https://schooltv.nl/video-item/biologie-examen-populatie-en-ecosysteemniveau-vwo-examenvideos-bij-biologie-over-het-leven-op-populatie-en-ecosysteemniveau-met-onder-andere 2026-04-13T14:15:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39417.w613.r16-9.b0f3e70.webp Biologie examen: populatie- en ecosysteemniveau | Vwo examenvideo's bij biologie over het leven op populatie- en ecosysteemniveau, met onder andere ecosysteem, stikstofkringloop, koolstofkringloop en evolutie. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 12 2026-04-13T14:09:00+00:00 yes no examen biologie evolutie ecosysteem https://schooltv.nl/video-item/oorlog-stories-dit-nooit-meer-afl-4-seizoen-3 2026-04-14T09:00:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49173.w613.r16-9.aa12d96.webp Oorlog-stories | Dit nooit meer (afl. 4 seizoen 3) Met de laatste code in handen waagt Adriaan zich aan een riskante tocht. Maar net als het lukt, slaat het noodlot toe. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1371202 731.455 2033-01-28T09:28:00+00:00 840 2026-04-14T06:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/oorlog-stories-achtervolgd-door-de-duitsers-afl-1-seizoen-3 2026-04-14T08:56:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49172.w613.r16-9.cc1f9a2.webp Oorlog-stories | Achtervolgd door de Duitsers (afl. 3 seizoen 3) Adriaan en Els worden opgejaagd door de Duitsers. Adriaan vlucht naar de verlaten boerderij en ontdekt dat er nog meer op het spel staat en waarom niemand hiervan mag weten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1371201 750.496 2033-01-27T23:00:00+00:00 576 2026-04-13T07:40:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/oorlog-stories-geheime-codes-van-mijn-vader-afl-2-seizoen-3 2026-04-14T08:55:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49171.w613.r16-9.f72e0c2.webp Oorlog-stories | Geheime codes van mijn vader (Afl. 2 seizoen 3) Adriaan probeert de codes te ontcijferen en komt steeds dichter bij de waarheid over zijn vader. Hoe gevaarlijk is wat hij ontdekt? En kan hij dit geheim voor zich houden? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1371200 818.96 2033-01-27T08:24:00+00:00 668 2026-04-13T07:38:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-stamcellen-een-stamcel-is-een-nog-niet-gespecialiseerde-basiscel 2026-05-28T13:27:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49174.w613.r16-9.4abae20.webp Wat zijn stamcellen? | Een stamcel is een nog niet gespecialiseerde basiscel Ons lichaam bestaat uit 50 biljoen cellen. En al die cellen hebben een specialisatie. Dat kun je zo zien: Je spiercellen zorgen ervoor dat je kan bewegen, je zenuwcellen vervoeren informatie van A naar B en je hartcellen zorgen ervoor dat je bloed wordt rondgepompt. Al die miljarden cellen in ons lijf komen voort uit oercellen. Ofwel: stamcellen. Een stamcel is een ongespecialiseerde basiscel. En die kan twee dingen zichzelf vernieuwen en uitgroeien tot een gespecialiseerde cel. Bijvoorbeeld: een levercel, een bloedcel of een huidcel. Een stamcel kan dus veel en dat maakt ze zo interessant. Grofweg kun je twee type stamcellen onderscheiden: embryonale en volwassen stamcellen. En die embryonale stamcellen komen uitsluitend uit maximaal vier dagen oude embryo's. Zo kort na de bevruchting heeft een embryo nog geen hartslag en geen geslacht, en is het een klein klompje cellen. De stamcellen in embryo's zijn totipotent. Ze kunnen nog alles worden. Het ultieme voorbeeld hiervan is een bevruchte eicel, want daar kan een heel mens uit groeien. Wetenschappers halen embryonale stamcellen uit restembryo's, die overblijven na ivf-trajecten en anders worden weggegooid. Het tweede type stamcel is een volwassen weefsel-stamcel. Bijna elk orgaan in je lichaam heeft zijn eigen type stamcel. Die kunnen niet meer álles worden maar ze zijn wel extreem belangrijk bij het vernieuwen en herstellen van je lijf. Snij je bijvoorbeeld in je vinger, dan zorgen je stamcellen ervoor dat er nieuwe huidcellen worden aangemaakt. En sommige van dit soort stamcellen zijn constant actief. Bloedcellen bijvoorbeeld, die worden voortdurend gemaakt uit stamcellen in je beenmerg. Die stamcellen zijn dus van levensbelang. Ze zorgen voor de vernieuwing en herstel van onze weefsels, organen en cellen. Werkt het niet goed? Doen die cellen niet wat ze moeten doen? Dan word je ziek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20335169 124.757 214 2021-05-26T22:00:00+00:00 yes no stamcel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-verzilting 2026-04-14T08:45:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49176.w613.r16-9.3bb0be3.webp Het Klokhuis | Verzilting We wonen in een land aan zee, vol zout water. Maar draai je thuis de kraan open, dan stroomt er gewoon zoet drinkwater uit. Hoe kan dat? Pascal zoekt uit wat er onder onze voeten gebeurt. Met boringen, proefjes en een helikopter die de bodem scant, zie je waar het goed gaat maar ook waar verzilting dreigt. Want rukt het zoute water op, dan kan dat gevolgen hebben voor boeren, natuur en ons drinkwater. In het Ruimteschip ontstaat een zoektocht naar de lekkerste dropjes van het heelal. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362706 892.375 480 2026-04-21T17:05:00+00:00 yes no drinkwater zout https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-accordeon 2026-04-29T16:57:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49223.w613.r16-9.a09b830.webp Het Klokhuis | Accordeon Een instrument dat klinkt alsof het ademt, met knoppen en soms toetsen, en er komt de mooiste muziek uit: het accordeon. Serah ontmoet Rik Cornelissen, één van de beste accordeonisten van ons land. Hij laat horen dat je echt allerlei soorten muziek kunt spelen op het instrument. En hij geeft les aan een groepje enthousiaste leerlingen. Er komt een schilderij tot leven met een heel getalenteerde accordeonist. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362719 925 315 2026-04-29T17:05:00+00:00 yes no accordeon muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-korfbal-sport 2026-05-11T08:30:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49298.w613.r16-9.15fbd74.webp Het Klokhuis | Korfbal Korfbal is de enige sport waar jongens en meisjes samen in één team spelen. Het is een supersnelle, slimme en tactische sport. En Nederland is al jaren de beste van de wereld. Pascal traint mee met het Nederlandse korfbalteam. Varkentje Rund doet aan de moeilijkste variant van korfbal ter wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362699 884.56 645 2026-05-08T17:05:00+00:00 yes no balsport https://schooltv.nl/video-item/focus-in-de-klas-artemis-ii-hoe-gevaarlijk-is-ruimtereizen 2026-04-14T17:30:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49178.w613.r16-9.40f7b70.webp Focus in de klas | Artemis II: hoe gevaarlijk is ruimtereizen? Na tien dagen in de ruimte en een rondje om de maan keren de astronauten van Artemis II terug naar aarde. Maar voor ze weer veilig op de aarde zijn, wacht het spannendste moment van de reis: de landing. Hoe gevaarlijk is die terugkeer? En wat doet die reis met een mens? De landing is het moment waarop alles samenkomt en waar technische problemen mogelijk grote gevolgen hebben. Met enorme snelheid schieten ze de atmosfeer binnen. De terugkeer in de dampkring van de aarde is voor mij het spannendste moment. Dan komen ze met 40.000 kilometer per uur de dampkring in. De capsule wordt afgeremd door de atmosfeer van de aarde. Daardoor stuitert hij als het ware over de bovenste luchtlagen. Als de deeltjes ioniseren, krijg je allerlei vlammende plasma en daar dan krijg je temperaturen van een paar duizend graden op het hitteschild. In 2003 ging het mis bij de landing van Spaceshuttle Columbia. Iets na 9 uur plaatselijke tijd in Texas valt het ruimteschip op ruim zestig kilometer hoogte uit elkaar. De zeven astronauten hebben dan geen schijn van kans en zijn waarschijnlijk op slag dood. Achteraf bleek dit te komen door problemen met het hitteschild. Er waren beschadigingen aan de voorkant van de vleugels en daardoor kwam die gloeiend hete lucht eigenlijk naar binnen. En toen spatte de hele Columbia spaceshuttle uit elkaar. De spanning over die landing is dus niet onterecht. Ruimtevaart met mensen, dat is niet appeltje-eitje. Tijdens de landing zijn de omstandigheden voor het menselijk lichaam extreem. Door het remmen wordt de raket namelijk heet. Heel heet. Het wordt 2000 graden. Die raampjes zitten vlak naast je. Je ziet het roze, rood oranje vonken. Vlammen schieten langs de ramen. Je wordt vervolgens in je stoel geperst, alsof er iemand bovenop je borst zit, terwijl dat niet meer gewend bent. En dan ben je er nog niet, want om nog meer af te remmen worden er ook elf parachutes ingezet. Je wordt ook heel duizelig. Dat geeft een enorme klap. Echt zo van who, een onaangenaam gevoel. Maar op zich een goed teken, want dat betekent dat de parachute uit is. Pas dan zijn de astronauten echt veilig. Al vallen ze daarna nog wel met een flinke klap in zee. Maar er spelen niet alleen risico's bij de terugkeer naar Aarde. De risico's worden nog veel groter bij toekomstige missies als astronauten gaan landen en dus veel langer zo ver de ruimte in gaan. Dit blijkt uit een recent rapport van de inspectie van NASA. Er zitten dus nog gaten in de NASA-test wat er gebeurt als er echt iets misgaat. Onderzoekers twijfelen of astronauten als ze langer en verder de ruimte in gaan het dan wel overleven. Dus als er straks iets fout gaat op die maan kunnen ze niet gered worden. NASA gebruikt Artemis II ook om te meten wat deze reis met het menselijk lichaam doet. Voor en na de missie worden hun lichamen vergeleken. De astronauten worden tijdens deze missie namelijk aan meer straling blootgesteld dan astronauten die naar het ISS reizen. In het ISS worden de astronauten nog net beschermd door het magnetisch veld van de aarde. Maar op een reis naar de maan heb je dat niet meer. En ze gaan dus stralingsniveaus krijgen die hoger zijn dan wij hier op aarde kennen. Het binnenkrijgen van veel straling in korte tijd kan grote schade aan het lichaam veroorzaken. Als je het in een hele korte tijd hele hoge hoeveelheden straling ontvangt dan kan je er in eerste instantie heel misselijk en ziek van worden. Je ziet ook vaak dat mensen gaan overgeven. En daar blijft het niet bij. Het lichaam kan helemaal ontregeld raken. Organen kunnen stoppen met goed functioneren, dus dan kun je bloedingen krijgen. Je immuunsysteem werkt niet meer goed. Je krijgt eigenlijk hele heftige bloedarmoede. Zo erg dat je daaraan kan komen te overlijden zelfs. Dit zijn extreme gevallen, maar precies daarom wil NASA dit nu meten. Ook bij toekomstige maanlandingen is straling een groot probleem. De maan heeft namelijk geen atmosfeer die astronauten beschermt tegen straling. En straling is niet het enige gevaar. Er komen nog meer problemen kijken bij een ruimtemissie. Ook gewichtloosheid heeft grote gevolgen voor het lichaam. Als je de ruimte bent, moet je je voorstellen dat je hier zweeft. Het is net alsof je hele dag op de bank ligt of zo. Je wordt niet sterker. Dus astronauten worden heel slap. Spieren en botten worden snel zwakker. We moeten elke dag 2 uur per dag moeten we sporten om fit te blijven. Maar er is ook nog veel dat we niet begrijpen over de gevolgen van ruimtereizen. Tijdens eerdere missies bleek dat sommige virussen, zoals het virus dat gordelroos veroorzaakt, opnieuw actief kunnen worden in de ruimte. Om dat beter te kunnen begrijpen neemt NASA tijdens de Artemis II zelf speekselmonsters af. En dan is er nog iets dat vaak wordt onderschat. De capsule waar de astronauten in zitten is best klein. Negen kubieke meter om precies te zijn. Dat is ongeveer zo groot als een kleine camper en daarin zitten die vier astronauten dus tien dagen lang op elkaars lip. Maar hoe ga je om met isolatie en het gebrek aan privacy? In zo'n kleine ruimte kan je elkaar niet ontlopen. Ruimtebioloog Angelo Vermeulen deed ooit zelf mee aan een isolatie-experiment op Hawaii. Dat kun je vergelijken met een ruimtereis. Ik heb in Hawaii in een klein habitat in een kleine ruimtebasis geleefd, een koepel met een diameter van ongeveer elf meter. Samen met vijf andere wetenschappers en ingenieurs. En ik was aangesteld als commandant. Als ik voelde dat de groep wat uit elkaar begon te vallen dan begon ik eraan te werken om de groep terug bij elkaar te brengen. In isolatie gaan mensen zich anders gedragen. Alles wordt groter als je lange tijd zo dicht op elkaar in zo'n kleine ruimte zit. Dit speelt ook mee tijdens deze missie. Daarom hebben de astronauten uitgebreid getraind om te zorgen dat ze goed op elkaar ingespeeld zijn. Er gebeuren altijd onverwachte dingen op ruimtemissies en dan moet je meteen als groep goed kunnen samenwerken, ook als je ruzie hebt. Daarom wordt bij het samenstellen van de bemanning gekeken of de groep bij elkaar past en ze een sterk team vormen. Kortom, een ruimtereis is niet alleen een technisch avontuur, maar ook een zware belasting voor lichaam en geest. De landing is het slotstuk, maar als dit goed is gegaan en de astronauten weer veilig met beide benen op de grond staan, zullen ze de reis nog lang met zich meedragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20335626 412.16 414 2026-04-14T17:35:00+00:00 yes no astronaut ruimte ruimtevaart maan https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-de-tweede-wereldoorlog-in-de-klas-de-ontmenselijking-van-joden 2026-04-16T07:23:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49181.w613.r16-9.8fca9a0.webp Het verhaal van de Tweede Wereldoorlog in de klas | De ontmenselijking van Joden In het vroege voorjaar van 1941 toont het Duitse naziregime ook in Nederland zijn ware gezicht. Zondebokpolitiek drijft de samenleving uit elkaar. Dit is het verhaal over ons land in de greep van oorlog en onderdrukking. Over mensen zoals jij en ik, die hun vrijheid verliezen. Een verhaal over handelen in onmogelijke situaties over wegkijken, betrokkenheid en over het maken van keuzes, die zowel het beste als het slechtste in ons naar boven halen. Dit is het verhaal van Nederland in oorlogstijd. Voordat ons land bezet werd, maakten Joden als vanzelfsprekend deel uit van de Nederlandse samenleving. Volledig onderdeel van de maatschappij en de vele Nederlandse tradities. De Joodse gemeenschap is zichtbaar en actief in de Nederlandse politiek, cultuur en wetenschap. En kent ook veel ondernemers. De bezetting is voor iedereen een verontrustende tijd.Maar vooral Joden die door de nazi's als Untermenschen worden beschouwd maken zich zorgen. Om de rust te bewaren heeft de bezetter direct na de inval aangegeven dat de Joden zich hier in Nederland geen zorgen hoeven te maken. Maar achter de schermen zijn de nazi's wel degelijk bezig met een plan om de Joden ook in Nederland langzaam maar zeker uit de samenleving te verwijderen. Toen de Joden net begonnen te geloven dat het mee zou kunnen vallen, begonnen de nazi's het ze sluipenderwijs stap voor stap moeilijk te maken. Alle Nederlandse ambtenaren moesten aangeven of ze wel of niet Joods waren in de zogenaamde Arierverklaring. Enkele maanden later werden alle Joodse ambtenaren ontslagen. Je kunt je natuurlijk heel duidelijk voorstellen dat het moment dat Joden niet langer als ambtenaren of als docenten of als advocaten binnen de rechterlijke macht mogen werken, dat dat een eerste belangrijke stap is in de isolatie van Joden ten opzichte van niet-Joden. De bezetter wil precies weten hoeveel Joodse Nederlanders er zijn. Dus verplichten ze elke Nederlander met Joodse voorouders zich te laten registreren. Wie weigert, riskeert een gevangenisstraf. Het is de taak van de Nederlandse ambtenaren om erop toe te zien dat alle Joden zich melden voor deze registratie. Zonder het Nederlandse ambtenarenapparaat was de vervolging van de Nederlandse Joden nooit zo soepel verlopen als dat die nu verlopen is, bijvoorbeeld. Nederlandse ambtenaren hebben in januari 1941 ervoor gezorgd dat de Nederlandse Joden werden ingeschreven als Jood en dat hun adressen bekend waren. Er is een heel bekend voorbeeld van een stippenkaart waarop allemaal zwarte stippen te zien zijn en iedere stip staat voor tien Joden. En zo kun je heel goed zien in welke buurten de meeste Joden geconcentreerd zijn. Daarnaast wil de bezetter dat alle Nederlanders zich overal direct kunnen identificeren. Daarvoor ontwikkelen Nederlandse ambtenaren een zeer gespecialiseerd document. Een document dat alle Nederlanders vanaf vijftien jaar met ingang van april 1941 bij zich moeten dragen: het persoonsbewijs. Door het gebruik van speciale inkt, lijm, papier en een watermerk was dit persoonsbewijs heel moeilijk te vervalsen. Bij Joodse Nederlanders werd er bovendien een J op vermeld. Zo'n identiteitsbewijs met een J erin, dat is onontkoombaar. Dan is iemands identiteit opeens versmald tot die ene J. Nu de nazi’s binnen een jaar alle Joodse Nederlanders exact in kaart hebben gebracht, hoeveel en waar ze wonen, kunnen ze hun anti-Joodse beleid verder uitvoeren. En de kloof tussen Joodse en niet-Joodse Nederlanders verder vergroten. Het invoeren van elk nieuw verbod of gebod verliep steeds op dezelfde manier. Maatregelen werden bekendgemaakt door een organisatie die was opgericht door de bezetter. En die organisatie, die zat hier aan deze gracht. De Joodse Raad. Deze groep van vooraanstaande Nederlandse Joden moesten de anti-Joodse maatregelen doorgeven aan hun eigen achterban. Om nog enige invloed te kunnen houden bewogen ze vaak mee met de Duitse bevelen en bleven zo gesprekspartner. Vanaf mei 1941 mogen Joden niet meer op het strand, in hotels, parken en in zwembaden komen. En niet veel later wordt het voor Joodse kinderen zelfs verboden om te spelen in de speeltuin. De bewegingsvrijheid van Joden wordt steeds meer ingeperkt. In januari 1942 kwamen in Wannsee, aan de rand van Berlijn vijftien hooggeplaatste nazi's bijeen onder wie Adolf Eichmann en Reinhard Heydrich. Tussen lommerrijke bossen aan een idyllisch meer werkten ze een gruwelijk plan uit. De oplossing van het zoals ze zelf zeiden, ‘Joodse probleem’. De Duitsers die vinden dat er een oplossing moet komen voor het Joodse probleem. Wat de oplossing zal zijn, dat weten ze heel lang helemaal niet. Heel lang gaan ze ervan uit…Die oplossing zal zijn massale immigratie van Joden naar Siberie of naar Madagascar of ver weg in ieder geval. Dan, in het najaar van 49 besluit Hitler op enig moment dat de oplossing tijdens de oorlog moet plaatsvinden en dat die oplossing in essentie eruit bestaat dat alle Joden in Europa zullen worden vermoord. In verhullende taal vastgelegd in de notulen van die dag verborgen ze hun ware bedoelingen.Joden moesten naar Oost-Europa worden geëvacueerd. Daar zou door zwaar werk een groot gedeelte door natuurlijke vermindering uitvallen. De groep die overbleef moest een passende behandeling krijgen. Wat er tijdens die Wannseeconferentie feitelijk gebeurde, was de voorbereiding van een van de grootste massamoorden in de wereldgeschiedenis. Ter voorbereiding op die laatste fase, die achter de schermen al lang is ingezet willen de nazileiders in Nederland een paar maanden na de Wannseeconferentie in een oogopslag kunnen zien wie Joods is. En dus wordt hier de Jodenster ingevoerd. Zelfs in je eigen huis, voor het raam in de tuin of balkon moet de ster zichtbaar zijn voor de buitenwereld. Toen deze maatregel in mei 1942 in Nederland werd ingevoerd, ontstond daar enorme angst. Van, wij zijn nu heel duidelijk zichtbaar als Joden op straat, waar we ook naar toe gaan. En dit zou wel eens het voorportaal van van deportatie kunnen zijn. Dat bewustzijn is er heel sterk. Die angst neemt wel heel erg toe met de invoering van de Jodenster. Je moet je voorstellen dat eigenlijk jouw afkomst en jouw identiteit de hele tijd zichtbaar is voor iedereen. Op het moment dat jij eerst besloot ik ga toch maar door het park lopen, ook al mag ik niet, want ik ben ik ben Joods.Op het moment dat je de Jodenster op hebt, dan kan dat niet meer, want iedereen kan zien dat je daar niet mag komen. Een confronterende maatregel. Die soms ook tot compassie leidt. In de zomer van 1942 kreeg elk bezet land een zogenaamd ‘Jodenquotum’ opgelegd. Zo moest Nederland nog voor het einde van het jaar 15.000 Joden deporteren. Nadat Frankrijk zijn quotum niet haalde, werd het aantal in Nederland opgehoogd naar 40.000 Joden. Het Judenreferaat 4B4 dat hier in Den Haag kantoor hield, coordineerde de deportaties. Te beginnen in Amsterdam. Alle Amsterdamse Joden kregen per post een oproep om zich te melden. Omdat veel Joden daar geen gehoor aan gaven gingen de Duitsers over op een andere tactiek: de razzia. Nederlandse politieagenten moesten de klus klaren. Op 23 april 1943 moeten alle Joden in Nederland hun huizen verlaten en zich melden bij een door de Duitsers aangewezen concentratiekamp bij Vught of Westerbork. De mensen hadden geen idee waar ze terecht zouden komen. Toen ze hier aankwamen op dit open stuk op de hei realiseerden ze zich dat het een gevangenis was met hekken, wachttorens en bewakers. Uiteindelijk draaide Westerbork ook maar om een ding: de trein die elke dinsdag naar Oost-Europa vertrok. Niet alleen Joden, maar ook Roma, Sinti en Jehova's getuigen werden vervolgd en gedeporteerd naar Westerbork. Westerbork bleek slechts een doorgangskamp te zijn naar de vernietigingskampen in Oost-Europa. Als onderduiken op het allerlaatste moment niet doorgaat is het vrijwel onmogelijk om op korte termijn iets anders te vinden. In het oproepbevel staat wat de Joden mee mogen nemen. Bijvoorbeeld een deken, maar geen zware spullen zoals boeken. Joden gaan een onzekere toekomst tegemoet. Er wordt ze verteld dat ze naar werkkampen zullen gaan. De werkelijkheid is dat verreweg de meeste uit Nederland gedeporteerde Joden onmiddellijk bij aankomst worden gedood. Die gaan helemaal niet naar een kamp. Die gaan naar de gaskamers, die worden verbrand. Die zijn een paar uur nadat ze zijn aangekomen zijn ze dood. Dat weet niemand. Dat kunnen de meeste mensen zich helemaal niet voorstellen. Het idee dat je in een concentratiekamp terecht komt en dat daar jouw kinderen en je familie allemaal in de gaskamers worden vermoord. Hoe kan je daar ooit in je hoofd bijkomen? Mensen komen daar gewoon niet op. Wat ook niet zo gek is, want zoiets was nog nooit gebeurd en we vinden het nog steeds heel moeilijk voorstelbaar dat het kon. Het grootste deel van de weggevoerde Joden keert niet terug. Na drie jaar zorgvuldige registratie, isolatie en deportatie van de Joodse gemeenschap wordt Nederland door de Duitsers ‘judenfrei’ verklaard. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20335467 929.706 1185 2026-04-15T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog jodenvervolging Holocaust concentratiekamp Hitler https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-roken-en-vapen-niet-verboden-ongezonde-gewoontes-waar-veel-geld-aan-wordt-verdiend 2026-04-20T09:08:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49186.w613.r16-9.673853f.webp Waarom zijn roken en vapen niet verboden? | Ongezonde gewoontes waar veel geld aan wordt verdiend Als je vroeger tv keek dan zou je denken dat roken gezond was! En hij wordt wel honderd jaren oud met de Noordsteensigaret. En het is nu niet meer voor te stellen maar vroeger werd echt overal gerookt. Zelfs in ziekenhuizen, in klaslokalen, in vliegtuigen en treinen en zelfs in cafés en restaurants. Zit je daar lekker van je eten te genieten in de rook! Oh sorry, iets te lang in de oven geweest. Hoe kan het dat roken ooit zo populair en bijna normaal was? Rook de beste sigaret voor uw gezondheid. Komt omdat er vroeger bijna niets bekend was over hoe ongezond het is. Of nou ja, sommigen wisten het wel. De grote tabaksbedrijven. Maar dat hielden ze geheim, want ze verdienden er knetterveel geld aan en wilden sigaretten blijven verkopen. Dus maakten ze met elkaar een geheime afspraak. Het Herenakkoord. We praten niet over of het wel of niet gezond is. En als we er vragen over krijgen, dan zeggen we wij hebben er geen verstand van. Wij verkopen het alleen maar. De tabaksbedrijven bleven gewoon reclame maken met mooie plaatjes, stoere cowboys en succesvolle vrouwen. Ze bedachten steeds weer nieuwe sigaretten en voegden smaakjes en stofjes toe om ze nog verslavender te maken. Er werden zelfs artsen ingehuurd om zogenaamd gezondere sigaretten aan te prijzen. Nou, inmiddels weten we wel beter. Er worden dan ook veel minder sigaretten gekocht dan vroeger, maar nog steeds wordt er door een op de vijf volwassen Nederlanders gerookt of gevapet. Want toen mensen minder sigaretten gingen kopen moesten de tabaksbedrijven iets anders verzinnen. De e-sigaret, die ze een coole naam gaven: de vape. Vanaf het begin waren er al sterke vermoedens dat die slecht zijn voor je gezondheid maar de vapebedrijven wisten zeker dat het gezonder was dan sigaretten. En dat zeiden ze. En zo herhaalde de geschiedenis zich. Ze maakten weer kleurrijke reclames, huurden nu influencers in om de producten op social media te laten zien. Ze voegden honderden smaakjes toe en bouwden zelfs games in die apparaatjes vooral om kinderen te verleiden en mensen verslaafd te maken aan de zogenaamd gezondere vapes. Hoi Jeugdjournaal, ik heb een vraag. Het is allebei ongezond natuurlijk, maar wat is feitelijk minder ongezond? Vapen of roken? Omdat vapen nog niet zo lang bestaat, weten we nog niet wat er met je lichaam gebeurt als je het jarenlang doet. Bij roken weten we dat wel, maar dat het allebei superverslavend is en hartstikke slecht voor je gezondheid, vooral voor kinderen, dat weten artsen zeker. Dus ja, maakt het uit wat minder ongezond is? Je zei het al Loek: het is allebei ongezond natuurlijk. Dus waarom verbieden we het gewoon niet allemaal? Sigaretten en vapes voor iedereen? Dan zijn we er gewoon vanaf. Er zijn een paar belangrijke redenen voor. Allereerst: niet iedereen wil een verbod. Een hoop mensen zeggen: we leven in een vrij land. Als je sigaretten en vapes gaat verbieden, dan moet je andere ongezonde dingen ook verbieden. En de tabaksbedrijven hebben veel macht. Ze hebben de allerbeste advocaten om rechtszaken te winnen en bedenken telkens nieuwe producten en trucjes om maar te kunnen blijven verkopen. En er wordt extreem veel geld mee verdiend door de tabaksbedrijven en de verkopers. Dat is logisch, maar zelfs de regering verdient eraan. Een paar miljard per jaar, want voor elk pakje sigaretten moet er belasting en extra geld worden betaald. Volgens de minister die erover gaat, is dat vooral om sigaretten zo duur te maken dat mensen het minder willen kopen. Ja, want jij hebt net het ministerie gebeld Eline. Ja klopt, en zij zeggen: de allerbelangrijkste reden dat we het niet verbieden is omdat Nederland dat niet zelf kan doen. Europa gaat erover. Het enige wat Nederland kan doen is strenge regels invoeren zoals smaakjes verbieden. En dat hebben ze gedaan. Ja, en die enge plaatjes en waarschuwingen op de verpakkingen. En je kunt bijvoorbeeld sigaretten en vapes op steeds minder plekken kopen. Nou ja, verbieden, dat gaat dus niet zomaar. Niet iedereen vindt het een goed idee. De machtige tabaksbedrijven blijven hun best doen om hun producten te verkopen en er wordt dus superveel geld aan verdiend. Het zal dus nog wel even duren voordat die sigaretten en vapes in rook opgaan. Over roken gesproken, waar komt dit opeens vandaan? Oeps, iets te lang gedoucht, sorry! Is hier een douche? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20336545 325.12 526 2026-04-20T09:06:00+00:00 yes no roken vapen verslaving accijns https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-de-tweede-wereldoorlog-in-de-klas-verzet-in-nederland 2026-04-23T07:35:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49198.w613.r16-9.9337128.webp Het verhaal van de Tweede Wereldoorlog in de klas | Verzet in Nederland Het is 1943. Het verzet neemt toe. En dat wordt door de nazi's niet bepaald onbeantwoord gelaten. Het wordt meer en meer een zaak van leven of dood. Dit is het verhaal over ons land in de greep van oorlog en onderdrukking. Over mensen zoals jij en ik die hun vrijheid verliezen. Een verhaal over handelen in onmogelijke situaties over wegkijken, betrokkenheid en over het maken van keuzes die zowel het beste als het slechtste in ons naar boven halen. Dit is het verhaal van Nederland in oorlogstijd. De meeste Nederlanders waren tegen de bezetter, maar hielden zich gedeisd en proberen zo goed en zo kwaad als het kon door te gaan met hun leven. Sommige Nederlanders kozen ervoor om de Duitsers actief te steunen uit overtuiging of op opportunisme. Er waren ook Nederlanders die opstonden tegen de bezetter. Zij kwamen in verzet. Maar wat je ook deed, groot of klein, zonder risico was het nooit. Er was een specifieke groep die zich van nature sneller uitsprak. Maatschappelijke betrokkenheid jeugdige overmoed, een hang naar avontuur. Studenten waren duidelijk minder terughoudend in hun kritiek op het naziregime. Ze hadden vaak geen gezin of grote financiële verantwoordelijkheden en daardoor minder te verliezen. Hogescholen en universiteiten werden al gauw een broeinest van anti-Duitse stemming. Tijdens de bezettingsjaren volgen ook studenten uit Nederlands-Indië, Suriname en de Antillen hier in Nederland onderwijs. Zoals Boy Ecury, geboren op Aruba. Door het uitbreken van de oorlog kunnen deze studenten uit de koloniën niet terug naar huis. Zij belanden in een oorlog die niet voelt als hun oorlog. Maar omdat deze studenten weten wat uitsluiting op basis van afkomst, kleur en religie is herkennen ze als geen ander de discriminatie van de Joden. Deze overzeese studenten hebben een voordeel: ze kunnen hun moedertaal inzetten als geheimschrift, zoals het Papiaments. Het aantal verzetsgroepen neemt toe. Maar omdat alles in het geheim gebeurt, is samenwerken lastig. En dus werkt iedereen op zijn eigen houtje de bezetter tegen. In de zomer van 1942, dan zie je dat er groepjes ontstaan die onderduikers gaan helpen. Dan moeten er ook persoonsbewijzen vervalst worden. De J moet verwijderd worden uit het persoonsbewijs. Soms moeten namen veranderd worden en dan ontstaan er groepjes die vervalsingen gaan maken. Voor Joden die willen onderduiken is dit allesbehalve eenvoudig. Er zijn Nederlanders die hen proberen te helpen bijvoorbeeld door het smokkelen van Joodse kinderen. Alles met gevaar voor eigen leven. Want de bezetter dreigt met zware straffen voor het helpen van Joden. Vrouwen worden door de bezetter minder snel verdacht. Daar maken ze gretig gebruik van. Zo goede vrouwen uit tot zeer belangrijke schakels binnen het Nederlandse verzet. De nazi's leken onverslaanbaar. Wereldwijd werden ze steeds machtiger. In Nederland had dat zijn weerslag op het moreel van het verzet. Met elke overwinning van de Duitsers leek de V van Victorie steeds verder weg. Maar in februari 1943 gebeurde er iets waar vrijwel niemand rekening mee had gehouden. In een verwoeste spookstad, waar bloedige man tot man gevechten werden gevoerd draaide de strijd volledig om. Het Duitse leger werd in februari 1943 omsingeld door Russische troepen. De Duitsers leken in eerste instantie Stalingrad in te kunnen nemen, maar Stalin vaardigde eigenlijk een order uit dat er geen enkele meter verloren mocht worden. En wat het gevolg was, was een enorm bloedige strijd. Het was eigenlijk het eerste hele grote verlies van het Duitse leger aan het Oostfront en het wordt over het algemeen ook gezien als een keerpunt in de oorlog. De bittere koude winter aan het front bleek voor de nazi's de genadeslag. Eindelijk is daar het bewijs dat nazi-Duitsland inderdaad verslagen kan worden. Voor het eerst verschijnen er scheuren bij de machtige vijand. Dit geeft het verzet een enorme impuls. Het geloof in een overwinning op de Duitsers wordt sterker. Zo ook bij de illegale pers. Er komen steeds meer verzetskrant en het aantal lezers neemt toe. De illegale pers schrijft over onderwerpen die door de bezetter verboden zijn en roept op tot verzet. Er werd opgeroepen tot nog meer actie om te staken, te saboteren en zelfs te doden. ‘Toon uw haat tegen de Hitler-Mussertbende en beantwoord hun zware terreur met tegenterreur’, zo was de boodschap. Verschillende verzetsgroepen zoeken elkaar op en bundelen hun krachten. Door de samenwerking kunnen nieuwe grootschalige verzetsacties worden opgezet om de Duitsers te saboteren. De acties van het verzet worden steeds gewelddadiger. En dus verhevigt de bezetter zijn jacht op de verzetslieden. Bijvoorbeeld door het belonen van verraad. Maar ook door verzetslieden als mollen in te lijven. En zo informatie te vergaren. Vernietiging van binnenuit. Nederlanders die verzetsdaden pleegden, klein of groot, liepen de kans om zonder enige vorm van proces te worden doodgeschoten. Ze werden hier in het Oranjehotel in Scheveningen opgesloten en gemarteld om informatie los te krijgen. Het Oranjehotel was een gevangenis in Scheveningen tijdens de oorlog waar veel verzetsmensen gevangen zaten en daarom kreeg de gevangenis ook de bijnaam Oranjehotel want Oranje was het symbool van verzet. Mensen werden gemarteld, er zijn zelfs mensen doodgemarteld en ze zaten daar vaak ook in hele grote onzekerheid, omdat ze niet wisten wat hun lot zou zijn. Terdoodveroordeelden maakten hun laatste gang door deze lage poort om daarna door de Duitsers te worden afgevoerd naar de Waalsdorpervlakte. Het laatste stuk daar legden ze te voet af waarna een vuurpeloton het vonnis voltrok. In de zomer van 1944 rukten de geallieerden op. De bevrijding leek dichterbij te komen. Steeds meer mensen sloten zich aan bij het verzet. De Nederlandse regering, nog steeds in Londen richtte in september ‘44 de Binnenlandse Strijdkrachten op waarin ze de grote verzetsgroepen onderbrachten in de hoop dat ze beter gingen samenwerken. De strijd tegen de bezetter werd voortgezet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20336614 794.624 825 2026-04-22T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet staking jodenvervolging https://schooltv.nl/video-item/de-razzia-van-putten-wraak-van-de-nazis-op-het-puttense-verzet 2026-04-23T07:35:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49199.w613.r16-9.04e007d.webp De razzia van Putten | Wraak van de nazi’s op het Puttense verzet Het schrikbewind van de nazi's zorgde ook voor een schokgolf bij het verzet. Hun acties worden gewelddadiger. Hard tegen hard. Liquidaties vinden door het hele land plaats. Op Duitse nazikopstukken NSB'ers of Nederlanders die fanatiek voor de Duitsers werken. In de nacht van 30 september 1944 vond hier een aanslag plaats. Bij deze brug nam het Puttense verzet een auto van de Duitse Wehrmacht onder vuur. Bij deze confrontatie kwam een Duitse officier en een verzetsman om het leven. De Duitsers besloten een signaal af te geven. Niet alleen aan het verzet, maar aan alle Nederlanders. Generaal Friedrich Christiansen gaf het bevel het dorp te omsingelen. Alle bewoners werden hardhandig uit hun huizen gehaald en hier op het dorpsplein samengedreven. De mannen werden in een U-vorm opgesteld. In het midden stonden de mitrailleurs al klaar. Steeds opnieuw knielden de Duitsers bij de machinegeweren neer alsof ze gingen schieten. Dit sadistische schouwspel duurde uren terwijl vrouwen en kinderen moesten toekijken. De 659 mannen werden gedwongen naar gereedstaande wagens buiten het dorp te lopen, waarna ze werden afgevoerd naar Duitsland. Ook de vrouwen en kinderen werden het dorp uit gedreven terwijl achter hen heel Putten in vlammen opging. Dit soort wraakacties van de Duitsers zetten het verzet onder druk. Aan de ene kant wakkerde het de woede alleen maar aan. Aan de andere kant ontstond er twijfel over de zin van dit soort verzetsacties. Was het het risico op wrede represailles wel waard? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20336617 184.981 159 2026-04-22T19:08:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/verzetskrant-trouw-het-verzet-en-de-illegale-pers 2026-04-23T07:35:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49200.w613.r16-9.45df647.webp Verzetskrant Trouw | Het verzet en de illegale pers Op 2 februari 1943 geven de Duitse troepen of wat er nog van over is, zich over aan het Russische leger. Eindelijk is daar het bewijs dat nazi-Duitsland inderdaad verslagen kan worden. Voor het eerst verschijnen er scheuren bij de machtige vijand. Dit geeft het verzet een enorme impuls. Het geloof in een overwinning op de Duitsers wordt sterker. Zo ook bij de illegale pers. Er komen steeds meer verzetskranten en het aantal lezers neemt toe. De illegale pers schrijft over onderwerpen die door de bezetter verboden zijn en roept op tot verzet. De acties van het verzet worden steeds gewelddadiger. Gelovigen accepteren nu vaker het opnemen van wapens als een geoorloofd middel in de strijd. Ook als ze het zelf ter hand moeten nemen. De protestantse verzetskrant Trouw verwoordt de toestemming hiervoor als volgt. Als deze mensen gewapend zijn, dan nemen ook wij wapens mede. Schieten zij, dan schieten wij ook. Bij voorkeur iets eerder dan de man die de vijands goed verdedigt. Het verzet is inmiddels door de wol geverfd. Hun acties worden steeds professioneler en dus verhevigt de bezetter zijn jacht op de verzetslieden. Vooral de S.D., de Sicherheitsdienst houdt zich ermee bezig. Dr. Erich Godschalk heeft de taak gekregen leden van de verzetskrant Trouw op te sporen. Onder leiding van Godschalk wist de SD tientallen verspreiders van Trouw op te pakken om zo de dreiging van de pen de kop in te drukken. Begin augustus 1944 werden 23 van hen op de fussiladeplaats van Kamp Vught gefusilleerd. De eerste editie die na hun dood het licht ziet, brengt een eerbetoon. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20336616 215.232 160 2026-04-22T19:10:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog journalist krant verzet https://schooltv.nl/video-item/de-april-meistaking-van-1943-een-collectieve-daad-van-verzet 2026-04-23T07:36:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49201.w613.r16-9.a96c1a7.webp De april-meistaking van 1943 | Een collectieve daad van verzet Op 29 april 1943 maakte de bezetter bekend dat de 300.000 Nederlandse soldaten die drie jaar eerder nog voor ons land gevochten hadden zich moesten melden voor dwangarbeid in Duitsland. De oproep voor die dienstplichtigen om naar Duitsland te worden afgevoerd, dat was enerzijds om arbeidskrachten vrij te maken voor de Duitse oorlogsindustrie en anderzijds verloste het de Duitsers ook van een ander probleem, namelijk: onder die dienstplichtigen zaten ook best wel wat mensen die in het verzet actief waren en dat was dan gelijk ook opgelost, dat probleem. Dit bevel leidde tot grote verontwaardiging. Iedereen kende wel iemand die nu gedwongen in Duitsland moest gaan werken. Hier bij Stork Machinefabriek in Hengelo speelden ze al langer met de gedachte om te gaan staken uit onvrede met de bezetter. Dit was het moment om het werk neer te leggen. Een telefoniste bij Stork speelde een belangrijke rol. Verzetsvrouw Femy Efftink. Zij pakte de telefoon, belde met fabrieken in de regio om daar de arbeiders over te halen mee te staken. De staking verspreidde zich als een olievlek over Nederland van Groningen en Friesland tot de Hoogovens in IJmuiden, van Noord-Brabant tot de mijnen in Limburg. De Randstad deed na de heftige reactie van de bezetter op de Februaristaking van ‘41 nauwelijks mee. Op andere plekken in het land bleef het aantal mensen dat zich aansloot toenemen. De opstand groeide uit tot het meest massale protest in bezet Europa. Naar schatting deden tussen de twee en 300.000 Nederlanders mee aan deze april-meistakingen. Fabrieken in het hele land doen mee. Bijvoorbeeld Philips in Eindhoven, maar ook de Veenkolonien in Drenthe. Scholen blijven dicht, de winkels blijven dicht. Dus het is echt een soort collectieve daad van verzet. Op het platteland doen ook de boeren mee die weigerden hun melk aan de melkfabrieken te leveren en ze gooiden het eigenlijk liever weg dan dat ze dat aan de fabrieken gaan leveren. Ze willen echt laten zien van wij doen mee aan deze staking. De nazi's reageerden meedogenloos. Duitse soldaten reden door de straten en openden vanuit hun legertrucks lukraak het vuur op iedereen die ze verdachten van staken. Er vielen 400 gewonden en honderd doden. Nog eens tachtig mensen werden opgepakt en standrechtelijk geëxecuteerd. De april-meistakingen van 1943 zijn een keerpunt in de Nederlandse bezetting. Er is niemand meer in Nederland die dan nog denkt dat het wel meevalt met de bezetting, waardoor het verzet ook groeit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20336615 205.781 180 2026-04-22T19:11:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet staking https://schooltv.nl/video-item/hoe-werd-suriname-onafhankelijk-een-zelfstandig-land-met-een-nieuwe-vlag 2026-04-22T09:06:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49192.w613.r16-9.d1bd5ee.webp Hoe werd Suriname onafhankelijk? | Een zelfstandig land met een nieuwe vlag Na drie eeuwen overheersing door Nederland wordt Suriname in 1975 een onafhankelijk land. Wat gaat er hier straks gebeuren? Onafhankelijk. En wat gaat dat betekenen? Wat ga jij dan worden? Surinamer. En wanneer is dat? 25 november. Nu duidelijk is dat Suriname echt onafhankelijk wordt, worden er allerlei voorbereidingen getroffen. Zo wordt het standbeeld van Wilhelmina weggehaald de vroegere koningin van Nederland en Suriname. Het plein waar zij meer dan vijftig jaar stond, wordt omgedoopt tot het Onafhankelijkheidsplein. Uiteindelijk wordt ze hier neergezet op een minder opvallende plek langs de rivier. Een ding is duidelijk: onafhankelijkheid betekent een breuk met Nederland. Maar wat daarna komt, dat weet niemand. In het stadion vindt een grote ceremonie plaats. Op het veld houden plaatselijke sportverenigingen een parade waaraan alle Surinaamse bevolkingsgroepen meedoen. Luid klinkt het fri, fri, fri in het Sranantongo. Iedereen in het stadion is zich ervan bewust dat dit een heel belangrijk moment is in de geschiedenis. Spontaan zingt het hele stadion mee als bij het hijsen van de nieuwe Surinaamse vlag, het Surinaamse volkslied wordt gespeeld. De Surinaamse grond roept jullie wordt er gezongen. En waar je voorouders ook vandaan komen, wij moeten het land opbouwen. Suriname is nu een zelfstandige republiek. En heeft geen Nederlandse koning of koningin meer maar een eigen Surinaamse president. En die woont hier. Op Onafhankelijkheidsdag wordt hij begroet door honderden Surinaamse scholieren gekleed in de kleuren van de nieuwe Surinaamse vlag. Met in het midden de gele ster. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337092 187.029 183 2026-04-22T07:00:00+00:00 yes no Suriname kolonie dekolonisatie https://schooltv.nl/video-item/waarom-verhuisden-veel-surinamers-naar-nederland-migratie-uit-suriname-na-1975 2026-04-22T09:06:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49193.w613.r16-9.42f417e.webp Waarom verhuisden veel Surinamers naar Nederland? | Migratie uit Suriname na 1975 Veel Surinamers zijn wel blij met de onafhankelijkheid, maar ook onzeker. Hoe zal de toekomst er zonder Nederland uitzien? Blijft alles wel goed gaan? Veel Surinamers zijn bang van niet en willen daarom verhuizen naar Nederland. Maar was een toekomst in het verre Nederland niet nog onzekerder? Velen verkopen hun huis en bezittingen om hun reis naar Nederland te kunnen betalen. Anderen trekken gewoon de deur achter zich dicht en vertrekken. Er komen daardoor steeds meer huizen en winkels in Suriname leeg te staan. Wie na de onafhankelijkheid in Suriname is is automatisch een Surinamer en geen Nederlander meer. Maar er geldt een overgangsregeling. Nog vijf jaar lang heeft iedere Surinamer het recht om naar Nederland te gaan en een Nederlandse nationaliteit aan te vragen. Ze moeten dus kiezen: willen ze Nederlander zijn of Surinamer. Maar liefst een derde van de Surinaamse bevolking vertrekt naar Nederland. Moet je voorstellen, een derde van de kinderen in je klas is opeens verdwenen. Op de radio wordt steeds omgeroepen wie er allemaal vertrekken. Groet van Henk, Percy, Johnny en Andre voor hun liefhebbende broer Hans die vanavond naar Nederland vertrekt en aan wie Gods rijkste zegen wordt toegewenst. Het beste hoor, lieve Hans. Hele families vertrekken naar Nederland. Al kan niet iedereen de overtocht betalen en blijven er ook gezinsleden achter. Soms moeten kinderen zelfs in hun eentje reizen om in Nederland bij familie te gaan wonen. Zo raken hele families verscheurd. We hebben in de afgelopen maanden ongeveer 135.000 mensen dit land uit gehaald en ze naar Nederland gebracht. Of ze daar gelukkig zullen worden is een vraag. De overgang van het warme Suriname naar het koude Nederland valt niet mee. Wie niet door familie wordt opgehaald, komt in een opvangcentrum terecht. Hoe sterk is de eenzame fietser die kromgebogen over zijn stuur tegen de wind zichzelf een weg baant? Daar kunnen de Surinaamse nieuwkomers schoenen en winterkleding krijgen. Het betekent veelal een kennismaking met onbekende kledingstukken. En ze mogen er blijven totdat er huisvesting voor ze is gevonden. De Nederlandse regering had gehoopt dat de onafhankelijkheid een einde zou maken aan de voortdurende komst van Surinamers. Maar hun aantal neemt alleen maar toe. Velen vinden in Nederland geen werk en leven soms in ellendige omstandigheden. In volle pensions, in slechte huizen. Het was koud en we hadden niks. Geen bedden of kasten of zo. Ook al hoorde Suriname 300 jaar bij Nederland, toen Surinamers naar Nederland kwamen werden ze gezien als buitenlanders en dat doet nog het meeste pijn. Dat Surinamers die zich altijd onderdeel van Nederland hebben gevoeld in Nederland worden behandeld als vreemdelingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337093 257.664 270 2026-04-22T07:02:00+00:00 yes no Suriname emigratie kolonie https://schooltv.nl/video-item/bevolkingsgroepen-in-suriname-surinamers-met-roots-in-andere-landen 2026-04-22T09:06:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49194.w613.r16-9.3a03640.webp Bevolkingsgroepen in Suriname | Surinamers met roots in andere landen 300 jaar geleden zijn het eerst de Engelsen en daarna de Nederlanders die Suriname veroveren en er een kolonie van maken. Ze bezetten Suriname om er geld aan te verdienen. Suriname was vruchtbaar en rijk aan grondstoffen. Ideaal voor producten waarmee in Europa goud geld werd verdiend. Zoals hout, suiker en koffie. Daarom worden er in Suriname honderden plantages aangelegd. Voor het werk op de plantages waren veel mensen nodig. De kolonisten ontvoerden daarom mensen uit Afrika en maakten hen tot slaaf. Deze mensen leefden op de plantages onder de meest wrede omstandigheden. Maar er zijn tot slaaf gemaakten die in opstand komen en weten te vluchten naar de binnenlanden. Daar stichten ze hun eigen gemeenschappen. In 1863 werd slavernij verboden. Daarom halen de Nederlanders nieuwe arbeiders uit Azië, contractarbeiders. Deze mensen moesten heel hard werken voor weinig geld. De plantages leverden na verloop van tijd te weinig op en verdwijnen. Maar wat blijft zijn de mensen, de inheemsen en alle mensen die ooit uit Afrika, Azië en Europa zijn gekomen. Afro-Surinamers die ook creolen werden genoemd en Marrons, inheemsen, Javanen, Hindoestanen, Chinezen. Suriname heeft zo veel verschillende bevolkingsgroepen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337094 127.744 234 2026-04-22T07:03:00+00:00 yes no Suriname bevolking https://schooltv.nl/video-item/waarom-verkopen-we-spulletjes-op-koningsdag-geld-verdienen-op-de-vrijmarkt 2026-04-22T08:28:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49196.w613.r16-9.05242c7.webp Waarom verkopen we spulletjes op Koningsdag? | Geld verdienen op de vrijmarkt Suikerspinnen te koop. Er zijn tijdens Koningsdag ontzettend veel manieren om geld te verdienen. Ik ben aan het hooghouden en als ik win, krijg ik €1. Als iemand anders wint, krijgt hij €1. Maar de meeste kinderen doen het op deze manier. Wij verkopen daar heel veel spullen en vooral rotzooi. Rotzooi? Ja, boeken, barbies, figettoys en al dat soort dingen. Ja, hoe komt het toch dat we spullen verkopen op Koningsdag? Daarvoor moeten we terug in de tijd. Want het is vooral groot geworden sinds de jaren zeventig. In de hoofdstad Amsterdam werd het door de gemeente georganiseerd om wat meer gezelligheid in de stad te krijgen. Nederland staat ook bekend om het handelen. In meer en meer steden besloten mensen om wat geld te verdienen met tweedehands spulletjes die ze toch niet meer gebruikten. Handig en gezellig! Koningsdag is ook de enige dag waar zoveel mensen tegelijk op straat spulletjes mogen verkopen en geld mogen verdienen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337096 74.901 255 2026-04-22T08:26:00+00:00 yes no Koningsdag traditie verkopen https://schooltv.nl/video-item/nederland-de-wereld-rond 2026-05-12T07:44:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49197.w613.r16-9.b9f2b92.webp Nederland | De wereld rond Nederland ligt in het noordwesten van Europa. De hoofdstad is Amsterdam. Nederland is een klein en vlak land met maar weinig hoogteverschil. Het westen van het land ligt aan de Noordzee en het noorden aan de Waddenzee. Hier liggen ook Waddeneilanden. Dit het grootste natuurgebied van Nederland. Er leven bijzondere dieren, zoals zeehonden en lepelaars. Als het eb is kun je hier over de zeebodem lopen. De buurlanden van Nederland zijn België in het zuiden en in het oosten ligt Duitsland. In totaal wonen er in Nederland meer dan 18 miljoen mensen. In het westen van Nederland monden grote Europese rivieren uit in de zee. Het is dan ook niet gek dat de grootste haven van Europa; Rotterdam, in Nederland te vinden is. Sommige delen van Nederland zijn vroeger water geweest. De provincie Flevoland bijvoorbeeld. Hier is door mensen land van gemaakt, zodat er voedsel kan worden verbouwd en kan worden gewoond. In Zuid-Holland is ook water weggepompt. Er staan nog een heleboel oude molens die zijn gebruikt om het land droog te malen. Nederland ligt voor een groot deel onder de zeespiegel. Dat betekent dat het land lager ligt dan de zee. Als het water stijgt kunnen er overstromingen voorkomen. In 1953 is er een grote watersnoodramp. Hierna zijn de Nederlanders hun land nog beter gaan beschermen. Er zijn dammen, dijken, sluizen en waterkeringen gebouwd. Die houden het water van de zee en de rivieren tegen en zorgen dat de mensen droge voeten houden. Nederland heeft twaalf provincies, met hun eigen geschiedenis, cultuur en tradities. De Elfstedentocht is typisch Fries. En voor carnaval moet je naar Noord-Brabant of Limburg. De meeste Nederlanders zijn niet gelovig. Van de mensen die christelijk zijn, zijn de meesten katholiek. Zij wonen vooral in het zuiden. Door immigratie wonen er in Nederland ook veel mensen met een andere culturele achtergrond, zoals moslims, joden en hindoestanen. Amsterdam is de grootste stad van Nederland. Samen met drie andere grote steden vormt het de Randstad. In dit stedelijke gebied wonen meer dan acht miljoen mensen. Amsterdam is populair bij toeristen. Het staat bekend om de grachtengordel, en dit soort herenhuizen aan het water. Die zijn in de 17e eeuw door rijke handelaren gebouwd om koopwaar in op te slaan. In die tijd is Nederland een wereldmacht. Schepen varen de oceanen over om te handelen en dat maakt van Nederland een rijk land. Nederland heeft een gematigd zeeklimaat, met zachte winters, koele zomers en het hele jaar door neerslag. In het najaar overwinteren hier veel vogels, zoals ganzen uit het koudere noorden. Als je wilde dieren wil spotten moet je naar een natuurgebied zoals de Veluwe. Hier leven onder andere herten, zwijnen en wolven. Díe kun je maar beter met rust laten. Nederland is een democratisch land met een koning, maar die is niet de baas van het land. Dat is het parlement, de mensen van de volksvertegenwoordiging. Zij worden elke vier jaar gekozen tijdens verkiezingen. Aan de andere kant van de oceaan vind je trouwens nog een stukje Caribisch Nederland. De eilanden Aruba, Curaçao, Sint-Maarten, Bonaire, Sint-Eustatius en Saba horen ook bij het koninkrijk der Nederlanden. Dus ga je naar één van die eilanden op vakantie, dan ga je eigenlijk op vakantie in Nederland! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337097 258.346 1925 2026-04-23T06:54:00+00:00 yes no land cultuur Europa topografie https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-de-tweede-wereldoorlog-in-de-klas-honger-en-bevrijding 2026-04-30T08:09:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49224.w613.r16-9.1cf3de5.webp Het verhaal van de Tweede Wereldoorlog in de klas | Honger en bevrijding De laatste fase van de oorlog is aangebroken. De bevolking smacht naar het einde van de bezetting. Al zal het einde niet voor iedereen even goed uitpakken. Dit is het verhaal over ons land in de greep van oorlog en onderdrukking. Over mensen zoals jij en ik die hun vrijheid verliezen. Een verhaal over handelen in onmogelijke situaties. Over wegkijken, betrokkenheid en over het maken van keuzes die zowel het beste als het slechtste in ons naar boven halen. Dit is het verhaal van Nederland in oorlogstijd. Al vanaf het begin van de oorlog vormden verschillende landen een bondgenootschap dat streed tegen nazi-Duitsland: de geallieerden. Vanaf 1943 bereidden zij een grote aanval voor die ergens aan de kust van West-Europa zou beginnen om van daaruit op te rukken naar Berlijn. Om zo’n invasie te voorkomen hadden de Duitsers langs de hele West-Europese kustlijn van Noorwegen tot aan Spanje een zeer sterke verdedigingslinie opgebouwd met bunkers, kanonnen en mijnenvelden: de Atlantikwall. Om Duitsland te kunnen verslaan moesten de geallieerden eerst door die verdedigingslinie heen zien te breken. In het voorjaar van 1944 lag het invasieplan van de geallieerden eindelijk klaar en op 6 juni, even na middernacht, begon het gigantische offensief. Duizenden schepen met geallieerde militairen staken vanuit Groot-Brittannië het kanaal over naar Normandië in Frankrijk. D-Day was begonnen. Op de avond van 4 september 1944 spreekt premier Gerbrandy in ballingschap vanuit Londen via Radio Oranje het volk toe. De geallieerden zouden de grens met Nederland zijn gepasseerd. Ze komen eraan! Een golf van opwinding spoelt over het land. Maar wat niemand weet is dat zijn bericht op niets meer dan geruchten is gebaseerd. De opluchting is enorm. Mensen zijn uitzinnig van vreugde en de volgende dag gaat men de straten op om de bevrijders te onthalen. Dolle Dinsdag. In Zwolle zeiden mensen tegen elkaar: de bevrijders staan in Nijmegen, en in Groningen zeiden mensen tegen elkaar: ze staan in Zwolle. Mensen wilden het zo graag dat ze die troepen eigenlijk naar zichzelf toe dachten. Premier Gerbrandy’s woorden bleken onjuist. De bevrijders waren de grens met Nederland nog helemaal niet gepasseerd. Sterker nog, de geallieerde generaals waren helemaal niet met ons bezig. Ze waren gefocust op één doel: zo snel mogelijk Berlijn bereiken, bij voorkeur eerder dan de Russen die vanuit het oosten van Europa oprukten. Voor de geallieerden was de kortste route naar Berlijn via België. Maar net als langs de kust hadden de Duitsers ook aan dit deel van hun landsgrens een zeer sterke verdedigingslinie gebouwd: de beruchte Westwall. Het plan was om dwars door de linies heen te breken, maar dat bleek al snel te complex. De Westwall moest worden omzeild en daarom werden ze gedwongen via Nederland te gaan, de Waal en de Rijn over, om zo vanuit Arnhem Duitsland binnen te trekken. Het plan was risicovol, maar de geallieerden waren er na hun soepele opmars door België en Frankrijk van overtuigd geraakt dat Duitsland zo goed als verslagen was. Met dit aanvalsplan zou de oorlog wel eens voor de kerst van 1944 beëindigd kunnen zijn. Operatie Market Garden. Dat was de operatienaam voor deze grote operatie die zou plaatsvinden op Nederlands grondgebied, waarbij Market het luchtlandingscomponent is en Garden het grondoffensief. Luchtlandingstroepen worden gedropt, onder andere in de buurt van Nijmegen en Arnhem, om vanaf daaruit door te stoten naar het industriële hart van nazi-Duitsland, het Ruhrgebied. In de vroege ochtend van 17 september 1944 ging de operatie van start. De parachutisten daalden neer bij de strategische bruggen terwijl grondtroepen hun opmars inzetten. Zij vormden een smalle, kwetsbare corridor dwars door het zuiden van Nederland. Op papier was het plan helder, maar de Duitse tegenstand bleek feller dan voorzien. Vanuit alle kanten namen Duitse troepen de geallieerden onder vuur. Uiteindelijk lukte het de grondtroepen om Nijmegen te bereiken en de Waalbrug in te nemen. Maar de brug bij Arnhem bleek er een te ver. De oorlog zou niet voor de kerst van 1944 beëindigd zijn. Operatie Market Garden was mislukt. Maar de geallieerden wisten wel het zuiden veilig te stellen en de Duitsers tot boven de grote rivieren terug te dringen. Nederland viel in twee delen uiteen. De situatie in het bezette gebied wordt nog eens bemoeilijkt doordat er vanwege de spoorwegstaking geen voedsel meer wordt aangevoerd. Vooral in het westen van het land raken de voorraden langzaam uitgeput. Toen trad er ook nog eens een ijskoude winter in: het loodzware slotstuk van de bezetting. In het bezette gebied van Nederland moet men op zoek naar voedsel. Met handkarren, fietsen met houten banden of te voet trekken mensen vanuit stedelijke gebieden naar het platteland in de hoop daar nog wat eten te kunnen bemachtigen. De laatste maanden voor de bevrijding in mei 1945 zijn echt erbarmelijk. Er is hongersnood, een grote brandstofschaarste, de Duitse terreur en de razzia’s. Begin februari 1945 deden de geallieerden een nieuwe poging om de Duitse troepen de genadeslag te geven: het Rijnlandoffensief. Zo’n half miljoen geallieerde militairen trokken Duitsland binnen, massaal dwars door de Westwall. Een deel van de troepen trok richting Noordoost-Nederland om daar het Duitse leger terug te dringen. Het Rijnlandoffensief bleek succesvol. Begin april versloegen de Amerikaanse en Britse troepen de Duitse soldaten in het Ruhrgebied, het hart van de Duitse oorlogsindustrie. De weg naar Berlijn lag open. Vanuit het oosten veroverden ook de Russische troepen steeds meer terrein. Op 30 april 1945 kreeg Adolf Hitler in zijn bunker in Berlijn een bericht van het Duitse leger: Russische soldaten hadden Berlijn bereikt en de stad volledig omsingeld. Hitler zat als een rat in de val en pleegde diezelfde dag met zijn kersverse vrouw Eva Braun zelfmoord. De definitieve val van het Duitse Rijk. Het Russische leger nam Berlijn in en overal in Europa capituleerden de Duitse troepen. Zo ook in Nederland op 5 mei. Het grote bevrijdingsfeest barst los. Twee dagen daarna worden de geallieerden ook in het westen van Nederland onthaald. Het hele land viert uitbundig feest. Mensen stromen massaal de straat op. Het einde van de oorlog is ook het begin van de afrekening. Tussen dat feestgedruis gebeurt iets heel heftig: vrouwen die gezien waren met Duitse soldaten of die verdacht werden van omgang met Duitse soldaten, de zogenaamde moffenmeiden, worden publiekelijk kaalgeschoren. Kaalscheren is een eeuwenoude straf die al in de middeleeuwen werd toegepast op onzedige vrouwen, bijvoorbeeld om hen te deseksualiseren. “Nooit meer oorlog” is de houding van Europa nadat nazi-Duitsland is verslagen. Maar al snel zal blijken dat de oorlog voor Nederland dichterbij is dan gedacht. Tegen alle verwachtingen in wordt ons land opnieuw op de proef gesteld en ervaren we hoe dun de lijn tussen goed en kwaad is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337341 729.301 654 2026-04-29T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog hongerwinter bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/hoe-erg-was-de-hongerwinter-hongertochten-en-brandstofschaarste 2026-04-30T07:10:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49225.w613.r16-9.04f6d4c.webp Hoe erg was de hongerwinter? | Hongertochten en brandstofschaarste In het bezette gebied van Nederland moet men op zoek naar voedsel. Met handkarren, fietsen met houten banden of te voet trekken mensen vanuit stedelijke gebieden naar het platteland in de hoop daar nog wat eten te kunnen bemachtigen. Meer dan de helft van de huishoudens in West-Nederland deed mee aan die honger tochten en dat waren vooral mensen uit de arbeidersklasse en de lagere middenklasse. Daarmee was het echt een onmisbare strategie om die hongersnood ook te kunnen overleven. Dit soort tochten duren soms wel meerdere dagen en zijn zwaar en gevaarlijk. En ze bieden geen garantie op succes. Heeft u misschien wat eten? Op de hongertochten wordt alles van waarde meegenomen om tegen eten te kunnen ruilen. Van linnengoed tot kinderspeelgoed en sieraden. Alstublieft. Er waren mensen die gewoon echt dagenlang rondtrokken van plek naar plek, van boerderij naar boerderij om te kijken of er nog iets te eten was. En dat waren natuurlijk hele uitputtende reizen die mensen moesten maken. Om die zoektocht naar voedsel en brandstof domineerde echt het dagelijks leven van de mensen in de grote steden. Mensen gingen voedsel eten dat ze normaal gesproken nooit zouden eten. Suikerbieten, die kwamen ook in de officiële rantsoenen, tulpenbollen. Die kwamen op het menu te staan. Katten, honden, meeuwen zien we terugkomen. Dat laat wel zien dat de situatie natuurlijk echt vreselijk was. De laatste maanden voor de bevrijding in mei 1945 voor de bezette gebieden. Die zijn echt erbarmelijk. Dus er is hongersnood. Er is een grote brandstofschaarste, er is de Duitse terreur en de razzia's. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337342 175.424 211 2026-04-29T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bevrijding hongerwinter https://schooltv.nl/video-item/het-bombardement-op-nijmegen-geallieerde-bommen-verwoesten-de-stad 2026-04-30T07:10:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49226.w613.r16-9.6e02869.webp Het bombardement op Nijmegen | Geallieerde bommen verwoesten de stad 22 februari 1944 was een dag als alle anderen. Of toch niet? De vijf medewerkers van de Luchtbeschermingsdienst die vanuit deze toren het luchtruim in de gaten hielden, zagen in de verte iets vreemds. De geallieerde vliegtuigen die zojuist waren overgevlogen om in Duitsland bombardementen uit te voeren, keerde plotseling om. Niet veel later breekt de hel los. Precies boven Nijmegen lieten de piloten 144 bommen vallen, elk 250 kilo zwaar. Nijmegen, de oude keizerstad, de trots van Nederland met haar prachtige bouwwerken en cultuurmonumenten. Het spiegelbeeld van vergane eeuwen ging in rook en vlammen op. Scholen worden getroffen. Heel veel winkels, meerdere kerken. Veel mensen zaten opgesloten in die ingestorte huizen en één bom had de hoofd waterleiding geraakt. Er was geen mogelijkheid voor de brandweer om de brand te blussen, terwijl dat die mensen in die huizen opgesloten zaten. Er viel een bom op een katholieke kleuterschool. 24 kinderen en acht zusters kwamen om het leven. Het station werd geraakt. Tachtig doden. Een groot deel van de Nijmeegse binnenstad werd weggevaagd. In totaal verloren zo'n 800 mensen het leven. En niet de Duitsers waren hiervoor verantwoordelijk. Geallieerde piloten, bondgenoten dus. Hoe kon dit gebeuren? Door het slechte weer boven Groot-Brittannië was de start van die dag chaotisch verlopen. Een deel van de bommenwerpers kon niet opstijgen. Een ander deel was elkaar onderweg naar Duitsland kwijtgeraakt. Met zo weinig bommenwerpers in de lucht was de operatie te riskant en dus werd de missie afgeblazen. Wel kregen de piloten de opdracht om onderweg terug doelen te raken die voor de Duitsers belangrijk waren. Zo'n 45 vliegtuigen daarvan, de commandant die zegt oké, we gaan gelegenheidsdoelen bombarderen, bijvoorbeeld een spoorwegemplacement, maar ook de energievoorziening. Alles wat met de logistiek van de Duitsers te maken heeft. En daarbij maakten de geallieerden geen onderscheid tussen Duits of Nederlands grondgebied. Het doel heiligt de middelen. Hier in Nijmegen was dat het station om zo Duitse militaire transporten te saboteren. Het lukte de piloten om het volledige station te bombarderen. Een groot deel van de bommen miste doel en kwam terecht op het oude centrum. We kennen allemaal het Duitse bombardement op Rotterdam, maar er zijn veel meer mensen in Nederland omgekomen door bombardementen door met name Amerikanen en Britten. Op talrijke plekken zijn er bommen gevallen en die hebben honderden, duizenden doden onder de Nederlandse bevolking veroorzaakt. Daar werd later niet over gesproken. De Duitsers grepen het bombardement aan om de geallieerden in een kwaad daglicht te zetten en hingen door het hele land dit soort posters op. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337344 232.981 284 2026-04-29T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bombardement geallieerden https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-vliegtuig-onderhouden-de-apk-van-een-vliegtuig 2026-06-25T12:41:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49203.w613.r16-9.3fcc50a.webp Hoe wordt een vliegtuig onderhouden? | Van hangar tot vlucht Elke dag vertrekken en landden hier op dit vliegveld meer dan duizend vluchten. Misschien heb je het wel eens gezien, maar voordat een vliegtuig opstijgt word je altijd eerst even gecontroleerd. Eens in de paar jaar is het tijd voor een grote onderhoudsbeurt en dat gebeurt hier. Een vliegtuig bestaat uit miljoenen onderdelen en zit vol met allerlei techniek. Dat moet natuurlijk wel goed werken om veilig te kunnen vliegen. Daarom worden vliegtuigen eens in de zoveel tijd grondig gecontroleerd om ze in op een topconditie te houden. En dat gebeurt hier. Ja, ik zou zeggen: Gooi maar open die deuren. Oh wauw, dit is vet! Er staat een vliegtuig. Hier in deze hangaar komen vliegtuigen voor groot en voor klein onderhoud. Kijk, als je met de fiets of met de auto aan de kant van de weg staat en je hebt pech, dan kun je best wel makkelijk geholpen worden maar voor vliegtuigen ligt dat natuurlijk heel anders. Stel je voor je hangt in de lucht en je krijgt pech ja, dat kan niet. En daarom hebben ze hier op Schiphol van dit soort hele grote hangaars waar vliegtuigen van top tot teen, of eigenlijk beter gezegd van neus tot staart worden onderhouden. Ja, kijk, daar is Ferry. He Ferry! Hoi! He, dit is dus de plek waar jullie vliegtuigen controleren? Ja, ja. Nou ja dus je hebt er verschillende soorten checks in. Ja, of onderhoud en kleine checks dat zegt het al, dat gaat er snel uit Een soort APK-aatje Ja ja ja. En wat we hier doen is het groot onderhoud en dan doen we ook een check maar zo'n grotere check natuurlijk. En wat moet je? Wat moet je checken? Wat gebeurt hier? We willen natuurlijk zien dat alles in orde is en veilig is. Dus dan wordt het uit elkaar gehaald en daarmee waarborgen we de vliegveiligheid. Precies dat het gewoon weer veilig is om de lucht in te kunnen, zeg maar. Ja, ja, ja. En hoe lang doen jullie daar over? Dit is een heel groot vliegtuig? Om dat weer helemaal klaar te krijgen. Vijftien dagen. Vijftien dagen? Vijftien dagen en dan is alles weer klaar. Maar dan wil ik wel eens even zien wat jullie allemaal hier uitspoken. Zal ik het je laten zien? Ja, vet! Oke, let’s go. Wow, moet je kijken wat een gigantische machine is toch niet normaal? Kijk, bij een auto zitten de meeste belangrijke onderdelen onder de motorkap maar bij een vliegtuig zit dat grotendeels aan de onderkant. Net als een van deze twee gigantische motoren die onder de vleugel van het vliegtuig hangt. Kijk, en zo'n vliegtuig zit helemaal vol met allerlei sensoren waardoor computers heel gemakkelijk kunnen zien wat ertoe is aan vervanging. Moet je kijken. Dit is toch niet normaal? Alles moet natuurlijk wel gewoon perfect functioneren. Dus geen ratelt je, geen getik, geen losse schroefjes voordat hij weer de lucht in gaat. En niet alleen hier in de motoren, maar ook op de vleugels. Ferry?! Hey! Wat ben je aan het doen? Ik ben de vleugel aan het inspecteren. Op de vleugel wordt gekeken of de flappen nog goed bewegen en ze kijken ook goed naar al deze zwarte luikjes hier want daar gaat namelijk de kerosine, dus de brandstof van het vliegtuig in dus die moeten niet lekken. En dat betekent dus dat in deze hele vleugel allemaal brandstof zit en een vliegtuig dat in onderhoud is dat wordt gedragen en ondersteund door krikken. Dat zijn dus echt enorme krikken want zo'n vliegtuig weegt, nou ja, 165.000 kilo. Nou, dat is hetzelfde als 27 olifanten ongeveer, kun je nagaan, dat is echt een heel gewicht. En ook het landingsgestel moet natuurlijk goed gecontroleerd worden. Wat denk je, kunnen deze wielen nog een rondje mee? Nee, deze moet vervangen worden. Waarom dan? Nou, je ziet hier dat ie versleten is, er zit echt een gaatje in. Oei, dat moeten we niet hebben. Nee, dus deze gaat mee naar de wielenshop die kant op. Ah, zo in het wagentje. En na ongeveer 200 landingen moeten de wielen van een vliegtuig vervangen worden. Want elke keer dat de wielen de grond raken bij een landing dan blijft er heel wat rubber aan die landingsbaan zitten. En daarom zie je ook heel vaak van die zwarte strepen op de landingsbaan. Oh kijk, de wielenshop. Daar moeten we zijn hè? Ja, klopt. Let's go! Nou, dit is de wielenshop. Oh ja, wat een grote banden joh. Ja, hier zie je er al een staan. Dit is een oudje? Dit is een oude. Dus een wiel bestaat uit een velg en uit een band en de band wordt hier als eerste afgehaald. En dit zijn de velgen waar we het over hebben twee helften maken een veld. Kijk, dit is de wasstraat. Eigenlijk is dit dus gewoon een soort van hele grote vaatwasser. Ja dat klopt, en aan de andere kant komt er weer helemaal schoon uit. Nou, dat is toch top! En goed inspecteren, kijken of scheurtjes ofzo in zitten. Oke, ik zie bij deze geen beschadigingen hoor. Deze is echt super netjes toch? Volgens mij ziet het er heel strak uit. En hier wordt er weer een nieuwe band op gezet. Oh wauw! Dus dan wordt het weer gewoon, zeg maar, een geheel. Ja, de twee velgen bij elkaar met een band ertussen maakt weer een wiel en de laatste stap is om hem dan helemaal weer op druk te zetten. Ah, dat gebeurt hierin? Dat gebeurt daarin. Oh ja, want zo'n bandje oppompen is wel effe iets anders dan een autobandje, denk ik? Daar zit flink wat meer druk op. Ja, ja, ja. En dan zijn we bij de laatste stap. De band moet 24 uur rusten en dan zijn we klaar. Oké, dus deze is klaar voor gebruik. Die mag onder het vliegtuig, dus die nemen we nu mee. Nou, dan zeg ik op naar het vliegtuig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20337365 342.4 324 2026-04-23T10:19:53+00:00 yes no vliegtuig Schiphol https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-de-jurk 2026-05-28T09:28:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49209.w613.r16-9.c66def7.webp Sien van Sellingen | De jurk Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725758 511.08 2033-04-24T07:48:00+00:00 781 2026-04-24T07:48:00+00:00 yes no gender meisje jongen https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-het-kalf 2026-05-28T09:32:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49211.w613.r16-9.9e26299.webp Sien van Sellingen | Het kalf Sien speelt dokter en wil iedereen beter maken, maar niemand heeft tijd. Maar dan wordt iedereen ineens echt ziek. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725759 465.68 2033-04-24T08:18:00+00:00 785 2026-04-24T08:18:00+00:00 yes no verzorgen ziek https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-stinkboer 2026-05-28T09:31:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49343.w613.r16-9.afb66bf.webp Sien van Sellingen | Stinkboer Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725760 608.807 2033-04-24T08:34:00+00:00 725 2026-04-24T08:34:00+00:00 yes no vooroordeel boerderij pesten https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-het-kapsel 2026-04-24T08:39:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49213.w613.r16-9.e601f56.webp Sien van Sellingen | Het kapsel Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725761 581.844 2033-04-24T08:36:00+00:00 749 2026-04-24T08:36:00+00:00 yes no knippen kapper https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-witte-wieven 2026-05-28T08:34:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49214.w613.r16-9.07af950.webp Sien van Sellingen | Witte wieven Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725762 517.923 2033-04-24T08:37:00+00:00 637 2026-04-24T08:37:00+00:00 yes no spanning bang angst https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-eieren-en-kuikens 2026-05-28T08:29:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49216.w613.r16-9.842485d.webp Sien van Sellingen | Eieren en kuikens Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725763 599.2 2033-04-24T08:42:00+00:00 983 2026-04-24T08:42:00+00:00 yes no ei kuiken kip broeden https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-alleen-over-straat 2026-04-24T09:00:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49217.w613.r16-9.b449880.webp Sien van Sellingen | Alleen over straat Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725764 505.245 2033-04-24T08:59:00+00:00 860 2026-04-24T08:59:00+00:00 yes no verdwalen zelfstandigheid zelfvertrouwen https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-lezen-en-muffins 2026-05-28T08:12:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49218.w613.r16-9.64a9ead.webp Sien van Sellingen | Lezen en muffins Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725765 470.494 2033-04-24T09:38:00+00:00 940 2026-04-24T09:38:00+00:00 yes no lezen bakken taart https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-donder-en-bliksem 2026-05-28T09:29:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49342.w613.r16-9.9090775.webp Sien van Sellingen | Donder en bliksem Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725766 608.212 2033-04-24T09:41:00+00:00 1171 2026-04-24T09:41:00+00:00 yes no angst bang onweer spin https://schooltv.nl/video-item/sien-van-sellingen-simon-moet-vissen 2026-05-28T09:29:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49220.w613.r16-9.8944ed1.webp Sien van Sellingen | Simon moet vissen Sien van Sellingen woont samen met haar broers, zus en haar ouders op het platteland, in een boerderij met veel dieren. Sien is lief, stoer en eigenwijs en beleeft allerlei avonturen; ze vindt zichzelf groot genoeg om op een tractor te rijden of kuikentjes te verzorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725767 522.479 2033-04-24T09:43:00+00:00 1285 2026-04-24T09:43:00+00:00 yes no gender dansen gezin https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-vrachtwagenfabriek 2026-05-13T07:10:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49305.w613.r16-9.03931e4.webp Het Klokhuis | Vrachtwagenfabriek Dankzij de vrachtwagen kunnen mensen tienduizenden kilo's tegelijk vervoeren. Janouk gaat naar een fabriek in Eindhoven om te zien hoe vrachtwagens worden gemaakt. Wist je dat alleen al de motor zo zwaar is als een auto? In de sketch kan een vrachtwagenchauffeur maar niet wennen aan zijn pensioen, hoe lost hij dat op? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362694 919.408 549 2026-05-12T17:05:00+00:00 yes no verkeer vervoersmiddel fabriek https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-kaatsen-2026 2026-05-13T11:30:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49307.w613.r16-9.30edda4.webp Het Klokhuis | Kaatsen Weet jij wat kaatsen is? Vooral in Friesland is deze eeuwenoude balsport hartstikke populair. Pascal leert de sport van trainer Simon en gaat kijken bij de Freulepartij, de belangrijkste kaatswedstrijd voor jongens onder de 18. Kaatstalent Jort en zijn team uit Donrijp doen mee en strijden tegen 39 andere Friese dorpen en steden. Ard en Fjodor proberen te kaatsen in hun slaapkamer, kan dat eigenlijk wel? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362692 959 353 2026-05-13T11:38:00+00:00 yes no Friesland balsport tennis https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-de-tweede-wereldoorlog-in-de-klas-de-koloniale-oorlog-in-indonesie 2026-05-06T19:03:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49280.w613.r16-9.8ba29ea.webp Het verhaal van de Tweede Wereldoorlog in de klas | De koloniale oorlog in Indonesië De geallieerden hebben nazi-Duitsland verslagen. De oorlog in Europa is eindelijk voorbij. Maar terwijl in Nederland de vrijheid wordt gevierd is een ander deel van ons koninkrijk nog altijd bezet. Dit is het verhaal over ons land in de greep van oorlog en onderdrukking. Over mensen zoals jij en ik die hun vrijheid verliezen. Een verhaal over handelen in onmogelijke situaties over wegkijken, betrokkenheid en over het maken van keuzes die zowel het beste als het slechtste in ons naar boven halen. Dit is het verhaal van Nederland in oorlogstijd. Japan bondgenoot van nazi-Duitsland, bezette nog steeds een groot deel van Zuidoost-Azië, waaronder Nederlands-Indië een kolonie van Nederland. Alle Nederlandse invloeden waren door de Japanners uitgebannen onder de leus Azië voor de Aziaten. Het hele aanzien van Nederland neemt enorm af. Ook voor de lokale bevolking. Die koloniale macht waar ze altijd tegenop hebben gekeken die valt opeens enorm van zijn voetstuk. En die hele Nederlandse aanwezigheid in de koloniale maatschappij die wordt eigenlijk uitgewist. De Japanners waren vooral uit op grondstoffen zoals rubber en olie maar gooiden met de bezetting ook het koloniale systeem omver. De Nederlanders verloren hun machtspositie en werden door de Japanners in kampen gezet. Duizenden Nederlanders en Indo-Europeanen werden geïnterneerd in deze mensonterende Jappenkampen. Voedselgebrek slechte hygiëne en ziektes als cholera malaria en dysenterie eisen hun tol. De Japanse bezetter werd door de Indonesiërs aanvankelijk begroet als bevrijder van eeuwenlange Nederlandse onderdrukking, maar al snel werd duidelijk dat ook voor hen een moeilijke tijd aanbrak. Miljoenen Indonesiërs werden gedwongen tot zware arbeid voor het grote Japanse rijk. En dus wil de Nederlandse regering de kolonie zo snel mogelijk bevrijden. En werft noodgedwongen vrijwilligers om te strijden tegen de Japanners. Het zijn vooral voormalige verzetslieden die zich aanmelden. Zij zien het als een kans om nu de dezelfde rol te spelen als de geallieerden in Europa. De rol van bevrijder. Vol goede moed, bereiden ze zich voor op hun vertrek naar de bezette kolonie overzee. Maar al snel valt er niets meer te vechten althans niet tegen de Japanners. Begin augustus 1945 werd de wereld geconfronteerd met een nieuwe, ongekende vernietigingskracht. Amerika wierp twee atoombommen op de Japanse steden Hiroshima en Nagasaki. 250.000 Japanners kwamen om het leven. Keizer Hirohito staakte de strijd op 15 augustus 1945. De onvoorwaardelijke overgave van Japan. Onder de Indonesische bevolking en zeker onder de jongeren was een beweging ontstaan die streefde naar onafhankelijkheid. Geen Nederlandse overheersing meer na eeuwen van uitbuiting, onderdrukking en racisme. Maar hier in Nederland dacht men nog dat de Indonesische onderdanen na de zware Japanse bezettingsjaren zouden smachten naar de terugkeer van het Nederlandse gezag. Het machtsvacuüm, ontstaan na de Japanse capitulatie bood een uitgelezen kans voor de Indonesische nationalisten. Het was tijd voor de ‘revolusi’. Twee dagen na de overgave van Japan riep de nationalistische leider Soekarno vanaf een geïmproviseerd podium op zijn veranda de onafhankelijkheid uit. Wij, het volk van Indonesië, verklaren hierbij de onafhankelijkheid van Indonesieë. Volgens de Nederlandse regering 12.000 kilometer verderop waren de Indonesiërs nog helemaal niet klaar voor zelfbestuur. Nederland weigerde dan ook de Indonesische onafhankelijkheid te erkennen. Voor haar eigen bestwil. Vanwege de economische belangen de trots op het koloniaal bezit en voor de bescherming van de Nederlanders moest de kolonie koste wat kost behouden worden. En zo werden de vrijwilligers die eerder waren geworven om te vechten tegen de Japanners alsnog door de Nederlandse regering naar Indonesië gestuurd om de chaos en wetteloosheid te bestrijden en recht en orde te herstellen. Volgens de regering vanaf september 1946 vertrokken de dienstplichtigen in groten getale vanuit de havens van Rotterdam en Amsterdam naar Indonesië. Een reis van vier weken naar het meest oostelijke deel van het Koninkrijk der Nederlanden aan de andere kant van de wereld. In juli 1947 begon de strijd. Het omvangrijke Nederlandse leger startte het eerste grootschalige offensief tegen de Republiek Indonesië. De toestand werd onhoudbaar en de noodzakelijkheid werd ingezien politioneel in te grijpen. Een politionele actie, zo werd het genoemd. De term die was bedacht om te maskeren wat er werkelijk in gang was gezet. Een koloniale oorlog. Het Nederlandse leger en de Indonesische onafhankelijkheidsstrijders waren verwikkeld in een felle strijd. Beide partijen pleegden oorlogsmisdaden. Maar het was een ongelijke strijd. Het structurele extreme geweld van de Nederlandse militairen met hun moderne wapens was van een totaal andere orde. Onderhandelingen tussen de Nederlandse regering en de Indonesische leiders liepen op niets uit. Eind 1948 ging de tweede politionele actie van start. De strijd ging verder en werd nog bloediger. Ze waren slecht voorbereid op de guerillatactieken van de Indonesische strijdgroepen, verrassingsaanval en hinderlagen waarna deze strijders snel weer verdwenen in het tropische landschap. Omdat de Nederlanders hier geen antwoord op hadden gingen ze over op een steeds gewelddadiger oorlogsvoering. De onafhankelijkheidsstrijd van de Indonesiërs kreeg internationaal steeds meer steun. Er werd met verbijstering gekeken naar de verbetenheid waarmee Nederland zich vastklampte aan Nederlands-Indië. Het was onder die steeds groter wordende internationale druk dat Nederland uiteindelijk bereid was om de onafhankelijkheid van Indonesië te erkennen. Na een oorlog van vier jaar die meer dan honderdduizend Indonesiërs en zo’n 5000 Nederlandse militairen het leven kostte, vond hier in het Paleis op de Dam op 27 december 1949 de soevereiniteitsoverdracht plaats. Koningin Juliana tekende de overdracht in aanwezigheid van Indonesische hoogwaardigheidsbekleders. En zo kwam er een einde aan een bloedige strijd en 350 jaar Nederlands kolonialisme in Indonesië. Het is tot op de dag van vandaag een van de zwartste bladzijden uit de Nederlandse geschiedenis. In de jaren erna werd er nauwelijks over deze periode gesproken. Niet over de Nederlanders die de oorlog in Indonesië hadden meegemaakt niet door de KNIL-soldaten, niet door de Molukkers die aan Nederlandse zijde hadden meegevochten en na de oorlog naar ons land werden overgebracht. Ook de dienstplichtigen en vrijwilligers die veelal gedesillusioneerd terugkwamen, spraken nauwelijks over hun ervaringen in Indonesië. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20338547 588.8 663 2026-05-06T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Indonesië dekolonisatie Japan nationalisme https://schooltv.nl/video-item/special-herdenken-nos-jeugdjournaal-extra-herdenken 2026-05-05T17:42:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49278.w613.r16-9.9ceb1eb.webp Special: Herdenken | NOS Jeugdjournaal extra: Herdenken Herdenkingsspecial met verhalen over vluchten, verraad en verzet door de ogen van drie families. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_05971676 1643.253 210 2026-05-05T17:50:00+00:00 yes no dodenherdenking herdenken https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-de-tweede-wereldoorlog-in-de-klas-goed-en-fout-in-de-oorlog 2026-08-25T09:43:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49281.w613.r16-9.c3211d4.webp Het verhaal van de Tweede Wereldoorlog in de klas | Goed en fout in de oorlog Met de erkenning van de onafhankelijke Republiek Indonesië kwam er in 1949 dan ook eindelijk echt een einde aan de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Maar er werd nauwelijks over de oorlog gesproken. Niet over die op Indonesisch grondgebied, niet over de oorlog in eigen land en helemaal niet over de gruwelijkheden in de kampen elders in Europa. Dit is het verhaal over ons land in de greep van oorlog en onderdrukking. Over mensen zoals jij en ik die hun vrijheid verliezen. Een verhaal over handelen in onmogelijke situaties over wegkijken, betrokkenheid en over het maken van keuzes die zowel het beste als het slechtste in ons naar boven halen. Dit is het verhaal van Nederland in oorlogstijd. Voor velen was zwijgen de manier om met het oorlogsverleden om te gaan. De blik moest vooruit. Herstel en wederopbouw stonden centraal. Niet de pijnlijke herinnering aan de oorlogsjaren. Het land moest worden opgebouwd. We waren bezig met de inrichting van de nieuwe samenleving. Dus moest je het niet te veel over het verleden hebben. Dan zie je in de jaren zestig eind jaren zestig dat een hernieuwde belangstelling naar de oorlog ontstaat. Maar dan wordt er nog heel sterk over de oorlog gesproken in termen van goed en fout. Je had goede Nederlanders en je had de foute Nederlanders. Met die foute Nederlanders was niet zelden al meteen na de bevrijding afgerekend. De zuivering van ons land en ons volk is begonnen. De moffen zijn vernederd en de verraders zijn gepakt en staan terecht. Zoals landwachters een bewapende groep Nederlanders die de Duitsers hadden ondersteund. Of NSB’ers. En moffenmeiden. Nederlandse meisjes die relaties met Duitsers waren aangegaan. Het kwam dus veel voor dat vermeende foute Nederlanders werden uitgescholden vernederd en mishandeld, nog voordat ze berecht waren door de Bijzondere Rechtspleging, waarvan het archief hier in Den Haag nog bewaard. De afgelopen decennia is de scheidslijn tussen goed en fout minder scherp geworden. Kun je de bevolking wel opdelen in goede en foute Nederlanders? Of is de werkelijkheid van de oorlogsjaren daar te complex voor? Fout. Ja, een aantal mensen is wel duidelijk heel fout, maar ja is het fout als je als meisje bij de Jeugdstorm hebt gezeten? Ja, een beetje verdwaasd verliefd bent op Ja, het is bijna niet voorstelbaar. Dat waren echt meisjes die verliefd waren op Hitler. Zo’n meisje die verder niks gedaan heeft, alleen maar dat zij een affiche van Hitler boven haar bed had hangen en die werd wel opgesloten. Zat bijna twee jaar in een interneringskamp. Soms was bijvoorbeeld collaboratie en verzet in een persoon vertegenwoordigd. Bijvoorbeeld een politieagent die niet durft te weigeren als hij Joden moet ophalen, maar wel probeert te waarschuwen. Of een ambtenaar die meehelpt aan de persoonsregistratie en tegelijkertijd papieren doorspeelt naar het verzet. Of een eigenaar van een bedrijf die samenwerkt met de Duitsers om ook om te voorkomen dat zijn werknemers naar Duitsland worden afgevoerd. En zo zijn er veel meer verschillende voorbeelden waarin de posities niet altijd duidelijk waren. Alles hing af van het perspectief van wat je wel en niet kon zien. Het overgrote deel van de Nederlanders nam een passieve houding aan tijdens de oorlogsjaren. Na de oorlog werden ze tot de goede kant gerekend omdat ze niet actief hadden samengewerkt met de bezetter. Aan de andere kant hadden ze zich ook niet publiekelijk uitgesproken tegen de Duitsers. Als je anti-Duits was geweest, niemand had verraden dan gold je direct na de oorlog als goed, zou je kunnen zeggen. In de loop der tijd is het oordeel, met name over die stille massa eigenlijk veel kritischer geworden. Ik denk dat het idee dat mensen wegkeken eigenlijk geen goede uitdrukking is, omdat mensen denk ik veel meer machteloos toekeken. Maar achteraf kun je natuurlijk vaststellen dat de maatschappij niet heeft voorkomen en wel deels aan heeft meegewerkt dat er honderdduizend medeburgers zijn vermoord. Dus daar is natuurlijk iets helemaal misgegaan. Dat is evident. Alleen met die vaststelling komen we niet zo veel verder. Want de vraag is vervolgens hoe kan dat? Hoe kan het dat mensen gehoorzaam zijn? Toch nam niet iedereen deze passieve houding aan. Zo waren er de honderdduizenden Nederlanders die deelnamen aan massale stakingen. De Februaristaking in 1941 was de enige staking in bezet Europa tegen de Jodenvervolging. En de april-meistakingen van 1943 tegen de dwangarbeid van Nederlandse mannen in Duitsland waren de grootste maar daar werd wel een prijs voor betaald. Dat er zo’n grootschalige staking en demonstraties waren dat is heel bijzonder. Alleen dat is zo hard en wreed neergeslagen dat er ook historici zijn die zeggen van ja, dat is een van de redenen waarom daarna mensen zo bang waren om zich uit te spreken tegen de Jodenvervolging. Heel veel mensen denken, Joden en niet-Joden dat als je je gaat verzetten, dat het allemaal nog veel erger wordt omdat de Duitsers dan vreselijke straffen zullen gaan uitdelen. En als je je eenmaal verdiept in wat mensen toen zagen en wat ze wisten dan kun je veel beter begrijpen dat dat ook een logische inschatting was. Dus als wij dan achteraf zeggen ongelooflijk dat niet iedereen in verzet gaat, is dat ook wel een makkelijk oordeel achteraf. In Duitsland geloofden mensen dat wat er mis was in het parlementaire systeem de schuld was van de Joden. Misschien niet iedereen, maar dat ging wel zo’n heel leven leiden. En dat werd politiek. Dat kun je vergelijken, dat zijn andere groepen, maar dat is hetzelfde patroon. En dit verhaal leert natuurlijk het verhaal van nazi-Duitsland dat je ontzettend voorzichtig moet zijn met het aanwijzen van zulke zondebokgroepen en dat je daar de democratie in principe mee kunt slopen. Als daaraan getornd wordt dan ben je direct op een hellend vlak en dat zie je in een aantal landen in de wereld tegenwoordig gebeuren, dus dat is echt zorgelijk. Dit nooit meer. Het is een uitspraak die we hier tijdens de Nationale Herdenking vaak hebben gehoord. Een krachtige boodschap. Wat zijn die woorden waard in deze tijd van politieke instabiliteit waarin de wereld snel verandert? Ik denk dat het moeilijk is om periodes aan elkaar gelijk te stellen. Dat moeten wel worden gezegd. Je kunt niet zeggen we leven weer in de jaren dertig. Wel kun je soms processen zien. Je kunt zien hoe democratische structuren, hoe makkelijk die kunnen worden ontmanteld, hoe makkelijk die kunnen worden afgebroken. Als mensen zich daar niet over bekommeren, denken dat het hun tijd wel zal duren of denken dat het hun niet treft maar een andere groep en dat het daarom niet uitmaakt? Dat is een heel gevaarlijk proces. Het beeld dat heel erg blijft hangen van de manier waarop Hitler aan de macht kwam is dat zo’n democratisch stelsel eigenlijk met een verbazingwekkende snelheid in kan storten, kan imploderen. En dat geeft natuurlijk ook met de blik op onze eigen wereld wel te denken. Je hebt de indruk dat je in een heel stabiel systeem met rechtsstaat parlementaire democratie leeft en alles functioneert. En is dat eigenlijk zo? En wat gebeurt er als dat echt onder druk komt te staan? En op wat voor manier kun je dat dan verdedigen? Er is een heel duidelijke les die je kan trekken, namelijk dat extreem groepsdenken denken in wij en zij, dat dat buitengewoon gevaarlijk is. Want dat is wat ik in de kern aan de Holocaust ten grondslag ligt. Dus de les zou moeten zijn dat wij heel ver weg moeten blijven van dat soort groepsdenken, van het demoniseren van andere groepen, van het ophemelen van onze eigen groep. Heel lang was dat gesneden koek en ingeburgerd, maar sinds een jaar of twintig staat dat toch wel erg onder druk en is het groepsdenken weer erg terug. Dus als je het nooit meer serieus neemt, moet je volgens mij ook het gevaar van groepsdenken serieus nemen. De Tweede Wereldoorlog heeft diepe sporen nagelaten. Littekens die nog altijd voelbaar zijn die ons herinneren aan moedige daden maar ook aan passiviteit, collaboratie, angst en opportunisme. Het is het verhaal van gewone mensen in ongewone tijden. Maar hoe gewoon zijn die tijden nu? Nu democratieën wereldwijd onder druk staan, autoritaire regimes terrein winnen en het publieke debat verhardt lijkt het terugkijken naar de oorlog, de keuzes die we wel of niet durfden te maken voor onszelf en voor elkaar belangrijker dan ooit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20338668 635.029 738 2026-05-06T19:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog NSB bevrijding dictatuur https://schooltv.nl/video-item/hoe-herken-je-nepnieuws-train-je-hersenen-om-jezelf-te-beschermen-tegen-misleidende-informatie 2026-04-30T12:23:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49227.w613.r16-9.5d4065c.webp Hoe herken je nepnieuws? | Train je hersenen om jezelf te beschermen tegen misleidende informatie Wat als je zelf onderwerp wordt van een nepbericht? Misschien ken je de tv-show Ernst, Bobbie en de rest. Bobbie, oftewel acteur Gert-Jan, schrok zich helemaal kapot toen er een heel heftig bericht over hem verscheen waarin werd geschreven dat hij was overleden aan een hartstilstand. Gert-Jan, hoe was dat voor jou? Ja, het was bizar. Ik was natuurlijk de enige die wist dat ik niet dood was, maar de rest om mij heen, mijn maatje Erik, Ernst van Ernst en Bobbie, die was in shock. Die is letterlijk drie weken lang helemaal van slag geweest, omdat je denkt: mijn allerbeste vriend is dood. Binnen vijftien minuten wist volgens mij de hele wereld het. En heb jij enig idee wie dat gedaan heeft of waarom? Het is een of andere redacteur geweest van een Facebookpagina. Die werkte daar gewoon en die heeft een hele stomme grap uitgehaald. Ik weet echt niet waarom. Hij heeft zich absoluut niet gerealiseerd hoeveel schade hij daarmee heeft aangericht aan al mijn vrienden en bekenden. Wat ontzettend heftig. Maar hoe kunnen we nou nepberichten beter herkennen? Nou, het is best wel moeilijk. Alleen wat je misschien kan proberen, is om bij jezelf een soort spier te trainen. Dat als je filmpjes ziet, je jezelf afvraagt: waar kijk ik nou eigenlijk naar? Wie vertelt mij dit? Waarom vertelt hij mij dit? Heeft hij misschien een belang of probeert hij me iets te verkopen? Als je altijd zo’n denkstap maakt, dan ben je hopelijk een beetje daartegen beschermd. Dus niet alleen kijken naar wat deze persoon vertelt, maar ook waarom hij het vertelt en wat de bron is. Als de website er een beetje raar uitziet of als er vast een filmpje is dat in elkaar is geknutseld, dan moet je dat niet vertrouwen. Maar als het een betrouwbare nieuwssite is, dan kun je vertrouwen wat je ziet. Kortom, als je een bericht voorbij ziet komen: eerst even rustig ademhalen en goed nadenken. Kijken of het gemaakt is door journalisten. Even checken: Jeugdjournaal? Check. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20338702 128.149 367 2026-04-30T12:22:00+00:00 yes no nepnieuws journalist social media internet https://schooltv.nl/video-item/waarom-wordt-de-amerikaanse-rivierkreeft-gevangen-meer-ruimte-voor-planten-en-vissen 2026-04-30T14:44:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49228.w613.r16-9.6d648e4.webp Waarom wordt de Amerikaanse rivierkreeft gevangen? | Meer ruimte voor planten en vissen Twee keer per week gaan beroepsvissers Wilco en Remko het water op om rode Amerikaanse rivierkreeften te vangen. Dat doen ze met tunnelkorven en andere vangnetten. Per dag vangen ze er honderden. Wilco is ecoloog en kent de rode rivierkreeft goed. Hij laat het verschil zien tussen vrouwtjes en mannetjes. De kreeften planten zich razendsnel voort. Vrouwtjes leggen wel zeshonderd eitjes, die allemaal uitkomen. Wat begint met een paar kreeften in een gebied, kan binnen een paar jaar uitgroeien tot duizenden. In dit natuurgebied bij Delft leven inmiddels waarschijnlijk al tientallen miljoenen rivierkreeften. De Amerikaanse rivierkreeft komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Tientallen jaren geleden zijn er enkele in de Nederlandse natuur terechtgekomen, waarschijnlijk doordat ze zijn gedumpt of uit een aquarium zijn ontsnapt. Ze plantten zich voort en veroorzaakten steeds meer problemen in de natuur. Ze maken waterplanten kapot, eten vissen en zorgen ervoor dat andere dieren nauwelijks nog voedsel kunnen vinden. Ook graven ze gaten in oevers en dijken, waardoor oevers kunnen verzakken en het water vervuilt. Soms struikelen zelfs koeien en raken ze te water. Dat wil je natuurlijk niet. Daarom worden de kreeften nu massaal gevangen met korven waarin aas wordt gelegd. Ze kruipen erin en kunnen er niet meer uit. De kreeften worden niet zomaar weggegooid, want je kunt ze eten. Ze worden vaak verkocht aan restaurants en er worden zelfs kroketten van gemaakt. Zielig vinden de vissers het niet, want in de natuur draait alles om eten en gegeten worden. Soms is er bijvangst, zoals vissen of een paling. Die worden weer losgelaten. Dat laat ook zien waarom het vangen van kreeften belangrijk is: kreeften eten visseneitjes op, en door ze weg te vangen ontstaat er weer meer ruimte voor vis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20338754 156.074 305 2026-04-30T14:43:00+00:00 yes no exoot kreeft vis biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/waarom-gaat-het-niet-goed-met-de-libelle-minder-libellen-meer-muggen 2026-04-30T14:45:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49229.w613.r16-9.08a9fe6.webp Waarom gaat het niet goed met de libelle? | Minder libellen, meer muggen Letterlijke tekst Dit is een plek waar je eigenlijk libellen zou verwachten. Het is beschut, lekker zonnig en er staan veel planten. Hier zou bijvoorbeeld een vuurjuffer moeten zitten. Als je zo kijkt, zou je niet zeggen dat het slecht gaat met libellen, want vaak ziet het er nog prima uit. Maar als je gaat tellen, blijkt dat het er veel minder zijn. Roy van Grunsven is insectenexpert en doet al jaren onderzoek naar vlinders en libellen. Hij ziet dat het aantal libellen afneemt. Bij veel soorten die normaal in slootjes voorkomen, zijn er nu ongeveer de helft minder dan een tijdje geleden. Libellen zoeken is daardoor lastiger dan tien of vijftien jaar geleden. Je ziet op sommige plekken nauwelijks nog libellen, terwijl ze er vroeger volop waren. Libellen ken je misschien vooral als vliegende insecten, maar ze brengen het grootste deel van hun leven onder water door. Als larve leven ze tussen waterplanten en jagen ze op andere waterdiertjes. Zo groeien ze langzaam uit tot insecten met grote vleugels en felle kleuren. Wetenschappers onderzochten 69 Nederlandse libellensoorten en ontdekten dat het met 23 daarvan niet goed gaat. Deze soorten staan nu op een speciale lijst. Het gaat bijvoorbeeld slecht met de vuurjuffer, het lantaarntje en de variabele waterjuffer, soorten die op veel plekken in Nederland voorkomen. Daar zou het eigenlijk goed mee moeten gaan. Als zelfs deze algemene soorten afnemen, is er iets ernstigs aan de hand. Volgens wetenschappers komt dit onder andere door bestrijdingsmiddelen die worden gebruikt in de landbouw. Libellen kunnen hier slecht tegen en deze stoffen komen soms in slootjes en plassen terecht. Daardoor kun je een sloot zien die er mooi uitziet, maar waar geen libellen leven. Dat het slecht gaat met libellen is ook vervelend voor mensen, want libellen eten veel muggen. Met minder libellen heb je waarschijnlijk meer last van muggen. Ondanks zoeken worden er maar weinig libellen gevonden, vooral muggen, wat laat zien hoe schaars libellen zijn geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20338755 159.381 168 2026-04-30T14:44:00+00:00 yes no libel insect biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/ik-maak-muziek-kindertijd-olivier-6-jaar-maakt-een-instrument 2026-05-01T08:32:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49230.w613.r16-9.c3d0fe4.webp Ik maak muziek - Kindertijd | Olivier (6 jaar) maakt een instrument In de serie Ik maak muziek laten kleuters zien hoe ze plezier beleven aan het maken van muziek. Dit keer: ik speel op een zelfgemaakt instrument. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1732588 488.809 2033-05-01T06:55:00+00:00 83 2026-05-01T06:55:00+00:00 yes no muziekinstrument muziek https://schooltv.nl/video-item/kindertijd-romain-6-jaar-is-dj 2026-05-01T08:32:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49231.w613.r16-9.e647729.webp Ik maak muziek - Kindertijd | Romain (6 jaar) is DJ In de serie Ik maak muziek laten kleuters zien hoe ze plezier beleven aan het maken van muziek. Dit keer: ik ben dj. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1732587 409.48 2033-05-01T07:01:00+00:00 137 2026-05-01T07:01:00+00:00 yes no dj muziek https://schooltv.nl/video-item/kindertijd-ik-maak-muziek-cello 2026-05-01T08:31:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49232.w613.r16-9.11a5df5.webp Ik maak muziek - Kindertijd | Josephine (6 jaar) speelt cello In de serie Ik maak muziek laten kleuters zie hoe ze plezier beleven aan het maken van muziek. Vandaag: ik speel cello. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1732586 533.4 2033-05-01T07:03:00+00:00 203 2026-05-01T07:03:00+00:00 yes no strijkinstrument muziek https://schooltv.nl/video-item/ik-maak-muziek-kindertijd-ik-maak-muziek-drums 2026-05-01T08:31:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49233.w613.r16-9.641899e.webp Ik maak muziek - Kindertijd | Daniël (6 jaar) drumt In de serie Ik maak muziek laten kleuters zie hoe ze plezier beleven aan het maken van muziek. Vandaag: ik speel drums. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1732585 456.96 2033-05-01T07:13:00+00:00 149 2026-05-01T07:02:00+00:00 yes no drum muziekinstrument muziek https://schooltv.nl/video-item/turkije-nieuw-in-het-land-kindertijd 2026-05-01T07:40:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49235.w613.r16-9.3de4f99.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Turkije In de serie 'Nieuw in het land' vertellen kinderen waar ze vandaan komen en welk liedje ze uit hun land van herkomst kennen. Dit keer: Furkan uit Turkije. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737299 456.92 2033-05-01T07:35:00+00:00 198 2026-05-01T07:35:00+00:00 yes no Turkije immigreren https://schooltv.nl/video-item/syrie-nieuw-in-het-land-kindertijd 2026-05-01T08:34:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49236.w613.r16-9.91de1ab.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Syrië Remas, Aileen, Alma, Mohamad en Adnan komen uit Syrië. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737298 486.74 2033-05-01T07:38:00+00:00 251 2026-05-01T07:38:00+00:00 yes no Syrië immigreren https://schooltv.nl/video-item/nieuw-in-het-land-kindertijd-eritrea 2026-05-01T08:30:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49237.w613.r16-9.0f14f11.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Eritrea In de serie 'Nieuw in het land' vertellen kinderen waar ze vandaan komen en welk liedje ze uit hun land van herkomst kennen. Dit keer: Selome uit Eritrea. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737297 451.365 2033-05-01T07:42:00+00:00 180 2026-05-01T08:03:00+00:00 yes no Afrika immigreren https://schooltv.nl/video-item/nieuw-in-het-land-kindertijd-afghanistan 2026-05-01T08:30:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49238.w613.r16-9.ae9d5f4.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Afghanistan In de serie 'Nieuw in het land' vertellen kinderen waar ze vandaan komen en welk liedje ze uit hun land van herkomst kennen. Dit keer Omar uit Afghanistan. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737296 431.8 2033-05-01T08:25:00+00:00 139 2026-05-01T08:25:00+00:00 yes no Afghanistan immigreren https://schooltv.nl/video-item/nieuw-in-het-land-kindertijd-oekraine 2026-05-01T08:36:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49239.w613.r16-9.5bee514.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Oekraïne In de serie 'Nieuw in het land' vertellen kinderen waar ze vandaan komen en welk liedje ze uit hun land van herkomst kennen. Dit keer: Natalia, Sofia en Katya uit Oekraïne. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737295 420.295 2033-05-01T08:34:00+00:00 185 2026-05-01T08:34:00+00:00 yes no Oekraïne immigreren https://schooltv.nl/video-item/nieuw-in-het-land-kindertijd-oezbekistan 2026-05-01T08:38:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49240.w613.r16-9.df142f6.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Oezbekistan In de serie 'Nieuw in het land' vertellen kinderen waar ze vandaan komen en welk liedje ze uit hun land van herkomst kennen. Dit keer: Amirkhon uit Oezbekistan. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737294 453.36 2033-05-01T08:36:00+00:00 65 2026-05-01T08:36:00+00:00 yes no Azië immigreren https://schooltv.nl/video-item/nieuw-in-het-land-kindertijd-polen 2026-05-01T08:40:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49242.w613.r16-9.2466948.webp Nieuw in het land - Kindertijd | Polen In de serie 'Nieuw in het land' vertellen kinderen waar ze vandaan komen en welk liedje ze uit hun land van herkomst kennen. Dit keer: Annabel uit Polen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737293 502.8 2033-05-01T08:38:00+00:00 202 2026-05-01T08:38:00+00:00 yes no Polen immigreren https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-champignon 2026-05-01T09:45:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49245.w613.r16-9.0e06d46.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Champignon In de serie 'Waar komt mijn eten vandaan?' gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het over de champignon. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737306 442.4 2033-05-01T09:11:00+00:00 237 2026-05-01T09:11:00+00:00 yes no champignon groente voedsel https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-paprika 2026-05-01T09:52:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49246.w613.r16-9.a3ca332.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Paprika In de serie 'Waar komt mijn eten vandaan?' gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het over de paprika. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737305 447.091 2033-05-01T09:16:00+00:00 258 2026-05-01T09:16:00+00:00 yes no paprika groente voedsel https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-aardbei 2026-05-01T09:52:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49247.w613.r16-9.8bff5a9.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Aardbei In de serie 'Waar komt mijn eten vandaan?' gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het over de aardbei. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737304 458.082 2033-05-01T09:24:00+00:00 373 2026-05-01T09:24:00+00:00 yes no aardbei fruit voedsel https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-radijs 2026-05-01T09:31:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49248.w613.r16-9.15143e6.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Radijs In de serie Waar komt mijn eten vandaan? gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het over de radijs. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737303 463.72 2033-05-01T09:29:00+00:00 132 2026-05-01T09:29:00+00:00 yes no groente voedsel https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-tomaat 2026-05-01T09:55:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49249.w613.r16-9.e8f2ea4.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Tomaat In de serie Waar komt mijn eten vandaan? gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het over de tomaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737302 493.612 2033-05-01T09:42:00+00:00 421 2026-05-01T09:42:00+00:00 yes no tomaat groente voedsel https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-asperge 2026-05-01T09:54:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49251.w613.r16-9.b2ecce5.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Asperge In de serie 'Waar komt mijn eten vandaan?' gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het over asperges. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737301 478.978 2033-05-01T09:52:00+00:00 132 2026-05-01T09:52:00+00:00 yes no asperge groente voedsel https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-mijn-eten-vandaan-kindertijd-broccoli 2026-05-01T09:58:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49252.w613.r16-9.337a013.webp Waar komt mijn eten vandaan? - Kindertijd | Broccoli In de serie Waar komt mijn eten vandaan? gaan kinderen op bezoek bij een boerenbedrijf waar ze alles mogen bekijken en proeven. Dit keer gaat het om broccoli. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737300 474.536 2033-05-01T09:56:00+00:00 229 2026-05-01T09:56:00+00:00 yes no groente broeikas voedsel https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-pasta-koken-jarell 2026-05-01T10:21:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49254.w613.r16-9.93d605e.webp Ik kan al.... - Kindertijd | Ik kan al pasta koken - Jarell Jarell houdt van koken. Hij maakt een heerlijke pasta voor zijn moeder, oma en nichtje Faithlynn. Als de pasta aan het koken is, geven hij en zijn nichtje een dansvoorstelling. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734023 438.24 2033-05-01T10:18:00+00:00 300 2026-05-01T10:18:00+00:00 yes no koken zelfstandigheid zelfvertrouwen https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-mijn-hond-trainen-else 2026-05-01T10:23:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49255.w613.r16-9.334c209.webp Ik kan al... - Kindertijd | Ik kan al mijn hond trainen - Else Else heeft sinds een paar maanden een puppy: Jilles. Hij luistert goed naar haar en zij traint hem zodat hij over een tijdje los naast haar rolstoel kan lopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734022 454.84 2033-05-01T10:22:00+00:00 296 2026-05-01T10:22:00+00:00 yes no hond trainen rolstoel zelfvertrouwen zelfstandigheid https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-naar-school-fietsen-hugo 2026-05-01T10:25:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49256.w613.r16-9.9330f9f.webp Ik kan al...- Kindertijd | Ik kan al naar school fietsen - Hugo Hugo woont in een grote, drukke stad. Toch fietst hij iedere dag samen met zijn vader naar school. 3,5 kilometer heen en 's middags weer terug. Vlakbij huis racen ze altijd tegen elkaar. Wie arriveert als eerste? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734017 480.337 2033-05-01T10:24:00+00:00 487 2026-05-01T10:24:00+00:00 yes no zelfstandigheid zelfvertrouwen verdwalen fiets https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-de-rugslag-morris 2026-05-01T10:27:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49257.w613.r16-9.ea6e1db.webp Ik kan al... - Kindertijd | Ik kan al de rugslag - Morris Morris zit op zwemles. Hij gaat deze zomer op vakantie naar een hotel met zwembad. Hij heeft zijn A-diploma nog niet, maar hij kan al wel de rugslag. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734018 450.88 2033-05-01T10:26:00+00:00 1464 2026-05-01T10:26:00+00:00 yes no zelfstandigheid zelfvertrouwen zwemles https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-moestuinieren-manu 2026-05-01T10:31:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49258.w613.r16-9.1c63d6a.webp Ik kan al... - Kindertijd | Ik kan al moestuinieren - Manu Manu werkt graag in de moestuin. Daar verbouwt hij groenten. Hij oogst radijsjes en plant broccoli in. Ook hebben alle planten water nodig. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734021 516.658 2033-05-01T10:30:00+00:00 413 2026-05-01T10:30:00+00:00 yes no moestuin zelfstandigheid zelfvertrouwen https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-mijn-cavias-verzorgen-amy 2026-05-01T10:33:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49259.w613.r16-9.5f4a8c2.webp Ik kan al... - Kindertijd | Ik kan al mijn cavia's verzorgen - Amy Amy heeft cavia's en die hebben verzorging nodig. Ze verschoont het hok, kamt haar lievelingscavia Knabbel en houdt een fotosessie. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734020 500.494 2033-05-01T10:31:00+00:00 256 2026-05-01T10:31:00+00:00 yes no cavia verzorgen zelfstandigheid zelfvertrouwen https://schooltv.nl/video-item/ik-kan-al-kindertijd-ik-kan-al-cupcakes-bakken-siliya 2026-05-01T10:35:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49260.w613.r16-9.ef420fa.webp Ik kan al... - Kindertijd | Ik kan al cupcakes bakken - Siliya Siliya is gek op bakken. Ze kan al helemaal zelf cupcakes bakken. Die gaat ze lekker eten met haar vrienden Faysal en Daliya. Ze picknicken in de zon. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734019 463.48 2033-05-01T10:34:00+00:00 219 2026-05-01T10:34:00+00:00 yes no zelfstandigheid zelfvertrouwen bakken taart https://schooltv.nl/video-item/hier-woon-ik-kindertijd-boerderij-lola 2026-05-01T10:56:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49262.w613.r16-9.ad51dcf.png Hier woon ik - Kindertijd | Boerderij (Lola) Wonen tussen de dieren! Lola heeft honden, katten, varkens, kippen en geiten om mee te knuffelen! Ze woont met haar ouders en grote broer op een boerderij. Lola laat haar huis en de beesten zien. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734024 464.44 2033-05-01T10:52:00+00:00 872 2026-05-01T10:52:00+00:00 yes no boerderij wonen huis https://schooltv.nl/video-item/kindertijd-hier-woon-ik-afrikaans-huis-laila 2026-05-01T12:03:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49263.w613.r16-9.3e01c09.webp Hier woon ik - Kindertijd | Afrikaans huis (Laila) Laila's moeder komt uit Nederland en haar vader uit Kenia. Het hele huis staat vol met foto's. Laila laat ook haar fotoboek zien met allemaal foto's van papa en haar in Kenia. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734025 444.72 2033-05-01T11:59:00+00:00 334 2026-05-01T11:59:00+00:00 yes no wonen huis Afrika https://schooltv.nl/video-item/hier-woon-ik-kindertijd-hier-woon-ik-woonboot-pia 2026-05-01T12:03:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49264.w613.r16-9.8dc9997.webp Hier woon ik - Kindertijd | Woonboot (Pia) Pia woont op het water. Ze woont samen met haar moeder en zusje op een woonboot in Amsterdam. Je kunt vanuit je huis in het water springen en het huis heeft heel veel trappen! https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734027 532.16 2033-05-01T12:01:00+00:00 513 2026-05-01T12:01:00+00:00 yes no wonen boot huis https://schooltv.nl/video-item/hier-woon-ik-kindertijd-met-paarden-emy-en-noortje 2026-05-01T12:05:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49265.w613.r16-9.3aff8a4.webp Hier woon ik - Kindertijd | Met paarden (Emy en Noortje) Emy en Noortje zijn zusjes en gek op hun pony's. Noortje heeft heel veel poppen en Emy houd van paarden en Hobby horsing. Thuis hebben ze drie pony's en een bak om in te rijden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734028 488.967 2033-05-01T12:04:00+00:00 203 2026-05-01T12:04:00+00:00 yes no wonen paard huis https://schooltv.nl/video-item/hier-woon-ik-kindertijd-tiny-house-lune 2026-05-01T12:09:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49266.w613.r16-9.dd2c374.webp Hier woon ik - Kindertijd | Tiny house (Lune) Wonen in een heel klein huis! Luna woont met haar moeder, vader en zus in een Tiny house. Ze deelt de kamer met haar grote zus en de wasmachine staat buiten, niet binnen! https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734026 439.609 2033-05-01T12:07:00+00:00 443 2026-05-01T12:07:00+00:00 yes no wonen huis duurzaamheid klein https://schooltv.nl/video-item/kindertijd-hier-woon-ik-natuurvijver-rae 2026-05-01T12:14:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49267.w613.r16-9.6920938.webp Hier woon ik - Kindertijd | Natuurvijver (Rae) Samenwonen met opa en oma, dat is leuk! Naast het huis van Rae staat het huis van opa en oma. Dat is heel gezellig, want dan kun je altijd op visite gaan, wanneer je maar wilt. Ook heeft Rae een mooi zwembad in de tuin om lekker in te spelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734029 464.12 2033-05-01T12:10:00+00:00 268 2026-05-01T12:10:00+00:00 yes no wonen huis tuin https://schooltv.nl/video-item/hier-woon-ik-kindertijd-dijkhuis-suze 2026-05-01T12:13:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49268.w613.r16-9.370e61b.webp Hier woon ik - Kindertijd | Dijkhuis (Suze) Suze woont heel dichtbij het water met een lekker strandje. Samen met haar ouders en haar broer woont ze in dijkhuis. Vanuit haar slaapkamerraam kan je haar school zien! Papa en mama slapen helemaal beneden in de kelder. Het is heel fijn wonen, want je kan er zwemmen, lekker buitenspelen, trampolinespringen en hele mooie tochtjes op je fiets maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734030 514.885 2033-05-01T12:11:00+00:00 441 2026-05-01T12:11:00+00:00 yes no wonen huis rivier https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-capoeiera 2026-05-04T11:14:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49272.w613.r16-9.3c5003e.webp Mijn hobby - Kindertijd | Capoeiera In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731846 505.61 2033-05-04T11:11:00+00:00 149 2026-05-04T11:11:00+00:00 yes no hobby sport https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-voetbal 2026-05-04T11:17:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49273.w613.r16-9.e1ce712.webp Mijn hobby - Kindertijd | Voetbal In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731719 480.44 2033-05-04T11:15:00+00:00 1074 2026-05-04T11:15:00+00:00 yes no voetbal hobby balsport sport https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-schaatsen 2026-05-04T11:26:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49274.w613.r16-9.089e80c.webp Mijn hobby - Kindertijd | Schaatsen In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731526 474.92 2033-05-04T11:24:00+00:00 150 2026-05-04T11:24:00+00:00 yes no schaatsen hobby sport https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-vissen 2026-05-04T11:29:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49275.w613.r16-9.8c779ba.webp Mijn hobby - Kindertijd | Vissen In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731529 496.64 2033-05-04T11:28:00+00:00 410 2026-05-04T11:28:00+00:00 yes no vis hobby https://schooltv.nl/item/ontdek-europa-interactieve-schoolplaat-over-het-continent-europa 2026-05-07T12:13:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49283.w613.be910c8.1b6f7bd.png Ontdek Europa | Interactieve schoolplaat over het continent Europa Kom meer te weten over het continent Europa met deze interactieve kaart. Bekijk de video's over de verschillende landen of neem een kijkje in de hoofdsteden. Met de blinde kaart oefen je klassikaal je topografische kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 580 2026-05-07T12:30:00+00:00 yes no Europa topografie https://schooltv.nl/item/topo-totaal 2026-05-28T12:40:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49284.w613.73eaefc.370de0e.png Topo Totaal | Oefenen met topografie voor elke groep Hier vind je alle interactieve kaarten voor topografie bij elkaar. Van de provincies van Nederland, naar de landen en hoofdsteden van Europa, tot de landen en hoofdsteden van de hele wereld: alles komt aan bod. Klik op de afbeelding van een kaart om de kaart te bekijken en de provincies en landen te leren. Klaar om te oefenen? Test dan je kennis met de spelletjes door op de oefenen-buttons te klikken. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 880 2026-05-07T12:40:00+00:00 yes no topografie https://schooltv.nl/video-item/citroeninkt-van-maral-noshad-sharifi-boek-in-beeld 2026-05-11T13:07:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49286.w613.r16-9.6406142.webp Citroeninkt van Maral Noshad Sharifi | Boek in beeld Handig als je gaat kiezen voor je lijst: Boek in beeld. Neem bijvoorbeeld dit boek, Citroeninkt van Maral Noshad Sharifi. Citroeninkt is inkt waarmee je dingen onzichtbaar kunt opschrijven als je wilt dat niemand ze leest. Maar het is ook poeder dat je kunt kopen op de markt in Teheran. Zo zuur dat je tanden ervan uitvallen. In Citroeninkt volgen we twee verhalen tegelijk. Het ene gaat over Sepideh, die met haar dochter vlucht uit Iran vanwege het regime. Het andere gaat over die dochter die opgroeit in Moerkapelle, tussen mensen die hun achtergrond niet altijd begrijpen. Ze zijn zelf niet gelovig, maar Talar komt wel terecht op een christelijke school. Haar vader vindt werkt bij een boer. Diens dochter Johanna zit bij Talar in de klas. Talar en haar vader gaan bij het gezin aan tafel. De boer, de boerin, Johanna en haar twee broers. De moeder van Johanna zet een grote pan met in elkaar gezakte aardappelen op tafel, waar groene slierten doorheen zijn geprakt. ‘Wie wil er bidden?’ vraagt de boer. Ik reageer meteen. ‘Ik! Onze Vader die in de hemel zijt...’ Terwijl ik me concentreer op het goed uitspreken van de woorden, belanden de broers onder de tafel in een stevig voetgevecht. Ze raken mijn schenen. ‘Geef ons heden ons dagelijks brood en vergeef ons...’ Na het gebed staat boer Piet met een rood hoofd op, duwt zijn stoel naar achteren en draait zich om naar zijn zoons. Voordat ze een woord kunnen zeggen, slaat hij met zijn lange vingers, pats, op de wang van Kees. En daarna nog een keer, pats, op die van zijn jongste zoon. ‘Sorry, Arash’, zegt de boer. ‘Ik kan niet toezien hoe mijn zoons de heer beledigen.’ Sepideh is angstig en reageert soms te heftig op dingen die gebeuren. Het huwelijk met Arash houdt geen stand en Talar botst met haar vriendje. Citroeninkt is het verhaal van alle kinderen die ooit aan de buitengrenzen van Europa stonden. Om begrip te vragen, want zij weten hoe het is aan de andere kant. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20340171 127.744 120 2026-05-07T14:02:35+00:00 yes no literatuur boek https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-vliegen 2026-05-08T11:16:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49287.w613.r16-9.0c047cc.webp Mijn hobby - Kindertijd | Vliegen In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731530 487.122 2033-05-08T11:14:00+00:00 339 2026-05-08T11:14:00+00:00 yes no vliegen vliegtuig https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-painten 2026-05-08T11:20:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49288.w613.r16-9.7a07a0d.webp Mijn hobby - Kindertijd | Painten In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731723 479.32 2033-05-08T11:18:00+00:00 139 2026-05-08T11:18:00+00:00 yes no verf schilderij https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-dierenambulance 2026-05-08T11:26:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49289.w613.r16-9.3a01ef0.webp Mijn hobby - Kindertijd | Dierenambulance In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731718 517.719 2033-05-08T11:24:00+00:00 241 2026-05-08T11:24:00+00:00 yes no dierenambulance dierenarts https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-dierendokter 2026-05-08T11:30:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49290.w613.r16-9.3da3bd2.webp Mijn hobby - Kindertijd | Dierendokter In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730562 478.088 2033-05-08T11:28:00+00:00 329 2026-05-08T11:28:00+00:00 yes no dierenarts huisdier https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-crossfit 2026-05-08T11:32:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49291.w613.r16-9.a8e5ced.webp Mijn hobby - Kindertijd | Crossfit In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730557 505.041 2033-05-08T11:31:00+00:00 85 2026-05-08T11:31:00+00:00 yes no sport https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-buikdansen 2026-05-08T11:35:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49292.w613.r16-9.2865170.webp Mijn hobby - Kindertijd | Buikdansen In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730559 492.251 2033-05-08T11:33:00+00:00 87 2026-05-08T11:33:00+00:00 yes no dansen https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-tennis 2026-05-08T11:38:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49293.w613.r16-9.bde937d.webp Mijn hobby - Kindertijd | Tennis In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730558 502.851 2033-05-08T11:36:00+00:00 132 2026-05-08T11:36:00+00:00 yes no tennis https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-muziek-maken 2026-05-08T11:42:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49294.w613.r16-9.fcdf830.webp Mijn hobby - Kindertijd | Muziek maken In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731531 494.537 2033-05-08T11:40:00+00:00 202 2026-05-08T11:40:00+00:00 yes no muziek https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-sporen-zoeken 2026-05-08T11:44:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49295.w613.r16-9.5c2af76.webp Mijn hobby - Kindertijd | Sporen zoeken In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731532 487.244 2033-05-08T11:43:00+00:00 270 2026-05-08T11:43:00+00:00 yes no natuur dier bos https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-volksdansen 2026-05-08T11:47:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49296.w613.r16-9.390e292.webp Mijn hobby - Kindertijd | Volksdansen In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730560 510.042 2033-05-08T11:45:00+00:00 222 2026-05-08T11:45:00+00:00 yes no dansen volksmuziek https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-hondentraining 2026-05-08T11:54:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49297.w613.r16-9.95c6a5b.webp Mijn hobby - Kindertijd | Hondentraining In Mijn Hobby laten kinderen zien welke hobby ze samen met een ouder beleven. Bijvoorbeeld samen kanovaren, drummen, op zoek naar natuurschatten, of samen naar de markt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731721 498.96 2033-05-08T11:52:00+00:00 413 2026-05-08T11:52:00+00:00 yes no hond https://schooltv.nl/video-item/boek-in-beeld-francien-laat-je-tieten-nog-eens-zien-van-francien-regelink 2026-05-11T16:03:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49300.w613.r16-9.78ce343.webp Francien laat je tieten nog eens zien van Francien Regelink | Boek in beeld Francien laat je tieten nog eens zien van Francien Regelink. Francien is een online marketeer en schrijfster die bekend werd dankzij haar sportblog Girls Love to Run. Dit boek is haar persoonlijke geschiedenis. We volgen haar vanaf groep één en later op het vmbo. Ze is helemaal gek van sport. Ze weet goed waar ze in uitblinkt en de vakken die minder goed gaan. Ze komt in de puberteit, wordt verliefd. Ze beschrijft haar eerste ervaringen met jongens. Niks bijzonders zou je zeggen, maar Franciens leven verandert vanaf het moment dat er een foto van haar uitlekt via het internet. Een foto van haar borsten. Een foto die ze zeker niet voor iedereen bedoeld had, maar voor Kai, een jongen die ze leuk vond. Het gebeurt op de eerste schooldag van haar examenjaar. ‘Het donker van de fietsenkelder maakt dat ik even moet wennen aan het daglicht. Wat er werd gezegd, heb ik gehoord, maar ik wil het niet verstaan. Ik duw mijn blauwe fiets voor me uit, terwijl ik zoek naar de stem die bij die woorden hoort. Mijn ogen schieten instinctief naar links. Ik weet van wie ze afkomstig zijn, maar weiger te geloven dat het echt zo is. De rood-wit-blauwe rugzak met palmbomen bevestigt mijn vermoeden. Het is de lange blonde jongen naast Kai. Achter hem staan z'n vijf slungelige skatervrienden. Ze wijzen naar me, lachen me keihard uit. ‘Francien, laat je tieten nog eens zien’, klinkt het nog een keer. Het wordt nu gescandeerd. Ik voel me verraden en besef dat mijn vriendschap met Kai niks voorstelt. In m'n hoofd gaat het licht uit.’ Het boek laat zien wat het met je kan doen als je zo exposed wordt. Hoe de schaamte zo groot wordt, dat je het niet eens aan je ouders of je beste vriendin durft te zeggen. Hoe shame sexting je verkering om zeep kan helpen. Maar Francien legt ook uit hoe je de schaamte kunt overwinnen. Ze is het levende bewijs dat het internet een middel kan zijn om je te uiten op de manier die jij zelf kiest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20340882 129.514 253 2026-05-11T12:43:22+00:00 yes no literatuur boek https://schooltv.nl/item/wat-weet-jij-over-nederland-quiz-over-het-lage-land-vol-polders-en-charmante-stadjes 2026-05-12T07:42:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49282.w613.r16-9.9723582.png Wat weet jij van Nederland? | Quiz over het lage land vol polders en charmante stadjes Nederland staat bekend om zijn groene landschappen, water en karakteristieke steden zoals Amsterdam en Utrecht. Het land heeft een rijke geschiedenis en een opvallend vlak landschap. Weet jij alles over Nederland? Test hier je kennis! Klik op de afbeelding om de quiz te starten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 480 yes no Nederland land Europa https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-de-basisschool-ontstaan-kloosterscholen-in-de-middeleeuwen 2026-05-12T10:16:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49302.w613.r16-9.96a2402.webp Hoe is de basisschool ontstaan? | Kloosterscholen in de Middeleeuwen Tegenwoordig bestaat de basisschool uit groep 1 tot en met groep 8. Dat is al zo sinds 1985. Meer dan veertig jaar dus. In dat jaar werd het woord basisschool bedacht. Het was een combinatie van de kleuterschool, groep 1 en 2 en de lagere school, groep drie tot en met groep acht. Die werden dus samengevoegd en dat werd de basisschool zoals we die nu kennen. Maar al veel langer krijgen kinderen les. De eerste scholen in Nederland zijn waarschijnlijk opgericht in de Middeleeuwen en ze heette toen kloosterscholen. Ze waren bedoeld om over het christelijke geloof te leren. Er zaten alleen jongens op die leerden daar lezen, schrijven, zingen en bidden. Scholen hoorden dus altijd bij een kerk of klooster. Maar in de veertiende eeuw veranderde dat. Toen kwamen er ook gewone scholen en er mochten ook meisjes naar toe. Alle leeftijden zaten toen nog door elkaar en kinderen kregen geen les in een klaslokaal, maar bijvoorbeeld in een stal of in de schuur van de leraar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20341105 61.269 498 2026-05-12T10:15:00+00:00 yes no school klooster https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-vliegtuigeten-gemaakt-van-schipholkeuken-tot-op-de-trolley 2026-05-26T13:18:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49303.w613.r16-9.3e5ee57.webp Hoe wordt vliegtuigeten gemaakt? | Van Schipholkeuken tot op de trolley Iedere dag stijgen er honderden vliegtuigen op vanaf Schiphol op weg naar verre bestemmingen. En onderweg moet er natuurlijk gegeten worden, want als je een lange vlucht hebt dan kan het maar zo zijn dat je tien uur of nog langer in een vliegtuig zit. En daarom is er altijd eten aan boord van een vliegtuig. En voor een lange vlucht zijn er zelfs complete maaltijden ontbijt, lunch, avondeten. En dat wordt dan allemaal zo heel mooi opgediend. Er zijn geen koks aan boord, want vliegtuigmaaltijden worden gewoon op de grond bereid, bij speciale bedrijven zoals deze hier op Schiphol. En de maaltijden worden een paar uur voordat het vliegtuig opstijgt gemaakt. Per dag worden hier zo'n 5000 maaltijden gemaakt en elke vliegtuigmaatschappij wil weer wat anders. Ze kunnen echt bijna elk recept maken. En wat je te eten krijgt, daar wordt hier goed over nagedacht want al die maaltijden moeten aan specifieke eisen voldoen. Zo mogen ze bijvoorbeeld niet te zwaar zijn en ze moeten natuurlijk in zo'n vliegtuig karretje passen. Dus een maaltijd mag niet zwaarder zijn dan 250 gram en niet hoger dan 3,2 centimeter. Dus zo zie je maar, dat vliegtuigeten maken, dat is een stuk ingewikkelder dan gewoon een potje koken. En het eten moet goed verhit zijn want voedselvergiftiging, dat kan natuurlijk niet aan boord. Al helemaal niet voor piloten. De piloten mogen dan ook nooit dezelfde maaltijd eten aan boord. Is er toch iets mis met het eten, dan worden ze in ieder geval niet allebei ziek. En hier worden dan al die verschillende gerechten bedacht, zoals een gerecht met beef, met kip met vis of een currygerecht. En vandaag op het menu; deze pasta. Als er gekookt gaat worden dan moeten er natuurlijk eerst boodschappen gedaan worden. Die boodschappen komen hier in deze hal binnen is wel een beetje meer dan bij je thuis denk ik. Maar ja, er moet dan ook voor heel veel mensen gekookt worden. Zo. Nou, de boodschappen zijn binnen dus de voorbereidingen kunnen beginnen. Hoe kan ik dit snijden? Zo fijn mogelijk. Zo fijn mogelijk. Oké, nou daar gaan we. Alles wordt hier schoongemaakt, gesneden soms worden er al kruiden bij gedaan, zodat het straks direct de pan in kan. En nadat alles is voorbereid wordt het op grote karren gezet met plastic zakken eromheen wordt het dan vers gehouden, klaar om te koken. Zo is dit een beetje wat het moet zijn zo? Perfect. Ja? Alle voorbereidingen zijn klaar dus het koken in deze enorme keuken kan gaan beginnen. En alles is hier groot en veel. Dus in grote pannen, op grote grillplaten en in grote ovens wordt het eten bereid. Als het eten bereid is dan wordt het in een speciale koelruimte direct afgekoeld. Oh, het is hier echt wel koud. En dat doen ze om te zorgen dat het eten niet bederft. En al het eten, dat staat hier af te koelen en te wachten tot het weer verder verwerkt wordt. Snel de deur weer dicht. Kijk en ondertussen staat er een mini-proeverijtje klaar voor de koks die overal een klein beetje van kunnen proeven om te bepalen of het goed is. Mag ik ook iets proeven? Uiteraard. Oké, dan ga ik voor de champignons. Waar let je dan op? We letten op smaak op gaarheid en op uiterlijk of het er lekker uitziet. Oke, smaakt het bij jou goed? Heerlijk! De champignon is ook gewoon lekker. Ik ga ook nog even voor de doperwten, even kijken. Gaat goed he? Goedgekeurd. Ja. Lekker. De complete maaltijd wordt getest en hij wordt ook precies zo opgewarmd zoals het in het vliegtuig ook zou gebeuren. Kaey, waar letten jullie dan precies op? We letten op drie dingen: op kwaliteit, gewicht en op smaak. Oké, qua kwaliteit waar kijk je dan naar? Waar moet ik aan denken? We kijken bijvoorbeeld naar of het er lekker uitziet dus in geval van salade is het fris en knapperig. Hmm, en Kaey Heb je nou nog een favoriet? Zeker? Ja. We hebben een waanzinnig lekker Surinaams kip gerecht. Ik moet zeggen die herfst pasta, die is ook heerlijk. Heerlijk, is die, voor jullie ook? Zeker. Nou lekker! Goedgekeurd. Het eten wordt in porties in schaaltjes gedaan zodat je een hele maaltijd op een schaaltje hebt. De schaaltjes worden ingepakt, gaan op een dienblad en dan zo de trolleys in die straks naar het vliegtuig gaan. Dan gaan we door naar de wachtruimte voor de trolleys. Hier staan dus alle maaltijden, maar ook alle andere dingen die te maken hebben met versnaperingen zoals drankjes, snackjes, bestek, noem maar op. Dus terwijl jij aankomt op het vliegveld en gaat boarden bij het vliegtuig worden hier voor het laatst de trolleys gecheckt. En als er zo'n wit zegeltje aan komt hangen, dan betekent dat dat alles goed is. En dan zijn ze klaar om te boarden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20341108 360.384 445 2026-05-12T11:49:21+00:00 yes no vliegtuig eten keuken Schiphol https://schooltv.nl/item/kaartje-keren-de-tweede-wereldoorlog-stellingen-over-wat-jij-zou-doen-in-oorlogstijd 2026-05-28T14:11:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49304.w613.r16-9.18396a9.png Kaartje keren: de Tweede Wereldoorlog | Stellingen over wat jij zou doen in oorlogstijd Wat zou jij doen als je tijdens de Tweede Wereldoorlog had geleefd? En wat kunnen we leren van de gebeurtenissen van toen? Ga met de klas in gesprek over de oorlog aan de hand van de stellingen op de kaartjes. Klik op de afbeelding om naar de stellingen te gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 129 2026-05-12T13:53:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog discussie https://schooltv.nl/video-item/wat-was-de-hongaarse-opstand-massale-volksopstand-tijdens-de-koude-oorlog 2026-05-19T13:33:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49309.w613.r16-9.650a8e2.webp Massale volksopstand tijdens de Koude Oorlog | Wat was de Hongaarse Opstand? Hier zie je beelden van Boedapest, de hoofdstad van Hongarije. Oktober 1956. Burgers komen massaal in opstand tegen de Sovjet-Unie, maar hun hoop op vrijheid wordt hard neergeslagen. Waar komt deze Hongaarse opstand vandaan en wat zijn de gevolgen geweest? Niet alleen voor Hongarije, maar voor heel Europa. Laten we even terugspoelen. Hongarije ligt hier, in Centraal-Europa. Eeuwenlang is het onderdeel van het Habsburgse Rijk. Maar aan het begin van de twintigste eeuw, na de Eerste Wereldoorlog, valt het keizerrijk uit elkaar en wordt Hongarije zelfstandig. Maar die zelfstandigheid duurt niet lang. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is Hongarije een bondgenoot van nazi-Duitsland, maar Hongarije probeert aan het einde van de oorlog toch nog aan te sluiten bij de geallieerden. De landen die vechten tegen Duitsland. Hierop bezetten de nazi's Hongarije alsnog. In 1945 bevrijdt de Sovjet-Unie Hongarije van de nazi's. Maar die bevrijding betekent geen echte vrijheid voor de Hongaren. De Duitse bezetting wordt vervangen voor iets anders. De Sovjet-Unie maakt het land een zogenoemde satellietstaat. Dat betekent dat ze officieel onafhankelijk zijn, maar in de praktijk onder strenge controle van de Sovjet Unie staan. En Hongarije is niet de enige satellietstaat. Ook bijvoorbeeld Polen, Tsjechoslowakije en Roemenië vallen onder de macht van de Sovjets. De wereld is dan verwikkeld in de Koude Oorlog, een machtsstrijd tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Europa is door de Tweede Wereldoorlog verzwakt en afhankelijk van beide landen. Het raakt verdeeld in twee militaire bondgenootschappen. Aan de ene kant het Warschaupact, de Sovjet-Unie en de satellietstaten. En aan de andere kant de NAVO, een bondgenootschap van westerse landen. Beide blokken willen hun invloedssfeer uitbreiden en hun ideologie verspreiden. Voor de Sovjet-Unie is dit het communisme. Dat is een ideologie die streeft naar een samenleving zonder arm en rijk, waarin privébezit niet bestaat. Producten en goederen zouden eerlijk verdeeld moeten worden, maar in de praktijk is de Sovjet-Unie een dictatuur, vooral onder Jozef Stalin. Burgers worden onderdrukt en uitgebuit en politieke tegenstanders en andersdenkenden worden opgesloten in strafkampen. Dit alles leidt tot miljoenen doden. In eerste instantie lijkt Hongarije een democratische republiek. De Hongaren mogen het land zelf leiden, maar langzaamaan schakelen de communisten onder druk van de Sovjet Unie steeds meer democratische partijen uit. In 1949 wordt de Volksrepubliek Hongarije uitgeroepen, een communistische eenpartijstaat en hierna gaat het snel. Hongaren worden voortaan gedwongen Russisch te spreken en Hongaarse straatnaamborden verdwijnen uit het straatbeeld. De Sovjets leggen het land ook nog eens hoge herstelbetalingen op als straf voor hun samenwerking met nazi-Duitsland. En hier blijft het niet bij. Want in het kader van de communistische leer moeten alle opbrengsten uit de industrie en landbouw voortaan worden afgestaan aan de Sovjet-Unie. Hongarije komt hierdoor in grote armoede terecht. En ook het dictatoriale karakter van de Sovjet-Unie wordt de dagelijkse praktijk in Hongarije. De communist Matyas Rakosi is aangesteld als premier en voert een waar schrikbewind. Hij stelt een geheime politie in en Hongaren worden opgepakt voor het minste of geringste. Ze verdwijnen in gevangenissen en interneringskampen. Daar worden ze gruwelijk mishandeld. De onvrede in Hongarije is groot, maar verzet is nauwelijks mogelijk. En dan in 1953 overlijdt plotseling Sovjetleider Stalin. Maar niet iedereen rouwt om zijn dood. Ik weet dat ik op dat moment op straat liep toen ik het hoorde. De leider, de vader van de wereld en en en heil van de wereld overleden was. Nou, geweldig. Dit is nu gebeurd, dus nu wordt het beter. Het werd ook beter. Zijn opvolger Nikita Chroesjtsjov, zet zich af tegen het dictatoriale bewind van Stalin. Hierdoor ziet Hongarije een kans om hervormingen af te dwingen. De nieuwe Hongaarse premier Imre Nagy die wil het helemaal anders doen. Hij schaft strafkampen af, belooft politieke gevangenen vrijheid en dringt de armoede terug. De Sovjet-Unie ziet dit met lede ogen aan, want ze vrezen voor machtsverlies en minder controle in heel centraal en Oost-Europa. En dat blijkt terecht. Door de nieuwe koers van Hongarije lonkt de vrijheid ook in de andere satellietstaten. Steeds meer mensen uiten openlijk hun onvrede. Zo breekt in het voorjaar van 1956 in de Poolse stad Poznan een volksopstand uit. Arbeiders leggen massaal hun werk neer en eisen brood en vrijheid. De Sovjet-Unie besluit hard in te grijpen. In Hongarije wordt Nagy afgezet. De Sovjets vinden dat zijn hervormingen veel te ver zijn gegaan, maar voor de Hongaren is de deur naar de vrijheid opengezet en deze gaat niet zomaar meer dicht. Op 23 oktober 1956 gaat een groep studenten van de technische Universiteit in Boedapest de straat op. Wat begint als een klein protest, groeit uit tot een massale volksopstand. Dit is de Hongaarse opstand. De demonstranten vernielen alles wat doet denken aan de Sovjet-Unie. Beeltenissen van Sovjetleiders zoals Stalin en Lenin worden vernield. Ze halen rode Sovjetsterren van gebouwen en verbranden Russische boeken. De demonstranten dwingen de regering af te treden en Nagy wordt opnieuw premier. Zijn voornemen? Hij wil zich meer richten op het Westen. Hongarije uit het Warschaupact en neutraliteit. De Sovjetregering is woest dat Nagy weer aan de macht is. Op 4 november rollen dan ook tanks van de Sovjets Hongarije binnen. De Hongaarse opstand wordt hard neergeslagen. Binnen een dag heeft het Sovjetleger Boedapest weer in handen. Via de radio roepen de Hongaren het Westen om hulp. En ze worden gehoord. Overal in West-Europa breken demonstraties en anti-communistische rellen uit. In Amsterdam bestormt een menigte het Felix Meritis gebouw, het hoofdkantoor van de Communistische Partij van Nederland. Maar echte steun blijft uit. West-Europese leiders zijn bang de confrontatie aan te gaan met de Sovjet-Unie en daarmee een Derde Wereldoorlog te ontketenen. De Hongaarse opstandelingen voelen zich in de steek gelaten. De Hongaarse opstand eindigt na amper twee weken. Hongarije blijft een satellietstaat. Duizenden mensen komen bij de opstand om het leven en meer dan 200.000 Hongaren slaan op de vlucht. Toen zei mijn vader: en nou moet je weg. Dat was voor mij het eerste moment. 4 november, half 11, na de mis. Dat mijn vader heeft gezegd. Nou moet je weg, nou gaan jullie weg. Ik wil niet dat jullie betrokken raken in deze zaak. Ik blijf hier. Ik blijf verzet plegen, uiteraard. En jullie moeten naar Oostenrijk. En vanmiddag gaan jullie weg. Nagy wordt geëxecuteerd en de Sovjets stellen een nieuwe premier aan Janos Kadar. Hij trekt de touwtjes van de veiligheidsdienst opnieuw strak aan. Iedereen die ook maar wordt verdacht van tegenstand, wordt opgepakt. Niemand durft openlijk te praten omdat ze bang zijn verklikt te worden. En de Hongaarse opstand, daar durft al helemaal niemand meer over te praten. De Hongaarse opstand is een keerpunt in de Koude Oorlog. Aan de ene kant laat de opstand zien wat verzet teweeg kan brengen, maar aan de andere kant juist hoe gewelddadig de Sovjets opstanden neerslaan. Ook voor andere satellietstaten wordt de Hongaarse opstand een symbool van verzet en tegelijkertijd een waarschuwing voor terreur. Nog ruim dertig jaar zucht Hongarije onder de Sovjet invloed. Pas in 1989 komt daar een einde aan. Hoewel de Sovjetoverheersing verleden tijd is, blijft die van invloed op de voormalige satellietstaten. Die landen dragen nu nog wel met zich mee dat communistisch verleden. De machthebbers van toen zijn nog lang niet, als ik het woord mag gebruiken, verslagen. Dat is het idee wat wij denken: democratie, meer partijen en dit en dat en persvrijheid en en weet ik wat allemaal. Maar dat oude communistisch bewind door zijn wortels en door zijn enorme netwerk, wat er in Hongarije, Polen en Tsjechië aanwezig was, dat is latent aanwezig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342076 750.997 463 2026-05-18T09:15:00+00:00 yes no Hongarije Koude Oorlog Sovjet-Unie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-manosphere-online-wereld-met-extreme-ideeen-over-mannelijkheid 2026-05-19T07:31:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49310.w613.r16-9.101c7e6.webp Wat is de manosphere? | Online wereld met extreme ideeën over mannelijkheid Jongens, die zijn sterk en…Au! huilen niet en doen stoer. Meisjes, die zijn netjes en lief en tonen hun emoties. Ja, die clichés en vooroordelen, die ken je wel. We hebben het geleerd van onze familie, vrienden op het schoolplein van films en boeken, op tv en online. Kijk, dat jongens en meisjes, mannen en vrouwen verschillen. Dat is natuurlijk zo. Onze lichamen zijn anders en onze hersenen. Ook al zijn we niet hetzelfde, in Nederland zijn we gelijkwaardig. We verdienen allemaal dezelfde kansen. Er zijn mensen die zeggen dat mannen en vrouwen niet altijd gelijkwaardig zijn en dat ze bijvoorbeeld niet hetzelfde werk horen te doen. Ben je een man, dan werk je in de bouw. Dan ben je stratenmaker, brandweerman, politieagent, advocaat. Dan ben je een rechter. Als je een vrouw bent, dan doe je uiteraard andere dingen. Dan werk je in de zorg, dan ben je een zuster. Welkom in de manosphere. Een online wereld met soms extreme ideeën over mannelijkheid. Influencers in de manosphere beloven eerst dat ze jongens kunnen helpen om echte mannen te worden. Ze vertellen hoe je sterk en gespierd wordt, snel geld verdient, zelfvertrouwen krijgt en succes in de liefde. Wie wil dat nou niet? Maar in de manosphere gaan sommige influencers steeds een stap verder. Zij verdelen de wereld bijvoorbeeld in sterke alphamannen en zwakke betamannen. Die maken ze belachelijk, net als vrouwen, want ook die vinden ze zwakker en minderwaardig. Mannen moeten geen emoties tonen, horen de baas te zijn en het geld te verdienen. Vrouwen moeten gehoorzaam zijn en voor hen en de kinderen zorgen. Zo hoort de wereld eruit te zien, zeggen ze. Daar kijken ook best veel jongens en meisjes naar en praten het na. Merken juffen en meesters op de basisschool. Die schrikken ervan omdat die ideeën lijken op hoe het vroeger ging. Toen mochten vrouwen niet stemmen en als ze getrouwd waren, moesten ze vaak stoppen met werken. De mannen verdienden het geld. Vrouwen moesten thuis voor de kinderen zorgen en als ze kleding of apparaten wilden kopen, dan hadden ze toestemming nodig van hun man. Steeds meer vrouwen hadden daar genoeg van en dankzij grote protesten die soms jaren duurden, is er veel veranderd. Vrouwen en mannen werden steeds meer als gelijkwaardig gezien. Vrouwen gingen meer werken en verdienen en hebben nu ook belangrijke en leidinggevende functies. Vergeleken met toen, een wereld van verschil. Maar een deel van de manosphere wil dus terug naar vroeger, toen mannen en vrouwen traditionele rollen hadden. En er zijn ook vrouwen die er zo over denken zoals influencers die zichzelf trad wives, traditionele vrouwen noemen. Ze idealiseren het ouderwetse leven van vrouwen. Dat was beter, zeggen ze. Het is goed om te weten dat al die influencers hier geld mee verdienen. Extreem veel geld. Ze hebben duizenden, soms zelfs miljoenen volgers, verkopen tips en cursussen en beloven hun kijkers en klanten dat ze ook zo succesvol kunnen worden. En om maar meer geld en aandacht te krijgen, doet en roept een klein groepje influencers in de manosphere steeds extremere dingen. Sommigen plegen zelfs geweld op straat en zetten dat online om te shockeren en stoerder te lijken. Of ze zeggen dat je een vrouw mag slaan of pijn mag doen als ze niet naar je luistert. Nou, laten we daar heel duidelijk over zijn. Geweld is verboden, staat in de wet. Niet gek dus dat mensen zich zorgen maken over de manosphere. Toch Hessel? Ja jongens, mannen en mensen zijn altijd onzeker geweest over dezelfde dingen als waar jongens nu onzeker over zijn. Ben ik geliefd? Word ik gezien? Hoor ik erbij? Is mijn lichaam normaal? En dan kunnen dit soort filmpjes heel aantrekkelijk zijn. Al die volwassen mannen die voor een grote auto staan, die spieren hebben die vertellen als je gewoon dit dit dit doet, dan word je gelukkig. Volgens Hessel word je er meestal niet gelukkiger van, want het kan altijd beter. Je lichaam is niet goed genoeg, je bent niet stoer genoeg, het maakt jongens eenzamer, het maakt ze onzekerder. Het is eigenlijk nooit goed genoeg. Eigenlijk zou er al ruimte gemaakt moeten worden op scholen om te praten over alle onzekerheden en de zoektocht die alle mensen hebben. Dat is allemaal hard nodig, volgens deskundigen. Dat er meer gepraat wordt, thuis en op school, over wat het betekent en hoe het is om een jongen of een meisje of gewoon jezelf te zijn. En dat het heel normaal is als je daar soms vragen over hebt of daar onzeker over bent. En dat je echt niet aan al die verwachtingen over echte jongens en echte meisjes hoeft te voldoen. Zo, ik heb even getraind. Rematch? Nou, ik heb een beetje last van m’n schouder. Meniscus? Haha. Niet zo aanstellen, kom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342078 317.226 313 2026-05-18T11:30:00+00:00 yes no gender social media mediawijsheid https://schooltv.nl/video-item/van-afhankelijkheid-naar-meer-autonomie-wat-betekende-de-opheffing-van-de-nederlandse-antillen 2026-05-19T13:14:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49311.w613.r16-9.ff7b451.webp Van afhankelijkheid naar meer autonomie | Wat betekende de opheffing van de Nederlandse Antillen? De vlag van de Nederlandse Antillen wordt voor de allerlaatste keer gestreken. Vanaf vandaag bestaan de Nederlandse Antillen niet meer als land binnen ons koninkrijk. 