was koud en we hadden niks. Geen bedden of kasten of zo. Ook al hoorde Suriname 300 jaar bij Nederland, toen Surinamers naar Nederland kwamen werden ze gezien als buitenlanders en dat doet nog het meeste pijn. Dat Surinamers die zich altijd onderdeel van Nederland hebben gevoeld in Nederland worden behandeld als vreemdelingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337093 257.664 174 2026-04-22T07:02:00+00:00 yes no Suriname emigratie kolonie https://schooltv.nl/video-item/bevolkingsgroepen-in-suriname-surinamers-met-roots-in-andere-landen 2026-04-22T09:06:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49194.w613.r16-9.3a03640.webp Bevolkingsgroepen in Suriname | Surinamers met roots in andere landen 300 jaar geleden zijn het eerst de Engelsen en daarna de Nederlanders die Suriname veroveren en er een kolonie van maken. Ze bezetten Suriname om er geld aan te verdienen. Suriname was vruchtbaar en rijk aan grondstoffen. Ideaal voor producten waarmee in Europa goud geld werd verdiend. Zoals hout, suiker en koffie. Daarom worden er in Suriname honderden plantages aangelegd. Voor het werk op de plantages waren veel mensen nodig. De kolonisten ontvoerden daarom mensen uit Afrika en maakten hen tot slaaf. Deze mensen leefden op de plantages onder de meest wrede omstandigheden. Maar er zijn tot slaaf gemaakten die in opstand komen en weten te vluchten naar de binnenlanden. Daar stichten ze hun eigen gemeenschappen. In 1863 werd slavernij verboden. Daarom halen de Nederlanders nieuwe arbeiders uit Azië, contractarbeiders. Deze mensen moesten heel hard werken voor weinig geld. De plantages leverden na verloop van tijd te weinig op en verdwijnen. Maar wat blijft zijn de mensen, de inheemsen en alle mensen die ooit uit Afrika, Azië en Europa zijn gekomen. Afro-Surinamers die ook creolen werden genoemd en Marrons, inheemsen, Javanen, Hindoestanen, Chinezen. Suriname heeft zo veel verschillende bevolkingsgroepen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337094 127.744 110 2026-04-22T07:03:00+00:00 yes no Suriname bevolking https://schooltv.nl/video-item/waarom-verkopen-we-spulletjes-op-koningsdag-geld-verdienen-op-de-vrijmarkt 2026-04-22T08:28:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49196.w613.r16-9.05242c7.webp Waarom verkopen we spulletjes op Koningsdag? | Geld verdienen op de vrijmarkt Suikerspinnen te koop. Er zijn tijdens Koningsdag ontzettend veel manieren om geld te verdienen. Ik ben aan het hooghouden en als ik win, krijg ik €1. Als iemand anders wint, krijgt hij €1. Maar de meeste kinderen doen het op deze manier. Wij verkopen daar heel veel spullen en vooral rotzooi. Rotzooi? Ja, boeken, barbies, figettoys en al dat soort dingen. Ja, hoe komt het toch dat we spullen verkopen op Koningsdag? Daarvoor moeten we terug in de tijd. Want het is vooral groot geworden sinds de jaren zeventig. In de hoofdstad Amsterdam werd het door de gemeente georganiseerd om wat meer gezelligheid in de stad te krijgen. Nederland staat ook bekend om het handelen. In meer en meer steden besloten mensen om wat geld te verdienen met tweedehands spulletjes die ze toch niet meer gebruikten. Handig en gezellig! Koningsdag is ook de enige dag waar zoveel mensen tegelijk op straat spulletjes mogen verkopen en geld mogen verdienen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337096 74.901 217 2026-04-22T08:26:00+00:00 yes no Koningsdag traditie verkopen https://schooltv.nl/video-item/nederland-de-wereld-rond 2026-05-12T07:44:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49197.w613.r16-9.b9f2b92.webp Nederland | De wereld rond Nederland ligt in het noordwesten van Europa. De hoofdstad is Amsterdam. Nederland is een klein en vlak land met maar weinig hoogteverschil. Het westen van het land ligt aan de Noordzee en het noorden aan de Waddenzee. Hier liggen ook Waddeneilanden. Dit het grootste natuurgebied van Nederland. Er leven bijzondere dieren, zoals zeehonden en lepelaars. Als het eb is kun je hier over de zeebodem lopen. De buurlanden van Nederland zijn België in het zuiden en in het oosten ligt Duitsland. In totaal wonen er in Nederland meer dan 18 miljoen mensen. In het westen van Nederland monden grote Europese rivieren uit in de zee. Het is dan ook niet gek dat de grootste haven van Europa; Rotterdam, in Nederland te vinden is. Sommige delen van Nederland zijn vroeger water geweest. De provincie Flevoland bijvoorbeeld. Hier is door mensen land van gemaakt, zodat er voedsel kan worden verbouwd en kan worden gewoond. In Zuid-Holland is ook water weggepompt. Er staan nog een heleboel oude molens die zijn gebruikt om het land droog te malen. Nederland ligt voor een groot deel onder de zeespiegel. Dat betekent dat het land lager ligt dan de zee. Als het water stijgt kunnen er overstromingen voorkomen. In 1953 is er een grote watersnoodramp. Hierna zijn de Nederlanders hun land nog beter gaan beschermen. Er zijn dammen, dijken, sluizen en waterkeringen gebouwd. Die houden het water van de zee en de rivieren tegen en zorgen dat de mensen droge voeten houden. Nederland heeft twaalf provincies, met hun eigen geschiedenis, cultuur en tradities. De Elfstedentocht is typisch Fries. En voor carnaval moet je naar Noord-Brabant of Limburg. De meeste Nederlanders zijn niet gelovig. Van de mensen die christelijk zijn, zijn de meesten katholiek. Zij wonen vooral in het zuiden. Door immigratie wonen er in Nederland ook veel mensen met een andere culturele achtergrond, zoals moslims, joden en hindoestanen. Amsterdam is de grootste stad van Nederland. Samen met drie andere grote steden vormt het de Randstad. In dit stedelijke gebied wonen meer dan acht miljoen mensen. Amsterdam is populair bij toeristen. Het staat bekend om de grachtengordel, en dit soort herenhuizen aan het water. Die zijn in de 17e eeuw door rijke handelaren gebouwd om koopwaar in op te slaan. In die tijd is Nederland een wereldmacht. Schepen varen de oceanen over om te handelen en dat maakt van Nederland een rijk land. Nederland heeft een gematigd zeeklimaat, met zachte winters, koele zomers en het hele jaar door neerslag. In het najaar overwinteren hier veel vogels, zoals ganzen uit het koudere noorden. Als je wilde dieren wil spotten moet je naar een natuurgebied zoals de Veluwe. Hier leven onder andere herten, zwijnen en wolven. Díe kun je maar beter met rust laten. Nederland is een democratisch land met een koning, maar die is niet de baas van het land. Dat is het parlement, de mensen van de volksvertegenwoordiging. Zij worden elke vier jaar gekozen tijdens verkiezingen. Aan de andere kant van de oceaan vind je trouwens nog een stukje Caribisch Nederland. De eilanden Aruba, Curaçao, Sint-Maarten, Bonaire, Sint-Eustatius en Saba horen ook bij het koninkrijk der Nederlanden. Dus ga je naar één van die eilanden op vakantie, dan ga je eigenlijk op vakantie in Nederland! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337097 258.346 913 2026-04-23T06:54:00+00:00 yes no land cultuur Europa topografie https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-de-tweede-wereldoorlog-in-de-klas-honger-en-bevrijding 2026-04-30T08:09:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49224.w613.r16-9.1cf3de5.webp Het verhaal van de Tweede Wereldoorlog in de klas | Honger en bevrijding De laatste fase van de oorlog is aangebroken. De bevolking smacht naar het einde van de bezetting. Al zal het einde niet voor iedereen even goed uitpakken. Dit is het verhaal over ons land in de greep van oorlog en onderdrukking. Over mensen zoals jij en ik die hun vrijheid verliezen. Een verhaal over handelen in onmogelijke situaties. Over wegkijken, betrokkenheid en over het maken van keuzes die zowel het beste als het slechtste in ons naar boven halen. Dit is het verhaal van Nederland in oorlogstijd. Al vanaf het begin van de oorlog vormden verschillende landen een bondgenootschap dat streed tegen nazi-Duitsland: de geallieerden. Vanaf 1943 bereidden zij een grote aanval voor die ergens aan de kust van West-Europa zou beginnen om van daaruit op te rukken naar Berlijn. Om zo’n invasie te voorkomen hadden de Duitsers langs de hele West-Europese kustlijn van Noorwegen tot aan Spanje een zeer sterke verdedigingslinie opgebouwd met bunkers, kanonnen en mijnenvelden: de Atlantikwall. Om Duitsland te kunnen verslaan moesten de geallieerden eerst door die verdedigingslinie heen zien te breken. In het voorjaar van 1944 lag het invasieplan van de geallieerden eindelijk klaar en op 6 juni, even na middernacht, begon het gigantische offensief. Duizenden schepen met geallieerde militairen staken vanuit Groot-Brittannië het kanaal over naar Normandië in Frankrijk. D-Day was begonnen. Op de avond van 4 september 1944 spreekt premier Gerbrandy in ballingschap vanuit Londen via Radio Oranje het volk toe. De geallieerden zouden de grens met Nederland zijn gepasseerd. Ze komen eraan! Een golf van opwinding spoelt over het land. Maar wat niemand weet is dat zijn bericht op niets meer dan geruchten is gebaseerd. De opluchting is enorm. Mensen zijn uitzinnig van vreugde en de volgende dag gaat men de straten op om de bevrijders te onthalen. Dolle Dinsdag. In Zwolle zeiden mensen tegen elkaar: de bevrijders staan in Nijmegen, en in Groningen zeiden mensen tegen elkaar: ze staan in Zwolle. Mensen wilden het zo graag dat ze die troepen eigenlijk naar zichzelf toe dachten. Premier Gerbrandy’s woorden bleken onjuist. De bevrijders waren de grens met Nederland nog helemaal niet gepasseerd. Sterker nog, de geallieerde generaals waren helemaal niet met ons bezig. Ze waren gefocust op één doel: zo snel mogelijk Berlijn bereiken, bij voorkeur eerder dan de Russen die vanuit het oosten van Europa oprukten. Voor de geallieerden was de kortste route naar Berlijn via België. Maar net als langs de kust hadden de Duitsers ook aan dit deel van hun landsgrens een zeer sterke verdedigingslinie gebouwd: de beruchte Westwall. Het plan was om dwars door de linies heen te breken, maar dat bleek al snel te complex. De Westwall moest worden omzeild en daarom werden ze gedwongen via Nederland te gaan, de Waal en de Rijn over, om zo vanuit Arnhem Duitsland binnen te trekken. Het plan was risicovol, maar de geallieerden waren er na hun soepele opmars door België en Frankrijk van overtuigd geraakt dat Duitsland zo goed als verslagen was. Met dit aanvalsplan zou de oorlog wel eens voor de kerst van 1944 beëindigd kunnen zijn. Operatie Market Garden. Dat was de operatienaam voor deze grote operatie die zou plaatsvinden op Nederlands grondgebied, waarbij Market het luchtlandingscomponent is en Garden het grondoffensief. Luchtlandingstroepen worden gedropt, onder andere in de buurt van Nijmegen en Arnhem, om vanaf daaruit door te stoten naar het industriële hart van nazi-Duitsland, het Ruhrgebied. In de vroege ochtend van 17 september 1944 ging de operatie van start. De parachutisten daalden neer bij de strategische bruggen terwijl grondtroepen hun opmars inzetten. Zij vormden een smalle, kwetsbare corridor dwars door het zuiden van Nederland. Op papier was het plan helder, maar de Duitse tegenstand bleek feller dan voorzien. Vanuit alle kanten namen Duitse troepen de geallieerden onder vuur. Uiteindelijk lukte het de grondtroepen om Nijmegen te bereiken en de Waalbrug in te nemen. Maar de brug bij Arnhem bleek er een te ver. De oorlog zou niet voor de kerst van 1944 beëindigd zijn. Operatie Market Garden was mislukt. Maar de geallieerden wisten wel het zuiden veilig te stellen en de Duitsers tot boven de grote rivieren terug te dringen. Nederland viel in twee delen uiteen. De situatie in het bezette gebied wordt nog eens bemoeilijkt doordat er vanwege de spoorwegstaking geen voedsel meer wordt aangevoerd. Vooral in het westen van het land raken de voorraden langzaam uitgeput. Toen trad er ook nog eens een ijskoude winter in: het loodzware slotstuk van de bezetting. In het bezette gebied van Nederland moet men op zoek naar voedsel. Met handkarren, fietsen met houten banden of te voet trekken mensen vanuit stedelijke gebieden naar het platteland in de hoop daar nog wat eten te kunnen bemachtigen. De laatste maanden voor de bevrijding in mei 1945 zijn echt erbarmelijk. Er is hongersnood, een grote brandstofschaarste, de Duitse terreur en de razzia’s. Begin februari 1945 deden de geallieerden een nieuwe poging om de Duitse troepen de genadeslag te geven: het Rijnlandoffensief. Zo’n half miljoen geallieerde militairen trokken Duitsland binnen, massaal dwars door de Westwall. Een deel van de troepen trok richting Noordoost-Nederland om daar het Duitse leger terug te dringen. Het Rijnlandoffensief bleek succesvol. Begin april versloegen de Amerikaanse en Britse troepen de Duitse soldaten in het Ruhrgebied, het hart van de Duitse oorlogsindustrie. De weg naar Berlijn lag open. Vanuit het oosten veroverden ook de Russische troepen steeds meer terrein. Op 30 april 1945 kreeg Adolf Hitler in zijn bunker in Berlijn een bericht van het Duitse leger: Russische soldaten hadden Berlijn bereikt en de stad volledig omsingeld. Hitler zat als een rat in de val en pleegde diezelfde dag met zijn kersverse vrouw Eva Braun zelfmoord. De definitieve val van het Duitse Rijk. Het Russische leger nam Berlijn in en overal in Europa capituleerden de Duitse troepen. Zo ook in Nederland op 5 mei. Het grote bevrijdingsfeest barst los. Twee dagen daarna worden de geallieerden ook in het westen van Nederland onthaald. Het hele land viert uitbundig feest. Mensen stromen massaal de straat op. Het einde van de oorlog is ook het begin van de afrekening. Tussen dat feestgedruis gebeurt iets heel heftig: vrouwen die gezien waren met Duitse soldaten of die verdacht werden van omgang met Duitse soldaten, de zogenaamde moffenmeiden, worden publiekelijk kaalgeschoren. Kaalscheren is een eeuwenoude straf die al in de middeleeuwen werd toegepast op onzedige vrouwen, bijvoorbeeld om hen te deseksualiseren. “Nooit meer oorlog” is de houding van Europa nadat nazi-Duitsland is verslagen. Maar al snel zal blijken dat de oorlog voor Nederland dichterbij is dan gedacht. Tegen alle verwachtingen in wordt ons land opnieuw op de proef gesteld en ervaren we hoe dun de lijn tussen goed en kwaad is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337341 729.301 448 2026-04-29T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog hongerwinter bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/hoe-erg-was-de-hongerwinter-hongertochten-en-brandstofschaarste 2026-04-30T07:10:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49225.w613.r16-9.04f6d4c.webp Hoe erg was de hongerwinter? | Hongertochten en brandstofschaarste In het bezette gebied van Nederland moet men op zoek naar voedsel. Met handkarren, fietsen met houten banden of te voet trekken mensen vanuit stedelijke gebieden naar het platteland in de hoop daar nog wat eten te kunnen bemachtigen. Meer dan de helft van de huishoudens in West-Nederland deed mee aan die honger tochten en dat waren vooral mensen uit de arbeidersklasse en de lagere middenklasse. Daarmee was het echt een onmisbare strategie om die hongersnood ook te kunnen overleven. Dit soort tochten duren soms wel meerdere dagen en zijn zwaar en gevaarlijk. En ze bieden geen garantie op succes. Heeft u misschien wat eten? Op de hongertochten wordt alles van waarde meegenomen om tegen eten te kunnen ruilen. Van linnengoed tot kinderspeelgoed en sieraden. Alstublieft. Er waren mensen die gewoon echt dagenlang rondtrokken van plek naar plek, van boerderij naar boerderij om te kijken of er nog iets te eten was. En dat waren natuurlijk hele uitputtende reizen die mensen moesten maken. Om die zoektocht naar voedsel en brandstof domineerde echt het dagelijks leven van de mensen in de grote steden. Mensen gingen voedsel eten dat ze normaal gesproken nooit zouden eten. Suikerbieten, die kwamen ook in de officiële rantsoenen, tulpenbollen. Die kwamen op het menu te staan. Katten, honden, meeuwen zien we terugkomen. Dat laat wel zien dat de situatie natuurlijk echt vreselijk was. De laatste maanden voor de bevrijding in mei 1945 voor de bezette gebieden. Die zijn echt erbarmelijk. Dus er is hongersnood. Er is een grote brandstofschaarste, er is de Duitse terreur en de razzia's. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337342 175.424 113 2026-04-29T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bevrijding hongerwinter https://schooltv.nl/video-item/het-bombardement-op-nijmegen-geallieerde-bommen-verwoesten-de-stad 2026-04-30T07:10:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49226.w613.r16-9.6e02869.webp Het bombardement op Nijmegen | Geallieerde bommen verwoesten de stad 22 februari 1944 was een dag als alle anderen. Of toch niet? De vijf medewerkers van de Luchtbeschermingsdienst die vanuit deze toren het luchtruim in de gaten hielden, zagen in de verte iets vreemds. De geallieerde vliegtuigen die zojuist waren overgevlogen om in Duitsland bombardementen uit te voeren, keerde plotseling om. Niet veel later breekt de hel los. Precies boven Nijmegen lieten de piloten 144 bommen vallen, elk 250 kilo zwaar. Nijmegen, de oude keizerstad, de trots van Nederland met haar prachtige bouwwerken en cultuurmonumenten. Het spiegelbeeld van vergane eeuwen ging in rook en vlammen op. Scholen worden getroffen. Heel veel winkels, meerdere kerken. Veel mensen zaten opgesloten in die ingestorte huizen en één bom had de hoofd waterleiding geraakt. Er was geen mogelijkheid voor de brandweer om de brand te blussen, terwijl dat die mensen in die huizen opgesloten zaten. Er viel een bom op een katholieke kleuterschool. 24 kinderen en acht zusters kwamen om het leven. Het station werd geraakt. Tachtig doden. Een groot deel van de Nijmeegse binnenstad werd weggevaagd. In totaal verloren zo'n 800 mensen het leven. En niet de Duitsers waren hiervoor verantwoordelijk. Geallieerde piloten, bondgenoten dus. Hoe kon dit gebeuren? Door het slechte weer boven Groot-Brittannië was de start van die dag chaotisch verlopen. Een deel van de bommenwerpers kon niet opstijgen. Een ander deel was elkaar onderweg naar Duitsland kwijtgeraakt. Met zo weinig bommenwerpers in de lucht was de operatie te riskant en dus werd de missie afgeblazen. Wel kregen de piloten de opdracht om onderweg terug doelen te raken die voor de Duitsers belangrijk waren. Zo'n 45 vliegtuigen daarvan, de commandant die zegt oké, we gaan gelegenheidsdoelen bombarderen, bijvoorbeeld een spoorwegemplacement, maar ook de energievoorziening. Alles wat met de logistiek van de Duitsers te maken heeft. En daarbij maakten de geallieerden geen onderscheid tussen Duits of Nederlands grondgebied. Het doel heiligt de middelen. Hier in Nijmegen was dat het station om zo Duitse militaire transporten te saboteren. Het lukte de piloten om het volledige station te bombarderen. Een groot deel van de bommen miste doel en kwam terecht op het oude centrum. We kennen allemaal het Duitse bombardement op Rotterdam, maar er zijn veel meer mensen in Nederland omgekomen door bombardementen door met name Amerikanen en Britten. Op talrijke plekken zijn er bommen gevallen en die hebben honderden, duizenden doden onder de Nederlandse bevolking veroorzaakt. Daar werd later niet over gesproken. De Duitsers grepen het bombardement aan om de geallieerden in een kwaad daglicht te zetten en hingen door het hele land dit soort posters op. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337344 232.981 183 2026-04-29T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bombardement geallieerden https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-vliegtuig-onderhouden-de-apk-van-een-vliegtuig 2026-04-23T12:59:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49203.w613.r16-9.3fcc50a.webp Hoe wordt een vliegtuig onderhouden? | Van hangar tot vlucht Elke dag vertrekken en landden hier op dit vliegveld meer dan duizend vluchten. Misschien heb je het wel eens gezien, maar voordat een vliegtuig opstijgt word je altijd eerst even gecontroleerd. Eens in de paar jaar is het tijd voor een grote onderhoudsbeurt en dat gebeurt hier. Een vliegtuig bestaat uit miljoenen onderdelen en zit vol met allerlei techniek. Dat moet natuurlijk wel goed werken om veilig te kunnen vliegen. Daarom worden vliegtuigen eens in de zoveel tijd grondig gecontroleerd om ze in op een topconditie te houden. En dat gebeurt hier. Ja, ik zou zeggen: Gooi maar open die deuren. Oh wauw, dit is vet! Er staat een vliegtuig. Hier in deze hangaar komen vliegtuigen voor groot en voor klein onderhoud. Kijk, als je met de fiets of met de auto aan de kant van de weg staat en je hebt pech, dan kun je best wel makkelijk geholpen worden maar voor vliegtuigen ligt dat natuurlijk heel anders. Stel je voor je hangt in de lucht en je krijgt pech ja, dat kan niet. En daarom hebben ze hier op Schiphol van dit soort hele grote hangaars waar vliegtuigen van top tot teen, of eigenlijk beter gezegd van neus tot staart worden onderhouden. Ja, kijk, daar is Ferry. He Ferry! Hoi! He, dit is dus de plek waar jullie vliegtuigen controleren? Ja, ja. Nou ja dus je hebt er verschillende soorten checks in. Ja, of onderhoud en kleine checks dat zegt het al, dat gaat er snel uit Een soort APK-aatje Ja ja ja. En wat we hier doen is het groot onderhoud en dan doen we ook een check maar zo'n grotere check natuurlijk. En wat moet je? Wat moet je checken? Wat gebeurt hier? We willen natuurlijk zien dat alles in orde is en veilig is. Dus dan wordt het uit elkaar gehaald en daarmee waarborgen we de vliegveiligheid. Precies dat het gewoon weer veilig is om de lucht in te kunnen, zeg maar. Ja, ja, ja. En hoe lang doen jullie daar over? Dit is een heel groot vliegtuig? Om dat weer helemaal klaar te krijgen. Vijftien dagen. Vijftien dagen? Vijftien dagen en dan is alles weer klaar. Maar dan wil ik wel eens even zien wat jullie allemaal hier uitspoken. Zal ik het je laten zien? Ja, vet! Oke, let’s go. Wow, moet je kijken wat een gigantische machine is toch niet normaal? Kijk, bij een auto zitten de meeste belangrijke onderdelen onder de motorkap maar bij een vliegtuig zit dat grotendeels aan de onderkant. Net als een van deze twee gigantische motoren die onder de vleugel van het vliegtuig hangt. Kijk, en zo'n vliegtuig zit helemaal vol met allerlei sensoren waardoor computers heel gemakkelijk kunnen zien wat ertoe is aan vervanging. Moet je kijken. Dit is toch niet normaal? Alles moet natuurlijk wel gewoon perfect functioneren. Dus geen ratelt je, geen getik, geen losse schroefjes voordat hij weer de lucht in gaat. En niet alleen hier in de motoren, maar ook op de vleugels. Ferry?! Hey! Wat ben je aan het doen? Ik ben de vleugel aan het inspecteren. Op de vleugel wordt gekeken of de flappen nog goed bewegen en ze kijken ook goed naar al deze zwarte luikjes hier want daar gaat namelijk de kerosine, dus de brandstof van het vliegtuig in dus die moeten niet lekken. En dat betekent dus dat in deze hele vleugel allemaal brandstof zit en een vliegtuig dat in onderhoud is dat wordt gedragen en ondersteund door krikken. Dat zijn dus echt enorme krikken want zo'n vliegtuig weegt, nou ja, 165.000 kilo. Nou, dat is hetzelfde als 27 olifanten ongeveer, kun je nagaan, dat is echt een heel gewicht. En ook het landingsgestel moet natuurlijk goed gecontroleerd worden. Wat denk je, kunnen deze wielen nog een rondje mee? Nee, deze moet vervangen worden. Waarom dan? Nou, je ziet hier dat ie versleten is, er zit echt een gaatje in. Oei, dat moeten we niet hebben. Nee, dus deze gaat mee naar de wielenshop die kant op. Ah, zo in het wagentje. En na ongeveer 200 landingen moeten de wielen van een vliegtuig vervangen worden. Want elke keer dat de wielen de grond raken bij een landing dan blijft er heel wat rubber aan die landingsbaan zitten. En daarom zie je ook heel vaak van die zwarte strepen op de landingsbaan. Oh kijk, de wielenshop. Daar moeten we zijn hè? Ja, klopt. Let's go! Nou, dit is de wielenshop. Oh ja, wat een grote banden joh. Ja, hier zie je er al een staan. Dit is een oudje? Dit is een oude. Dus een wiel bestaat uit een velg en uit een band en de band wordt hier als eerste afgehaald. En dit zijn de velgen waar we het over hebben twee helften maken een veld. Kijk, dit is de wasstraat. Eigenlijk is dit dus gewoon een soort van hele grote vaatwasser. Ja dat klopt, en aan de andere kant komt er weer helemaal schoon uit. Nou, dat is toch top! En goed inspecteren, kijken of scheurtjes ofzo in zitten. Oke, ik zie bij deze geen beschadigingen hoor. Deze is echt super netjes toch? Volgens mij ziet het er heel strak uit. En hier wordt er weer een nieuwe band op gezet. Oh wauw! Dus dan wordt het weer gewoon, zeg maar, een geheel. Ja, de twee velgen bij elkaar met een band ertussen maakt weer een wiel en de laatste stap is om hem dan helemaal weer op druk te zetten. Ah, dat gebeurt hierin? Dat gebeurt daarin. Oh ja, want zo'n bandje oppompen is wel effe iets anders dan een autobandje, denk ik? Daar zit flink wat meer druk op. Ja, ja, ja. En dan zijn we bij de laatste stap. De band moet 24 uur rusten en dan zijn we klaar. Oké, dus deze is klaar voor gebruik. Die mag onder het vliegtuig, dus die nemen we nu mee. Nou, dan zeg ik op naar het vliegtuig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337365 342.4 204 2026-04-23T10:19:53+00:00 yes no vliegtuig Schiphol https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-de-jurk 2026-05-28T09:28:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49209.w613.r16-9.c66def7.webp Sien van Sellingen | De jurk Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725758 511.08 2033-04-24T07:48:00+00:00 317 2026-04-24T07:48:00+00:00 yes no gender meisje jongen https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-het-kalf 2026-05-28T09:32:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49211.w613.r16-9.9e26299.webp Sien van Sellingen | Het kalf Sien speelt dokter en wil iedereen beter maken, maar niemand heeft tijd. Maar dan wordt iedereen ineens echt ziek. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725759 465.68 2033-04-24T08:18:00+00:00 394 2026-04-24T08:18:00+00:00 yes no verzorgen ziek https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-stinkboer 2026-05-28T09:31:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49343.w613.r16-9.afb66bf.webp Sien van Sellingen | Stinkboer Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725760 608.807 2033-04-24T08:34:00+00:00 361 2026-04-24T08:34:00+00:00 yes no vooroordeel boerderij pesten https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-het-kapsel 2026-04-24T08:39:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49213.w613.r16-9.e601f56.webp Sien van Sellingen | Het kapsel Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725761 581.844 2033-04-24T08:36:00+00:00 317 2026-04-24T08:36:00+00:00 yes no knippen kapper https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-witte-wieven 2026-05-28T08:34:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49214.w613.r16-9.07af950.webp Sien van Sellingen | Witte wieven Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725762 517.923 2033-04-24T08:37:00+00:00 234 2026-04-24T08:37:00+00:00 yes no spanning bang angst https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-eieren-en-kuikens 2026-05-28T08:29:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49216.w613.r16-9.842485d.webp Sien van Sellingen | Eieren en kuikens Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725763 599.2 2033-04-24T08:42:00+00:00 497 2026-04-24T08:42:00+00:00 yes no ei kuiken kip broeden https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-alleen-over-straat 2026-04-24T09:00:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49217.w613.r16-9.b449880.webp Sien van Sellingen | Alleen over straat Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725764 505.245 2033-04-24T08:59:00+00:00 352 2026-04-24T08:59:00+00:00 yes no verdwalen zelfstandigheid zelfvertrouwen https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-lezen-en-muffins 2026-05-28T08:12:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49218.w613.r16-9.64a9ead.webp Sien van Sellingen | Lezen en muffins Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725765 470.494 2033-04-24T09:38:00+00:00 428 2026-04-24T09:38:00+00:00 yes no lezen bakken taart https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-donder-en-bliksem 2026-05-28T09:29:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49342.w613.r16-9.9090775.webp Sien van Sellingen | Donder en bliksem Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725766 608.212 2033-04-24T09:41:00+00:00 517 2026-04-24T09:41:00+00:00 yes no angst bang onweer spin https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-simon-moet-vissen 2026-05-28T09:29:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49220.w613.r16-9.8944ed1.webp Sien van Sellingen | Simon moet vissen Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725767 522.479 2033-04-24T09:43:00+00:00 569 2026-04-24T09:43:00+00:00 yes no gender dansen gezin https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-vrachtwagenfabriek 2026-05-13T07:10:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49305.w613.r16-9.03931e4.webp Het Klokhuis | Vrachtwagenfabriek Dankzij de vrachtwagen kunnen mensen tienduizenden kilo's tegelijk vervoeren. Janouk gaat naar een fabriek in Eindhoven om te zien hoe vrachtwagens worden gemaakt. Wist je dat alleen al de motor zo zwaar is als een auto? In de sketch kan een vrachtwagenchauffeur maar niet wennen aan zijn pensioen, hoe lost hij dat op? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362694 919.408 342 2026-05-12T17:05:00+00:00 yes no verkeer vervoersmiddel fabriek https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-kaatsen-2026 2026-05-13T11:30:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49307.w613.r16-9.30edda4.webp Het Klokhuis | Kaatsen Weet jij wat kaatsen is? Vooral in Friesland is deze eeuwenoude balsport hartstikke populair. Pascal leert de sport van trainer Simon en gaat kijken bij de Freulepartij, de belangrijkste kaatswedstrijd voor jongens onder de 18. Kaatstalent Jort en zijn team uit Donrijp doen mee en strijden tegen 39 andere Friese dorpen en steden. Ard en Fjodor proberen te kaatsen in hun slaapkamer, kan dat eigenlijk wel? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362692 959 209 2026-05-13T11:38:00+00:00 yes no Friesland balsport tennis https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-de-tweede-wereldoorlog-in-de-klas-de-koloniale-oorlog-in-indonesie 2026-05-06T19:03:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49280.w613.r16-9.8ba29ea.webp Het verhaal van de Tweede Wereldoorlog in de klas | De koloniale oorlog in Indonesië De geallieerden hebben nazi-Duitsland verslagen. De oorlog in Europa is eindelijk voorbij. Maar terwijl in Nederland de vrijheid wordt gevierd is een ander deel van ons koninkrijk nog altijd bezet. Dit is het verhaal over ons land in de greep van oorlog en onderdrukking. Over mensen zoals jij en ik die hun vrijheid verliezen. Een verhaal over handelen in onmogelijke situaties over wegkijken, betrokkenheid en over het maken van keuzes die zowel het beste als het slechtste in ons naar boven halen. Dit is het verhaal van Nederland in oorlogstijd. Japan bondgenoot van nazi-Duitsland, bezette nog steeds een groot deel van Zuidoost-Azië, waaronder Nederlands-Indië een kolonie van Nederland. Alle Nederlandse invloeden waren door de Japanners uitgebannen onder de leus Azië voor de Aziaten. Het hele aanzien van Nederland neemt enorm af. Ook voor de lokale bevolking. Die koloniale macht waar ze altijd tegenop hebben gekeken die valt opeens enorm van zijn voetstuk. En die hele Nederlandse aanwezigheid in de koloniale maatschappij die wordt eigenlijk uitgewist. De Japanners waren vooral uit op grondstoffen zoals rubber en olie maar gooiden met de bezetting ook het koloniale systeem omver. De Nederlanders verloren hun machtspositie en werden door de Japanners in kampen gezet. Duizenden Nederlanders en Indo-Europeanen werden geïnterneerd in deze mensonterende Jappenkampen. Voedselgebrek slechte hygiëne en ziektes als cholera malaria en dysenterie eisen hun tol. De Japanse bezetter werd door de Indonesiërs aanvankelijk begroet als bevrijder van eeuwenlange Nederlandse onderdrukking, maar al snel werd duidelijk dat ook voor hen een moeilijke tijd aanbrak. Miljoenen Indonesiërs werden gedwongen tot zware arbeid voor het grote Japanse rijk. En dus wil de Nederlandse regering de kolonie zo snel mogelijk bevrijden. En werft noodgedwongen vrijwilligers om te strijden tegen de Japanners. Het zijn vooral voormalige verzetslieden die zich aanmelden. Zij zien het als een kans om nu de dezelfde rol te spelen als de geallieerden in Europa. De rol van bevrijder. Vol goede moed, bereiden ze zich voor op hun vertrek naar de bezette kolonie overzee. Maar al snel valt er niets meer te vechten althans niet tegen de Japanners. Begin augustus 1945 werd de wereld geconfronteerd met een nieuwe, ongekende vernietigingskracht. Amerika wierp twee atoombommen op de Japanse steden Hiroshima en Nagasaki. 250.000 Japanners kwamen om het leven. Keizer Hirohito staakte de strijd op 15 augustus 1945. De onvoorwaardelijke overgave van Japan. Onder de Indonesische bevolking en zeker onder de jongeren was een beweging ontstaan die streefde naar onafhankelijkheid. Geen Nederlandse overheersing meer na eeuwen van uitbuiting, onderdrukking en racisme. Maar hier in Nederland dacht men nog dat de Indonesische onderdanen na de zware Japanse bezettingsjaren zouden smachten naar de terugkeer van het Nederlandse gezag. Het machtsvacuüm, ontstaan na de Japanse capitulatie bood een uitgelezen kans voor de Indonesische nationalisten. Het was tijd voor de ‘revolusi’. Twee dagen na de overgave van Japan riep de nationalistische leider Soekarno vanaf een geïmproviseerd podium op zijn veranda de onafhankelijkheid uit. Wij, het volk van Indonesië, verklaren hierbij de onafhankelijkheid van Indonesieë. Volgens de Nederlandse regering 12.000 kilometer verderop waren de Indonesiërs nog helemaal niet klaar voor zelfbestuur. Nederland weigerde dan ook de Indonesische onafhankelijkheid te erkennen. Voor haar eigen bestwil. Vanwege de economische belangen de trots op het koloniaal bezit en voor de bescherming van de Nederlanders moest de kolonie koste wat kost behouden worden. En zo werden de vrijwilligers die eerder waren geworven om te vechten tegen de Japanners alsnog door de Nederlandse regering naar Indonesië gestuurd om de chaos en wetteloosheid te bestrijden en recht en orde te herstellen. Volgens de regering vanaf september 1946 vertrokken de dienstplichtigen in groten getale vanuit de havens van Rotterdam en Amsterdam naar Indonesië. Een reis van vier weken naar het meest oostelijke deel van het Koninkrijk der Nederlanden aan de andere kant van de wereld. In juli 1947 begon de strijd. Het omvangrijke Nederlandse leger startte het eerste grootschalige offensief tegen de Republiek Indonesië. De toestand werd onhoudbaar en de noodzakelijkheid werd ingezien politioneel in te grijpen. Een politionele actie, zo werd het genoemd. De term die was bedacht om te maskeren wat er werkelijk in gang was gezet. Een koloniale oorlog. Het Nederlandse leger en de Indonesische onafhankelijkheidsstrijders waren verwikkeld in een felle strijd. Beide partijen pleegden oorlogsmisdaden. Maar het was een ongelijke strijd. Het structurele extreme geweld van de Nederlandse militairen met hun moderne wapens was van een totaal andere orde. Onderhandelingen tussen de Nederlandse regering en de Indonesische leiders liepen op niets uit. Eind 1948 ging de tweede politionele actie van start. De strijd ging verder en werd nog bloediger. Ze waren slecht voorbereid op de guerillatactieken van de Indonesische strijdgroepen, verrassingsaanval en hinderlagen waarna deze strijders snel weer verdwenen in het tropische landschap. Omdat de Nederlanders hier geen antwoord op hadden gingen ze over op een steeds gewelddadiger oorlogsvoering. De onafhankelijkheidsstrijd van de Indonesiërs kreeg internationaal steeds meer steun. Er werd met verbijstering gekeken naar de verbetenheid waarmee Nederland zich vastklampte aan Nederlands-Indië. Het was onder die steeds groter wordende internationale druk dat Nederland uiteindelijk bereid was om de onafhankelijkheid van Indonesië te erkennen. Na een oorlog van vier jaar die meer dan honderdduizend Indonesiërs en zo’n 5000 Nederlandse militairen het leven kostte, vond hier in het Paleis op de Dam op 27 december 1949 de soevereiniteitsoverdracht plaats. Koningin Juliana tekende de overdracht in aanwezigheid van Indonesische hoogwaardigheidsbekleders. En zo kwam er een einde aan een bloedige strijd en 350 jaar Nederlands kolonialisme in Indonesië. Het is tot op de dag van vandaag een van de zwartste bladzijden uit de Nederlandse geschiedenis. In de jaren erna werd er nauwelijks over deze periode gesproken. Niet over de Nederlanders die de oorlog in Indonesië hadden meegemaakt niet door de KNIL-soldaten, niet door de Molukkers die aan Nederlandse zijde hadden meegevochten en na de oorlog naar ons land werden overgebracht. Ook de dienstplichtigen en vrijwilligers die veelal gedesillusioneerd terugkwamen, spraken nauwelijks over hun ervaringen in Indonesië. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20338547 588.8 402 2026-05-06T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Indonesië dekolonisatie Japan nationalisme https://schooltv.nl/video-item/special-herdenken-nos-jeugdjournaal-extra-herdenken 2026-05-05T17:42:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49278.w613.r16-9.9ceb1eb.webp Special: Herdenken | NOS Jeugdjournaal extra: Herdenken Herdenkingsspecial met verhalen over vluchten, verraad en verzet door de ogen van drie families. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_05971676 1643.253 137 2026-05-05T17:50:00+00:00 yes no dodenherdenking herdenken https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-de-tweede-wereldoorlog-in-de-klas-goed-en-fout-in-de-oorlog 2026-05-06T19:03:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49281.w613.r16-9.c3211d4.webp Het verhaal van de Tweede Wereldoorlog in de klas | Goed en fout in de oorlog Met de erkenning van de onafhankelijke Republiek Indonesië kwam er in 1949 dan ook eindelijk echt een einde aan de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Maar er werd nauwelijks over de oorlog gesproken. Niet over die op Indonesisch grondgebied, niet over de oorlog in eigen land en helemaal niet over de gruwelijkheden in de kampen elders in Europa. Dit is het verhaal over ons land in de greep van oorlog en onderdrukking. Over mensen zoals jij en ik die hun vrijheid verliezen. Een verhaal over handelen in onmogelijke situaties over wegkijken, betrokkenheid en over het maken van keuzes die zowel het beste als het slechtste in ons naar boven halen. Dit is het verhaal van Nederland in oorlogstijd. Voor velen was zwijgen de manier om met het oorlogsverleden om te gaan. De blik moest vooruit. Herstel en wederopbouw stonden centraal. Niet de pijnlijke herinnering aan de oorlogsjaren. Het land moest worden opgebouwd. We waren bezig met de inrichting van de nieuwe samenleving. Dus moest je het niet te veel over het verleden hebben. Dan zie je in de jaren zestig eind jaren zestig dat een hernieuwde belangstelling naar de oorlog ontstaat. Maar dan wordt er nog heel sterk over de oorlog gesproken in termen van goed en fout. Je had goede Nederlanders en je had de foute Nederlanders. Met die foute Nederlanders was niet zelden al meteen na de bevrijding afgerekend. De zuivering van ons land en ons volk is begonnen. De moffen zijn vernederd en de verraders zijn gepakt en staan terecht. Zoals landwachters een bewapende groep Nederlanders die de Duitsers hadden ondersteund. Of NSB’ers. En moffenmeiden. Nederlandse meisjes die relaties met Duitsers waren aangegaan. Het kwam dus veel voor dat vermeende foute Nederlanders werden uitgescholden vernederd en mishandeld, nog voordat ze berecht waren door de Bijzondere Rechtspleging, waarvan het archief hier in Den Haag nog bewaard. De afgelopen decennia is de scheidslijn tussen goed en fout minder scherp geworden. Kun je de bevolking wel opdelen in goede en foute Nederlanders? Of is de werkelijkheid van de oorlogsjaren daar te complex voor? Fout. Ja, een aantal mensen is wel duidelijk heel fout, maar ja is het fout als je als meisje bij de Jeugdstorm hebt gezeten? Ja, een beetje verdwaasd verliefd bent op Ja, het is bijna niet voorstelbaar. Dat waren echt meisjes die verliefd waren op Hitler. Zo’n meisje die verder niks gedaan heeft, alleen maar dat zij een affiche van Hitler boven haar bed had hangen en die werd wel opgesloten. Zat bijna twee jaar in een interneringskamp. Soms was bijvoorbeeld collaboratie en verzet in een persoon vertegenwoordigd. Bijvoorbeeld een politieagent die niet durft te weigeren als hij Joden moet ophalen, maar wel probeert te waarschuwen. Of een ambtenaar die meehelpt aan de persoonsregistratie en tegelijkertijd papieren doorspeelt naar het verzet. Of een eigenaar van een bedrijf die samenwerkt met de Duitsers om ook om te voorkomen dat zijn werknemers naar Duitsland worden afgevoerd. En zo zijn er veel meer verschillende voorbeelden waarin de posities niet altijd duidelijk waren. Alles hing af van het perspectief van wat je wel en niet kon zien. Het overgrote deel van de Nederlanders nam een passieve houding aan tijdens de oorlogsjaren. Na de oorlog werden ze tot de goede kant gerekend omdat ze niet actief hadden samengewerkt met de bezetter. Aan de andere kant hadden ze zich ook niet publiekelijk uitgesproken tegen de Duitsers. Als je anti-Duits was geweest, niemand had verraden dan gold je direct na de oorlog als goed, zou je kunnen zeggen. In de loop der tijd is het oordeel, met name over die stille massa eigenlijk veel kritischer geworden. Ik denk dat het idee dat mensen wegkeken eigenlijk geen goede uitdrukking is, omdat mensen denk ik veel meer machteloos toekeken. Maar achteraf kun je natuurlijk vaststellen dat de maatschappij niet heeft voorkomen en wel deels aan heeft meegewerkt dat er honderdduizend medeburgers zijn vermoord. Dus daar is natuurlijk iets helemaal misgegaan. Dat is evident. Alleen met die vaststelling komen we niet zo veel verder. Want de vraag is vervolgens hoe kan dat? Hoe kan het dat mensen gehoorzaam zijn? Toch nam niet iedereen deze passieve houding aan. Zo waren er de honderdduizenden Nederlanders die deelnamen aan massale stakingen. De Februaristaking in 1941 was de enige staking in bezet Europa tegen de Jodenvervolging. En de april-meistakingen van 1943 tegen de dwangarbeid van Nederlandse mannen in Duitsland waren de grootste maar daar werd wel een prijs voor betaald. Dat er zo’n grootschalige staking en demonstraties waren dat is heel bijzonder. Alleen dat is zo hard en wreed neergeslagen dat er ook historici zijn die zeggen van ja, dat is een van de redenen waarom daarna mensen zo bang waren om zich uit te spreken tegen de Jodenvervolging. Heel veel mensen denken, Joden en niet-Joden dat als je je gaat verzetten, dat het allemaal nog veel erger wordt omdat de Duitsers dan vreselijke straffen zullen gaan uitdelen. En als je je eenmaal verdiept in wat mensen toen zagen en wat ze wisten dan kun je veel beter begrijpen dat dat ook een logische inschatting was. Dus als wij dan achteraf zeggen ongelooflijk dat niet iedereen in verzet gaat, is dat ook wel een makkelijk oordeel achteraf. In Duitsland geloofden mensen dat wat er mis was in het parlementaire systeem de schuld was van de Joden. Misschien niet iedereen, maar dat ging wel zo’n heel leven leiden. En dat werd politiek. Dat kun je vergelijken, dat zijn andere groepen, maar dat is hetzelfde patroon. En dit verhaal leert natuurlijk het verhaal van nazi-Duitsland dat je ontzettend voorzichtig moet zijn met het aanwijzen van zulke zondebokgroepen en dat je daar de democratie in principe mee kunt slopen. Als daaraan getornd wordt dan ben je direct op een hellend vlak en dat zie je in een aantal landen in de wereld tegenwoordig gebeuren, dus dat is echt zorgelijk. Dit nooit meer. Het is een uitspraak die we hier tijdens de Nationale Herdenking vaak hebben gehoord. Een krachtige boodschap. Wat zijn die woorden waard in deze tijd van politieke instabiliteit waarin de wereld snel verandert? Ik denk dat het moeilijk is om periodes aan elkaar gelijk te stellen. Dat moeten wel worden gezegd. Je kunt niet zeggen we leven weer in de jaren dertig. Wel kun je soms processen zien. Je kunt zien hoe democratische structuren, hoe makkelijk die kunnen worden ontmanteld, hoe makkelijk die kunnen worden afgebroken. Als mensen zich daar niet over bekommeren, denken dat het hun tijd wel zal duren of denken dat het hun niet treft maar een andere groep en dat het daarom niet uitmaakt? Dat is een heel gevaarlijk proces. Het beeld dat heel erg blijft hangen van de manier waarop Hitler aan de macht kwam is dat zo’n democratisch stelsel eigenlijk met een verbazingwekkende snelheid in kan storten, kan imploderen. En dat geeft natuurlijk ook met de blik op onze eigen wereld wel te denken. Je hebt de indruk dat je in een heel stabiel systeem met rechtsstaat parlementaire democratie leeft en alles functioneert. En is dat eigenlijk zo? En wat gebeurt er als dat echt onder druk komt te staan? En op wat voor manier kun je dat dan verdedigen? Er is een heel duidelijke les die je kan trekken, namelijk dat extreem groepsdenken denken in wij en zij, dat dat buitengewoon gevaarlijk is. Want dat is wat ik in de kern aan de Holocaust ten grondslag ligt. Dus de les zou moeten zijn dat wij heel ver weg moeten blijven van dat soort groepsdenken, van het demoniseren van andere groepen, van het ophemelen van onze eigen groep. Heel lang was dat gesneden koek en ingeburgerd, maar sinds een jaar of twintig staat dat toch wel erg onder druk en is het groepsdenken weer erg terug. Dus als je het nooit meer serieus neemt, moet je volgens mij ook het gevaar van groepsdenken serieus nemen. De Tweede Wereldoorlog heeft diepe sporen nagelaten. Littekens die nog altijd voelbaar zijn die ons herinneren aan moedige daden maar ook aan passiviteit, collaboratie, angst en opportunisme. Het is het verhaal van gewone mensen in ongewone tijden. Maar hoe gewoon zijn die tijden nu? Nu democratieën wereldwijd onder druk staan, autoritaire regimes terrein winnen en het publieke debat verhardt lijkt het terugkijken naar de oorlog, de keuzes die we wel of niet durfden te maken voor onszelf en voor elkaar belangrijker dan ooit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20338668 635.029 516 2026-05-06T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog NSB bevrijding dictatuur https://schooltv.nl/video-item/hoe-herken-je-nepnieuws-train-je-hersenen-om-jezelf-te-beschermen-tegen-misleidende-informatie 2026-04-30T12:23:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49227.w613.r16-9.5d4065c.webp Hoe herken je nepnieuws? | Train je hersenen om jezelf te beschermen tegen misleidende informatie Wat als je zelf onderwerp wordt van een nepbericht? Misschien ken je de tv-show Ernst, Bobbie en de rest. Bobbie, oftewel acteur Gert-Jan, schrok zich helemaal kapot toen er een heel heftig bericht over hem verscheen waarin werd geschreven dat hij was overleden aan een hartstilstand. Gert-Jan, hoe was dat voor jou? Ja, het was bizar. Ik was natuurlijk de enige die wist dat ik niet dood was, maar de rest om mij heen, mijn maatje Erik, Ernst van Ernst en Bobbie, die was in shock. Die is letterlijk drie weken lang helemaal van slag geweest, omdat je denkt: mijn allerbeste vriend is dood. Binnen vijftien minuten wist volgens mij de hele wereld het. En heb jij enig idee wie dat gedaan heeft of waarom? Het is een of andere redacteur geweest van een Facebookpagina. Die werkte daar gewoon en die heeft een hele stomme grap uitgehaald. Ik weet echt niet waarom. Hij heeft zich absoluut niet gerealiseerd hoeveel schade hij daarmee heeft aangericht aan al mijn vrienden en bekenden. Wat ontzettend heftig. Maar hoe kunnen we nou nepberichten beter herkennen? Nou, het is best wel moeilijk. Alleen wat je misschien kan proberen, is om bij jezelf een soort spier te trainen. Dat als je filmpjes ziet, je jezelf afvraagt: waar kijk ik nou eigenlijk naar? Wie vertelt mij dit? Waarom vertelt hij mij dit? Heeft hij misschien een belang of probeert hij me iets te verkopen? Als je altijd zo’n denkstap maakt, dan ben je hopelijk een beetje daartegen beschermd. Dus niet alleen kijken naar wat deze persoon vertelt, maar ook waarom hij het vertelt en wat de bron is. Als de website er een beetje raar uitziet of als er vast een filmpje is dat in elkaar is geknutseld, dan moet je dat niet vertrouwen. Maar als het een betrouwbare nieuwssite is, dan kun je vertrouwen wat je ziet. Kortom, als je een bericht voorbij ziet komen: eerst even rustig ademhalen en goed nadenken. Kijken of het gemaakt is door journalisten. Even checken: Jeugdjournaal? Check. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20338702 128.149 243 2026-04-30T12:22:00+00:00 yes no nepnieuws journalist social media internet https://schooltv.nl/video-item/waarom-wordt-de-amerikaanse-rivierkreeft-gevangen-meer-ruimte-voor-planten-en-vissen 2026-04-30T14:44:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49228.w613.r16-9.6d648e4.webp Waarom wordt de Amerikaanse rivierkreeft gevangen? | Meer ruimte voor planten en vissen Twee keer per week gaan beroepsvissers Wilco en Remko het water op om rode Amerikaanse rivierkreeften te vangen. Dat doen ze met tunnelkorven en andere vangnetten. Per dag vangen ze er honderden. Wilco is ecoloog en kent de rode rivierkreeft goed. Hij laat het verschil zien tussen vrouwtjes en mannetjes. De kreeften planten zich razendsnel voort. Vrouwtjes leggen wel zeshonderd eitjes, die allemaal uitkomen. Wat begint met een paar kreeften in een gebied, kan binnen een paar jaar uitgroeien tot duizenden. In dit natuurgebied bij Delft leven inmiddels waarschijnlijk al tientallen miljoenen rivierkreeften. De Amerikaanse rivierkreeft komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Tientallen jaren geleden zijn er enkele in de Nederlandse natuur terechtgekomen, waarschijnlijk doordat ze zijn gedumpt of uit een aquarium zijn ontsnapt. Ze plantten zich voort en veroorzaakten steeds meer problemen in de natuur. Ze maken waterplanten kapot, eten vissen en zorgen ervoor dat andere dieren nauwelijks nog voedsel kunnen vinden. Ook graven ze gaten in oevers en dijken, waardoor oevers kunnen verzakken en het water vervuilt. Soms struikelen zelfs koeien en raken ze te water. Dat wil je natuurlijk niet. Daarom worden de kreeften nu massaal gevangen met korven waarin aas wordt gelegd. Ze kruipen erin en kunnen er niet meer uit. De kreeften worden niet zomaar weggegooid, want je kunt ze eten. Ze worden vaak verkocht aan restaurants en er worden zelfs kroketten van gemaakt. Zielig vinden de vissers het niet, want in de natuur draait alles om eten en gegeten worden. Soms is er bijvangst, zoals vissen of een paling. Die worden weer losgelaten. Dat laat ook zien waarom het vangen van kreeften belangrijk is: kreeften eten visseneitjes op, en door ze weg te vangen ontstaat er weer meer ruimte voor vis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20338754 156.074 112 2026-04-30T14:43:00+00:00 yes no exoot kreeft vis biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/waarom-gaat-het-niet-goed-met-de-libelle-minder-libellen-meer-muggen 2026-04-30T14:45:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49229.w613.r16-9.08a9fe6.webp Waarom gaat het niet goed met de libelle? | Minder libellen, meer muggen Letterlijke tekst Dit is een plek waar je eigenlijk libellen zou verwachten. Het is beschut, lekker zonnig en er staan veel planten. Hier zou bijvoorbeeld een vuurjuffer moeten zitten. Als je zo kijkt, zou je niet zeggen dat het slecht gaat met libellen, want vaak ziet het er nog prima uit. Maar als je gaat tellen, blijkt dat het er veel minder zijn. Roy van Grunsven is insectenexpert en doet al jaren onderzoek naar vlinders en libellen. Hij ziet dat het aantal libellen afneemt. Bij veel soorten die normaal in slootjes voorkomen, zijn er nu ongeveer de helft minder dan een tijdje geleden. Libellen zoeken is daardoor lastiger dan tien of vijftien jaar geleden. Je ziet op sommige plekken nauwelijks nog libellen, terwijl ze er vroeger volop waren. Libellen ken je misschien vooral als vliegende insecten, maar ze brengen het grootste deel van hun leven onder water door. Als larve leven ze tussen waterplanten en jagen ze op andere waterdiertjes. Zo groeien ze langzaam uit tot insecten met grote vleugels en felle kleuren. Wetenschappers onderzochten 69 Nederlandse libellensoorten en ontdekten dat het met 23 daarvan niet goed gaat. Deze soorten staan nu op een speciale lijst. Het gaat bijvoorbeeld slecht met de vuurjuffer, het lantaarntje en de variabele waterjuffer, soorten die op veel plekken in Nederland voorkomen. Daar zou het eigenlijk goed mee moeten gaan. Als zelfs deze algemene soorten afnemen, is er iets ernstigs aan de hand. Volgens wetenschappers komt dit onder andere door bestrijdingsmiddelen die worden gebruikt in de landbouw. Libellen kunnen hier slecht tegen en deze stoffen komen soms in slootjes en plassen terecht. Daardoor kun je een sloot zien die er mooi uitziet, maar waar geen libellen leven. Dat het slecht gaat met libellen is ook vervelend voor mensen, want libellen eten veel muggen. Met minder libellen heb je waarschijnlijk meer last van muggen. Ondanks zoeken worden er maar weinig libellen gevonden, vooral muggen, wat laat zien hoe schaars libellen zijn geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20338755 159.381 82 2026-04-30T14:44:00+00:00 yes no libel insect biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/ik-maak-muziek-kindertijd-olivier-6-jaar-maakt-een-instrument 2026-05-01T08:32:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49230.w613.r16-9.c3d0fe4.webp Ik maak muziek - Kindertijd | Olivier (6 jaar) maakt een instrument In de serie Ik maak muziek laten kleuters zien hoe ze plezier beleven aan het maken van muziek. Dit keer: ik speel op een zelfgemaakt instrument. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1732588 488.809 2033-05-01T06:55:00+00:00 20 2026-05-01T06:55:00+00:00 yes no muziekinstrument muziek https://schooltv.nl/video-item/kindertijd-romain-6-jaar-is-dj 2026-05-01T08:32:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49231.w613.r16-9.e647729.webp Ik maak muziek - Kindertijd | Romain (6 jaar) is DJ In de serie Ik maak muziek laten kleuters zien hoe ze plezier beleven aan het maken van muziek. Dit keer: ik ben dj. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1732587 409.48 2033-05-01T07:01:00+00:00 49 2026-05-01T07:01:00+00:00 yes no dj muziek https://schooltv.nl/video-item/kindertijd-ik-maak-muziek-cello 2026-05-01T08:31:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49232.w613.r16-9.11a5df5.webp Ik maak muziek - Kindertijd | Josephine (6 jaar) speelt cello In de serie Ik maak muziek laten kleuters zie hoe ze plezier beleven aan het maken van muziek. Vandaag: ik speel cello. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1732586 533.4 2033-05-01T07:03:00+00:00 54 2026-05-01T07:03:00+00:00 yes no strijkinstrument muziek https://schooltv.nl/video-item/ik-maak-muziek-kindertijd-ik-maak-muziek-drums 2026-05-01T08:31:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49233.w613.r16-9.641899e.webp Ik maak muziek - Kindertijd | Daniël (6 jaar) drumt In de serie Ik maak muziek laten kleuters zie hoe ze plezier beleven aan het maken van muziek. Vandaag: ik speel drums. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1732585 456.96 2033-05-01T07:13:00+00:00 63 2026-05-01T07:02:00+00:00 yes no drum muziekinstrument muziek https://schooltv.nl/video-item/turkije-nieuw-in-het-land-kindertijd 2026-05-01T07:40:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49235.w613.r16-9.3de4f99.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Turkije In de serie 'Nieuw in het land' vertellen kinderen waar ze vandaan komen en welk liedje ze uit hun land van herkomst kennen. Dit keer: Furkan uit Turkije. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737299 456.92 2033-05-01T07:35:00+00:00 87 2026-05-01T07:35:00+00:00 yes no Turkije immigreren https://schooltv.nl/video-item/syrie-nieuw-in-het-land-kindertijd 2026-05-01T08:34:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49236.w613.r16-9.91de1ab.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Syrië Remas, Aileen, Alma, Mohamad en Adnan komen uit Syrië. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737298 486.74 2033-05-01T07:38:00+00:00 142 2026-05-01T07:38:00+00:00 yes no Syrië immigreren https://schooltv.nl/video-item/nieuw-in-het-land-kindertijd-eritrea 2026-05-01T08:30:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49237.w613.r16-9.0f14f11.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Eritrea In de serie 'Nieuw in het land' vertellen kinderen waar ze vandaan komen en welk liedje ze uit hun land van herkomst kennen. Dit keer: Selome uit Eritrea. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737297 451.365 2033-05-01T07:42:00+00:00 76 2026-05-01T08:03:00+00:00 yes no Afrika immigreren https://schooltv.nl/video-item/nieuw-in-het-land-kindertijd-afghanistan 2026-05-01T08:30:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49238.w613.r16-9.ae9d5f4.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Afghanistan In de serie 'Nieuw in het land' vertellen kinderen waar ze vandaan komen en welk liedje ze uit hun land van herkomst kennen. Dit keer Omar uit Afghanistan. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737296 431.8 2033-05-01T08:25:00+00:00 50 2026-05-01T08:25:00+00:00 yes no Afghanistan immigreren https://schooltv.nl/video-item/nieuw-in-het-land-kindertijd-oekraine 2026-05-01T08:36:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49239.w613.r16-9.5bee514.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Oekraïne In de serie 'Nieuw in het land' vertellen kinderen waar ze vandaan komen en welk liedje ze uit hun land van herkomst kennen. Dit keer: Natalia, Sofia en Katya uit Oekraïne. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737295 420.295 2033-05-01T08:34:00+00:00 97 2026-05-01T08:34:00+00:00 yes no Oekraïne immigreren https://schooltv.nl/video-item/nieuw-in-het-land-kindertijd-oezbekistan 2026-05-01T08:38:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49240.w613.r16-9.df142f6.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Oezbekistan In de serie 'Nieuw in het land' vertellen kinderen waar ze vandaan komen en welk liedje ze uit hun land van herkomst kennen. Dit keer: Amirkhon uit Oezbekistan. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737294 453.36 2033-05-01T08:36:00+00:00 26 2026-05-01T08:36:00+00:00 yes no Azië immigreren https://schooltv.nl/video-item/nieuw-in-het-land-kindertijd-polen 2026-05-01T08:40:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49242.w613.r16-9.2466948.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Polen In de serie 'Nieuw in het land' vertellen kinderen waar ze vandaan komen en welk liedje ze uit hun land van herkomst kennen. Dit keer: Annabel uit Polen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737293 502.8 2033-05-01T08:38:00+00:00 79 2026-05-01T08:38:00+00:00 yes no Polen immigreren https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-champignon 2026-05-01T09:45:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49245.w613.r16-9.0e06d46.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Champignon In de serie 'Waar komt mijn eten vandaan?' gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het over de champignon. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737306 442.4 2033-05-01T09:11:00+00:00 131 2026-05-01T09:11:00+00:00 yes no champignon groente voedsel https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-paprika 2026-05-01T09:52:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49246.w613.r16-9.a3ca332.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Paprika In de serie 'Waar komt mijn eten vandaan?' gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het over de paprika. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737305 447.091 2033-05-01T09:16:00+00:00 131 2026-05-01T09:16:00+00:00 yes no paprika groente voedsel https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-aardbei 2026-05-01T09:52:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49247.w613.r16-9.8bff5a9.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Aardbei In de serie 'Waar komt mijn eten vandaan?' gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het over de aardbei. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737304 458.082 2033-05-01T09:24:00+00:00 200 2026-05-01T09:24:00+00:00 yes no aardbei fruit voedsel https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-radijs 2026-05-01T09:31:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49248.w613.r16-9.15143e6.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Radijs In de serie Waar komt mijn eten vandaan? gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het over de radijs. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737303 463.72 2033-05-01T09:29:00+00:00 68 2026-05-01T09:29:00+00:00 yes no groente voedsel https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-tomaat 2026-05-01T09:55:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49249.w613.r16-9.e8f2ea4.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Tomaat In de serie Waar komt mijn eten vandaan? gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het over de tomaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737302 493.612 2033-05-01T09:42:00+00:00 298 2026-05-01T09:42:00+00:00 yes no tomaat groente voedsel https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-asperge 2026-05-01T09:54:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49251.w613.r16-9.b2ecce5.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Asperge In de serie 'Waar komt mijn eten vandaan?' gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het over asperges. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737301 478.978 2033-05-01T09:52:00+00:00 80 2026-05-01T09:52:00+00:00 yes no asperge groente voedsel https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-broccoli 2026-05-01T09:58:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49252.w613.r16-9.337a013.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Broccoli In de serie Waar komt mijn eten vandaan? gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het om broccoli. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737300 474.536 2033-05-01T09:56:00+00:00 136 2026-05-01T09:56:00+00:00 yes no groente broeikas voedsel https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-pasta-koken-jarell 2026-05-01T10:21:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49254.w613.r16-9.93d605e.webp Ik kan al.... - Kindertijd | Ik kan al pasta koken - Jarell Jarell houdt van koken. Hij maakt een heerlijke pasta voor zijn moeder, oma en nichtje Faithlynn. Als de pasta aan het koken is, geven hij en zijn nichtje een dansvoorstelling. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734023 438.24 2033-05-01T10:18:00+00:00 135 2026-05-01T10:18:00+00:00 yes no koken zelfstandigheid zelfvertrouwen https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-mijn-hond-trainen-else 2026-05-01T10:23:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49255.w613.r16-9.334c209.webp Ik kan al... - Kindertijd | Ik kan al mijn hond trainen - Else Else heeft sinds een paar maanden een puppy: Jilles. Hij luistert goed naar haar en zij traint hem zodat hij over een tijdje los naast haar rolstoel kan lopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734022 454.84 2033-05-01T10:22:00+00:00 96 2026-05-01T10:22:00+00:00 yes no hond trainen rolstoel zelfvertrouwen zelfstandigheid https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-naar-school-fietsen-hugo 2026-05-01T10:25:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49256.w613.r16-9.9330f9f.webp Ik kan al...- Kindertijd | Ik kan al naar school fietsen - Hugo Hugo woont in een grote, drukke stad. Toch fietst hij iedere dag samen met zijn vader naar school. 3,5 kilometer heen en 's middags weer terug. Vlakbij huis racen ze altijd tegen elkaar. Wie arriveert als eerste? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734017 480.337 2033-05-01T10:24:00+00:00 129 2026-05-01T10:24:00+00:00 yes no zelfstandigheid zelfvertrouwen verdwalen fiets https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-de-rugslag-morris 2026-05-01T10:27:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49257.w613.r16-9.ea6e1db.webp Ik kan al... - Kindertijd | Ik kan al de rugslag - Morris Morris zit op zwemles. Hij gaat deze zomer op vakantie naar een hotel met zwembad. Hij heeft zijn A-diploma nog niet, maar hij kan al wel de rugslag. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734018 450.88 2033-05-01T10:26:00+00:00 289 2026-05-01T10:26:00+00:00 yes no zelfstandigheid zelfvertrouwen zwemles https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-moestuinieren-manu 2026-05-01T10:31:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49258.w613.r16-9.1c63d6a.webp Ik kan al... - Kindertijd | Ik kan al moestuinieren - Manu Manu werkt graag in de moestuin. Daar verbouwt hij groenten. Hij oogst radijsjes en plant broccoli in. Ook hebben alle planten water nodig. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734021 516.658 2033-05-01T10:30:00+00:00 231 2026-05-01T10:30:00+00:00 yes no moestuin zelfstandigheid zelfvertrouwen https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-mijn-cavias-verzorgen-amy 2026-05-01T10:33:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49259.w613.r16-9.5f4a8c2.webp Ik kan al... - Kindertijd | Ik kan al mijn cavia's verzorgen - Amy Amy heeft cavia's en die hebben verzorging nodig. Ze verschoont het hok, kamt haar lievelingscavia Knabbel en houdt een fotosessie. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734020 500.494 2033-05-01T10:31:00+00:00 116 2026-05-01T10:31:00+00:00 yes no cavia verzorgen zelfstandigheid zelfvertrouwen https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-cupcakes-bakken-siliya 2026-05-01T10:35:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49260.w613.r16-9.ef420fa.webp Ik kan al... - Kindertijd | Ik kan al cupcakes bakken - Siliya Siliya is gek op bakken. Ze kan al helemaal zelf cupcakes bakken. Die gaat ze lekker eten met haar vrienden Faysal en Daliya. Ze picknicken in de zon. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734019 463.48 2033-05-01T10:34:00+00:00 84 2026-05-01T10:34:00+00:00 yes no zelfstandigheid zelfvertrouwen bakken taart https://schooltv.nl/video-item/hier-woon-ik-kindertijd-boerderij-lola 2026-05-01T10:56:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49262.w613.r16-9.ad51dcf.png Hier woon ik - Kindertijd | Boerderij (Lola) Wonen tussen de dieren! Lola heeft honden, katten, varkens, kippen en geiten om mee te knuffelen! Ze woont met haar ouders en grote broer op een boerderij. Lola laat haar huis en de beesten zien. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734024 464.44 2033-05-01T10:52:00+00:00 473 2026-05-01T10:52:00+00:00 yes no boerderij wonen huis https://schooltv.nl/video-item/kindertijd-hier-woon-ik-afrikaans-huis-laila 2026-05-01T12:03:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49263.w613.r16-9.3e01c09.webp Hier woon ik - Kindertijd | Afrikaans huis (Laila) Laila's moeder komt uit Nederland en haar vader uit Kenia. Het hele huis staat vol met foto's. Laila laat ook haar fotoboek zien met allemaal foto's van papa en haar in Kenia. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734025 444.72 2033-05-01T11:59:00+00:00 112 2026-05-01T11:59:00+00:00 yes no wonen huis Afrika https://schooltv.nl/video-item/hier-woon-ik-kindertijd-hier-woon-ik-woonboot-pia 2026-05-01T12:03:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49264.w613.r16-9.8dc9997.webp Hier woon ik - Kindertijd | Woonboot (Pia) Pia woont op het water. Ze woont samen met haar moeder en zusje op een woonboot in Amsterdam. Je kunt vanuit je huis in het water springen en het huis heeft heel veel trappen! https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734027 532.16 2033-05-01T12:01:00+00:00 168 2026-05-01T12:01:00+00:00 yes no wonen boot huis https://schooltv.nl/video-item/hier-woon-ik-kindertijd-met-paarden-emy-en-noortje 2026-05-01T12:05:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49265.w613.r16-9.3aff8a4.webp Hier woon ik - Kindertijd | Met paarden (Emy en Noortje) Emy en Noortje zijn zusjes en gek op hun pony's. Noortje heeft heel veel poppen en Emy houd van paarden en Hobby horsing. Thuis hebben ze drie pony's en een bak om in te rijden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734028 488.967 2033-05-01T12:04:00+00:00 96 2026-05-01T12:04:00+00:00 yes no wonen paard huis https://schooltv.nl/video-item/hier-woon-ik-kindertijd-tiny-house-lune 2026-05-01T12:09:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49266.w613.r16-9.dd2c374.webp Hier woon ik - Kindertijd | Tiny house (Lune) Wonen in een heel klein huis! Luna woont met haar moeder, vader en zus in een Tiny house. Ze deelt de kamer met haar grote zus en de wasmachine staat buiten, niet binnen! https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734026 439.609 2033-05-01T12:07:00+00:00 201 2026-05-01T12:07:00+00:00 yes no wonen huis duurzaamheid klein https://schooltv.nl/video-item/kindertijd-hier-woon-ik-natuurvijver-rae 2026-05-01T12:14:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49267.w613.r16-9.6920938.webp Hier woon ik - Kindertijd | Natuurvijver (Rae) Samenwonen met opa en oma, dat is leuk! Naast het huis van Rae staat het huis van opa en oma. Dat is heel gezellig, want dan kun je altijd op visite gaan, wanneer je maar wilt. Ook heeft Rae een mooi zwembad in de tuin om lekker in te spelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734029 464.12 2033-05-01T12:10:00+00:00 142 2026-05-01T12:10:00+00:00 yes no wonen huis tuin https://schooltv.nl/video-item/hier-woon-ik-kindertijd-dijkhuis-suze 2026-05-01T12:13:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49268.w613.r16-9.370e61b.webp Hier woon ik - Kindertijd | Dijkhuis (Suze) Suze woont heel dichtbij het water met een lekker strandje. Samen met haar ouders en haar broer woont ze in dijkhuis. Vanuit haar slaapkamerraam kan je haar school zien! Papa en mama slapen helemaal beneden in de kelder. Het is heel fijn wonen, want je kan er zwemmen, lekker buitenspelen, trampolinespringen en hele mooie tochtjes op je fiets maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734030 514.885 2033-05-01T12:11:00+00:00 222 2026-05-01T12:11:00+00:00 yes no wonen huis rivier https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-capoeiera 2026-05-04T11:14:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49272.w613.r16-9.3c5003e.webp Mijn hobby - Kindertijd | Capoeiera In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731846 505.61 2033-05-04T11:11:00+00:00 75 2026-05-04T11:11:00+00:00 yes no hobby sport https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-voetbal 2026-05-04T11:17:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49273.w613.r16-9.e1ce712.webp Mijn hobby - Kindertijd | Voetbal In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731719 480.44 2033-05-04T11:15:00+00:00 509 2026-05-04T11:15:00+00:00 yes no voetbal hobby balsport sport https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-schaatsen 2026-05-04T11:26:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49274.w613.r16-9.089e80c.webp Mijn hobby - Kindertijd | Schaatsen In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731526 474.92 2033-05-04T11:24:00+00:00 79 2026-05-04T11:24:00+00:00 yes no schaatsen hobby sport https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-vissen 2026-05-04T11:29:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49275.w613.r16-9.8c779ba.webp Mijn hobby - Kindertijd | Vissen In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731529 496.64 2033-05-04T11:28:00+00:00 216 2026-05-04T11:28:00+00:00 yes no vis hobby https://schooltv.nl/item/ontdek-europa-interactieve-schoolplaat-over-het-continent-europa 2026-05-07T12:13:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49283.w613.be910c8.1b6f7bd.png Ontdek Europa | Interactieve schoolplaat over het continent Europa Kom meer te weten over het continent Europa met deze interactieve kaart. Bekijk de video's over de verschillende landen of neem een kijkje in de hoofdsteden. Met de blinde kaart oefen je klassikaal je topografische kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 373 2026-05-07T12:30:00+00:00 yes no Europa topografie https://schooltv.nl/item/topo-totaal 2026-05-28T12:40:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49284.w613.73eaefc.370de0e.png Topo Totaal | Oefenen met topografie voor elke groep Hier vind je alle interactieve kaarten voor topografie bij elkaar. Van de provincies van Nederland, naar de landen en hoofdsteden van Europa, tot de landen en hoofdsteden van de hele wereld: alles komt aan bod. Klik op de afbeelding van een kaart om de kaart te bekijken en de provincies en landen te leren. Klaar om te oefenen? Test dan je kennis met de spelletjes door op de oefenen-buttons te klikken. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 467 2026-05-07T12:40:00+00:00 yes no topografie https://schooltv.nl/video-item/citroeninkt-van-maral-noshad-sharifi-boek-in-beeld 2026-05-11T13:07:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49286.w613.r16-9.6406142.webp Citroeninkt van Maral Noshad Sharifi | Boek in beeld Handig als je gaat kiezen voor je lijst: Boek in beeld. Neem bijvoorbeeld dit boek, Citroeninkt van Maral Noshad Sharifi. Citroeninkt is inkt waarmee je dingen onzichtbaar kunt opschrijven als je wilt dat niemand ze leest. Maar het is ook poeder dat je kunt kopen op de markt in Teheran. Zo zuur dat je tanden ervan uitvallen. In Citroeninkt volgen we twee verhalen tegelijk. Het ene gaat over Sepideh, die met haar dochter vlucht uit Iran vanwege het regime. Het andere gaat over die dochter die opgroeit in Moerkapelle, tussen mensen die hun achtergrond niet altijd begrijpen. Ze zijn zelf niet gelovig, maar Talar komt wel terecht op een christelijke school. Haar vader vindt werkt bij een boer. Diens dochter Johanna zit bij Talar in de klas. Talar en haar vader gaan bij het gezin aan tafel. De boer, de boerin, Johanna en haar twee broers. De moeder van Johanna zet een grote pan met in elkaar gezakte aardappelen op tafel, waar groene slierten doorheen zijn geprakt. ‘Wie wil er bidden?’ vraagt de boer. Ik reageer meteen. ‘Ik! Onze Vader die in de hemel zijt...’ Terwijl ik me concentreer op het goed uitspreken van de woorden, belanden de broers onder de tafel in een stevig voetgevecht. Ze raken mijn schenen. ‘Geef ons heden ons dagelijks brood en vergeef ons...’ Na het gebed staat boer Piet met een rood hoofd op, duwt zijn stoel naar achteren en draait zich om naar zijn zoons. Voordat ze een woord kunnen zeggen, slaat hij met zijn lange vingers, pats, op de wang van Kees. En daarna nog een keer, pats, op die van zijn jongste zoon. ‘Sorry, Arash’, zegt de boer. ‘Ik kan niet toezien hoe mijn zoons de heer beledigen.’ Sepideh is angstig en reageert soms te heftig op dingen die gebeuren. Het huwelijk met Arash houdt geen stand en Talar botst met haar vriendje. Citroeninkt is het verhaal van alle kinderen die ooit aan de buitengrenzen van Europa stonden. Om begrip te vragen, want zij weten hoe het is aan de andere kant. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20340171 127.744 78 2026-05-07T14:02:35+00:00 yes no literatuur boek https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-vliegen 2026-05-08T11:16:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49287.w613.r16-9.0c047cc.webp Mijn hobby - Kindertijd | Vliegen In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731530 487.122 2033-05-08T11:14:00+00:00 236 2026-05-08T11:14:00+00:00 yes no vliegen vliegtuig https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-painten 2026-05-08T11:20:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49288.w613.r16-9.7a07a0d.webp Mijn hobby - Kindertijd | Painten In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731723 479.32 2033-05-08T11:18:00+00:00 67 2026-05-08T11:18:00+00:00 yes no verf schilderij https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-dierenambulance 2026-05-08T11:26:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49289.w613.r16-9.3a01ef0.webp Mijn hobby - Kindertijd | Dierenambulance In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731718 517.719 2033-05-08T11:24:00+00:00 156 2026-05-08T11:24:00+00:00 yes no dierenambulance dierenarts https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-dierendokter 2026-05-08T11:30:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49290.w613.r16-9.3da3bd2.webp Mijn hobby - Kindertijd | Dierendokter In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730562 478.088 2033-05-08T11:28:00+00:00 205 2026-05-08T11:28:00+00:00 yes no dierenarts huisdier https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-crossfit 2026-05-08T11:32:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49291.w613.r16-9.a8e5ced.webp Mijn hobby - Kindertijd | Crossfit In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730557 505.041 2033-05-08T11:31:00+00:00 50 2026-05-08T11:31:00+00:00 yes no sport https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-buikdansen 2026-05-08T11:35:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49292.w613.r16-9.2865170.webp Mijn hobby - Kindertijd | Buikdansen In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730559 492.251 2033-05-08T11:33:00+00:00 38 2026-05-08T11:33:00+00:00 yes no dansen https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-tennis 2026-05-08T11:38:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49293.w613.r16-9.bde937d.webp Mijn hobby - Kindertijd | Tennis In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730558 502.851 2033-05-08T11:36:00+00:00 76 2026-05-08T11:36:00+00:00 yes no tennis https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-muziek-maken 2026-05-08T11:42:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49294.w613.r16-9.fcdf830.webp Mijn hobby - Kindertijd | Muziek maken In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731531 494.537 2033-05-08T11:40:00+00:00 136 2026-05-08T11:40:00+00:00 yes no muziek https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-sporen-zoeken 2026-05-08T11:44:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49295.w613.r16-9.5c2af76.webp Mijn hobby - Kindertijd | Sporen zoeken In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731532 487.244 2033-05-08T11:43:00+00:00 146 2026-05-08T11:43:00+00:00 yes no natuur dier bos https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-volksdansen 2026-05-08T11:47:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49296.w613.r16-9.390e292.webp Mijn hobby - Kindertijd | Volksdansen In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730560 510.042 2033-05-08T11:45:00+00:00 133 2026-05-08T11:45:00+00:00 yes no dansen volksmuziek https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-hondentraining 2026-05-08T11:54:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49297.w613.r16-9.95c6a5b.webp Mijn hobby - Kindertijd | Hondentraining In Mijn Hobby laten kinderen zien welke hobby ze samen met een ouder beleven. Bijvoorbeeld samen kanovaren, drummen, op zoek naar natuurschatten, of samen naar de markt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731721 498.96 2033-05-08T11:52:00+00:00 307 2026-05-08T11:52:00+00:00 yes no hond https://schooltv.nl/video-item/boek-in-beeld-francien-laat-je-tieten-nog-eens-zien-van-francien-regelink 2026-05-11T16:03:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49300.w613.r16-9.78ce343.webp Francien laat je tieten nog eens zien van Francien Regelink | Boek in beeld Francien laat je tieten nog eens zien van Francien Regelink. Francien is een online marketeer en schrijfster die bekend werd dankzij haar sportblog Girls Love to Run. Dit boek is haar persoonlijke geschiedenis. We volgen haar vanaf groep één en later op het vmbo. Ze is helemaal gek van sport. Ze weet goed waar ze in uitblinkt en de vakken die minder goed gaan. Ze komt in de puberteit, wordt verliefd. Ze beschrijft haar eerste ervaringen met jongens. Niks bijzonders zou je zeggen, maar Franciens leven verandert vanaf het moment dat er een foto van haar uitlekt via het internet. Een foto van haar borsten. Een foto die ze zeker niet voor iedereen bedoeld had, maar voor Kai, een jongen die ze leuk vond. Het gebeurt op de eerste schooldag van haar examenjaar. ‘Het donker van de fietsenkelder maakt dat ik even moet wennen aan het daglicht. Wat er werd gezegd, heb ik gehoord, maar ik wil het niet verstaan. Ik duw mijn blauwe fiets voor me uit, terwijl ik zoek naar de stem die bij die woorden hoort. Mijn ogen schieten instinctief naar links. Ik weet van wie ze afkomstig zijn, maar weiger te geloven dat het echt zo is. De rood-wit-blauwe rugzak met palmbomen bevestigt mijn vermoeden. Het is de lange blonde jongen naast Kai. Achter hem staan z'n vijf slungelige skatervrienden. Ze wijzen naar me, lachen me keihard uit. ‘Francien, laat je tieten nog eens zien’, klinkt het nog een keer. Het wordt nu gescandeerd. Ik voel me verraden en besef dat mijn vriendschap met Kai niks voorstelt. In m'n hoofd gaat het licht uit.’ Het boek laat zien wat het met je kan doen als je zo exposed wordt. Hoe de schaamte zo groot wordt, dat je het niet eens aan je ouders of je beste vriendin durft te zeggen. Hoe shame sexting je verkering om zeep kan helpen. Maar Francien legt ook uit hoe je de schaamte kunt overwinnen. Ze is het levende bewijs dat het internet een middel kan zijn om je te uiten op de manier die jij zelf kiest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20340882 129.514 156 2026-05-11T12:43:22+00:00 yes no literatuur boek https://schooltv.nl/item/wat-weet-jij-over-nederland-quiz-over-het-lage-land-vol-polders-en-charmante-stadjes 2026-05-12T07:42:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49282.w613.r16-9.9723582.png Wat weet jij van Nederland? | Quiz over het lage land vol polders en charmante stadjes Nederland staat bekend om zijn groene landschappen, water en karakteristieke steden zoals Amsterdam en Utrecht. Het land heeft een rijke geschiedenis en een opvallend vlak landschap. Weet jij alles over Nederland? Test hier je kennis! Klik op de afbeelding om de quiz te starten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 162 yes no Nederland land Europa https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-de-basisschool-ontstaan-kloosterscholen-in-de-middeleeuwen 2026-05-12T10:16:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49302.w613.r16-9.96a2402.webp Hoe is de basisschool ontstaan? | Kloosterscholen in de Middeleeuwen Tegenwoordig bestaat de basisschool uit groep 1 tot en met groep 8. Dat is al zo sinds 1985. Meer dan veertig jaar dus. In dat jaar werd het woord basisschool bedacht. Het was een combinatie van de kleuterschool, groep 1 en 2 en de lagere school, groep drie tot en met groep acht. Die werden dus samengevoegd en dat werd de basisschool zoals we die nu kennen. Maar al veel langer krijgen kinderen les. De eerste scholen in Nederland zijn waarschijnlijk opgericht in de Middeleeuwen en ze heette toen kloosterscholen. Ze waren bedoeld om over het christelijke geloof te leren. Er zaten alleen jongens op die leerden daar lezen, schrijven, zingen en bidden. Scholen hoorden dus altijd bij een kerk of klooster. Maar in de veertiende eeuw veranderde dat. Toen kwamen er ook gewone scholen en er mochten ook meisjes naar toe. Alle leeftijden zaten toen nog door elkaar en kinderen kregen geen les in een klaslokaal, maar bijvoorbeeld in een stal of in de schuur van de leraar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20341105 61.269 262 2026-05-12T10:15:00+00:00 yes no school klooster https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-vliegtuigeten-gemaakt-van-schipholkeuken-tot-op-de-trolley 2026-05-26T13:18:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49303.w613.r16-9.3e5ee57.webp Hoe wordt vliegtuigeten gemaakt? | Van Schipholkeuken tot op de trolley Iedere dag stijgen er honderden vliegtuigen op vanaf Schiphol op weg naar verre bestemmingen. En onderweg moet er natuurlijk gegeten worden, want als je een lange vlucht hebt dan kan het maar zo zijn dat je tien uur of nog langer in een vliegtuig zit. En daarom is er altijd eten aan boord van een vliegtuig. En voor een lange vlucht zijn er zelfs complete maaltijden ontbijt, lunch, avondeten. En dat wordt dan allemaal zo heel mooi opgediend. Er zijn geen koks aan boord, want vliegtuigmaaltijden worden gewoon op de grond bereid, bij speciale bedrijven zoals deze hier op Schiphol. En de maaltijden worden een paar uur voordat het vliegtuig opstijgt gemaakt. Per dag worden hier zo'n 5000 maaltijden gemaakt en elke vliegtuigmaatschappij wil weer wat anders. Ze kunnen echt bijna elk recept maken. En wat je te eten krijgt, daar wordt hier goed over nagedacht want al die maaltijden moeten aan specifieke eisen voldoen. Zo mogen ze bijvoorbeeld niet te zwaar zijn en ze moeten natuurlijk in zo'n vliegtuig karretje passen. Dus een maaltijd mag niet zwaarder zijn dan 250 gram en niet hoger dan 3,2 centimeter. Dus zo zie je maar, dat vliegtuigeten maken, dat is een stuk ingewikkelder dan gewoon een potje koken. En het eten moet goed verhit zijn want voedselvergiftiging, dat kan natuurlijk niet aan boord. Al helemaal niet voor piloten. De piloten mogen dan ook nooit dezelfde maaltijd eten aan boord. Is er toch iets mis met het eten, dan worden ze in ieder geval niet allebei ziek. En hier worden dan al die verschillende gerechten bedacht, zoals een gerecht met beef, met kip met vis of een currygerecht. En vandaag op het menu; deze pasta. Als er gekookt gaat worden dan moeten er natuurlijk eerst boodschappen gedaan worden. Die boodschappen komen hier in deze hal binnen is wel een beetje meer dan bij je thuis denk ik. Maar ja, er moet dan ook voor heel veel mensen gekookt worden. Zo. Nou, de boodschappen zijn binnen dus de voorbereidingen kunnen beginnen. Hoe kan ik dit snijden? Zo fijn mogelijk. Zo fijn mogelijk. Oké, nou daar gaan we. Alles wordt hier schoongemaakt, gesneden soms worden er al kruiden bij gedaan, zodat het straks direct de pan in kan. En nadat alles is voorbereid wordt het op grote karren gezet met plastic zakken eromheen wordt het dan vers gehouden, klaar om te koken. Zo is dit een beetje wat het moet zijn zo? Perfect. Ja? Alle voorbereidingen zijn klaar dus het koken in deze enorme keuken kan gaan beginnen. En alles is hier groot en veel. Dus in grote pannen, op grote grillplaten en in grote ovens wordt het eten bereid. Als het eten bereid is dan wordt het in een speciale koelruimte direct afgekoeld. Oh, het is hier echt wel koud. En dat doen ze om te zorgen dat het eten niet bederft. En al het eten, dat staat hier af te koelen en te wachten tot het weer verder verwerkt wordt. Snel de deur weer dicht. Kijk en ondertussen staat er een mini-proeverijtje klaar voor de koks die overal een klein beetje van kunnen proeven om te bepalen of het goed is. Mag ik ook iets proeven? Uiteraard. Oké, dan ga ik voor de champignons. Waar let je dan op? We letten op smaak op gaarheid en op uiterlijk of het er lekker uitziet. Oke, smaakt het bij jou goed? Heerlijk! De champignon is ook gewoon lekker. Ik ga ook nog even voor de doperwten, even kijken. Gaat goed he? Goedgekeurd. Ja. Lekker. De complete maaltijd wordt getest en hij wordt ook precies zo opgewarmd zoals het in het vliegtuig ook zou gebeuren. Kaey, waar letten jullie dan precies op? We letten op drie dingen: op kwaliteit, gewicht en op smaak. Oké, qua kwaliteit waar kijk je dan naar? Waar moet ik aan denken? We kijken bijvoorbeeld naar of het er lekker uitziet dus in geval van salade is het fris en knapperig. Hmm, en Kaey Heb je nou nog een favoriet? Zeker? Ja. We hebben een waanzinnig lekker Surinaams kip gerecht. Ik moet zeggen die herfst pasta, die is ook heerlijk. Heerlijk, is die, voor jullie ook? Zeker. Nou lekker! Goedgekeurd. Het eten wordt in porties in schaaltjes gedaan zodat je een hele maaltijd op een schaaltje hebt. De schaaltjes worden ingepakt, gaan op een dienblad en dan zo de trolleys in die straks naar het vliegtuig gaan. Dan gaan we door naar de wachtruimte voor de trolleys. Hier staan dus alle maaltijden, maar ook alle andere dingen die te maken hebben met versnaperingen zoals drankjes, snackjes, bestek, noem maar op. Dus terwijl jij aankomt op het vliegveld en gaat boarden bij het vliegtuig worden hier voor het laatst de trolleys gecheckt. En als er zo'n wit zegeltje aan komt hangen, dan betekent dat dat alles goed is. En dan zijn ze klaar om te boarden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20341108 360.384 287 2026-05-12T11:49:21+00:00 yes no vliegtuig eten keuken Schiphol https://schooltv.nl/item/kaartje-keren-de-tweede-wereldoorlog-stellingen-over-wat-jij-zou-doen-in-oorlogstijd 2026-05-28T14:11:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49304.w613.r16-9.18396a9.png Kaartje keren: de Tweede Wereldoorlog | Stellingen over wat jij zou doen in oorlogstijd Wat zou jij doen als je tijdens de Tweede Wereldoorlog had geleefd? En wat kunnen we leren van de gebeurtenissen van toen? Ga met de klas in gesprek over de oorlog aan de hand van de stellingen op de kaartjes. Klik op de afbeelding om naar de stellingen te gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 85 2026-05-12T13:53:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog discussie https://schooltv.nl/video-item/wat-was-de-hongaarse-opstand-massale-volksopstand-tijdens-de-koude-oorlog 2026-05-19T13:33:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49309.w613.r16-9.650a8e2.webp Massale volksopstand tijdens de Koude Oorlog | Wat was de Hongaarse Opstand? Hier zie je beelden van Boedapest, de hoofdstad van Hongarije. Oktober 1956. Burgers komen massaal in opstand tegen de Sovjet-Unie, maar hun hoop op vrijheid wordt hard neergeslagen. Waar komt deze Hongaarse opstand vandaan en wat zijn de gevolgen geweest? Niet alleen voor Hongarije, maar voor heel Europa. Laten we even terugspoelen. Hongarije ligt hier, in Centraal-Europa. Eeuwenlang is het onderdeel van het Habsburgse Rijk. Maar aan het begin van de twintigste eeuw, na de Eerste Wereldoorlog, valt het keizerrijk uit elkaar en wordt Hongarije zelfstandig. Maar die zelfstandigheid duurt niet lang. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is Hongarije een bondgenoot van nazi-Duitsland, maar Hongarije probeert aan het einde van de oorlog toch nog aan te sluiten bij de geallieerden. De landen die vechten tegen Duitsland. Hierop bezetten de nazi's Hongarije alsnog. In 1945 bevrijdt de Sovjet-Unie Hongarije van de nazi's. Maar die bevrijding betekent geen echte vrijheid voor de Hongaren. De Duitse bezetting wordt vervangen voor iets anders. De Sovjet-Unie maakt het land een zogenoemde satellietstaat. Dat betekent dat ze officieel onafhankelijk zijn, maar in de praktijk onder strenge controle van de Sovjet Unie staan. En Hongarije is niet de enige satellietstaat. Ook bijvoorbeeld Polen, Tsjechoslowakije en Roemenië vallen onder de macht van de Sovjets. De wereld is dan verwikkeld in de Koude Oorlog, een machtsstrijd tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Europa is door de Tweede Wereldoorlog verzwakt en afhankelijk van beide landen. Het raakt verdeeld in twee militaire bondgenootschappen. Aan de ene kant het Warschaupact, de Sovjet-Unie en de satellietstaten. En aan de andere kant de NAVO, een bondgenootschap van westerse landen. Beide blokken willen hun invloedssfeer uitbreiden en hun ideologie verspreiden. Voor de Sovjet-Unie is dit het communisme. Dat is een ideologie die streeft naar een samenleving zonder arm en rijk, waarin privébezit niet bestaat. Producten en goederen zouden eerlijk verdeeld moeten worden, maar in de praktijk is de Sovjet-Unie een dictatuur, vooral onder Jozef Stalin. Burgers worden onderdrukt en uitgebuit en politieke tegenstanders en andersdenkenden worden opgesloten in strafkampen. Dit alles leidt tot miljoenen doden. In eerste instantie lijkt Hongarije een democratische republiek. De Hongaren mogen het land zelf leiden, maar langzaamaan schakelen de communisten onder druk van de Sovjet Unie steeds meer democratische partijen uit. In 1949 wordt de Volksrepubliek Hongarije uitgeroepen, een communistische eenpartijstaat en hierna gaat het snel. Hongaren worden voortaan gedwongen Russisch te spreken en Hongaarse straatnaamborden verdwijnen uit het straatbeeld. De Sovjets leggen het land ook nog eens hoge herstelbetalingen op als straf voor hun samenwerking met nazi-Duitsland. En hier blijft het niet bij. Want in het kader van de communistische leer moeten alle opbrengsten uit de industrie en landbouw voortaan worden afgestaan aan de Sovjet-Unie. Hongarije komt hierdoor in grote armoede terecht. En ook het dictatoriale karakter van de Sovjet-Unie wordt de dagelijkse praktijk in Hongarije. De communist Matyas Rakosi is aangesteld als premier en voert een waar schrikbewind. Hij stelt een geheime politie in en Hongaren worden opgepakt voor het minste of geringste. Ze verdwijnen in gevangenissen en interneringskampen. Daar worden ze gruwelijk mishandeld. De onvrede in Hongarije is groot, maar verzet is nauwelijks mogelijk. En dan in 1953 overlijdt plotseling Sovjetleider Stalin. Maar niet iedereen rouwt om zijn dood. Ik weet dat ik op dat moment op straat liep toen ik het hoorde. De leider, de vader van de wereld en en en heil van de wereld overleden was. Nou, geweldig. Dit is nu gebeurd, dus nu wordt het beter. Het werd ook beter. Zijn opvolger Nikita Chroesjtsjov, zet zich af tegen het dictatoriale bewind van Stalin. Hierdoor ziet Hongarije een kans om hervormingen af te dwingen. De nieuwe Hongaarse premier Imre Nagy die wil het helemaal anders doen. Hij schaft strafkampen af, belooft politieke gevangenen vrijheid en dringt de armoede terug. De Sovjet-Unie ziet dit met lede ogen aan, want ze vrezen voor machtsverlies en minder controle in heel centraal en Oost-Europa. En dat blijkt terecht. Door de nieuwe koers van Hongarije lonkt de vrijheid ook in de andere satellietstaten. Steeds meer mensen uiten openlijk hun onvrede. Zo breekt in het voorjaar van 1956 in de Poolse stad Poznan een volksopstand uit. Arbeiders leggen massaal hun werk neer en eisen brood en vrijheid. De Sovjet-Unie besluit hard in te grijpen. In Hongarije wordt Nagy afgezet. De Sovjets vinden dat zijn hervormingen veel te ver zijn gegaan, maar voor de Hongaren is de deur naar de vrijheid opengezet en deze gaat niet zomaar meer dicht. Op 23 oktober 1956 gaat een groep studenten van de technische Universiteit in Boedapest de straat op. Wat begint als een klein protest, groeit uit tot een massale volksopstand. Dit is de Hongaarse opstand. De demonstranten vernielen alles wat doet denken aan de Sovjet-Unie. Beeltenissen van Sovjetleiders zoals Stalin en Lenin worden vernield. Ze halen rode Sovjetsterren van gebouwen en verbranden Russische boeken. De demonstranten dwingen de regering af te treden en Nagy wordt opnieuw premier. Zijn voornemen? Hij wil zich meer richten op het Westen. Hongarije uit het Warschaupact en neutraliteit. De Sovjetregering is woest dat Nagy weer aan de macht is. Op 4 november rollen dan ook tanks van de Sovjets Hongarije binnen. De Hongaarse opstand wordt hard neergeslagen. Binnen een dag heeft het Sovjetleger Boedapest weer in handen. Via de radio roepen de Hongaren het Westen om hulp. En ze worden gehoord. Overal in West-Europa breken demonstraties en anti-communistische rellen uit. In Amsterdam bestormt een menigte het Felix Meritis gebouw, het hoofdkantoor van de Communistische Partij van Nederland. Maar echte steun blijft uit. West-Europese leiders zijn bang de confrontatie aan te gaan met de Sovjet-Unie en daarmee een Derde Wereldoorlog te ontketenen. De Hongaarse opstandelingen voelen zich in de steek gelaten. De Hongaarse opstand eindigt na amper twee weken. Hongarije blijft een satellietstaat. Duizenden mensen komen bij de opstand om het leven en meer dan 200.000 Hongaren slaan op de vlucht. Toen zei mijn vader: en nou moet je weg. Dat was voor mij het eerste moment. 4 november, half 11, na de mis. Dat mijn vader heeft gezegd. Nou moet je weg, nou gaan jullie weg. Ik wil niet dat jullie betrokken raken in deze zaak. Ik blijf hier. Ik blijf verzet plegen, uiteraard. En jullie moeten naar Oostenrijk. En vanmiddag gaan jullie weg. Nagy wordt geëxecuteerd en de Sovjets stellen een nieuwe premier aan Janos Kadar. Hij trekt de touwtjes van de veiligheidsdienst opnieuw strak aan. Iedereen die ook maar wordt verdacht van tegenstand, wordt opgepakt. Niemand durft openlijk te praten omdat ze bang zijn verklikt te worden. En de Hongaarse opstand, daar durft al helemaal niemand meer over te praten. De Hongaarse opstand is een keerpunt in de Koude Oorlog. Aan de ene kant laat de opstand zien wat verzet teweeg kan brengen, maar aan de andere kant juist hoe gewelddadig de Sovjets opstanden neerslaan. Ook voor andere satellietstaten wordt de Hongaarse opstand een symbool van verzet en tegelijkertijd een waarschuwing voor terreur. Nog ruim dertig jaar zucht Hongarije onder de Sovjet invloed. Pas in 1989 komt daar een einde aan. Hoewel de Sovjetoverheersing verleden tijd is, blijft die van invloed op de voormalige satellietstaten. Die landen dragen nu nog wel met zich mee dat communistisch verleden. De machthebbers van toen zijn nog lang niet, als ik het woord mag gebruiken, verslagen. Dat is het idee wat wij denken: democratie, meer partijen en dit en dat en persvrijheid en en weet ik wat allemaal. Maar dat oude communistisch bewind door zijn wortels en door zijn enorme netwerk, wat er in Hongarije, Polen en Tsjechië aanwezig was, dat is latent aanwezig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342076 750.997 253 2026-05-18T09:15:00+00:00 yes no Hongarije Koude Oorlog Sovjet-Unie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-manosphere-online-wereld-met-extreme-ideeen-over-mannelijkheid 2026-05-19T07:31:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49310.w613.r16-9.101c7e6.webp Wat is de manosphere? | Online wereld met extreme ideeën over mannelijkheid Jongens, die zijn sterk en…Au! huilen niet en doen stoer. Meisjes, die zijn netjes en lief en tonen hun emoties. Ja, die clichés en vooroordelen, die ken je wel. We hebben het geleerd van onze familie, vrienden op het schoolplein van films en boeken, op tv en online. Kijk, dat jongens en meisjes, mannen en vrouwen verschillen. Dat is natuurlijk zo. Onze lichamen zijn anders en onze hersenen. Ook al zijn we niet hetzelfde, in Nederland zijn we gelijkwaardig. We verdienen allemaal dezelfde kansen. Er zijn mensen die zeggen dat mannen en vrouwen niet altijd gelijkwaardig zijn en dat ze bijvoorbeeld niet hetzelfde werk horen te doen. Ben je een man, dan werk je in de bouw. Dan ben je stratenmaker, brandweerman, politieagent, advocaat. Dan ben je een rechter. Als je een vrouw bent, dan doe je uiteraard andere dingen. Dan werk je in de zorg, dan ben je een zuster. Welkom in de manosphere. Een online wereld met soms extreme ideeën over mannelijkheid. Influencers in de manosphere beloven eerst dat ze jongens kunnen helpen om echte mannen te worden. Ze vertellen hoe je sterk en gespierd wordt, snel geld verdient, zelfvertrouwen krijgt en succes in de liefde. Wie wil dat nou niet? Maar in de manosphere gaan sommige influencers steeds een stap verder. Zij verdelen de wereld bijvoorbeeld in sterke alphamannen en zwakke betamannen. Die maken ze belachelijk, net als vrouwen, want ook die vinden ze zwakker en minderwaardig. Mannen moeten geen emoties tonen, horen de baas te zijn en het geld te verdienen. Vrouwen moeten gehoorzaam zijn en voor hen en de kinderen zorgen. Zo hoort de wereld eruit te zien, zeggen ze. Daar kijken ook best veel jongens en meisjes naar en praten het na. Merken juffen en meesters op de basisschool. Die schrikken ervan omdat die ideeën lijken op hoe het vroeger ging. Toen mochten vrouwen niet stemmen en als ze getrouwd waren, moesten ze vaak stoppen met werken. De mannen verdienden het geld. Vrouwen moesten thuis voor de kinderen zorgen en als ze kleding of apparaten wilden kopen, dan hadden ze toestemming nodig van hun man. Steeds meer vrouwen hadden daar genoeg van en dankzij grote protesten die soms jaren duurden, is er veel veranderd. Vrouwen en mannen werden steeds meer als gelijkwaardig gezien. Vrouwen gingen meer werken en verdienen en hebben nu ook belangrijke en leidinggevende functies. Vergeleken met toen, een wereld van verschil. Maar een deel van de manosphere wil dus terug naar vroeger, toen mannen en vrouwen traditionele rollen hadden. En er zijn ook vrouwen die er zo over denken zoals influencers die zichzelf trad wives, traditionele vrouwen noemen. Ze idealiseren het ouderwetse leven van vrouwen. Dat was beter, zeggen ze. Het is goed om te weten dat al die influencers hier geld mee verdienen. Extreem veel geld. Ze hebben duizenden, soms zelfs miljoenen volgers, verkopen tips en cursussen en beloven hun kijkers en klanten dat ze ook zo succesvol kunnen worden. En om maar meer geld en aandacht te krijgen, doet en roept een klein groepje influencers in de manosphere steeds extremere dingen. Sommigen plegen zelfs geweld op straat en zetten dat online om te shockeren en stoerder te lijken. Of ze zeggen dat je een vrouw mag slaan of pijn mag doen als ze niet naar je luistert. Nou, laten we daar heel duidelijk over zijn. Geweld is verboden, staat in de wet. Niet gek dus dat mensen zich zorgen maken over de manosphere. Toch Hessel? Ja jongens, mannen en mensen zijn altijd onzeker geweest over dezelfde dingen als waar jongens nu onzeker over zijn. Ben ik geliefd? Word ik gezien? Hoor ik erbij? Is mijn lichaam normaal? En dan kunnen dit soort filmpjes heel aantrekkelijk zijn. Al die volwassen mannen die voor een grote auto staan, die spieren hebben die vertellen als je gewoon dit dit dit doet, dan word je gelukkig. Volgens Hessel word je er meestal niet gelukkiger van, want het kan altijd beter. Je lichaam is niet goed genoeg, je bent niet stoer genoeg, het maakt jongens eenzamer, het maakt ze onzekerder. Het is eigenlijk nooit goed genoeg. Eigenlijk zou er al ruimte gemaakt moeten worden op scholen om te praten over alle onzekerheden en de zoektocht die alle mensen hebben. Dat is allemaal hard nodig, volgens deskundigen. Dat er meer gepraat wordt, thuis en op school, over wat het betekent en hoe het is om een jongen of een meisje of gewoon jezelf te zijn. En dat het heel normaal is als je daar soms vragen over hebt of daar onzeker over bent. En dat je echt niet aan al die verwachtingen over echte jongens en echte meisjes hoeft te voldoen. Zo, ik heb even getraind. Rematch? Nou, ik heb een beetje last van m’n schouder. Meniscus? Haha. Niet zo aanstellen, kom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342078 317.226 262 2026-05-18T11:30:00+00:00 yes no gender social media mediawijsheid https://schooltv.nl/video-item/van-afhankelijkheid-naar-meer-autonomie-wat-betekende-de-opheffing-van-de-nederlandse-antillen 2026-05-19T13:14:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49311.w613.r16-9.ff7b451.webp Van afhankelijkheid naar meer autonomie | Wat betekende de opheffing van de Nederlandse Antillen? De vlag van de Nederlandse Antillen wordt voor de allerlaatste keer gestreken. Vanaf vandaag bestaan de Nederlandse Antillen niet meer als land binnen ons koninkrijk. 10 oktober 2010 oftewel tien tien tien Op deze datum houdt het land de Nederlandse Antillen op te bestaan. Tot die tijd vormen de eilanden Aruba, Curaçao, Bonaire, Saba, Sint Eustatius en Sint-Maarten een land binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Hoe komt het dat deze eilanden helemaal aan de andere kant van de oceaan voor zo'n lange tijd onderdeel waren van Nederland? En wat betekent de onafhankelijkheid vandaag de dag voor de Antillianen? Laten we even terugspoelen. Dit is het Caribisch gebied. Hier ligt een eilandengroep die de Antillen wordt genoemd en misschien ken je deze eilanden wel. Aruba, Curaçao en Bonaire bijna tegen Venezuela aan. Maar ook deze Sint Eustatius, Saba en Sint-Maarten. Al sinds de prehistorie wonen er mensen op deze eilanden. De bewoners hebben hun eigen culturen, handelssystemen en spirituele tradities. Maar hier komt eind vijftiende eeuw verandering in. De Spanjaarden en Portugezen gaan er als eerste Europese landen op handelsexpeditie en nemen de Caribische eilanden in. In de zeventiende eeuw veroveren Nederlandse kolonisten van de West-Indische Compagnie; de WIC het Caribisch gebied en Suriname. Net als andere Europese landen willen deze Nederlanders ook kolonies aan de andere kant van de oceaan. Hiermee hopen ze de handel uit te breiden en rijkdom te vergaren. En met de Caribische eilanden en Suriname beschikken ze ineens over nieuw handelswaar zoals zout, suiker, katoen en mensen. Het handelen in mensen is een groot onderdeel van de Nederlandse overzeese handel. De slavernij. Mensen worden in Afrika gevangengenomen en via de Atlantische Oceaan naar de eilanden verscheept. Een wrede reis die weken duurt. Met name Curaçao wordt een centraal punt voor mensenhandel. Op mensonterende markten worden vrouwen, mannen en kinderen verkocht als vee. Van daaruit worden ze verscheept naar het vasteland van Amerika, waar ze op plantages moeten werken. En ze keren weer terug naar Europa met de handelswaar van de plantages. Vandaar ook wel de driehoekshandel. Binnen deze driehoekshandel zijn 12,5 miljoen Afrikanen gedeporteerd en als slaaf verkocht. Terug naar de Antillen. In 1792 gaat de WIC failliet. De Antillen worden officieel opgenomen als Nederlandse kolonie en in 1863 wordt de slavernij officieel afgeschaft. De eilanden zijn voor Nederland onbelangrijk en raken verwaarloosd. Er is grote armoede en ongelijkheid tussen de kleine witte elite en de grote gekleurde meerderheid. Bijna honderd jaar zijn de Antillen een ondergeschikte kolonie van Nederland, maar na de Tweede Wereldoorlog verandert dit snel. Wereldwijd willen kolonies de vrijheid om hun eigen land te besturen. Dat heet autonomie. Grootmachten verliezen hun grip op de door hun gekoloniseerde gebieden. Er volgen verschillende onafhankelijkheidsoorlogen en een periode van dekolonisatie breekt aan. Brits-Indië verandert in onder andere India, Pakistan en Bangladesh en Nederlands-Indië wordt Indonesië. En ook op de Antillen is het verlangen naar meer vrijheid. Dankzij het statuut van 1954 krijgen de eilanden eindelijk politieke autonomie. Ze gaan verder onder de naam De Nederlandse Antillen. Die zes Antilliaanse eilanden vormen nu samen een land met eigen wetten binnen het Nederlandse koninkrijk. Maar dat betekent niet dat het gelijk staat aan Nederland zelf. En de Nederlandse invloed is nog steeds groot. De inwoners betalen met de Antilliaanse versie van de Nederlandse gulden en er wordt op de eilanden verplicht Nederlands gesproken naast de eigen taal het Papiaments. Het nieuwe staatsverband werkt niet altijd even goed. De zes eilanden hebben onderling flinke verschillen in grootte, economie en belangen. Dat ze één geheel zijn is niet zo vanzelfsprekend en dit zorgt voor spanningen. Het land wordt bestuurd vanuit Willemstad, de hoofdstad van Curaçao. Dit eiland heeft de meeste politieke invloed en de andere eilanden voelen zich achtergesteld. Daarnaast groeit de economische ongelijkheid tussen de eilanden. Aruba. De tegenstelling tussen rijk en arm is hier zo mogelijk nog groter dan op Curaçao. Er is geen geld, want dat gaat naar de regering op Curaçao. Daarom wil Aruba zelfstandigheid. Gedeputeerde Guzman Croes Wij zullen onze banden met Nederland behouden, maar we zullen trachten min of meer los van Curaçao te blijven. Zelfstandigheid, maar dan toch vastgegroeid aan banden met Nederland. Steeds meer mensen vragen zich af: past deze staatsvorm nog wel? Vooral op Aruba wordt het in de jaren zeventig steeds onrustiger. De Arubaanse politicus Betico Croes roept op tot verandering. Hij wil dat Aruba een aparte status krijgt binnen het Koninkrijk en niet meer afhankelijk is van de regering in Willemstad. En dit lukt. Het eiland krijgt een zogenoemde status aparte. Aruba hoort nu niet meer bij de Nederlandse Antillen, maar is nog wel onderdeel van het Nederlandse Koninkrijk. Ik wens Aruba de kracht en de inspiratie toe om aan een voorspoedige toekomst te bouwen. Leve Aruba. Het land de Nederlandse Antillen bestaat dus nu uit vijf eilanden en het Koninkrijk der Nederlanden heeft er een land bij en dit zet de andere eilanden aan het denken. Want als Aruba het alleen kan, dan zouden zij dat toch ook moeten kunnen? In de jaren na de status aparte van Aruba worden op verschillende eilanden volksstemmingen ofwel referenda gehouden over autonomie en de uitkomst daarvan verschilt per eiland. Op Sint-Maarten en Curaçao willen ze als autonoom land binnen het Koninkrijk verder gaan, net zoals Aruba. Maar op Bonaire, Sint Eustatius en Saba, de BES eilanden, wil de meerderheid dat niet. Ze vragen zich af of ze daar wel klaar voor zijn. Na jaren van overleg en discussie tussen de Nederlandse regering en de leiders op de eilanden, hakken afgevaardigden van alle betrokken partijen eindelijk knopen door. De uitkomsten worden in 2006 vastgelegd in het zogeheten slotakkoord. Vier jaar later is het eindelijk zover. Op 10 oktober 2010 worden de Nederlandse Antillen opgeheven. De vlag van de Nederlandse Antillen wordt gestreken en de vlaggen van de eilanden worden gehesen. De nieuwe parlementen worden geïnstalleerd en op alle eilanden klinken de volksliederen. Binnen één dag verandert het bestuur van vijf eilanden. Het is niet alleen een nieuw jasje, het gaat uiteindelijk ook om een instelling. Het gaat erom dat die eilanden perspectief kunnen bieden aan hun eigen jeugd. En in die zin zie ik dit als een frisse start. En er zijn afspraken gemaakt. Het is niet onrealistisch. Het is ook geen illusie, dus ik zie het echt als een als een kans voor de eilanden om zelf wat te gaan doen en ook zelf groei, welvaart en dus ook toekomstperspectief te bieden aan de eigen bevolking. Het land de Nederlandse Antillen is nu officieel verleden tijd. Curaçao en Sint-Maarten worden autonome landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Dat betekent dat ze een eigen regering krijgen en zelf mogen beslissen over onderwijs, zorg, politie en overheidsgeld. Nederland is verantwoordelijk voor Defensie en Buitenlandse zaken van het gehele Koninkrijk, dus ook van deze eilanden. En de inwoners behouden hun Nederlandse paspoort. Aruba, Curaçao en Sint-Maarten hebben nu een aparte maar gelijke positie binnen het Koninkrijk. En dat klinkt allemaal mooi aan de ene kant autonomie en aan de andere kant bescherming en gelijkwaardigheid. Maar is dat wel zo? Het statuut zegt vooral naar tien tien tien, 10 oktober 2010 vier autonome landen: Nederland, Curaçao, Aruba, Sint-Maarten op één lijn. In de werkelijkheid staan we niet op één lijn en wij zijn het resultaat van een historie. We zijn zo gemaakt en zo zijn we gekomen waar we nu zijn. En dan zijn er nog de BES eilanden. Deze sluiten aan bij Nederland als zogenoemde bijzondere gemeenten. Dit betekent dat ze zich aan de Nederlandse overheid moeten verantwoorden. Eigenlijk zoals gemeente Utrecht of Alkmaar. En dat hoeven Aruba, Curaçao en Sint-Maarten dus niet meer. De jaren na deze staatkundige verandering brengen problemen met zich mee. De eilanden worstelen nog steeds met armoede, slechte infrastructuur en problemen in onderwijs en de zorg. Twijfels over de nieuwe verhoudingen groeien opnieuw, met name op de BES eilanden. Zijn ze nou echt onderdeel van Nederland of is het bijna een nieuwe vorm van koloniale afhankelijkheid? Vandaag de dag, jaren na de opheffing van de Nederlandse Antillen, is de band tussen Nederland en de eilanden nog steeds sterk. De Nederlandse cultuur is te herkennen in de architectuur, de taal wordt nog gesproken en de politieke belangen zijn nog verstrengeld en de eilanden zijn nog steeds afhankelijk van Nederland. Het is een band tussen ouder en kind en op een gegeven moment moeten de kinderen volwassen worden. De geschiedenis werkt door op de eilanden. De eeuwen van onderdrukking en uitbuiting zijn nog voelbaar en echt onafhankelijk zijn ze dus niet. Ja, de verhoudingen zijn veranderd, maar is de situatie op de Antillen ook echt verbeterd? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342077 755.221 209 2026-05-18T10:45:00+00:00 yes no Antillen Curaçao Aruba dekolonisatie kolonie slavernij https://schooltv.nl/video-item/wie-was-michael-jackson-grote-popster-uit-amerika 2026-05-18T12:55:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49312.w613.r16-9.1535ff7.webp Wie was Michael Jackson? | Grote popster uit Amerika Zijn opvallende kleding, indrukwekkende dansmoves en iconische stem. De muziek en optredens van Michael Jackson waren megapopulair, ook bij kinderen. Ik kan er wel duizend keer naar luisteren. Het blijft leuk. Michael Jackson was als kind al bekend. Samen met zijn broers zong hij in een band, de Jackson Five. Maar de zanger werd pas echt populair toen hij alleen verder ging. Hij scoorde superveel hits, won prijzen en brak records. Zo verkocht hij wereldwijd de meeste albums ooit: meer dan 500 miljoen. Als superster was hij veel in het nieuws, ook vanwege nare dingen. Michael Jackson werd door meerdere mensen beschuldigd van kindermisbruik. Dat zou bijvoorbeeld zijn gebeurd op zijn landgoed. De artiest zelf heeft dat altijd ontkend. In 2009 overleed Michael Jackson plotseling. Veel hoogtepunten uit zijn leven zijn te zien in de film, maar over de nare dingen gaat het niet. En daar is kritiek op. Toch gaan miljoenen mensen naar de bioscoop om de film over Michael Jackson te zien want zelfs na zijn dood is zijn muziek nog steeds hartstikke populair. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342221 123.392 425 2026-05-18T12:54:00+00:00 yes no Michael Jackson popmuziek Amerika https://schooltv.nl/video-item/de-schrik-van-de-snelweg-liedje-over-vrachtwagenchauffeurs 2026-05-18T13:21:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49313.w613.r16-9.5ba3f94.webp De schrik van de snelweg | Liedje over vrachtwagenchauffeurs Als meisje kreeg ik barbies en make-up. Ik moest op ponyclub. Jaloers zag ik mijn broers met auto's spelen. Ik wist nooit wat ik later worden wou. Kapster, zuster, schooljuffrouw. Nou nee. Ik zou me vreselijk vervelen. Toen rook ik bij een tankstation die dieselgeur. En ineens wist ik het zeker. Ik word vrachtwagenchauffeur. Wij zijn de schrik van de snelweg. De vrees van de A2. Het maakt niet uit hoe vies of zwaar, we nemen alles mee. En als het hoog in mijn cabine stinkt naar zweet en naar benzine, klopt het hartje van mijn truck. Dat is geluk. Ik kijk neer op alle auto's als ik ‘s ochtends vroeg vertrek. Tussen blotemannenfoto's, rook ik hele zware shag. Toeren en sturen naar een truckersrestaurant waar ze alles zo frituren dat je maagzuur lekker brandt. We kleien op de plee daarna een drol van dertig ton met spetters van de vloer tot het plafond. Jaja, wij zijn de schrik van de snelweg. De vrees van de A4. Plankgas rijden van Marseille via Keulen terug naar hier. Vieze moppen, countryliedjes, geen bestelbus, da’s voor mietjes, maar een meterslange truck, dat is geluk. Wij zijn de schrik van de snelweg. De vrees van de A10. We hebben al het asfalt van Europa al gezien. Als mijn boer naar kipcorn walmt en door de Gotthardtunnel galmt uit het raampje van m’n truck: dat is geluk. Alleen als ik naar huis bel en mijn man mijn kinderen hoor moet ik drie minuten janken. En dan ga ik weer door. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342223 131.434 129 2026-05-18T13:20:00+00:00 yes no transport beroep https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-texel-in-de-tweede-wereldoorlog 2026-05-20T08:56:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49316.w613.r16-9.82ad99e.webp Het Klokhuis | Texel in de Tweede Wereldoorlog Op 5 mei vieren we in Nederland Bevrijdingsdag. Dan herdenken we dat er op 5 mei 1945 een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog. Maar een deel van Nederland was op dat moment nog niet bevrijd: de Waddeneilanden. Daar ging de oorlog nog enkele weken door. Op Texel vond zelfs nog een bloedige strijd plaats. Een strijd die laat zien hoe in oorlog alles van de ene op de andere dag kan veranderen en hoe moeilijk het is om dan te weten wat je moet doen. Pascal bezoekt Elly, die de oorlog als jong meisje meemaakte. In de sketch wil een Texels gezin heel graag de bevrijding vieren, net als de rest van Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1369836 943.654 359 2026-05-19T17:54:00+00:00 yes no Waddengebied Tweede Wereldoorlog bevrijding https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-bioprinten 2026-05-21T07:20:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49318.w613.r16-9.513a70b.webp Het Klokhuis | Bioprinten Kapotte lichaamsdelen repareren met levende menselijke cellen als inkt? Kan dat? Wetenschappers aan de Universiteit Utrecht doen er onderzoek naar en Janouk mag het laboratorium in. In het Ruimteschip hebben de kinderen een gevaarlijke huiswerkopdracht. Gelukkig hebben de ouders de bioprinter altijd klaar staan voor noodgevallen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362685 929.693 202 2026-05-20T17:00:00+00:00 yes no lichaam cel laboratorium innovatie printen https://schooltv.nl/video-item/wat-doe-je-liedje-over-opkomen-voor-een-ander 2026-05-20T11:08:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49317.w613.r16-9.90c650e.webp Wat doe je? | Liedje over opkomen voor een ander Een meisje in mijn klas wordt gepest, uitgescholden, aan de kant gezet, in stilte en hardop. Ik weet het best, da’s niet oke. Ik doe er niet aan mee, maar kom ook niet voor haar op. Die houding doet mijn vader veel verdriet. Hij noemt dat laf. Hij snapt het niet. Ze pakten mij toen ik het eens voor haar had opgenomen. Sindsdien denk ik: laat gaan, niet mee bemoeien. Overleven is onopgemerkt de dag doorkomen. Dus wat doe je dan? Wat doe je dan? Wat doe jij? Een meisje in de klas wordt gepest. Ik lig er ‘s nachts van wakker dat ik dat gebeuren laat. De daders aanspreken lijkt stoer, maar ik heb ook een kleine broer die naar dezelfde school toe gaat. Straks reageert zo'n pestkop zich als straf van mij nog op mijn broertje af. Elke dag het goede doen. Een held te zijn voor even, kan de rust op school voorgoed verknoeien. Grijp ik in, lig ik eruit en heb ik zelf geen leven. Dus wat doe je dan? Wat doe je dan? Wat doe jij? Laatst ging het bij geschiedenis over de Tweede Wereldoorlog. Over hoe we nog een tijd op Texel keihard door gevochten is terwijl de rest van Nederland al was bevrijd. Krijgsgevangen vochten onder dwang Georgische soldaten met het Duitse leger mee. De jongens waren radeloos en bang. Moesten ze voor de vijand sterven? Een van hen zei: nee. Hun opstand bracht toen heel veel mensen daar de Duitse wraak in groot gevaar. Laat niemand je vertellen dat je altijd wel kan kiezen tussen held of laf, het verkeerde of het goede. Als de keus is iemand aan zijn lot overlaten of je leven zelf verliezen. Wat doe je? Wat doe je dan? Wat doe je dan? Wat doe je? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342821 157.674 70 2026-05-20T11:07:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog pesten slachtoffer https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-noodglijbanen-onderhouden-een-glijbaan-en-een-reddingsboot-in-een 2026-05-21T12:55:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49320.w613.r16-9.0485285.webp Hoe worden noodglijbanen onderhouden? | Een glijbaan én een reddingsboot in één Afdeling remblokken hier, afdeling interieur afdeling glijbanen. Oh wacht even, Glijbanen? Ja, die doen we hier. Echt? Ja. Dat moet ik zien. Kun je een stukje terug? Yes! We gaan naar achter. Hoi, sorry. Mag ik jou even storen? Tuurlijk. Waarom hebben jullie een afdeling glijbanen? We hebben een afdeling glijbanen voor als er nood is in het vliegtuig. Als ze moet landen en een noodlanding moet maken, dat je er zo snel mogelijk uit kan eruit kunt glijden. Tuurlijk! En tevens als het in het water komt is het ook gelijk in raft. Het is gewoon een soort boot? Ja, gewoon een boot ja. Wat is slim! Dat wist ik helemaal niet. Maar wat moeten jullie dan checken? Wij controleren in principe alles op lekkage en dat soort dingen maar dat kan ik je beter laten zien, hoe dat gaat. Oke. Nou, dit is dat pakketje. De slide die je daar hebt gezien, die zit hierin. Die glijbaan waar we net bij stonden? Die groot, dat grote ding, dat zit in dit kleine pakket? Dat zit in dit kleine pakketje. Dat kan ik me bijna niet voorstellen. Nee. Ja, hij zit erin en ik ga jou laten zien hoe die straks eruit komt als hij opgeblazen is. Oke. Alsjeblieft voor je oren beschermen. Is het nodig? Ja, voor geluid. Het is best wel Oke. Ik vind het ineens een beetje spannend worden. Oke, safety pen eruit. Ja. Mijn collega, die gaat drie keer toeteren. Ja. Bij de derde toeter Dan trek jij aan die rode draad. Oh mijn god, ik vind het ineens heel spannend. Zetten we nu de kappen op. Ready? Ja. Niet wegrennen, niet wegspringen. Blijven staan. Oke. Ja. Wat bizar dit. Gaat het in het echt dan ook zo snel? Ook zo snel. Ja, dat moet ook wel. Dat moet ook wel. Het moet heel snel. Want als het nodig is moet het er allemaal uit kunnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342981 118.634 99 2026-05-21T12:34:00+00:00 yes no vliegtuig nood https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-aandelenbeurs 2026-05-21T09:56:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49321.w613.r16-9.d2581cf.webp Het Klokhuis | Aandelenbeurs Wat is een aandeel eigenlijk? Hoe kun je geld verdienen of verliezen op de beurs? Pascal gaat op onderzoek uit en ontdekt hoe de aandelenhandel werkt, hoe bedrijven geld ophalen en hoe mensen aandelen kopen en verkopen. Wendel en Liza besluiten ook aandelen te verkopen voor hun eigen bedrijfje. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355280 925 165 2026-05-22T17:05:00+00:00 yes no beurs aandeel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-vlas 2026-05-21T10:00:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49322.w613.r16-9.2612cca.webp Het Klokhuis | Vlas Vlas: van deze veelzijdige plant kun je heel veel verschillende dingen maken. Linnen stof voor lekker luchtige kleding bijvoorbeeld, maar ook lijnzaad voor in je yoghurt en bouwmateriaal. Vlas groeit al eeuwenlang in Nederland. Tirsa ontdekt hoe vlas wordt geoogst op het land en hoe deze plant wordt verwerkt in de fabriek om er van alles mee te maken. Pien en Lobbert hebben last van ongedierte. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362695 907.08 122 2026-05-26T17:05:00+00:00 yes no plant kleding bouw https://schooltv.nl/item/zapp-heldengame-interactieve-game-over-pesten-in-de-klas 2026-05-21T14:55:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49323.w613.r16-9.1e3ef54.png Zapp Heldengame | Interactieve game over pesten in de klas Met de Zapp Heldengame wordt jouw klas een ijzersterk team. Door middel van bloedstollende challenges en persoonlijke vragen leer jij je klasgenoten op een hele andere manier kennen. Onder begeleiding van Anne-Mar en YouTuber Gewoon Thomas verzamel je alle badges en verbeter je de sfeer in de klas. Speel de game op het digibord bij jou op school en word samen een held tegen pesten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 33 2026-05-21T14:23:00+00:00 yes no pesten https://schooltv.nl/video-item/kus-kus-beng-beng-film-in-de-klas 2026-05-22T07:12:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49324.w613.r16-9.1187f33.webp Kus kus beng beng | Film in de klas Ollie Launspach onderzoekt door middel van homevideo's, foto's, dagboeken, audio-opnames en interviews welke invloed zijn transitie heeft op zijn vriendin Sterre. Terwijl hij haar gevoelswereld probeert te vangen, wordt vooral zichtbaar hoe onrustig het in zijn eigen hoofd is. Waar liggen de grenzen tussen steun, zorg en overgave in een relatie die continu in beweging is? De film toont een liefdesportret waarin taal tegelijk een obstakel en een reddingsboei is. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101413448 1717.28 73 2025-10-13T07:01:52+00:00 yes no Film in de klas film liefde Transgender https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-vrijdag-22-mei-nieuws-over-squishies-en-harry-styles 2026-05-22T08:49:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49325.w613.r16-9.e9614d1.webp Jeugdjournaal vrijdag 22 mei | Nieuws over squishies en Harry Styles Het Jeugdjournaal in de ochtend met nieuws over squishies, over zanger Harry Styles en over bokser Rico Verhoeven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20343204 399.68 172 2026-05-22T08:25:00+00:00 yes no mediahype zingen https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-acrogym 2026-05-22T09:27:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49326.w613.r16-9.67c2039.webp Mijn hobby - Kindertijd | Acrogym In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730561 500.212 2033-05-22T09:20:00+00:00 285 2026-05-22T09:20:00+00:00 yes no acrobatiek gymnastiek https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-paardrijden-met-een-koets 2026-05-22T09:32:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49327.w613.r16-9.5853a72.png Mijn hobby - Kindertijd | Paardrijden met een koets In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731722 474.56 2033-05-22T09:28:00+00:00 146 2026-05-22T09:28:00+00:00 yes no paard paardrijden rijpaard https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-natuurschatten 2026-05-22T09:47:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49328.w613.r16-9.bb1a5cd.webp Mijn hobby - Kindertijd | Natuurschatten In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731528 471.84 2033-05-22T09:44:00+00:00 80 2026-05-22T09:44:00+00:00 yes no natuur bos https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-paardrijden 2026-05-22T09:49:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49330.w613.r16-9.f6b8082.webp Mijn hobby - Kindertijd | Paardrijden In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730389 495.257 2033-05-22T09:47:00+00:00 206 2026-05-22T09:47:00+00:00 yes no paardrijden paard rijpaard https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-terug-uit-concentratiekamp-dachau 2026-05-22T11:52:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49331.w613.r16-9.27607b4.webp Andere Tijden in de klas | Terug uit concentratiekamp Dachau Eind april 1945 wordt concentratiekamp Dachau door de Amerikanen bevrijd. Terwijl verschillende landen in rap tempo transport regelen om landgenoten naar huis te halen, doet Nederland niets. Een groep van 18 Nederlandse mannen neemt het heft in eigen hand en reist zelf terug in een door de Amerikanen geschonken bus. In deze aflevering vertellen drie van hun kinderen hierover. 80 jaar later maken ze gezamenlijk dezelfde terugtocht door Duitsland en Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20343210 498.709 140 2026-05-22T11:50:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog concentratiekamp nazi bevrijding https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-op-de-vlucht-tijdens-de-tweede-wereldoorlog 2026-05-22T12:16:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49332.w613.r16-9.dae0285.webp Andere Tijden in de klas | Op de vlucht tijdens de Tweede Wereldoorlog Ontsnappen aan het nazi-regime: dat is het doel van de Engelandvaarders. Hun vlucht verloopt via geheime ontmoetingen, gecodeerde berichten en valse papieren. Maar niets is zeker. Wie weg wil, weet nooit of de hulp echt te vertrouwen is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20343211 468.586 197 2026-05-22T12:15:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog vluchten verzet https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-camel-spider 2026-05-28T09:52:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49334.w613.r16-9.e1e57e1.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De camel spider Moeten we bang zijn voor dieren op vakantie? Emma of Jurre komt oog in oog te staan met de camel spider. Deze razendsnelle jager heeft krachtige kaken en een pijnlijke beet. Wie durft zich te laten bijten? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414268 877.8 2033-05-26T08:49:00+00:00 217 2026-05-26T08:46:00+00:00 yes no spin Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-stinkmier 2026-05-26T08:50:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49335.w613.r16-9.a3dad7c.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De stinkmier Emma of Jurre wordt gebeten door de stinkmier. Dit kleine miertje verdedigt zich met een indringende geur en een venijnige beet. Wie van de twee presentatoren offert zich op? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414269 908.4 2033-05-26T08:48:00+00:00 164 2026-05-26T08:48:00+00:00 yes no mier Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-oogpister 2026-05-26T08:59:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49336.w613.r16-9.0a1cfac.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De oogpister Emma of Jurre krijgt te maken met de oogpister. Dit insect dankt zijn naam aan de manier waarop het zich verdedigt: het kan een irriterende vloeistof gericht afschieten, die vooral in de ogen veel pijn doet. Welke presentator durft oog in oog te komen met deze kever? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414270 913.88 2033-05-26T08:51:00+00:00 243 2026-05-26T08:51:00+00:00 yes no kever Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-centipede 2026-05-26T11:59:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49337.w613.r16-9.57d16c4.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De centipede Emma of Jurre laat zich bijten door een centipede. Met zijn gifklauwen verlamt hij normaal gesproken zijn prooi, maar vandaag is een presentator de klos. Wie van de twee presentatoren biedt zijn arm aan als hapje voor deze duizendpoot? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414271 928.56 2033-05-26T09:01:00+00:00 254 2026-05-26T09:01:00+00:00 yes no geleedpotig Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/vuurtorens-in-nederland-van-vuurbakens-naar-vuurtorens 2026-05-26T13:18:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49338.w613.r16-9.56db614.webp Vuurtorens in Nederland | Van vuurbakens naar vuurtorens Achter mij zie je de vuurtoren van Urk. Maar heel lang geleden is het begonnen met dit soort vuurtjes. Langs de kust werden er vuren gestookt zodat de boten wisten dat er land in zicht was. En later werden er echte torens gebouwd met het vuur erop: De vuurbakens. En zo komt de vuurtoren dus aan zijn naam. Na het vuur kwamen er olie en gaslampen op de torens. Best lastig. Het licht waaide nog weleens uit en het was nou niet bepaald brandveilig. Uiteindelijk straalden de torens elektrisch licht uit. Een stuk handiger en veiliger. Maar goed, nu weer even terug naar het daglicht. In Nederland zijn er meer dan vijftig vuurtorens waarvan er dertig nog actief licht schijnen. Dat kunnen een soort lichtmasten zijn maar er zijn ook een heleboel mooie oude vuurtorens. En elke vuurtoren is weer anders. Zo kunnen ze gemaakt zijn van staal of van baksteen. De oudste vuurtoren staat op Terschelling de Brandaris uit 1594, ruim 400 jaar oud. Verder vind je nog oude vuurtorens in Noordwijk en Scheveningen en bij Den Helder staat de Lange Jaap. En ook in Zeeland staan nog mooie zoals de rood wit gestreepte toren van Burgh-Humstede. De vuurtoren op de Maasvlakte, is de nieuwste uit 1974 en de hoogste van Nederland met 65 meter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20343761 95.232 76 2026-05-26T11:57:00+00:00 yes no vuurtoren Nederland schip kust kustlijn zee https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-giant-assassin-bug 2026-05-28T09:36:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49344.w613.r16-9.36b88a2.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De giant assassin bug Emma of Jurre wordt geprikt door de giant assassin bug. Dit insect heeft zijn naam te danken aan de snelle, gerichte manier waarop hij zijn prooien vangt. Deze sluipmoordenaar steekt met zijn scherpe snuit en injecteert gif. Wie laat zich prikken? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414272 911.206 2033-05-28T09:35:00+00:00 167 2026-05-28T09:35:00+00:00 yes no insect Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-termiet 2026-05-28T09:57:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49345.w613.r16-9.dceae13.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De termiet Emma of Jurre steekt een hand in een bak termieten. Deze onvermoeibare bouwers zetten hun krachtige kaken in hout en ander plantaardig materiaal, maar nu is een van de presentatoren aan de beurt. Wie durft het aan? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414273 907.76 2033-05-28T09:53:00+00:00 140 2026-05-28T09:53:00+00:00 yes no insect Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-kameleon 2026-05-28T09:56:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49346.w613.r16-9.e6a3ee5.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De kameleon Emma en Jurre testen hoe pijnlijk een kameleon beet is. Met zijn bliksemsnelle tong vangt hij normaal insecten. Wie van de presentatoren is deze keer de prooi? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414274 891.015 2033-05-28T09:55:00+00:00 352 2026-05-28T09:55:00+00:00 yes no kameleon Zuid-Afrika reptiel https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-velvet-ant 2026-05-28T09:59:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49347.w613.r16-9.50677df.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De velvet ant Emma of Jurre krijgt de beruchte steek van de velvet ant. Ondanks haar fluweelzachte naam staat dit insect bekend om haar extreem pijnlijke steek. Wie durft het aan? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414275 912.12 2033-05-28T09:58:00+00:00 214 2026-05-28T09:58:00+00:00 yes no wesp insect Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-rups 2026-05-28T10:03:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49348.w613.r16-9.3f8da40.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De rups Emma en Jurre staan oog in oog met een harige rups, een klein maar verraderlijk diertje. De brandharen kunnen zorgen voor een heftig, jeukend en branderig gevoel. Wordt het Jurre of Emma die gestoken wordt? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414276 949.88 2033-05-28T10:00:00+00:00 465 2026-05-28T10:00:00+00:00 yes no rups Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-python 2026-05-28T10:02:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49349.w613.r16-9.88447ad.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De python Geen steek of beet, maar een wurggreep van een python. Deze slang knijpt zijn prooi langzaam de adem af. Wie durft zich te laten insnoeren door dit reptiel: Jurre of Emma? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414277 974.4 2033-05-28T10:01:00+00:00 468 2026-05-28T10:01:00+00:00 yes no slang Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-rivier 2026-05-28T12:18:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49350.w613.r16-9.a1feff5.webp Het Klokhuis | Rivier Nederland is een echt rivierenland: de Maas, de Rijn, de Waal, de IJssel, allemaal kronkelen ze door ons land. Maar hoe werkt een rivier? Tirsa stapt met boswachter Jeroen in een bootje op de IJssel. Ze krijgt antwoord op de vraag waarom rivieren kronkelen en hoe die bochten ontstaan. Waarom stroomt het water naar de zee? En komt het rivierwater echt helemaal uit Zwitserland? Varkentje Rund gaat op strandvakantie aan de IJssel. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355359 941.135 351 2026-05-28T12:16:00+00:00 yes no rivier meander water https://schooltv.nl/video-item/waarom-lijkt-iedereen-adhd-te-hebben-mode-ziekte-afwijkende-hersenen-of-moeilijke-maatschappij 2026-06-03T12:51:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49351.w613.r16-9.474ecc2.webp Mode-ziekte, afwijkende hersenen of moeilijke maatschappij? | Waarom lijkt iedereen ADHD te hebben? Het lijkt wel alsof iedereen ADHD heeft. Tenminste - als ik social media mag geloven. Even snel een lader pakken boven - Woe! Woe! Dat heb ik ook. Ik dacht: hier moet ik eens induiken. En deze rabbit hole bleek echt nog veel dieper dan ik al dacht. Want kijk: het aantal mensen aan de ADHD-pillen is gigantisch gestegen. Onderzoekers noemden het jaren geleden al een epidemie en er zijn mensen die zeggen dat ADHD niet eens bestaat. Dit nieuwe boek stelt dat het niet bestaat ADHD, bestaat dat eigenlijk wel? ADHD is bedacht. In deze video duik ik in de wereld áchter dit soort ADHD-filmpjes. Waarom lijkt het alsof iedereen ADHD heeft? Ik heb geen ADHD, maar deze video's zijn wel heel herkenbaar. Of heb ik het dan toch wel? Wat is eigenlijk ADHD? Van de bekendste symptomen heb je waarschijnlijk al eens gehoord. Je bent soms heel onrustig. Dat je heel veel energie hebt en je heel moeilijk kunt concentreren. 21 tabbladen open. Ik ben een boek aan het schrijven, ik ben een column aan het schrijven. Maar wat het precies is? Ja, daar blijkt dus heel veel discussie over te zijn. Het lijkt wel alsof iedereen ADHD moet hebben. Zelfs als je je leven goed voor elkaar hebt en de dingen gaan goed heb je toch nog ADHD. Hier: moet je eens kijken hoeveel boeken erover gaan. Over voeding, je omgeving, je hersenen er zijn echt allerlei theorieën over. Er komt een nieuw Nederlands onderzoek naar diëten voor kinderen met ADHD. Onderzoek toont nu aan dat je ADHD kunt zien op hersenscans. Volgens sommigen is het een hersenziekte maar de Hersenstichting noemt het een stoornis. En anderen noemen het weer een ontwikkelingsprobleem. Dat zegt me nog steeds weinig, dus ik heb van een psychiater even deze geleend: de DSM. Dit is hét handboek voor psychische stoornissen. Daarin staat: ADHD is een aandachts- en hyperactiviteitsstoornis. Kort samengevat: mensen met ADHD zijn snel afgeleid, hyperactief en/of impulsief. En daar hebben ze heel erg veel last van. Tijd voor een deep dive. Volgens de DSM zijn er drie types ADHD. De hyperactieve variant, het onoplettende type en een combinatie tussen die twee. In dit voorbeeld gaan we even uit van die hyperactieve variant. Kuno heeft ADHD. Weet je wat het is? Alles gaat te langzaam. Alles gaat veel te langzaam. Zit je aan de speed? Ik ben speed m****! En daar heb ik een beetje ruimte voor nodig. Die herken je aan deze negen kenmerken: Iemand beweegt vaak onrustig, of draait op z'n stoel. Voelt zich vaak rusteloos. Staat vaak op terwijl 'ie moet blijven zitten. Kan zich vaak moeilijk ontspannen. Praat vaak aan één stuk door. Blijft vaak maar doorgaan. Onderbreekt anderen vaak. Is vaak sowieso wat ongeduldig. Of kan zich aan anderen opdringen. Heb je als volwassene minstens vijf van deze negen kenmerken al vanaf jonge leeftijd, én heb je daar echt veel last van? Dan kún je ADHD hebben. Dit roept bij mij alleen nog wel veel vragen op. Want wat is nou precies 'vaak'? Dat staat er niet bij. Dus ik ben maar zelftestjes gaan doen. Vaak afgeleid, check. Praat veel? Check. Ik deed er vijf en die zeggen allemaal dat ik misschien ADHD heb en dat bij een arts kan laten checken. Maarja, die vragen zijn dus nogal subjectief. Zijn er dan meer manieren om te checken of ik ADHD heb? Nou één ding is zeker: niet via TikTok. Wetenschappers onderzochten namelijk de honderd populairste TikToks met #ADHD. Wat blijkt: in minder dan de helft van de video's zit een mogelijk ADHD-symptoom. Het zijn eigenlijk allemaal dingen die we allemaal kunnen hebben. Heel veel mensen die zeggen: 'goh, ik denk dat ik ook ADHD heb.' Ja zorgelijk ook wel. ADHD is officieel een psychische aandoening, anders stond 't niet in dit boek. Maar kun je het dan ook in iemands hoofd zien? Bij bijvoorbeeld een scan van het brein? Onderzoek onder leiding van het Radboud UMC in Nijmegen toont aan dat het inderdaad tussen de oren zit. Het laat een duidelijk beeld zien dat in ieder geval vijf gebieden kleiner zijn bij mensen met ADHD vergeleken bij mensen die dat niet hebben. Oké, hier wordt het allemaal wat tegenstrijdig. Ja, toen zeiden onderzoekers: ADHD-breinen zijn op vijf plekken kleiner. Het grootste verschil vonden ze hier, de amygdala. Belangrijk bij het verwerken van emoties. Alleen: de verschillen zijn héél erg klein. En ook niet per persoon zichtbaar. Alleen als je heel veel ADHD-breinen scant en vergelijkt met niet-ADHD-breinen zie je dus een klein verschil. Je kunt dus niet iemand in de scanner leggen en concluderen: die heeft wel of geen ADHD. Maar goed, de conclusie van de wetenschappers was dus dat je ADHD kunt zien op hersenscans. Maar toen kwam ik de kritiek op dit onderzoek tegen. En die was niet mals. Laatst zei één van de onderzoekers zelf nog dat de conclusie rammelt. Maar wat is ADHD dan wél? En hier wordt de rabbit hole vrij diep want uiteindelijk kom ik op de vraag: is ADHD wel echt een stoornis? Kijk, sommige medische aandoeningen kun je makkelijk meten. Letterlijk. Deze bloeddrukmeter bijvoorbeeld vertelt je precies of je binnen de gezonde grenzen valt. Met psychische aandoeningen kan dat niet. Want je kunt dus ADHD niet in iemands brein zien zo’n zelftest zegt heel weinig en de officiële omschrijving uit het handboek is vrij subjectief. De termen 'hersenstoornis' en 'psychische stoornis' liggen daarom best gevoelig. Het is een discussie die al jaren wordt gevoerd. Doordat je denkt dat je iets hebt ga je daar ook in geloven. Dus het is stigmatiserend. Krijgen kinderen te snel de diagnose ADHD en dus ook te snel medicatie? In m'n zoektocht kom ik zelfs dit soort uitspraken tegen: 'Toen wij jong waren had ook nog niemand van ADHD gehoord. Het is gewoon een mode-ziekte.' Het is een uiting van een maatschappelijk kritische houding naar ADHD. U zegt dat ADHD een mythe is. Ja, dat zijn nogal uitspraken. Kijk: ADHD is een soort verzamelterm die omschrijft waar iemand veel last van heeft. Die negen klachten bij de hyperactieve variant. Voor de duidelijkheid: die klachten zijn hartstikke echt. Veel mensen hebben hier last van en lopen ook behoorlijk vast. Dus de juiste hulp is dan heel belangrijk. Ik vond het wel fijn dat ik eindelijk begreep: o, daarom ben ik zo. Ik ging juist de goede kanten, de positieve kanten er heel erg van inzien. Daardoor heb ik echt een mooier leven. ADHD in de samenleving wordt eigenlijk steeds meer gezien als een soort non-probleem. Dat stoort ons uiteraard. Wij zien iedere dag ouders en kinderen die enorm worstelen. Dáár is geen discussie over. Maar er is wel een belangrijke kanttekening. ADHD is een verzamelwoord en dus geen oorzaak of verklaring. Met andere woorden, je kunt niet zeggen: Iemand praat aan één stuk door omdat diegene ADHD heeft. Het is eigenlijk andersom: Omdat iemand minstens vijf van deze negen klachten ervaart, en daar heel veel last van heeft, krijgt die het label ADHD. Volg je het nog? Dus als mensen zeggen dat ADHD geen echte stoornis is, dan bedoelen ze meestal dat het geen oorzaak is, maar een verzamelterm. Wat is dan wel een oorzaak? Geloof me, ook daar is véél discussie over. Samengevat: er is niet één oorzaak, eerder een combinatie van dingen. Zoals erfelijkheid, want er zijn vaak meerdere mensen in één familie met ADHD. Mogelijk een afwijking in de hersenen, al is dat nog maar de vraag. En: omgevingsfactoren. Volgens sommigen zijn die de belangrijkste. Een psychiater die noemt dit 'stoornisme'. Die zegt eigenlijk: dat mensen verschillen, dat ze eigenschappen hebben die in een schoolcontext lastig kunnen zijn, daar zijn we het over eens. Alleen: moeten we dat nou meteen een stoornis gaan noemen? Deze wetenschapper zegt bijvoorbeeld dat we te snel denken in 'stoornissen'. Terwijl ADHD, in haar ogen, veel meer een probleem is omdat mensen vastlopen in hun omgeving. Als ik haar heel kort samenvat, dan zegt ze eigenlijk: ADHD zegt niet zoveel over de mensen zelf, maar over de eisen van school werk, en de maatschappij. Dus: hebben mensen een stoornis, of heeft de maatschappij een stoornis? Zodra ik met pensioen ben stop ik met die stomme pillen en ga ik in het bos wonen. Het is de maatschappij en het wordt het individuele probleem. Ik neem mijn medicatie eigenlijk voor de medemens. Eerlijk: ik begreep het eigenlijk pas echt toen ik dit verhaal tegenkwam. Over, geen grapje, blinde mannen die een olifant aanraken. Hier heb ik echt een grotere ruimte voor nodig. Komt 'ie: in een beroemde Indiase fabel staan zes blinde mannen rondom een olifant. De één voelt aan z'n staart, en zegt: een olifant is lang, dun, en een beetje harig. Een ander voelt aan de slurf, en praat over een slangvormig dier met twee gaten. Een derde betast een poot, en zegt: een olifant is rond en heeft een harde huid. Nou en zo gaat het verhaal nog wel even door. Het punt is: deze blinde mannen hebben allemaal een beetje gelijk. Ook al lijken ze elkaar tegen te spreken. Alleen, niemand heeft het beeld van de totale olifant. En dat is eigenlijk precies zo met ADHD. Die blinde mannen zijn artsen, wetenschappers. De één zegt: het zit in je brein. Terwijl een ander beweert dat het vooral om de omstandigheden gaat. Weer een derde levert aanwijzingen dat het genetisch is of iets sociaals, cultureels. Maar niemand ziet het totale plaatje. Goed. Dan de stijging van het aantal mensen dat ADHD-medicijnen neemt. Hoe kan dat? Nou, waarschijnlijk omdat ADHD bij meisjes vroeger veel minder opviel. Wij denken onder andere dat het komt doordat veel mensen traditionele ideeën hebben over hoe meisjes zich moeten gedragen. Omdat er gewoon nog vrij weinig bekend was rondom ADHD bij vrouwen. Gelukkig ondertussen steeds meer. En waar komt dan de rest van de stijging vandaan? Je raadt het al: wéér discussie. Al jarenlang trouwens, zag ik in de archieven. Het gebruik daarvan is de afgelopen jaren schrikbarend toegenomen. De gezondheidsraad maakt zich zorgen over het toegenomen gebruik van het geneesmiddel ritalin. Ja ik kan me wel beter concentreren, maar ik had ook wel bijwerkingen van de pilletjes. Ik had minder eetlust en ik kon minder goed slapen. Hoe een stoornis bij onze kinderen ook het probleem van de volwassenen moest worden. En kijk dit: bijna driekwart van de huisartsen vindt dat ADHD-medicijnen te snel worden voorgeschreven. Maar goed, ze doen het zelf vaak wél omdat ze een druk voelen van scholen en ouders. Ouders vinden het wel eens vervelend dat ik het niet wil voorschrijven. En er zijn ook kinderen die die medicatie niet nodig hebben. Ik heb een aantal mensen in de praktijk die echt niet zonder kunnen. Maar ik heb zelf de indruk dat ongeveer tachtig procent van de jongeren die ADHD-medicatie gebruiken daar op een zeker moment mee kunnen stoppen. Of daarbij al die video's op social media een rol spelen, is moeilijk te zeggen. Maargoed - dankzij deze video's herkennen mensen die hulp nodig hebben hun ADHD misschien wel eerder. Want, ondanks alle discussies, onthoud: Als je ergens in vastloopt, ga dan naar een arts. Die kan je verder helpen. En of we ooit het totale plaatje gaan krijgen van de olifant of ADHD? We gaan het zien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20344654 705.6 254 2026-05-28T14:24:32+00:00 yes no ADHD https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-slootjes 2026-06-02T16:57:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49366.w613.r16-9.867f8a0.webp Het Klokhuis | Slootjes Het is typisch Nederlands: een landschap met honderdduizenden kilometers aan slootjes. Ze zijn ooit gegraven door mensen om water af en aan te voeren en werden het huis van talloze planten, insecten en dieren. Janouk bekijkt de rijke wereld onder de oppervlakte en leert hoe belangrijk het is om goed voor sloten te zorgen. Bij Varkentje Rund probeert Ome Koos zo snel mogelijk de sloot over te steken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1369837 900 173 2026-06-02T17:05:00+00:00 yes no sloot https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-roltrap 2026-05-29T06:40:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49352.w613.r16-9.b9c127c.webp Het Klokhuis | Roltrap De roltrap lijkt zo gewoon, maar toen hij net bestond, vonden mensen hem juist spannend en luxe. De allereerste werd gebouwd als attractie en ook in Nederland kwamen mensen uit het hele land speciaal kijken bij de eerste roltrap in een warenhuis in Den Haag. De trap beweegt vanzelf. Je hoeft niks te doen en toch kom je boven. Maar waar gaan die treden eigenlijk heen? Tirsa gaat op onderzoek uit. In de sketch wil Lobbert zo goedkoop mogelijk een roltrap installeren in zijn kasteel. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362700 916 239 2026-06-03T17:39:00+00:00 yes no techniek trap https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-microscoop 2026-06-11T16:57:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49420.w613.r16-9.cd34516.webp Het Klokhuis | Microscoop Een microscoop is een soort vergrootglas. Als je hier doorheen kijkt, zie je kleine dingen ineens heel groot. Zo kan je een minuscule onzichtbare wereld zichtbaar maken. Nienke leert wie Antoni van Leeuwenhoek was, een Nederlandse wetenschapper die bijna 400 jaar geleden leefde en als een van de eersten begreep hoe bijzonder een microscoop was. En ze gaat op bezoek bij de universiteit om te zien hoe wetenschappers nu nog steeds onderzoek doen met microscopen. In Kitchen Time maakt Romy de kleinste smoothie ter wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362651 900 43 2026-06-11T17:05:00+00:00 yes no techniek https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-vrijdag-29-mei-nieuws-over-een-exploderende-raket 2026-05-29T08:31:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49353.w613.r16-9.2613e9a.webp Jeugdjournaal vrijdag 29 mei | Nieuws over een exploderende raket Het Jeugdjournaal in de ochtend met nieuws over de explosie van een raket. Verder antwoord op de vraag wat het allereerste tv-programma ooit was en twee jongens die stinkende vuilnisbakken schoonmaken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20344772 422.36 2026-06-14T22:00:00+00:00 203 2026-05-29T08:22:50+00:00 yes no raket televisie https://schooltv.nl/video-item/de-geschiedenis-van-televisie-in-nederland-samen-voor-de-buis 2026-05-29T09:46:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49354.w613.r16-9.9db7609.webp De geschiedenis van televisie in Nederland | Samen voor de buis Dit is het allereerste televisiefragment uit de geschiedenis. Uitgezonden door de Britse televisieomroep BBC in 1936. In Nederland waren bijna geen tv's. Veel mensen hadden wel een radio en televisie, daar werd ook heel erg negatief over gedacht. Het zou slecht voor je zijn en ook nog eens veel te duur. Er werd hier in Nederland lange tijd dus niets voor tv uitgezonden. Dat gebeurde pas na de Tweede Wereldoorlog. In 1948 oefende het Nederlandse elektronicabedrijf met het maken en af en toe uitzenden van televisie. Bijna niemand kon ernaar kijken. Er waren toen maar zo'n twintig Nederlandse gezinnen met een tv. Pas in 1951 was de eerste landelijke uitzending. Het is een begin. Daarna werd er steeds meer op televisie uitgezonden. De eerste jaren alleen op dinsdagavond en vrijdagavond. De meeste Nederlanders hadden geen tv. Als je er wel een had, dan kreeg je vaak familie, vrienden en buren op bezoek. Oh wat heerlijk! Het eerste Nederlandse televisieprogramma voor kinderen was Dappere Dodo uit 1955. Jongens, meisjes, kijk nu goed! Wat die dappere dodo doet. En het eerste dagelijkse nieuwsjournaal op tv was op 5 januari 1956. Dat programma bestaat nog steeds. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20344775 0 150 2026-05-29T09:45:00+00:00 yes no televisie media https://schooltv.nl/video-item/wat-is-klankkleur-het-onderscheidende-vermogen-van-tonen-in-een-klank 2026-06-02T13:41:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49355.w613.r16-9.cc6071a.webp Wat is klankkleur? | Het onderscheidende vermogen van tonen in een klank Wat hebben de attack, een spectralist en Nickelback te maken met klankkleur? Het is naast toonhoogte en toonverloop een van de fundamentele eigenschappen in de muziek. Klankkleur. Ken je Nickelback nog? Het markante stemgeluid van die arme Chad Kruger. Arme, want er zijn dus talloze websites waarop zijn band Nickelback wordt afgekraakt. Er is zelfs sprake van het Nickelback-effect. Ik citeer: Nickelback is too much of everything to be enough of something. De band is kleurloos en nep. Wat heeft dat nou met stemgeluid of met klankkleur te maken? Nou, geinig genoeg best veel. Want als een klank te veel van alles heeft, ervaren we dat als onprettig. Is een klank op een bepaalde manier uitgesproken dan is die herkenbaar en potentieel aangenaam. Ik zeg potentieel, want klankkleur is een heel persoonlijke zaak. Persoonlijk, in de manier waarop we geluiden waarderen. Eerst nog even over de definitie van klankkleur of timbre als je ook ijskast, taartje en oto zegt. Hey, waar is mijn taartje? Oh, in de ijskast van de oto schat. Timbre of klankkleur is het onderscheidende vermogen van tonen van dezelfde toonhoogte in een klank. Of zoals de Amerikaanse akoestische federatie het stelt: timbre is het kenmerk van een auditieve sensatie, waardoor een luisteraar kan beoordelen dat twee niet identieke geluiden die op dezelfde manier even luid en op dezelfde toonhoogte worden gepresenteerd, toch ongelijk zijn. Ik hoop dat je er nog bent. Leuk wordt het namelijk als we klankkleuren onder woorden proberen te brengen. Want zo complex als de samenstelling van een bepaalde klankkleur kan zijn, zo complex is de keuze van een passend Nederlands woord om de stem van die ene zangeres, dat gekke orgelregister of die oude elektrische gitaar te verzinnen. Een stem kan hees, doorleefd, raspend of juist stralend goudomrand of zijdezacht zijn. Een orgelmixtuur kan fonkelend, sprankelend of juist bijtend en schreeuwerig zijn. Die oude Gibson Les Paul, die kan romig, vet en wulps of juist gillend, huilend en snijdend zijn. En het hangt ook allemaal weer af van de gebruikte versterkers en pedaaltjes. Maar goed, het gaat om een specifiek geluid en onze perceptie daarvan. Dat proces van het ontcijferen van een geluid is best delicaat. Neem een trompet. Nee, dank je. Trompet wordt aangeblazen en dan ontstaat het geluid. Maar hak je dat eerste moment van het aanblazen van de rest van het geluid af? Dan is het al moeilijk om te horen of het nou om een trompet of een klarinet, een hobo, cello of zelfs een synthesizer gaat. Dat eerste moment, de attack of de aanzet van een toon, is erg bepalend voor het identificeren van het geluid. Die aanzet is karakteristiek voor een instrument of ding en mede dankzij de rest van de envelope, dat wil zeggen het traject van aanzet tot wegsterven van de klank, maakt dat we er een bepaald instrument, een bepaalde stem of een zeker ander object in herkennen. Van je koffiemachine via bubbeltjesplastic en een krijtje op een schoolbord tot het dingdongetje dat je je gordel om moet doen omdat er turbulentie komt. Allemaal timbres, klankkleuren die we de hele dag lopen te ontleden. Ik had het trouwens over de envelope, dat gaat over de zogenaamde ADSR-curve. Attack, decay, sustain en release. Aanzet, afzakken tot constante klank. De constante klank zelf en tenslotte het wegsterven ervan. Bij een piano gaat het bij de attack om de hamer op de snaar. Bij decay om de tijd en de sterkte waarmee die eerste aanslag vervolgens overgaat in de uit-klank. De sustain is dat hamerloze doorklinken van de snaar en de release, dat is het moment waarop je de toets loslaat. Bij een trompet zou de attack de eerste persing via de lippen zijn, waarop de trompet vanuit stilte ineens tot klinken wordt gebracht en hoe bruusker je blaast, hoe sterker en puntiger die attack is. Vervolgens kan je met je longen bepalen hoe sterk de decay, het verval, is en hoe lang de sustain. Als je de trompet op een persluchtleiding aansluit is de sustain theoretisch oneindig. Je longen zijn dat niet, dus andere sustain. De release is het moment waarop je lippen de trompet weer loslaten. Dat lucht op. Maar misschien ben je pas echt opgelucht als ik de technische motorkap nog even verder open doe. Nou, vooruit dan maar. Klankkleur ontstaat door de manier waarop een grondtoon samengaat met boventonen. Die grondtoon is de basis waaruit ons gehoor de toonhoogte filtert. Boven die grondtoon kan een heel legertje aan boventonen zitten en elk van die boventonen kan een eigen sterkte en verloop hebben. Met die specifieke combinatie van grondtoon en boventonen is elk geluid op aarde opgebouwd. Je kan het dus ook weer ontleden en dat doe je met een spectrometer. Uit het apparaat rolt een spectrogram en dat is eigenlijk dus een foto van de frequentieverdeling van een bepaald geluid. Een zichtbare klankkleur dus. Dat was smullen voor spectralisten. Componisten die vanaf 1970 met een stapel spectrogrammen in de hand muziek gingen maken waarbij klanken dus gedicteerd werden door de samenstelling van de boventonen. Allemaal dankzij het geestverruimende werk van het Franse IRCAM-Instituut. Mocht je het nou niet meer zien zitten was dan maar synesthetisch geworden, hoewel, dan ben je of ben je niet. Als je synesthesie hebt, zie je geluid en hoe precies? Ja, dat verschilt een beetje per persoon. Billie Eilish, Kanye West, Jean Sibelius, Alexander Scriabe, pianiste Sterre Hond die erover vertelde in Maatwerk. Ik zie kleur als ik muziek maak. De lijst is nog veel langer. Het zijn allemaal musici voor wie muziek en kleuren met elkaar verbonden waren of zijn. En dat kan heel handig zijn bij het componeren of improviseren. Het kan ook irritant zijn als je muziek moet spelen van iemand die onbewust de lelijkste kleurcombinaties maakt. Of dat je een half uur lang een poepbruine pianosonate moet spelen. Bah. Over mooi vies geluid gesproken: kerkklokken. De koepel van de kerkklok heeft een fascinerende klankkleur, want een klokkentoon is in zekere zin vals, dissonant, want boven die grondtoon stapelen zich allemaal boventonen en die boventonen zijn hier en daar lekker stout. Zo, nu heb je de klok horen luiden en weet je waar de klok hangt en weet je waar de klok de klepel raakt. Wacht, jongens, als je de klok hoort luiden dan weet je waar de klepel hangt. Klepel. Waar die hangt. Waar die hangt. Weten we dat nou eigenlijk?Instagram influencersales. Passief inkomen Bitcoin Papa's erfenis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20344885 418.944 2033-05-06T22:00:00+00:00 26 2026-06-01T07:20:00+00:00 yes no klank muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-maandag-1-juni-nieuws-over-straffen-voor-kinderen-en-jongeren 2026-06-01T08:05:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49356.w613.r16-9.cd591b0.webp Jeugdjournaal maandag 1 juni | Nieuws over straffen voor kinderen en jongeren Het Jeugdjournaal in de ochtend met nieuws over straffen voor kinderen en jongeren, mensen die vliegen en een groep dansende kinderen uit Uganda. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20344888 361.88 2026-06-15T22:00:00+00:00 141 2026-06-01T07:58:43+00:00 yes no straf dansen vliegen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-leidmotief-een-muzikaal-thema-bij-een-personage-of-plek 2026-06-01T09:14:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49357.w613.r16-9.655493d.webp Wat is een leidmotief? | Een muzikaal thema bij een personage of plek Wat hebben een haai, een magische jager, een Google Maps te maken met een leidmotief? Aan wie denk je als je dit hoort? Ja, precies. James Bond. Ja, of deze dan? Ja, Darth Vader inderdaad. Twee moderne voorbeelden van een leidmotief. Leidmotief komt van het Duitse woord Leitmotiv. Dus leit met een t, motiv met een v. Het is een kort muzikaal motief. Een herkenbaar stukje muziek dat in een opera of films kort telkens opduikt als in de tekst op het toneel of op het doek een bepaald personage of voorwerp verschijnt. Ook emoties en gedachten kunnen worden weergegeven met leidmotieven. Op een gegeven moment gaat de toeschouwer het muzikale motief met die persoon of dat object associëren en zonder extra uitleg krijgt het personage zo extra diepgang. Het motief leidt de luisteraar als het ware naar de kern van het verhaal. Hoe heeft het allemaal hiertoe kunnen leiden, vraag je je af. Wat zijn motieven waren is onduidelijk, maar de eerste componist die zich met het leidmotief bezighield was Carl Maria von Weber. Hij schreef in 1821 Die Freischutz, een opera gebaseerd op een fabel over een magische jager die kogels heeft die niet kunnen missen. Hij verkoopt ze in ruil voor de ziel van de koper. Elke keer als hij ten tonele verschijnt, klinkt dit akkoord. Steeds in andere vormen. Het is best wel een spannend akkoord. Het klinkt niet als iemand die heel vriendelijk en onschuldig is, toch meer als iemand met slechte bedoelingen. Of von Weber zelf wist dat hij iets revolutionairs had bedacht? Dat weten we niet. Maar pas vijftig jaar na het verschijnen van die opera werd de term Leitmotiv voor het eerst gebruikt door Friedrich Wilhelm Jahs in zijn boek over Von Weber. De Fransman Hector Berlioz was met soortgelijke dingen bezig. In 1830 componeerde hij zijn Symfonie Fantastique. Het is zogenaamde programmamuziek, een instrumentaal stuk zonder zang, dat niettemin een verhaal uitbeeldt. In elk deel van de symfonie keert deze melodie terug. De idee fixe. Dit hoor je steeds als het verhaal gaat over Harriet Smithson de eerste vrouw en muze van Berlioz en die idee fixe. Die term komt oorspronkelijk uit de psychologie, doelt op een obsessieve gedachte die steeds weer opkomt. Berlioz idee leidde uiteindelijk tot het leitmotiv. Naast van Weber en Berlioz kunnen we ook niet om Richard Wagner heen. In zijn grootse operacyclus Der Ring des Nibelungen, gaf hij zo'n beetje ieder personage en elke setting een eigen muzikaal thema mee. Dat deed hij enerzijds om eenheid in de omvangrijke operacyclus te krijgen en anderzijds om de luisteraar houvast te geven. Handig. Het niet gebruiken van motieven leidt tot chaos, moet ie gedacht hebben. Sommige leidmotieven verwijzen naar het verleden en anderen naar de toekomst. Zo weet de luisteraar zonder al te veel uitleg waar hij zich ongeveer in het verhaal bevindt. Een soort Google Maps dus. Ah, daar ben ik. En dat is misschien ook een puntje van kritiek van musicoloog Theodor Adorno, want die stelt dat een leidmotief kan verworden tot een platte luisteraanwijzing in plaats van dat er emotionele diepten kunnen worden verklankt. Alsof je een opera lang luistert naar de stem van je Google Maps: sla linksaf, keer om na 300 meter zoen Brunnhilde. Maar goed, in Der Ring des Nibelungen komen honderden leidmotieven voorbij en een daarvan is de melodie die onder meer te horen is in de Walkurerit. Dierlijke leidmotieven, die hoor je in Peter en de Wolf van Prokofjev. Peter begint blij en de kat is ook wel vrolijk. Ja, dan heb je die wolf nog op de Utrechtse Heuvelrug. Een goede melodie zegt meer dan duizend woorden. Nouja, melodie. Twee noten zijn al genoeg. Ik vind het spannend en je denkt meteen aan een haai. Hoewel die robotvis in een film bijna niet te zien is, voel je door dit dreigende leidmotief van John Waynes dat het onheil nadert. Er komt even iemand haai zeggen. Howard Shore gaf in The Lord of the Rings elk deel van Midden-Aarde een eigen leidmotief. Denk bijvoorbeeld aan de Shire, de Gouw. Bij het horen van deze klanken zie je direct het glooiende groene landschap voor je, waar de hobbits een onbezorgd leven leiden. Terwijl Mordor een stuk ongezelliger klinkt. Kortom, genoeg motieven om al deze leuke films te gaan bekijken. Lekker languit op de bank onder een kleedje met een leuk motiefje met een zak chips en cola leid, light, cola light hebben we een cola light? Lekker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345046 0 2033-05-06T22:00:00+00:00 15 2026-06-01T09:30:00+00:00 yes no filmmuziek film opera https://schooltv.nl/video-item/het-leven-van-beethoven-duitse-componist-die-zijn-gehoor-kwijtraakte 2026-06-04T09:56:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49358.w613.r16-9.061f74e.webp Wie was Ludwig van Beethoven? | Duitse componist die zijn gehoor kwijtraakte Wat hebben Zutphen, The Beatles en onweer te maken met Ludwig van Beethoven? Je zal maar de componist zijn van het officieuze Europese volkslied. Je zal maar de componist zijn van de soundtrack van The Longest Day. Je zal maar een brein zijn achter een van die hits van de Beatles. Je zal maar de bedenker zijn van die achteruitrijpiepjes van sommige vrachtwagens. Negen symfonieën, zestien strijkkwartetten, 32 pianosonates en nog veel meer moois. Allemaal het werk van een brok muzikaliteit. Volgens sommigen een moeilijke man, volgens iedereen een muzikaal genie. Dit is het leven van Ludwig van Beethoven, geboren in Zutphen? Volgens een heel creatief verhaal. Googel maar eventjes op Beethoven, Zutphen. Wij houden het op Bonn. Ergens in december 1770 geboren als zoon van zanger Johan van Beethoven. Opa Lodewijk kwam uit Mechelen. Grootmoeder Maria uit Bonn. Vader Johan zat niet echt lekker in zijn vel. Misschien had hij onderhuids al door dat hij een koekoekskind was, geboren uit een buitenechtelijke relatie. Maar het duurt nog tot 2023 tot de DNA-test zou bewijzen dat Johan geen directe bloedlijn heeft met Mechelen. Wel erfde hij van moederskant een verslavingsgevoeligheid. Onze Ludwig ging gebukt onder een strikt vaderlijk regime want pa die ook een groot muzikaal talent bij zijn zoon en deed er alles aan om dat wonderkindschap goedschiks of kwaadschiks van de grond te krijgen. Ludwig, die rook op zijn beurt vooral de alcoholwalm van zijn vader als die hem bij nacht enontij achter het klavier zette om aan bezoekers te laten horen wat hij kon. Tot zijn elfde ging Ludwig naar school. Daarna was het alleen maar muziek wat de klok sloeg. Op diezelfde leeftijd speelde hij al het hele Wohltemperierte klavier van Bach uit zijn hoofd zelfs. Op zijn dertiende werd hij hoforganist en verdiende omgerekend zo'n duizendvijfhonderd euro per maand. In die tijd bracht hij een bezoek aan Nederland. Even de Jacob Collier, de Wibi Soerjadi uithangen in Rotterdam en Den Haag. De van Oranjes beloonden zijn pianospel met 63 gulden. Dat was Beethoven veel te min. Het ene bezoek bleef zijn enige aan ons gierige kikkerlandje. In diezelfde periode componeerde hij zijn eerste pianoconcert. Toen, in 1787 overleed zijn moeder. Twee jaar later stopte zijn vader bij het hoforkest. Diens salaris werd voor de helft aan de kinderen gegeven. Het kwam erop neer dat Ludwig vanaf zijn zeventiende voor zijn twee broers moest zorgen. Niet veel later vertrok hij naar Wenen. Elf maanden na het overlijden van Mozart kwam Beethoven aan in de muziekstad. Hij nam les, eerst bij Joseph Haydn, maar die begreep de muziek van zijn leerling niet helemaal. Het waren de eigenschappen die Beethovens werk juist zo revolutionair zouden maken: de samengebalde energie, de ritmische spanning, de scherpe dissonanten. En alles kwam voort uit zijn visie op de maatschappij. In lijn met de Franse Revolutie draaide het niet langer om hoofse elegantie en braafheid, maar om het individu en diens levensweg. Hij loodste de muziek een nieuwe periode in, de romantiek. En zoals dat bij wegbereiders wel vaker gebeurt, was ook hij aanvankelijk onbegrepen. Niemand sms’t. Wat moest men met die bruuske klanken? Volgens sommigen was de bruuske aard van zijn persoonlijkheid de oorzaak van zijn onvervulde liefdesleven. Pas op he. Regelmatig viel hij voor een pianoleerling en als een blok viel hij voor Josephine van Brunswijk. Maar de liefde werd nooit geconsumeerd. Het begon al op zijn 26e, maar vanaf zijn dertigste ging Beethovens gehoor merkbaar achteruit. Het raakte hem diep. Op sociaal en mentaal vlak. Allerlei publieke gelegenheden gingen uit de weg. Hij trok zich vaak terug en raakte soms zo gedeprimeerd dat hij geen perspectief meer zag. Het enige dat hem op de been hield was de muziek, de verinnerlijkte wereld van ritme, harmonie en melodie. De klank van de instrumenten. Dat wonderlijk ontwikkelde muzikale talent maakte dat Beethoven zelfs met een ernstig beperkt gehoor kon blijven componeren. Daarbij werd hij financieel gesteund door Weense adel. Tegen zijn vijftigste kon hij alleen nog gesprekken voeren via notitieboekjes. Fysiek kampte hij met chronische darmklachten, volgens sommigen veroorzaakt of verergerd door zijn mentale problemen en door alcoholgebruik had hij een levercirrose. Zijn levenseinde werd wellicht ingezet na een overnachting in een ijskoude herberg. De resterende levensmaanden van 1827 namen Beethovens krachten snel af. Op 26 maart van dat jaar trok er een plotseling onweer over Wenen en na een flits en een luide donderslag opende Beethoven nog eenmaal zijn ogen, balde zijn vuist, keek indringend naar zijn wakende vriend Anselm maar liet zijn vuist toen weer krachteloos op bed vallen. Beethoven was dood. Hij moest eens weten dat zijn muziek na twee eeuwen nog springlevend is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345053 342.741 2033-05-06T22:00:00+00:00 34 2026-05-31T22:00:00+00:00 yes no Beethoven componist klassiek muziek https://schooltv.nl/video-item/wie-is-hans-zimmer-filmcomponist-met-een-bombastische-sound 2026-06-01T14:32:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49359.w613.r16-9.3b43709.webp Wie is Hans Zimmer? | Filmcomponist met een bombastische sound Wat hebben Expeditie Robinson, een pijporgel en de ontmaagding van MTV te maken Met Hans Zimmer? Ruim 430 miljoen streams op Spotify. Kleine 420 miljoen streams. 315 miljoen streams, in totaal dus zo'n dikke miljoen miljard streams voor de muziek die vloeide uit de pen van Hans Zimmer. Uit deze astronomische cijfers, die de komende jaren alleen nog maar zullen stijgen, kunnen we de voorzichtige conclusie trekken dat Zimmers muziek een groot publiek aanspreekt. Hans is dan ook een handige zakenman en weet zijn muziek goed te vermarkten. Hij componeert voor alles waar maar muziek voor nodig is. Zo schreef hij muziek voor een 4 minuten durende commercial voor Maybach. Het zou ons niet verbazen als hij er als dank met eentje mee naar huis mocht rijden. Hij organiseert zelf concerten, gaat op wereldtournee en liet zelfs software uitbrengen zodat iedereen aan de slag kan met de Hans Zimmer sound. Gewoon lekker thuis. Kenmerkend zijn de epische, soms explosieve drums, de felle en strakke accenten en de sterke ritmische patronen. Maar hoe ontstond die sound? Zimmer combineert in zijn muziek vaak een echt orkest met elektronische klanken. Het is een combinatie van echte instrumenten met gesamplede orkestklanken en synthetische geluiden. Beide vakgebieden kreeg hij van zijn ouders mee. Zijn moeder was heel muzikaal speelde piano, zijn vader was ingenieur en uitvinder. Vader Zimmer overleed toen Hans nog maar zes jaar oud was en uiteindelijk zocht en vond hij zijn toevlucht in de muziek. Maar de traditionele manier van het leren pianospelen sprak hem niet aan. Hij wilde improviseren en nieuwe klanken ontdekken. Tot grote ergernis van zijn moeder kwam het nogal eens voor dat hij de piano compleet verbouwde. Toen bleek dat hij ook best wel handig was met computers, ging hij beide werelden combineren en experimenteerde hij er flink op los. Tijdens zijn schoolperiode speelde hij in verschillende rockbands. Een daarvan, die ken je vast wel. Buggles, bekend van de hit Video Killed the Radio Star. De videoclip van dit nummer was de allereerste clip ever op een muziekzender MTV. Naast zijn uitvoerende werk beunde Zimmer bij als componist van reclamejingles. Via via kwam hij in contact met film door componist Stanley Myers. Die kennen we vooral hiervan. Een jarenlange samenwerking volgde en op een regenachtige dag in 1988 bleek regisseur Barry Levinson op zoek te zijn naar iemand die zijn nieuwste film Rain Man van muziek wilde voorzien. Of Hans dat zag zitten? Ja, dat zie ik wel zitten, ja. Dat zag Hans wel. Het betekende het begin van zijn carrière in Hollywood. Zijn echte doorbraak kwam in 1994 met de muziek bij De Leeuwenkoning. Hij schreef het ook als requiem voor zijn overleden vader. Voor die muziek won hij zijn eerste Oscar en sindsdien is het Zimmer vrij om te kiezen welke van de vele filmverzoeken hij aanneemt. Zijn droombaan kreeg hij bij Dreamworks als huiscomponist. Er volgden talloze filmscores waaronder Pearl Harbour, Pirates of the Caribbean, de Last Samurai, Madagascar, De Da Vinci Code, de Dark Knight trilogie, Sherlock Holmes, Dunkirk, No time to die, Dune mijn vingers zijn op. En natuurlijk ook de kaskrakers Gladiator, Inception en Interstellar. Zimmer is van alle markten thuis. In 2009 schreef hij zijn eerste muziek voor een computerspel. Call of Duty Modern Warfare II. Een kroon op zijn werk was de muziek voor de serie The Crown. Muziek van Zimmer hoor je tijdens de uitreiking van de Oscars, op Tomorrowland, in autoreclames, tijdens de Olympische Spelen Het WK, Expeditie Robinson en zelfs tijdens de presentatie van je klasgenoot die de spreekbeurt voor natuurkunde een beetje wilde opleuken. Zimmer is al lang geen rising star meer. Er is zelfs een asteroide naar hem vernoemd. Toch is er ook kritiek. Veel van de muziek die hij vandaag de dag schrijft, lijkt een beetje op elkaar. Je herkent direct zijn sound: van die bombastische, elektronische, soundscape achtige muziek. Weinig melodieën. Muziek zonder al te veel ontwikkeling. Ja, als suspensebouw in de filmmuziek is het heel effectief. Maar of de muziek ook zonder beeld overeind blijft? Daarover gaat men verbaal op de vuist. Ik neem zelf even de ruimte om mijn persoonlijke Zimmer-favoriet te delen. De soundtrack van Interstellar met dat dikke pijporgel. Sommige mensen kijken jaarlijks Home Alone. Ik doe dat met Interstellar. Die score is sterk. Oke, dat was je laatste slechte grap, weg uit mijn kamer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345054 292.266 2033-05-07T14:31:00+00:00 28 2026-06-02T06:00:00+00:00 yes no filmmuziek film https://schooltv.nl/video-item/de-filmmuziek-van-john-williams-grootse-en-meeslepende-composities 2026-06-02T08:13:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49360.w613.r16-9.3155fdd.webp De filmmuziek van John Williams | Grootse en meeslepende composities Wat hebben een haai, Barack Obama en Toto te maken met John Williams? Fietsen, zwerkbalbezems en mannen met rode capes. Ze zouden niet vliegen zonder John Williams, aldus regisseur Steven Spielberg over hoe de muziek van Williams het beeld tot leven brengt. Of het nu om het heroïsche trompetgeschal uit Star Wars of Superman gaat of de magische muziek van Harry Potter en E.T. Elke melodie van zijn hand raakt je direct. John Williams, de bekendste filmmuziekcomponist van onze tijd. Het begon allemaal op 8 februari 1932 in New York. Johnny en Esther Williams werden verblijd met de geboorte van een zoon. Ik hoor direct een medley van het liefdesthema uit Star Wars, Indiana Jones en de pianomelodie uit Jurassic Park vormen voor de kraamperiode, maarja. Zo ver was kleine John toen nog lang niet. Papa John Senior was jazzdrummer en speelde in een CBS radio-orkest. Er klonk altijd muziek in huis. Kleine John kroop graag achter de piano en kon al snel zonder dat hij dat toen al wist, het thema van de film Jaws spelen. Op zijn zevende, ging hij op les en vond ook zijn weg op trompet, trombone en klarinet. Op zijn zestiende verhuisde het gezin naar de andere kant van Amerika, Los Angeles. Pa, die kon aan de slag als freelancer in filmstudio-orkesten en op de North Hollywood High School zette puber John belangrijke stappen. Hij arrangeerde en componeerde voor het schoolorkest. Ook speelde hij de pianopartij op diverse opnamen van film- en televisiemuziek van onder andere Jerry Goldsmith, Henry Mancini en Elmore Bernstein. Na zijn diensttijd bij de United States Airforce, drie jaar lang dirigeren, arrangeren, hoopte John dat hij skyhigh kon gaan. Pianospelen moest zijn beroep worden. Hij verdiende weliswaar best wat centjes als pianist in jazzclubs, maar toen hij op de Juilliard School de virtuoze Van Clibum hoorde spelen zakte de moed hem in de schoenen. Dat niveau zou hij nooit bereiken. Misschien was het slimmer als hij zich zou richten op het componeren. Ja, heel geen gek idee, met de kennis van nu. In 1957 kwam hij in dienst bij Columbia Pictures een grote filmmaatschappij. Met de muziek voor de tv-film Because They're Young zette hij de eerste stappen en vanaf toen ging het heel snel. Hij schreef muziek voor tv-shows en in 1963, voor het eerst voor een bioscoopfilm: Diamond Head. Hij bleek zijn roeping te hebben gevonden. De aanvragen stroomden binnen en John schreef de ene na de andere filmscore. In 1974 ging de telefoon: met Steven Spielberg. Steven Spielberg? Nooit van gehoord, maar deze Steven had muziek nodig voor zijn debuutfilm The Sugarland Express. John ging aan de slag en de samenwerking beviel goed. Het was het begin van een van de langste samenwerkingen in de filmmuziekgeschiedenis. Stel je voor dat John's telefoon het niet deed in 1974. Stel je voor. Stel je voor. Stel je voor. Dat is jammer. Maar goed. Met de film Jaws zetten zowel Steven als John zich een jaar later definitief op de kaart. En John had daar slechts twee noten voor nodig. Een briljante vondst. Samen maakten ze 29 films, waaronder Saving Private Ryan, E.T. the Extra Terrestrial, Schindlers List, Indiana Jones en Jurassic Park. Een andere vruchtbare samenwerking was met George Lucas. Lucas was bezig met de film Star Wars. John Williams, die was verantwoordelijk voor de inmiddels iconische muziek. The force was strong with this one. Hij bereikte een sterrenstatus. De Grammy's en Oscars stroomden binnen en toen Williams in 1980 aangesteld werd als dirigent van het Boston Pops Orchestra, zou dat eigenlijk voor drie jaar zijn. Orkestleden waren ook sceptisch. Want wat moeten we nou met een filmmuziekcomponist als dirigent? Toch beviel het van beide kanten goed. Zijn contract werd steeds verlengd. Twaalf jaar lang stond hij voor de club, tot hij op zijn 61e met pensioen ging. Maar ja, buiten de Boston popsong is hij nooit met pensioen gegaan. Altijd door blijven werken. Het is best onvoorstelbaar dat een iemand in een leven zoveel iconische klanken kon componeren, en ook nog eens allemaal robuuste en fraai afgewerkte composities. John Williams kreeg het voor elkaar. Het werden meer dan 150 filmscores. En alsof dat nog niet genoeg was, schreef hij ook nog symfonieën, concerten, kamermuziekstukken, componeerde muziek voor de honderdste verjaardag van het Vrijheidsbeeld. Hij deed nieuwe jingles voor NBC, schreef het stemmige stuk Air and simple gifts dat uitgevoerd werd tijdens de inauguratie van Barack Obama. Sorry dat ik te laat ben. En hoe hij dit alles voor elkaar kreeg: gewoon net als Bach. Veel talent en hard werken, veel werken. Er bleef weinig tijd over voor het gezinsleven. Zijn kinderen herinneren hem vooral zittend achter de piano, met zijn potlood in zijn hand, nootjes pennen. Een ambachtsman in zijn muzikale werkplaats. Overigens stroomt de muziek wel door in zijn nakomelingen. Oudste zoon Mark is drummer en songwriter, werkte met Cher, Tina Turner, Crosby Stills, Nash en Young en zoon Joseph: zanger van een van een bandje: Toto. Ik zou nog uren door kunnen gaan, maar ik kan je beter doorverwijzen. Meer over en met John Williams zie je in de geweldige Disney Plus documentaire: Music by John Williams. Hold the line! klas 1-3 | klas 4-6 https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345288 330.197 2033-05-06T22:00:00+00:00 15 2026-06-02T08:12:00+00:00 yes no filmmuziek componist https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-dinsdag-2-juni-nieuws-over-een-groot-kunstwerk-en-de-naam-van-ons-land 2026-06-02T11:18:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49361.w613.r16-9.fbe604e.webp Jeugdjournaal dinsdag 2 juni | Nieuws over een groot kunstwerk en de naam van ons land Het Jeugdjournaal in de ochtend met nieuws over een gigantisch kunstwerk van een Nederlandse kunstenaar en over de naam van ons land. En de burgemeester van New York zegt dat kinderen tot laat mogen opblijven voor een sportwedstrijd. Wat vind jij daarvan? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345292 429.56 2026-06-16T22:00:00+00:00 76 2026-06-02T08:42:00+00:00 yes no kunst slaap https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-de-naam-nederland-vandaan-een-land-dat-laag-ligt 2026-06-02T11:35:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49362.w613.r16-9.d58ec45.webp Waar komt de naam Nederland vandaan? | Een land dat laag ligt Nederland heet al superlang Nederland, maar dat is niet altijd zo geweest. Ooit werd het bijvoorbeeld de Habsburgse Nederlanden genoemd of de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Daar hoorde toen ook nog België bij, maar dat land werd in 1830 onafhankelijk van Nederland en sindsdien heet het hier dus Nederland. Ongeveer een kwart van Nederland ligt onder zeeniveau. Daar blijft het droog dankzij dijken, dammen en duinen. Neder betekent laag. Daarom werd dit gebied Nederland genoemd. Een stuk land dat laag ligt. In Duitsland zeggen ze die Niederlande. In het Frans zeggen ze het Pays-Bas en in het Italiaans Paesi Bassi. Ook dat betekent Lage landen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345296 51.392 163 2026-06-02T11:33:00+00:00 yes no Nederland zeespiegel https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-motorcross 2026-06-02T11:38:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49363.w613.r16-9.44542d3.webp Mijn hobby - Kindertijd | Motorcross Len houdt van motorrijden en gaat ook heel graag kijken bij de wedstrijden motorcross. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731734 467.08 2033-06-02T11:34:00+00:00 80 2026-06-02T11:34:00+00:00 yes no motor fiets https://schooltv.nl/video-item/wat-is-koormuziek-samen-zingen-verbindt 2026-06-02T13:26:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49364.w613.r16-9.6f28b57.webp Wat is koormuziek? | Samen zingen verbindt Wat hebben een heksenketel, gebreide sokjes en corona te maken met koormuziek? Vergeet yoga, wandelen, mindfulness. Ga zingen in een koor. Samen zingen maakt gelukkig en is goed voor lichaam en geest. Het is een van de populairste hobby's van ons land. Nederland kent een kleine 2 miljoen koorzangers. Van professioneel kamerkoor tot het plaatselijke kerkkoor, van operetteclub tot shanty pop en musicalkoor. Voor elke muzieksmaak is er wel een koor te vinden. Een koor is een groep mensen die samen zingt. De grootte van die groep varieert. Acht zangers passen prima in een woonkamer en bij dat aantal mag je spreken van een kamerkoor. Overigens zijn er ook kamerkoren van veertig man, maar daarvoor hebben we een Blaricumse of Wassenaariaanse woonkamer nodig. Handen af van de hypotheekrente! Kleinere formaties noemen zichzelf ook wel ensemble of vocal group. Denk bijvoorbeeld aan de acht zangers van Voces8, de zes zangers van King’s Singers en Apollo5, bestaande uit, je raadt het al: vijf zangers. Uitschieters naar boven zijn er ook. Mannenkoor De Gouwestem heeft zo'n 200 leden en incidenteel klinkt het groot Johannes de Heer Koor met 700 zangers tegelijk. Samen zingen is al zo oud als de weg naar Rome en vast nog veel ouder. Want ja, toen die weg werd aangelegd, werd er vast ook wel een onvervalst Romeins mopje gezongen door een stratenmaker. Constantinopel is een mooie stad. Daar lopen de meisjes in hun blote...Ga je mee naar Frankrijk? Vroeger zong iedereen, op een enkel vals zingend koorlid na, dezelfde melodie. Het Gregoriaans. Het zorgde voor een traditie van samenzang in kloosters en kerken. In de twaalfde eeuw kwam men er achter dat muziek nog mooier klinkt, als de zangers tegelijkertijd verschillende noten zingen. De meerstemmigheid was geboren. Oh ja, en dan moet je ja, ja, ja, ja, ja, ja. En dat is wat koren tegenwoordig bedoeld of onbedoeld, als er erg vals wordt gezongen nog altijd doen. In een gemengd koor zingen mannen en vrouwen samen. Koor is meestal opgedeeld in vier stemgroepen: de hoge vrouwenstemmen, sopranen, de lage vrouwenstemmen, de alten, de hoge mannenstemmen, de tenoren en de lage mannenstemmen, de bassen. En dat meerstemmig zingen kan je zo gek maken als je zelf wil. Van een tweestemmige canon tot het veertigstemmige Spem in Alium van Thomas Talis. Of zelfs zestigstemmig in de Missa sopra Ecco si beato Giorno van de streberige Alessandro Striggio. Ik had een negen voor wiskunde. In deze complexe stukken wordt het kaf van het koren gescheiden. Dit is werk voor professionals. Denk aan het Nederlands Kamerkoor, Cappella Amsterdam en het Groot OmroepKoor. Maar er zijn ook een hoop goede amateurkoren die niet voor de professionele koren onderdoen. Wekelijks oefenen duizenden koren voor hun bijdrage aan een kerkdienst voor een jubileumconcert of optreden op de plaatselijke braderie of kerstmarkt. Maar vaak ook gewoon voor de gezelligheid. Is de dirigent aan het werk met een andere stemgroep kan ik mooi even kletsen met mijn buurvrouw of even oogcontact zoeken met die ene knappe alt of kan ik nog even verder breien aan de sokjes voor mijn kleindochter. Saamhorigheid is een belangrijke motivatie om in een koor te gaan. En die saamhorigheid gaat soms nog een stapje verder. Lekker tijdens de repetitie sjansen met die knappe sopraan of charmante tenor. Sommige jongere koren zijn verkapte koppelbureaus, want niet zelden word je smoorverliefd op elkaar en ontstaan er koorrelaties waar dan weer koorknaapjes uit geboren worden, van zanger tot zwanger. Maar er zijn ook mensen die gewoon even lekker gek willen doen en al dan niet verkleed vrolijke liedjes willen zingen. Daar hoort dan ook natuurlijk een originele naam bij, zoals Smartlappenkoor Ontroerend goed, Edese kreten uit Ede, Koor, Geen gehoor of vrouwenkoor De Heksenketel. Over heksenketel gesproken. Het hoogtepunt bij ieder amateurkoor is de jaarvergadering. Elk lid mag zijn zegje doen over die smakeloze koorkleding of dat dat ene moeilijke stuk dat we echt een keer moeten instuderen. Koren op de molen van de echte vergadertijger. Zo heeft iedereen zijn eigen stokpaardje. Storen jullie je ook zo aan het eeuwige geklets tijdens de oefenavonden? Kan de repetitie nou eindelijk eens op tijd gestart worden? Te laat is te laat. Ja, het gaat er altijd hard aan toe en er moet beter naar de dirigent geluisterd worden. Elke amateurzanger kent de terugkerende aanwijzingen van de koortsachtige dirigent. Harde sopranen, kletsende alten, valse tenoren en verdwaalde bassen. Aan de dirigent de nobele taak om geduldig te blijven en het beste in de groep naar boven te halen. De coronaperiode was ook voor de koorwereld een lastige tijd. Samen zingen kon niet meer. Door een grote hoeveelheid afhakers werden verschillende koren opgedoekt. Andere koren bedachten creatieve online manieren om toch te kunnen zingen. Koorkoning Eric Whitakker liet in zijn virtuele koor, zo'n 20.000 zangers van over de hele wereld, met elkaar zingen. Het oudste koor van Nederland heeft gelukkig ook corona overleefd. De Broederschap van de Sanghers, opgericht in 1743. Een mannenkoor met Gregoriaans als corebusiness. Het was in 1743 nog best modern. Trouwens, er ontstaan nog altijd nieuwe koren, vooral in het pop- en musicalgenre. En heb je geen zin in wekelijkse verplichtingen, dan kan je tegenwoordig ook op steeds meer plekken meedoen met een projectkoor. Nou wil je zelf natuurlijk het liefst vandaag nog aanmelden bij een koor. Moet je zeker doen! Koor dat het altijd erg leuk is. Sander en Erik, nu is het een keertje klaar met die grappen...we gaan gewoon zingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345321 348.757 2033-05-06T22:00:00+00:00 10 2026-06-02T13:25:00+00:00 yes no zingen koor https://schooltv.nl/video-item/wat-is-barok-kleurrijk-en-dramatisch-zo-herken-je-barokmuziek 2026-06-02T13:56:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49365.w613.r16-9.008fc23.webp Wat is barok? | Kleurrijk en dramatisch: zo herken je barokmuziek Wat hebben Barry White, Maroon 5 en een misvormde parel te maken met barokmuziek? “I love you” kreunt Barry White met op de achtergrond een koket klavecimbeltje. Hey, kijk eens aan, een van de basisinstrumenten uit de barok. Klavecimbel hoor je op allerlei pophits uit de sixties en seventies van Golden Brown van de Stranglers tot God Only Knows van de Beach Boys. En een paar jaar geleden kwam Perfume Genius met de sterke track Jason. Maar het is niet alleen het klavecimbel dat je terugvindt in onze tijd, want veel van de muzikale eigenschappen van barokmuziek vormen de basis van de popmuziek van nu. Voor je beeldvorming: met barokmuziek bedoelen we een stijlperiode in de westerse muziekgeschiedenis. Die liep van ongeveer 1600 tot 1750. De fans van Baas B die weten wel waarom het in 1750 ophield want Bach stopte toen met componeren. Eigenlijk stopte hij toen met alles helaas. Maar goed, de barok was de opvolger van de renaissancemuziek en werd een overgangsfase van de zogenoemde stile antico naar de stile moderno. Die twee bestonden ook lange tijd naast elkaar. De stile antico, de oude stijl verwijst naar de polyfonie van bijvoorbeeld componist Da Palestrina. Die polyfonische aanpak is heel afgewogen en rein van structuur en klank, maar kende wel zijn beperkingen. Componisten wilden meer vrijheid, meer mogelijkheden om tekst en betekenis van een lied of groter werk tot uitdrukking te brengen. Het gaat dan om de affectenleer. Die stelt dat specifieke muzikale middelen gebruikt kunnen worden om bepaalde emoties, affecten, bij de luisteraar op te roepen. Het was ook in deze periode dat de opera een grote vlucht nam. Met de dramatische kwaliteiten en levendige verhalen in zo'n opera kom je natuurlijk niet ver als stile antico-fanboy, met je strikte polyfonie. Barokmuziek zit barstensvol levenslust, ideeën, weelderige dansbare klanken, barst van de muzikale parels met hier en daar een misvormd exemplaar. Dat is trouwens ook de letterlijke betekenis van barok, afgeleid van het Portugese ‘barocco’ en dat betekent ‘misvormde parel’. Vaak wordt er met een compacte bezetting gemusiceerd. De grote orkesten kwamen pas in de 19de eeuw. De gebruikte instrumenten waren de voorvaderen van de orkestinstrumenten die je tegenwoordig kent. Zoals de dwarsfluit, toen nog van hout, de traverso. En speelde de toetsenist op een klavecimbel of klavichord. Deze jongen, die was er nog lang niet. Geeft niks. Het orgel, dat was er al wel en het was heer en meester. Maar dat er muzikaal gezien zoveel tot bloei kwam, dat was mogelijk door de vorstelijke hoeveelheid koningshuizen en -huisjes in Europa. Die hadden allemaal musici in dienst en die moesten simpelweg wat te spelen hebben, wat ze vaak als componist ook nog eens lekker zelf konden verzinnen. Als er wat te vieren, te treuren of te gedenken was, was er muziek bij. En ook de kerk was van onschatbare waarde. Denk maar aan al die honderden cantates die Bach voor de diensten componeerde. Maar wie waren die muzikale masterminds, die barokke piloten die onze wereld zoveel mooie airs, gigues, passionen en preludes hebben geschonken? Nou, dat zie je dus onderin. Kan ik lekker verder met mijn verhaal. Precies. Uiteindelijk was het via al die componisten met geweldenaren zoals Händel, Scarlatti en Bach, de club van 1685, dat de muzikale mogelijkheden tot in alle barokke hoeken en gaten werden verkend, zoals de cantate. Vocale muziek is dat met aria's en koren geschreven voor de kerkdienst. En natuurlijk de fuga, een kunstige muzikale estafette van stukjes melodie die elkaar steeds opvolgen en ook nog eens best mooi samen klinken. Dan heb je de koraalbewerking, een versierde harmonisatie van een bekende kerkelijke melodie, vaak voor toetsinstrument. En de opera die een hoge vlucht nam door de uitgebreide expressiemogelijkheden. En dan het oratorium, de kerkelijke variant van de opera met de oratoriumpassie als bekendste voorbeeld. En dan heb je het soloconcert, een vaak driedelig concert voor begeleidend ensemble en de solist. En tenslotte de canon. Nou, die ken je wel. Und so weiter, und so weiter, het gaat de hele tijd door. Met die canon zijn we eigenlijk bij de bouwstenen van de barok, de akkoorden en hun volgorde. De akkoordprogressie. Die zijn de basis voor een popliedje, maar waren destijds ook al de basis voor een compositie. Sterker nog, de muziek van na de barok, vooral die van de romantiek en het impressionisme, heeft vaak veel minder overeenkomsten met de popmuziek van nu. Ze zeggen vaak dat alles uiteindelijk weer een keer in de mode komt. Daarom heb ik thuis ook zoveel kleren in de kast, vage stuff uit mijn studententijd. Maar over die studententijd gesproken: Maroon 5, die band was toen in de mode. En die knakkers kwamen zelfs met een cover van een barokhit. De track Memories covert de Canon van Pachelbel. En op die barokke akkoorden kan je nog veel meer liedjes spelen. Bijvoorbeeld Go West van de Pet Shop Boys. En bijvoorbeeld Streets of London van Ralph Montell. These words van Natasha Bedingfield, Oasis. En songwriters van nu die kunnen dus hun lol op met al die canons, passacaglia’s en preludes uit de barok. En je mag die stuff ook nog eens gewoon gratis en voor niks gebruiken, want er zit geen auteursrecht op. Dus: are you broke? Go baroque! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345323 0 2033-05-06T22:00:00+00:00 3 2026-06-02T22:00:00+00:00 yes no barok muziek https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-woensdag-3-juni-nieuws-over-koraal-en-een-heleboel-marathons 2026-06-03T08:04:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49367.w613.r16-9.9469f5a.webp Jeugdjournaal woensdag 3 juni | Nieuws over koraal en een heleboel marathons Leuk dat je kijkt naar het Jeugdjournaal in de ochtend van woensdag 3 juni. Met vandaag nieuws over jonge dieren in het wild, over het koraal en over een vrouw die een recordaantal marathons achterelkaar loopt. Dat is ruim 42 kilometer hardlopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345444 349.76 2026-06-23T22:00:00+00:00 87 2026-06-03T08:05:00+00:00 yes no nieuws marathon koraal https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-de-gekste-muzikale-wereldrecords-de-langste-concerten-de-meeste-streams-en-het-langste-applaus 2026-06-03T11:22:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49368.w613.r16-9.b77acd4.webp Wat zijn de gekste muzikale wereldrecords? | De langste concerten, de meeste streams en het langste applaus Wat hebben 371 symfonieën, 639 jaar en een ovulatie te maken met muzikale wereldrecords? Zit je lekker te genieten ja? Ouwe snoepdoos. De grootste, de langste, de meeste…Da’s altijd leuk hè? Ik presenteer je enkele muzikale wereldrecords. Zoals die van de productiefste componist: Georg Philipp Telemann schonk ons ruim 3000 muziekstukken. En er zitten zeker moppies bij die ook jij kunt spelen. Nou, ben je echt niet zo goed in lezen van blad? Speel dan het stuk 4’33’’ van John Cage. Met precies nul noten is dat prima te spelen. Hopelijk zit je wel op klokkijken, want als je 4’33’’ uitvoert in 4’34’’ dan val je alsnog uit de toon. En heb je zoiets van: ‘ja ik kan best lang spelen, maar niet zoveel verschillende noten’? Neem dan Vexations van Erik Satie. Het is een halve pagina muziek die je 840 keer mag herhalen. 840 keer! Uitvoeringen in het verleden duurden zo'n 18 uur, dus vooraf even goed naar de wc, misschien ook een druivensuikertje meenemen. Al is 18 uur nog niks vergeleken met het wereldrecord. Het langste concert ooit gegeven door één artiest duurde 501 uur en staat op naam van Kuzhalmannam Ramakrishnan. Zelfs zijn naam is lang. Als je hardhorend bent, ga dan vooral naar een concert van Manowar. De Amerikaanse heavy metal-mannen hebben alle volumeknopjes niet op tien, maar op elf staan. Bij een soundcheck in 2008 kregen ze de meter op 139 decibel. Alsof er een Joint Strike Fighter in je oren staat te blaffen. Voordeel is wel dat je als hardhorende na zo'n concert een stuk meer lotgenoten hebt. Nadeel is dan piep je wel anders, dan piep je wel onophoudelijk. Doe het niet mensen. Pas op je oren! Als we het klassieker aanvliegen kom je bij het grootste orkest: 8573 mensen in de leeftijd van 12 tot 77 speelde in de Venezolaanse hoofdstad Caracas tegelijkertijd de Slavische Mars van Tsjaikovski. Die Mars is trouwens dan weer niet het langste muziekstuk ooit, de langste symfonie bijvoorbeeld is Symfonie nr.12 van de Roemeen Dimitrie Cuclin. Het stuk duurt 6 uur. Al weten we dat niet helemaal zeker, want er is nog geen enkel orkest dat het heeft aangedurfd. En van alle genres en tijden kan er trouwens maar één echt de langste zijn en dat is ASLSP van John Cage. ASLSP betekent As Slow As Possible. Momenteel is er een uitvoering bezig. Sterker nog, als sinds september 2001. Op een orgel dat er speciaal voor gebouwd is. ASLSP duurt 639 jaar. Achteraf is er een drankje in de foyer. Geen idee of je de laatste trein naar huis ook nog haalt. Je kan er ook op een andere manier trouwens een heel lang verhaal van maken door gewoon heel veel symfonieën te schrijven. Leif Segerstam die schreef er 371. En had ook nog tijd om een carrière te maken als dirigent. Als alles dan goed en wel achter de rug is, is er applaus. Soms kort, soms lang en soms heel, heel erg lang. In 1991 kreeg Plácido Domingo in Wenen na een uitvoering van Otello van Verdi een staande ovatie van 80 minuten. Een ovatie, zo lang dat er in het publiek vast diverse ovulaties hebben plaatsgevonden. 80 minuten. Je zou er van Wenen. Sowieso: hoe heerlijk is het geluid van applaus? Ja daar hou ik wel van ja. Applaus van een groot publiek. Wat dacht je van 800.000 man? Wow! Op 5 juli 1986 bereikte het de oren van dirigent Zubin Mehta na een lekker concert in Central Park, New York. En nog veel meer mensen genoten van een concert door de drie tenoren: Carreras, Domingo en Pavarotti. Ze gaven het concert op 7 juli 1990 tijdens het WK voetbal, maar het leverde achteraf het best verkochte klassieke album op. 10,5 miljoen keer ging het over de toonbank. Taylor Swift, dat is nog iemand die ik even moet noemen. Tay-Tay heeft namelijk het wereldrecord muzikale wereldrecords in handen: meer dan 80 heeft ze in de pocket, simpelweg door lekker haar ding te doen. Haar Eras Tour bijvoorbeeld. Record voor de hoogste opbrengst: ruim 1 miljard dollar. Ze is ook de meest gevolgde artiest op Spotify. Ruim 111 miljoen mensen zijn aan de stream gekluisterd. En ze heeft het langste liedje dat ooit op nummer één van de Billboard Top 100 stond: De song All too Well heeft een klassieke lengte van 10 minuten. Op guinessworldrecords.com lees je nog veel meer Swiftiaanse en andere muzikale records. Nog eentje dan: de leukste publieke omroep met de succesvolste educatieve muziekserie op internet: Omroep MAX met Muziek in een Notendop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345497 324.224 2033-05-06T22:00:00+00:00 4 2026-06-02T22:00:00+00:00 yes no popmuziek componist https://schooltv.nl/video-item/wie-was-mozart-de-bestbetaalde-musicus-van-de-18e-eeuw 2026-06-04T09:55:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49369.w613.r16-9.1c2eeda.webp Wie was Wolfgang Amadeus Mozart? | De bestbetaalde musicus van de 18e eeuw Wat hebben een vieze mop, de Nokia 3310 en Hans Teeuwen te maken met…Als je in een winkelstraat aan Henk of Ingrid vraagt of ze één componist kunnen noemen, dan is de kans groot dat ze ‘Mozart’ of ‘Moo-zart’ zeggen. Maar wie was toch die man wiens muziek we twee eeuwen na zijn dood nog altijd en overal horen? Op Spotify, in de concertzaal, in films en series, als ringtoon van de net zo onverwoestbare Nokia 3310. Het begon allemaal op 27 januari 1756 aan de Getreidegasse 225 in Salzburg, de stad van de Mozartkugln, toen nog simpelweg kugln geheten. Anna Maria Pertl beviel van haar zevende en tevens laatste kind: Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart. Je mocht ook gewoon Wolfie zeggen. Vijf van de andere zes kinderen waren al overleden, alleen zijn zus Maria Anna - Nannerl - leefde nog. Vader Leopold was violist en gaf in de huiskamer muziekles aan Nannerl. De kleine Mozart keek vanaf zijn Stokke Tripp Trapp geboeid toe. Al op zijn derde dacht hij: ‘Genoeg gezien’ en kroop zelf achter de piano. Een jaar later kon hij ook viool spelen en op zijn vijfde schreef hij zijn eerste compositie. Ja, hoe wonderkind wil je het hebben? Dit waren zijn eerste noten. Dit was Menuet KV. 1 van Mozart en KV staat trouwens voor Köchelverzeichnis, genoemd naar Ludwig Köchel, de man die Mozarts muziekjes netjes rubriceerde. Hoest nou Kögel? Vader Leopold rook geld. Natuurlijk: uitmelken! Dit moest de hele wereld zien. In juni 1763, Mozart was zeven, begon de familie aan een grand tour door Europa, die uiteindelijk meer dan drie jaar zou duren. Blijkbaar kneep de onderwijsinspectie een oogje toe. Ze kwamen onder meer in Parijs, waar hij piano speelde voor Lodewijk de vijftiende en Marie-Antoinette. In Londen maakte hij kennis met koning George de derde en Johann Christian Bach, een van de zonen van Johann Sebastian. Ook deden ze ons kikkerlandje aan. Per trekschuit voeren ze van Rotterdam naar Den Haag en via Amsterdam weer terug naar Den Haag om daar de inhuldiging van Stadhouder Willem de Vijfde bij te wonen. In Haarlem speelde Mozart ook nog even op het Müllerorgel van de Grote of Sint Bavokerk. Het orgel bestaat nog steeds. Al snel kende heel Europa de jonge Wolfgang en kopten de kranten hun lof: ‘Dit is de nieuwe Michael Jackson’, ‘de nieuwe Jacob Collier’. Als dertienjarige werd Wolfgang benoemd tot concertmeester aan het hof van de aartsbisschop van Salzburg. Tegelijk bleef hij met zijn vader reizen door Europa. In Rome hoorde hij in de Sixtijnse kapel het Miserere van Gregorio Allegri. Niemand buiten het Vaticaan mocht die partituur zien. Geen probleem voor Mozart. Hij zag hem gewoon aan de binnenkant van zijn ogen na één keer luisteren. En hij zette Allegri’s koorkraker zo op papier. In Italië schreef hij ook zijn eerste opera. Al dat gereis zorgde er trouwens wel voor dat de aartsbisschop hem ontsloeg, is ook niet gek. Mozart was er nooit. Ons wondere wolfje, Suske en Wiske, ging verder als ‘s werelds eerste freelancemusicus. Mozart was actief binnen de vrijmetselarij en was ook een gelovig man, dacht vaak na over leven en dood, maar was ook niet vies van een grapje. Mensen in zijn omgeving werden voortdurend door hem in de maling genomen. In zijn ogen slechte concullega-componisten nam hij op de hak door parodieën te schrijven. Luister maar eens naar de bewust fout geschreven noten in ‘Ein musikalischer Spass’. Mozart werd omschreven als een ‘kinderlijk, vulgair, bijdehand persoon met een voorliefde voor onderbroekenlol’. Waarschijnlijk waren deze eigenschappen de reden dat hij in Salzburg niet erg gewaardeerd werd. Het is trouwens interessant om na te gaan hoe hij er eigenlijk uitzag. Hij is namelijk nooit vastgelegd door een echt goede schilder. Zijn zus omschreef hem als: ‘klein, schraal, bleek van gelaatskleur, zonder de geringste pretentie en gelaatsuitdrukking of lichaamsbouw’. “Thanks sis” En een schrijver die Mozart ooit ontmoette, noemde hem: ‘klein, vlug, beweeglijk en met puilogen, een onaanzienlijke figuur.’ Tóch vond hij een vrouw. In Wenen ontmoette hij bij een buurtbarbecue zangeres Constance Weber. Ze werden verliefd. Pa vond het maar niks, maar toch trouwden ze. Ze kregen zes kinderen, van wie er maar twee volwassen werden. Carl en Franz. Mozart reisde er lekker op los en scoorden hits in alle genres. Opera: En natuurlijk deze: Eine Kleine Nachtmusik. Ik moet opeens heel erg aan Hans Teeuwen denken, ik weet niet waarom. En zoete melodieën, daar was hij heel goed in. Out of Africa, in die film zit ook het klarinetconcert met deze muziek: Of pianogeweld: sonates. Heerlijk. De Turkse mars. Dit succes legde hem geen windeieren. Hij was de bestbetaalde musicus van de achttiende eeuw en toch had hij veel geldzorgen. Mozart had een groot huis met heel veel personeel. Hij speelde kaart en biljart om geld, kocht graag dure kleren, boeken en muziekinstrumenten. Zo kwam het dat hij aan het eind van zijn leven nogal rood stond. Na zijn dood moest vrouwlief heel veel muziek laten uitgeven om zo in haar levensonderhoud te kunnen voorzien. Mozarts laatste werk was een requiem, een dodenmis. Het werd zijn eigen requiem. Hoewel hij hondsberoerd was, werkte hij op zijn ziekbed koortsachtig door, maar Magere Hein was sneller. Mozart overleed op 5 december 1791, slechts 35 jaar jong. Vijf dagen later werd het Requiem, voor zover het af was, uitgevoerd ter nagedachtenis aan deze grote componist. Zijn leerling Franz Xaver Süssmayr zou het later voltooien. De film ‘Amadeus’ uit 1984 zorgde voor enorme populariteit van Mozarts muziek bij het brede publiek. De suggestie in die film dat Mozart vergiftigd werd door zijn jaloerse collega Antonio Salieri is een mooi verhaal, maar niet waar. In werkelijkheid stierf Mozart door een plotselinge ziekte, waarschijnlijk een streptokokkeninfectie. Hoeveel meer mooie muziek zouden we hebben gehad als Mozart niet 35 maar 135 jaar oud was geworden? Maar goed, ik wil niet ondankbaar overkomen, want Mozarts muzikale erfenis is sowieso goed voor minstens nog eens 135 jaar luisterplezier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345498 553.877 2033-05-06T22:00:00+00:00 21 2026-06-03T11:03:11+00:00 yes no Mozart klassiek componist https://schooltv.nl/video-item/wie-was-dvorak-tsjechische-componist-met-internationale-allure 2026-06-04T09:55:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49370.w613.r16-9.25387e2.webp Wie was Antonín Dvořák? | Tsjechische componist met internationale allure daklozenopvang te maken met Antonín Dvořák? Wedden dat je deze kent: Alles klinkt mooier in het... ja, precies. Deze misschien ook wel: Zo zoet. Ja, deze ken je zeker weten: Om te huilen, zo mooi. Allemaal moois van de man wiens muziek we op NPO Klassiek volgens sommige luisteraars veel te vaak draaien: Antonín Dvořák. Je hebt zijn naam vast wel eens op een straatnaambordje in een Nederlandse componistenbuurt gezien. Onthoud dus vooral de uitspraak: Dvorzjak. Niet Dvorak of Dvordzjak. Houd het lekker authentiek Tsjechisch, net zo authentiek als het dorpje waar onze hoofdpersoon in 1841 werd geboren. Het was daar in Nelahozeves, niet al te ver van Praag, dat Dvořák het levenslicht zag. Pa was een multitalent: herbergier, slager en citerspeler en zijn vrouw deed daar lekker aan mee. Van hun veertien kinderen bereikten er acht de volwassenheid. Hun eerstgeborene was onze Antonín. De jaren in dit dorpje vormde zijn levenslange christelijke geloof, zijn liefde voor muziek en zijn treinenfetisj. Jazeker, de tsjoektsjoek boemelde regelmatig met gepast geweld over de sporen bij Nelahozeves en Antonín vond dat machtig mooi. Later zou hij op het Centraal Station van Praag een vaste treinenspotter worden, inclusief notitieblokje om de nummers van de locomotieven te kunnen noteren. Op muzikaal vlak waren het ook vormende jaren, want mede door vader Dvořák’s muzikale kant kreeg Antonín de Boheemse bangers met de paplepel ingegoten en tot op heden lusten ook wij daar wel pap van. Al snel speelde Dvořák in de plaatselijke harmonie en in de kerk. Pa zag het talent van zijn zoon en dacht: Ik moet hem klaarstomen voor een goede carrière’. Zodoende werd Antonín naar zijn oom Antonín gestuurd. Inderdaad lekker handig: wilde je wat vragen aan Antonín, reageerde Antonín en andersom, of tegelijk. Belangrijker was dat oom Antonín een goede leraar Duits wist: Antonín Liehmann. Ja, ‘Antonín waar is Antonín?’ ‘bij Antonín’. Niet te doen. Dit alles gebeurde in de plaats Zlonice. Het gebeier van de plaatselijke kerkklokken verklankte Dvořák later in zijn eerste symfonie, bijgenaamd: ‘De klokken van Zlonice’. Zijn eerste compositie was overigens de Polka pomnenka. De Vergeet-me-niet-polka. Wij hebben geen flauw idee hoe die gaat. Overigens was Dvořáks leraar Duits, ook zijn leraar orgel, piano en viool én zijn leraar hoe-moet-ik-niet-met-mensen-omgaan. Want Antonín L. was nogal agressief. Op zijn zestiende vond Dvořák een plek in Praag. Aan de orgelschool, het conservatorium maakte hij al snel indruk en ook in de Praagse etablissementen werd hij een graag gehoord musicus. In orkestverband speelde hij daar altviool. Het was trouwens dé slimme manier om livemuziek te kunnen horen, want Antonín had geen cent te makken en concertkaartjes waren boven zijn stand, dus dan maar zelf meespelen. Op zijn 23e woonde hij in een studentenhuis met vijf anderen, gezellig. Die hij af en toe kon ontvluchten als hij pianolessen moest geven. En die lessen brachten hem naast geld ook liefde. Een van zijn leerlingen was de bekoorlijke Josefina Čermakova, Dvořák verliefd natuurlijk, maar zij niet op hem, helaas. Gelukkig had Josefina nog een jonger zusje, Anna, en dat was raak. Ze trouwden en kreeg negen kinderen. In 1870 componeerde hij zijn eerste opera. Die werd pas na zijn dood uitgevoerd. Daarna kwam de opera ‘De koning en de kolenbrander’. Nou, dat werd een uitbrander van het theaterorkest, want het was totaal onspeelbaar. Naar verluidt was Dvořák te veel in de muzikale huid van zijn held Wagner gekropen. Hij reviseerde de opera en noemde die heel origineel ‘De koning en de kolenbrander 2’. Uiteindelijk heeft alleen z’n Opera Rusalka repertoire gehouden met daarin het bekende, Lied aan de Maan. Zijn eerste succes kwam met een patriottistische cantate en een pianokwintet. Johannes Brahms kreeg lucht van de Bohemer omdat Dvořák een hele stapel muziek had ingestuurd om kans te maken op een stipendium. Een hele flinke geldsom om te kunnen componeren. Nou Brahms was zeer te spreken over de stukken en Dvořák kreeg het geld waarmee hij eindelijk een echte piano kon kopen. Naast Brahms had ook uitgever Simrock lucht gekregen van de talentvolle Tsjech en na het succes van Brahms’ Hongaarse dansen vroeg Simrock Dvořák om een stel Slavische dansen. Mede dankzij die commerciële knakker van een Simrock kunnen we nog steeds wiegen of headbangen op Antoníns Slavische dansen. Rond 1880 was Dvořák internationaal bekend. Zijn muziek werd tot in Amerika gespeeld en vanuit die nieuwe wereld kwam een vraag: ‘of hij die Yankees niet even kon helpen om een muzikale identiteit te vinden’. Een Amerikaanse muziek. Mwahh dat wilde Dvořák wel. Zeker toen hij hoorde dat ze hem 25 keer meer boden dan het Praagse conservatorium hem betaalde. Zo voer Dvořák naar New York en zag hij op zijn eerste jaar aangifte daar omgerekend dik een half miljoen euro staan. Ka-ching Hij had het goed in Amerika Dvořák ontmoette er zowaar landgenoten in de Boheemse enclave Spillville in Iowa en ontdekte dat de Amerikaanse muzikale levensader stroomde door de African American en Native American inwoners. Met name de spirituals maakten indruk bij Dvořák. In zijn eigen muziek werd het een emulsie van die Amerikaanse vibes en zijn Boheemse basis. Daar in New York deed hij ook nog eens wat hij gezworen had nooit te doen. Hij schreef alsnog een celloconcert. Het werd zo'n beetje de mooiste unit die er ooit voor cello en orkest is geschreven en Amerika inspireerde hem in 1893 tot het schrijven van zijn negende symfonie, bijgenaamd ‘Uit de Nieuwe Wereld’. Die knaller hoort bij het ABC der klassieke muziek. Sterker nog, de Australische ABC riep het uit tot de beste symfonie aller tijden. Tussen de bedrijven door probeerde meneer ook nog wat treinen te spotten. Helaas mocht hij daar niet zonder kaartje in het station komen. Balen. Dan maar schepen spotten en al snel wist de gemiddelde stoombootkapitein wel wie die vriendelijke Europese knakker was en mocht Dvořák alle hoeken en gaten van zo'n aangemeerd schip zien. In 1895 voer hij er ook mee terug naar Europa. In 1901 maakte hij mee hoe zijn 60e verjaardag als een nationale feestdag gevierd werd. Drie jaar later overleed hij als gevolg van een zware griep. Nadien ging de man van het Lied aan de Maan alsnog naar de maan. Neil Armstrong had in zijn Apollo raket een bandje met de negende symfonie bij zich en verderop in het heelal zweeft de asteroïde ‘2055 Dvořák’. Hier op aard, in zijn geliefde Praag, vind je een standbeeld van de man, net als in New York trouwens. Op Stuyvesant Square kom je hem tegen, vlakbij zijn toenmalige woning. De woning die inmiddels veranderd is in een daklozenopvang. Zo zie je maar, iedereen voelt zich thuis bij Dvořák. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345519 420.48 2033-05-06T22:00:00+00:00 4 2026-06-03T11:18:32+00:00 yes no componist Europa klassiek https://schooltv.nl/video-item/zwart-wit-simpel-emotioneel-herhaling-cool-en-onopgemerkt-wat-zijn-de-zes-kenmerken-van-propaganda 2026-06-03T13:05:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49371.w613.r16-9.2deb93f.webp Zwart-wit, simpel, emotioneel, herhaling, cool en onopgemerkt | Wat zijn de zes kenmerken van propaganda? In deze video laat ik je zien wat dit te maken heeft met dit. En hoe oorlogspropaganda verandert. Propaganda hebben we te danken aan de Paus. Of nouja, het woord dan. Het betekent letterlijk 'dat wat verspreid moet worden'. Paus Gregorius de vijftiende richtte ruim 400 jaar geleden het kerkelijk orgaan 'propaganda fide' op dat het geloof onder ongelovigen moest verspreiden. Met andere woorden: zielen winnen. De Van Dale legt propaganda uit als 'aanhangers winnen voor zekere principes'. Eigenlijk campagnevoeren, een neutrale term. Dus ja, deze posters zijn in principe ook propaganda. Maar het woord propaganda heeft tegenwoordig een heel andere lading niet meer neutraal, maar negatief. Propaganda is vaak misleidend, manipulatief, eenzijdig. Deze video gaat over oorlogspropaganda waarmee vijanden elkaar en hun eigen volk willen beïnvloeden. Een sterk wapen. Succesvolle propaganda herken je aan zes elementen. Waarmee deze onderzoeker de talloze boeken en onderzoeken over propaganda samenvat. Kijk even mee naar deze AI-video. Allereerst: Trump en Netanyahu staan afgebeeld met de duivel. De boodschap: zij zijn het kwaad. Dat is het eerste element: propaganda bevat een zwart-wit boodschap. Dat kwaad herken je direct aan dit duivel-poppetje. Het tweede element: propaganda is simpel te begrijpen. Verderop in de video zien we een rouwende Iraanse militair. Propaganda is emotioneel, het probeert gevoelens bij je op te roepen. Bovendien zitten in zo'n beetje elke Iraanse Lego-video dezelfde boodschappen Trump die vooral Israëls belangen dient én verwijzingen naar de Epstein-files. Nou, en dan nog de stijl: Lego, de muziek, de teksten het sluit aan bij wat 'cool' of beter gezegd populair of trending is. In dit geval op sociale media, waardoor het viral kan gaan. Brengt me bij het laatste element: propaganda is vaak verpakt als iets anders en daardoor min of meer onopgemerkt. Het ziet er bijvoorbeeld uit als entertainment, gewoon een filmpje op TikTok terwijl het intussen draait om een boodschap. Dit zijn dus de zes elementen voor effectieve propaganda. En als je dacht dat dit vooral iets is uit de tijd van social media of AI? Nope, dit gaat way back. Deze inscriptie dateert uit het jaar 500 voor Christus, in het voormalige Perzië. Je ziet koning Darius als de overwinnaar van een burgeroorlog. Hij verplettert z'n vijand en staat klaar om dat ook met z'n andere tegenstanders te doen. Het is Darius' versie van het oorlogsverhaal, waarmee hij z'n macht claimt. Ook hier kun je die zes elementen in zien. Of nouja… Is het 'cool'? Mwah, voor die tijd misschien. Een echte meester in propaganda is Napoleon. Zijn schilderijen laten er geen twijfel over bestaan: hij is de overwinnaar. Maar propaganda wordt ook subtieler gebracht, kijk Napoleon ziet er moe uit, de kaarsen zijn half gedoofd en het is ongeveer kwart over vier 's nachts. De boodschap? Napoleon werkt tot in de late uurtjes door, voor het Franse volk. En als het moet, ligt het zwaard voor 'm klaar. Goed. Is er dan in al die eeuwen niets aan oorlogspropaganda veranderd? Jawel de manier waarop. Inscripties worden schilderijen. Later komen er kranten en posters waarmee de Sovjet-Unie decennialang in haar typische stijl propaganda verspreidt. En ook de komst van radio, tv, en internet: ieder nieuw medium is het begin van een nieuw propagandatijdperk. Dat ga ik je laten zien. Tijdens de Eerste Wereldoorlog kunnen veel mensen lezen en schrijven. De krant wordt dus populair. En, nog nieuwer de bioscoop. In Amerikaanse bioscopen speelde bijvoorbeeld deze geluidloze film. Duitsland die de wereld als een boze aap in z'n greep heeft. Hoeveel elementen zie jij terug? Later gebruikt Nazi-Duitsland alle propagandamogelijkheden uit die tijd. Berucht voorbeeld is deze bioscoopfilm die Joden met ongedierte vergelijkt. Zulke boodschappen herhalen de nazi's jarenlang. In posters, kranten, films overal. Die propaganda ontmenselijkt Joden steeds verder. Speelt een grote rol in het mogelijk maken van de Holocaust waarin nazi-Duitsland zes miljoen Joden vermoordt. Sommige van die beelden duiken trouwens nog steeds op. Onthoud even deze poster die Joden uitbeeldt alsof ze tentakels over de wereld verspreiden. Kom ik zo op terug. Eerst een andere ontwikkeling tijdens de Tweede Wereldoorlog. Radio wordt een massamedium en daar spelen de nazi's op in. Ze maken een goedkope variant van de radio zodat meer mensen er eentje kunnen kopen, en die alleen frequenties kan ontvangen waar nazi-propaganda op te horen is. Het doel: propaganda direct in de woonkamer van mensen krijgen. Aan de andere kant is er de anti-nazipropaganda. Van, jawel, het Amerikaanse Disney. En niet bepaald subtiel. Ja, zei het toch. Donald Duck beleeft in deze bioscoopfilm z'n grootste nachtmerrie onder het bewind van nazi-Duitsland. Maar wordt uiteindelijk wakker in het vrije Amerika. Propagandaverhalen verspreiden zich nog makkelijker via dat andere nieuwe medium televisie. Propaganda komt net als via radio rechtstreeks huiskamers in maar met beelden. De uitspraak is niet voor niets 'een beeld zegt meer dan duizend woorden'. Dus die zes elementen? Doen het prima op tv. Het Amerikaanse leger zendt z'n eigen documentaires uit over onder meer de Koude Oorlog. Ook in Nederlandse spotjes en uitzendingen gaat het daarover Dat betekent dat wij de middelen die wij mede door onze pactgenoten bezitten moeten verdelen tussen kanonnen en margarine. En een ander groot voordeel van tv: je kunt rechtstreeks het volk toespreken. Met enorme impact. Oké, en dan de revolutionaire uitvinding waarmee iedereen propaganda kan verspreiden. Internet. En specifieker, social media. Daarmee bereikt propaganda ook makkelijker de vijand, in plaats van alleen de eigen bevolking. En die sociale media zitten dus vol met memes, zoals deze. Ook oorlogspropaganda, met een gigantisch bereik. Kun je zien als moderne versie van vroegere cartoons. De vorm is anders, maar de kern van propaganda blijft dus hetzelfde. En dat zie je soms wel heel duidelijk terug. Check deze Amerikaanse poster die vrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog stimuleert om meer te gaan werken. Later wordt het een feministisch symbool en nog later gebruikt het Israëlische leger hetzelfde beeld. En weet je nog, deze antisemitische poster? Precies zo'n octopus-symbool verspreidt ook de Nederlandse regering tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar de octopus is hier Japan, dat Nederlands-Indië bezet en Nederland wil Japan verslaan om zelf weer de macht in Nederlands-Indië te grijpen. En afbeeldingen van Joden als duivels of demonen. Zoiets zie je ook nu weer in de Iraanse Lego-propaganda. Brengt me bij de nieuwste ontwikkeling in oorlogspropaganda. AI. Of zoals deze onderzoekers het noemen: 'slopaganda'. Met nog meer bereik en snelheid. Iran wil met die Lego-video's vooral jou en mij bereiken. Als die video's hier populair zijn, leidt dat de aandacht af van kritiek op Iran. Over het recordaantal executies bijvoorbeeld of de duizenden doden bij een protestgolf begin dit jaar. En ook al beweren de makers van de Lego-video's Het regime is wel klant, zeggen ze. Tegelijkertijd verspreidt het Witte Huis propagandavideo's gericht op Amerikanen waarin Hollywood-films met echte oorlogsbeelden gemengd worden. En memes. Hmm, hier mist in ieder geval wel een elementje. Wat de VS met deze video's probeert? Maar of dat nou zo aanslaat? Een ding is zeker: deze oorlogspropaganda zal niet de laatste zijn die in jouw tijdlijn voorbijkomt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345525 599.146 79 2026-06-03T12:07:28+00:00 yes no propaganda https://schooltv.nl/video-item/hoe-risicovol-is-het-werk-van-een-journalist-verslag-doen-in-gevaarlijke-gebieden 2026-06-03T13:17:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49372.w613.r16-9.460e20b.webp Hoe risicovol is het werk van een journalist? | Verslag doen in gevaarlijke gebieden Wauw! Ja. Dit is een tv studio. De regiekamer van TVRain. Is het enige televisiekanaal dat niet onder controle staat van Poetin en via YouTube uitzendt. Derk, kun jij een voorbeeld geven van iets uit het nieuws dat jullie wel brengen en wat ze absoluut in Rusland niet willen laten zien. Ja, een goed voorbeeld is de dood van de grootste tegenstander van Poetin, Aleksej Navalny. Daar is heel kort melding van gemaakt op de Russische tv, maar echt maar een paar seconden en er werd al zeker niet verteld waar en wanneer die begraven zou worden. En TVRain is meteen direct gaan uitzenden. En er kwamen duizenden mensen op de begrafenis af. Als wij dat niet gedaan hadden, dan hadden die mensen dat nooit geweten. Hoe kunnen jullie journalisten nou het best helpen? Wij geven hun dan bijvoorbeeld apparatuur of powerbanks, zodat ze toch nieuws kunnen blijven maken. Maar ook deze persvesten en helmen. Mag ik dit eens aandoen? Zeker! En hoe voelt dat? Zwaar. Het is echt heel zwaar. En ik vind het vooral nu ik dit zo aanhebt, besef ik me vooral heel erg hoe gevaarlijk het werk van een journalist dus gewoon kan zijn. Ja, hier om je heen zie je allemaal namen van journalisten die vanwege hun werk zijn omgekomen. Wow, dat zijn er echt heel veel. Ja, ja, gelukkig zijn er nog altijd heel veel journalisten die er alles aan doen om ons de wereld te laten zien, waaronder de fotojournalisten die al deze indrukwekkende foto's gemaakt hebben. Voor de Vijverstraat in Westervoort, waar drie maanden geleden een kantoorpand afbrandde, zijn deze week nieuwe plannen gepresenteerd. Er komt een dierenopvang, omwonenden... En ik ben blij dat wij in een land leven waar de pers vrij is en waar journalisten ons gewoon alles kunnen vertellen over serieuze zaken en ook vrolijke. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345540 134.144 50 2026-06-03T13:12:00+00:00 yes no journalist nieuws https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-onderzoeksjournalist-diepgravend-onderzoek 2026-06-03T13:22:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49373.w613.r16-9.408db19.webp Wat doet een onderzoeksjournalist? | Diepgravend onderzoek Nieuws. Overal is nieuws. Elke dag, iedere minuut wordt er verslag gedaan van wat er allemaal in de wereld gebeurt. Bijvoorbeeld als er brand is. Dat hebben we hier in scène gezet en in de eerste aflevering zagen we hoe een nieuwsploeg daarvan verslag doet en alle feiten op een rijtje zet. Vanmiddag om iets voor vieren is er een grote brand uitgebroken. Een voormalige muziekstudio in Westervecht. In de tweede aflevering zagen we hoe verhalen van omstanders soms een heel eigen leven kunnen gaan leiden. Heeft Tatum met haar onschuldige oogjes misschien zelf de brand gesticht? In deze aflevering gaan we zien wat er gebeurt als een journalist denkt dat er meer aan de hand is. In dat geval neemt hij of zij langer de tijd om uitgebreid onderzoek te doen en dieper te graven. Ik heb het over de onderzoeksjournalist. Wat doet een onderzoeksjournalist eigenlijk en waarom is dat belangrijk? Dat ga ik vandaag uitzoeken. Kijk, deze onderzoeksjournalisten hebben uitgezocht hoe Nederland geld verdient aan olie uit Kazachstan, terwijl die olie daar de natuur vervuilt en machtige mensen nog rijker maakt. Of hier de toeslagenaffaire. Een groot onderzoek over fouten van de Belastingdienst waardoor mensen onterecht heel veel geld moesten betalen en daardoor in armoede terecht kwamen. Of je weet misschien nog wel de aflevering van Boos over alles wat zich afspeelde bij The Voice. De talentenjacht wordt per direct van zender gehaald. De misstanden bij de Voice. Nu al het nieuws. Seksueel overschrijdend gedrag... Ook dat is onderzoeksjournalistiek. Onderzoeksjournalisten doen dus lang en diepgravend onderzoek om onbekende feiten of misstanden aan het licht te brengen, zodat iedereen die komt te weten. En onderzoeksjournalisten controleren ook of mensen met macht, zoals de regering of grote bedrijven zich wel aan de regels houden. Twee mensen die dit werk doen zijn Emiel en Bijou van onderzoeksredactie Investico. En zij hebben iets heel belangrijks ontdekt. Wat hebben jullie onlangs ontdekt? We hebben onlangs ontdekt dat grote bedrijven in Nederland te veel giftige stoffen in het water lozen, zoals bijvoorbeeld arseen en kwik. En dat is heel slecht voor mensen en dieren. Ja, dat heeft enorme impact op het milieu. Sommige dieren gaan dood door dat gif en als vissen bijvoorbeeld die giftige stoffen eten en wij eten die vissen weer, dan komt het ook in ons lichaam terecht. Oké, maar dit klinkt wel als iets heel groots. Grote bedrijven die giftige stoffen lozen in het water, is dat niet iets waar de overheid iets mee moet doen? Ja, dat is precies het punt wat we ontdekt hebben dat daar niet zo streng op wordt gecontroleerd en dat de bedrijven dus eigenlijk gewoon hun gang kunnen gaan. Ah dus het kan misschien ook een beetje stiekem gebeuren? Ja. En hoe ontdekken jullie nou zoiets? Hoe kom je op een onderwerp voor zo'n onderzoek? Nou, soms belt iemand ons of geeft iemand ons een tip en zegt daar moet je eens naar kijken. Oké, maar eigenlijk heel vaak is het zelf dat we iets zien, een probleem of iets wat misgaat en dat we daar verder onderzoek naar gaan doen. Ja, ja, ja. Dit begon eigenlijk omdat ik al bezig was met een ander onderzoek over water. En toen, stap voor stap merkte ik dat de waterkwaliteit in Nederland nog wel veel slechter was dan we eigenlijk dachten. Dus daar zijn we toen ingedoken. Letterlijk en figuurlijk. Ja, bijna letterlijk. Als een onderzoek van een journalist eenmaal op tv, in de krant of online komt, dan kan dat een enorme impact hebben. Denk bijvoorbeeld aan de aflevering van Boos over The Voice. Dat zorgde ervoor dat het programma stopte. Er kwamen allerlei rechtszaken en veiligheid op werk werd ineens heel belangrijk. Of wat dacht je van het onderzoek naar de toeslagenaffaire? Daardoor kwam er een nieuwe regering en gaan gezinnen nu hun geld terugkrijgen. En dit hier zijn allemaal artikelen over het onderzoek van Emiel en Bijou. Uiteindelijk hebben jullie het onderzoek naar buiten gebracht en het is verschenen in kranten en in bladen en op de radio geweest. En toen? Toen was er ineens heel veel aandacht voor het probleem. Oké, zijn de bedrijven ook echt wel wakker geschud heb ik het idee. Dus dat is goed! Het is niet zo dat dan van de ene op de andere dag opeens de regels anders worden. Het is het begin van een verandering, dus we hopen ook dat de overheid de regels beter zal gaan controleren en dat het water op die manier schoner wordt. Oké, maar je kan dus wel zeggen missie geslaagd? Ja, dat zeker. Jazeker. Gelukkig. En hoe zit het met de onderzoeksjournalist die onderzoek deed naar de brand? Die kwam er stapje voor stapje achter hoe de vork in de steel zat. Kunt u iets vertellen over de brandveiligheid? ...van de muziekstudio willen opvragen... Een rapport van de brand? Daar waar sommige mensen dachten dat een groep jongeren de daders waren. Of de juicevlogger zomaar beweerde dat een BN'er wraak nam op haar ex. Ontdekte de onderzoeksjournalist dat er al veel langer een heel ander probleem speelde in de wijk. Dus als ik u goed begrijp, dan had de gemeente beloofd om een seniorenflat te bouwen en die is er nooit gekomen? Maar is dat misschien de reden waarom veel ouderen boos zijn? En zo bleken de stichters van de brand uit een hele andere hoek te komen dan je zou denken. U. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345541 330.794 34 2026-06-03T13:20:00+00:00 yes no journalist onderzoek beroep https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-journalist-verslag-doen-van-het-nieuws 2026-06-03T13:24:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49374.w613.r16-9.e1d212c.webp Wat doet een journalist? | Verslag doen van het nieuws Ik sta dus hier nu bij de brand. Nieuws. Overal is nieuws. Iedere dag, elke minuut wordt er verslag gedaan van wat er allemaal gebeurt in de wereld. Bijvoorbeeld als er brand is. Vanmiddag om iets voor vieren is er een grote brand uitgebroken. Het gaat om een leegstaand kantoorpand, een voormalige muziekstudio aan de Vijverstraat in Westervecht. Journalisten onderzoeken, verzamelen en brengen nieuws, zodat wij weten wat er allemaal speelt. Dat noem je ook wel journalistiek. Maar wat doet een journalist precies en waarom is dat zo belangrijk? Dat en meer zie je in Het Klokhuis over journalistiek. En de brand die je in deze serie ziet, die is in scène gezet. Omwonenden zagen dikke rookwolken opstijgen en sloegen direct alarm. Nieuws vind je op verschillende plekken. Op de tv, op de radio, in de krant, op internet, op social media. Oftewel nieuws is echt overal. Hoe maakt een journalist nou van een gebeurtenis of een situatie een nieuwsbericht? Dat zie je in deze eerste aflevering. De gemeente zou plannen hebben om een seniorenflat te bouwen op dit terrein, maar die plannen zijn vooralsnog steeds uitgesteld. Het is belangrijk dat je als journalist de feiten vertelt en niet je eigen mening. Het gaat erom dat je zo volledig mogelijk verslag doet van wat er speelt en alles op een rijtje zet. En dat doet een journalist aan de hand van de vijf W's en de H. Vijf vragen die beginnen met een W, namelijk: Wie. Over wie gaat het nieuws? Wat? Wat is er gebeurd? Waar? Waar is dit gebeurd? Wanneer? Wanneer is dit gebeurd en waarom? Waarom is het gebeurd? En de H staat voor Hoe? Hoe is dit gebeurd? Vanmiddag om iets voor vieren is er een grote brand uitgebroken. Het gaat om een leegstaand kantoorpand, een voormalige muziekstudio aan de Vijverstraat in Westervecht. Omwonenden zagen dikke rookwolken opstijgen en sloegen meteen alarm. Hoe het vuur is ontstaan, is nog onbekend. Wat de reden is van de mogelijke dader is nog onduidelijk. Check: de vijf W's en de H. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345543 141.824 20 2026-06-03T13:20:00+00:00 yes no beroep journalist https://schooltv.nl/video-item/wat-is-persvrijheid-vrijheid-om-alle-informatie-te-kunnen-verzamelen-en-delen 2026-06-04T10:22:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49376.w613.r16-9.7e3f7aa.webp Wat is persvrijheid? | Vrijheid om alle informatie te kunnen verzamelen en delen Om hun werk te kunnen doen, moeten journalisten vrij zijn om informatie te verzamelen en te delen met ons, zonder dat mensen met macht zich daarmee bemoeien. Dat noem je persvrijheid. In heel veel landen is die vrijheid er niet en mogen journalisten dus niet vertellen wat er echt gebeurt. In Nederland is er persvrijheid. Dat staat in de wet. Als er ergens iets gebeurt, dan mag je daar als journalist bij zijn. En de regering maakt geld vrij voor een publieke omroep waar journalisten alles mogen vertellen wat er speelt. Ook als dat kritiek is op de regering. Als er nieuws wordt tegengehouden of wordt verboden, dan noem je dat censuur. En dat gebeurt in heel veel landen op de wereld. Karlijn, jouw organisatie strijdt voor persvrijheid. Wat is nou het gevaar van censuur? Censuur betekent dat bepaalde verhalen niet verteld mogen worden of niet naar buiten gebracht mogen worden. Eigenlijk bepaalt iemand anders voor jou wat je te zien krijgt of wat je leest. Dit is een kaart waarop we zien hoe het wereldwijd gesteld is met de persvrijheid. En in groene landen zien we dat het goed gaat of redelijk goed. En het loopt op van Geel, oranje naar rood en in rode landen gaat het niet goed. Oké, nou ik zie dat Nederland groen is en het noorden van Europa ook nog wel. Voor de rest zie ik bijna geen groen en vooral heel veel rood. Dus in dat soort rode landen kunnen journalisten helemaal niet goed hun werk doen. Klopt. In 31 landen is de situatie zeer slecht. Kijk, hier kan je het nog beter zien. Je klikt bijvoorbeeld op een land, bijvoorbeeld Nederland, en je ziet dat het buisje daarachter brandt. En hoe groter de buis, hoe beter het gaat met de persvrijheid. Ja precies. Dus in Nederland gaat het best wel heel goed, want die buis is best hoog. Ja, in Nederland gaat het best goed. Maar we moeten ook blijven opletten, want ook hier worden journalisten bedreigd en krijgen ze soms geen toegang tot informatie die ze wel nodig hebben om bepaalde artikelen te schrijven. Als ik dan kijk naar hier dus allemaal hele lage buisjes. Wat is dit bijvoorbeeld voor land? Het kleine buisje, dat is China. Ja. Oh ja, en China is een heel bijzonder land als het gaat om persvrijheid. In China is president Xi Jinping aan de macht en zijn partij controleert alle media. Journalisten mogen daar lang niet zomaar alles zeggen. Ze mogen het bijvoorbeeld wel hebben over sport en muziek, maar niet over politiek of protesten. En als ze toch iets kritisch zeggen, dan kunnen ze daarvoor jaren de gevangenis in gaan. Ook op het internet wordt alles in de gaten gehouden in China. Buitenlandse websites worden geblokkeerd, zoals Google, Wikipedia en YouTube. En wat misschien nog wel het meest bizarre is, is dat Winnie de Poeh verboden is in China. Iemand heeft ooit als grap gezegd dat de president op Winnie de Poeh lijkt. Nou, dat vond de president helemaal niet leuk. En toen besloot hij dus om Winnie de Poeh maar helemaal te verbieden. En waar staat Rusland eigenlijk? Rusland staat heel laag. Oh ja, sinds Rusland de oorlog is begonnen met Oekraïne is het voor veel journalisten steeds moeilijker om hun werk te kunnen doen. President Poetin bepaalt namelijk wat er in het nieuws komt. En als journalist kun je gewoon zomaar in de gevangenis belanden. Daarom vluchten veel van hen het land uit. Zo ook journalisten van de Moscow Times, een belangrijke krant in Rusland. Zij werken nu vanaf een geheime locatie en aan het hoofd van deze krant staat een Nederlandse man, Derk Sauer. Hier zijn we op de redactie van de Moscow Times en hier zitten zo'n twintig journalisten. Maar we zijn met zijn tachtigen en schrijven elke dag over wat er in Rusland, met Rusland en natuurlijk met de oorlog met Oekraïne gebeurt en sturen dat naar Rusland. En hebben jullie dan ook nog als de Moscow Times zijnde een papieren krant waar je zo lekker doorheen kan bladeren? Ja, vroeger hadden we dat zeker, laat ik het zo zien, maar nu is het allemaal digitaal. Oh ja, en niet alleen de website, maar ook TikTok. YouTube...maar vroeger. Dat was natuurlijk op papier. Dat werd gedrukt in Moskou en we zouden dat graag nog steeds doen in Moskou. Helaas, wij zijn verboden. Hoe moeilijk is het om aan Russische mensen het nieuws te brengen? Poetin doet er alles aan om te voorkomen dat de Russen het echte verhaal horen. Maar het is ook verboden om het woord oorlog te gebruiken. Dat is al verboden? Ja, en dat doen jullie wel, toch? Jullie gebruiken dat woord. Ja, tuurlijk gebruiken we het woord oorlog, want het is een oorlog. Wij zijn journalisten, dus wij schrijven hoe het is. Maar daarmee werd het ons onmogelijk gemaakt om in Rusland te blijven werken. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345602 280.277 90 2026-06-03T14:05:00+00:00 yes no journalist pers censuur https://schooltv.nl/video-item/wie-was-mahler-wonderkind-componist-en-dirigent 2026-06-04T09:55:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49377.w613.r16-9.e9e1514.webp Wie was Gustav Mahler? | Wonderkind, componist en dirigent Wat hebben de Rocky Mountains, een leeuwentemmer en Leonardo DiCaprio te maken met Gustav Mahler? Ik vertel je het verhaal van de componist die het hoogste level van de symfonische game heeft uitgespeeld en in feite de brug werd van de oude muziek naar de spannende nieuwe wereld van de twintigste eeuw. Dit verhaal begint op 7 juli 1860 in een plaats ten zuidoosten van Praag, in de buurt waar later ook de heer Arthur Seyß-Inquart werd geboren. Over hem heb ik het verder niet. Wel over een zeer muzikale knaap. In het dorpje Kaliste werden Bernhard en Marie verblijd met de geboorte van een zoon, Gustav Mahler. Nou reken maar dat pa een fles opentrok om het te vieren, want hij was naast herbergier ook slijter, dus de fles was onder handbereik. Zo'n baan was trouwens al heel wat voor de familie. Oma was bijvoorbeeld straatverkoopster. De Joodse familie Mahler was van eenvoudige komaf en maakte deel uit van een Duitssprekende minderheid in wat toen het Oostenrijkse keizerrijk was. Deze achtergrond drukte een stempel op de identiteit van Gustav Mahler. Zijn hele leven lang had hij het gevoel nooit echt welkom te zijn, maar altijd de ongenode gast. Terug naar zijn jeugd. Het gezin woonde inmiddels in Jihlava, een bezig stadje waar van alles te zien en vooral te horen was. Gustav inhaleerde de dansmuziek, volksliedjes, de marsen en trompetsignalen van de militaire kapel en dat zouden fundamentele onderdelen worden van Mahlers muzikale schilderspalet. Daarnaast ontdekte Mahler bij opa en oma thuis een piano. Al snel was Mahler het lokale Wunderkind. Het Muzikale Wunderkind dan, want op zijn schoolrapport werd Gustav omschreven als ‘afwezig en onbetrouwbaar in zijn werk’. Met de kennis van nu vergeven we hem dat ruimhartig natuurlijk. Muzikaal ontwikkelde hij zich snel, waarbij leven en dood hem op droevige wijze ook van dienst waren. In 1875 overleed zijn broertje Ernst en dat grote verdriet heeft Mahler willen uitdrukken in een opera ter nagedachtenis aan zijn broertje. De muziek is helaas verloren gegaan, maar het moet een vormende ervaring zijn geweest. In Wenen ging hij naar het conservatorium waar hij les kreeg van onder meer Anton Bruckner en hij werd bevriend met medestudent Hugo Wolf. En dat bleek een boefje met zulke stoute streken dat hij van school werd gestuurd, Mahler schijnt zelf ook zo zijn strapatsen te hebben gehad, maar mocht blijven. Na het schrijven van een ontroerende spijtbrief. Op zijn achttiende was hij klaar met het Weense conservatorium, waarna hij de boer op ging. Hij componeerde, gaf pianoles, maar dirigeren van andermans muziek dat werd zijn voornaamste bezigheid. Het waren de gloriejaren van de muziek van Richard Wagner en Mahler ontpopte zich als een sterke Wagner-dirigent. In 1880 kwam hij met Das Klagende Lied, zijn eerste substantiële stuk waarin de kenner een beste dosis Wagner en Bruckner hoort, maar ook al heel veel Mahler. In deze eerste werkzame jaren hopte hij van operahuis naar operahuis van stad naar stad en beleefde hij verschillende korte maar hevige romances. Na een succesvolle uitvoering van zijn eigen bewerking van muziek van Carl Maria von Weber, had Mahler contact met de kleinzoon van de componist. Maar niet alleen met die kleinzoon, ook met diens vrouw. Dat contact was van andere aard. De wandelgangen die smulden ervan, al was het van korte duur. Mahler er was trouwens een vrij kleine, atletisch gebouwde man. Hij stond bekend om zijn best wel autocratische stijl van dirigeren. Zijn orkest, dat waren de leeuwen en hij was de dompteur, zo schreef men. En hij kon het ook flink aan het dirigeerstok krijgen met collega's. Maar zijn artistieke talent was boven elke twijfel verheven. Zijn eerste symfonie was meteen zó goed dat dirigent Willem Mengelberg later stelde dat ‘Mahler daarvoor al lang andere symfonieën moet hebben geschreven, maar dat die dan verloren waren gegaan’. Want zo'n volwassen eerste symfonie, die kon echt niet zo uit de lucht komen vallen. Overigens was die symfonie zo goed dat hij zijn tijd ook ver vooruit was. Het publiek begreep de muziek niet direct, maar het succes knalde er later des te harder in. Toen hij solliciteerde naar de baan van dirigent van de Weense Hofopera, was het wel de bedoeling dat hij zijn Joodse identiteit inruilde voor de Katholieke. Ja, bij de contractonderhandelingen was het dus tekenen bij het kruisje en meteen een kruisje slaan. Stel je voor dat dit soort toestanden tegenwoordig in de media zouden komen. Ondanks de openlijke bekering werd Mahler tijdens zijn jarenlange muzikale zegetocht bestookt met antisemitische smaad. Ondanks de aanval op zijn identiteit werd Mahler de hippest and happening man of music. De man die 1902 trouwde met Alma en zelf almaar harder ging werken. Zijn werkrust, vond hij dan weer in componeerhutjes in de stilte van de Alpen, waar hij er als hiker ook graag flink op los klauterde. Hij had eens moeten weten dat er ooit nog een berg naar hem vernoemd zou zijn. Het is geen Alp in Oostenrijk of Zwitserland, maar een Rocky Mountain. Het is een knoepert van bijna vier kilometer hoog, de Mount Mahler. En over Amerika gesproken, Gustav was zelfs nog een tijdje dirigent van de New York Philharmonic en de New York Metropolitan Opera. En wat een stamina had hij, zelfs met een hartkwaal en veertig graden koorts, moest en zou hij dirigeren in Carnegie Hall. Tussen de bedrijven door werd er ook nog een buste van hem gekleid door niemand minder dan Auguste Rodin. Ja, van zo'n buste van Auguste zou ik mokerblij worden, maar Malher vond het poseren maar tijdverspilling. Op 18 mei 1911 overleed hij na een leven van een halve eeuw. Zijn wettige echtgenote overleefde hem langer dan hij zelf had geleefd. Alma stierf pas in 1964. In de echo van Mahler kwamen nieuwe componisten tevoorschijn, waaronder de Tweede Weense School. Dat is de clubnaam van Arnold Schönberg, Alban Berg en Anton Webern. Deze figuren componeerden zo nieuw dat het publiek compleet van slag was. Over slag gesproken ze gingen zo'n beetje met elkaar op de vuist en naar verluidt had Mahler bij zo'n concert zijn mouwen opgestroopt en ze konden nog net op tijd voorkomen dat hij in de Hulk veranderde. Na de opkomst van Arnold, Albert en Anton waren het componisten als Sjostakovitsj, Berio, Weill, Britten, Copland, Barber en Bernstein en nog veel meer mensen die geïnspireerd raakten door Mahlers magie. En vergeet ook John Williams niet met zijn symfonische soundtracks. Daarover gesproken, de sterke film Shutter Island leunt behoorlijk op Mahler dat had Gustav nooit gedacht dat zijn pianokwartet zou klinken tijdens de acteerprestaties van Leonardo DiCaprio. Die film speelt zich trouwens af in 1954. In 1955 werd in de echte wereld de Gustav Mahler Society opgericht en ook in Nederland is er tot op de dag van vandaag de Gustav Mahler Stichting, die de erfenis van de man en zijn muziek in ere houdt. Gustav Mahler die in zijn muziek het hele leven wist te vatten. Een van de laatste grote componisten in de lijn van Beethoven, Schubert, Brahms, Bruckner en Wagner die de vormen van zijn voorgangers tot epische proporties wist uit te bouwen tot een Symphonie der Tausend’, de achtste symfonie die ooit in Amerika met 1068 man op het podium werd uitgevoerd. ‘Een symfonie moet als de wereld zijn, ze moet alles omarmen’ zei Mahler, die in het Adagietto van zijn Vijfde Symfonie aan Alma de liefde verklaart. En die zijn langste symfonie besluit met een finale over die grootste kracht in onze wereld: de liefde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345608 457.344 2033-05-06T22:00:00+00:00 34 2026-06-04T07:40:00+00:00 yes no componist klassiek https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-donderdag-4-juni-nieuw-over-het-nederland-elftal-en-sporten-voor-het-goede-doel 2026-06-04T08:19:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49380.w613.r16-9.cda1aff.webp Jeugdjournaal donderdag 4 juni | Nieuw over het Nederlands elftal en sporten voor het goede doel Het Jeugdjournaal in de ochtend met nieuws over mensen die sporten voor het goede doel en de wedstrijd van het Nederlands elftal. Ook zie je hoe blinde en slechtziende kinderen van concerten kunnen genieten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345692 437.48 2026-06-18T22:00:00+00:00 84 2026-06-04T08:13:00+00:00 yes no sport kanker voetbal blind concert https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-made 2026-06-04T08:34:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49381.w613.r16-9.d898b2a.webp Kringloop - Kindertijd | Madé In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1718223 472.849 2033-06-04T08:19:00+00:00 29 2026-06-04T08:19:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-chams 2026-06-04T08:36:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49382.w613.r16-9.172a33e.webp Kringloop - Kindertijd | Chams In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725546 466.92 2033-06-04T08:34:00+00:00 28 2026-06-04T08:34:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-djeayno 2026-06-04T08:38:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49383.w613.r16-9.a2fb65c.webp Kringloop - Kindertijd | Djeayno Wat kun je kopen in een kringloopwinkel? Djeayno komt iets weggeven en wat leuks uitzoeken. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725545 474.209 2033-06-04T08:37:00+00:00 15 2026-06-04T08:37:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-levi 2026-06-04T08:43:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49385.w613.r16-9.c6bbc6f.webp Kringloop - Kindertijd | Levi In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725544 460 2033-06-04T08:42:00+00:00 140 2026-06-04T08:42:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-jaylano 2026-06-04T09:19:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49386.w613.r16-9.9290de6.webp Kringloop - Kindertijd | Jaylano In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725549 476.763 2033-06-04T08:53:00+00:00 24 2026-06-04T09:20:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/wat-is-die-zauberflote-de-beroemdste-opera-van-mozart 2026-06-04T09:20:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49387.w613.r16-9.7cd8a41.webp Wat is ‘Die Zauberflöte’? | De beroemdste opera van Mozart Wat hebben een vogelvanger, vrijmetselarij en Zuid-Afrika te maken met Die Zauberflöte? Deze muziek heb je vast wel eens voorbij horen komen in films, series, reclames of op TikTok. En dan meestal niet in deze uitvoering: Oh, vreselijk niet te doen dit. Florence Foster Jenkins, ja, dit is echt zo op plaat uitgebracht. Florence dacht zelf dat ze een goede koningin van de nacht was, maar dat viel nogal tegen. Naar een glansrijke carrière kon ze fluiten en ik geloof dat haar vaste pianist er ook een fluittoon in z'n oren van heeft gekregen. Nee, doe mij dan maar de noten via de gitaarsolo in Hatebreeder van Children of Bodom. Ja, die muziek komt uit de opera Die Zauberflöte,De Toverfluit, van Mozart. Sinds de première op 30 september 1791 in het Theater aud der Wieden in Wenen is die opera zo goed als onafgebroken uitgevoerd, tot op de dag van vandaag. Na meer dan twee eeuwen is het nog altijd een van de populairste opera's ooit. Mozart schreef in zijn korte leven meer dan twintig opera's en Die Zauberflöte was zijn laatste. Twee maanden na de première overleed hij. Hij maakte dus niet meer mee dat de opera in 1792 ook in Amsterdam in première ging als De Tooverfluyt, een ouderwetse toverfluit met dubbel o en fluit met -uyt Maar wat is opera eigenlijk? Ja, misschien ben je weleens bij een musical geweest. Daar wordt geacteerd, gezongen en gemusiceerd en daarmee wordt een verhaal uitgebeeld. Muziektheater dus. Dat is ook het geval bij opera, maar daar wordt ook op een klassieke manier, onversterkt gezongen. Zangers moeten hun hele lijf als klankkast inzetten om boven het orkest uit te komen. Opera's ontstonden in de zestiende eeuw in Italië. Vroege opera's waren vooral geïnspireerd op kunst uit de klassieke oudheid, zoals Griekse tragedies en drama's. De muziek werd ingezet om het theater kracht bij te zetten. Als reactie op de dramatische verhalen in het serieuze operagenre, zijn vaak verhalen zonder happy end, ontstonden onder meer de lichtere opera buffa, de operette, de semi-opera en het Singspiel. Die Zauberflöte is een Singspiel, een genre waarin zowel zang als gesproken dialogen voorkomen. Het is een sprankelende opera met catchy klanken, een sprookjesachtige sfeer en allerlei slapstickachtige grappen. Mozart schreef de muziek en Emanuel Schikaneder was verantwoordelijk voor het libretto. Dat is de tekst van de opera. Deze Schikaneder had tijdens de première een van de hoofdrollen. Hij speelde de vogelvanger Papageno. Nou, het verhaal in een heel klein notendopje: Tamino is een Egyptische prins. Komt op een dag Papageno tegen. De passie van Papageno is het lokken van vogels en zoals we allemaal weten lok je vogels met een panfluit. Papageno is zelf een vreemde vogel. Hij zorgt voor de komische noot in het verhaal. Met deze aria stelt hij zichzelf trouwens voor: Er is ook nog een koningin van de nacht, eentje die heel hoog kan zingen. Echt mega moker hoog. Haar dochter Pamina is ontvoerd door de slechte tovenaar Sarastro. Ze geeft Tamino en Papageno de opdracht haar dochter te redden. Met een magische fluit en klokkenspel in de hand gaan ze op weg naar de tempel van Sarastro. Blijkt helemaal niet zo slecht te zijn als de koningin ons liet geloven. Hij staat eigenlijk aan de goede kant. De kant van het licht. Tamino is onder de indruk, wil bij Sarastro horen, blijkt mogelijk te zijn, maar dan moet hij wel wat beproevingen ondergaan. Ondertussen ontmoet Papageno de vrouw die toevallig Papagena heet. Tortelduifjes bezingen liefde in de aria: klinkt een beetje als Stef Bos met een kras op de cd. Tamino maakt kennis met Pamina, de dochter waar ze naar op zoek waren enze worden verliefd. Beide stelletjes krijgen liefde niet cadeau. Nee, nee. Ze worden nog eventjes op de proef gesteld, maar uiteindelijk trouwen Tamino en Pamina en wordt de koningin van de nacht verdreven: Kwaad is overwonnen. Einde. Misschien begrijp je er alsnog geen zak van, maar in dat geval koppel ik je graag aan operaheld Hein van Eekert. In elk geval: in Die Zauberflöte zitten zoveel lagen en verhaallijnen, zelfs nu nog ontdekken muziekwetenschappers nieuwe dingen in het verhaal. Iedereen is het erover eens dat het in Die Zauberflöte gaat over de tegenstelling tussen licht en duisternis, licht en duisternis. Alle karakters in de opera zijn archetypes. Papageno symboliseert de natuur, Tamino de mens, Sarastro het spirituele. Er zitten ook heel veel verwijzingen in naar de vrijmetselarij, het genootschap waar zowel Mozart als Schikaneder toe behoorde. En de vrijmetselarij heeft niets te maken met freelance muurtjes metselen, het is een gezelschap van broeders en zusters die elkaar helpen zichzelf te verbeteren en het goede te doen voor de ander. De vrijmetselarij kent regels, rituelen en symbolen en om lid te worden onderga je een aantal rituele beproevingen. In Die Zauberflöte komen er een paar voorbij. Bijvoorbeeld de Vrijmetselaarsspreuk: ‘Sei standhaft, duldsam, und verschwiegen’. En vlak voordat Papageno en Tamino de tempel van Sarastro betreden,krijgen ze een zak over hun hoofd zodat ze niets kunnen zien. Dat is een directe verwijzing naar het inwijdingsritueel dat wordt uitgevoerd bij de eerste graad van de vrijmetselarij. En de eerste drie akkoorden van de hele opera die klinken als drie kloppen op de deur van de tempel. Ook een van de vrijmetselaarsrituelen. Mozarts metselmaatjes die waren trouwens niet heel erg blij dat deze rituelen op straat kwamen te liggen. Kom je er aan. Ik ben meteen helemaal niet blij. Mozart metselde wel heel vrij. Maar goed, het leuke van opera is dat een regisseur de enscenering helemaal zelf kan bepalen. Dus door te variëren in decors en kleding kan het geheel eruitzien alsof het verhaal zich in de achttiende eeuw afspeelt, of juist in het hier en nu in de huidige tijd. Een moderne enscenering. In 2012 was in de Komische Oper Berlin een heel moderne uitvoering te zien met allerlei projecties en animaties. En in 2007 was er in Zuid-Afrika eentje die zich geheel in Afrikaanse sferen afspeelde. Geen uitvoering is hetzelfde en daarom blijft het verhaal over de Toverfluit ruim 200 jaar na het componeren nog altijd betoverende materie. Musicoloog Alfred Einstein, verre neef van Albert, die vat het mooi samen. Hij omschreef Mozarts Zauberflöte als een literair werk dat kinderen in verrukking brengt, mensen van de wereld tot tranen toe roert en wijsgeren verheft. Ja, voor normale stervelingen een prestatie van wereldformaat, maar voor Mozart een fluitje van een cent. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345691 0 2033-05-06T22:00:00+00:00 23 2026-06-04T09:30:00+00:00 yes no opera Mozart https://schooltv.nl/video-item/wie-was-bach-de-barbapapa-van-de-barok 2026-06-04T09:55:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49388.w613.r16-9.073027b.webp Wie was Johann Sebastian Bach? | De Barbapapa van de barok Wat hebben Cory Henry, Barbapapa en de Nokia 3310 te maken met Johann Sebastian Bach? Van het orgel in The Exorcist tot de ringtone van een brickphone en van Erbarme dich tot Air on the G string. Iedereen kent zijn werk, maar hoevelen kennen de mens zelf? Dit is het leven van Johann Sebastian Bach. Geboren in 1685 in een echte muziekfamilie. Nou spreek ik een beetje met meel in de mond, want oervader Veit Bach was een Hongaarse bakker die ooit verkaste naar Duitsland. Maar eerlijk is eerlijk, ook op muzikaal gebied bakte Veit ze bruin, want hij speelde behoorlijk luit. Met een ‘t’ dus hè: luit. Maargoed, Veit kreeg dus een achter-achterkleinzoon, Johann Sebastian. Geboren in Eisenach op 21 of 31 maart 1685, het is maar net in welke kalender je gelooft. Op zijn negende werd hij wees, maar werd in huis genomen door zijn grote broer Johann Christoph. Die had zijn eigen collectie bladmuziek waar hij erg trots op was. Zó trots dat hij die achter slot en grendel bewaarde. Maar de jonge J.S. wist de sleutel te vinden en schreef ‘s nachts bij kaarslicht de mooiste klanken stiekem over. Illegaal downloaden, maar dan analoog. Het bewijst in elk geval Bachs muzikale honger. Jaren later liep hij te voet zo'n 400 kilometer naar Lübeck om daar zijn muzikale held Buxtehude te horen spelen. Als ik nu zo'n 400 kilometer naar het zuidwesten zou lopen en zwemmen, kon ik in Londen Jacob Collier meemaken. Dat idee, zeg maar. JSB begon naam te maken als improvisator op het orgel en kluste regelmatig bij in de wijde omtrek als orgeldemonstrator. Als er ergens een nieuw instrument was afgeleverd, moest Bach komen testen of het orgel wel ‘goede longen’ had. Zijn improvisatieskills waren legendarisch. Zoals hij over het pedaal vloog, zo snel kon de gemiddelde toetsenist zijn vingers niet eens bewegen. Bach was dus de Cory Henry op Red Bull. Cory is een mokergoede toetsenist, dus ik ben heel benieuwd hoe een orgelbattle tussen Cory en The Johann zou zijn geweest. Als componist is Bach echt een wonder. Ik denk vooral aan de hoeveelheid cantates die hij voor de kerk in Leipzig componeerde. Denk je eens in: je zit met een stel puistige pubers op een vliering vol vochtschimmel. Je moet van je werkgever ook nog eens toezicht houden op de dagelijkse lessen en nachtelijke rust van die kostschoolknakkers. En o ja, of je voor komende zondag weer een nieuwe cantate wil schrijven en daarna nog één en nog één. Het is een wonder hoeveel hemelse muziek er in die periode uit zijn pen is gekomen. En alles deed hij pro deo, letterlijk: voor God. En voor de verkwikking van onze ziel. En als je maar hard genoeg werkt, kan jij het ook, zei Bach. Je hoeft alleen maar op het juiste moment de juiste toets in te drukken en het instrument speelt zichzelf. Overigens was Bach geen ongezellige, monomane workaholic. Hij was geliefd bij zijn gezin en zijn omgeving. Hij hield van gezelligheid en liet graag van ver een goed vat bier komen. Niet dat hij daar überhaupt om verlegen zat, want zoals dat destijds gebruikelijk was, werd ook Bach deels in pecunia, deels in vloeibare boterhammen betaald. Maar als meneer echt wilde genieten, dan had hij zijn adresjes voor de betere spebi’s. Met ons huidige beeld van Bach, zou je denken dat hij als een barockster werd aanbeden en dat zijn dood een enorme schokgolf in de westerse wereld teweegbracht. Niets daarvan. Na zijn dood plaatste zijn werkgever een vacature: wij zoeken een nieuwe muzikale leider die graag iets meer naar onze pijpen danst. Bachs muziek werd weggezet als ouderwets. De bladmuziekcollectie verdween deels in de open haard of werd voor weinig verpatst, opdat de weduwe en haar kinderen nog een boterham konden eten. De Bachrevival, die begon pas in 1829 toen Felix Mendelssohn het doldrieste idee kreeg om Bachs Matthäus-Passion uit te voeren. De rest is geschiedenis. Het bijzondere aan zijn muziek is het universele karakter. En dan bedoel ik dit: vaak schrijft een componist muziek voor een specifiek instrument. Een vioolsonate, een orgelwerk, een koorstuk. Als je de bedoeling van de componist negeert, dus als je als pianist een koorstuk speelt of als zanger een cellosonate zingt, lijkt het niet helemaal te werken. Maar de noten van Bach die blijken enorm veelzijdig te zijn. Moeiteloos komt het muzikale bouwwerk uit de verf op de meest frappante manieren. Bach is gewoon de Barbapapa van de barok. Want it’s all good: een club elektrisch gitaristen, iets anders dan elektrische gitaristen, speelt een orgeltoccata. Wendy Carlos speelde in de swinging 60s Bach op een synthesizer, er is een Japanse bosxylofoon, gebouwd op Bach, er is een gozer op YouTube die Bach op bierflesjes blaast en The Swingle Singers zingen een orkestsuite en een ringtone ineen. Jazeker, dat melodietje zat ook in een Nokia 3310. Die telefoon is net zo onverwoestbaar als de muziek van Bach zelf. Charles Gounod, die schreef een devoot Ave Maria op basis van de eerste pagina's van het Wohltemperierte Klavier. Dmitri Sjostakovitsj durfde het aan om dat Wohltemperierte Klavier als sjabloon te gebruiken en schreef eenzelfde set op toonsoortvolgorde geschreven pianostukken. Heitor Villa-Lobos dook in de Bachiaanse geest voor zijn Bachianas Brasileiras. Een mooie manier om Bachs voetafdruk te meten, dat is ook om te horen hoe anderen over hem dachten of denken. ‘Om je voor middelmatigheid te behoeden, moet je bidden tot Bach’, aldus Debussy. ‘Als je je verdiept in Bachs muziek, zul je alles vinden’, zei Brahms. ‘Eindelijk, dít is nou muziek waar je wat van kunt leren’, zei Mozart. Wagner vond Bach het ‘grootste muzikale wonder’. ‘Bach is als een astronoom die met behulp van cijfers de mooiste sterren vindt’, zei Chopin. Dit is ook mooie, de Amerikaanse wetenschapper Lewis Thomas, die kreeg ooit de vraag welke boodschap moeten wij vanaf de aarde met de Voyager-ruimtesonde het heelal insturen? Zijn antwoord was: ‘Het complete werk van Johann Sebastian Bach maar dat zou opschepperig overkomen.’ Tot slot: Max Reger, de componist die nota bene overleed in een hotelkamer in Leipzig, de stad waar Bach ook stierf. Max zei: ‘Van alle muziek is Bach het begin én het einde’. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345697 384.384 2033-05-06T22:00:00+00:00 20 2026-06-04T09:30:00+00:00 yes no klassiek componist barok https://schooltv.nl/video-item/wie-is-alexandre-desplat-prijswinnende-filmmuziekcomponist 2026-06-04T11:33:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49389.w613.r16-9.e76f0b9.webp Wie is Alexandre Desplat? | Prijswinnende filmmuziekcomponist Wat hebben Star Wars, Mozart en een mier te maken met Alexandre Desplat? Dit verhaal begint op 23 augustus 1961. Of eigenlijk iets eerder: de Franse Jacques Desplat wordt ergens in Californië smoorverliefd op de Griekse dichteres Katie Ladopoulou. Ze zoenen, trouwen en vestigen zich in Parijs. Daar worden geboren: Kiki, Rosalinda en in augustus ‘61: Alexandre Desplat. Op z'n 5e begon hij met pianospelen. Hij zag ook nog ergens een trompet liggen en blies later ook met succes op de fluit. Z'n interesse was en is breed. Van Ravel en Debussy tot jazz en wereldmuziek. En ja, soundtracks stonden al snel op het menu, mede door de Amerikaanse jaren van z'n ouders. In de omgeving van Hollywood sprokkelden ze de mooiste filmmuziek bij elkaar en vlogen de collectie naar Parijs. Zelf had hij een Hitchcock-verzameling. De vonk sprong echt over toen Desplat in 1977 Star Wars over zich heen kreeg. Opeens had hij het - hij werd filmcomponist. Niet dat hij een kopie van John Williams werd, want in Alexandres bakmix zaten ook mensen als Maurice Jarre, Nino Rota en Georges Delerue. Hij leerde het vak in Parijs en LA. In 1986 werkte hij aan z'n eerste filmscore voor Le Souffleur, toen er weer een vonk oversprong. Dominique Lemonnier, een van de violistes van het project, was wel erg charmant en inmiddels zijn ze twee kinderen (actrice Antonia en filmproducent Ninon) en heel veel gezamenlijke filmscores verder. Overigens kwam z'n grote doorbraak pas in 2003 met z'n muziek voor Girl with a Pearl Earring over Johannes Vermeer. Na Delft was het niet ver meer naar nog meer succes. Van Wes Anderson tot George Clooney en van Roman Polanski tot Guillermo del Toro - allemaal stonden ze bij Alexandre op de voicemail. Ik noem The Curious Case of Benjamin Button uit 2008, The King's Speech en Harry Potter and the Deathly Hallows uit 2010, The Imitation Game uit 2014 en de Grand Budapest Hotel uit datzelfde jaar. De prijzen waren niet van de lucht. Het mooie was zelfs dat The Imitation Game en the Grand Budapest Hotel in hetzelfde jaar genomineerd waren voor een Academy Award. The Grand Budapest Hotel won 'm. Dus Desplat won of verloor van zichzelf, net hoe je 'm aanvliegt. Maar het mooie is: de laatste keer dat dat bij de Academy Awards gebeurde was bij John Williams en zijn muziek voor Close Encounters en Star Wars. Net als John Williams trouwens heeft Desplat ook een zuiver klassieke kant: zo schreef hij een fluitconcert, niet voor de F-side maar voor fluitist Jean Ferrandis (toch een beetje een F-side). En de concertpianist kan ook Desplat op het menu zetten, want hij schreef een aantal Etudes voor Lang Lang. Het duurt overigens niet altijd Lang Lang voor Desplat een score afheeft. Bij The Shape of Water uit 2018 was Desplat zo betoverd door de film, dat de muziek hem eigenlijk werd ingefluisterd. ‘Als de film zo mooi is, maakt het je leven veel makkelijker. Je hoeft de film alleen maar te omarmen en je wordt muzikaal meegevoerd’ aldus de man die er een Academy Award mee won. Zo'n Award had hij ook al gekregen voor de Grand Budapest Hotel. Die score kostte geen 6 weken maar alleen al 6 maanden aan veldwerk. Het moest iets oost-Europees worden. Desplats oog of oor viel op de balalaika, zo'n Russische unit. Vervolgens had meneer het plan om een 50 koppig Balalaikaorkest met Russische en Franse spelers te vormen. Uiteindelijk moesten er nog twee mensen bij: twee vertalers, om te voorkomen dat er bij de repetitiespanningen een twee Napoleontische veldslag zou ontstaan. Levensgevaarlijk: het vak van filmcomponist. Maar het resultaat mag er zijn. Een recensent noemt de score ‘heavy on the balalaikas'. Ja hèhè, dat was precies het idee. Z'n samenwerking met regisseur Wes Anderson was toen en is altijd een genot. Hij zei daarover: “Sommige regisseurs worden al snel bezorgd als het over de muziek gaat. Vaak is dat aan het eind van de rit, als ze al moe zijn. Dan worden ze ineens bezorgd dat de muziek de film gaat overnemen of verpesten, dat het verhaal overschaduwd wordt. Maar Wes is anders. Hij wil gewoon samen plezier maken, hij laat me de kleuren en energie toevoegen waar hij van droomt. Wes Anderson geeft me een leeg vel, samen kiezen we de kleuren en daarna begin ik te schilderen” aldus Desplat, die als componist dus ook begint met ‘het witte doek’. Over hoe je goed wordt en hoe je dat blijft zegt hij: zorg dat je regelmatig uit je comfortzone stapt. Begin gewoon soms eens aan een spannend project in een onbekende setting en kijk hoe je jezelf daarin opnieuw kunt uitvinden. En daarnaast: talent hebben is niet genoeg, het vergt dagelijks proberen en opnieuw proberen. Je moet net zolang met je hamer slaan tot je eigen stijl zich heeft uitgekristalliseerd. Net als Bach dus: hard werken met een bak talent. Desplats absolute muzikale ijkpunt is Mozart, omdat Mozarts muziek nooit blij of droevig is, maar beide emoties in één keer kan oproepen. Net als Mozart heeft Desplat talent en net als Bach kan hij hard werken: hij staat bekend als een van de snelst schrijvende filmcomponisten. Z'n jaarlijkse scorescore staat op 6. Zes soundtracks per jaar - de man werkt zich lens en doet dat trouwens niet alleen, maar in een team. “Een film is een collectief kunstwerk, het gaat niet alleen om jou, je schrijft niet voor een concert. Opeens ben je een klein miertje. Je moet bescheiden blijven. Als kunstenaar moet je een ego hebben, maar wel een ego met een hoop nederigheid, anders kom je niet vooruit” aldus Desplat, die trouwens niet zomaar z'n werk doet, maar als oprechte cinefiel z'n droombaan heeft. In z'n jonge jaren zat hij soms wel twee tot drie keer per dag in de bioscoop. Ja, drie keer per dag! Tegenwoordig pendelt hij tussen zijn studio's in Parijs en Los Angeles. En daarmee is de cirkel eigenlijk rond. Daar waar zijn wieg én die van de liefde tussen z'n ouders stond, staan nu zijn filmscorestudio's. Niet te filmen, zo mooi. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345698 495.232 2033-05-06T22:00:00+00:00 26 2026-06-05T06:32:00+00:00 yes no filmmuziek componist https://schooltv.nl/video-item/wie-is-arvo-part-klassieke-componist-van-nu 2026-06-04T11:37:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49390.w613.r16-9.c01e78a.webp Wie is Arvo Pärt? | Klassieke componist van nu Wat hebben een banaan, een spiegel en medicinale modder te maken met Arvo Pärt? Spiegel im Spiegel... het thema van deze compositie bestaat maar uit drie noten. Toch groeiden ze uit tot veruit het populairste stuk van de Estlandse componist Arvo Pärt. De titel verwijst naar het oneindige beeld dat ontstaat wanneer je in twee tegenover elkaar opgestelde spiegels kijkt. Een soort gemuteerd Droste-effect. De muziek straalt ook een soort oneindigheid uit en scoort bijna oneindig goed in de Klassieke Top 400 van NPO Klassiek. In 2025 stond Arvo Pärt maar liefst 14 keer in de lijst. Zijn muziek raakt veel mensen. Je kan z'n muziek op allerlei manieren omschrijven, maar sprankelend en vrolijk is het niet. Het klinkt altijd best serieus. Toch schijnt Arvo een hele gezellige en grappige man te zijn. Op YouTube is een filmpje te vinden waarin hij grapjes maakt met een banaan. Even terug in de tijd: op 11 september 1935 was het feest in huize Pärt. De jonge Arvo werd geboren. Hij werd opgevoed door zijn moeder en stiefvader. In de woonkamer stond een piano. Niet zo’n mooie als deze, nee het was een brakke unit. De middelste noten waren op vakantie. Alleen de lage en de hoge tonen deden het. Het maakte de jonge Arvo niet uit: hij experimenteerde erop los en onbewust bepaalde die eerste piano een deel van zijn signature sound. Het was het begin van een muzikale carrière die even werd onderbroken door een stukje dienstplicht. Slagwerk speelde hij en dan geen wapenstok maar een muzikaler gereedschap. Overigens blies hij ook hobo in het leger. Haters zullen zeggen dat je een hobo ook als slagwerk kunt gebruiken maargoed. In 1963 was hij klaar met het conservatorium en het conservatorium met hem. Op een goede manier: z'n leraar Heino Eller zei vol bewondering: Arvo hoeft maar te wapperen met z'n armen en de noten vallen zo uit z'n mouwen. Pärt ging aan de slag bij de radio (ja dat overkomt de besten). Hij werd geluidstechnicus. Maar hij bleef ook componeren. Pärt experimenteerde met verschillende compositietechnieken en schreef vooral seriële muziek. Heel wiskundige, moeilijke muziek. Het leidde zelfs tot kamervragen in Estland. Met de christelijke boodschap van zijn Credo bijvoorbeeld, bekende Pärt openlijk dat hij gelovig was, wat haaks stond op het atheïstische beleid van het Sovjetregime. De liefde van de Sovjets voor Pärt bekoelde en dat liet hem niet koud. Hij raakte in een aPerte spirituele en professionele crisis. Pärt ging op zoek naar andere werelden en bestudeerde gregoriaanse muziek, de opkomst van de polyfonie in de renaissance en ook middeleeuwse muziek waaronder die van Franse en Vlaamse componisten als Josquin des Prez, Guillaume de Machault, Jacob Obrecht en Johannes Ockeghem. In die tijd trad hij toe tot de Russisch-Orthodoxe Kerk. Na een jarenlange radiostilte liet Pärt weer van zich horen. Hij had een eigen sound gevonden. Hij noemde het zelf de tintinnabuli-stijl. Tintinnabulum betekent in het Latijn klokje of belletje. Minimalistische muziek die klinkt als het geluid van bellen of klokken dus. Met slechts een paar noten imiteert hij de klanken van belletjes, binnen een frame van heldere eenvoudige ritmes en harmonieën. Het eerste werk in deze stijl is Für Alina voor piano uit 1976. Ook Fratres -een ander populair werk van Pärt- is geschreven in tintinnabuli stijl. Hij raakt gefascineerd door stilte. Zo zei hij: “De stilte moet langer zijn. Deze muziek draait om stilte. De geluiden zijn er om de stilte te omringen.” Bij voorkeur gebruikt hij voor zijn vocale muziek religieuze teksten. Zo maakte hij een zetting van het Onze Vader. Ook zijn Kanon Pokajanen -boetepsalmen- sluiten uit bij zijn diepe geloof. Het gaat over dood en onsterfelijkheid, zwakte en kracht, de overgang tussen dag en nacht, het oude en nieuwe testament, het menselijke en het goddelijke. Steve Reich zei over z'n collega: “Hij staat compleet buiten de tijdgeest en toch is hij enorm populair en dat is heel inspirerend. Zijn muziek vervult een diepe menselijke behoefte die niets te maken heeft met mode.” Arvo wordt door sommigen als lid van de God Squad gezien. Een groepje christelijke componisten. En hij was lid van de Pauselijke Raad voor Cultuur. Als we kijken naar de grootste natuurlijke rijkdommen van Estland - een paar miljard ton olieschalie, graniet en medicinale modder - dan is Pärt met stip de grootste culturele exporteur van het Baltische land. Tussen 2012 en 2019 en in 2022 was Arvo Pärt 's werelds meest uitgevoerde componist van hedendaagse klassieke muziek. Daarna moest hij die plek afstaan aan ene John Williams. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345699 481.664 2033-05-06T22:00:00+00:00 14 2026-06-05T06:36:00+00:00 yes no componist klassiek muziek https://schooltv.nl/video-item/wie-was-james-horner-filmmuziekcomponist-met-sterrenstatus 2026-06-04T11:39:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49391.w613.r16-9.3208e9b.webp Wie was James Horner? | Filmmuziekcomponist met sterrenstatus Zat je in 1997 ook in de bioscoop weg te zwijmelen onder de klanken van My heart will go on? “Never let go, Jack.” Of als je nog niet zo oud bent als ik: je hebt dit liedje van Céline Dion vast weleens voorbij horen komen. Deze muziek bij de kaskraker Titanic is absoluut de bekendste vrucht van filmmuziekcomponist Jamer Horner. Zijn carrière was zeker geen zinkend schip. Hij was een echte hoogvlieger. Hij was zó succesvol dat hij van de opbrengsten meerdere vliegtuigen kon kopen. Dat kwam mooi uit want vliegen was zijn grote hobby. Het begon allemaal op 14 augustus 1953. James Roy Horner werd geboren in Los Angeles, vlakbij het kloppend hart van de filmindustrie. Zijn ouders waren Joodse immigranten. Moeder Joan Ruth was Canadees en vader Harry kwam uit Tsjechië en emigreerde naar de Verenigde Staten om daar als decorbouwer en art director aan de slag te gaan. Dat art-directen kon hij zó goed dat hij er zelfs een Oscar voor won. De jonge James bleek een muzikaal knaapje. Op zijn vijfde speelde hij al piano en ook op de viool streek hij al op jonge leeftijd een leuk deuntje weg. Muziek was zijn roeping. Na high school sloeg hij zijn vleugels uit en vertrok naar Londen om daar aan de Royal College of Music te studeren. Zijn compositiedocent was György Ligeti. Een Hongaar die heel moderne -vooral moeilijke- muziek schreef. Horner stak er toch het een en ander van op. Hij vervolgde zijn studie weer in Amerika waar hij zijn bachelor, master en doctorstitel behaalde. Via zijn studie kwam hij in contact met het American Film Institute. Of hij een keer muziek bij een film wilde schrijven. Dat wilde James wel. Het was liefde op het eerste gezicht. Het voelde enorm bevrijdend dat hij kon schrijven wat hij wilde, zonder dat hij hoefde te piekeren of hij wel vernieuwend genoeg was. Er werd geen label meer op zijn muziek geplakt en hij werd niet langer beschouwd als conservatief, avant-garde of iets daartussenin. Hij schreef gewoon voor een project, en zolang het maar bij het project paste, dan was het goed. Horner was een rising star en viel al snel op in Hollywood. Hij kreeg pas echt de sterrenstatus toen hem gevraagd werd de muziek bij Star Trek II: The Wrath of Khan te componeren. Regisseur Nicholas Meyer grapte jaren later dat Horner was aangenomen omdat de studio Jerry Goldsmith -de componist van de eerste Star Trek film- niet meer kon betalen; maar dat toen Meyer terugkeerde voor de vierde Star Trek-film de studio inmiddels ook Hórner niet meer kon betalen. James Horner was een grote naam geworden. In 1987 kreeg hij zijn eerste Oscarnominatie. Dat was voor de muziek bij Aliens. Een film van James Cameron. De opnames van deze film verliepen nogal chaotisch. Horner zei toen nooit meer met Cameron samen te willen werken. Tien jaar later kwam hij gelukkig terug op dat besluit en ging opnieuw met hem in zee voor het maken van de film Titanic. James kon vliegensvlug componeren. In 1995 schreef hij maar liefst zes filmscores. En niet de minste. Neem Braveheart, een film over de Schotse vrijheidsstrijder William Wallace met daarbij de op Schotse volksmuziek gebaseerde klanken van Horner. Én Apollo 13. “Houston, we’ve had a problem”. Met muziek die wel wat wegheeft van de Last Post. En in 1997 kwam hij met muziek bij de kaskraker Titanic. Een film over het gelijknamige onzinkbare schip dat toch zinkt na een onzachte ontmoeting met een ijsberg. En over de onmogelijke liefde tussen Jack en Rose, twee mensen uit heel verschillende milieus. De producent ging zeker niét het schip in. De film kreeg 11 Oscars waarvan er twee naar Horner gingen: een voor beste filmscore en een voor beste original song: My heart will go on. In de jaren daarna volgde nog een hele lijst met kaskrakers die Horner van muziek voorzag: Deep Impact, The Perfect Storm, A Beautiful Mind, Enemy at the Gates en The Mask of Zorro. En hij werkte opnieuw samen met James Cameron voor de film Avatar uit 2009. Financieel gezien de meest succesvolle film ooit. Horner was daar meer dan twee jaar zoet mee. Hij werkte elke dag van vier 's ochtends tot tien uur 's avonds. “De grootste klus die ik ooit heb geklaard.” Zo zei hij. Critici verwijten Horner nogal eens dat hij muziek van anderen kopieerde. Horner kende inderdaad zijn klassiekers. Zo ‘leende’ hij weleens melodieën van klassieke componisten als Sergej Prokofjev, Aram Katsjatoerjan, Robert Schumann, Richard Wagner en Carl Orff. Een filmcriticus schreef dat "Horner zeer bedreven was in het aanpassen van bestaande muziek met net genoeg variatie om juridische problemen te vermijden.” Bij zijn muziek voor ging het bijna mis. Een rechtszaak dreigde. Disney schikte uiteindelijk en moest flink betalen. James Horner overleed op 22 juni 2015 bij een tragisch ongeval. Hij stortte neer met zijn eigen vliegtuigje, slechts 61 jaar oud. Hij liet een vrouw en twee dochters achter. Een daarvan, Emily, is ook filmcomponist geworden. De laatste film waarvoor James de muziek componeerde was voor de western The Magnificent Seven die een jaar na zijn dood uitkwam. We blijven we James Horner herinneren door de vele filmklassiekers waar hij zijn naam aan verbond. Zijn heart will go on in de iconische muziek die hij schreef voor meer dan 160 films. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345700 360.917 2033-05-06T22:00:00+00:00 9 2026-06-05T06:37:00+00:00 yes no filmmuziek componist https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-slotakkoord-manieren-om-een-muziekstuk-te-beeindigen 2026-06-04T11:40:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49392.w613.r16-9.d586567.webp Wat is een slotakkoord? | Manieren om een muziekstuk te beëindigen Wat hebben een kapotte piano, Neptunus en Jiskefet te maken met een slotakkoord? Om te beginnen: de laatste noten van een muziekstuk zijn misschien wel het belangrijkst. Het zijn de klanken die het publiek het meest bijblijven, de luisteraars overrompelen, wegblazen of juist op het puntje van zijn of haar stoel doen laten zitten. Als je als componist niet weet hoe je moet eindigen dan kan je ook gewoon de uitvoerenden de vrijheid geven wanneer ze plotseling mogen stoppen. Zoals bij Canto Ostinato van Simeon ten Holt. En als je het écht niet meer weet kan je het slotakkoord ook omzeilen. Met een fade-out. In de popmuziek wordt dat veel gedaan. De allereerste fade-out komt van Gustav Holst. Holst schrijft voor dat het vrouwenkoor in het deel Neptunus uit The Planets in een kamer naast de concertzaal moet worden opgesteld waarbij de deur ervan zachtjes moet worden gesloten als de laatste maat van het stuk klinkt. De strijkers moeten vervolgens steeds zachter gaan spelen. Holst wekt de suggestie dat de luisteraar het zonnestelsel verlaat. Iets soortgelijks deed Joseph Haydn trouwens al eerder met zijn Afscheidssymfonie. Over mooie verstilde eindes gesproken: Mahler eindigt zijn Negende symfonie extreem zacht. Durf daar maar eens doorheen te niesen. Dit in tegenstelling tot de symfonie die hij daarvóór schreef. Zijn achtste heeft de bijnaam Symphonie der Tausend. Dat slaat op het grote aantal mensen dat vereist is om het werk uit te voeren. Bij de première waren dat er 400, bij een latere uitvoering in Amerika meer dan 1000 - Superkingsize Mahler. Moet een stuk per se op de grondtoon eindigen? Dat is wel heel voorspelbaar. Dat vond Robert Schumann in ieder geval. Een voorbeeld van zo'n open einde is Bittendes Kind uit Kinderszenen. Andere piano-componisten wilden een vuist maken. Nu is het klaar! Luister maar eens naar de laatste prelude Chopin. Of Rudepoêma van Villa Lobos. Letterlijk met de vuist. Zal de pianostemmer daar blij mee zijn? Hoe sloop ik mijn piano? Beethoven had soms nogal moeite met klaarkomen. Er komt geen einde aan de Egmont Ouverture van Beethoven. Er zijn ook stukken die gewoon al halverwege stoppen. Simpelweg omdat er geen tijd meer was om het af te maken. Bach was bezig met zijn Kunst der Fuge toen hij overleed. Dit zijn zijn laatste klanken. En Bach’s mooiste slotnoten zijn toch wel die van de Matthäus-Passion. Een spannend en wringend akkoord dat prachtig oplost, weliswaar naar een mineur akkoord, maar toch… Gloort daar hoop? Zal alles dan toch nog goed komen? En soms vraag je je af, is dit slotakkoord nou nodig? Had Bedrich Smetana de laatste noten van Die Moldau maar weggelaten. Alsof hij dacht: “ik heb geen inspiratie meer: nu is het klaar”. Tenslotte: de Vijfde symfonie van Jean Sibelius. Deze Fin fon het wel geinig om lekker cringe te eindigen. Na een symfonie vol lyrische lijnen en brede klanktapijten laat hij de zaak lekker ongemakkelijk stilvallen, waarna het orkest in een massale stuiptrekken beland om met iets te lange stiltes tussendoor de laatste noten door de zaal te jagen. ‘Het slotakkoord. Altijd weer hetzelfde slotakkoord’ schrijft Elmer Schönberger. ‘Je doet het voor het slotakkoord. Maar alle slotakkoorden zijn hetzelfde. En tegelijkertijd is elk slotakkoord alleen dat ene slotakkoord. Want in elk slotakkoord ligt de herinnering aan één enkel stuk besloten. Aan het stuk waarvan het slotakkoord dus slotakkoord is.’ https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345776 0 2033-05-06T22:00:00+00:00 14 2026-06-05T06:39:00+00:00 yes no klassiek muziek https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-kimora 2026-06-05T07:11:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49398.w613.r16-9.b01fd59.webp Kringloop - Kindertijd | Kimora In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725543 475.72 2033-06-05T07:08:00+00:00 11 2026-06-05T07:08:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-amalia-en-jahno 2026-06-05T07:49:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49399.w613.r16-9.df99e73.webp Kringloop - Kindertijd | Amalia en Jahno In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725547 486.44 2033-06-05T07:25:00+00:00 88 2026-06-05T07:25:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-swhelly-jnoah 2026-06-05T07:52:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49400.w613.r16-9.b7b0df2.webp Kringloop - Kindertijd | S'Whelly en J'Noah In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725548 474.6 2033-06-05T07:49:00+00:00 59 2026-06-05T07:49:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-vrijdag-5-juni-nieuws-over-de-ziekte-ebola-en-een-onbewoond-eiland 2026-06-08T13:46:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49401.w613.r16-9.4b55af1.webp Jeugdjournaal vrijdag 5 juni | Nieuws over de ziekte ebola en een onbewoond eiland Het Jeugdjournaal in de ochtend met nieuws over bouwplannen voor een onbewoond eiland in Albanië, de ziekte ebola en een crowdsurfende oma. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20346009 406.44 2026-06-21T22:00:00+00:00 167 2026-06-05T08:03:00+00:00 yes no ziekte eiland https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-fannely-en-delicyana 2026-06-05T08:54:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49402.w613.r16-9.bc7f776.webp Kringloop - Kindertijd | Fannely en Delicyana We zien kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1718224 501.72 2033-06-05T07:52:00+00:00 122 2026-06-05T07:52:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/wat-is-ebola-een-dodelijk-virus-in-afrika 2026-06-08T07:37:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49404.w613.r16-9.0d1abaf.webp Wat is ebola? | Een dodelijk virus in Afrika Ebola komt eigenlijk alleen voor in delen van Afrika. Het is een ernstige besmettelijke ziekte die veroorzaakt wordt door een virus. Mensen kunnen elkaar ziek maken als ze in contact komen met bijvoorbeeld bloed, zweet of speeksel van een ziek persoon. Vaak begint de ziekte met hoge koorts, hoofdpijn en spierpijn. Als mensen langer ziek zijn, kunnen ze bloedingen krijgen in hun lichaam en daaraan overlijden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20346546 32.341 168 2026-06-08T07:35:00+00:00 yes no virus ziekte Afrika https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-maandag-8-juni-nieuws-over-een-aardbeving-en-extreem-weer 2026-06-08T08:50:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49405.w613.r16-9.77bec60.webp Jeugdjournaal maandag 8 juni | Nieuws over een aardbeving en extreem weer Het Jeugdjournaal in de ochtend met nieuws over een aardbeving, het WK voetbal en extreem weer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20346554 0 2026-06-22T22:00:00+00:00 95 2026-06-08T08:03:00+00:00 yes no aardbeving droogte hitte klimaatverandering https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-noedels 2026-06-12T17:06:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49424.w613.r16-9.bcb043f.webp Het Klokhuis | Noedels Je kent ze vast wel van allerlei Aziatische gerechten: noedels. Anas bezoekt de fabriek in Enschede waar ze de echte Chinese noedels maken. Hoe doen ze dat? De Dos Hermanos rappen over alle soorten noedels en hoe je ze eet. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362686 909.72 5 2026-06-12T17:05:00+00:00 yes no Azië China eten https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-dinsdag-9-juni-nieuws-over-een-oefenwedstrijd-youtuber-cg5-en-buitenspelen 2026-06-09T08:22:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49407.w613.r16-9.f58b2d6.webp Jeugdjournaal dinsdag 9 juni | Nieuws over een oefenwedstrijd, youtuber CG5 en buitenspelen Goedemorgen! Kijk hier naar het ochtendjournaal van dinsdag 9 juni. We hebben nieuws over de laatste oefenwedstrijd van het Nederlands Elftal, youtuber CG5 en over buitenspelen op school. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20346849 430 2026-06-23T22:00:00+00:00 94 2026-06-09T07:33:36+00:00 yes no voetbal wedstrijd oefenen YouTube buiten spelen https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-woensdag-10-juni-nieuws-over-de-avondvierdaagse-een-kerk-en-het-luchtalarm 2026-06-10T08:19:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49408.w613.r16-9.8784e8f.webp Jeugdjournaal woensdag 10 juni | Nieuws over de avondvierdaagse, een kerk en het luchtalarm Kijk hier naar het ochtendjournaal van woensdag 10 juni. We hebben nieuws over de avondvierdaagse, een kerk waar al bijna 150 jaar aan gebouwd wordt en het luchtalarm. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347123 386.16 2026-06-24T22:00:00+00:00 97 2026-06-10T08:11:27+00:00 yes no wandelen kerk lucht nood https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-sagrada-familia-de-hoogste-kerk-ter-wereld-is-nog-steeds-niet-af 2026-06-10T08:33:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49409.w613.r16-9.4601d32.webp Wat is de Sagrada Familia? | De hoogste kerk ter wereld is nog steeds niet af De Sagrada Familia. Het oudste nog lopende bouwproject ter wereld. Het gebouw is nu 172 meter hoog en is daarmee de hoogste kerk ter wereld. De kerk is lang geleden ontworpen door een beroemde architect, Antoni Gaudí. De naam Sagrada Familia betekent Heilige familie. Daarmee bedoelen ze Jezus en zijn ouders, Maria en Jozef. In 1882 werd begonnen met de bouw van de kerk en sindsdien is er bijna altijd aan gewerkt. Maar hoe komt het nou dat de bouw zo lang duurt? Antoni Gaudí heeft de Sagrada Familia zo ingewikkeld ontworpen dat het veel meer tijd kost om de kerk te bouwen dan bij een gewone kerk. Ook werd tijdens de Spaanse Burgeroorlog in 1936 de bouw stilgelegd. Een deel van Gaudí’s tekeningen ging daarbij verloren en de kerk raakte zwaar beschadigd. Daarnaast wordt de bouw helemaal betaald door donaties en door mensen die een bezoek brengen aan de kerk. Daardoor hangt het tempo van de bouw af van hoeveel geld er binnenkomt. Tegenwoordig is dat geen probleem. De kerk heeft miljoenen bezoekers per jaar. Toch zal het nog wel jaren duren voordat de Sagrada Familia helemaal af is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347124 88.704 52 2026-06-10T08:32:00+00:00 yes no gebouw kerk Spanje architectuur bouwkunst https://schooltv.nl/video-item/de-stinkmier-in-het-kort-een-mier-met-een-apart-luchtje 2026-06-11T09:26:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49410.w613.r16-9.68ebe71.webp De stinkmier in het kort | Een mier met een apart luchtje Dit is dus de Afrikaanse stinkmier. Stinkmieren leven onder de grond in enorme kolonies. Daar zijn ze druk met werken, gangen graven en de boel netjes houden terwijl de koningin continu nieuwe stinkmieren maakt. De stinkmier gebruikt zijn stankklier net als zijn stinkdier. Maar ze maken niet alleen geurtjes om af te schrikken. Stinkmieren laten ook geursporen achter zodat anderen weten waar ze kunnen eten. Ze gebruiken hun voelsprieten om mee te ruiken en elke kolonie heeft zijn eigen geur. Dus komt er een vreemde stinkmier door de deur wordt hij meteen opgespeurd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347230 40.832 2033-05-27T22:00:00+00:00 34 2026-06-11T09:35:00+00:00 yes no insect mier Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-brandwurm-in-het-kort-een-rups-met-een-dag-als-vlinder 2026-06-11T09:27:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49411.w613.r16-9.e49825f.webp De brandwurm in het kort | Een rups met één dag als vlinder Dit is dus de brandwurm. De brandwurm is rond de zomermaanden echt een plaag in Zuid-Afrika. Als ze niet in je wasgoed zitten, bekleedden ze bomen met hun web om daar met elkaar te hangen tot de tijd is om te verpoppen. Als een brandwurm gaat verpoppen, maakt hij een coconnetje waarin hun lijfje bijna volledig wordt afgebroken. Uit dat brandwurmsoepje groeit een compleet nieuw dier: de donsvlinder. Maar als donsvlinder moeten ze meteen hard werken, want vaak is de dag van hun geboorte ook de dag waarop ze zullen voortplanten en sterven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347231 40.981 2033-05-27T22:00:00+00:00 16 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no insect rups vlinder Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-camel-spider-in-het-kort-een-spin-zo-groot-als-je-smartphone 2026-06-11T09:29:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49412.w613.r16-9.f220822.webp De camel spider in het kort | Een spin zo groot als je smartphone Dit is dus de camel spider. De camel spider behoort tot de orde van solifugae. Dat zijn spinachtigen met acht poten geen gif, maar met gigantische kaken. Ze leven in droge hete gebieden en kunnen ongeveer net zo groot als je smartphone worden. Camel spiders zijn alleen extreem gevoelig voor uitdroging. Een half uurtje in de volle zon kan al fataal voor ze zijn. Daarom zoeken ze overdag vaak naar een schuilplek. En niet alleen kamelen hebben daar een geschikte schaduw voor. Want is het een zonnige dag zonder wolken kan het zijn dat de camel spiders ook jouw schaduw volgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347232 40.341 2033-05-27T22:00:00+00:00 10 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no spin Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-giant-assassin-bug-in-het-kort-een-insect-dat-zijn-prooi-van-binnenuit-oplost 2026-06-11T09:29:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49413.w613.r16-9.4a52ec2.webp De giant assassin bug in het kort | Een insect dat zijn prooi van binnenuit oplost Dit is dus de Giant Assassin bug. Althans, zo heet hij in het Engels. Wetenschappelijk staat hij bekend als de Psyttala horrida. Omdat het een horror is als hij je te pakken krijgt. Zijn steeksnuit is een soort injectienaald gevuld met speeksel. Daarmee steekt hij zijn prooi en spuit hij zijn spuug in. Dat spuug zorgt ervoor dat zijn prooi van binnenuit oplost. En wat hij erin spuit is er niet meer uit te zuigen, behalve door hemzelf want het opgeloste weefsel papje is zijn favoriete hapje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347233 43.264 2033-05-27T22:00:00+00:00 25 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no insect Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-kameleon-in-het-kort-een-reptiel-met-een-kleurrijk-humeur 2026-06-11T09:30:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49414.w613.r16-9.1b129fd.webp De kameleon in het kort | Een reptiel met een kleurrijk humeur Dit is dus de kameleon. Kameleons kunnen meer dan tien verschillende kleuren en patronen aannemen. Donkere kleuren helpen ze opwarmen en als ze wat lichter zijn, koelen ze af of zijn ze aan het vervellen. Maar met die kleuren willen ze vaak ook wat zeggen. Is hij groen? Niks meer aan doen, dan heeft hij rust maar wordt het hem allemaal even te veel. Dan kleurt hij geel. Van staart tot keel. Is hij boos, dan is hij rood. En doet hij dominant tegen jou, dan is hij blauw. Is hij donkerbruin of zwart? Dan moet je letten op zijn hart want vaak heeft hij dan stress, kou of een hele slechte dag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347234 40.981 2033-05-27T22:00:00+00:00 17 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no kameleon Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-oogpister-in-het-kort-een-kever-die-zijn-vijanden-in-de-ogen-spuit 2026-06-11T09:31:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49415.w613.r16-9.48ac7bf.webp De oogpister in het kort | Een kever die zijn vijanden in de ogen spuit Dit is dus de oogpister. Deze loopkever zie je vaak in het open lopen door Zuid-Afrika. Je zou denken dat het hem een makkelijk hapje maakt maar als er gevaar dreigt, heeft hij dat zo door. Door minuscule haartjes en gevoelige voelsprieten voelt hij elke trilling, aanraking en zelfs verplaatsing van lucht. Razendsnel sproeit hij zijn irriterende stofje in de richting van het gevaar. Sommige oogpisters kunnen wel een meter ver sproeien. En omdat veel roofdieren met hun hoofd rovenzijn ze makkelijk te raken in hun ogen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347235 40.789 2033-05-27T22:00:00+00:00 2 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no kever Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-python-in-het-kort20347238-een-slang-die-alles-fijnknijpt 2026-06-11T09:31:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49416.w613.r16-9.34fa3f9.webp De python in het kort | Een slang die alles fijnknijpt Dit is dus de Zuid-Afrikaanse rotspython. De rotspython heeft meer dan 300 ribben verspreid over zijn lange lijf. Aan elke rib zit een krachtige spier. Als hij zichzelf om zijn prooi heeft gewikkeld, kan hij stukje voor stukje bepalen waar hij extra druk wil zetten om zijn prooi te doden. En zodra de python zijn prooi heeft doorgeslikt duurt het soms wel vier weken om hem volledig te verteren. Dat stilliggen maakt hem natuurlijk ook extra kwetsbaar. Dus in geval van nood wordt er vanuit zijn cloaca een stinkend goedje op de aanvaller geloosd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347238 40.234 2033-05-27T22:00:00+00:00 4 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no slang Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-termiet-in-het-kort-een-insect-met-airco 2026-06-11T09:32:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49417.w613.r16-9.971bd99.webp De termiet in het kort | Een insect met airco Dit is dus de termiet. De Zuid-Afrikaanse termiet leeft in een kolonie en elke kolonie bouwt haar eigen heuvel. En elke heuvel heeft een functie, want termieten genieten pas echt als hun nest rond de dertig graden is. Zomer of winter, dag of nacht. Door hun slimme bouwkunsten stroomt er precies genoeg lucht in en uit de heuvel om het ondergrondse nest perfect op temperatuur te houden. Maar door die airco op hun huis zijn ze ook makkelijk te vinden. Vooral aardvarkens klauwen zich graag naar binnen voor een favoriet all-you-can-eat-termiet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347299 39.466 2033-05-27T22:00:00+00:00 4 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no insect Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-mierwesp-in-het-kort-een-wesp-die-haar-eitjes-verstopt 2026-06-12T09:20:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49418.w613.r16-9.530b679.webp De mierwesp in het kort | Een wesp die haar eitjes verstopt Dit is dus de mierwesp. Mierwespmannetjes zie je vliegen door de lucht op zoek naar nectar. De vrouwtjes lopen vleugelloos over de grond en zijn naast nectarsapjes ook niet vies van een rottend stukje vlees. En die eiwitten kan zowel gebruiken, want de mierwespvrouwtjes dragen de eitjes. Maar daar houdt hun moederschap ook op, want de mierwesp legt haar eitjes stiekem in het nest van andere bijen of wespen, zonder dat zij dat weten. Zo hoeft ze niet voor ze te zorgen en heeft de pasgeboren mierwesp baby meteen wat te eten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347300 39.786 2033-05-27T22:00:00+00:00 29 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no mier wesp Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-donderdag-11-juni-nieuws-over-het-wk-voetbal-en-de-hoogste-kerktoren 2026-06-11T08:24:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49419.w613.r16-9.63f59fc.webp Jeugdjournaal donderdag 11 juni | Nieuws over het WK voetbal en de hoogste kerktoren Kijk hier naar het ochtendjournaal van donderdag 11 juni. Met nieuws over het WK voetbal en de hoogste kerktoren van de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347416 472.12 2026-06-25T22:00:00+00:00 116 2026-06-11T08:06:55+00:00 yes no voetbal kerk hoog https://schooltv.nl/video-item/componisten-bach-mozart-beethoven-en-meer 2026-06-12T07:45:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43690.w613.r16-9.b342e7a.webp Componisten | Bach, Mozart, Beethoven en meer Welke componisten ken jij? Bekijk de video's en ontdek wanneer ze leefden en waarom ze beroemd zijn geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2 yes no componist componeren https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-vrijdag-12-juni-nieuws-over-een-explosie-in-amsterdam-en-het-wk-voetbal 2026-06-12T08:17:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49421.w613.r16-9.76dd925.webp Jeugdjournaal vrijdag 12 juni | Nieuws over een explosie in Amsterdam en het WK voetbal Goedemorgen! Kijk hier naar het ochtendjournaal van vrijdag 12 juni. Met nieuws over een explosie in Amsterdam, de opening van het WK voetbal, en over Curaçao, dat voor het eerst meedoet aan het WK. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347490 375 2026-06-26T22:00:00+00:00 69 2026-06-12T08:03:17+00:00 yes no explosie voetbal wedstrijd