10 oktober 2010 oftewel tien tien tien Op deze datum houdt het land de Nederlandse Antillen op te bestaan. Tot die tijd vormen de eilanden Aruba, Curaçao, Bonaire, Saba, Sint Eustatius en Sint-Maarten een land binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Hoe komt het dat deze eilanden helemaal aan de andere kant van de oceaan voor zo'n lange tijd onderdeel waren van Nederland? En wat betekent de onafhankelijkheid vandaag de dag voor de Antillianen? Laten we even terugspoelen. Dit is het Caribisch gebied. Hier ligt een eilandengroep die de Antillen wordt genoemd en misschien ken je deze eilanden wel. Aruba, Curaçao en Bonaire bijna tegen Venezuela aan. Maar ook deze Sint Eustatius, Saba en Sint-Maarten. Al sinds de prehistorie wonen er mensen op deze eilanden. De bewoners hebben hun eigen culturen, handelssystemen en spirituele tradities. Maar hier komt eind vijftiende eeuw verandering in. De Spanjaarden en Portugezen gaan er als eerste Europese landen op handelsexpeditie en nemen de Caribische eilanden in. In de zeventiende eeuw veroveren Nederlandse kolonisten van de West-Indische Compagnie; de WIC het Caribisch gebied en Suriname. Net als andere Europese landen willen deze Nederlanders ook kolonies aan de andere kant van de oceaan. Hiermee hopen ze de handel uit te breiden en rijkdom te vergaren. En met de Caribische eilanden en Suriname beschikken ze ineens over nieuw handelswaar zoals zout, suiker, katoen en mensen. Het handelen in mensen is een groot onderdeel van de Nederlandse overzeese handel. De slavernij. Mensen worden in Afrika gevangengenomen en via de Atlantische Oceaan naar de eilanden verscheept. Een wrede reis die weken duurt. Met name Curaçao wordt een centraal punt voor mensenhandel. Op mensonterende markten worden vrouwen, mannen en kinderen verkocht als vee. Van daaruit worden ze verscheept naar het vasteland van Amerika, waar ze op plantages moeten werken. En ze keren weer terug naar Europa met de handelswaar van de plantages. Vandaar ook wel de driehoekshandel. Binnen deze driehoekshandel zijn 12,5 miljoen Afrikanen gedeporteerd en als slaaf verkocht. Terug naar de Antillen. In 1792 gaat de WIC failliet. De Antillen worden officieel opgenomen als Nederlandse kolonie en in 1863 wordt de slavernij officieel afgeschaft. De eilanden zijn voor Nederland onbelangrijk en raken verwaarloosd. Er is grote armoede en ongelijkheid tussen de kleine witte elite en de grote gekleurde meerderheid. Bijna honderd jaar zijn de Antillen een ondergeschikte kolonie van Nederland, maar na de Tweede Wereldoorlog verandert dit snel. Wereldwijd willen kolonies de vrijheid om hun eigen land te besturen. Dat heet autonomie. Grootmachten verliezen hun grip op de door hun gekoloniseerde gebieden. Er volgen verschillende onafhankelijkheidsoorlogen en een periode van dekolonisatie breekt aan. Brits-Indië verandert in onder andere India, Pakistan en Bangladesh en Nederlands-Indië wordt Indonesië. En ook op de Antillen is het verlangen naar meer vrijheid. Dankzij het statuut van 1954 krijgen de eilanden eindelijk politieke autonomie. Ze gaan verder onder de naam De Nederlandse Antillen. Die zes Antilliaanse eilanden vormen nu samen een land met eigen wetten binnen het Nederlandse koninkrijk. Maar dat betekent niet dat het gelijk staat aan Nederland zelf. En de Nederlandse invloed is nog steeds groot. De inwoners betalen met de Antilliaanse versie van de Nederlandse gulden en er wordt op de eilanden verplicht Nederlands gesproken naast de eigen taal het Papiaments. Het nieuwe staatsverband werkt niet altijd even goed. De zes eilanden hebben onderling flinke verschillen in grootte, economie en belangen. Dat ze één geheel zijn is niet zo vanzelfsprekend en dit zorgt voor spanningen. Het land wordt bestuurd vanuit Willemstad, de hoofdstad van Curaçao. Dit eiland heeft de meeste politieke invloed en de andere eilanden voelen zich achtergesteld. Daarnaast groeit de economische ongelijkheid tussen de eilanden. Aruba. De tegenstelling tussen rijk en arm is hier zo mogelijk nog groter dan op Curaçao. Er is geen geld, want dat gaat naar de regering op Curaçao. Daarom wil Aruba zelfstandigheid. Gedeputeerde Guzman Croes Wij zullen onze banden met Nederland behouden, maar we zullen trachten min of meer los van Curaçao te blijven. Zelfstandigheid, maar dan toch vastgegroeid aan banden met Nederland. Steeds meer mensen vragen zich af: past deze staatsvorm nog wel? Vooral op Aruba wordt het in de jaren zeventig steeds onrustiger. De Arubaanse politicus Betico Croes roept op tot verandering. Hij wil dat Aruba een aparte status krijgt binnen het Koninkrijk en niet meer afhankelijk is van de regering in Willemstad. En dit lukt. Het eiland krijgt een zogenoemde status aparte. Aruba hoort nu niet meer bij de Nederlandse Antillen, maar is nog wel onderdeel van het Nederlandse Koninkrijk. Ik wens Aruba de kracht en de inspiratie toe om aan een voorspoedige toekomst te bouwen. Leve Aruba. Het land de Nederlandse Antillen bestaat dus nu uit vijf eilanden en het Koninkrijk der Nederlanden heeft er een land bij en dit zet de andere eilanden aan het denken. Want als Aruba het alleen kan, dan zouden zij dat toch ook moeten kunnen? In de jaren na de status aparte van Aruba worden op verschillende eilanden volksstemmingen ofwel referenda gehouden over autonomie en de uitkomst daarvan verschilt per eiland. Op Sint-Maarten en Curaçao willen ze als autonoom land binnen het Koninkrijk verder gaan, net zoals Aruba. Maar op Bonaire, Sint Eustatius en Saba, de BES eilanden, wil de meerderheid dat niet. Ze vragen zich af of ze daar wel klaar voor zijn. Na jaren van overleg en discussie tussen de Nederlandse regering en de leiders op de eilanden, hakken afgevaardigden van alle betrokken partijen eindelijk knopen door. De uitkomsten worden in 2006 vastgelegd in het zogeheten slotakkoord. Vier jaar later is het eindelijk zover. Op 10 oktober 2010 worden de Nederlandse Antillen opgeheven. De vlag van de Nederlandse Antillen wordt gestreken en de vlaggen van de eilanden worden gehesen. De nieuwe parlementen worden geïnstalleerd en op alle eilanden klinken de volksliederen. Binnen één dag verandert het bestuur van vijf eilanden. Het is niet alleen een nieuw jasje, het gaat uiteindelijk ook om een instelling. Het gaat erom dat die eilanden perspectief kunnen bieden aan hun eigen jeugd. En in die zin zie ik dit als een frisse start. En er zijn afspraken gemaakt. Het is niet onrealistisch. Het is ook geen illusie, dus ik zie het echt als een als een kans voor de eilanden om zelf wat te gaan doen en ook zelf groei, welvaart en dus ook toekomstperspectief te bieden aan de eigen bevolking. Het land de Nederlandse Antillen is nu officieel verleden tijd. Curaçao en Sint-Maarten worden autonome landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Dat betekent dat ze een eigen regering krijgen en zelf mogen beslissen over onderwijs, zorg, politie en overheidsgeld. Nederland is verantwoordelijk voor Defensie en Buitenlandse zaken van het gehele Koninkrijk, dus ook van deze eilanden. En de inwoners behouden hun Nederlandse paspoort. Aruba, Curaçao en Sint-Maarten hebben nu een aparte maar gelijke positie binnen het Koninkrijk. En dat klinkt allemaal mooi aan de ene kant autonomie en aan de andere kant bescherming en gelijkwaardigheid. Maar is dat wel zo? Het statuut zegt vooral naar tien tien tien, 10 oktober 2010 vier autonome landen: Nederland, Curaçao, Aruba, Sint-Maarten op één lijn. In de werkelijkheid staan we niet op één lijn en wij zijn het resultaat van een historie. We zijn zo gemaakt en zo zijn we gekomen waar we nu zijn. En dan zijn er nog de BES eilanden. Deze sluiten aan bij Nederland als zogenoemde bijzondere gemeenten. Dit betekent dat ze zich aan de Nederlandse overheid moeten verantwoorden. Eigenlijk zoals gemeente Utrecht of Alkmaar. En dat hoeven Aruba, Curaçao en Sint-Maarten dus niet meer. De jaren na deze staatkundige verandering brengen problemen met zich mee. De eilanden worstelen nog steeds met armoede, slechte infrastructuur en problemen in onderwijs en de zorg. Twijfels over de nieuwe verhoudingen groeien opnieuw, met name op de BES eilanden. Zijn ze nou echt onderdeel van Nederland of is het bijna een nieuwe vorm van koloniale afhankelijkheid? Vandaag de dag, jaren na de opheffing van de Nederlandse Antillen, is de band tussen Nederland en de eilanden nog steeds sterk. De Nederlandse cultuur is te herkennen in de architectuur, de taal wordt nog gesproken en de politieke belangen zijn nog verstrengeld en de eilanden zijn nog steeds afhankelijk van Nederland. Het is een band tussen ouder en kind en op een gegeven moment moeten de kinderen volwassen worden. De geschiedenis werkt door op de eilanden. De eeuwen van onderdrukking en uitbuiting zijn nog voelbaar en echt onafhankelijk zijn ze dus niet. Ja, de verhoudingen zijn veranderd, maar is de situatie op de Antillen ook echt verbeterd? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342077 755.221 382 2026-05-18T10:45:00+00:00 yes no Antillen Curaçao Aruba dekolonisatie kolonie slavernij https://schooltv.nl/video-item/wie-was-michael-jackson-grote-popster-uit-amerika 2026-05-18T12:55:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49312.w613.r16-9.1535ff7.webp Wie was Michael Jackson? | Grote popster uit Amerika Zijn opvallende kleding, indrukwekkende dansmoves en iconische stem. De muziek en optredens van Michael Jackson waren megapopulair, ook bij kinderen. Ik kan er wel duizend keer naar luisteren. Het blijft leuk. Michael Jackson was als kind al bekend. Samen met zijn broers zong hij in een band, de Jackson Five. Maar de zanger werd pas echt populair toen hij alleen verder ging. Hij scoorde superveel hits, won prijzen en brak records. Zo verkocht hij wereldwijd de meeste albums ooit: meer dan 500 miljoen. Als superster was hij veel in het nieuws, ook vanwege nare dingen. Michael Jackson werd door meerdere mensen beschuldigd van kindermisbruik. Dat zou bijvoorbeeld zijn gebeurd op zijn landgoed. De artiest zelf heeft dat altijd ontkend. In 2009 overleed Michael Jackson plotseling. Veel hoogtepunten uit zijn leven zijn te zien in de film, maar over de nare dingen gaat het niet. En daar is kritiek op. Toch gaan miljoenen mensen naar de bioscoop om de film over Michael Jackson te zien want zelfs na zijn dood is zijn muziek nog steeds hartstikke populair. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342221 123.392 891 2026-05-18T12:54:00+00:00 yes no Michael Jackson popmuziek Amerika https://schooltv.nl/video-item/de-schrik-van-de-snelweg-liedje-over-vrachtwagenchauffeurs 2026-05-18T13:21:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49313.w613.r16-9.5ba3f94.webp De schrik van de snelweg | Liedje over vrachtwagenchauffeurs Als meisje kreeg ik barbies en make-up. Ik moest op ponyclub. Jaloers zag ik mijn broers met auto's spelen. Ik wist nooit wat ik later worden wou. Kapster, zuster, schooljuffrouw. Nou nee. Ik zou me vreselijk vervelen. Toen rook ik bij een tankstation die dieselgeur. En ineens wist ik het zeker. Ik word vrachtwagenchauffeur. Wij zijn de schrik van de snelweg. De vrees van de A2. Het maakt niet uit hoe vies of zwaar, we nemen alles mee. En als het hoog in mijn cabine stinkt naar zweet en naar benzine, klopt het hartje van mijn truck. Dat is geluk. Ik kijk neer op alle auto's als ik ‘s ochtends vroeg vertrek. Tussen blotemannenfoto's, rook ik hele zware shag. Toeren en sturen naar een truckersrestaurant waar ze alles zo frituren dat je maagzuur lekker brandt. We kleien op de plee daarna een drol van dertig ton met spetters van de vloer tot het plafond. Jaja, wij zijn de schrik van de snelweg. De vrees van de A4. Plankgas rijden van Marseille via Keulen terug naar hier. Vieze moppen, countryliedjes, geen bestelbus, da’s voor mietjes, maar een meterslange truck, dat is geluk. Wij zijn de schrik van de snelweg. De vrees van de A10. We hebben al het asfalt van Europa al gezien. Als mijn boer naar kipcorn walmt en door de Gotthardtunnel galmt uit het raampje van m’n truck: dat is geluk. Alleen als ik naar huis bel en mijn man mijn kinderen hoor moet ik drie minuten janken. En dan ga ik weer door. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342223 131.434 283 2026-05-18T13:20:00+00:00 yes no transport beroep https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-texel-in-de-tweede-wereldoorlog 2026-05-20T08:56:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49316.w613.r16-9.82ad99e.webp Het Klokhuis | Texel in de Tweede Wereldoorlog Op 5 mei vieren we in Nederland Bevrijdingsdag. Dan herdenken we dat er op 5 mei 1945 een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog. Maar een deel van Nederland was op dat moment nog niet bevrijd: de Waddeneilanden. Daar ging de oorlog nog enkele weken door. Op Texel vond zelfs nog een bloedige strijd plaats. Een strijd die laat zien hoe in oorlog alles van de ene op de andere dag kan veranderen en hoe moeilijk het is om dan te weten wat je moet doen. Pascal bezoekt Elly, die de oorlog als jong meisje meemaakte. In de sketch wil een Texels gezin heel graag de bevrijding vieren, net als de rest van Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1369836 943.654 625 2026-05-19T17:54:00+00:00 yes no Waddengebied Tweede Wereldoorlog bevrijding https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-bioprinten 2026-05-21T07:20:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49318.w613.r16-9.513a70b.webp Het Klokhuis | Bioprinten Kapotte lichaamsdelen repareren met levende menselijke cellen als inkt? Kan dat? Wetenschappers aan de Universiteit Utrecht doen er onderzoek naar en Janouk mag het laboratorium in. In het Ruimteschip hebben de kinderen een gevaarlijke huiswerkopdracht. Gelukkig hebben de ouders de bioprinter altijd klaar staan voor noodgevallen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362685 929.693 399 2026-05-20T17:00:00+00:00 yes no lichaam cel laboratorium innovatie printen https://schooltv.nl/video-item/wat-doe-je-liedje-over-opkomen-voor-een-ander 2026-05-20T11:08:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49317.w613.r16-9.90c650e.webp Wat doe je? | Liedje over opkomen voor een ander Een meisje in mijn klas wordt gepest, uitgescholden, aan de kant gezet, in stilte en hardop. Ik weet het best, da’s niet oke. Ik doe er niet aan mee, maar kom ook niet voor haar op. Die houding doet mijn vader veel verdriet. Hij noemt dat laf. Hij snapt het niet. Ze pakten mij toen ik het eens voor haar had opgenomen. Sindsdien denk ik: laat gaan, niet mee bemoeien. Overleven is onopgemerkt de dag doorkomen. Dus wat doe je dan? Wat doe je dan? Wat doe jij? Een meisje in de klas wordt gepest. Ik lig er ‘s nachts van wakker dat ik dat gebeuren laat. De daders aanspreken lijkt stoer, maar ik heb ook een kleine broer die naar dezelfde school toe gaat. Straks reageert zo'n pestkop zich als straf van mij nog op mijn broertje af. Elke dag het goede doen. Een held te zijn voor even, kan de rust op school voorgoed verknoeien. Grijp ik in, lig ik eruit en heb ik zelf geen leven. Dus wat doe je dan? Wat doe je dan? Wat doe jij? Laatst ging het bij geschiedenis over de Tweede Wereldoorlog. Over hoe we nog een tijd op Texel keihard door gevochten is terwijl de rest van Nederland al was bevrijd. Krijgsgevangen vochten onder dwang Georgische soldaten met het Duitse leger mee. De jongens waren radeloos en bang. Moesten ze voor de vijand sterven? Een van hen zei: nee. Hun opstand bracht toen heel veel mensen daar de Duitse wraak in groot gevaar. Laat niemand je vertellen dat je altijd wel kan kiezen tussen held of laf, het verkeerde of het goede. Als de keus is iemand aan zijn lot overlaten of je leven zelf verliezen. Wat doe je? Wat doe je dan? Wat doe je dan? Wat doe je? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342821 157.674 114 2026-05-20T11:07:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog pesten slachtoffer https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-noodglijbanen-onderhouden-een-glijbaan-en-een-reddingsboot-in-een 2026-05-21T12:55:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49320.w613.r16-9.0485285.webp Hoe worden noodglijbanen onderhouden? | Een glijbaan én een reddingsboot in één Afdeling remblokken hier, afdeling interieur afdeling glijbanen. Oh wacht even, Glijbanen? Ja, die doen we hier. Echt? Ja. Dat moet ik zien. Kun je een stukje terug? Yes! We gaan naar achter. Hoi, sorry. Mag ik jou even storen? Tuurlijk. Waarom hebben jullie een afdeling glijbanen? We hebben een afdeling glijbanen voor als er nood is in het vliegtuig. Als ze moet landen en een noodlanding moet maken, dat je er zo snel mogelijk uit kan eruit kunt glijden. Tuurlijk! En tevens als het in het water komt is het ook gelijk in raft. Het is gewoon een soort boot? Ja, gewoon een boot ja. Wat is slim! Dat wist ik helemaal niet. Maar wat moeten jullie dan checken? Wij controleren in principe alles op lekkage en dat soort dingen maar dat kan ik je beter laten zien, hoe dat gaat. Oke. Nou, dit is dat pakketje. De slide die je daar hebt gezien, die zit hierin. Die glijbaan waar we net bij stonden? Die groot, dat grote ding, dat zit in dit kleine pakket? Dat zit in dit kleine pakketje. Dat kan ik me bijna niet voorstellen. Nee. Ja, hij zit erin en ik ga jou laten zien hoe die straks eruit komt als hij opgeblazen is. Oke. Alsjeblieft voor je oren beschermen. Is het nodig? Ja, voor geluid. Het is best wel Oke. Ik vind het ineens een beetje spannend worden. Oke, safety pen eruit. Ja. Mijn collega, die gaat drie keer toeteren. Ja. Bij de derde toeter Dan trek jij aan die rode draad. Oh mijn god, ik vind het ineens heel spannend. Zetten we nu de kappen op. Ready? Ja. Niet wegrennen, niet wegspringen. Blijven staan. Oke. Ja. Wat bizar dit. Gaat het in het echt dan ook zo snel? Ook zo snel. Ja, dat moet ook wel. Dat moet ook wel. Het moet heel snel. Want als het nodig is moet het er allemaal uit kunnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20342981 118.634 136 2026-05-21T12:34:00+00:00 yes no vliegtuig nood https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-aandelenbeurs 2026-05-21T09:56:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49321.w613.r16-9.d2581cf.webp Het Klokhuis | Aandelenbeurs Wat is een aandeel eigenlijk? Hoe kun je geld verdienen of verliezen op de beurs? Pascal gaat op onderzoek uit en ontdekt hoe de aandelenhandel werkt, hoe bedrijven geld ophalen en hoe mensen aandelen kopen en verkopen. Wendel en Liza besluiten ook aandelen te verkopen voor hun eigen bedrijfje. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355280 925 362 2026-05-22T17:05:00+00:00 yes no beurs aandeel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-vlas 2026-05-21T10:00:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49322.w613.r16-9.2612cca.webp Het Klokhuis | Vlas Vlas: van deze veelzijdige plant kun je heel veel verschillende dingen maken. Linnen stof voor lekker luchtige kleding bijvoorbeeld, maar ook lijnzaad voor in je yoghurt en bouwmateriaal. Vlas groeit al eeuwenlang in Nederland. Tirsa ontdekt hoe vlas wordt geoogst op het land en hoe deze plant wordt verwerkt in de fabriek om er van alles mee te maken. Pien en Lobbert hebben last van ongedierte. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362695 907.08 238 2026-05-26T17:05:00+00:00 yes no plant kleding bouw https://schooltv.nl/item/zapp-heldengame-interactieve-game-over-pesten-in-de-klas 2026-05-21T14:55:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49323.w613.r16-9.1e3ef54.png Zapp Heldengame | Interactieve game over pesten in de klas Met de Zapp Heldengame wordt jouw klas een ijzersterk team. Door middel van bloedstollende challenges en persoonlijke vragen leer jij je klasgenoten op een hele andere manier kennen. Onder begeleiding van Anne-Mar en YouTuber Gewoon Thomas verzamel je alle badges en verbeter je de sfeer in de klas. Speel de game op het digibord bij jou op school en word samen een held tegen pesten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 274 2026-05-21T14:23:00+00:00 yes no pesten https://schooltv.nl/video-item/kus-kus-beng-beng-film-in-de-klas 2026-05-22T07:12:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49324.w613.r16-9.1187f33.webp Kus kus beng beng | Film in de klas Ollie Launspach onderzoekt door middel van homevideo's, foto's, dagboeken, audio-opnames en interviews welke invloed zijn transitie heeft op zijn vriendin Sterre. Terwijl hij haar gevoelswereld probeert te vangen, wordt vooral zichtbaar hoe onrustig het in zijn eigen hoofd is. Waar liggen de grenzen tussen steun, zorg en overgave in een relatie die continu in beweging is? De film toont een liefdesportret waarin taal tegelijk een obstakel en een reddingsboei is. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101413448 1717.28 269 2025-10-13T07:01:52+00:00 yes no Film in de klas film liefde Transgender https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-vrijdag-22-mei-nieuws-over-squishies-en-harry-styles 2026-05-22T08:49:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49325.w613.r16-9.e9614d1.webp Jeugdjournaal vrijdag 22 mei | Nieuws over squishies en Harry Styles Het Jeugdjournaal in de ochtend met nieuws over squishies, over zanger Harry Styles en over bokser Rico Verhoeven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20343204 399.68 233 2026-05-22T08:25:00+00:00 yes no mediahype zingen https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-acrogym 2026-05-22T09:27:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49326.w613.r16-9.67c2039.webp Mijn hobby - Kindertijd | Acrogym In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730561 500.212 2033-05-22T09:20:00+00:00 373 2026-05-22T09:20:00+00:00 yes no acrobatiek gymnastiek https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-paardrijden-met-een-koets 2026-05-22T09:32:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49327.w613.r16-9.5853a72.png Mijn hobby - Kindertijd | Paardrijden met een koets In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731722 474.56 2033-05-22T09:28:00+00:00 207 2026-05-22T09:28:00+00:00 yes no paard paardrijden rijpaard https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-natuurschatten 2026-05-22T09:47:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49328.w613.r16-9.bb1a5cd.webp Mijn hobby - Kindertijd | Natuurschatten In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731528 471.84 2033-05-22T09:44:00+00:00 122 2026-05-22T09:44:00+00:00 yes no natuur bos https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-paardrijden 2026-05-22T09:49:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49330.w613.r16-9.f6b8082.webp Mijn hobby - Kindertijd | Paardrijden In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730389 495.257 2033-05-22T09:47:00+00:00 406 2026-05-22T09:47:00+00:00 yes no paardrijden paard rijpaard https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-terug-uit-concentratiekamp-dachau 2026-08-06T13:22:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49331.w613.r16-9.27607b4.webp Andere Tijden in de klas | Terug uit concentratiekamp Dachau Eind april 1945 wordt concentratiekamp Dachau door de Amerikanen bevrijd. Terwijl verschillende landen in rap tempo transport regelen om landgenoten naar huis te halen, doet Nederland niets. Een groep van 18 Nederlandse mannen neemt het heft in eigen hand en reist zelf terug in een door de Amerikanen geschonken bus. In deze aflevering vertellen drie van hun kinderen hierover. 80 jaar later maken ze gezamenlijk dezelfde terugtocht door Duitsland en Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20343210 498.709 265 2026-05-22T11:50:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog concentratiekamp nazi bevrijding https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-op-de-vlucht-tijdens-de-tweede-wereldoorlog 2026-08-28T09:48:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49332.w613.r16-9.dae0285.webp Andere Tijden in de klas | Op de vlucht tijdens de Tweede Wereldoorlog Ontsnappen aan het nazi-regime: dat is het doel van de Engelandvaarders. Hun vlucht verloopt via geheime ontmoetingen, gecodeerde berichten en valse papieren. Maar niets is zeker. Wie weg wil, weet nooit of de hulp echt te vertrouwen is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20343211 468.586 379 2026-05-22T12:15:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog vluchten verzet https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-camel-spider 2026-05-28T09:52:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49334.w613.r16-9.e1e57e1.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De camel spider Moeten we bang zijn voor dieren op vakantie? Emma of Jurre komt oog in oog te staan met de camel spider. Deze razendsnelle jager heeft krachtige kaken en een pijnlijke beet. Wie durft zich te laten bijten? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414268 877.8 2033-05-26T08:49:00+00:00 611 2026-05-26T08:46:00+00:00 yes no spin Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-stinkmier 2026-05-26T08:50:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49335.w613.r16-9.a3dad7c.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De stinkmier Emma of Jurre wordt gebeten door de stinkmier. Dit kleine miertje verdedigt zich met een indringende geur en een venijnige beet. Wie van de twee presentatoren offert zich op? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414269 908.4 2033-05-26T08:48:00+00:00 437 2026-05-26T08:48:00+00:00 yes no mier Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-oogpister 2026-05-26T08:59:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49336.w613.r16-9.0a1cfac.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De oogpister Emma of Jurre krijgt te maken met de oogpister. Dit insect dankt zijn naam aan de manier waarop het zich verdedigt: het kan een irriterende vloeistof gericht afschieten, die vooral in de ogen veel pijn doet. Welke presentator durft oog in oog te komen met deze kever? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414270 913.88 2033-05-26T08:51:00+00:00 544 2026-05-26T08:51:00+00:00 yes no kever Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-centipede 2026-05-26T11:59:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49337.w613.r16-9.57d16c4.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De centipede Emma of Jurre laat zich bijten door een centipede. Met zijn gifklauwen verlamt hij normaal gesproken zijn prooi, maar vandaag is een presentator de klos. Wie van de twee presentatoren biedt zijn arm aan als hapje voor deze duizendpoot? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414271 928.56 2033-05-26T09:01:00+00:00 589 2026-05-26T09:01:00+00:00 yes no geleedpotig Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/vuurtorens-in-nederland-van-vuurbakens-naar-vuurtorens 2026-05-26T13:18:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49338.w613.r16-9.56db614.webp Vuurtorens in Nederland | Van vuurbakens naar vuurtorens Achter mij zie je de vuurtoren van Urk. Maar heel lang geleden is het begonnen met dit soort vuurtjes. Langs de kust werden er vuren gestookt zodat de boten wisten dat er land in zicht was. En later werden er echte torens gebouwd met het vuur erop: De vuurbakens. En zo komt de vuurtoren dus aan zijn naam. Na het vuur kwamen er olie en gaslampen op de torens. Best lastig. Het licht waaide nog weleens uit en het was nou niet bepaald brandveilig. Uiteindelijk straalden de torens elektrisch licht uit. Een stuk handiger en veiliger. Maar goed, nu weer even terug naar het daglicht. In Nederland zijn er meer dan vijftig vuurtorens waarvan er dertig nog actief licht schijnen. Dat kunnen een soort lichtmasten zijn maar er zijn ook een heleboel mooie oude vuurtorens. En elke vuurtoren is weer anders. Zo kunnen ze gemaakt zijn van staal of van baksteen. De oudste vuurtoren staat op Terschelling de Brandaris uit 1594, ruim 400 jaar oud. Verder vind je nog oude vuurtorens in Noordwijk en Scheveningen en bij Den Helder staat de Lange Jaap. En ook in Zeeland staan nog mooie zoals de rood wit gestreepte toren van Burgh-Humstede. De vuurtoren op de Maasvlakte, is de nieuwste uit 1974 en de hoogste van Nederland met 65 meter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20343761 95.232 197 2026-05-26T11:57:00+00:00 yes no vuurtoren Nederland schip kust kustlijn zee https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-giant-assassin-bug 2026-05-28T09:36:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49344.w613.r16-9.36b88a2.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De giant assassin bug Emma of Jurre wordt geprikt door de giant assassin bug. Dit insect heeft zijn naam te danken aan de snelle, gerichte manier waarop hij zijn prooien vangt. Deze sluipmoordenaar steekt met zijn scherpe snuit en injecteert gif. Wie laat zich prikken? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414272 911.206 2033-05-28T09:35:00+00:00 609 2026-05-28T09:35:00+00:00 yes no insect Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-termiet 2026-05-28T09:57:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49345.w613.r16-9.dceae13.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De termiet Emma of Jurre steekt een hand in een bak termieten. Deze onvermoeibare bouwers zetten hun krachtige kaken in hout en ander plantaardig materiaal, maar nu is een van de presentatoren aan de beurt. Wie durft het aan? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414273 907.76 2033-05-28T09:53:00+00:00 449 2026-05-28T09:53:00+00:00 yes no insect Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-kameleon 2026-05-28T09:56:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49346.w613.r16-9.e6a3ee5.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De kameleon Emma en Jurre testen hoe pijnlijk een kameleon beet is. Met zijn bliksemsnelle tong vangt hij normaal insecten. Wie van de presentatoren is deze keer de prooi? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414274 891.015 2033-05-28T09:55:00+00:00 902 2026-05-28T09:55:00+00:00 yes no kameleon Zuid-Afrika reptiel https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-velvet-ant 2026-05-28T09:59:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49347.w613.r16-9.50677df.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De velvet ant Emma of Jurre krijgt de beruchte steek van de velvet ant. Ondanks haar fluweelzachte naam staat dit insect bekend om haar extreem pijnlijke steek. Wie durft het aan? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414275 912.12 2033-05-28T09:58:00+00:00 658 2026-05-28T09:58:00+00:00 yes no wesp insect Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-rups 2026-05-28T10:03:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49348.w613.r16-9.3f8da40.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De rups Emma en Jurre staan oog in oog met een harige rups, een klein maar verraderlijk diertje. De brandharen kunnen zorgen voor een heftig, jeukend en branderig gevoel. Wordt het Jurre of Emma die gestoken wordt? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414276 949.88 2033-05-28T10:00:00+00:00 1075 2026-05-28T10:00:00+00:00 yes no rups Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-in-zuid-afrika-de-python 2026-05-28T10:02:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49349.w613.r16-9.88447ad.webp Steken en Prikken in Zuid-Afrika | De python Geen steek of beet, maar een wurggreep van een python. Deze slang knijpt zijn prooi langzaam de adem af. Wie durft zich te laten insnoeren door dit reptiel: Jurre of Emma? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101414277 974.4 2033-05-28T10:01:00+00:00 1392 2026-05-28T10:01:00+00:00 yes no slang Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-rivier 2026-05-28T12:18:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49350.w613.r16-9.a1feff5.webp Het Klokhuis | Rivier Nederland is een echt rivierenland: de Maas, de Rijn, de Waal, de IJssel, allemaal kronkelen ze door ons land. Maar hoe werkt een rivier? Tirsa stapt met boswachter Jeroen in een bootje op de IJssel. Ze krijgt antwoord op de vraag waarom rivieren kronkelen en hoe die bochten ontstaan. Waarom stroomt het water naar de zee? En komt het rivierwater echt helemaal uit Zwitserland? Varkentje Rund gaat op strandvakantie aan de IJssel. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355359 941.135 870 2026-05-28T12:16:00+00:00 yes no rivier meander water https://schooltv.nl/video-item/waarom-lijkt-iedereen-adhd-te-hebben-mode-ziekte-afwijkende-hersenen-of-moeilijke-maatschappij 2026-06-03T12:51:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49351.w613.r16-9.474ecc2.webp Mode-ziekte, afwijkende hersenen of moeilijke maatschappij? | Waarom lijkt iedereen ADHD te hebben? Het lijkt wel alsof iedereen ADHD heeft. Tenminste - als ik social media mag geloven. Even snel een lader pakken boven - Woe! Woe! Dat heb ik ook. Ik dacht: hier moet ik eens induiken. En deze rabbit hole bleek echt nog veel dieper dan ik al dacht. Want kijk: het aantal mensen aan de ADHD-pillen is gigantisch gestegen. Onderzoekers noemden het jaren geleden al een epidemie en er zijn mensen die zeggen dat ADHD niet eens bestaat. Dit nieuwe boek stelt dat het niet bestaat ADHD, bestaat dat eigenlijk wel? ADHD is bedacht. In deze video duik ik in de wereld áchter dit soort ADHD-filmpjes. Waarom lijkt het alsof iedereen ADHD heeft? Ik heb geen ADHD, maar deze video's zijn wel heel herkenbaar. Of heb ik het dan toch wel? Wat is eigenlijk ADHD? Van de bekendste symptomen heb je waarschijnlijk al eens gehoord. Je bent soms heel onrustig. Dat je heel veel energie hebt en je heel moeilijk kunt concentreren. 21 tabbladen open. Ik ben een boek aan het schrijven, ik ben een column aan het schrijven. Maar wat het precies is? Ja, daar blijkt dus heel veel discussie over te zijn. Het lijkt wel alsof iedereen ADHD moet hebben. Zelfs als je je leven goed voor elkaar hebt en de dingen gaan goed heb je toch nog ADHD. Hier: moet je eens kijken hoeveel boeken erover gaan. Over voeding, je omgeving, je hersenen er zijn echt allerlei theorieën over. Er komt een nieuw Nederlands onderzoek naar diëten voor kinderen met ADHD. Onderzoek toont nu aan dat je ADHD kunt zien op hersenscans. Volgens sommigen is het een hersenziekte maar de Hersenstichting noemt het een stoornis. En anderen noemen het weer een ontwikkelingsprobleem. Dat zegt me nog steeds weinig, dus ik heb van een psychiater even deze geleend: de DSM. Dit is hét handboek voor psychische stoornissen. Daarin staat: ADHD is een aandachts- en hyperactiviteitsstoornis. Kort samengevat: mensen met ADHD zijn snel afgeleid, hyperactief en/of impulsief. En daar hebben ze heel erg veel last van. Tijd voor een deep dive. Volgens de DSM zijn er drie types ADHD. De hyperactieve variant, het onoplettende type en een combinatie tussen die twee. In dit voorbeeld gaan we even uit van die hyperactieve variant. Kuno heeft ADHD. Weet je wat het is? Alles gaat te langzaam. Alles gaat veel te langzaam. Zit je aan de speed? Ik ben speed m****! En daar heb ik een beetje ruimte voor nodig. Die herken je aan deze negen kenmerken: Iemand beweegt vaak onrustig, of draait op z'n stoel. Voelt zich vaak rusteloos. Staat vaak op terwijl 'ie moet blijven zitten. Kan zich vaak moeilijk ontspannen. Praat vaak aan één stuk door. Blijft vaak maar doorgaan. Onderbreekt anderen vaak. Is vaak sowieso wat ongeduldig. Of kan zich aan anderen opdringen. Heb je als volwassene minstens vijf van deze negen kenmerken al vanaf jonge leeftijd, én heb je daar echt veel last van? Dan kún je ADHD hebben. Dit roept bij mij alleen nog wel veel vragen op. Want wat is nou precies 'vaak'? Dat staat er niet bij. Dus ik ben maar zelftestjes gaan doen. Vaak afgeleid, check. Praat veel? Check. Ik deed er vijf en die zeggen allemaal dat ik misschien ADHD heb en dat bij een arts kan laten checken. Maarja, die vragen zijn dus nogal subjectief. Zijn er dan meer manieren om te checken of ik ADHD heb? Nou één ding is zeker: niet via TikTok. Wetenschappers onderzochten namelijk de honderd populairste TikToks met #ADHD. Wat blijkt: in minder dan de helft van de video's zit een mogelijk ADHD-symptoom. Het zijn eigenlijk allemaal dingen die we allemaal kunnen hebben. Heel veel mensen die zeggen: 'goh, ik denk dat ik ook ADHD heb.' Ja zorgelijk ook wel. ADHD is officieel een psychische aandoening, anders stond 't niet in dit boek. Maar kun je het dan ook in iemands hoofd zien? Bij bijvoorbeeld een scan van het brein? Onderzoek onder leiding van het Radboud UMC in Nijmegen toont aan dat het inderdaad tussen de oren zit. Het laat een duidelijk beeld zien dat in ieder geval vijf gebieden kleiner zijn bij mensen met ADHD vergeleken bij mensen die dat niet hebben. Oké, hier wordt het allemaal wat tegenstrijdig. Ja, toen zeiden onderzoekers: ADHD-breinen zijn op vijf plekken kleiner. Het grootste verschil vonden ze hier, de amygdala. Belangrijk bij het verwerken van emoties. Alleen: de verschillen zijn héél erg klein. En ook niet per persoon zichtbaar. Alleen als je heel veel ADHD-breinen scant en vergelijkt met niet-ADHD-breinen zie je dus een klein verschil. Je kunt dus niet iemand in de scanner leggen en concluderen: die heeft wel of geen ADHD. Maar goed, de conclusie van de wetenschappers was dus dat je ADHD kunt zien op hersenscans. Maar toen kwam ik de kritiek op dit onderzoek tegen. En die was niet mals. Laatst zei één van de onderzoekers zelf nog dat de conclusie rammelt. Maar wat is ADHD dan wél? En hier wordt de rabbit hole vrij diep want uiteindelijk kom ik op de vraag: is ADHD wel echt een stoornis? Kijk, sommige medische aandoeningen kun je makkelijk meten. Letterlijk. Deze bloeddrukmeter bijvoorbeeld vertelt je precies of je binnen de gezonde grenzen valt. Met psychische aandoeningen kan dat niet. Want je kunt dus ADHD niet in iemands brein zien zo’n zelftest zegt heel weinig en de officiële omschrijving uit het handboek is vrij subjectief. De termen 'hersenstoornis' en 'psychische stoornis' liggen daarom best gevoelig. Het is een discussie die al jaren wordt gevoerd. Doordat je denkt dat je iets hebt ga je daar ook in geloven. Dus het is stigmatiserend. Krijgen kinderen te snel de diagnose ADHD en dus ook te snel medicatie? In m'n zoektocht kom ik zelfs dit soort uitspraken tegen: 'Toen wij jong waren had ook nog niemand van ADHD gehoord. Het is gewoon een mode-ziekte.' Het is een uiting van een maatschappelijk kritische houding naar ADHD. U zegt dat ADHD een mythe is. Ja, dat zijn nogal uitspraken. Kijk: ADHD is een soort verzamelterm die omschrijft waar iemand veel last van heeft. Die negen klachten bij de hyperactieve variant. Voor de duidelijkheid: die klachten zijn hartstikke echt. Veel mensen hebben hier last van en lopen ook behoorlijk vast. Dus de juiste hulp is dan heel belangrijk. Ik vond het wel fijn dat ik eindelijk begreep: o, daarom ben ik zo. Ik ging juist de goede kanten, de positieve kanten er heel erg van inzien. Daardoor heb ik echt een mooier leven. ADHD in de samenleving wordt eigenlijk steeds meer gezien als een soort non-probleem. Dat stoort ons uiteraard. Wij zien iedere dag ouders en kinderen die enorm worstelen. Dáár is geen discussie over. Maar er is wel een belangrijke kanttekening. ADHD is een verzamelwoord en dus geen oorzaak of verklaring. Met andere woorden, je kunt niet zeggen: Iemand praat aan één stuk door omdat diegene ADHD heeft. Het is eigenlijk andersom: Omdat iemand minstens vijf van deze negen klachten ervaart, en daar heel veel last van heeft, krijgt die het label ADHD. Volg je het nog? Dus als mensen zeggen dat ADHD geen echte stoornis is, dan bedoelen ze meestal dat het geen oorzaak is, maar een verzamelterm. Wat is dan wel een oorzaak? Geloof me, ook daar is véél discussie over. Samengevat: er is niet één oorzaak, eerder een combinatie van dingen. Zoals erfelijkheid, want er zijn vaak meerdere mensen in één familie met ADHD. Mogelijk een afwijking in de hersenen, al is dat nog maar de vraag. En: omgevingsfactoren. Volgens sommigen zijn die de belangrijkste. Een psychiater die noemt dit 'stoornisme'. Die zegt eigenlijk: dat mensen verschillen, dat ze eigenschappen hebben die in een schoolcontext lastig kunnen zijn, daar zijn we het over eens. Alleen: moeten we dat nou meteen een stoornis gaan noemen? Deze wetenschapper zegt bijvoorbeeld dat we te snel denken in 'stoornissen'. Terwijl ADHD, in haar ogen, veel meer een probleem is omdat mensen vastlopen in hun omgeving. Als ik haar heel kort samenvat, dan zegt ze eigenlijk: ADHD zegt niet zoveel over de mensen zelf, maar over de eisen van school werk, en de maatschappij. Dus: hebben mensen een stoornis, of heeft de maatschappij een stoornis? Zodra ik met pensioen ben stop ik met die stomme pillen en ga ik in het bos wonen. Het is de maatschappij en het wordt het individuele probleem. Ik neem mijn medicatie eigenlijk voor de medemens. Eerlijk: ik begreep het eigenlijk pas echt toen ik dit verhaal tegenkwam. Over, geen grapje, blinde mannen die een olifant aanraken. Hier heb ik echt een grotere ruimte voor nodig. Komt 'ie: in een beroemde Indiase fabel staan zes blinde mannen rondom een olifant. De één voelt aan z'n staart, en zegt: een olifant is lang, dun, en een beetje harig. Een ander voelt aan de slurf, en praat over een slangvormig dier met twee gaten. Een derde betast een poot, en zegt: een olifant is rond en heeft een harde huid. Nou en zo gaat het verhaal nog wel even door. Het punt is: deze blinde mannen hebben allemaal een beetje gelijk. Ook al lijken ze elkaar tegen te spreken. Alleen, niemand heeft het beeld van de totale olifant. En dat is eigenlijk precies zo met ADHD. Die blinde mannen zijn artsen, wetenschappers. De één zegt: het zit in je brein. Terwijl een ander beweert dat het vooral om de omstandigheden gaat. Weer een derde levert aanwijzingen dat het genetisch is of iets sociaals, cultureels. Maar niemand ziet het totale plaatje. Goed. Dan de stijging van het aantal mensen dat ADHD-medicijnen neemt. Hoe kan dat? Nou, waarschijnlijk omdat ADHD bij meisjes vroeger veel minder opviel. Wij denken onder andere dat het komt doordat veel mensen traditionele ideeën hebben over hoe meisjes zich moeten gedragen. Omdat er gewoon nog vrij weinig bekend was rondom ADHD bij vrouwen. Gelukkig ondertussen steeds meer. En waar komt dan de rest van de stijging vandaan? Je raadt het al: wéér discussie. Al jarenlang trouwens, zag ik in de archieven. Het gebruik daarvan is de afgelopen jaren schrikbarend toegenomen. De gezondheidsraad maakt zich zorgen over het toegenomen gebruik van het geneesmiddel ritalin. Ja ik kan me wel beter concentreren, maar ik had ook wel bijwerkingen van de pilletjes. Ik had minder eetlust en ik kon minder goed slapen. Hoe een stoornis bij onze kinderen ook het probleem van de volwassenen moest worden. En kijk dit: bijna driekwart van de huisartsen vindt dat ADHD-medicijnen te snel worden voorgeschreven. Maar goed, ze doen het zelf vaak wél omdat ze een druk voelen van scholen en ouders. Ouders vinden het wel eens vervelend dat ik het niet wil voorschrijven. En er zijn ook kinderen die die medicatie niet nodig hebben. Ik heb een aantal mensen in de praktijk die echt niet zonder kunnen. Maar ik heb zelf de indruk dat ongeveer tachtig procent van de jongeren die ADHD-medicatie gebruiken daar op een zeker moment mee kunnen stoppen. Of daarbij al die video's op social media een rol spelen, is moeilijk te zeggen. Maargoed - dankzij deze video's herkennen mensen die hulp nodig hebben hun ADHD misschien wel eerder. Want, ondanks alle discussies, onthoud: Als je ergens in vastloopt, ga dan naar een arts. Die kan je verder helpen. En of we ooit het totale plaatje gaan krijgen van de olifant of ADHD? We gaan het zien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20344654 705.6 620 2026-05-28T14:24:32+00:00 yes no ADHD https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-slootjes 2026-06-02T16:57:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49366.w613.r16-9.867f8a0.webp Het Klokhuis | Slootjes Het is typisch Nederlands: een landschap met honderdduizenden kilometers aan slootjes. Ze zijn ooit gegraven door mensen om water af en aan te voeren en werden het huis van talloze planten, insecten en dieren. Janouk bekijkt de rijke wereld onder de oppervlakte en leert hoe belangrijk het is om goed voor sloten te zorgen. Bij Varkentje Rund probeert Ome Koos zo snel mogelijk de sloot over te steken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1369837 900 371 2026-06-02T17:05:00+00:00 yes no sloot https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-roltrap 2026-05-29T06:40:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49352.w613.r16-9.b9c127c.webp Het Klokhuis | Roltrap De roltrap lijkt zo gewoon, maar toen hij net bestond, vonden mensen hem juist spannend en luxe. De allereerste werd gebouwd als attractie en ook in Nederland kwamen mensen uit het hele land speciaal kijken bij de eerste roltrap in een warenhuis in Den Haag. De trap beweegt vanzelf. Je hoeft niks te doen en toch kom je boven. Maar waar gaan die treden eigenlijk heen? Tirsa gaat op onderzoek uit. In de sketch wil Lobbert zo goedkoop mogelijk een roltrap installeren in zijn kasteel. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362700 916 655 2026-06-03T17:39:00+00:00 yes no techniek trap https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-microscoop 2026-06-11T16:57:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49420.w613.r16-9.cd34516.webp Het Klokhuis | Microscoop Een microscoop is een soort vergrootglas. Als je hier doorheen kijkt, zie je kleine dingen ineens heel groot. Zo kan je een minuscule onzichtbare wereld zichtbaar maken. Nienke leert wie Antoni van Leeuwenhoek was, een Nederlandse wetenschapper die bijna 400 jaar geleden leefde en als een van de eersten begreep hoe bijzonder een microscoop was. En ze gaat op bezoek bij de universiteit om te zien hoe wetenschappers nu nog steeds onderzoek doen met microscopen. In Kitchen Time maakt Romy de kleinste smoothie ter wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362651 900 464 2026-06-11T17:05:00+00:00 yes no techniek https://schooltv.nl/video-item/de-geschiedenis-van-televisie-in-nederland-samen-voor-de-buis 2026-05-29T09:46:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49354.w613.r16-9.9db7609.webp De geschiedenis van televisie in Nederland | Samen voor de buis Dit is het allereerste televisiefragment uit de geschiedenis. Uitgezonden door de Britse televisieomroep BBC in 1936. In Nederland waren bijna geen tv's. Veel mensen hadden wel een radio en televisie, daar werd ook heel erg negatief over gedacht. Het zou slecht voor je zijn en ook nog eens veel te duur. Er werd hier in Nederland lange tijd dus niets voor tv uitgezonden. Dat gebeurde pas na de Tweede Wereldoorlog. In 1948 oefende het Nederlandse elektronicabedrijf met het maken en af en toe uitzenden van televisie. Bijna niemand kon ernaar kijken. Er waren toen maar zo'n twintig Nederlandse gezinnen met een tv. Pas in 1951 was de eerste landelijke uitzending. Het is een begin. Daarna werd er steeds meer op televisie uitgezonden. De eerste jaren alleen op dinsdagavond en vrijdagavond. De meeste Nederlanders hadden geen tv. Als je er wel een had, dan kreeg je vaak familie, vrienden en buren op bezoek. Oh wat heerlijk! Het eerste Nederlandse televisieprogramma voor kinderen was Dappere Dodo uit 1955. Jongens, meisjes, kijk nu goed! Wat die dappere dodo doet. En het eerste dagelijkse nieuwsjournaal op tv was op 5 januari 1956. Dat programma bestaat nog steeds. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20344775 0 318 2026-05-29T09:45:00+00:00 yes no televisie media https://schooltv.nl/video-item/wat-is-klankkleur-het-onderscheidende-vermogen-van-tonen-in-een-klank 2026-06-02T13:41:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49355.w613.r16-9.cc6071a.webp Wat is klankkleur? | Het onderscheidende vermogen van tonen in een klank Wat hebben de attack, een spectralist en Nickelback te maken met klankkleur? Het is naast toonhoogte en toonverloop een van de fundamentele eigenschappen in de muziek. Klankkleur. Ken je Nickelback nog? Het markante stemgeluid van die arme Chad Kruger. Arme, want er zijn dus talloze websites waarop zijn band Nickelback wordt afgekraakt. Er is zelfs sprake van het Nickelback-effect. Ik citeer: Nickelback is too much of everything to be enough of something. De band is kleurloos en nep. Wat heeft dat nou met stemgeluid of met klankkleur te maken? Nou, geinig genoeg best veel. Want als een klank te veel van alles heeft, ervaren we dat als onprettig. Is een klank op een bepaalde manier uitgesproken dan is die herkenbaar en potentieel aangenaam. Ik zeg potentieel, want klankkleur is een heel persoonlijke zaak. Persoonlijk, in de manier waarop we geluiden waarderen. Eerst nog even over de definitie van klankkleur of timbre als je ook ijskast, taartje en oto zegt. Hey, waar is mijn taartje? Oh, in de ijskast van de oto schat. Timbre of klankkleur is het onderscheidende vermogen van tonen van dezelfde toonhoogte in een klank. Of zoals de Amerikaanse akoestische federatie het stelt: timbre is het kenmerk van een auditieve sensatie, waardoor een luisteraar kan beoordelen dat twee niet identieke geluiden die op dezelfde manier even luid en op dezelfde toonhoogte worden gepresenteerd, toch ongelijk zijn. Ik hoop dat je er nog bent. Leuk wordt het namelijk als we klankkleuren onder woorden proberen te brengen. Want zo complex als de samenstelling van een bepaalde klankkleur kan zijn, zo complex is de keuze van een passend Nederlands woord om de stem van die ene zangeres, dat gekke orgelregister of die oude elektrische gitaar te verzinnen. Een stem kan hees, doorleefd, raspend of juist stralend goudomrand of zijdezacht zijn. Een orgelmixtuur kan fonkelend, sprankelend of juist bijtend en schreeuwerig zijn. Die oude Gibson Les Paul, die kan romig, vet en wulps of juist gillend, huilend en snijdend zijn. En het hangt ook allemaal weer af van de gebruikte versterkers en pedaaltjes. Maar goed, het gaat om een specifiek geluid en onze perceptie daarvan. Dat proces van het ontcijferen van een geluid is best delicaat. Neem een trompet. Nee, dank je. Trompet wordt aangeblazen en dan ontstaat het geluid. Maar hak je dat eerste moment van het aanblazen van de rest van het geluid af? Dan is het al moeilijk om te horen of het nou om een trompet of een klarinet, een hobo, cello of zelfs een synthesizer gaat. Dat eerste moment, de attack of de aanzet van een toon, is erg bepalend voor het identificeren van het geluid. Die aanzet is karakteristiek voor een instrument of ding en mede dankzij de rest van de envelope, dat wil zeggen het traject van aanzet tot wegsterven van de klank, maakt dat we er een bepaald instrument, een bepaalde stem of een zeker ander object in herkennen. Van je koffiemachine via bubbeltjesplastic en een krijtje op een schoolbord tot het dingdongetje dat je je gordel om moet doen omdat er turbulentie komt. Allemaal timbres, klankkleuren die we de hele dag lopen te ontleden. Ik had het trouwens over de envelope, dat gaat over de zogenaamde ADSR-curve. Attack, decay, sustain en release. Aanzet, afzakken tot constante klank. De constante klank zelf en tenslotte het wegsterven ervan. Bij een piano gaat het bij de attack om de hamer op de snaar. Bij decay om de tijd en de sterkte waarmee die eerste aanslag vervolgens overgaat in de uit-klank. De sustain is dat hamerloze doorklinken van de snaar en de release, dat is het moment waarop je de toets loslaat. Bij een trompet zou de attack de eerste persing via de lippen zijn, waarop de trompet vanuit stilte ineens tot klinken wordt gebracht en hoe bruusker je blaast, hoe sterker en puntiger die attack is. Vervolgens kan je met je longen bepalen hoe sterk de decay, het verval, is en hoe lang de sustain. Als je de trompet op een persluchtleiding aansluit is de sustain theoretisch oneindig. Je longen zijn dat niet, dus andere sustain. De release is het moment waarop je lippen de trompet weer loslaten. Dat lucht op. Maar misschien ben je pas echt opgelucht als ik de technische motorkap nog even verder open doe. Nou, vooruit dan maar. Klankkleur ontstaat door de manier waarop een grondtoon samengaat met boventonen. Die grondtoon is de basis waaruit ons gehoor de toonhoogte filtert. Boven die grondtoon kan een heel legertje aan boventonen zitten en elk van die boventonen kan een eigen sterkte en verloop hebben. Met die specifieke combinatie van grondtoon en boventonen is elk geluid op aarde opgebouwd. Je kan het dus ook weer ontleden en dat doe je met een spectrometer. Uit het apparaat rolt een spectrogram en dat is eigenlijk dus een foto van de frequentieverdeling van een bepaald geluid. Een zichtbare klankkleur dus. Dat was smullen voor spectralisten. Componisten die vanaf 1970 met een stapel spectrogrammen in de hand muziek gingen maken waarbij klanken dus gedicteerd werden door de samenstelling van de boventonen. Allemaal dankzij het geestverruimende werk van het Franse IRCAM-Instituut. Mocht je het nou niet meer zien zitten was dan maar synesthetisch geworden, hoewel, dan ben je of ben je niet. Als je synesthesie hebt, zie je geluid en hoe precies? Ja, dat verschilt een beetje per persoon. Billie Eilish, Kanye West, Jean Sibelius, Alexander Scriabe, pianiste Sterre Hond die erover vertelde in Maatwerk. Ik zie kleur als ik muziek maak. De lijst is nog veel langer. Het zijn allemaal musici voor wie muziek en kleuren met elkaar verbonden waren of zijn. En dat kan heel handig zijn bij het componeren of improviseren. Het kan ook irritant zijn als je muziek moet spelen van iemand die onbewust de lelijkste kleurcombinaties maakt. Of dat je een half uur lang een poepbruine pianosonate moet spelen. Bah. Over mooi vies geluid gesproken: kerkklokken. De koepel van de kerkklok heeft een fascinerende klankkleur, want een klokkentoon is in zekere zin vals, dissonant, want boven die grondtoon stapelen zich allemaal boventonen en die boventonen zijn hier en daar lekker stout. Zo, nu heb je de klok horen luiden en weet je waar de klok hangt en weet je waar de klok de klepel raakt. Wacht, jongens, als je de klok hoort luiden dan weet je waar de klepel hangt. Klepel. Waar die hangt. Waar die hangt. Weten we dat nou eigenlijk?Instagram influencersales. Passief inkomen Bitcoin Papa's erfenis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20344885 418.944 2033-05-06T22:00:00+00:00 126 2026-06-01T07:20:00+00:00 yes no klank muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-leidmotief-een-muzikaal-thema-bij-een-personage-of-plek 2026-06-01T09:14:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49357.w613.r16-9.655493d.webp Wat is een leidmotief? | Een muzikaal thema bij een personage of plek Wat hebben een haai, een magische jager, een Google Maps te maken met een leidmotief? Aan wie denk je als je dit hoort? Ja, precies. James Bond. Ja, of deze dan? Ja, Darth Vader inderdaad. Twee moderne voorbeelden van een leidmotief. Leidmotief komt van het Duitse woord Leitmotiv. Dus leit met een t, motiv met een v. Het is een kort muzikaal motief. Een herkenbaar stukje muziek dat in een opera of films kort telkens opduikt als in de tekst op het toneel of op het doek een bepaald personage of voorwerp verschijnt. Ook emoties en gedachten kunnen worden weergegeven met leidmotieven. Op een gegeven moment gaat de toeschouwer het muzikale motief met die persoon of dat object associëren en zonder extra uitleg krijgt het personage zo extra diepgang. Het motief leidt de luisteraar als het ware naar de kern van het verhaal. Hoe heeft het allemaal hiertoe kunnen leiden, vraag je je af. Wat zijn motieven waren is onduidelijk, maar de eerste componist die zich met het leidmotief bezighield was Carl Maria von Weber. Hij schreef in 1821 Die Freischutz, een opera gebaseerd op een fabel over een magische jager die kogels heeft die niet kunnen missen. Hij verkoopt ze in ruil voor de ziel van de koper. Elke keer als hij ten tonele verschijnt, klinkt dit akkoord. Steeds in andere vormen. Het is best wel een spannend akkoord. Het klinkt niet als iemand die heel vriendelijk en onschuldig is, toch meer als iemand met slechte bedoelingen. Of von Weber zelf wist dat hij iets revolutionairs had bedacht? Dat weten we niet. Maar pas vijftig jaar na het verschijnen van die opera werd de term Leitmotiv voor het eerst gebruikt door Friedrich Wilhelm Jahs in zijn boek over Von Weber. De Fransman Hector Berlioz was met soortgelijke dingen bezig. In 1830 componeerde hij zijn Symfonie Fantastique. Het is zogenaamde programmamuziek, een instrumentaal stuk zonder zang, dat niettemin een verhaal uitbeeldt. In elk deel van de symfonie keert deze melodie terug. De idee fixe. Dit hoor je steeds als het verhaal gaat over Harriet Smithson de eerste vrouw en muze van Berlioz en die idee fixe. Die term komt oorspronkelijk uit de psychologie, doelt op een obsessieve gedachte die steeds weer opkomt. Berlioz idee leidde uiteindelijk tot het leitmotiv. Naast van Weber en Berlioz kunnen we ook niet om Richard Wagner heen. In zijn grootse operacyclus Der Ring des Nibelungen, gaf hij zo'n beetje ieder personage en elke setting een eigen muzikaal thema mee. Dat deed hij enerzijds om eenheid in de omvangrijke operacyclus te krijgen en anderzijds om de luisteraar houvast te geven. Handig. Het niet gebruiken van motieven leidt tot chaos, moet ie gedacht hebben. Sommige leidmotieven verwijzen naar het verleden en anderen naar de toekomst. Zo weet de luisteraar zonder al te veel uitleg waar hij zich ongeveer in het verhaal bevindt. Een soort Google Maps dus. Ah, daar ben ik. En dat is misschien ook een puntje van kritiek van musicoloog Theodor Adorno, want die stelt dat een leidmotief kan verworden tot een platte luisteraanwijzing in plaats van dat er emotionele diepten kunnen worden verklankt. Alsof je een opera lang luistert naar de stem van je Google Maps: sla linksaf, keer om na 300 meter zoen Brunnhilde. Maar goed, in Der Ring des Nibelungen komen honderden leidmotieven voorbij en een daarvan is de melodie die onder meer te horen is in de Walkurerit. Dierlijke leidmotieven, die hoor je in Peter en de Wolf van Prokofjev. Peter begint blij en de kat is ook wel vrolijk. Ja, dan heb je die wolf nog op de Utrechtse Heuvelrug. Een goede melodie zegt meer dan duizend woorden. Nouja, melodie. Twee noten zijn al genoeg. Ik vind het spannend en je denkt meteen aan een haai. Hoewel die robotvis in een film bijna niet te zien is, voel je door dit dreigende leidmotief van John Waynes dat het onheil nadert. Er komt even iemand haai zeggen. Howard Shore gaf in The Lord of the Rings elk deel van Midden-Aarde een eigen leidmotief. Denk bijvoorbeeld aan de Shire, de Gouw. Bij het horen van deze klanken zie je direct het glooiende groene landschap voor je, waar de hobbits een onbezorgd leven leiden. Terwijl Mordor een stuk ongezelliger klinkt. Kortom, genoeg motieven om al deze leuke films te gaan bekijken. Lekker languit op de bank onder een kleedje met een leuk motiefje met een zak chips en cola leid, light, cola light hebben we een cola light? Lekker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345046 0 2033-05-06T22:00:00+00:00 84 2026-06-01T09:30:00+00:00 yes no filmmuziek film opera https://schooltv.nl/video-item/het-leven-van-beethoven-duitse-componist-die-zijn-gehoor-kwijtraakte 2026-06-04T09:56:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49358.w613.r16-9.061f74e.webp Wie was Ludwig van Beethoven? | Duitse componist die zijn gehoor kwijtraakte Wat hebben Zutphen, The Beatles en onweer te maken met Ludwig van Beethoven? Je zal maar de componist zijn van het officieuze Europese volkslied. Je zal maar de componist zijn van de soundtrack van The Longest Day. Je zal maar een brein zijn achter een van die hits van de Beatles. Je zal maar de bedenker zijn van die achteruitrijpiepjes van sommige vrachtwagens. Negen symfonieën, zestien strijkkwartetten, 32 pianosonates en nog veel meer moois. Allemaal het werk van een brok muzikaliteit. Volgens sommigen een moeilijke man, volgens iedereen een muzikaal genie. Dit is het leven van Ludwig van Beethoven, geboren in Zutphen? Volgens een heel creatief verhaal. Googel maar eventjes op Beethoven, Zutphen. Wij houden het op Bonn. Ergens in december 1770 geboren als zoon van zanger Johan van Beethoven. Opa Lodewijk kwam uit Mechelen. Grootmoeder Maria uit Bonn. Vader Johan zat niet echt lekker in zijn vel. Misschien had hij onderhuids al door dat hij een koekoekskind was, geboren uit een buitenechtelijke relatie. Maar het duurt nog tot 2023 tot de DNA-test zou bewijzen dat Johan geen directe bloedlijn heeft met Mechelen. Wel erfde hij van moederskant een verslavingsgevoeligheid. Onze Ludwig ging gebukt onder een strikt vaderlijk regime want pa die ook een groot muzikaal talent bij zijn zoon en deed er alles aan om dat wonderkindschap goedschiks of kwaadschiks van de grond te krijgen. Ludwig, die rook op zijn beurt vooral de alcoholwalm van zijn vader als die hem bij nacht enontij achter het klavier zette om aan bezoekers te laten horen wat hij kon. Tot zijn elfde ging Ludwig naar school. Daarna was het alleen maar muziek wat de klok sloeg. Op diezelfde leeftijd speelde hij al het hele Wohltemperierte klavier van Bach uit zijn hoofd zelfs. Op zijn dertiende werd hij hoforganist en verdiende omgerekend zo'n duizendvijfhonderd euro per maand. In die tijd bracht hij een bezoek aan Nederland. Even de Jacob Collier, de Wibi Soerjadi uithangen in Rotterdam en Den Haag. De van Oranjes beloonden zijn pianospel met 63 gulden. Dat was Beethoven veel te min. Het ene bezoek bleef zijn enige aan ons gierige kikkerlandje. In diezelfde periode componeerde hij zijn eerste pianoconcert. Toen, in 1787 overleed zijn moeder. Twee jaar later stopte zijn vader bij het hoforkest. Diens salaris werd voor de helft aan de kinderen gegeven. Het kwam erop neer dat Ludwig vanaf zijn zeventiende voor zijn twee broers moest zorgen. Niet veel later vertrok hij naar Wenen. Elf maanden na het overlijden van Mozart kwam Beethoven aan in de muziekstad. Hij nam les, eerst bij Joseph Haydn, maar die begreep de muziek van zijn leerling niet helemaal. Het waren de eigenschappen die Beethovens werk juist zo revolutionair zouden maken: de samengebalde energie, de ritmische spanning, de scherpe dissonanten. En alles kwam voort uit zijn visie op de maatschappij. In lijn met de Franse Revolutie draaide het niet langer om hoofse elegantie en braafheid, maar om het individu en diens levensweg. Hij loodste de muziek een nieuwe periode in, de romantiek. En zoals dat bij wegbereiders wel vaker gebeurt, was ook hij aanvankelijk onbegrepen. Niemand sms’t. Wat moest men met die bruuske klanken? Volgens sommigen was de bruuske aard van zijn persoonlijkheid de oorzaak van zijn onvervulde liefdesleven. Pas op he. Regelmatig viel hij voor een pianoleerling en als een blok viel hij voor Josephine van Brunswijk. Maar de liefde werd nooit geconsumeerd. Het begon al op zijn 26e, maar vanaf zijn dertigste ging Beethovens gehoor merkbaar achteruit. Het raakte hem diep. Op sociaal en mentaal vlak. Allerlei publieke gelegenheden gingen uit de weg. Hij trok zich vaak terug en raakte soms zo gedeprimeerd dat hij geen perspectief meer zag. Het enige dat hem op de been hield was de muziek, de verinnerlijkte wereld van ritme, harmonie en melodie. De klank van de instrumenten. Dat wonderlijk ontwikkelde muzikale talent maakte dat Beethoven zelfs met een ernstig beperkt gehoor kon blijven componeren. Daarbij werd hij financieel gesteund door Weense adel. Tegen zijn vijftigste kon hij alleen nog gesprekken voeren via notitieboekjes. Fysiek kampte hij met chronische darmklachten, volgens sommigen veroorzaakt of verergerd door zijn mentale problemen en door alcoholgebruik had hij een levercirrose. Zijn levenseinde werd wellicht ingezet na een overnachting in een ijskoude herberg. De resterende levensmaanden van 1827 namen Beethovens krachten snel af. Op 26 maart van dat jaar trok er een plotseling onweer over Wenen en na een flits en een luide donderslag opende Beethoven nog eenmaal zijn ogen, balde zijn vuist, keek indringend naar zijn wakende vriend Anselm maar liet zijn vuist toen weer krachteloos op bed vallen. Beethoven was dood. Hij moest eens weten dat zijn muziek na twee eeuwen nog springlevend is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345053 342.741 2033-05-06T22:00:00+00:00 278 2026-05-31T22:00:00+00:00 yes no Beethoven componist klassiek muziek https://schooltv.nl/video-item/wie-is-hans-zimmer-filmcomponist-met-een-bombastische-sound 2026-06-01T14:32:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49359.w613.r16-9.3b43709.webp Wie is Hans Zimmer? | Filmcomponist met een bombastische sound Wat hebben Expeditie Robinson, een pijporgel en de ontmaagding van MTV te maken Met Hans Zimmer? Ruim 430 miljoen streams op Spotify. Kleine 420 miljoen streams. 315 miljoen streams, in totaal dus zo'n dikke miljoen miljard streams voor de muziek die vloeide uit de pen van Hans Zimmer. Uit deze astronomische cijfers, die de komende jaren alleen nog maar zullen stijgen, kunnen we de voorzichtige conclusie trekken dat Zimmers muziek een groot publiek aanspreekt. Hans is dan ook een handige zakenman en weet zijn muziek goed te vermarkten. Hij componeert voor alles waar maar muziek voor nodig is. Zo schreef hij muziek voor een 4 minuten durende commercial voor Maybach. Het zou ons niet verbazen als hij er als dank met eentje mee naar huis mocht rijden. Hij organiseert zelf concerten, gaat op wereldtournee en liet zelfs software uitbrengen zodat iedereen aan de slag kan met de Hans Zimmer sound. Gewoon lekker thuis. Kenmerkend zijn de epische, soms explosieve drums, de felle en strakke accenten en de sterke ritmische patronen. Maar hoe ontstond die sound? Zimmer combineert in zijn muziek vaak een echt orkest met elektronische klanken. Het is een combinatie van echte instrumenten met gesamplede orkestklanken en synthetische geluiden. Beide vakgebieden kreeg hij van zijn ouders mee. Zijn moeder was heel muzikaal speelde piano, zijn vader was ingenieur en uitvinder. Vader Zimmer overleed toen Hans nog maar zes jaar oud was en uiteindelijk zocht en vond hij zijn toevlucht in de muziek. Maar de traditionele manier van het leren pianospelen sprak hem niet aan. Hij wilde improviseren en nieuwe klanken ontdekken. Tot grote ergernis van zijn moeder kwam het nogal eens voor dat hij de piano compleet verbouwde. Toen bleek dat hij ook best wel handig was met computers, ging hij beide werelden combineren en experimenteerde hij er flink op los. Tijdens zijn schoolperiode speelde hij in verschillende rockbands. Een daarvan, die ken je vast wel. Buggles, bekend van de hit Video Killed the Radio Star. De videoclip van dit nummer was de allereerste clip ever op een muziekzender MTV. Naast zijn uitvoerende werk beunde Zimmer bij als componist van reclamejingles. Via via kwam hij in contact met film door componist Stanley Myers. Die kennen we vooral hiervan. Een jarenlange samenwerking volgde en op een regenachtige dag in 1988 bleek regisseur Barry Levinson op zoek te zijn naar iemand die zijn nieuwste film Rain Man van muziek wilde voorzien. Of Hans dat zag zitten? Ja, dat zie ik wel zitten, ja. Dat zag Hans wel. Het betekende het begin van zijn carrière in Hollywood. Zijn echte doorbraak kwam in 1994 met de muziek bij De Leeuwenkoning. Hij schreef het ook als requiem voor zijn overleden vader. Voor die muziek won hij zijn eerste Oscar en sindsdien is het Zimmer vrij om te kiezen welke van de vele filmverzoeken hij aanneemt. Zijn droombaan kreeg hij bij Dreamworks als huiscomponist. Er volgden talloze filmscores waaronder Pearl Harbour, Pirates of the Caribbean, de Last Samurai, Madagascar, De Da Vinci Code, de Dark Knight trilogie, Sherlock Holmes, Dunkirk, No time to die, Dune mijn vingers zijn op. En natuurlijk ook de kaskrakers Gladiator, Inception en Interstellar. Zimmer is van alle markten thuis. In 2009 schreef hij zijn eerste muziek voor een computerspel. Call of Duty Modern Warfare II. Een kroon op zijn werk was de muziek voor de serie The Crown. Muziek van Zimmer hoor je tijdens de uitreiking van de Oscars, op Tomorrowland, in autoreclames, tijdens de Olympische Spelen Het WK, Expeditie Robinson en zelfs tijdens de presentatie van je klasgenoot die de spreekbeurt voor natuurkunde een beetje wilde opleuken. Zimmer is al lang geen rising star meer. Er is zelfs een asteroide naar hem vernoemd. Toch is er ook kritiek. Veel van de muziek die hij vandaag de dag schrijft, lijkt een beetje op elkaar. Je herkent direct zijn sound: van die bombastische, elektronische, soundscape achtige muziek. Weinig melodieën. Muziek zonder al te veel ontwikkeling. Ja, als suspensebouw in de filmmuziek is het heel effectief. Maar of de muziek ook zonder beeld overeind blijft? Daarover gaat men verbaal op de vuist. Ik neem zelf even de ruimte om mijn persoonlijke Zimmer-favoriet te delen. De soundtrack van Interstellar met dat dikke pijporgel. Sommige mensen kijken jaarlijks Home Alone. Ik doe dat met Interstellar. Die score is sterk. Oke, dat was je laatste slechte grap, weg uit mijn kamer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345054 292.266 2033-05-07T14:31:00+00:00 216 2026-06-02T06:00:00+00:00 yes no filmmuziek film https://schooltv.nl/video-item/de-filmmuziek-van-john-williams-grootse-en-meeslepende-composities 2026-06-02T08:13:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49360.w613.r16-9.3155fdd.webp De filmmuziek van John Williams | Grootse en meeslepende composities Wat hebben een haai, Barack Obama en Toto te maken met John Williams? Fietsen, zwerkbalbezems en mannen met rode capes. Ze zouden niet vliegen zonder John Williams, aldus regisseur Steven Spielberg over hoe de muziek van Williams het beeld tot leven brengt. Of het nu om het heroïsche trompetgeschal uit Star Wars of Superman gaat of de magische muziek van Harry Potter en E.T. Elke melodie van zijn hand raakt je direct. John Williams, de bekendste filmmuziekcomponist van onze tijd. Het begon allemaal op 8 februari 1932 in New York. Johnny en Esther Williams werden verblijd met de geboorte van een zoon. Ik hoor direct een medley van het liefdesthema uit Star Wars, Indiana Jones en de pianomelodie uit Jurassic Park vormen voor de kraamperiode, maarja. Zo ver was kleine John toen nog lang niet. Papa John Senior was jazzdrummer en speelde in een CBS radio-orkest. Er klonk altijd muziek in huis. Kleine John kroop graag achter de piano en kon al snel zonder dat hij dat toen al wist, het thema van de film Jaws spelen. Op zijn zevende, ging hij op les en vond ook zijn weg op trompet, trombone en klarinet. Op zijn zestiende verhuisde het gezin naar de andere kant van Amerika, Los Angeles. Pa, die kon aan de slag als freelancer in filmstudio-orkesten en op de North Hollywood High School zette puber John belangrijke stappen. Hij arrangeerde en componeerde voor het schoolorkest. Ook speelde hij de pianopartij op diverse opnamen van film- en televisiemuziek van onder andere Jerry Goldsmith, Henry Mancini en Elmore Bernstein. Na zijn diensttijd bij de United States Airforce, drie jaar lang dirigeren, arrangeren, hoopte John dat hij skyhigh kon gaan. Pianospelen moest zijn beroep worden. Hij verdiende weliswaar best wat centjes als pianist in jazzclubs, maar toen hij op de Juilliard School de virtuoze Van Clibum hoorde spelen zakte de moed hem in de schoenen. Dat niveau zou hij nooit bereiken. Misschien was het slimmer als hij zich zou richten op het componeren. Ja, heel geen gek idee, met de kennis van nu. In 1957 kwam hij in dienst bij Columbia Pictures een grote filmmaatschappij. Met de muziek voor de tv-film Because They're Young zette hij de eerste stappen en vanaf toen ging het heel snel. Hij schreef muziek voor tv-shows en in 1963, voor het eerst voor een bioscoopfilm: Diamond Head. Hij bleek zijn roeping te hebben gevonden. De aanvragen stroomden binnen en John schreef de ene na de andere filmscore. In 1974 ging de telefoon: met Steven Spielberg. Steven Spielberg? Nooit van gehoord, maar deze Steven had muziek nodig voor zijn debuutfilm The Sugarland Express. John ging aan de slag en de samenwerking beviel goed. Het was het begin van een van de langste samenwerkingen in de filmmuziekgeschiedenis. Stel je voor dat John's telefoon het niet deed in 1974. Stel je voor. Stel je voor. Stel je voor. Dat is jammer. Maar goed. Met de film Jaws zetten zowel Steven als John zich een jaar later definitief op de kaart. En John had daar slechts twee noten voor nodig. Een briljante vondst. Samen maakten ze 29 films, waaronder Saving Private Ryan, E.T. the Extra Terrestrial, Schindlers List, Indiana Jones en Jurassic Park. Een andere vruchtbare samenwerking was met George Lucas. Lucas was bezig met de film Star Wars. John Williams, die was verantwoordelijk voor de inmiddels iconische muziek. The force was strong with this one. Hij bereikte een sterrenstatus. De Grammy's en Oscars stroomden binnen en toen Williams in 1980 aangesteld werd als dirigent van het Boston Pops Orchestra, zou dat eigenlijk voor drie jaar zijn. Orkestleden waren ook sceptisch. Want wat moeten we nou met een filmmuziekcomponist als dirigent? Toch beviel het van beide kanten goed. Zijn contract werd steeds verlengd. Twaalf jaar lang stond hij voor de club, tot hij op zijn 61e met pensioen ging. Maar ja, buiten de Boston popsong is hij nooit met pensioen gegaan. Altijd door blijven werken. Het is best onvoorstelbaar dat een iemand in een leven zoveel iconische klanken kon componeren, en ook nog eens allemaal robuuste en fraai afgewerkte composities. John Williams kreeg het voor elkaar. Het werden meer dan 150 filmscores. En alsof dat nog niet genoeg was, schreef hij ook nog symfonieën, concerten, kamermuziekstukken, componeerde muziek voor de honderdste verjaardag van het Vrijheidsbeeld. Hij deed nieuwe jingles voor NBC, schreef het stemmige stuk Air and simple gifts dat uitgevoerd werd tijdens de inauguratie van Barack Obama. Sorry dat ik te laat ben. En hoe hij dit alles voor elkaar kreeg: gewoon net als Bach. Veel talent en hard werken, veel werken. Er bleef weinig tijd over voor het gezinsleven. Zijn kinderen herinneren hem vooral zittend achter de piano, met zijn potlood in zijn hand, nootjes pennen. Een ambachtsman in zijn muzikale werkplaats. Overigens stroomt de muziek wel door in zijn nakomelingen. Oudste zoon Mark is drummer en songwriter, werkte met Cher, Tina Turner, Crosby Stills, Nash en Young en zoon Joseph: zanger van een van een bandje: Toto. Ik zou nog uren door kunnen gaan, maar ik kan je beter doorverwijzen. Meer over en met John Williams zie je in de geweldige Disney Plus documentaire: Music by John Williams. Hold the line! klas 1-3 | klas 4-6 https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345288 330.197 2033-05-06T22:00:00+00:00 104 2026-06-02T08:12:00+00:00 yes no filmmuziek componist https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-de-naam-nederland-vandaan-een-land-dat-laag-ligt 2026-06-02T11:35:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49362.w613.r16-9.d58ec45.webp Waar komt de naam Nederland vandaan? | Een land dat laag ligt Nederland heet al superlang Nederland, maar dat is niet altijd zo geweest. Ooit werd het bijvoorbeeld de Habsburgse Nederlanden genoemd of de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Daar hoorde toen ook nog België bij, maar dat land werd in 1830 onafhankelijk van Nederland en sindsdien heet het hier dus Nederland. Ongeveer een kwart van Nederland ligt onder zeeniveau. Daar blijft het droog dankzij dijken, dammen en duinen. Neder betekent laag. Daarom werd dit gebied Nederland genoemd. Een stuk land dat laag ligt. In Duitsland zeggen ze die Niederlande. In het Frans zeggen ze het Pays-Bas en in het Italiaans Paesi Bassi. Ook dat betekent Lage landen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345296 51.392 355 2026-06-02T11:33:00+00:00 yes no Nederland zeespiegel https://schooltv.nl/video-item/mijn-hobby-kindertijd-motorcross 2026-06-02T11:38:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49363.w613.r16-9.44542d3.webp Mijn hobby - Kindertijd | Motorcross Len houdt van motorrijden en gaat ook heel graag kijken bij de wedstrijden motorcross. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1731734 467.08 2033-06-02T11:34:00+00:00 267 2026-06-02T11:34:00+00:00 yes no motor fiets https://schooltv.nl/video-item/wat-is-koormuziek-samen-zingen-verbindt 2026-06-02T13:26:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49364.w613.r16-9.6f28b57.webp Wat is koormuziek? | Samen zingen verbindt Wat hebben een heksenketel, gebreide sokjes en corona te maken met koormuziek? Vergeet yoga, wandelen, mindfulness. Ga zingen in een koor. Samen zingen maakt gelukkig en is goed voor lichaam en geest. Het is een van de populairste hobby's van ons land. Nederland kent een kleine 2 miljoen koorzangers. Van professioneel kamerkoor tot het plaatselijke kerkkoor, van operetteclub tot shanty pop en musicalkoor. Voor elke muzieksmaak is er wel een koor te vinden. Een koor is een groep mensen die samen zingt. De grootte van die groep varieert. Acht zangers passen prima in een woonkamer en bij dat aantal mag je spreken van een kamerkoor. Overigens zijn er ook kamerkoren van veertig man, maar daarvoor hebben we een Blaricumse of Wassenaariaanse woonkamer nodig. Handen af van de hypotheekrente! Kleinere formaties noemen zichzelf ook wel ensemble of vocal group. Denk bijvoorbeeld aan de acht zangers van Voces8, de zes zangers van King’s Singers en Apollo5, bestaande uit, je raadt het al: vijf zangers. Uitschieters naar boven zijn er ook. Mannenkoor De Gouwestem heeft zo'n 200 leden en incidenteel klinkt het groot Johannes de Heer Koor met 700 zangers tegelijk. Samen zingen is al zo oud als de weg naar Rome en vast nog veel ouder. Want ja, toen die weg werd aangelegd, werd er vast ook wel een onvervalst Romeins mopje gezongen door een stratenmaker. Constantinopel is een mooie stad. Daar lopen de meisjes in hun blote...Ga je mee naar Frankrijk? Vroeger zong iedereen, op een enkel vals zingend koorlid na, dezelfde melodie. Het Gregoriaans. Het zorgde voor een traditie van samenzang in kloosters en kerken. In de twaalfde eeuw kwam men er achter dat muziek nog mooier klinkt, als de zangers tegelijkertijd verschillende noten zingen. De meerstemmigheid was geboren. Oh ja, en dan moet je ja, ja, ja, ja, ja, ja. En dat is wat koren tegenwoordig bedoeld of onbedoeld, als er erg vals wordt gezongen nog altijd doen. In een gemengd koor zingen mannen en vrouwen samen. Koor is meestal opgedeeld in vier stemgroepen: de hoge vrouwenstemmen, sopranen, de lage vrouwenstemmen, de alten, de hoge mannenstemmen, de tenoren en de lage mannenstemmen, de bassen. En dat meerstemmig zingen kan je zo gek maken als je zelf wil. Van een tweestemmige canon tot het veertigstemmige Spem in Alium van Thomas Talis. Of zelfs zestigstemmig in de Missa sopra Ecco si beato Giorno van de streberige Alessandro Striggio. Ik had een negen voor wiskunde. In deze complexe stukken wordt het kaf van het koren gescheiden. Dit is werk voor professionals. Denk aan het Nederlands Kamerkoor, Cappella Amsterdam en het Groot OmroepKoor. Maar er zijn ook een hoop goede amateurkoren die niet voor de professionele koren onderdoen. Wekelijks oefenen duizenden koren voor hun bijdrage aan een kerkdienst voor een jubileumconcert of optreden op de plaatselijke braderie of kerstmarkt. Maar vaak ook gewoon voor de gezelligheid. Is de dirigent aan het werk met een andere stemgroep kan ik mooi even kletsen met mijn buurvrouw of even oogcontact zoeken met die ene knappe alt of kan ik nog even verder breien aan de sokjes voor mijn kleindochter. Saamhorigheid is een belangrijke motivatie om in een koor te gaan. En die saamhorigheid gaat soms nog een stapje verder. Lekker tijdens de repetitie sjansen met die knappe sopraan of charmante tenor. Sommige jongere koren zijn verkapte koppelbureaus, want niet zelden word je smoorverliefd op elkaar en ontstaan er koorrelaties waar dan weer koorknaapjes uit geboren worden, van zanger tot zwanger. Maar er zijn ook mensen die gewoon even lekker gek willen doen en al dan niet verkleed vrolijke liedjes willen zingen. Daar hoort dan ook natuurlijk een originele naam bij, zoals Smartlappenkoor Ontroerend goed, Edese kreten uit Ede, Koor, Geen gehoor of vrouwenkoor De Heksenketel. Over heksenketel gesproken. Het hoogtepunt bij ieder amateurkoor is de jaarvergadering. Elk lid mag zijn zegje doen over die smakeloze koorkleding of dat dat ene moeilijke stuk dat we echt een keer moeten instuderen. Koren op de molen van de echte vergadertijger. Zo heeft iedereen zijn eigen stokpaardje. Storen jullie je ook zo aan het eeuwige geklets tijdens de oefenavonden? Kan de repetitie nou eindelijk eens op tijd gestart worden? Te laat is te laat. Ja, het gaat er altijd hard aan toe en er moet beter naar de dirigent geluisterd worden. Elke amateurzanger kent de terugkerende aanwijzingen van de koortsachtige dirigent. Harde sopranen, kletsende alten, valse tenoren en verdwaalde bassen. Aan de dirigent de nobele taak om geduldig te blijven en het beste in de groep naar boven te halen. De coronaperiode was ook voor de koorwereld een lastige tijd. Samen zingen kon niet meer. Door een grote hoeveelheid afhakers werden verschillende koren opgedoekt. Andere koren bedachten creatieve online manieren om toch te kunnen zingen. Koorkoning Eric Whitakker liet in zijn virtuele koor, zo'n 20.000 zangers van over de hele wereld, met elkaar zingen. Het oudste koor van Nederland heeft gelukkig ook corona overleefd. De Broederschap van de Sanghers, opgericht in 1743. Een mannenkoor met Gregoriaans als corebusiness. Het was in 1743 nog best modern. Trouwens, er ontstaan nog altijd nieuwe koren, vooral in het pop- en musicalgenre. En heb je geen zin in wekelijkse verplichtingen, dan kan je tegenwoordig ook op steeds meer plekken meedoen met een projectkoor. Nou wil je zelf natuurlijk het liefst vandaag nog aanmelden bij een koor. Moet je zeker doen! Koor dat het altijd erg leuk is. Sander en Erik, nu is het een keertje klaar met die grappen...we gaan gewoon zingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345321 348.757 2033-05-06T22:00:00+00:00 60 2026-06-02T13:25:00+00:00 yes no zingen koor https://schooltv.nl/video-item/wat-is-barok-kleurrijk-en-dramatisch-zo-herken-je-barokmuziek 2026-06-02T13:56:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49365.w613.r16-9.008fc23.webp Wat is barok? | Kleurrijk en dramatisch: zo herken je barokmuziek Wat hebben Barry White, Maroon 5 en een misvormde parel te maken met barokmuziek? “I love you” kreunt Barry White met op de achtergrond een koket klavecimbeltje. Hey, kijk eens aan, een van de basisinstrumenten uit de barok. Klavecimbel hoor je op allerlei pophits uit de sixties en seventies van Golden Brown van de Stranglers tot God Only Knows van de Beach Boys. En een paar jaar geleden kwam Perfume Genius met de sterke track Jason. Maar het is niet alleen het klavecimbel dat je terugvindt in onze tijd, want veel van de muzikale eigenschappen van barokmuziek vormen de basis van de popmuziek van nu. Voor je beeldvorming: met barokmuziek bedoelen we een stijlperiode in de westerse muziekgeschiedenis. Die liep van ongeveer 1600 tot 1750. De fans van Baas B die weten wel waarom het in 1750 ophield want Bach stopte toen met componeren. Eigenlijk stopte hij toen met alles helaas. Maar goed, de barok was de opvolger van de renaissancemuziek en werd een overgangsfase van de zogenoemde stile antico naar de stile moderno. Die twee bestonden ook lange tijd naast elkaar. De stile antico, de oude stijl verwijst naar de polyfonie van bijvoorbeeld componist Da Palestrina. Die polyfonische aanpak is heel afgewogen en rein van structuur en klank, maar kende wel zijn beperkingen. Componisten wilden meer vrijheid, meer mogelijkheden om tekst en betekenis van een lied of groter werk tot uitdrukking te brengen. Het gaat dan om de affectenleer. Die stelt dat specifieke muzikale middelen gebruikt kunnen worden om bepaalde emoties, affecten, bij de luisteraar op te roepen. Het was ook in deze periode dat de opera een grote vlucht nam. Met de dramatische kwaliteiten en levendige verhalen in zo'n opera kom je natuurlijk niet ver als stile antico-fanboy, met je strikte polyfonie. Barokmuziek zit barstensvol levenslust, ideeën, weelderige dansbare klanken, barst van de muzikale parels met hier en daar een misvormd exemplaar. Dat is trouwens ook de letterlijke betekenis van barok, afgeleid van het Portugese ‘barocco’ en dat betekent ‘misvormde parel’. Vaak wordt er met een compacte bezetting gemusiceerd. De grote orkesten kwamen pas in de 19de eeuw. De gebruikte instrumenten waren de voorvaderen van de orkestinstrumenten die je tegenwoordig kent. Zoals de dwarsfluit, toen nog van hout, de traverso. En speelde de toetsenist op een klavecimbel of klavichord. Deze jongen, die was er nog lang niet. Geeft niks. Het orgel, dat was er al wel en het was heer en meester. Maar dat er muzikaal gezien zoveel tot bloei kwam, dat was mogelijk door de vorstelijke hoeveelheid koningshuizen en -huisjes in Europa. Die hadden allemaal musici in dienst en die moesten simpelweg wat te spelen hebben, wat ze vaak als componist ook nog eens lekker zelf konden verzinnen. Als er wat te vieren, te treuren of te gedenken was, was er muziek bij. En ook de kerk was van onschatbare waarde. Denk maar aan al die honderden cantates die Bach voor de diensten componeerde. Maar wie waren die muzikale masterminds, die barokke piloten die onze wereld zoveel mooie airs, gigues, passionen en preludes hebben geschonken? Nou, dat zie je dus onderin. Kan ik lekker verder met mijn verhaal. Precies. Uiteindelijk was het via al die componisten met geweldenaren zoals Händel, Scarlatti en Bach, de club van 1685, dat de muzikale mogelijkheden tot in alle barokke hoeken en gaten werden verkend, zoals de cantate. Vocale muziek is dat met aria's en koren geschreven voor de kerkdienst. En natuurlijk de fuga, een kunstige muzikale estafette van stukjes melodie die elkaar steeds opvolgen en ook nog eens best mooi samen klinken. Dan heb je de koraalbewerking, een versierde harmonisatie van een bekende kerkelijke melodie, vaak voor toetsinstrument. En de opera die een hoge vlucht nam door de uitgebreide expressiemogelijkheden. En dan het oratorium, de kerkelijke variant van de opera met de oratoriumpassie als bekendste voorbeeld. En dan heb je het soloconcert, een vaak driedelig concert voor begeleidend ensemble en de solist. En tenslotte de canon. Nou, die ken je wel. Und so weiter, und so weiter, het gaat de hele tijd door. Met die canon zijn we eigenlijk bij de bouwstenen van de barok, de akkoorden en hun volgorde. De akkoordprogressie. Die zijn de basis voor een popliedje, maar waren destijds ook al de basis voor een compositie. Sterker nog, de muziek van na de barok, vooral die van de romantiek en het impressionisme, heeft vaak veel minder overeenkomsten met de popmuziek van nu. Ze zeggen vaak dat alles uiteindelijk weer een keer in de mode komt. Daarom heb ik thuis ook zoveel kleren in de kast, vage stuff uit mijn studententijd. Maar over die studententijd gesproken: Maroon 5, die band was toen in de mode. En die knakkers kwamen zelfs met een cover van een barokhit. De track Memories covert de Canon van Pachelbel. En op die barokke akkoorden kan je nog veel meer liedjes spelen. Bijvoorbeeld Go West van de Pet Shop Boys. En bijvoorbeeld Streets of London van Ralph Montell. These words van Natasha Bedingfield, Oasis. En songwriters van nu die kunnen dus hun lol op met al die canons, passacaglia’s en preludes uit de barok. En je mag die stuff ook nog eens gewoon gratis en voor niks gebruiken, want er zit geen auteursrecht op. Dus: are you broke? Go baroque! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345323 0 2033-05-06T22:00:00+00:00 156 2026-06-02T22:00:00+00:00 yes no barok muziek https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-de-gekste-muzikale-wereldrecords-de-langste-concerten-de-meeste-streams-en-het-langste-applaus 2026-06-03T11:22:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49368.w613.r16-9.b77acd4.webp Wat zijn de gekste muzikale wereldrecords? | De langste concerten, de meeste streams en het langste applaus Wat hebben 371 symfonieën, 639 jaar en een ovulatie te maken met muzikale wereldrecords? Zit je lekker te genieten ja? Ouwe snoepdoos. De grootste, de langste, de meeste…Da’s altijd leuk hè? Ik presenteer je enkele muzikale wereldrecords. Zoals die van de productiefste componist: Georg Philipp Telemann schonk ons ruim 3000 muziekstukken. En er zitten zeker moppies bij die ook jij kunt spelen. Nou, ben je echt niet zo goed in lezen van blad? Speel dan het stuk 4’33’’ van John Cage. Met precies nul noten is dat prima te spelen. Hopelijk zit je wel op klokkijken, want als je 4’33’’ uitvoert in 4’34’’ dan val je alsnog uit de toon. En heb je zoiets van: ‘ja ik kan best lang spelen, maar niet zoveel verschillende noten’? Neem dan Vexations van Erik Satie. Het is een halve pagina muziek die je 840 keer mag herhalen. 840 keer! Uitvoeringen in het verleden duurden zo'n 18 uur, dus vooraf even goed naar de wc, misschien ook een druivensuikertje meenemen. Al is 18 uur nog niks vergeleken met het wereldrecord. Het langste concert ooit gegeven door één artiest duurde 501 uur en staat op naam van Kuzhalmannam Ramakrishnan. Zelfs zijn naam is lang. Als je hardhorend bent, ga dan vooral naar een concert van Manowar. De Amerikaanse heavy metal-mannen hebben alle volumeknopjes niet op tien, maar op elf staan. Bij een soundcheck in 2008 kregen ze de meter op 139 decibel. Alsof er een Joint Strike Fighter in je oren staat te blaffen. Voordeel is wel dat je als hardhorende na zo'n concert een stuk meer lotgenoten hebt. Nadeel is dan piep je wel anders, dan piep je wel onophoudelijk. Doe het niet mensen. Pas op je oren! Als we het klassieker aanvliegen kom je bij het grootste orkest: 8573 mensen in de leeftijd van 12 tot 77 speelde in de Venezolaanse hoofdstad Caracas tegelijkertijd de Slavische Mars van Tsjaikovski. Die Mars is trouwens dan weer niet het langste muziekstuk ooit, de langste symfonie bijvoorbeeld is Symfonie nr.12 van de Roemeen Dimitrie Cuclin. Het stuk duurt 6 uur. Al weten we dat niet helemaal zeker, want er is nog geen enkel orkest dat het heeft aangedurfd. En van alle genres en tijden kan er trouwens maar één echt de langste zijn en dat is ASLSP van John Cage. ASLSP betekent As Slow As Possible. Momenteel is er een uitvoering bezig. Sterker nog, als sinds september 2001. Op een orgel dat er speciaal voor gebouwd is. ASLSP duurt 639 jaar. Achteraf is er een drankje in de foyer. Geen idee of je de laatste trein naar huis ook nog haalt. Je kan er ook op een andere manier trouwens een heel lang verhaal van maken door gewoon heel veel symfonieën te schrijven. Leif Segerstam die schreef er 371. En had ook nog tijd om een carrière te maken als dirigent. Als alles dan goed en wel achter de rug is, is er applaus. Soms kort, soms lang en soms heel, heel erg lang. In 1991 kreeg Plácido Domingo in Wenen na een uitvoering van Otello van Verdi een staande ovatie van 80 minuten. Een ovatie, zo lang dat er in het publiek vast diverse ovulaties hebben plaatsgevonden. 80 minuten. Je zou er van Wenen. Sowieso: hoe heerlijk is het geluid van applaus? Ja daar hou ik wel van ja. Applaus van een groot publiek. Wat dacht je van 800.000 man? Wow! Op 5 juli 1986 bereikte het de oren van dirigent Zubin Mehta na een lekker concert in Central Park, New York. En nog veel meer mensen genoten van een concert door de drie tenoren: Carreras, Domingo en Pavarotti. Ze gaven het concert op 7 juli 1990 tijdens het WK voetbal, maar het leverde achteraf het best verkochte klassieke album op. 10,5 miljoen keer ging het over de toonbank. Taylor Swift, dat is nog iemand die ik even moet noemen. Tay-Tay heeft namelijk het wereldrecord muzikale wereldrecords in handen: meer dan 80 heeft ze in de pocket, simpelweg door lekker haar ding te doen. Haar Eras Tour bijvoorbeeld. Record voor de hoogste opbrengst: ruim 1 miljard dollar. Ze is ook de meest gevolgde artiest op Spotify. Ruim 111 miljoen mensen zijn aan de stream gekluisterd. En ze heeft het langste liedje dat ooit op nummer één van de Billboard Top 100 stond: De song All too Well heeft een klassieke lengte van 10 minuten. Op guinessworldrecords.com lees je nog veel meer Swiftiaanse en andere muzikale records. Nog eentje dan: de leukste publieke omroep met de succesvolste educatieve muziekserie op internet: Omroep MAX met Muziek in een Notendop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345497 324.224 2033-05-06T22:00:00+00:00 53 2026-06-02T22:00:00+00:00 yes no popmuziek componist https://schooltv.nl/video-item/wie-was-mozart-de-bestbetaalde-musicus-van-de-18e-eeuw 2026-06-04T09:55:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49369.w613.r16-9.1c2eeda.webp Wie was Wolfgang Amadeus Mozart? | De bestbetaalde musicus van de 18e eeuw Wat hebben een vieze mop, de Nokia 3310 en Hans Teeuwen te maken met…Als je in een winkelstraat aan Henk of Ingrid vraagt of ze één componist kunnen noemen, dan is de kans groot dat ze ‘Mozart’ of ‘Moo-zart’ zeggen. Maar wie was toch die man wiens muziek we twee eeuwen na zijn dood nog altijd en overal horen? Op Spotify, in de concertzaal, in films en series, als ringtoon van de net zo onverwoestbare Nokia 3310. Het begon allemaal op 27 januari 1756 aan de Getreidegasse 225 in Salzburg, de stad van de Mozartkugln, toen nog simpelweg kugln geheten. Anna Maria Pertl beviel van haar zevende en tevens laatste kind: Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart. Je mocht ook gewoon Wolfie zeggen. Vijf van de andere zes kinderen waren al overleden, alleen zijn zus Maria Anna - Nannerl - leefde nog. Vader Leopold was violist en gaf in de huiskamer muziekles aan Nannerl. De kleine Mozart keek vanaf zijn Stokke Tripp Trapp geboeid toe. Al op zijn derde dacht hij: ‘Genoeg gezien’ en kroop zelf achter de piano. Een jaar later kon hij ook viool spelen en op zijn vijfde schreef hij zijn eerste compositie. Ja, hoe wonderkind wil je het hebben? Dit waren zijn eerste noten. Dit was Menuet KV. 1 van Mozart en KV staat trouwens voor Köchelverzeichnis, genoemd naar Ludwig Köchel, de man die Mozarts muziekjes netjes rubriceerde. Hoest nou Kögel? Vader Leopold rook geld. Natuurlijk: uitmelken! Dit moest de hele wereld zien. In juni 1763, Mozart was zeven, begon de familie aan een grand tour door Europa, die uiteindelijk meer dan drie jaar zou duren. Blijkbaar kneep de onderwijsinspectie een oogje toe. Ze kwamen onder meer in Parijs, waar hij piano speelde voor Lodewijk de vijftiende en Marie-Antoinette. In Londen maakte hij kennis met koning George de derde en Johann Christian Bach, een van de zonen van Johann Sebastian. Ook deden ze ons kikkerlandje aan. Per trekschuit voeren ze van Rotterdam naar Den Haag en via Amsterdam weer terug naar Den Haag om daar de inhuldiging van Stadhouder Willem de Vijfde bij te wonen. In Haarlem speelde Mozart ook nog even op het Müllerorgel van de Grote of Sint Bavokerk. Het orgel bestaat nog steeds. Al snel kende heel Europa de jonge Wolfgang en kopten de kranten hun lof: ‘Dit is de nieuwe Michael Jackson’, ‘de nieuwe Jacob Collier’. Als dertienjarige werd Wolfgang benoemd tot concertmeester aan het hof van de aartsbisschop van Salzburg. Tegelijk bleef hij met zijn vader reizen door Europa. In Rome hoorde hij in de Sixtijnse kapel het Miserere van Gregorio Allegri. Niemand buiten het Vaticaan mocht die partituur zien. Geen probleem voor Mozart. Hij zag hem gewoon aan de binnenkant van zijn ogen na één keer luisteren. En hij zette Allegri’s koorkraker zo op papier. In Italië schreef hij ook zijn eerste opera. Al dat gereis zorgde er trouwens wel voor dat de aartsbisschop hem ontsloeg, is ook niet gek. Mozart was er nooit. Ons wondere wolfje, Suske en Wiske, ging verder als ‘s werelds eerste freelancemusicus. Mozart was actief binnen de vrijmetselarij en was ook een gelovig man, dacht vaak na over leven en dood, maar was ook niet vies van een grapje. Mensen in zijn omgeving werden voortdurend door hem in de maling genomen. In zijn ogen slechte concullega-componisten nam hij op de hak door parodieën te schrijven. Luister maar eens naar de bewust fout geschreven noten in ‘Ein musikalischer Spass’. Mozart werd omschreven als een ‘kinderlijk, vulgair, bijdehand persoon met een voorliefde voor onderbroekenlol’. Waarschijnlijk waren deze eigenschappen de reden dat hij in Salzburg niet erg gewaardeerd werd. Het is trouwens interessant om na te gaan hoe hij er eigenlijk uitzag. Hij is namelijk nooit vastgelegd door een echt goede schilder. Zijn zus omschreef hem als: ‘klein, schraal, bleek van gelaatskleur, zonder de geringste pretentie en gelaatsuitdrukking of lichaamsbouw’. “Thanks sis” En een schrijver die Mozart ooit ontmoette, noemde hem: ‘klein, vlug, beweeglijk en met puilogen, een onaanzienlijke figuur.’ Tóch vond hij een vrouw. In Wenen ontmoette hij bij een buurtbarbecue zangeres Constance Weber. Ze werden verliefd. Pa vond het maar niks, maar toch trouwden ze. Ze kregen zes kinderen, van wie er maar twee volwassen werden. Carl en Franz. Mozart reisde er lekker op los en scoorden hits in alle genres. Opera: En natuurlijk deze: Eine Kleine Nachtmusik. Ik moet opeens heel erg aan Hans Teeuwen denken, ik weet niet waarom. En zoete melodieën, daar was hij heel goed in. Out of Africa, in die film zit ook het klarinetconcert met deze muziek: Of pianogeweld: sonates. Heerlijk. De Turkse mars. Dit succes legde hem geen windeieren. Hij was de bestbetaalde musicus van de achttiende eeuw en toch had hij veel geldzorgen. Mozart had een groot huis met heel veel personeel. Hij speelde kaart en biljart om geld, kocht graag dure kleren, boeken en muziekinstrumenten. Zo kwam het dat hij aan het eind van zijn leven nogal rood stond. Na zijn dood moest vrouwlief heel veel muziek laten uitgeven om zo in haar levensonderhoud te kunnen voorzien. Mozarts laatste werk was een requiem, een dodenmis. Het werd zijn eigen requiem. Hoewel hij hondsberoerd was, werkte hij op zijn ziekbed koortsachtig door, maar Magere Hein was sneller. Mozart overleed op 5 december 1791, slechts 35 jaar jong. Vijf dagen later werd het Requiem, voor zover het af was, uitgevoerd ter nagedachtenis aan deze grote componist. Zijn leerling Franz Xaver Süssmayr zou het later voltooien. De film ‘Amadeus’ uit 1984 zorgde voor enorme populariteit van Mozarts muziek bij het brede publiek. De suggestie in die film dat Mozart vergiftigd werd door zijn jaloerse collega Antonio Salieri is een mooi verhaal, maar niet waar. In werkelijkheid stierf Mozart door een plotselinge ziekte, waarschijnlijk een streptokokkeninfectie. Hoeveel meer mooie muziek zouden we hebben gehad als Mozart niet 35 maar 135 jaar oud was geworden? Maar goed, ik wil niet ondankbaar overkomen, want Mozarts muzikale erfenis is sowieso goed voor minstens nog eens 135 jaar luisterplezier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345498 553.877 2033-05-06T22:00:00+00:00 193 2026-06-03T11:03:11+00:00 yes no Mozart klassiek componist https://schooltv.nl/video-item/wie-was-dvorak-tsjechische-componist-met-internationale-allure 2026-06-04T09:55:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49370.w613.r16-9.25387e2.webp Wie was Antonín Dvořák? | Tsjechische componist met internationale allure daklozenopvang te maken met Antonín Dvořák? Wedden dat je deze kent: Alles klinkt mooier in het... ja, precies. Deze misschien ook wel: Zo zoet. Ja, deze ken je zeker weten: Om te huilen, zo mooi. Allemaal moois van de man wiens muziek we op NPO Klassiek volgens sommige luisteraars veel te vaak draaien: Antonín Dvořák. Je hebt zijn naam vast wel eens op een straatnaambordje in een Nederlandse componistenbuurt gezien. Onthoud dus vooral de uitspraak: Dvorzjak. Niet Dvorak of Dvordzjak. Houd het lekker authentiek Tsjechisch, net zo authentiek als het dorpje waar onze hoofdpersoon in 1841 werd geboren. Het was daar in Nelahozeves, niet al te ver van Praag, dat Dvořák het levenslicht zag. Pa was een multitalent: herbergier, slager en citerspeler en zijn vrouw deed daar lekker aan mee. Van hun veertien kinderen bereikten er acht de volwassenheid. Hun eerstgeborene was onze Antonín. De jaren in dit dorpje vormde zijn levenslange christelijke geloof, zijn liefde voor muziek en zijn treinenfetisj. Jazeker, de tsjoektsjoek boemelde regelmatig met gepast geweld over de sporen bij Nelahozeves en Antonín vond dat machtig mooi. Later zou hij op het Centraal Station van Praag een vaste treinenspotter worden, inclusief notitieblokje om de nummers van de locomotieven te kunnen noteren. Op muzikaal vlak waren het ook vormende jaren, want mede door vader Dvořák’s muzikale kant kreeg Antonín de Boheemse bangers met de paplepel ingegoten en tot op heden lusten ook wij daar wel pap van. Al snel speelde Dvořák in de plaatselijke harmonie en in de kerk. Pa zag het talent van zijn zoon en dacht: Ik moet hem klaarstomen voor een goede carrière’. Zodoende werd Antonín naar zijn oom Antonín gestuurd. Inderdaad lekker handig: wilde je wat vragen aan Antonín, reageerde Antonín en andersom, of tegelijk. Belangrijker was dat oom Antonín een goede leraar Duits wist: Antonín Liehmann. Ja, ‘Antonín waar is Antonín?’ ‘bij Antonín’. Niet te doen. Dit alles gebeurde in de plaats Zlonice. Het gebeier van de plaatselijke kerkklokken verklankte Dvořák later in zijn eerste symfonie, bijgenaamd: ‘De klokken van Zlonice’. Zijn eerste compositie was overigens de Polka pomnenka. De Vergeet-me-niet-polka. Wij hebben geen flauw idee hoe die gaat. Overigens was Dvořáks leraar Duits, ook zijn leraar orgel, piano en viool én zijn leraar hoe-moet-ik-niet-met-mensen-omgaan. Want Antonín L. was nogal agressief. Op zijn zestiende vond Dvořák een plek in Praag. Aan de orgelschool, het conservatorium maakte hij al snel indruk en ook in de Praagse etablissementen werd hij een graag gehoord musicus. In orkestverband speelde hij daar altviool. Het was trouwens dé slimme manier om livemuziek te kunnen horen, want Antonín had geen cent te makken en concertkaartjes waren boven zijn stand, dus dan maar zelf meespelen. Op zijn 23e woonde hij in een studentenhuis met vijf anderen, gezellig. Die hij af en toe kon ontvluchten als hij pianolessen moest geven. En die lessen brachten hem naast geld ook liefde. Een van zijn leerlingen was de bekoorlijke Josefina Čermakova, Dvořák verliefd natuurlijk, maar zij niet op hem, helaas. Gelukkig had Josefina nog een jonger zusje, Anna, en dat was raak. Ze trouwden en kreeg negen kinderen. In 1870 componeerde hij zijn eerste opera. Die werd pas na zijn dood uitgevoerd. Daarna kwam de opera ‘De koning en de kolenbrander’. Nou, dat werd een uitbrander van het theaterorkest, want het was totaal onspeelbaar. Naar verluidt was Dvořák te veel in de muzikale huid van zijn held Wagner gekropen. Hij reviseerde de opera en noemde die heel origineel ‘De koning en de kolenbrander 2’. Uiteindelijk heeft alleen z’n Opera Rusalka repertoire gehouden met daarin het bekende, Lied aan de Maan. Zijn eerste succes kwam met een patriottistische cantate en een pianokwintet. Johannes Brahms kreeg lucht van de Bohemer omdat Dvořák een hele stapel muziek had ingestuurd om kans te maken op een stipendium. Een hele flinke geldsom om te kunnen componeren. Nou Brahms was zeer te spreken over de stukken en Dvořák kreeg het geld waarmee hij eindelijk een echte piano kon kopen. Naast Brahms had ook uitgever Simrock lucht gekregen van de talentvolle Tsjech en na het succes van Brahms’ Hongaarse dansen vroeg Simrock Dvořák om een stel Slavische dansen. Mede dankzij die commerciële knakker van een Simrock kunnen we nog steeds wiegen of headbangen op Antoníns Slavische dansen. Rond 1880 was Dvořák internationaal bekend. Zijn muziek werd tot in Amerika gespeeld en vanuit die nieuwe wereld kwam een vraag: ‘of hij die Yankees niet even kon helpen om een muzikale identiteit te vinden’. Een Amerikaanse muziek. Mwahh dat wilde Dvořák wel. Zeker toen hij hoorde dat ze hem 25 keer meer boden dan het Praagse conservatorium hem betaalde. Zo voer Dvořák naar New York en zag hij op zijn eerste jaar aangifte daar omgerekend dik een half miljoen euro staan. Ka-ching Hij had het goed in Amerika Dvořák ontmoette er zowaar landgenoten in de Boheemse enclave Spillville in Iowa en ontdekte dat de Amerikaanse muzikale levensader stroomde door de African American en Native American inwoners. Met name de spirituals maakten indruk bij Dvořák. In zijn eigen muziek werd het een emulsie van die Amerikaanse vibes en zijn Boheemse basis. Daar in New York deed hij ook nog eens wat hij gezworen had nooit te doen. Hij schreef alsnog een celloconcert. Het werd zo'n beetje de mooiste unit die er ooit voor cello en orkest is geschreven en Amerika inspireerde hem in 1893 tot het schrijven van zijn negende symfonie, bijgenaamd ‘Uit de Nieuwe Wereld’. Die knaller hoort bij het ABC der klassieke muziek. Sterker nog, de Australische ABC riep het uit tot de beste symfonie aller tijden. Tussen de bedrijven door probeerde meneer ook nog wat treinen te spotten. Helaas mocht hij daar niet zonder kaartje in het station komen. Balen. Dan maar schepen spotten en al snel wist de gemiddelde stoombootkapitein wel wie die vriendelijke Europese knakker was en mocht Dvořák alle hoeken en gaten van zo'n aangemeerd schip zien. In 1895 voer hij er ook mee terug naar Europa. In 1901 maakte hij mee hoe zijn 60e verjaardag als een nationale feestdag gevierd werd. Drie jaar later overleed hij als gevolg van een zware griep. Nadien ging de man van het Lied aan de Maan alsnog naar de maan. Neil Armstrong had in zijn Apollo raket een bandje met de negende symfonie bij zich en verderop in het heelal zweeft de asteroïde ‘2055 Dvořák’. Hier op aard, in zijn geliefde Praag, vind je een standbeeld van de man, net als in New York trouwens. Op Stuyvesant Square kom je hem tegen, vlakbij zijn toenmalige woning. De woning die inmiddels veranderd is in een daklozenopvang. Zo zie je maar, iedereen voelt zich thuis bij Dvořák. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345519 420.48 2033-05-06T22:00:00+00:00 98 2026-06-03T11:18:32+00:00 yes no componist Europa klassiek https://schooltv.nl/video-item/zwart-wit-simpel-emotioneel-herhaling-cool-en-onopgemerkt-wat-zijn-de-zes-kenmerken-van-propaganda 2026-06-03T13:05:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49371.w613.r16-9.2deb93f.webp Zwart-wit, simpel, emotioneel, herhaling, cool en onopgemerkt | Wat zijn de zes kenmerken van propaganda? In deze video laat ik je zien wat dit te maken heeft met dit. En hoe oorlogspropaganda verandert. Propaganda hebben we te danken aan de Paus. Of nouja, het woord dan. Het betekent letterlijk 'dat wat verspreid moet worden'. Paus Gregorius de vijftiende richtte ruim 400 jaar geleden het kerkelijk orgaan 'propaganda fide' op dat het geloof onder ongelovigen moest verspreiden. Met andere woorden: zielen winnen. De Van Dale legt propaganda uit als 'aanhangers winnen voor zekere principes'. Eigenlijk campagnevoeren, een neutrale term. Dus ja, deze posters zijn in principe ook propaganda. Maar het woord propaganda heeft tegenwoordig een heel andere lading niet meer neutraal, maar negatief. Propaganda is vaak misleidend, manipulatief, eenzijdig. Deze video gaat over oorlogspropaganda waarmee vijanden elkaar en hun eigen volk willen beïnvloeden. Een sterk wapen. Succesvolle propaganda herken je aan zes elementen. Waarmee deze onderzoeker de talloze boeken en onderzoeken over propaganda samenvat. Kijk even mee naar deze AI-video. Allereerst: Trump en Netanyahu staan afgebeeld met de duivel. De boodschap: zij zijn het kwaad. Dat is het eerste element: propaganda bevat een zwart-wit boodschap. Dat kwaad herken je direct aan dit duivel-poppetje. Het tweede element: propaganda is simpel te begrijpen. Verderop in de video zien we een rouwende Iraanse militair. Propaganda is emotioneel, het probeert gevoelens bij je op te roepen. Bovendien zitten in zo'n beetje elke Iraanse Lego-video dezelfde boodschappen Trump die vooral Israëls belangen dient én verwijzingen naar de Epstein-files. Nou, en dan nog de stijl: Lego, de muziek, de teksten het sluit aan bij wat 'cool' of beter gezegd populair of trending is. In dit geval op sociale media, waardoor het viral kan gaan. Brengt me bij het laatste element: propaganda is vaak verpakt als iets anders en daardoor min of meer onopgemerkt. Het ziet er bijvoorbeeld uit als entertainment, gewoon een filmpje op TikTok terwijl het intussen draait om een boodschap. Dit zijn dus de zes elementen voor effectieve propaganda. En als je dacht dat dit vooral iets is uit de tijd van social media of AI? Nope, dit gaat way back. Deze inscriptie dateert uit het jaar 500 voor Christus, in het voormalige Perzië. Je ziet koning Darius als de overwinnaar van een burgeroorlog. Hij verplettert z'n vijand en staat klaar om dat ook met z'n andere tegenstanders te doen. Het is Darius' versie van het oorlogsverhaal, waarmee hij z'n macht claimt. Ook hier kun je die zes elementen in zien. Of nouja… Is het 'cool'? Mwah, voor die tijd misschien. Een echte meester in propaganda is Napoleon. Zijn schilderijen laten er geen twijfel over bestaan: hij is de overwinnaar. Maar propaganda wordt ook subtieler gebracht, kijk Napoleon ziet er moe uit, de kaarsen zijn half gedoofd en het is ongeveer kwart over vier 's nachts. De boodschap? Napoleon werkt tot in de late uurtjes door, voor het Franse volk. En als het moet, ligt het zwaard voor 'm klaar. Goed. Is er dan in al die eeuwen niets aan oorlogspropaganda veranderd? Jawel de manier waarop. Inscripties worden schilderijen. Later komen er kranten en posters waarmee de Sovjet-Unie decennialang in haar typische stijl propaganda verspreidt. En ook de komst van radio, tv, en internet: ieder nieuw medium is het begin van een nieuw propagandatijdperk. Dat ga ik je laten zien. Tijdens de Eerste Wereldoorlog kunnen veel mensen lezen en schrijven. De krant wordt dus populair. En, nog nieuwer de bioscoop. In Amerikaanse bioscopen speelde bijvoorbeeld deze geluidloze film. Duitsland die de wereld als een boze aap in z'n greep heeft. Hoeveel elementen zie jij terug? Later gebruikt Nazi-Duitsland alle propagandamogelijkheden uit die tijd. Berucht voorbeeld is deze bioscoopfilm die Joden met ongedierte vergelijkt. Zulke boodschappen herhalen de nazi's jarenlang. In posters, kranten, films overal. Die propaganda ontmenselijkt Joden steeds verder. Speelt een grote rol in het mogelijk maken van de Holocaust waarin nazi-Duitsland zes miljoen Joden vermoordt. Sommige van die beelden duiken trouwens nog steeds op. Onthoud even deze poster die Joden uitbeeldt alsof ze tentakels over de wereld verspreiden. Kom ik zo op terug. Eerst een andere ontwikkeling tijdens de Tweede Wereldoorlog. Radio wordt een massamedium en daar spelen de nazi's op in. Ze maken een goedkope variant van de radio zodat meer mensen er eentje kunnen kopen, en die alleen frequenties kan ontvangen waar nazi-propaganda op te horen is. Het doel: propaganda direct in de woonkamer van mensen krijgen. Aan de andere kant is er de anti-nazipropaganda. Van, jawel, het Amerikaanse Disney. En niet bepaald subtiel. Ja, zei het toch. Donald Duck beleeft in deze bioscoopfilm z'n grootste nachtmerrie onder het bewind van nazi-Duitsland. Maar wordt uiteindelijk wakker in het vrije Amerika. Propagandaverhalen verspreiden zich nog makkelijker via dat andere nieuwe medium televisie. Propaganda komt net als via radio rechtstreeks huiskamers in maar met beelden. De uitspraak is niet voor niets 'een beeld zegt meer dan duizend woorden'. Dus die zes elementen? Doen het prima op tv. Het Amerikaanse leger zendt z'n eigen documentaires uit over onder meer de Koude Oorlog. Ook in Nederlandse spotjes en uitzendingen gaat het daarover Dat betekent dat wij de middelen die wij mede door onze pactgenoten bezitten moeten verdelen tussen kanonnen en margarine. En een ander groot voordeel van tv: je kunt rechtstreeks het volk toespreken. Met enorme impact. Oké, en dan de revolutionaire uitvinding waarmee iedereen propaganda kan verspreiden. Internet. En specifieker, social media. Daarmee bereikt propaganda ook makkelijker de vijand, in plaats van alleen de eigen bevolking. En die sociale media zitten dus vol met memes, zoals deze. Ook oorlogspropaganda, met een gigantisch bereik. Kun je zien als moderne versie van vroegere cartoons. De vorm is anders, maar de kern van propaganda blijft dus hetzelfde. En dat zie je soms wel heel duidelijk terug. Check deze Amerikaanse poster die vrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog stimuleert om meer te gaan werken. Later wordt het een feministisch symbool en nog later gebruikt het Israëlische leger hetzelfde beeld. En weet je nog, deze antisemitische poster? Precies zo'n octopus-symbool verspreidt ook de Nederlandse regering tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar de octopus is hier Japan, dat Nederlands-Indië bezet en Nederland wil Japan verslaan om zelf weer de macht in Nederlands-Indië te grijpen. En afbeeldingen van Joden als duivels of demonen. Zoiets zie je ook nu weer in de Iraanse Lego-propaganda. Brengt me bij de nieuwste ontwikkeling in oorlogspropaganda. AI. Of zoals deze onderzoekers het noemen: 'slopaganda'. Met nog meer bereik en snelheid. Iran wil met die Lego-video's vooral jou en mij bereiken. Als die video's hier populair zijn, leidt dat de aandacht af van kritiek op Iran. Over het recordaantal executies bijvoorbeeld of de duizenden doden bij een protestgolf begin dit jaar. En ook al beweren de makers van de Lego-video's Het regime is wel klant, zeggen ze. Tegelijkertijd verspreidt het Witte Huis propagandavideo's gericht op Amerikanen waarin Hollywood-films met echte oorlogsbeelden gemengd worden. En memes. Hmm, hier mist in ieder geval wel een elementje. Wat de VS met deze video's probeert? Maar of dat nou zo aanslaat? Een ding is zeker: deze oorlogspropaganda zal niet de laatste zijn die in jouw tijdlijn voorbijkomt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345525 599.146 329 2026-06-03T12:07:28+00:00 yes no propaganda https://schooltv.nl/video-item/hoe-risicovol-is-het-werk-van-een-journalist-verslag-doen-in-gevaarlijke-gebieden 2026-06-03T13:17:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49372.w613.r16-9.460e20b.webp Hoe risicovol is het werk van een journalist? | Verslag doen in gevaarlijke gebieden Wauw! Ja. Dit is een tv studio. De regiekamer van TVRain. Is het enige televisiekanaal dat niet onder controle staat van Poetin en via YouTube uitzendt. Derk, kun jij een voorbeeld geven van iets uit het nieuws dat jullie wel brengen en wat ze absoluut in Rusland niet willen laten zien. Ja, een goed voorbeeld is de dood van de grootste tegenstander van Poetin, Aleksej Navalny. Daar is heel kort melding van gemaakt op de Russische tv, maar echt maar een paar seconden en er werd al zeker niet verteld waar en wanneer die begraven zou worden. En TVRain is meteen direct gaan uitzenden. En er kwamen duizenden mensen op de begrafenis af. Als wij dat niet gedaan hadden, dan hadden die mensen dat nooit geweten. Hoe kunnen jullie journalisten nou het best helpen? Wij geven hun dan bijvoorbeeld apparatuur of powerbanks, zodat ze toch nieuws kunnen blijven maken. Maar ook deze persvesten en helmen. Mag ik dit eens aandoen? Zeker! En hoe voelt dat? Zwaar. Het is echt heel zwaar. En ik vind het vooral nu ik dit zo aanhebt, besef ik me vooral heel erg hoe gevaarlijk het werk van een journalist dus gewoon kan zijn. Ja, hier om je heen zie je allemaal namen van journalisten die vanwege hun werk zijn omgekomen. Wow, dat zijn er echt heel veel. Ja, ja, gelukkig zijn er nog altijd heel veel journalisten die er alles aan doen om ons de wereld te laten zien, waaronder de fotojournalisten die al deze indrukwekkende foto's gemaakt hebben. Voor de Vijverstraat in Westervoort, waar drie maanden geleden een kantoorpand afbrandde, zijn deze week nieuwe plannen gepresenteerd. Er komt een dierenopvang, omwonenden... En ik ben blij dat wij in een land leven waar de pers vrij is en waar journalisten ons gewoon alles kunnen vertellen over serieuze zaken en ook vrolijke. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345540 134.144 58 2026-06-03T13:12:00+00:00 yes no journalist nieuws https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-onderzoeksjournalist-diepgravend-onderzoek 2026-06-03T13:22:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49373.w613.r16-9.408db19.webp Wat doet een onderzoeksjournalist? | Diepgravend onderzoek Nieuws. Overal is nieuws. Elke dag, iedere minuut wordt er verslag gedaan van wat er allemaal in de wereld gebeurt. Bijvoorbeeld als er brand is. Dat hebben we hier in scène gezet en in de eerste aflevering zagen we hoe een nieuwsploeg daarvan verslag doet en alle feiten op een rijtje zet. Vanmiddag om iets voor vieren is er een grote brand uitgebroken. Een voormalige muziekstudio in Westervecht. In de tweede aflevering zagen we hoe verhalen van omstanders soms een heel eigen leven kunnen gaan leiden. Heeft Tatum met haar onschuldige oogjes misschien zelf de brand gesticht? In deze aflevering gaan we zien wat er gebeurt als een journalist denkt dat er meer aan de hand is. In dat geval neemt hij of zij langer de tijd om uitgebreid onderzoek te doen en dieper te graven. Ik heb het over de onderzoeksjournalist. Wat doet een onderzoeksjournalist eigenlijk en waarom is dat belangrijk? Dat ga ik vandaag uitzoeken. Kijk, deze onderzoeksjournalisten hebben uitgezocht hoe Nederland geld verdient aan olie uit Kazachstan, terwijl die olie daar de natuur vervuilt en machtige mensen nog rijker maakt. Of hier de toeslagenaffaire. Een groot onderzoek over fouten van de Belastingdienst waardoor mensen onterecht heel veel geld moesten betalen en daardoor in armoede terecht kwamen. Of je weet misschien nog wel de aflevering van Boos over alles wat zich afspeelde bij The Voice. De talentenjacht wordt per direct van zender gehaald. De misstanden bij de Voice. Nu al het nieuws. Seksueel overschrijdend gedrag... Ook dat is onderzoeksjournalistiek. Onderzoeksjournalisten doen dus lang en diepgravend onderzoek om onbekende feiten of misstanden aan het licht te brengen, zodat iedereen die komt te weten. En onderzoeksjournalisten controleren ook of mensen met macht, zoals de regering of grote bedrijven zich wel aan de regels houden. Twee mensen die dit werk doen zijn Emiel en Bijou van onderzoeksredactie Investico. En zij hebben iets heel belangrijks ontdekt. Wat hebben jullie onlangs ontdekt? We hebben onlangs ontdekt dat grote bedrijven in Nederland te veel giftige stoffen in het water lozen, zoals bijvoorbeeld arseen en kwik. En dat is heel slecht voor mensen en dieren. Ja, dat heeft enorme impact op het milieu. Sommige dieren gaan dood door dat gif en als vissen bijvoorbeeld die giftige stoffen eten en wij eten die vissen weer, dan komt het ook in ons lichaam terecht. Oké, maar dit klinkt wel als iets heel groots. Grote bedrijven die giftige stoffen lozen in het water, is dat niet iets waar de overheid iets mee moet doen? Ja, dat is precies het punt wat we ontdekt hebben dat daar niet zo streng op wordt gecontroleerd en dat de bedrijven dus eigenlijk gewoon hun gang kunnen gaan. Ah dus het kan misschien ook een beetje stiekem gebeuren? Ja. En hoe ontdekken jullie nou zoiets? Hoe kom je op een onderwerp voor zo'n onderzoek? Nou, soms belt iemand ons of geeft iemand ons een tip en zegt daar moet je eens naar kijken. Oké, maar eigenlijk heel vaak is het zelf dat we iets zien, een probleem of iets wat misgaat en dat we daar verder onderzoek naar gaan doen. Ja, ja, ja. Dit begon eigenlijk omdat ik al bezig was met een ander onderzoek over water. En toen, stap voor stap merkte ik dat de waterkwaliteit in Nederland nog wel veel slechter was dan we eigenlijk dachten. Dus daar zijn we toen ingedoken. Letterlijk en figuurlijk. Ja, bijna letterlijk. Als een onderzoek van een journalist eenmaal op tv, in de krant of online komt, dan kan dat een enorme impact hebben. Denk bijvoorbeeld aan de aflevering van Boos over The Voice. Dat zorgde ervoor dat het programma stopte. Er kwamen allerlei rechtszaken en veiligheid op werk werd ineens heel belangrijk. Of wat dacht je van het onderzoek naar de toeslagenaffaire? Daardoor kwam er een nieuwe regering en gaan gezinnen nu hun geld terugkrijgen. En dit hier zijn allemaal artikelen over het onderzoek van Emiel en Bijou. Uiteindelijk hebben jullie het onderzoek naar buiten gebracht en het is verschenen in kranten en in bladen en op de radio geweest. En toen? Toen was er ineens heel veel aandacht voor het probleem. Oké, zijn de bedrijven ook echt wel wakker geschud heb ik het idee. Dus dat is goed! Het is niet zo dat dan van de ene op de andere dag opeens de regels anders worden. Het is het begin van een verandering, dus we hopen ook dat de overheid de regels beter zal gaan controleren en dat het water op die manier schoner wordt. Oké, maar je kan dus wel zeggen missie geslaagd? Ja, dat zeker. Jazeker. Gelukkig. En hoe zit het met de onderzoeksjournalist die onderzoek deed naar de brand? Die kwam er stapje voor stapje achter hoe de vork in de steel zat. Kunt u iets vertellen over de brandveiligheid? ...van de muziekstudio willen opvragen... Een rapport van de brand? Daar waar sommige mensen dachten dat een groep jongeren de daders waren. Of de juicevlogger zomaar beweerde dat een BN'er wraak nam op haar ex. Ontdekte de onderzoeksjournalist dat er al veel langer een heel ander probleem speelde in de wijk. Dus als ik u goed begrijp, dan had de gemeente beloofd om een seniorenflat te bouwen en die is er nooit gekomen? Maar is dat misschien de reden waarom veel ouderen boos zijn? En zo bleken de stichters van de brand uit een hele andere hoek te komen dan je zou denken. U. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345541 330.794 102 2026-06-03T13:20:00+00:00 yes no journalist onderzoek beroep https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-journalist-verslag-doen-van-het-nieuws 2026-06-03T13:24:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49374.w613.r16-9.e1d212c.webp Wat doet een journalist? | Verslag doen van het nieuws Ik sta dus hier nu bij de brand. Nieuws. Overal is nieuws. Iedere dag, elke minuut wordt er verslag gedaan van wat er allemaal gebeurt in de wereld. Bijvoorbeeld als er brand is. Vanmiddag om iets voor vieren is er een grote brand uitgebroken. Het gaat om een leegstaand kantoorpand, een voormalige muziekstudio aan de Vijverstraat in Westervecht. Journalisten onderzoeken, verzamelen en brengen nieuws, zodat wij weten wat er allemaal speelt. Dat noem je ook wel journalistiek. Maar wat doet een journalist precies en waarom is dat zo belangrijk? Dat en meer zie je in Het Klokhuis over journalistiek. En de brand die je in deze serie ziet, die is in scène gezet. Omwonenden zagen dikke rookwolken opstijgen en sloegen direct alarm. Nieuws vind je op verschillende plekken. Op de tv, op de radio, in de krant, op internet, op social media. Oftewel nieuws is echt overal. Hoe maakt een journalist nou van een gebeurtenis of een situatie een nieuwsbericht? Dat zie je in deze eerste aflevering. De gemeente zou plannen hebben om een seniorenflat te bouwen op dit terrein, maar die plannen zijn vooralsnog steeds uitgesteld. Het is belangrijk dat je als journalist de feiten vertelt en niet je eigen mening. Het gaat erom dat je zo volledig mogelijk verslag doet van wat er speelt en alles op een rijtje zet. En dat doet een journalist aan de hand van de vijf W's en de H. Vijf vragen die beginnen met een W, namelijk: Wie. Over wie gaat het nieuws? Wat? Wat is er gebeurd? Waar? Waar is dit gebeurd? Wanneer? Wanneer is dit gebeurd en waarom? Waarom is het gebeurd? En de H staat voor Hoe? Hoe is dit gebeurd? Vanmiddag om iets voor vieren is er een grote brand uitgebroken. Het gaat om een leegstaand kantoorpand, een voormalige muziekstudio aan de Vijverstraat in Westervecht. Omwonenden zagen dikke rookwolken opstijgen en sloegen meteen alarm. Hoe het vuur is ontstaan, is nog onbekend. Wat de reden is van de mogelijke dader is nog onduidelijk. Check: de vijf W's en de H. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345543 141.824 100 2026-06-03T13:20:00+00:00 yes no beroep journalist https://schooltv.nl/video-item/wat-is-persvrijheid-vrijheid-om-alle-informatie-te-kunnen-verzamelen-en-delen 2026-06-04T10:22:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49376.w613.r16-9.7e3f7aa.webp Wat is persvrijheid? | Vrijheid om alle informatie te kunnen verzamelen en delen Om hun werk te kunnen doen, moeten journalisten vrij zijn om informatie te verzamelen en te delen met ons, zonder dat mensen met macht zich daarmee bemoeien. Dat noem je persvrijheid. In heel veel landen is die vrijheid er niet en mogen journalisten dus niet vertellen wat er echt gebeurt. In Nederland is er persvrijheid. Dat staat in de wet. Als er ergens iets gebeurt, dan mag je daar als journalist bij zijn. En de regering maakt geld vrij voor een publieke omroep waar journalisten alles mogen vertellen wat er speelt. Ook als dat kritiek is op de regering. Als er nieuws wordt tegengehouden of wordt verboden, dan noem je dat censuur. En dat gebeurt in heel veel landen op de wereld. Karlijn, jouw organisatie strijdt voor persvrijheid. Wat is nou het gevaar van censuur? Censuur betekent dat bepaalde verhalen niet verteld mogen worden of niet naar buiten gebracht mogen worden. Eigenlijk bepaalt iemand anders voor jou wat je te zien krijgt of wat je leest. Dit is een kaart waarop we zien hoe het wereldwijd gesteld is met de persvrijheid. En in groene landen zien we dat het goed gaat of redelijk goed. En het loopt op van Geel, oranje naar rood en in rode landen gaat het niet goed. Oké, nou ik zie dat Nederland groen is en het noorden van Europa ook nog wel. Voor de rest zie ik bijna geen groen en vooral heel veel rood. Dus in dat soort rode landen kunnen journalisten helemaal niet goed hun werk doen. Klopt. In 31 landen is de situatie zeer slecht. Kijk, hier kan je het nog beter zien. Je klikt bijvoorbeeld op een land, bijvoorbeeld Nederland, en je ziet dat het buisje daarachter brandt. En hoe groter de buis, hoe beter het gaat met de persvrijheid. Ja precies. Dus in Nederland gaat het best wel heel goed, want die buis is best hoog. Ja, in Nederland gaat het best goed. Maar we moeten ook blijven opletten, want ook hier worden journalisten bedreigd en krijgen ze soms geen toegang tot informatie die ze wel nodig hebben om bepaalde artikelen te schrijven. Als ik dan kijk naar hier dus allemaal hele lage buisjes. Wat is dit bijvoorbeeld voor land? Het kleine buisje, dat is China. Ja. Oh ja, en China is een heel bijzonder land als het gaat om persvrijheid. In China is president Xi Jinping aan de macht en zijn partij controleert alle media. Journalisten mogen daar lang niet zomaar alles zeggen. Ze mogen het bijvoorbeeld wel hebben over sport en muziek, maar niet over politiek of protesten. En als ze toch iets kritisch zeggen, dan kunnen ze daarvoor jaren de gevangenis in gaan. Ook op het internet wordt alles in de gaten gehouden in China. Buitenlandse websites worden geblokkeerd, zoals Google, Wikipedia en YouTube. En wat misschien nog wel het meest bizarre is, is dat Winnie de Poeh verboden is in China. Iemand heeft ooit als grap gezegd dat de president op Winnie de Poeh lijkt. Nou, dat vond de president helemaal niet leuk. En toen besloot hij dus om Winnie de Poeh maar helemaal te verbieden. En waar staat Rusland eigenlijk? Rusland staat heel laag. Oh ja, sinds Rusland de oorlog is begonnen met Oekraïne is het voor veel journalisten steeds moeilijker om hun werk te kunnen doen. President Poetin bepaalt namelijk wat er in het nieuws komt. En als journalist kun je gewoon zomaar in de gevangenis belanden. Daarom vluchten veel van hen het land uit. Zo ook journalisten van de Moscow Times, een belangrijke krant in Rusland. Zij werken nu vanaf een geheime locatie en aan het hoofd van deze krant staat een Nederlandse man, Derk Sauer. Hier zijn we op de redactie van de Moscow Times en hier zitten zo'n twintig journalisten. Maar we zijn met zijn tachtigen en schrijven elke dag over wat er in Rusland, met Rusland en natuurlijk met de oorlog met Oekraïne gebeurt en sturen dat naar Rusland. En hebben jullie dan ook nog als de Moscow Times zijnde een papieren krant waar je zo lekker doorheen kan bladeren? Ja, vroeger hadden we dat zeker, laat ik het zo zien, maar nu is het allemaal digitaal. Oh ja, en niet alleen de website, maar ook TikTok. YouTube...maar vroeger. Dat was natuurlijk op papier. Dat werd gedrukt in Moskou en we zouden dat graag nog steeds doen in Moskou. Helaas, wij zijn verboden. Hoe moeilijk is het om aan Russische mensen het nieuws te brengen? Poetin doet er alles aan om te voorkomen dat de Russen het echte verhaal horen. Maar het is ook verboden om het woord oorlog te gebruiken. Dat is al verboden? Ja, en dat doen jullie wel, toch? Jullie gebruiken dat woord. Ja, tuurlijk gebruiken we het woord oorlog, want het is een oorlog. Wij zijn journalisten, dus wij schrijven hoe het is. Maar daarmee werd het ons onmogelijk gemaakt om in Rusland te blijven werken. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345602 280.277 206 2026-06-03T14:05:00+00:00 yes no journalist pers censuur https://schooltv.nl/video-item/wie-was-mahler-wonderkind-componist-en-dirigent 2026-06-04T09:55:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49377.w613.r16-9.e9e1514.webp Wie was Gustav Mahler? | Wonderkind, componist en dirigent Wat hebben de Rocky Mountains, een leeuwentemmer en Leonardo DiCaprio te maken met Gustav Mahler? Ik vertel je het verhaal van de componist die het hoogste level van de symfonische game heeft uitgespeeld en in feite de brug werd van de oude muziek naar de spannende nieuwe wereld van de twintigste eeuw. Dit verhaal begint op 7 juli 1860 in een plaats ten zuidoosten van Praag, in de buurt waar later ook de heer Arthur Seyß-Inquart werd geboren. Over hem heb ik het verder niet. Wel over een zeer muzikale knaap. In het dorpje Kaliste werden Bernhard en Marie verblijd met de geboorte van een zoon, Gustav Mahler. Nou reken maar dat pa een fles opentrok om het te vieren, want hij was naast herbergier ook slijter, dus de fles was onder handbereik. Zo'n baan was trouwens al heel wat voor de familie. Oma was bijvoorbeeld straatverkoopster. De Joodse familie Mahler was van eenvoudige komaf en maakte deel uit van een Duitssprekende minderheid in wat toen het Oostenrijkse keizerrijk was. Deze achtergrond drukte een stempel op de identiteit van Gustav Mahler. Zijn hele leven lang had hij het gevoel nooit echt welkom te zijn, maar altijd de ongenode gast. Terug naar zijn jeugd. Het gezin woonde inmiddels in Jihlava, een bezig stadje waar van alles te zien en vooral te horen was. Gustav inhaleerde de dansmuziek, volksliedjes, de marsen en trompetsignalen van de militaire kapel en dat zouden fundamentele onderdelen worden van Mahlers muzikale schilderspalet. Daarnaast ontdekte Mahler bij opa en oma thuis een piano. Al snel was Mahler het lokale Wunderkind. Het Muzikale Wunderkind dan, want op zijn schoolrapport werd Gustav omschreven als ‘afwezig en onbetrouwbaar in zijn werk’. Met de kennis van nu vergeven we hem dat ruimhartig natuurlijk. Muzikaal ontwikkelde hij zich snel, waarbij leven en dood hem op droevige wijze ook van dienst waren. In 1875 overleed zijn broertje Ernst en dat grote verdriet heeft Mahler willen uitdrukken in een opera ter nagedachtenis aan zijn broertje. De muziek is helaas verloren gegaan, maar het moet een vormende ervaring zijn geweest. In Wenen ging hij naar het conservatorium waar hij les kreeg van onder meer Anton Bruckner en hij werd bevriend met medestudent Hugo Wolf. En dat bleek een boefje met zulke stoute streken dat hij van school werd gestuurd, Mahler schijnt zelf ook zo zijn strapatsen te hebben gehad, maar mocht blijven. Na het schrijven van een ontroerende spijtbrief. Op zijn achttiende was hij klaar met het Weense conservatorium, waarna hij de boer op ging. Hij componeerde, gaf pianoles, maar dirigeren van andermans muziek dat werd zijn voornaamste bezigheid. Het waren de gloriejaren van de muziek van Richard Wagner en Mahler ontpopte zich als een sterke Wagner-dirigent. In 1880 kwam hij met Das Klagende Lied, zijn eerste substantiële stuk waarin de kenner een beste dosis Wagner en Bruckner hoort, maar ook al heel veel Mahler. In deze eerste werkzame jaren hopte hij van operahuis naar operahuis van stad naar stad en beleefde hij verschillende korte maar hevige romances. Na een succesvolle uitvoering van zijn eigen bewerking van muziek van Carl Maria von Weber, had Mahler contact met de kleinzoon van de componist. Maar niet alleen met die kleinzoon, ook met diens vrouw. Dat contact was van andere aard. De wandelgangen die smulden ervan, al was het van korte duur. Mahler er was trouwens een vrij kleine, atletisch gebouwde man. Hij stond bekend om zijn best wel autocratische stijl van dirigeren. Zijn orkest, dat waren de leeuwen en hij was de dompteur, zo schreef men. En hij kon het ook flink aan het dirigeerstok krijgen met collega's. Maar zijn artistieke talent was boven elke twijfel verheven. Zijn eerste symfonie was meteen zó goed dat dirigent Willem Mengelberg later stelde dat ‘Mahler daarvoor al lang andere symfonieën moet hebben geschreven, maar dat die dan verloren waren gegaan’. Want zo'n volwassen eerste symfonie, die kon echt niet zo uit de lucht komen vallen. Overigens was die symfonie zo goed dat hij zijn tijd ook ver vooruit was. Het publiek begreep de muziek niet direct, maar het succes knalde er later des te harder in. Toen hij solliciteerde naar de baan van dirigent van de Weense Hofopera, was het wel de bedoeling dat hij zijn Joodse identiteit inruilde voor de Katholieke. Ja, bij de contractonderhandelingen was het dus tekenen bij het kruisje en meteen een kruisje slaan. Stel je voor dat dit soort toestanden tegenwoordig in de media zouden komen. Ondanks de openlijke bekering werd Mahler tijdens zijn jarenlange muzikale zegetocht bestookt met antisemitische smaad. Ondanks de aanval op zijn identiteit werd Mahler de hippest and happening man of music. De man die 1902 trouwde met Alma en zelf almaar harder ging werken. Zijn werkrust, vond hij dan weer in componeerhutjes in de stilte van de Alpen, waar hij er als hiker ook graag flink op los klauterde. Hij had eens moeten weten dat er ooit nog een berg naar hem vernoemd zou zijn. Het is geen Alp in Oostenrijk of Zwitserland, maar een Rocky Mountain. Het is een knoepert van bijna vier kilometer hoog, de Mount Mahler. En over Amerika gesproken, Gustav was zelfs nog een tijdje dirigent van de New York Philharmonic en de New York Metropolitan Opera. En wat een stamina had hij, zelfs met een hartkwaal en veertig graden koorts, moest en zou hij dirigeren in Carnegie Hall. Tussen de bedrijven door werd er ook nog een buste van hem gekleid door niemand minder dan Auguste Rodin. Ja, van zo'n buste van Auguste zou ik mokerblij worden, maar Malher vond het poseren maar tijdverspilling. Op 18 mei 1911 overleed hij na een leven van een halve eeuw. Zijn wettige echtgenote overleefde hem langer dan hij zelf had geleefd. Alma stierf pas in 1964. In de echo van Mahler kwamen nieuwe componisten tevoorschijn, waaronder de Tweede Weense School. Dat is de clubnaam van Arnold Schönberg, Alban Berg en Anton Webern. Deze figuren componeerden zo nieuw dat het publiek compleet van slag was. Over slag gesproken ze gingen zo'n beetje met elkaar op de vuist en naar verluidt had Mahler bij zo'n concert zijn mouwen opgestroopt en ze konden nog net op tijd voorkomen dat hij in de Hulk veranderde. Na de opkomst van Arnold, Albert en Anton waren het componisten als Sjostakovitsj, Berio, Weill, Britten, Copland, Barber en Bernstein en nog veel meer mensen die geïnspireerd raakten door Mahlers magie. En vergeet ook John Williams niet met zijn symfonische soundtracks. Daarover gesproken, de sterke film Shutter Island leunt behoorlijk op Mahler dat had Gustav nooit gedacht dat zijn pianokwartet zou klinken tijdens de acteerprestaties van Leonardo DiCaprio. Die film speelt zich trouwens af in 1954. In 1955 werd in de echte wereld de Gustav Mahler Society opgericht en ook in Nederland is er tot op de dag van vandaag de Gustav Mahler Stichting, die de erfenis van de man en zijn muziek in ere houdt. Gustav Mahler die in zijn muziek het hele leven wist te vatten. Een van de laatste grote componisten in de lijn van Beethoven, Schubert, Brahms, Bruckner en Wagner die de vormen van zijn voorgangers tot epische proporties wist uit te bouwen tot een Symphonie der Tausend’, de achtste symfonie die ooit in Amerika met 1068 man op het podium werd uitgevoerd. ‘Een symfonie moet als de wereld zijn, ze moet alles omarmen’ zei Mahler, die in het Adagietto van zijn Vijfde Symfonie aan Alma de liefde verklaart. En die zijn langste symfonie besluit met een finale over die grootste kracht in onze wereld: de liefde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345608 457.344 2033-05-06T22:00:00+00:00 105 2026-06-04T07:40:00+00:00 yes no componist klassiek https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-made 2026-06-04T08:34:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49381.w613.r16-9.d898b2a.webp Kringloop - Kindertijd | Madé In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1718223 472.849 2033-06-04T08:19:00+00:00 82 2026-06-04T08:19:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-chams 2026-06-04T08:36:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49382.w613.r16-9.172a33e.webp Kringloop - Kindertijd | Chams In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725546 466.92 2033-06-04T08:34:00+00:00 64 2026-06-04T08:34:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-djeayno 2026-06-04T08:38:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49383.w613.r16-9.a2fb65c.webp Kringloop - Kindertijd | Djeayno Wat kun je kopen in een kringloopwinkel? Djeayno komt iets weggeven en wat leuks uitzoeken. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725545 474.209 2033-06-04T08:37:00+00:00 51 2026-06-04T08:37:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-levi 2026-06-04T08:43:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49385.w613.r16-9.c6bbc6f.webp Kringloop - Kindertijd | Levi In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725544 460 2033-06-04T08:42:00+00:00 161 2026-06-04T08:42:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-jaylano 2026-06-04T09:19:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49386.w613.r16-9.9290de6.webp Kringloop - Kindertijd | Jaylano In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725549 476.763 2033-06-04T08:53:00+00:00 174 2026-06-04T09:20:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/wat-is-die-zauberflote-de-beroemdste-opera-van-mozart 2026-06-04T09:20:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49387.w613.r16-9.7cd8a41.webp Wat is ‘Die Zauberflöte’? | De beroemdste opera van Mozart Wat hebben een vogelvanger, vrijmetselarij en Zuid-Afrika te maken met Die Zauberflöte? Deze muziek heb je vast wel eens voorbij horen komen in films, series, reclames of op TikTok. En dan meestal niet in deze uitvoering: Oh, vreselijk niet te doen dit. Florence Foster Jenkins, ja, dit is echt zo op plaat uitgebracht. Florence dacht zelf dat ze een goede koningin van de nacht was, maar dat viel nogal tegen. Naar een glansrijke carrière kon ze fluiten en ik geloof dat haar vaste pianist er ook een fluittoon in z'n oren van heeft gekregen. Nee, doe mij dan maar de noten via de gitaarsolo in Hatebreeder van Children of Bodom. Ja, die muziek komt uit de opera Die Zauberflöte,De Toverfluit, van Mozart. Sinds de première op 30 september 1791 in het Theater aud der Wieden in Wenen is die opera zo goed als onafgebroken uitgevoerd, tot op de dag van vandaag. Na meer dan twee eeuwen is het nog altijd een van de populairste opera's ooit. Mozart schreef in zijn korte leven meer dan twintig opera's en Die Zauberflöte was zijn laatste. Twee maanden na de première overleed hij. Hij maakte dus niet meer mee dat de opera in 1792 ook in Amsterdam in première ging als De Tooverfluyt, een ouderwetse toverfluit met dubbel o en fluit met -uyt Maar wat is opera eigenlijk? Ja, misschien ben je weleens bij een musical geweest. Daar wordt geacteerd, gezongen en gemusiceerd en daarmee wordt een verhaal uitgebeeld. Muziektheater dus. Dat is ook het geval bij opera, maar daar wordt ook op een klassieke manier, onversterkt gezongen. Zangers moeten hun hele lijf als klankkast inzetten om boven het orkest uit te komen. Opera's ontstonden in de zestiende eeuw in Italië. Vroege opera's waren vooral geïnspireerd op kunst uit de klassieke oudheid, zoals Griekse tragedies en drama's. De muziek werd ingezet om het theater kracht bij te zetten. Als reactie op de dramatische verhalen in het serieuze operagenre, zijn vaak verhalen zonder happy end, ontstonden onder meer de lichtere opera buffa, de operette, de semi-opera en het Singspiel. Die Zauberflöte is een Singspiel, een genre waarin zowel zang als gesproken dialogen voorkomen. Het is een sprankelende opera met catchy klanken, een sprookjesachtige sfeer en allerlei slapstickachtige grappen. Mozart schreef de muziek en Emanuel Schikaneder was verantwoordelijk voor het libretto. Dat is de tekst van de opera. Deze Schikaneder had tijdens de première een van de hoofdrollen. Hij speelde de vogelvanger Papageno. Nou, het verhaal in een heel klein notendopje: Tamino is een Egyptische prins. Komt op een dag Papageno tegen. De passie van Papageno is het lokken van vogels en zoals we allemaal weten lok je vogels met een panfluit. Papageno is zelf een vreemde vogel. Hij zorgt voor de komische noot in het verhaal. Met deze aria stelt hij zichzelf trouwens voor: Er is ook nog een koningin van de nacht, eentje die heel hoog kan zingen. Echt mega moker hoog. Haar dochter Pamina is ontvoerd door de slechte tovenaar Sarastro. Ze geeft Tamino en Papageno de opdracht haar dochter te redden. Met een magische fluit en klokkenspel in de hand gaan ze op weg naar de tempel van Sarastro. Blijkt helemaal niet zo slecht te zijn als de koningin ons liet geloven. Hij staat eigenlijk aan de goede kant. De kant van het licht. Tamino is onder de indruk, wil bij Sarastro horen, blijkt mogelijk te zijn, maar dan moet hij wel wat beproevingen ondergaan. Ondertussen ontmoet Papageno de vrouw die toevallig Papagena heet. Tortelduifjes bezingen liefde in de aria: klinkt een beetje als Stef Bos met een kras op de cd. Tamino maakt kennis met Pamina, de dochter waar ze naar op zoek waren enze worden verliefd. Beide stelletjes krijgen liefde niet cadeau. Nee, nee. Ze worden nog eventjes op de proef gesteld, maar uiteindelijk trouwen Tamino en Pamina en wordt de koningin van de nacht verdreven: Kwaad is overwonnen. Einde. Misschien begrijp je er alsnog geen zak van, maar in dat geval koppel ik je graag aan operaheld Hein van Eekert. In elk geval: in Die Zauberflöte zitten zoveel lagen en verhaallijnen, zelfs nu nog ontdekken muziekwetenschappers nieuwe dingen in het verhaal. Iedereen is het erover eens dat het in Die Zauberflöte gaat over de tegenstelling tussen licht en duisternis, licht en duisternis. Alle karakters in de opera zijn archetypes. Papageno symboliseert de natuur, Tamino de mens, Sarastro het spirituele. Er zitten ook heel veel verwijzingen in naar de vrijmetselarij, het genootschap waar zowel Mozart als Schikaneder toe behoorde. En de vrijmetselarij heeft niets te maken met freelance muurtjes metselen, het is een gezelschap van broeders en zusters die elkaar helpen zichzelf te verbeteren en het goede te doen voor de ander. De vrijmetselarij kent regels, rituelen en symbolen en om lid te worden onderga je een aantal rituele beproevingen. In Die Zauberflöte komen er een paar voorbij. Bijvoorbeeld de Vrijmetselaarsspreuk: ‘Sei standhaft, duldsam, und verschwiegen’. En vlak voordat Papageno en Tamino de tempel van Sarastro betreden,krijgen ze een zak over hun hoofd zodat ze niets kunnen zien. Dat is een directe verwijzing naar het inwijdingsritueel dat wordt uitgevoerd bij de eerste graad van de vrijmetselarij. En de eerste drie akkoorden van de hele opera die klinken als drie kloppen op de deur van de tempel. Ook een van de vrijmetselaarsrituelen. Mozarts metselmaatjes die waren trouwens niet heel erg blij dat deze rituelen op straat kwamen te liggen. Kom je er aan. Ik ben meteen helemaal niet blij. Mozart metselde wel heel vrij. Maar goed, het leuke van opera is dat een regisseur de enscenering helemaal zelf kan bepalen. Dus door te variëren in decors en kleding kan het geheel eruitzien alsof het verhaal zich in de achttiende eeuw afspeelt, of juist in het hier en nu in de huidige tijd. Een moderne enscenering. In 2012 was in de Komische Oper Berlin een heel moderne uitvoering te zien met allerlei projecties en animaties. En in 2007 was er in Zuid-Afrika eentje die zich geheel in Afrikaanse sferen afspeelde. Geen uitvoering is hetzelfde en daarom blijft het verhaal over de Toverfluit ruim 200 jaar na het componeren nog altijd betoverende materie. Musicoloog Alfred Einstein, verre neef van Albert, die vat het mooi samen. Hij omschreef Mozarts Zauberflöte als een literair werk dat kinderen in verrukking brengt, mensen van de wereld tot tranen toe roert en wijsgeren verheft. Ja, voor normale stervelingen een prestatie van wereldformaat, maar voor Mozart een fluitje van een cent. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345691 0 2033-05-06T22:00:00+00:00 116 2026-06-04T09:30:00+00:00 yes no opera Mozart https://schooltv.nl/video-item/wie-was-bach-de-barbapapa-van-de-barok 2026-06-04T09:55:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49388.w613.r16-9.073027b.webp Wie was Johann Sebastian Bach? | De Barbapapa van de barok Wat hebben Cory Henry, Barbapapa en de Nokia 3310 te maken met Johann Sebastian Bach? Van het orgel in The Exorcist tot de ringtone van een brickphone en van Erbarme dich tot Air on the G string. Iedereen kent zijn werk, maar hoevelen kennen de mens zelf? Dit is het leven van Johann Sebastian Bach. Geboren in 1685 in een echte muziekfamilie. Nou spreek ik een beetje met meel in de mond, want oervader Veit Bach was een Hongaarse bakker die ooit verkaste naar Duitsland. Maar eerlijk is eerlijk, ook op muzikaal gebied bakte Veit ze bruin, want hij speelde behoorlijk luit. Met een ‘t’ dus hè: luit. Maargoed, Veit kreeg dus een achter-achterkleinzoon, Johann Sebastian. Geboren in Eisenach op 21 of 31 maart 1685, het is maar net in welke kalender je gelooft. Op zijn negende werd hij wees, maar werd in huis genomen door zijn grote broer Johann Christoph. Die had zijn eigen collectie bladmuziek waar hij erg trots op was. Zó trots dat hij die achter slot en grendel bewaarde. Maar de jonge J.S. wist de sleutel te vinden en schreef ‘s nachts bij kaarslicht de mooiste klanken stiekem over. Illegaal downloaden, maar dan analoog. Het bewijst in elk geval Bachs muzikale honger. Jaren later liep hij te voet zo'n 400 kilometer naar Lübeck om daar zijn muzikale held Buxtehude te horen spelen. Als ik nu zo'n 400 kilometer naar het zuidwesten zou lopen en zwemmen, kon ik in Londen Jacob Collier meemaken. Dat idee, zeg maar. JSB begon naam te maken als improvisator op het orgel en kluste regelmatig bij in de wijde omtrek als orgeldemonstrator. Als er ergens een nieuw instrument was afgeleverd, moest Bach komen testen of het orgel wel ‘goede longen’ had. Zijn improvisatieskills waren legendarisch. Zoals hij over het pedaal vloog, zo snel kon de gemiddelde toetsenist zijn vingers niet eens bewegen. Bach was dus de Cory Henry op Red Bull. Cory is een mokergoede toetsenist, dus ik ben heel benieuwd hoe een orgelbattle tussen Cory en The Johann zou zijn geweest. Als componist is Bach echt een wonder. Ik denk vooral aan de hoeveelheid cantates die hij voor de kerk in Leipzig componeerde. Denk je eens in: je zit met een stel puistige pubers op een vliering vol vochtschimmel. Je moet van je werkgever ook nog eens toezicht houden op de dagelijkse lessen en nachtelijke rust van die kostschoolknakkers. En o ja, of je voor komende zondag weer een nieuwe cantate wil schrijven en daarna nog één en nog één. Het is een wonder hoeveel hemelse muziek er in die periode uit zijn pen is gekomen. En alles deed hij pro deo, letterlijk: voor God. En voor de verkwikking van onze ziel. En als je maar hard genoeg werkt, kan jij het ook, zei Bach. Je hoeft alleen maar op het juiste moment de juiste toets in te drukken en het instrument speelt zichzelf. Overigens was Bach geen ongezellige, monomane workaholic. Hij was geliefd bij zijn gezin en zijn omgeving. Hij hield van gezelligheid en liet graag van ver een goed vat bier komen. Niet dat hij daar überhaupt om verlegen zat, want zoals dat destijds gebruikelijk was, werd ook Bach deels in pecunia, deels in vloeibare boterhammen betaald. Maar als meneer echt wilde genieten, dan had hij zijn adresjes voor de betere spebi’s. Met ons huidige beeld van Bach, zou je denken dat hij als een barockster werd aanbeden en dat zijn dood een enorme schokgolf in de westerse wereld teweegbracht. Niets daarvan. Na zijn dood plaatste zijn werkgever een vacature: wij zoeken een nieuwe muzikale leider die graag iets meer naar onze pijpen danst. Bachs muziek werd weggezet als ouderwets. De bladmuziekcollectie verdween deels in de open haard of werd voor weinig verpatst, opdat de weduwe en haar kinderen nog een boterham konden eten. De Bachrevival, die begon pas in 1829 toen Felix Mendelssohn het doldrieste idee kreeg om Bachs Matthäus-Passion uit te voeren. De rest is geschiedenis. Het bijzondere aan zijn muziek is het universele karakter. En dan bedoel ik dit: vaak schrijft een componist muziek voor een specifiek instrument. Een vioolsonate, een orgelwerk, een koorstuk. Als je de bedoeling van de componist negeert, dus als je als pianist een koorstuk speelt of als zanger een cellosonate zingt, lijkt het niet helemaal te werken. Maar de noten van Bach die blijken enorm veelzijdig te zijn. Moeiteloos komt het muzikale bouwwerk uit de verf op de meest frappante manieren. Bach is gewoon de Barbapapa van de barok. Want it’s all good: een club elektrisch gitaristen, iets anders dan elektrische gitaristen, speelt een orgeltoccata. Wendy Carlos speelde in de swinging 60s Bach op een synthesizer, er is een Japanse bosxylofoon, gebouwd op Bach, er is een gozer op YouTube die Bach op bierflesjes blaast en The Swingle Singers zingen een orkestsuite en een ringtone ineen. Jazeker, dat melodietje zat ook in een Nokia 3310. Die telefoon is net zo onverwoestbaar als de muziek van Bach zelf. Charles Gounod, die schreef een devoot Ave Maria op basis van de eerste pagina's van het Wohltemperierte Klavier. Dmitri Sjostakovitsj durfde het aan om dat Wohltemperierte Klavier als sjabloon te gebruiken en schreef eenzelfde set op toonsoortvolgorde geschreven pianostukken. Heitor Villa-Lobos dook in de Bachiaanse geest voor zijn Bachianas Brasileiras. Een mooie manier om Bachs voetafdruk te meten, dat is ook om te horen hoe anderen over hem dachten of denken. ‘Om je voor middelmatigheid te behoeden, moet je bidden tot Bach’, aldus Debussy. ‘Als je je verdiept in Bachs muziek, zul je alles vinden’, zei Brahms. ‘Eindelijk, dít is nou muziek waar je wat van kunt leren’, zei Mozart. Wagner vond Bach het ‘grootste muzikale wonder’. ‘Bach is als een astronoom die met behulp van cijfers de mooiste sterren vindt’, zei Chopin. Dit is ook mooie, de Amerikaanse wetenschapper Lewis Thomas, die kreeg ooit de vraag welke boodschap moeten wij vanaf de aarde met de Voyager-ruimtesonde het heelal insturen? Zijn antwoord was: ‘Het complete werk van Johann Sebastian Bach maar dat zou opschepperig overkomen.’ Tot slot: Max Reger, de componist die nota bene overleed in een hotelkamer in Leipzig, de stad waar Bach ook stierf. Max zei: ‘Van alle muziek is Bach het begin én het einde’. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345697 384.384 2033-05-06T22:00:00+00:00 132 2026-06-04T09:30:00+00:00 yes no klassiek componist barok https://schooltv.nl/video-item/wie-is-alexandre-desplat-prijswinnende-filmmuziekcomponist 2026-06-04T11:33:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49389.w613.r16-9.e76f0b9.webp Wie is Alexandre Desplat? | Prijswinnende filmmuziekcomponist Wat hebben Star Wars, Mozart en een mier te maken met Alexandre Desplat? Dit verhaal begint op 23 augustus 1961. Of eigenlijk iets eerder: de Franse Jacques Desplat wordt ergens in Californië smoorverliefd op de Griekse dichteres Katie Ladopoulou. Ze zoenen, trouwen en vestigen zich in Parijs. Daar worden geboren: Kiki, Rosalinda en in augustus ‘61: Alexandre Desplat. Op z'n 5e begon hij met pianospelen. Hij zag ook nog ergens een trompet liggen en blies later ook met succes op de fluit. Z'n interesse was en is breed. Van Ravel en Debussy tot jazz en wereldmuziek. En ja, soundtracks stonden al snel op het menu, mede door de Amerikaanse jaren van z'n ouders. In de omgeving van Hollywood sprokkelden ze de mooiste filmmuziek bij elkaar en vlogen de collectie naar Parijs. Zelf had hij een Hitchcock-verzameling. De vonk sprong echt over toen Desplat in 1977 Star Wars over zich heen kreeg. Opeens had hij het - hij werd filmcomponist. Niet dat hij een kopie van John Williams werd, want in Alexandres bakmix zaten ook mensen als Maurice Jarre, Nino Rota en Georges Delerue. Hij leerde het vak in Parijs en LA. In 1986 werkte hij aan z'n eerste filmscore voor Le Souffleur, toen er weer een vonk oversprong. Dominique Lemonnier, een van de violistes van het project, was wel erg charmant en inmiddels zijn ze twee kinderen (actrice Antonia en filmproducent Ninon) en heel veel gezamenlijke filmscores verder. Overigens kwam z'n grote doorbraak pas in 2003 met z'n muziek voor Girl with a Pearl Earring over Johannes Vermeer. Na Delft was het niet ver meer naar nog meer succes. Van Wes Anderson tot George Clooney en van Roman Polanski tot Guillermo del Toro - allemaal stonden ze bij Alexandre op de voicemail. Ik noem The Curious Case of Benjamin Button uit 2008, The King's Speech en Harry Potter and the Deathly Hallows uit 2010, The Imitation Game uit 2014 en de Grand Budapest Hotel uit datzelfde jaar. De prijzen waren niet van de lucht. Het mooie was zelfs dat The Imitation Game en the Grand Budapest Hotel in hetzelfde jaar genomineerd waren voor een Academy Award. The Grand Budapest Hotel won 'm. Dus Desplat won of verloor van zichzelf, net hoe je 'm aanvliegt. Maar het mooie is: de laatste keer dat dat bij de Academy Awards gebeurde was bij John Williams en zijn muziek voor Close Encounters en Star Wars. Net als John Williams trouwens heeft Desplat ook een zuiver klassieke kant: zo schreef hij een fluitconcert, niet voor de F-side maar voor fluitist Jean Ferrandis (toch een beetje een F-side). En de concertpianist kan ook Desplat op het menu zetten, want hij schreef een aantal Etudes voor Lang Lang. Het duurt overigens niet altijd Lang Lang voor Desplat een score afheeft. Bij The Shape of Water uit 2018 was Desplat zo betoverd door de film, dat de muziek hem eigenlijk werd ingefluisterd. ‘Als de film zo mooi is, maakt het je leven veel makkelijker. Je hoeft de film alleen maar te omarmen en je wordt muzikaal meegevoerd’ aldus de man die er een Academy Award mee won. Zo'n Award had hij ook al gekregen voor de Grand Budapest Hotel. Die score kostte geen 6 weken maar alleen al 6 maanden aan veldwerk. Het moest iets oost-Europees worden. Desplats oog of oor viel op de balalaika, zo'n Russische unit. Vervolgens had meneer het plan om een 50 koppig Balalaikaorkest met Russische en Franse spelers te vormen. Uiteindelijk moesten er nog twee mensen bij: twee vertalers, om te voorkomen dat er bij de repetitiespanningen een twee Napoleontische veldslag zou ontstaan. Levensgevaarlijk: het vak van filmcomponist. Maar het resultaat mag er zijn. Een recensent noemt de score ‘heavy on the balalaikas'. Ja hèhè, dat was precies het idee. Z'n samenwerking met regisseur Wes Anderson was toen en is altijd een genot. Hij zei daarover: “Sommige regisseurs worden al snel bezorgd als het over de muziek gaat. Vaak is dat aan het eind van de rit, als ze al moe zijn. Dan worden ze ineens bezorgd dat de muziek de film gaat overnemen of verpesten, dat het verhaal overschaduwd wordt. Maar Wes is anders. Hij wil gewoon samen plezier maken, hij laat me de kleuren en energie toevoegen waar hij van droomt. Wes Anderson geeft me een leeg vel, samen kiezen we de kleuren en daarna begin ik te schilderen” aldus Desplat, die als componist dus ook begint met ‘het witte doek’. Over hoe je goed wordt en hoe je dat blijft zegt hij: zorg dat je regelmatig uit je comfortzone stapt. Begin gewoon soms eens aan een spannend project in een onbekende setting en kijk hoe je jezelf daarin opnieuw kunt uitvinden. En daarnaast: talent hebben is niet genoeg, het vergt dagelijks proberen en opnieuw proberen. Je moet net zolang met je hamer slaan tot je eigen stijl zich heeft uitgekristalliseerd. Net als Bach dus: hard werken met een bak talent. Desplats absolute muzikale ijkpunt is Mozart, omdat Mozarts muziek nooit blij of droevig is, maar beide emoties in één keer kan oproepen. Net als Mozart heeft Desplat talent en net als Bach kan hij hard werken: hij staat bekend als een van de snelst schrijvende filmcomponisten. Z'n jaarlijkse scorescore staat op 6. Zes soundtracks per jaar - de man werkt zich lens en doet dat trouwens niet alleen, maar in een team. “Een film is een collectief kunstwerk, het gaat niet alleen om jou, je schrijft niet voor een concert. Opeens ben je een klein miertje. Je moet bescheiden blijven. Als kunstenaar moet je een ego hebben, maar wel een ego met een hoop nederigheid, anders kom je niet vooruit” aldus Desplat, die trouwens niet zomaar z'n werk doet, maar als oprechte cinefiel z'n droombaan heeft. In z'n jonge jaren zat hij soms wel twee tot drie keer per dag in de bioscoop. Ja, drie keer per dag! Tegenwoordig pendelt hij tussen zijn studio's in Parijs en Los Angeles. En daarmee is de cirkel eigenlijk rond. Daar waar zijn wieg én die van de liefde tussen z'n ouders stond, staan nu zijn filmscorestudio's. Niet te filmen, zo mooi. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345698 495.232 2033-05-06T22:00:00+00:00 77 2026-06-05T06:32:00+00:00 yes no filmmuziek componist https://schooltv.nl/video-item/wie-is-arvo-part-klassieke-componist-van-nu 2026-06-04T11:37:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49390.w613.r16-9.c01e78a.webp Wie is Arvo Pärt? | Klassieke componist van nu Wat hebben een banaan, een spiegel en medicinale modder te maken met Arvo Pärt? Spiegel im Spiegel... het thema van deze compositie bestaat maar uit drie noten. Toch groeiden ze uit tot veruit het populairste stuk van de Estlandse componist Arvo Pärt. De titel verwijst naar het oneindige beeld dat ontstaat wanneer je in twee tegenover elkaar opgestelde spiegels kijkt. Een soort gemuteerd Droste-effect. De muziek straalt ook een soort oneindigheid uit en scoort bijna oneindig goed in de Klassieke Top 400 van NPO Klassiek. In 2025 stond Arvo Pärt maar liefst 14 keer in de lijst. Zijn muziek raakt veel mensen. Je kan z'n muziek op allerlei manieren omschrijven, maar sprankelend en vrolijk is het niet. Het klinkt altijd best serieus. Toch schijnt Arvo een hele gezellige en grappige man te zijn. Op YouTube is een filmpje te vinden waarin hij grapjes maakt met een banaan. Even terug in de tijd: op 11 september 1935 was het feest in huize Pärt. De jonge Arvo werd geboren. Hij werd opgevoed door zijn moeder en stiefvader. In de woonkamer stond een piano. Niet zo’n mooie als deze, nee het was een brakke unit. De middelste noten waren op vakantie. Alleen de lage en de hoge tonen deden het. Het maakte de jonge Arvo niet uit: hij experimenteerde erop los en onbewust bepaalde die eerste piano een deel van zijn signature sound. Het was het begin van een muzikale carrière die even werd onderbroken door een stukje dienstplicht. Slagwerk speelde hij en dan geen wapenstok maar een muzikaler gereedschap. Overigens blies hij ook hobo in het leger. Haters zullen zeggen dat je een hobo ook als slagwerk kunt gebruiken maargoed. In 1963 was hij klaar met het conservatorium en het conservatorium met hem. Op een goede manier: z'n leraar Heino Eller zei vol bewondering: Arvo hoeft maar te wapperen met z'n armen en de noten vallen zo uit z'n mouwen. Pärt ging aan de slag bij de radio (ja dat overkomt de besten). Hij werd geluidstechnicus. Maar hij bleef ook componeren. Pärt experimenteerde met verschillende compositietechnieken en schreef vooral seriële muziek. Heel wiskundige, moeilijke muziek. Het leidde zelfs tot kamervragen in Estland. Met de christelijke boodschap van zijn Credo bijvoorbeeld, bekende Pärt openlijk dat hij gelovig was, wat haaks stond op het atheïstische beleid van het Sovjetregime. De liefde van de Sovjets voor Pärt bekoelde en dat liet hem niet koud. Hij raakte in een aPerte spirituele en professionele crisis. Pärt ging op zoek naar andere werelden en bestudeerde gregoriaanse muziek, de opkomst van de polyfonie in de renaissance en ook middeleeuwse muziek waaronder die van Franse en Vlaamse componisten als Josquin des Prez, Guillaume de Machault, Jacob Obrecht en Johannes Ockeghem. In die tijd trad hij toe tot de Russisch-Orthodoxe Kerk. Na een jarenlange radiostilte liet Pärt weer van zich horen. Hij had een eigen sound gevonden. Hij noemde het zelf de tintinnabuli-stijl. Tintinnabulum betekent in het Latijn klokje of belletje. Minimalistische muziek die klinkt als het geluid van bellen of klokken dus. Met slechts een paar noten imiteert hij de klanken van belletjes, binnen een frame van heldere eenvoudige ritmes en harmonieën. Het eerste werk in deze stijl is Für Alina voor piano uit 1976. Ook Fratres -een ander populair werk van Pärt- is geschreven in tintinnabuli stijl. Hij raakt gefascineerd door stilte. Zo zei hij: “De stilte moet langer zijn. Deze muziek draait om stilte. De geluiden zijn er om de stilte te omringen.” Bij voorkeur gebruikt hij voor zijn vocale muziek religieuze teksten. Zo maakte hij een zetting van het Onze Vader. Ook zijn Kanon Pokajanen -boetepsalmen- sluiten uit bij zijn diepe geloof. Het gaat over dood en onsterfelijkheid, zwakte en kracht, de overgang tussen dag en nacht, het oude en nieuwe testament, het menselijke en het goddelijke. Steve Reich zei over z'n collega: “Hij staat compleet buiten de tijdgeest en toch is hij enorm populair en dat is heel inspirerend. Zijn muziek vervult een diepe menselijke behoefte die niets te maken heeft met mode.” Arvo wordt door sommigen als lid van de God Squad gezien. Een groepje christelijke componisten. En hij was lid van de Pauselijke Raad voor Cultuur. Als we kijken naar de grootste natuurlijke rijkdommen van Estland - een paar miljard ton olieschalie, graniet en medicinale modder - dan is Pärt met stip de grootste culturele exporteur van het Baltische land. Tussen 2012 en 2019 en in 2022 was Arvo Pärt 's werelds meest uitgevoerde componist van hedendaagse klassieke muziek. Daarna moest hij die plek afstaan aan ene John Williams. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345699 481.664 2033-05-06T22:00:00+00:00 116 2026-06-05T06:36:00+00:00 yes no componist klassiek muziek https://schooltv.nl/video-item/wie-was-james-horner-filmmuziekcomponist-met-sterrenstatus 2026-06-04T11:39:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49391.w613.r16-9.3208e9b.webp Wie was James Horner? | Filmmuziekcomponist met sterrenstatus Zat je in 1997 ook in de bioscoop weg te zwijmelen onder de klanken van My heart will go on? “Never let go, Jack.” Of als je nog niet zo oud bent als ik: je hebt dit liedje van Céline Dion vast weleens voorbij horen komen. Deze muziek bij de kaskraker Titanic is absoluut de bekendste vrucht van filmmuziekcomponist Jamer Horner. Zijn carrière was zeker geen zinkend schip. Hij was een echte hoogvlieger. Hij was zó succesvol dat hij van de opbrengsten meerdere vliegtuigen kon kopen. Dat kwam mooi uit want vliegen was zijn grote hobby. Het begon allemaal op 14 augustus 1953. James Roy Horner werd geboren in Los Angeles, vlakbij het kloppend hart van de filmindustrie. Zijn ouders waren Joodse immigranten. Moeder Joan Ruth was Canadees en vader Harry kwam uit Tsjechië en emigreerde naar de Verenigde Staten om daar als decorbouwer en art director aan de slag te gaan. Dat art-directen kon hij zó goed dat hij er zelfs een Oscar voor won. De jonge James bleek een muzikaal knaapje. Op zijn vijfde speelde hij al piano en ook op de viool streek hij al op jonge leeftijd een leuk deuntje weg. Muziek was zijn roeping. Na high school sloeg hij zijn vleugels uit en vertrok naar Londen om daar aan de Royal College of Music te studeren. Zijn compositiedocent was György Ligeti. Een Hongaar die heel moderne -vooral moeilijke- muziek schreef. Horner stak er toch het een en ander van op. Hij vervolgde zijn studie weer in Amerika waar hij zijn bachelor, master en doctorstitel behaalde. Via zijn studie kwam hij in contact met het American Film Institute. Of hij een keer muziek bij een film wilde schrijven. Dat wilde James wel. Het was liefde op het eerste gezicht. Het voelde enorm bevrijdend dat hij kon schrijven wat hij wilde, zonder dat hij hoefde te piekeren of hij wel vernieuwend genoeg was. Er werd geen label meer op zijn muziek geplakt en hij werd niet langer beschouwd als conservatief, avant-garde of iets daartussenin. Hij schreef gewoon voor een project, en zolang het maar bij het project paste, dan was het goed. Horner was een rising star en viel al snel op in Hollywood. Hij kreeg pas echt de sterrenstatus toen hem gevraagd werd de muziek bij Star Trek II: The Wrath of Khan te componeren. Regisseur Nicholas Meyer grapte jaren later dat Horner was aangenomen omdat de studio Jerry Goldsmith -de componist van de eerste Star Trek film- niet meer kon betalen; maar dat toen Meyer terugkeerde voor de vierde Star Trek-film de studio inmiddels ook Hórner niet meer kon betalen. James Horner was een grote naam geworden. In 1987 kreeg hij zijn eerste Oscarnominatie. Dat was voor de muziek bij Aliens. Een film van James Cameron. De opnames van deze film verliepen nogal chaotisch. Horner zei toen nooit meer met Cameron samen te willen werken. Tien jaar later kwam hij gelukkig terug op dat besluit en ging opnieuw met hem in zee voor het maken van de film Titanic. James kon vliegensvlug componeren. In 1995 schreef hij maar liefst zes filmscores. En niet de minste. Neem Braveheart, een film over de Schotse vrijheidsstrijder William Wallace met daarbij de op Schotse volksmuziek gebaseerde klanken van Horner. Én Apollo 13. “Houston, we’ve had a problem”. Met muziek die wel wat wegheeft van de Last Post. En in 1997 kwam hij met muziek bij de kaskraker Titanic. Een film over het gelijknamige onzinkbare schip dat toch zinkt na een onzachte ontmoeting met een ijsberg. En over de onmogelijke liefde tussen Jack en Rose, twee mensen uit heel verschillende milieus. De producent ging zeker niét het schip in. De film kreeg 11 Oscars waarvan er twee naar Horner gingen: een voor beste filmscore en een voor beste original song: My heart will go on. In de jaren daarna volgde nog een hele lijst met kaskrakers die Horner van muziek voorzag: Deep Impact, The Perfect Storm, A Beautiful Mind, Enemy at the Gates en The Mask of Zorro. En hij werkte opnieuw samen met James Cameron voor de film Avatar uit 2009. Financieel gezien de meest succesvolle film ooit. Horner was daar meer dan twee jaar zoet mee. Hij werkte elke dag van vier 's ochtends tot tien uur 's avonds. “De grootste klus die ik ooit heb geklaard.” Zo zei hij. Critici verwijten Horner nogal eens dat hij muziek van anderen kopieerde. Horner kende inderdaad zijn klassiekers. Zo ‘leende’ hij weleens melodieën van klassieke componisten als Sergej Prokofjev, Aram Katsjatoerjan, Robert Schumann, Richard Wagner en Carl Orff. Een filmcriticus schreef dat "Horner zeer bedreven was in het aanpassen van bestaande muziek met net genoeg variatie om juridische problemen te vermijden.” Bij zijn muziek voor ging het bijna mis. Een rechtszaak dreigde. Disney schikte uiteindelijk en moest flink betalen. James Horner overleed op 22 juni 2015 bij een tragisch ongeval. Hij stortte neer met zijn eigen vliegtuigje, slechts 61 jaar oud. Hij liet een vrouw en twee dochters achter. Een daarvan, Emily, is ook filmcomponist geworden. De laatste film waarvoor James de muziek componeerde was voor de western The Magnificent Seven die een jaar na zijn dood uitkwam. We blijven we James Horner herinneren door de vele filmklassiekers waar hij zijn naam aan verbond. Zijn heart will go on in de iconische muziek die hij schreef voor meer dan 160 films. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345700 360.917 2033-05-06T22:00:00+00:00 71 2026-06-05T06:37:00+00:00 yes no filmmuziek componist https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-slotakkoord-manieren-om-een-muziekstuk-te-beeindigen 2026-06-04T11:40:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49392.w613.r16-9.d586567.webp Wat is een slotakkoord? | Manieren om een muziekstuk te beëindigen Wat hebben een kapotte piano, Neptunus en Jiskefet te maken met een slotakkoord? Om te beginnen: de laatste noten van een muziekstuk zijn misschien wel het belangrijkst. Het zijn de klanken die het publiek het meest bijblijven, de luisteraars overrompelen, wegblazen of juist op het puntje van zijn of haar stoel doen laten zitten. Als je als componist niet weet hoe je moet eindigen dan kan je ook gewoon de uitvoerenden de vrijheid geven wanneer ze plotseling mogen stoppen. Zoals bij Canto Ostinato van Simeon ten Holt. En als je het écht niet meer weet kan je het slotakkoord ook omzeilen. Met een fade-out. In de popmuziek wordt dat veel gedaan. De allereerste fade-out komt van Gustav Holst. Holst schrijft voor dat het vrouwenkoor in het deel Neptunus uit The Planets in een kamer naast de concertzaal moet worden opgesteld waarbij de deur ervan zachtjes moet worden gesloten als de laatste maat van het stuk klinkt. De strijkers moeten vervolgens steeds zachter gaan spelen. Holst wekt de suggestie dat de luisteraar het zonnestelsel verlaat. Iets soortgelijks deed Joseph Haydn trouwens al eerder met zijn Afscheidssymfonie. Over mooie verstilde eindes gesproken: Mahler eindigt zijn Negende symfonie extreem zacht. Durf daar maar eens doorheen te niesen. Dit in tegenstelling tot de symfonie die hij daarvóór schreef. Zijn achtste heeft de bijnaam Symphonie der Tausend. Dat slaat op het grote aantal mensen dat vereist is om het werk uit te voeren. Bij de première waren dat er 400, bij een latere uitvoering in Amerika meer dan 1000 - Superkingsize Mahler. Moet een stuk per se op de grondtoon eindigen? Dat is wel heel voorspelbaar. Dat vond Robert Schumann in ieder geval. Een voorbeeld van zo'n open einde is Bittendes Kind uit Kinderszenen. Andere piano-componisten wilden een vuist maken. Nu is het klaar! Luister maar eens naar de laatste prelude Chopin. Of Rudepoêma van Villa Lobos. Letterlijk met de vuist. Zal de pianostemmer daar blij mee zijn? Hoe sloop ik mijn piano? Beethoven had soms nogal moeite met klaarkomen. Er komt geen einde aan de Egmont Ouverture van Beethoven. Er zijn ook stukken die gewoon al halverwege stoppen. Simpelweg omdat er geen tijd meer was om het af te maken. Bach was bezig met zijn Kunst der Fuge toen hij overleed. Dit zijn zijn laatste klanken. En Bach’s mooiste slotnoten zijn toch wel die van de Matthäus-Passion. Een spannend en wringend akkoord dat prachtig oplost, weliswaar naar een mineur akkoord, maar toch… Gloort daar hoop? Zal alles dan toch nog goed komen? En soms vraag je je af, is dit slotakkoord nou nodig? Had Bedrich Smetana de laatste noten van Die Moldau maar weggelaten. Alsof hij dacht: “ik heb geen inspiratie meer: nu is het klaar”. Tenslotte: de Vijfde symfonie van Jean Sibelius. Deze Fin fon het wel geinig om lekker cringe te eindigen. Na een symfonie vol lyrische lijnen en brede klanktapijten laat hij de zaak lekker ongemakkelijk stilvallen, waarna het orkest in een massale stuiptrekken beland om met iets te lange stiltes tussendoor de laatste noten door de zaal te jagen. ‘Het slotakkoord. Altijd weer hetzelfde slotakkoord’ schrijft Elmer Schönberger. ‘Je doet het voor het slotakkoord. Maar alle slotakkoorden zijn hetzelfde. En tegelijkertijd is elk slotakkoord alleen dat ene slotakkoord. Want in elk slotakkoord ligt de herinnering aan één enkel stuk besloten. Aan het stuk waarvan het slotakkoord dus slotakkoord is.’ https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20345776 417.194 2033-05-06T22:00:00+00:00 56 2026-06-05T06:39:00+00:00 yes no klassiek muziek https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-kimora 2026-06-05T07:11:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49398.w613.r16-9.b01fd59.webp Kringloop - Kindertijd | Kimora In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725543 475.72 2033-06-05T07:08:00+00:00 69 2026-06-05T07:08:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-amalia-en-jahno 2026-06-05T07:49:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49399.w613.r16-9.df99e73.webp Kringloop - Kindertijd | Amalia en Jahno In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725547 486.44 2033-06-05T07:25:00+00:00 117 2026-06-05T07:25:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-swhelly-jnoah 2026-06-05T07:52:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49400.w613.r16-9.b7b0df2.webp Kringloop - Kindertijd | S'Whelly en J'Noah In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1725548 474.6 2033-06-05T07:49:00+00:00 145 2026-06-05T07:49:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/kringloop-kindertijd-fannely-en-delicyana 2026-06-05T08:54:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49402.w613.r16-9.bc7f776.webp Kringloop - Kindertijd | Fannely en Delicyana We zien kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1718224 501.72 2033-06-05T07:52:00+00:00 221 2026-06-05T07:52:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/wat-is-ebola-een-dodelijk-virus-in-afrika 2026-06-08T07:37:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49404.w613.r16-9.0d1abaf.webp Wat is ebola? | Een dodelijk virus in Afrika Ebola komt eigenlijk alleen voor in delen van Afrika. Het is een ernstige besmettelijke ziekte die veroorzaakt wordt door een virus. Mensen kunnen elkaar ziek maken als ze in contact komen met bijvoorbeeld bloed, zweet of speeksel van een ziek persoon. Vaak begint de ziekte met hoge koorts, hoofdpijn en spierpijn. Als mensen langer ziek zijn, kunnen ze bloedingen krijgen in hun lichaam en daaraan overlijden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20346546 32.341 259 2026-06-08T07:35:00+00:00 yes no virus ziekte Afrika https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-noedels 2026-06-12T17:06:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49424.w613.r16-9.bcb043f.webp Het Klokhuis | Noedels Je kent ze vast wel van allerlei Aziatische gerechten: noedels. Anas bezoekt de fabriek in Enschede waar ze de echte Chinese noedels maken. Hoe doen ze dat? De Dos Hermanos rappen over alle soorten noedels en hoe je ze eet. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362686 909.72 569 2026-06-12T17:05:00+00:00 yes no Azië China eten https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-astma1 2026-06-17T06:51:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49430.w613.r16-9.87eabfb.webp Het Klokhuis | Astma Benauwd, snel buiten adem en hoesten. Allemaal dingen die er met je gebeuren wanneer je een astma-aanval hebt. Waardoor komt dat, en wat gebeurt er in je lijf? Nizar ontmoet Sanne die astma heeft. Ze gaan langs in het ziekenhuis bij Sanne's longarts en ze neemt Nizar mee naar het hockeyveld. Want Sanne kan gewoon sporten en dat doet ze graag. In de sketch zien we hoe astma voor problemen zorgt bij een eerste date. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362682 865.138 632 2026-06-16T17:05:00+00:00 yes no astma ademen longen ziekte https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-taekwondo 2026-06-18T18:02:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49450.w613.r16-9.2aec422.webp Het Klokhuis | Taekwondo Welke vechtsport draait niet alleen om trappen en stoten, maar ook om discipline, respect en doorzettingsvermogen? Taekwondo is meer dan alleen vechten. Serah ontdekt wat er allemaal achter deze sport schuilgaat. Ze krijgt les van kampioen Joël van der Weide en leert over vormen, sparren en zelfverdediging. Durft ze aan het einde van de les zelf een plank doormidden te slaan? Uitvinder Jos werkt aan een zelfverdedigingspak. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362714 929.778 417 2026-06-18T17:05:00+00:00 yes no sport Zuid-Korea Azië https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-veerboot 2026-06-24T06:58:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49469.w613.r16-9.d7dc5e4.webp Het Klokhuis | Veerboot Toeristen maken er gretig gebruik van, maar voor de bewoners van de Waddeneilanden is ie van levensbelang: de veerboot. Alles wat op de eilanden wordt gegeten of gebruikt, komt aan per boot. Tirsa vaart mee op de veerboot naar Ameland en kijkt hoe het er aan boord aan toegaat. Op de werf in Farmsum ziet ze hoe zo'n enorm schip aan wal wordt gehesen voor een onderhoudsbeurt. De Vrachtwagenchauffeuses zijn gespannen omdat ze met hun vrachtwagen een boot op moeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362726 918.4 514 2026-06-23T17:05:00+00:00 yes no boot eiland Waddengebied Waddenzee transport https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-sagrada-familia-de-hoogste-kerk-ter-wereld-is-nog-steeds-niet-af 2026-06-10T08:33:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49409.w613.r16-9.4601d32.webp Wat is de Sagrada Familia? | De hoogste kerk ter wereld is nog steeds niet af De Sagrada Familia. Het oudste nog lopende bouwproject ter wereld. Het gebouw is nu 172 meter hoog en is daarmee de hoogste kerk ter wereld. De kerk is lang geleden ontworpen door een beroemde architect, Antoni Gaudí. De naam Sagrada Familia betekent Heilige familie. Daarmee bedoelen ze Jezus en zijn ouders, Maria en Jozef. In 1882 werd begonnen met de bouw van de kerk en sindsdien is er bijna altijd aan gewerkt. Maar hoe komt het nou dat de bouw zo lang duurt? Antoni Gaudí heeft de Sagrada Familia zo ingewikkeld ontworpen dat het veel meer tijd kost om de kerk te bouwen dan bij een gewone kerk. Ook werd tijdens de Spaanse Burgeroorlog in 1936 de bouw stilgelegd. Een deel van Gaudí’s tekeningen ging daarbij verloren en de kerk raakte zwaar beschadigd. Daarnaast wordt de bouw helemaal betaald door donaties en door mensen die een bezoek brengen aan de kerk. Daardoor hangt het tempo van de bouw af van hoeveel geld er binnenkomt. Tegenwoordig is dat geen probleem. De kerk heeft miljoenen bezoekers per jaar. Toch zal het nog wel jaren duren voordat de Sagrada Familia helemaal af is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347124 88.704 345 2026-06-10T08:32:00+00:00 yes no gebouw kerk Spanje architectuur bouwkunst https://schooltv.nl/video-item/de-stinkmier-in-het-kort-een-mier-met-een-apart-luchtje 2026-06-11T09:26:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49410.w613.r16-9.68ebe71.webp De stinkmier in het kort | Een mier met een apart luchtje Dit is dus de Afrikaanse stinkmier. Stinkmieren leven onder de grond in enorme kolonies. Daar zijn ze druk met werken, gangen graven en de boel netjes houden terwijl de koningin continu nieuwe stinkmieren maakt. De stinkmier gebruikt zijn stankklier net als zijn stinkdier. Maar ze maken niet alleen geurtjes om af te schrikken. Stinkmieren laten ook geursporen achter zodat anderen weten waar ze kunnen eten. Ze gebruiken hun voelsprieten om mee te ruiken en elke kolonie heeft zijn eigen geur. Dus komt er een vreemde stinkmier door de deur wordt hij meteen opgespeurd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347230 40.832 2033-05-27T22:00:00+00:00 96 2026-06-11T09:35:00+00:00 yes no insect mier Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-brandwurm-in-het-kort-een-rups-met-een-dag-als-vlinder 2026-06-11T09:27:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49411.w613.r16-9.e49825f.webp De brandwurm in het kort | Een rups met één dag als vlinder Dit is dus de brandwurm. De brandwurm is rond de zomermaanden echt een plaag in Zuid-Afrika. Als ze niet in je wasgoed zitten, bekleedden ze bomen met hun web om daar met elkaar te hangen tot de tijd is om te verpoppen. Als een brandwurm gaat verpoppen, maakt hij een coconnetje waarin hun lijfje bijna volledig wordt afgebroken. Uit dat brandwurmsoepje groeit een compleet nieuw dier: de donsvlinder. Maar als donsvlinder moeten ze meteen hard werken, want vaak is de dag van hun geboorte ook de dag waarop ze zullen voortplanten en sterven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347231 40.981 2033-05-27T22:00:00+00:00 96 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no insect rups vlinder Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-camel-spider-in-het-kort-een-spin-zo-groot-als-je-smartphone 2026-06-11T09:29:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49412.w613.r16-9.f220822.webp De camel spider in het kort | Een spin zo groot als je smartphone Dit is dus de camel spider. De camel spider behoort tot de orde van solifugae. Dat zijn spinachtigen met acht poten geen gif, maar met gigantische kaken. Ze leven in droge hete gebieden en kunnen ongeveer net zo groot als je smartphone worden. Camel spiders zijn alleen extreem gevoelig voor uitdroging. Een half uurtje in de volle zon kan al fataal voor ze zijn. Daarom zoeken ze overdag vaak naar een schuilplek. En niet alleen kamelen hebben daar een geschikte schaduw voor. Want is het een zonnige dag zonder wolken kan het zijn dat de camel spiders ook jouw schaduw volgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347232 40.341 2033-05-27T22:00:00+00:00 94 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no spin Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-giant-assassin-bug-in-het-kort-een-insect-dat-zijn-prooi-van-binnenuit-oplost 2026-06-11T09:29:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49413.w613.r16-9.4a52ec2.webp De giant assassin bug in het kort | Een insect dat zijn prooi van binnenuit oplost Dit is dus de Giant Assassin bug. Althans, zo heet hij in het Engels. Wetenschappelijk staat hij bekend als de Psyttala horrida. Omdat het een horror is als hij je te pakken krijgt. Zijn steeksnuit is een soort injectienaald gevuld met speeksel. Daarmee steekt hij zijn prooi en spuit hij zijn spuug in. Dat spuug zorgt ervoor dat zijn prooi van binnenuit oplost. En wat hij erin spuit is er niet meer uit te zuigen, behalve door hemzelf want het opgeloste weefsel papje is zijn favoriete hapje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347233 43.264 2033-05-27T22:00:00+00:00 99 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no insect Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-kameleon-in-het-kort-een-reptiel-met-een-kleurrijk-humeur 2026-06-11T09:30:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49414.w613.r16-9.1b129fd.webp De kameleon in het kort | Een reptiel met een kleurrijk humeur Dit is dus de kameleon. Kameleons kunnen meer dan tien verschillende kleuren en patronen aannemen. Donkere kleuren helpen ze opwarmen en als ze wat lichter zijn, koelen ze af of zijn ze aan het vervellen. Maar met die kleuren willen ze vaak ook wat zeggen. Is hij groen? Niks meer aan doen, dan heeft hij rust maar wordt het hem allemaal even te veel. Dan kleurt hij geel. Van staart tot keel. Is hij boos, dan is hij rood. En doet hij dominant tegen jou, dan is hij blauw. Is hij donkerbruin of zwart? Dan moet je letten op zijn hart want vaak heeft hij dan stress, kou of een hele slechte dag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347234 40.981 2033-05-27T22:00:00+00:00 244 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no kameleon Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-oogpister-in-het-kort-een-kever-die-zijn-vijanden-in-de-ogen-spuit 2026-06-11T09:31:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49415.w613.r16-9.48ac7bf.webp De oogpister in het kort | Een kever die zijn vijanden in de ogen spuit Dit is dus de oogpister. Deze loopkever zie je vaak in het open lopen door Zuid-Afrika. Je zou denken dat het hem een makkelijk hapje maakt maar als er gevaar dreigt, heeft hij dat zo door. Door minuscule haartjes en gevoelige voelsprieten voelt hij elke trilling, aanraking en zelfs verplaatsing van lucht. Razendsnel sproeit hij zijn irriterende stofje in de richting van het gevaar. Sommige oogpisters kunnen wel een meter ver sproeien. En omdat veel roofdieren met hun hoofd rovenzijn ze makkelijk te raken in hun ogen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347235 40.789 2033-05-27T22:00:00+00:00 26 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no kever Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-python-in-het-kort20347238-een-slang-die-alles-fijnknijpt 2026-06-11T09:31:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49416.w613.r16-9.34fa3f9.webp De python in het kort | Een slang die alles fijnknijpt Dit is dus de Zuid-Afrikaanse rotspython. De rotspython heeft meer dan 300 ribben verspreid over zijn lange lijf. Aan elke rib zit een krachtige spier. Als hij zichzelf om zijn prooi heeft gewikkeld, kan hij stukje voor stukje bepalen waar hij extra druk wil zetten om zijn prooi te doden. En zodra de python zijn prooi heeft doorgeslikt duurt het soms wel vier weken om hem volledig te verteren. Dat stilliggen maakt hem natuurlijk ook extra kwetsbaar. Dus in geval van nood wordt er vanuit zijn cloaca een stinkend goedje op de aanvaller geloosd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347238 40.234 2033-05-27T22:00:00+00:00 46 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no slang Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-termiet-in-het-kort-een-insect-met-airco 2026-06-11T09:32:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49417.w613.r16-9.971bd99.webp De termiet in het kort | Een insect met airco Dit is dus de termiet. De Zuid-Afrikaanse termiet leeft in een kolonie en elke kolonie bouwt haar eigen heuvel. En elke heuvel heeft een functie, want termieten genieten pas echt als hun nest rond de dertig graden is. Zomer of winter, dag of nacht. Door hun slimme bouwkunsten stroomt er precies genoeg lucht in en uit de heuvel om het ondergrondse nest perfect op temperatuur te houden. Maar door die airco op hun huis zijn ze ook makkelijk te vinden. Vooral aardvarkens klauwen zich graag naar binnen voor een favoriet all-you-can-eat-termiet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347299 39.466 2033-05-27T22:00:00+00:00 93 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no insect Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-mierwesp-in-het-kort-een-wesp-die-haar-eitjes-verstopt 2026-06-12T09:20:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49418.w613.r16-9.530b679.webp De mierwesp in het kort | Een wesp die haar eitjes verstopt Dit is dus de mierwesp. Mierwespmannetjes zie je vliegen door de lucht op zoek naar nectar. De vrouwtjes lopen vleugelloos over de grond en zijn naast nectarsapjes ook niet vies van een rottend stukje vlees. En die eiwitten kan zowel gebruiken, want de mierwespvrouwtjes dragen de eitjes. Maar daar houdt hun moederschap ook op, want de mierwesp legt haar eitjes stiekem in het nest van andere bijen of wespen, zonder dat zij dat weten. Zo hoeft ze niet voor ze te zorgen en heeft de pasgeboren mierwesp baby meteen wat te eten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347300 39.786 2033-05-27T22:00:00+00:00 154 2026-06-11T09:00:00+00:00 yes no mier wesp Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/componisten-bach-mozart-beethoven-en-meer 2026-06-12T07:45:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43690.w613.r16-9.b342e7a.webp Componisten | Bach, Mozart, Beethoven en meer Welke componisten ken jij? Bekijk de video's en ontdek wanneer ze leefden en waarom ze beroemd zijn geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 7 yes no componist componeren https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-een-vuurtoren-belangrijk-de-weg-vinden-zonder-gps 2026-06-16T09:24:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49422.w613.r16-9.c907c17.webp Waarom is een vuurtoren belangrijk? | De weg vinden zonder GPS Hier zijn we dus in het lichthuis van de vuurtoren. Wow, wat een uitzicht he. Ja, gaaf he? Zo, ik moet ook echt af en toe even mijn ogen dicht doen. Stel je bent lekker aan het wandelen of fietsen en je zoekt de weg, maar de batterij van je telefoon is leeg, dus je hebt ook geen navigatie app. Hoe vind je dan de weg? Dan kun je nog steeds een kaart borden of andere herkenningspunten gebruiken, zoals bijvoorbeeld de kerktoren. En als je dan bij de kerk bent, dan wordt er gezegd naar links en dan de eerste naar rechts en dan ben je er. Maar hoe weet je de weg op het water in het donker? Zeelui gebruikten eeuwenlang de zon, de maan, sterren. Ze hadden een kaart, een kompas. Maar er was ook nog een ander navigatiemiddel. Schepen oriënteerde zich langs de kust op vuurtorens. Tegenwoordig navigeren de schepen op radar en op GPS. En daarnaast hebben ze contact met de scheepvaart centrales van Rijkswaterstaat zodat het scheepvaartverkeer vlot en veilig verloopt. En de vuurtorens? Die zijn er nog steeds onderdeel van. Want Schippers vinden het prettig dat de vuurtorens het nog steeds doen. Als de techniek uitvalt of er is een storing, dan kunnen ze nog steeds de vuurtorens gebruiken om zich te oriënteren. Bovendien hebben kleinere boten helemaal geen radar. Voor hen is een vuurtoren echt de enige manier om zich goed te kunnen oriënteren en zo veilig de haven te vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347491 101.994 125 2026-06-16T08:28:00+00:00 yes no vuurtoren varen schip nacht navigatie https://schooltv.nl/video-item/de-roodpootduizendpoot-in-het-kort-een-duizendpoot-met-giftige-grijpers 2026-06-16T09:23:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49423.w613.r16-9.d30eaad.webp De roodpootduizendpoot in het kort | Een duizendpoot met giftige grijpers Dit is dus de roodpootduizendpoot. Deze rood potige Afrikaanse duizendpoot leeft onder blaadjes, stenen en andere schuilplekjes. Het is een echte nomade. Hij heeft geen vast huis, maar verstopt zich steeds ergens anders. Ze hebben 42 tot 46 poten, maar die gifkaken waren vroeger ook poten. Doordat ze in de evolutie steeds voor het jagen werden gebruikt zijn ze veranderd in gif spuitende grijpers. En dat hebben ze goed gekozen. Wat die vervormde voorste poten zorgen ervoor dat die duizendpoten geen eten meer mislopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347596 40.36 2033-05-27T22:00:00+00:00 106 2026-06-16T09:12:00+00:00 yes no dier Zuid-Afrika gif https://schooltv.nl/video-item/de-geschiedenis-van-de-trein-van-stoomtrein-tot-magneetzweeftrein 2026-06-15T08:48:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49426.w613.r16-9.2437244.webp De geschiedenis van de trein | Van stoomtrein tot magneetzweeftrein Er rijden al bijna 200 jaar treinen door Nederland, al zien ze er nu totaal anders uit dan de allereerste treinen. Die rijden nog op steenkolen. Ze werden als eerst gebouwd in Engeland. In 1829 werd deze stoomlocomotief uitgevonden, de Rocket. De raket heette die, klinkt snel, maar hij ging maar vijftig kilometer per uur. En niet veel later was dit de eerste locomotief in Nederland die ze de Snelheid noemden, al ging die hier maar dertig. De eerste treinen in Nederland reden tussen Amsterdam en Haarlem. Vanaf 1908 zijn er steeds meer elektrische treinen gekomen die hun stroom krijgen van de kabels boven het spoor. De bovenleiding. Die treinen rijden door heel Nederland. Ondertussen ligt er meer dan 3000 kilometer aan spoor en daar rijden dubbeldekkers en intercity's en ook speciale hogesnelheidstreinen die 300 kilometer per uur kunnen. Klinkt snel, maar in Japan gaan ze nog veel harder. Deze magneetzweeftrein rijdt meer dan 600 kilometer per uur. Ik ook. Er is al mee getest, maar je kan er nog geen kaartje voor kopen. Door ruzie over kosten en schade aan het gebied waar de trein doorheen moet gaan razen, is de komst van de treinverbinding uitgesteld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20347981 93.077 451 2026-06-15T08:47:00+00:00 yes no trein transport https://schooltv.nl/video-item/over-de-liefde-van-doeschka-meijsing-boek-in-beeld 2026-06-15T16:28:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49427.w613.r16-9.3810961.webp Over de liefde van Doeschka Meijsing | Boek in beeld Over de liefde van Doeschka Meijsing. Pip zit in een ander huis. Iemand heeft, buiten haar weten, haar leven overhoop geschopt. Ze heeft nog maar de helft van het geld, het meubilair en de boeken. De muren van het huis zijn maagdelijk wit. Er zit alleen een vlek in het parket, waar ze als bij een Rorschachtest naar eigen wens de plattegrond van Rome, een subtiel olifantje, de Byzantijnse bibliotheek van Istanbul of het portret van haar eerste jeugdliefde inziet. Ze is na twaalf jaar verlaten door haar vrouw, nota bene voor een oudere, getrouwde man. Ze stelt vast na drie mislukte relaties dat ze ongeschikt is voor de schoonheid en de liefde. Ze voelt zich bitter bedrogen. Aan die vlek in het parket moet nodig iets gebeuren. Pip bezoekt een vloerenwinkel. Onderweg naar huis drinkt ze een tonic op een terras. Dan gaat het mis. Een cementwagen rijdt de stoep op, recht op twee dames af. Een donderend lawaai vulde het heelal met glasgerinkel, geroep en gegil van stemmen, gekraak van hout, een helse toeren draaiende motor, het geschuur van metaal op steen en ik had onderweg mijn rechtervrouw verloren en schoof over het trottoir met de linkervrouw onder me en keek naar haar gezicht toen we tot stilstand kwamen dankzij een hard stenen stoepzuiltje waar ik met mijn hoofd tegen knalde. En toen niets meer. Ze belandt in het ziekenhuis met een schedelbasisfractuur. Ze is niet alleen haar reukvermogen kwijt, maar er zitten ook gaten in haar geheugen. Wat deed ze daar op dat terras? En wat is er de afgelopen twee jaar gebeurd? Haar zoektocht voert Pip terug naar die allereerste jeugdliefde. Over de liefde is een eenzaam verhaal over, inderdaad, de liefde en over de machteloosheid die je voelt als je in de steek gelaten bent. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20348207 132.629 130 2026-06-15T16:08:13+00:00 yes no literatuur boek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-democratie-clipphanger 2026-06-17T08:50:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49432.w613.r16-9.e900832.webp Wat is een democratie? | Clipphanger Vanaf je 18e mag ook jij tijdens verkiezingen je stem laten horen. Zo kies je volksvertegenwoordigers die namens jou meebeslissen over nieuwe straaljagers en straatlantaarns. Dat noemen we ‘democratie’ oftewel: het volk regeert. Nou ja, het volwassen volk dus. En daarom zijn straaljagers en straatlantaarns allemaal zo saai en grijs. Al in het oude Griekenland is er (een vorm van) democratie. Maar in de eeuwen daarna heeft het volk bij ons maar weinig te vertellen. Allerlei vorsten en andere heersers spelen hier de baas. In de 19e en 20e eeuw komt het besef dat alle mensen rechten hebben, en dat die Koning vooral lekker lintjes moet doorknippen. Onze democratie bestaat uit de wetgevende macht, de uitvoerende macht en de rechterlijke macht. Als het een beetje meezit, zijn die machten gescheiden, zodat geen enkele macht té machtig wordt. We hebben een grondwet, vrije media en eerlijke verkiezingen. En als je het ergens toch niet mee eens bent, mag je ook op een andere manier je stem laten horen… Democratie werkt het best als zo veel mogelijk mensen eraan meedoen. Dus als je mag stemmen, stem dan mee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20348096 90.261 834 2026-06-17T22:00:00+00:00 yes no democratie verkiezingen regering https://schooltv.nl/video-item/wat-vieren-amerikanen-op-4-juli-clipphanger 2026-07-01T22:03:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49516.w613.r16-9.0c29ede.webp Wat vieren Amerikanen op 4 juli? | Clipphanger Voor Amerikanen is 4 juli een belangrijke feestdag. Straten worden versierd, er zijn barbecues, parades, honkbal, vuurwerk en vooral veel vlaggen. 4 juli is Independence Day oftewel Onafhankelijkheidsdag. Maar van wie zijn ze nou eigenlijk ‘onafhankelijk’? Al duizenden jaren lang wordt Noord-Amerika bewoond door inheemse volkeren. Na 1600 komen de Britten aan op de Oostkust. Daar stichten ze in de loop der tijd 13 kolonieën. Elk met een eigen bestuur, maar nog steeds onder controle van de Britse Koning. En dat gaat schuren. In het Britse parlement hebben de kolonisten weinig te vertellen. Maar ze moeten wel veel belasting betalen, zelfs op hun geliefde kopje thee! In 1773 gaat uit protest een hele partij thee in het water tijdens de Boston Tea Party. Cheers! De jaren daarna komen de kolonieën samen in opstand tegen de Britten. Ze verklaren zichzelf onafhankelijk, en dat doen ze met een flinke lap tekst, geïnspireerd door de idealen van de Verlichting. De founding fathers vinden dat iedere Amerikaan het recht moet hebben op leven, vrijheid en het nastreven van geluk. Deze Onafhankelijkheidsverklaring wordt ondertekend op 4 juli 1776. Tijd voor vuurwerk! Nou ja, oorlog. In 1783 is Groot-Brittannië ‘om’ en dan zijn de VS echt officieel onafhankelijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20348450 98.432 513 2026-07-01T22:04:00+00:00 yes no Amerika kolonie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-verschil-tussen-weer-en-klimaat-clipphanger 2026-06-24T22:03:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49474.w613.r16-9.8e40cd8.webp Wat is het verschil tussen weer en klimaat? | Clipphanger Wat het weer is? Dat merk je vanzelf als je je deur opentrekt. Regen, wind, hagel, felle zon; het zijn allemaal weersverschijnselen. Het Nederlandse weer is bijzonder wisselvallig. Als je wil weten wat voor weer het wordt, kan je kijken naar de weersverwachting. Meteorologen gebruiken weerstations, satellieten en computermodellen, zodat jij weet of het tijd is voor je paraplu of je zonnebril. Of allebei dus! Wat een weertje! Het klimaat gaat niet over het weer van nu, maar over de lange termijn, zeg 30 jaar. Gooi al het weer over die periode in een zak, schud het door elkaar, en het gemiddelde is ons klimaat. In Nederland hebben we een gematigd zeeklimaat. “Maar ik ben helemaal doorweekt? Da’s toch niet gematigd?” Nee, da’s dus het weer. Over 30 jaar gemeten ben je maar een beetje doorweekt. Maar daar heb je nou niks aan. Het klimaat op een bepaalde plek wordt bepaald door de plaatselijke klimaatfactoren. Hoe dicht ben je bij de evenaar, wat is de afstand tot de zee, zijn er bergen? En ons klimaat verandert ook, door de opwarming van de aarde. Zo kunnen bepaalde weersverschijnselen steeds vaker voorkomen of heviger worden. Wat een klimaatje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20348724 87.957 743 2026-06-24T22:10:00+00:00 yes no weer klimaat klimaatverandering https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-vuurtoren-lichtflitsen-wijzen-schepen-de-weg 2026-06-22T07:35:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49433.w613.r16-9.569328b.webp Hoe werkt een vuurtoren? | Lichtflitsen wijzen schepen de weg op zee Langs de Nederlandse kust staan vuurtorens maar ook langs het IJsselmeer, zoals Het Paard van Marken. En zoals deze: de vuurtoren van Urk. Eens kijken of vuurtorenwachter Rense er ook is. Daar zal je hem hebben. De vuurtorenwachter van Urk. Dag Manon. Hoi, jij moet Rense zijn. Klopt! Welkom. Dank je wel. Wat een prachtige vuurtoren heb je hier. Ja gaaf he. De mooiste van de hele wereld. En ik mag er nog naast wonen ook. Net als mijn vader en mijn opa. Ik ben de derde generatie inmiddels. Oke, dus die vuurtoren staat er al best wel lang. Jazeker. Onze geschiedenis met de scheepvaart gaat heel ver terug en ik kan even laten zien op de zeekaart binnen waarom hier een vuurtoren staat. Kijk Manon, hier hebben we dus een oude zeekaart. Een reliëfkaart van 1852 waarop Noord-Holland te zien is. De Waddeneilanden daar en hier Friesland en dus ook de Zuiderzee. Waar dus Urk middenin lag. Oh, dus dit is Urk? Ja, als eilandje midden in die Zuiderzee. Hier zie je dus een zwarte lijn over de Zuiderzee en die geeft dus aan de route die de handel schepen moesten varen om veilig in Amsterdam aan te komen. En dan moesten ze langs hele gevaarlijke ondiepe stukken varen. En ze moesten dus voorkomen dat ze op de zandbanken liepen zoals hier het Enkhuizer Zand en de schepen moesten dus langs Urk om die diepe route te kunnen volgen. Schepen moesten juist over de diepe stukken richting Amsterdam varen zodat ze niet vast kwamen te zitten op de ondiepe stukken. Ja, en al in 1617 brandde er een vuur s nachts op Urk op een vuurbaak. En ja, later is dat dus deze vuurtoren geworden. Oke, maar Urk is nu geen eiland meer en er is ook geen Zuiderzee meer. Nee, inderdaad, ze hebben hier in 1932 een dijk gelegd de Afsluitdijk, toen is de Zuiderzee het IJsselmeer geworden en daarna hebben ze Urk aan het vasteland vastgemaakt met twee dijken. En toen hebben ze dat water eruit gehaald en is het de Noordoostpolder geworden. Maar we liggen dus gelukkig nog wel aan de oever van het IJsselmeer en we blijven wel verbonden met het water. Voordat we naar boven gaan wilde ik even uitleggen hoe dat nou werkt met het vuurtoren licht aan de hand van dit optiek. Zo noem je de lichtinstallatie die boven in de vuurtoren zit. Ik heb dit optiek even opengezet dus als je er even inkijkt dan kun je even naar de lamp kijken. Oke. O ja, ik zie het. Dan zie je dat hij helemaal niet zo fel is, he? Nee, nee, het is eigenlijk een gewone gloeilamp. Ja en tegenwoordig is dat een ledlamp. Maar als je dan even weer deze kant op komt en je kijkt door het midden van die lens, dan zul je zien dat die lamp veel feller is. Zo kan er gewoon bijna niet inkijken. Die lenzen van het optiek zorgen ervoor dat het licht gebundeld wordt en versterkt wordt, zodat het tot op wel veertig kilometer ver te zien is. Maar hoe kan het dan dat je op zee lichtflitsen ziet? Dat komt omdat die lens om de lamp heen draait. En dan zie je dus die lichtstralen die je van een afstand als een flits ervaart. Maar boven kun je dat nog beter zien, want daar draait het optiek. Hier zijn we dus in het lichthuis van de vuurtoren. Wow wat een uitzichten. Ja, gaaf he? Ja supermooi. Ik kan even een deurtje opendoen, dan kun je goed zien dat die lamp inderdaad stilstaat en dat de lens eromheen draait. Oh ja. En zodra die lens dus voor de lamp is, dan wordt ie in een keer veel feller. Ja zo. Ik moet ook echt af en toe even mijn ogen dicht doen. Ja. En als die lens dan niet voor de lamp zit, dan is het dus donker buiten. Klopt. En zo krijg je ook dat licht patroon. Precies. Oke. En hoe gaat hij eigenlijk aan? Dat is met een lichtsensor dus als het donker genoeg is, gaat hij zelf aan. Automatisch? Ja. Ik ben wel benieuwd hoe dat er dan vanaf het water uitziet. Dan moet je even meegaan om te varen. Ja? Ga je mee? Ja, superleuk. Kijk Manon, voordat we zo naar de boot gaan kun je nu heel goed zien die lichtstralen van de vuurtoren. En van afstand ervaar je zo'n straal dus als een lichtflits. Zo heeft elke vuurtoren zijn eigen licht patroon, zijn eigen karakter. Dus door dat eigen licht patroon weten boten bij welke kustplaats ze zijn. Ja precies. Katwijk, Scheveningen, Urk. Elke kustplaats heeft zo zijn eigen karakter. Oke, maar wat is dan het licht patroon van Urk? Dat is om de 5 seconden een lichtflits. Een Flash vijf noem je dat in de scheepvaart. Maar dat gaan we straks aan boord even bekijken. Ga je mee? Is goed. Rense, ik vind hem wel heel mooi om hier vanaf het water zo te zien schijnen. Ja, geweldig hè? Ja. We zijn er ook heel trots op als Urkers hoor op die vuurtoren. Dat snap ik wel, maar ik wil toch even kijken of dat karakteristiek, dat licht patroon of dat dan ook echt klopt. Goed, doen we. Zal ik tellen? Een, twee, drie, vier, vijf. Ja hij klopt! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20348863 348.949 147 2026-06-18T07:23:00+00:00 yes no vuurtoren zee IJsselmeer schip navigatie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-creatief-bouwatelier 2026-07-01T08:37:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49514.w613.r16-9.0048e16.webp Het Klokhuis | Creatief bouwatelier Niet alles kan je zomaar in een winkel kopen. Gelukkig zijn er mensen die zo handig met hun handen zijn dat ze alles kunnen maken wat je maar kunt bedenken. Janouk gaat werken in een creatief bouwatelier en maakt met allerlei verschillende materialen en technieken haar eigen object. In de Klokko-advertentie wordt kinetische kunst aangeboden voor een koopje! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1369851 902.282 421 2026-06-30T17:05:00+00:00 yes no kunst creatief ontwerpen https://schooltv.nl/video-item/de-eerste-spelcomputer-bewegende-blokjes-op-je-televisie 2026-06-18T08:41:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49436.w613.r16-9.795f5b3.webp De eerste spelcomputer | Bewegende blokjes op je televisie Zo zien games er nu uit. Maar vijftig jaar geleden waren mensen hiervan onder de indruk. Je kijkt naar de Magnavox Odyssey uit Amerika. De eerste spelcomputer die je in de winkel kon kopen en op je tv aansloot. Er stonden heel simpele spelletjes op die er net iets leuker uitzagen door deze doorzichtige vellen die je op je beeldscherm kon plakken. Alsof je een echte tenniswedstrijd speelt. Dachten ze toen. Spelcomputers werden steeds populairder en er kwam dus ook steeds meer concurrentie. Van Atari…De spelletjes oefenen vooral grote aantrekkingskracht uit op jongeren. En Sega bijvoorbeeld. En van Nintendo. Machtig spannend. Die begon eerst met deze game en watchapparaatjes waar een spelletje op stond dat je overal kon spelen. Ze maakten ook wel wat spelcomputers, maar degene die jouw ouders of opa en oma zich herinneren is waarschijnlijk deze: de NES. Hij gaat de uitdaging aan met Nintendo. In de jaren negentig kwam er een nieuwe spelcomputer op de markt, de PlayStation. De eerste console van Sony. Eigenlijk zouden Nintendo en Sony met elkaar samenwerken, maar door een ruzie ging dat niet door. En dus werden ze concurrenten. Games werden steeds groter, mooier en meeslepender. Een beetje zoals we ze nu kennen dus. Zo'n 25 jaar geleden kwam Microsoft met zijn eerste spelcomputer, de Xbox. En sindsdien vechten deze drie al jaren om de aandacht van gamers. En dat is dus eigenlijk allemaal te danken aan de Magnavox Odyssey. De eerste spelcomputer ter wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20348871 115.797 146 2026-06-18T08:40:00+00:00 yes no computer computergame https://schooltv.nl/video-item/feest-keti-koti 2026-06-18T08:53:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49438.w613.r16-9.efa5b30.webp Feest! | Keti Koti In Kindertijd zien we kleuters tijdens één van hun favoriete bezigheden. In Kijk mij nou laten kleuters zien wat zij leuk en belangrijk vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1730295 444.68 2033-06-18T08:47:00+00:00 138 2026-07-06T08:47:00+00:00 yes no Keti Koti https://schooltv.nl/video-item/kindertijd-feest-carnaval 2026-06-18T08:56:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49439.w613.r16-9.6337e6a.webp Feest! | Carnaval Ea schminkt zichzelf voor de spiegel om daarna in het jaarlijkse feest te duiken https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736501 451.294 2033-06-18T08:51:00+00:00 69 2026-07-06T08:51:00+00:00 yes no carnaval https://schooltv.nl/video-item/slavernij-in-suriname-gedwongen-werken-op-plantages 2026-08-06T13:21:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49441.w613.r16-9.2662c14.webp Slavernij in Suriname | Gedwongen werken op plantages Eerst waren het de Engelsen, later de Nederlanders. Zij verjoegen de oorspronkelijke bewoners met geweld en werden hier de baas. Dat heet koloniseren, het veroveren van een ander land. En zo werd Suriname een kolonie van Nederland. Om rijk te worden verbouwden Nederlanders allerlei planten die in Europa niet goed groeiden, zoals koffie, cacao, katoen en suikerriet. Om die planten te verbouwen werden plantages aangelegd. Dat zijn een soort boerderijen. Het woud werd gekapt, er werden sloten opgegraven en sluizen gebouwd om ervoor te zorgen dat de plantages precies genoeg water hadden. Op het hoogtepunt waren er wel 400 plantages in heel Suriname. Allemaal zo langs de rivieren. De meeste plantages, die bestaan inmiddels niet meer. Dat is nu weer regenwoud. Maar als je van boven kijkt, zie je toch nog het rechthoekige patroon van de slootjes en de akkers die daar gelegen hebben. Het bouwen van de plantages en het verbouwen van de planten was heel veel en heel zwaar werk. Wie deed dat eigenlijk? De Europeanen wilden dat zware werk niet zelf doen, dus gingen ze dan Afrikanen halen uit Afrika om hier te werken. Oké, dus de mensen kwamen helemaal vanuit Afrika. West-Afrika. Ja, naar Suriname? Ja. En ze werden daar gehaald, hoe ging dat dan? Ze werden ontvoerd en dan verkocht aan de Europeanen en tegen hun wil gebracht naar Suriname om te werken. Dus gewoon tegen hun zin werden ze helemaal naar de andere kant van de wereld genomen. Ja helemaal. En dan moesten ze daar verplicht werken? Ja. Zonder betaald te worden? Zonder betaling. En dat is slavernij. En de Nederlanders die werden daar superrijk van. Ja, de producten die ze hier verbouwden, dingen zoals koffie, suiker, tabak werden gebracht naar Nederland en daar verkocht. Daar verdienden ze heel veel geld mee en met geld kwamen ze terug naar Afrika om meer Afrikanen te kopen. Om dan weer te brengen naar Suriname. Dus je ziet het is feitelijk een soort driehoek, vandaar de naam driehoekshandel. Dit mooie grote huis dat was voor de plantagehouder en zijn familie. De tot slaaf gemaakte mensen woonden in veel kleinere huizen met veel meer mensen. Hun huizen waren gemaakt van hout, bladeren en een soort klei, dus die zijn al lang vergaan. Het liedje is in het Surinaams of Sranantongo. Die taal ontstond onder de tot slaaf gemaakte mensen. Zij konden elkaar niet verstaan omdat ze uit verschillende delen van West-Afrika kwamen en het Nederlands mochten ze niet spreken. Daarom ontwikkelden zij hun eigen taal, het Surinaams. De meeste Nederlanders konden dat niet verstaan, maar het wordt nu door heel veel Surinamers nog steeds gesproken. Waar gaat het liedje over? Het is een lied dat is ontstaan tijdens de slavernij waarbij ze de kinderen leerden van later ben je slaaf en ga je hard werken en als jouw werk niet naar behoren doet, zal je daar gestraft worden. En zo’n straf was dan: je kreeg dan in je beide handen een hete vuursteen. Dat is dus die eerste zin: Faya Siton. Vuursteen. No bron mi so. Brand me niet zo. Ja inderdaad. En tweede gedeelte: alweer maakt meester Jan, een mensenkind dood. Dat is alweer woorden die slavenkinderen worden vermoord door bepaalde straffen. Wow, Het lied is eigenlijk best wel heftig en het laat echt zien hoe gruwelijk het leven was in de tijd van de slavernij. Klopt ja, maar dat wordt ook nog steeds gezongen. Ik ben er zelf ook mee opgegroeid. Ja klopt helemaal. En de oorsprong ervan is tijdens slavernij en nog steeds zingen wij het. Zing je mee? Er waren ook tot slaaf gemaakte mensen die in opstand kwamen. Sommigen lukte het om hun plantagehouders overmeesteren of om te ontsnappen. Ze vormden dan kleine dorpjes diep in het regenwoud waar ze in vrijheid leefden. En soms kwamen ze dan nog terug naar de plantages om eten of wapens te stelen of om andere mensen te bevrijden. Zij heetten Marrons. En het leuke is, mijn voorouders waren ook Marrons. Mijn ouders zijn zelfs nog in zulke dorpjes geboren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20348896 403.221 273 2026-06-18T10:00:00+00:00 yes no slavernij Suriname plantage Gouden Eeuw https://schooltv.nl/video-item/contractarbeiders-in-suriname-arbeiders-uit-india-en-indonesie-op-de-plantages 2026-08-06T13:20:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49442.w613.r16-9.6e2f70b.webp Contractarbeiders in Suriname | Arbeiders uit India en Indonesië op de plantages De slavernij werd in 1863 afgeschaft, maar daarna moesten de tot slaaf gemaakten nog tien jaar verplicht en onbetaald doorwerken. Dus eigenlijk was het pas in 1873 afgelopen. Ondertussen moest het werk op de plantages wel doorgaan. Daarom haalden de Nederlanders nieuwe mensen. Dit keer uit Azië. In wat we nu kennen als India en Indonesië. Deze mensen werden wel betaald, maar niet veel. Zij werden contractarbeiders genoemd en bleven vaak nog generaties lang in Suriname wonen en werken. Meneer Robby, u heeft hier zelf op Mariënburg de plantage gewerkt? Ja, heel lang zelfs. Hoe lang? Dat is negentien jaar. Dat was aanplanten, vooral van die suikerriet en het oogsten. Dat was hard werken. En dat was allemaal met de hand? Alles met de hand. Planten ook met de hand. Alles deden we met de hand. In die tijd had je geen machine, ja, was heel zwaar werk. Regen en zon moeten doorwerken. Want je moet verdienen voor je kinderen, voor je vrouw. Waren de mensen hier streng? Dat was zo, ja. Als je nu één fout maakt, dan kreeg je schorsing. En na schorsing heb je ontslag. Dus je moet hard werken. Dat is wel streng! Elke zes dagen moet je hard werken. U werkte zes dagen per week? Ja per week ja. Wauw zeg, dat zou ik niet kunnen denk ik. Nee, denkend aan de generatie van nu. Ik denk dat als ze zouden horen, die dingen, dan zouden ze kippenvel krijgen. In de loop van de tijd gingen de meeste plantages failliet. Wel bleven veel van de mensen die daar gewerkt hadden in Suriname wonen. Veel, ook hier in Paramaribo, de hoofdstad. Daarom is Suriname nu nog altijd een mengelmoes van culturen en achtergronden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20348901 133.76 115 2026-06-18T10:30:00+00:00 yes no Suriname slavernij plantage https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-een-scheet-gas-producerende-bacterien-in-je-buik 2026-06-22T07:37:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49456.w613.r16-9.037d37c.webp Hoe ontstaat een scheet? | Gasproducerende bacteriën in je buik Ah Zlatan. Jij weet als het goed is alles over de scheet. Jazeker. Kom maar even staan. Kun je mij dan ook laten zien waar dat zo'n beetje gemaakt wordt in het lichaam? Kunnen we wel tekenen. Top! Ga jij mij dat eens even vertellen. Nou kijk hierboven, daar komt de slokdarm in de buik. Die komt vanuit je mond dus als je iets eet daar komt daar de slokdarm. Dan heb je hier dus de maag. Die is Hmmm. Na de maag gaat het in de dunne darm en de dunne darm Die komt hier helemaal rechts in de dikke darm. En daar hangt nog de blindedarm aan. En de dikke darm die kronkelt zo langs alle zijkanten van de buik naar beneden. Maar er zitten ook heel veel kleine bacteriën en die maken gas. Kijk, en al die plekken, daar wordt nou de scheet gemaakt. Daar ontstaat hij en hier gaat hij naar buiten. Oh wow. Dus die scheten worden eigenlijk vooral in die dikke darm gemaakt? Ja, voornamelijk wel. Sterker nog, ik kan je precies laten zien waar die scheet gemaakt wordt. Oké, ja, dat wil ik wel zien. Nou, kom maar mee. Oké. Vet. Nou Janouk, kom binnen. Oke. Wauw, dus jij kan gewoon een soort van door mijn buik heen gaan scannen om te zien waar die scheet gemaakt wordt. Nou, dit is niet de scan. Dit is eigenlijk een camera aan een heel lange slang. En met die camera kunnen we, als je hier gaat liggen, de dikke darm in. En daar kunnen we precies zien waar de scheet gemaakt wordt. Wacht even de dus deze best wel dikke kabel gaat aan de achterkant naar binnen. Ja exact. Ik vind het echt een super goed systeem, maar ik hoef niet per se zelf. Maar het ziet er anders wel ontzettend mooi uit. Eigenlijk bijna futuristisch. Zal ik het je laten zien op de monitor? Ja, dat vind ik echt een heel goed idee. Wow. Dit is de darm. Dit is de darm. Met die camera hebben we in de darm van een persoon gekeken. En je ziet hier de doorgang waar de scheet langskomt. We zitten gewoon in een darm, dus we kunnen nu gewoon zien waar die scheet gemaakt wordt. Ja, en die darm zit vol met hele kleine bacteriën en dat is eigenlijk de scheten fabriek. Jeetje, dus we kijken nu gewoon naar de plek waar een scheet ontstaat. Exact. Je ziet hem niet, maar hij zit er wel. Precies. En is er dan niet nog een of andere manier waardoor we die scheet wel echt kunnen zien met het oog? We zouden een scan kunnen maken van de buik. Ook cool! Nou en dit apparaat is dus een CT-scan en daarmee kunnen we door je huid naar de darmen kijken normaal gesproken. Oke, en zo kun je dan dus ook precies zien waar die scheet zit. Exact. Kom maar, laat ik het je zien. Dat wil ik zien. Nou, dit is hoe normaal gesproken een CT-scan van de buik eruitziet. En hier beneden, helemaal bij het stuitje onderaan. Dat is het einde van de dikke darm en daar is een luchtbel. En dat is nou dus gaat die klaar is om eruit te knallen. Dus hier zien we eindelijk de scheet met het blote oog. Precies! Wat goed. En nou is het dus zo dat ik wel eens een date heb gehad met een jongen die vond ik dan heel leuk en dan moest ik eigenlijk heel nodig een scheet laten. Dat durf je dan toch niet? Dus die hou je dan in. Is dat slecht? Nou, je wordt er niet ziek van, maar in het algemeen is het wel goed om winden gewoon een vrij te geven. Want als je ze allemaal ophoudt dan hoopt zich heel veel lucht in je buik en dan kun je buikpijn krijgen. Oh ja, dus gewoon lekker laten. Lekker laten wapperen. Nou scheelt het wel dat mijn scheten niet stinken. Nou, gelukkig weet iedereen wel dat denk ik een fabeltje is. Aan de andere kant, je zou ook kunnen zeggen dat scheten niet per se stinken, maar meer een kenmerkende geur hebben. Kenmerkende geur. Ja, zo kun je het ook noemen. Ja, en het grappige is aan de geur van de scheet kunnen we ook heel veel informatie halen om te kijken of iemand bijvoorbeeld gezond is of ziek. Een goed getrainde hond die kan bijvoorbeeld ruiken of iemand darmkanker heeft aan een scheet of niet. Honden? Ja. Nu hebben we meestal in ziekenhuizen geen honden die daarvoor getraind zijn maar we hebben wel technische manieren om dat te doen. Bijvoorbeeld hier in Maastricht hebben we een scheten kamer. Een scheten kamer? Ja, alweer cool. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349015 218.474 268 2026-06-19T12:59:00+00:00 yes no windje darm bacterie geur https://schooltv.nl/video-item/kan-je-een-schilderij-vertrouwen-rijksmuseum-junior-fellowship-profielwerkstukprijs 2026-06-22T07:33:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49444.w613.r16-9.00d554e.webp Kan je een schilderij vertrouwen? | Rijksmuseum Junior Fellowship profielwerkstukprijs Nepnieuws is van alle tijden. En het komt zelfs voor op plekken waar je het niet zou verwachten. Bijvoorbeeld op schilderijen in het Rijksmuseum. Laten we even kijken. We gaan naar 1672. De Franse koning Lodewijk de veertiende kijkt toe hoe zijn leger Schenkenschans belegerd op de grens tussen Duitsland en Nederland. Het ziet er best realistisch uit, toch? Je zou denken. Zo is de belegering gegaan en zo zag Schenkenschans eruit. Laten we dan nog eens goed kijken. Is het je bijvoorbeeld opgevallen dat ze op een berg staan? De laatste keer dat ik checkte was Schenkenschans helemaal plat. Kan je een kunstwerk van een historische gebeurtenis gebruiken als bron? En zo niet, is het dan nepnieuws? Laten we naar een ander schilderij kijken. Hier verschijnt stadhouder Frederik Hendrik als de Griekse held Perseus die de Nederlanden bevrijdt van het Spaanse zeemonster. Is dit echt gebeurd? Nee, natuurlijk niet. Er bestaan helemaal geen vliegende paarden. Het doel is om Frederik Hendrik als held neer te zetten. Is dit dus een heel oud voorbeeld van nepnieuws? Wat is nepnieuws eigenlijk? Nepnieuws is misleidende of verzonnen informatie die wordt gepresenteerd als feitelijk nieuws, ook wel propaganda genoemd. Nepnieuws lijkt iets van vandaag. Maar lang voor Instagram, TikTok of AI gebruikten mensen media om verhalen te sturen, macht te tonen en soms zelfs de waarheid te verdraaien. Dus ook via schilderijen. Maar om het verleden te begrijpen, hebben we die beelden wel nodig. Het lastige is alleen hoe kunnen we weten welke beelden van vroeger nep zijn en welke niet? Dit is het grootste werk in het Rijksmuseum en het trekt veel publiek. Maar het beeld dat hier wordt weergegeven van de Slag bij Waterloo klopt van geen kant. Het doel van het schilderij is helemaal niet om de werkelijkheid weer te geven, maar om de Engelse generaal in het midden van het schilderij als held neer te zetten. In het echt precies de strijd op bloederig en rokerig. Chaotisch met de mannen in het midden. Die stonden er echt niet zo rustig bij. Zo zie je maar dat ook in het museum niet alles is wat het lijkt. Toch hebben we kunst van vroeger nodig om een beeld te krijgen van het verleden. Dus hoe moet je als museum daarmee omgaan? Moet je over alle kunstwerken de waarheid vertellen? Of mag je ook iets aan een verbeelding overlaten? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20348922 174.997 119 2026-06-19T04:00:00+00:00 yes no kunst schilderij museum https://schooltv.nl/video-item/moet-een-kunstwerk-mooi-zijn-om-populair-te-zijn-rijksmuseum-junior-fellowship-profielwerkstukprijs 2026-06-22T07:32:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49445.w613.r16-9.722aaae.webp Moet een kunstwerk mooi zijn om populair te zijn? | Rijksmuseum Junior Fellowship profielwerkstukprijs Dit schilderij ken je vast wel. Het zelfportret van Vincent van Gogh. Het is wereldberoemd. Maar zeg eens eerlijk, vind jij het ook echt een mooi kunstwerk? Als een kunstwerk wereldberoemd is, krijgt het oneindig veel aandacht. Kijk maar naar de Mona Lisa in het Louvre. Daar staat soms een wachtrij van wel 1,5 uur. Maar denk je echt dat iedereen het een prachtig schilderij vindt? Of willen ze het populaire kunstwerk gewoon met eigen ogen gezien hebben? Belangstelling voor kunst komt dan ook niet altijd door schoonheid. Er spelen meer dingen mee. De waarde, de betekenis van het werk en de tijd waarin het gemaakt is, bepalen ook of het populair is. En je moet niet vergeten dat wij mensen snel meelopen. Als je iedereen een werk ziet bewonderen, dan wil je zelf ook gaan kijken. Je zou denken dat het mooiste kunstwerk ook het populairst is, maar in de praktijk blijkt dat niet altijd het geval. Een goed voorbeeld hiervan is het kunstwerk ‘comedian’ van een paar jaar terug. Misschien heb je het wel voorbij zien komen op social media. Deze banaan, vastgeplakt met tape aan de muur is viraal gegaan en heeft veel discussie opgeroepen. Het wordt vaak lelijk gevonden en sommige critici vragen zich af of het wel kunst is. Daarmee was het doel van de kunstenaar juist bereikt. Mensen aan het denken zetten over de waarde van kunst. Schoonheid speelt hier dus helemaal geen rol. Uiteindelijk zijn mooi en lelijk natuurlijk subjectieve begrippen. Dus wat jou aanspreekt in het zelfportret van Van Gogh kan iemand anders verschrikkelijk vinden. En een kunstwerk hoeft helemaal niet mooi te zijn om populair te worden. Dus denk de volgende keer dat je in een museum staat nog eens goed na. Wat is mijn mening over dit kunstwerk en waarom heb ik er belangstelling voor? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349000 126.314 101 2026-06-19T04:00:00+00:00 yes no kunst schilderij https://schooltv.nl/video-item/kan-kunst-gebruikt-worden-als-propaganda-rijksmuseum-junior-fellowship-profielwerkstukprijs 2026-06-22T07:32:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49446.w613.r16-9.95633b8.webp Kan kunst gebruikt worden als propaganda? | Rijksmuseum Junior Fellowship profielwerkstukprijs Stel je voor. Je ziet steeds overal dezelfde boodschap. Online, op tv. Dan ga je vanzelf denken dat die boodschap belangrijk is. Anders zou niet zoveel aandacht krijgen, toch? Dat is nou een voorbeeld van propaganda. Met beelden en verhalen proberen mensen invloed te krijgen op wat anderen denken. Propaganda is een belangrijk middel in oorlogen, zoals tijdens de Tweede Wereldoorlog. De nazi's gebruiken affiches, films en radio om mensen te overtuigen van de macht van hun leider Adolf Hitler. Terwijl andere groepen, vooral Joden, juist expres slecht worden afgebeeld. Zoals hier op deze poster van de antibiotische film “De eeuwige Jood”. En zo willen ze haatzaaien en het discrimineren en vervolgen van Joden rechtvaardigen. Zo zie je maar dat het heel gevaarlijk kan zijn als mensen een verkeerd beeld voorgeschoteld krijgen. Maar propaganda bestaat al veel langer. Zelfs in de Romeinse tijd gebruiken heersers propaganda. Ze laten hun gezicht op munten te zetten. Kijk maar eens naar deze munt van keizer Denarius. En de Romeinen bouwen ook monumenten en standbeelden om te laten zien hoe machtig ze zijn. Dit soort propaganda is niet altijd slecht. Het kan ook als doel hebben om rust en orde te scheppen in de samenleving. Dat gebeurt nu nog steeds. Ook nu zie je op munten en bankbiljetten vaak leiders of bekende symbolen. Niet zo anders dus als bij de Romeinen, maar ook nu nog, net als bij de Romeinen. En net als tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt propaganda ingezet om te misleiden. En om het nog ingewikkelder te maken wordt ook nog eens AI gebruikt bij online propaganda. Met kunstmatige intelligentie kun je nep video's stemmen en foto's maken die echt lijken. Zo is tijdens de Indonesische verkiezing door president Prabowo Subianto AI gebruikt om hem een vriendelijker en populairder imago te geven. Deze nepvideo's worden verspreid op social media, waar ze niet meer te onderscheiden zijn van echt. Het gevaar is dus dat we niet meer weten wat echt is en wat nep is. Propaganda bestaat dus al heel lang. Soms kan het mensen verbinden of informeren maar het wordt ook gebruikt om expres te misleiden. En dan kan het ineens gevaarlijke gevolgen hebben. Daarom is het belangrijk om kritisch te zijn over wat je in de media ziet en jezelf af te vragen klopt het wat ik zie? En is het wel echt? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349002 187.754 142 2026-06-19T04:00:00+00:00 yes no kunst schilderij propaganda https://schooltv.nl/video-item/is-een-kunstwerk-feit-of-fictie-rijksmuseum-junior-fellowship-profielwerkstukprijs 2026-07-28T13:58:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49447.w613.r16-9.1d8d388.webp Is een kunstwerk feit of fictie? | Rijksmuseum Junior Fellowship profielwerkstukprijs Stel je voor, het is een jaar 1869. De schilders Monet en Renoir staan in het park te schilderen. Ze leggen precies hetzelfde moment vast. Dit zijn de eindwerken. Dat is interessant, precies hetzelfde moment maar ze zien er compleet anders uit. Dat komt omdat kunstenaars altijd de werkelijkheid op hun eigen manier interpreteren. Maar kun je dan bepalen of een kunstwerk feit of fictie is? En hoe doe je dat dan? Laten we het proberen aan de hand van drie criteria. Als eerste kun je proberen te achterhalen wat de intentie van de schilder is. Monet wil in zijn schilderijen zijn gevoel van het moment overbrengen. Renoir vindt dat kunst mooi mag zijn, dat de wereld al lelijk genoeg is. Maar je hebt ook kunstenaars die als doel hebben om zo nauwkeurig mogelijk de echte wereld weer te geven, zoals Vermeer. Hij geeft een inkijkje in het dagelijks leven van de 17e eeuw. Ten tweede. Wat jij ziet. Klopt dat eigenlijk wel? Kijk maar eens even naar dit werk van de schilder Dalí. Op het eerste gezicht lijkt het te kloppen. Maar kijk eens even naar de grootte van de maan en de vrouw. Die zijn helemaal niet in verhouding. Tot slot is het belangrijk om te weten hoe een schilderij tot stand is gekomen. Laten we als laatst nog even kijken naar dit werk van de middeleeuwse schilder Monstaart. Het moet een landschap van Amerika voorstellen maar hij is er zelf helemaal nooit geweest. Hij baseert zijn werk op beschrijvingen van anderen en heeft deze met zijn fantasie tot leven gebracht. Daardoor wordt het werk eerder fictie dan feit. Dus denk de volgende keer als je voor een schilderij staat . na over deze drie dingen. Wat is je intentie van de schilder? Klopt het wat ik zie? En hoe is het werk tot stand gekomen? Het is belangrijk om kritisch te zijn op wat je ziet. Of je nou naar een schilderij kijkt, op het internet zit of in het echte leven. Bijvoorbeeld als je op een zomerse dag in het park staat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349003 144.789 99 2026-06-19T04:00:00+00:00 yes no kunst schilderij https://schooltv.nl/video-item/hoe-komt-koffie-in-een-koffiecup-van-boon-tot-cup 2026-08-06T13:19:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49448.w613.r16-9.d5a6cad.webp Hoe komt koffie in een koffiecup? | Van boon tot cup Hoe krijg je dan die koffie in zo’n klein cupje? Om daarachter te komen, ben ik in een grote koffiecupjesfabriek in Rotterdam. Hoe krijg je nou die koffiebonen in die koffie cups? Allereerst moeten ze gebrand worden. Dat gebeurt hier in het klein. Deze ken je misschien nog wel, de ongebrande koffiebonen. Van die rode besjes van de koffieplant. Die gooi je er hier zo boven in. Vervolgens worden ze dan letterlijk gebrand. Dat zie je ook aan het vlammetje hier. Ze komen er bruin en gebrand uit en in het echt gebeurt het natuurlijk op gigantische schaal in supergrote ovens. Met alleen die gebrande koffiebonen ben je er nog niet. Die moeten eerst nog gemalen worden en dat kan je gewoon kant en klaar in de supermarkt kopen. Filterkoffie. Maar je kan het ook als je leuk vindt zelf doen thuis met zo'n koffiemolen. Deze is een beetje ouderwets, maar het idee blijft hetzelfde. Luikje open. Daar doe je dan die koffiebonen er zo in. Luikje even dicht en dan ga je ze letterlijk gewoon fijnmalen. En dan krijg je als het goed is. Gemalen koffie. Die gemalen koffie doe je dan in zo'n filter. Even hierin doen. Dat zet je in het koffiezetapparaat. In combinatie met heet water krijg je dan een goeie pot gevuld met koffie. Of je doet die gemalen koffie in zo'n klein cupje. Kijk zo en dan heb je precies genoeg voor een lekker bakkie. We gaan nu echt de fabriek in waar de cupjes gevuld worden, dus zelfs even een baardnet. Ja, en hier staan ze dan, de gebrande koffiebonen. 500 kilo per zak. De bonen worden vanuit de zakken opgezogen met een soort van stofzuiger. En dan worden ze hier gemalen met een reusachtige koffiemolen. De koffie is gemalen. Dat zijn de lege cupjes en hier worden ze dan gevuld. De cupjes zijn gevuld en worden direct luchtdicht afgesloten om de koffie vers te houden. En als de cups gevuld zijn en afgesloten, dan wordt alles goed verpakt en dan kan er straks weer overal koffie gedronken worden. En zo vullen ze hier in de fabriek wel 1100 cupjes per minuut. Dat zijn 1,5 miljard cups per jaar. En je hoort het goed. 1,5 miljard kopjes koffie. Koffie in overvloed dus. Ik neem nog eentje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349004 222.144 53 2026-06-18T12:55:00+00:00 yes no koffie https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-koffie-vandaan 2026-06-18T14:00:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49449.w613.r16-9.31fb30c.webp Waar komt koffie vandaan? | De bonen groeien aan een koffieplant Zo, hoe ging dat ook alweer? Lekker bakkie koffie erbij. Heet! Maar ik ben wel gelijk wakker. Wij Nederlanders zijn sowieso dol op koffie en het kan filterkoffie zijn of uit zo'n machientje. Lekker makkelijk toch? Gewoon cupje erin en klaar ben je. En dan krijg je een espresso en doe je daar wat melk bij, dan wordt het bijvoorbeeld een cappuccino. Mijn favoriet. Flat white. Eerst even wat koffie weetjes. Bijna acht op de tien Nederlanders drinkt wel eens koffie. Er worden hier zo'n 33,5 miljoen kopjes koffie gedronken per dag. En daarmee staan wij op de vijfde plaats van de grootste koffiedrinkers ter wereld. Met zo'n twee, vier, zes, 8,5 kilo koffie per persoon per jaar. Koffie wordt gemaakt van de rijpe bessen van de koffieplant. De koffieplant is meer dan duizend jaar geleden ontdekt hierzo in Ethiopië. Eeuwen later, in de vijftiende eeuw, verspreidde de koffieplant zich via de Arabische handelslieden naar Jemen en weer veel later naar Perzië, wat wij nu Iran noemen, Turkije, Syrië en Egypte. Pas in de zeventiende eeuw slaagden de Nederlanders erin om de koffiezaden te verzamelen van de koffieplant in Jemen. Die zaden werden vervolgens verscheept naar Indonesië. Daar legden ze gigantische koffieplantages aan en die koffie werd vervolgens verscheept naar Nederland. En zo werden wij een land van echte koffieliefhebbers. Dit is nog een jonkie. Deze plant groeit alleen maar in de warme landen rondom de evenaar. Ongeveer vijftig landen. Brazilië en Vietnam, daar komt de meeste koffie vandaan en elk koffieland heeft ook weer zijn eigen koffiesmaak. Dit is m dan, een volgroeide koffieplant. Je ziet nog geen bonen, maar wel rode bessen. Elke rode bes heeft twee groene pitten die met de platte kant tegen elkaar aanliggen. Die pitten worden eerst gedroogd en dan gebrand. En dan krijg je dit: echte koffiebonen. Hierin zit een stofje genaamd caffeïne. Dat stimuleert je hersenen en als je dat tot je neemt, dan kan je net even iets wakkerder gevoel krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349022 164.714 87 2026-06-18T13:50:00+00:00 yes no koffie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-scheet-stinken-naar-rotte-eieren-of-zweetsokken 2026-06-23T14:03:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49467.w613.r16-9.2e2827a.webp Wat is een scheet? | Waarom scheten stinken Vandaag gaat het klokhuis over winderigheid, over flatuleren, ruften, knetteren en knallen. Over datgene wat iedereen doet maar waar niemand in het openbaar over durft te praten. Over de scheet dus. Zo, dat lucht op. Per dag laat je zo'n vijftien scheten. Ja, jij dus ook. Een scheet kun je natuurlijk horen. En een scheet kan je ruiken. Maar wat is een scheet nou eigenlijk? Je kan een scheet in ieder geval niet zien, dus dat betekent dat het gassen zijn. Maar hoe komen die gassen in ons lichaam? Een deel van de scheet is lucht die we inademen als we eten, naar binnen schrokken of te snel praten. Een ander deel wordt gemaakt door de bacterien in je darmen die samen met virussen, gisten en schimmels je microbioom vormen. Dat is een soort samenleving van mini wezentjes en die verteren ons eten. En daarbij komen gassen vrij. Die moeten eruit en dat is een scheet. Die bacteriën zijn zo klein dat je ze met het blote oog niet kunt zien. En toch zitten er zoveel goede bacterien in je darmen dat ze bij elkaar wel 200 gram wegen. Dat is net zoveel als dit potje met erwten. En al die goede bacterien in je darmen, die maken per dag een liter aan gassen. En de meeste van die gasten zijn geurloos maar er zijn ook gasten die stinken. En dan moet je denken aan waterstofsulfide. Dat is een heel moeilijk woord, maar dat ruikt naar rotte eieren. En wat dacht je van methaanthiol weer zo moeilijk woord. Maar dat laat zich het beste omschrijven door een mix van zweetsokken en rotte witte kool. Nou en ook zit er in een scheet het gas methaan en daar kun je dit mee doen. Maak van jouw scheet een donderslag. Ja supergrappig, want je kan het dus gewoon in de fik steken. En het leuke is, als je altijd methaan op zou vangen dan kun je er dus gewoon je bonen schotel mee opwarmen. Zo, eens even kijken. Lekker hoor. Alleen heeft het wel ook een nadeel. Methaan is namelijk een broeikasgas. Dus door scheten te laten helpen wij mensen en alle andere dieren mee aan het opwarmen van de aarde. Nou zou je denken dat de grootste dieren de meeste methaanuitstoot veroorzaken, maar een van de schadelijkste schetenlaters zijn termieten. Termieten eten hout en om hout te kunnen verteren hebben ze speciale bacterien in hun maag. Die bacterien maken enorm veel methaan en de termieten scheten dat uit. Maar hoe kunnen zulke kleine windjes van deze mini beestjes nou zoveel methaan produceren? Dat komt omdat het er heel erg veel zijn. Naar schatting wonen er 250 triljoen termieten op de wereld en die laten scheten allemaal de hele dag door. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349031 193.792 158 2026-06-23T14:13:00+00:00 yes no geur bacterie gas https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-koffie-getest-door-middel-van-cuppen 2026-08-06T13:18:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49451.w613.r16-9.315e7dd.webp Hoe wordt koffie getest? | Door middel van cuppen Hier bij de koffieproeverij bedenken en testten ze de nieuwe smaken en houden ze ook de kwaliteit goed in de gaten. En dat noemen ze cuppen. Als ik het zo zie is het eigenlijk gewoon een kwestie van slurpen, proeven en dan weer uitspugen. Hoe gaat het Cuppen precies in zijn werk? Met Cuppen beoordelen en proeven we de koffie. En waar let je dan op? We kijken ten eerste of er iets mis is met de koffie, of er een afwijking in zit. En dat proef je gelijk ook? Ja. En daarnaast letten we op de geur, smaak en mondgevoel van de koffie. Wil je het ook proberen? Zeker weten! Hier heb ik een schort voor je. Dank je wel! Het is wel lekker ja, Goede koffie. Zou je ook een donkere koffie willen proeven? Zeker weten. En waarom slurpen we eigenlijk? Dan komt er meer zuurstof binnen en kunnen de smaken beter door je mond worden. Zo proef je nog beter? Ja. Een stuk sterker en weer lekker. Maar verder proef ik niet heel veel verschil. Nee, het kost echt jaren oefenen voordat je de verschillen gaat proeven. Het is echt een vak apart. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349105 98.24 80 2026-06-19T07:25:00+00:00 yes no koffie https://schooltv.nl/video-item/wat-droegen-vrouwen-vroeger-van-stijve-jurk-tot-baljurk 2026-08-06T13:19:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49453.w613.r16-9.514cff8.webp Wat droegen vrouwen vroeger? | Van stijve jurk tot baljurk Lang, kort, wijd, strak. Broeken, jurken, jacks, pakken. Tegenwoordig kan en mag alles in de mode, zoals je hier kunt zien in het Kunstmuseum in Den Haag. Kleding moet natuurlijk ook lekker zitten, soepel en niet al te strak. Maar vroeger was dat heel anders in Europa en Nederland. En dan vooral voor vrouwen. Want honderden jaren lang heeft de mode de vorm van ons lichaam aangepast aan het schoonheidsideaal van die tijd. Bijvoorbeeld brede schouders en dunne taille, enorm brede heupen. En om er zo uit te kunnen zien moesten vrouwen soms hele aparte hulpmiddelen of steunvormen onder hun kleding aan. Ik ben heel benieuwd welke dat waren en hoe het was om die kleding te dragen. We gaan terug naar het jaar 1620. Nederland gaat het dan voor de wind door de handel en er komen steeds meer rijke kooplieden. En als rijke vrouw draag je dan vaak dit: het vliegerkostuum. Dat is een lange, zware, mouwloze mantel van fluweel of van zijde die je over je hooggesloten jurk draagt. En onder de jurk zit een strak stijf korset en onder die rokken heb je dan een grote heuprol om. Een soort bol kussentje, want daar kreeg je dan weer mooie bolle buik en brede heupen van. Dat vonden ze in die tijd namelijk prachtig. En ook dit soort molensteenkragen. In het echt waren die vaak nog veel stijver en groter, want daarmee kon je namelijk showen hoe rijk je was. Nu moet ik eerlijk zeggen dat ik dit soort zware lange jurken niet heel lekker vind zitten. En die stijve molensteenkragen, die zorgde ervoor dat je vaak amper je hoofd kon bewegen. Ik ben eigenlijk maar wat blij dat dit nu niet meer in de mode is. We spoelen even vooruit in de tijd naar 1760. En moet je kijken wat er nu helemaal in is bij de rijken in Europa. De zogenoemde Mantua uit Engeland. En wat meteen opvalt zijn de enorm brede heupen, de smalle taille en de blote hals. Ik ben heel benieuwd welke steunvormen je hiervoor moest gebruiken en hoe het is om dit zelf te dragen. Thirza en Madelief, jullie zijn van het kunstmuseum in Den Haag en jullie gaan mij helpen aankleden in deze Mantua zoals een rijke dame er uitzag in 1760. Wat had je in die tijd allemaal aan? Het begin is er. Je hebt een mooi hemd aan. Dat is de basis van alles wat je draagt. Kousen. Meestal had je daar geen onderbroek bij aan. Oh, nou, lekker luchtig. En dan gaan we beginnen met het rijglijf. Je kon je dus ook niet zelf aankleden, dus je had echt hulp nodig om aangekleed te worden. Dit is wel eh ja. Zit heel strak. Je schouders worden ook helemaal naar achter getrokken. En daarna komen de paniers. Dat is deze mooie steunvorm die ervoor gaat zorgen dat je rok echt op zijn allerwijdst worden. Zo, dit is wel echt een hele brede ook. Deze was echt voor de hofbaljurken toch? Ja dus eigenlijk een van de wijdste vormen. Nu komen we met de onderrok. Er gaan echt meters en meters kostbare stoffen in. En hier komt de echte rok die bij de japon hoort. Oké, de volgende laag. Je ziet dat dit gelijk heel mooi glanst. Nou! Het is hele mooie achttiende eeuwse zijde en als je een modieuze vrouw was in die tijd droeg je alleen maar zijde. Het staat prachtig en je hebt hier aan de achterkant ook zo'n hele grote staart die zo heel mooi over je grote rok valt. En dat is heel typisch voor die Mantua. Wat een kleine maatjes hadden ze in die tijd. Nou tadaaa, daar ben ik dan. Ja, ik voel me wel meteen zo'n hele sjieke statige dame uit 1760. Compleet met prachtige muiltjes en pruik die ze in die tijd op hadden. Is allemaal heel prachtig, maar ik vind het niet heel lekker zitten. Het zit heel strak en stijf. Ik ben ook benieuwd of ik überhaupt op een stoel kan gaan zitten hiermee. Even kijken hoor. Nou dat gaat niet heel soepel, maar kijk, ik zit. Ja, nou dat gaat dus wel. De jurken hier om je heen die zijn allemaal net iets kleiner, maar die werden ongelooflijk populair in Europa. À l’Anglaise met zo'n mooie aangesloten rug of met zo'n hele wijdvallende rug à la Francaise. Mooi! Allemaal van mooie zijde, maar dan gewoon voor ja, voor het daagse: voor overdag. Nou, het ziet er ook wel een stukje comfortabeler uit moet ik zeggen dan deze enorme baljurk. En dan verandert de mode weer totaal, want het nieuwe schoonheidsideaal rond 1800 is slank en recht en dit soort jurken zijn nu helemaal in met een hoge taille en een slanke rok. En nog maar vijftien jaar later is dit de look in de romantische tijd. Wow! Ja, als modieuze vrouw had je toen een ingesnoerde taille, brede wijde rokken en ook weer brede, pofferige schouders aan de bovenkant. Goh Nicky, je ziet er echt fantastisch uit! Dank je wel! Jij maakt deze historische kleding allemaal zelf voor de historische evenementen waar je ook naartoe gaat. Dat klopt. Wat droeg je als vrouw in deze tijd nou aan steunvormen? Nou, om zulke wijde rokken te krijgen draag ik een aantal petticoats. Hele gekke vraag, maar mag ik even onder je rok kijken? Ja, tuurlijk. Oké, de eerste is een gewatteerde katoenen onderrok. Oh, die is heel lekker dik en warm denk ik. Ja zeker. Oké, en dan de tweede is een katoenen gesteven onderrok waar veters in gestikt zijn. Oh, dat zorgt er echt voor dat die mooi wijd blijft staan. Ja, en dan nog twee katoenen onderrokken die ook gesteven zijn. Ohja, die zijn hetzelfde. Ja, het voelt allemaal wel heel dik en stijf, maar ja, dat moet natuurlijk ook want dan valt het mooi wijd. Kijk, en ik neem aan dat je ook een korset aan hebt? Ja, oh ja, dat is helemaal ingesnoerd. Ja, dat is om een slankere taille te krijgen en dan wordt ie nog slanker door de brede schouders. Oh ja, door deze. Oh, dit voelt gewoon. Dit zijn gewoon kussentjes, helemaal opgevuld. Precies. Zo krijg je dan natuurlijk dat zandloperfiguur in die tijd heel erg is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349108 388.672 134 2026-06-19T09:01:00+00:00 yes no jurk renaissance kleding https://schooltv.nl/video-item/wie-was-frans-hals-een-moderne-en-vooruitstrevende-schilder 2026-08-06T13:18:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49454.w613.r16-9.eed9699.webp Wie was Frans Hals? | Een moderne en vooruitstrevende schilder Tegenwoordig kun je heel gemakkelijk en snel foto's van jezelf maken. Dat was zo'n 400 jaar geleden ondenkbaar. Toen was je enige optie een schilderij. Frans Hals is een van de belangrijkste portretschilders uit de zeventiende eeuw. Maar wie was Frans Hals? En wat maakt zijn schilderijen zo bijzonder? Frans Hals werd rond 1583 geboren in Antwerpen, België. Als peuter verhuisde hij later met zijn ouders naar Haarlem. En dit schilderij, althans het origineel, is gemaakt door Gerrit Berkheide. Zoals je ziet is deze plek ongeveer hetzelfde gebleven, maar het leven zag er toen heel anders uit. Er waren grote verschillen tussen arm en rijk en de rijken hadden veel macht. Dit waren vaak handelaren, kooplieden en bestuurders zoals burgemeesters. Deze zogeheten regenten bestuurden de steden. Dit waren vaak rijke families die veel geld hadden verdiend aan de handel. Die rijke handelaren lieten zich in die tijd graag statig portretteren om te laten zien dat ze veel geld hadden. Ze keken je heel serieus aan en ze zaten er nogal stijfjes bij. Links hing de man, want die vonden ze in die tijd heel belangrijk. En rechts hing de vrouw, want die kwam op de tweede plaats. Deze schilderijen zijn gemaakt door Johannes Verspronk, een tijdgenoot van Frans Hals. Kijk hoe precies en realistisch dit geschilderd is. Je kunt het kant bijna voelen. Zo echt. De meeste schilders schilderden in die tijd heel precies, met een heleboel details en op zo'n manier dat de verf helemaal werd gladgestreken. Maar Frans Hals die pakte het anders aan. Dit is de vader van de man op het andere schilderij. Dit portret is geschilderd door Frans Hals en ziet er heel anders uit. Kijk eens naar die kraag. Die is op een losse en vlotte manier geschilderd met veel grovere penseelstreken. En als ik zo van dichtbij kijk, zie je eigenlijk niet eens dat het een kraag is. Door deze losse manier van schilderen leek degene op het schilderij bijna te ademen en te leven. Deze nieuwe stijl van Frans Hals werd gezien als modern en vernieuwend. Met een portret van Frans Hals kon je laten zien dat je een moderne smaak had en een echte kunstkenner was. Je vraagt je misschien af waarom schilderde Frans Hals op zo'n andere manier dan andere populaire schilders uit die tijd? Nou, dat is dus zo jammer, dat weten we eigenlijk niet. Wat we wel weten is dat bekende schilders zoals Vincent van Gogh en Claude Monet het werk van Frans Hals erg bijzonder vonden. Ze waren geïnspireerd door de manier waarop hij schilderde. Zij gingen een paar eeuwen na zijn dood naar musea om het werk van Frans Hals te bekijken en gebruikten zijn grove schilderstijl ook in hun eigen werk. Frans Hals stond ook bekend om zijn enorme portretten van hooggeplaatste officieren en schutterijen. Dat is een soort stadspolitie. En als je terugdenkt aan die statige, stijve portretten die toen heel populair waren, ja, dan is dit toch wel een ongeregeld zooitje. Het leek alsof Frans Hals heel snel een foto wilde maken, terwijl iedereen nog bewoog. Ik bedoel, sommige die kijken in de camera, sommige ook niet. Het lijkt wel alsof deze man iets tegen die man wil zeggen. En daar, helemaal in het hoekje heeft Frans Hals zichzelf geschilderd en dat is ook het enige beeld dat van Frans Hals bestaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349109 244.309 140 2026-06-19T09:37:00+00:00 yes no schilder schilderkunst portret https://schooltv.nl/video-item/hoe-schilderde-frans-hals-lachende-gezichten-en-van-donker-naar-licht 2026-08-06T13:17:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49455.w613.r16-9.86c823b.webp Hoe schilderde Frans Hals? | Lachende gezichten en van donker naar licht Hey Tamar. Hallo, welkom bij het Rijksmuseum! En jij weet alles over Frans Hals volgens mij. Ja zeker! Wat is nou zo bijzonder aan zijn werk? Nou, wat je hier ook heel mooi ziet: Frans Hals werd niet alleen bekend om zijn penseelstreek, maar hij werd ook wel de meester van de lach genoemd. En heel interessant in zijn tijd werd lachen als ongepast gezien. Mensen die hadden of hele slechte tanden, soms ook helemaal geen tanden en daarom werden ze vaak met hun mond dicht geschilderd. Wat Frans Hals doet is dat hij mensen gaat schilderen die echt lachen, zelfs met lelijke tanden? Zelfs met lelijke tanden. Zoals wij tegenwoordig ook doen als we op de foto gaan. Weer zo'n lachebekje. Klopt. Nou, we weten dus inmiddels dat Frans Hals veertien kinderen had. Veertien kinderen?! Veertien kinderen. Met zijn eerste vrouw drie en met zijn tweede vrouw elf. En dit lachende jongetje is waarschijnlijk een van zijn zoontjes. Wauw, veertien kinderen, dat is wel echt heel veel. Ja, inderdaad. En hoewel Frans Hals zijn schilderijen heel goed kon verkopen en ook toch wel populair was in zijn tijd, was er toch ook wel een periode dat hij heel veel schulden had. Maar ja, dat is niet natuurlijk heel gek als je zoveel kinderen moet opvoeden. Ja hij moet veel mondjes voeden. Frans Hals stond ook bekend om de losse en ontspannen houdingen van de mensen die hij portretteerde. En dit echtpaar heeft niet alleen een lichte grijns op hun gezicht, maar ze zitten er ook toch heel ontspannen en ook wel een beetje intiem bij voor die tijd. Zo achterover geleund en met haar hand op zijn schouder. Je kunt je haast niet voorstellen hoe uniek dit was in de zeventiende eeuw. Wat Frans Hals ook zo bijzonder maakt, is dat hij behalve portretten van hele rijke mensen eigenlijk als een van de weinige ook gewone en arme mensen schilderde. Maar wel op een hele vrolijke en ook sympathieke manier. En dat deed in de zeventiende eeuw bijna niemand. Hij was eigenlijk een schilder voor iedereen. Precies. Hey Meike. Hey Nizar! Hey hoi. Jij gaat me leren hoe ik kan schilderen net als een echte Frans Hals toch? Dat klopt. Frans Hals die schilderde eerst de achtergrond en daarna pas de figuren. En hij gebruikte eerst de donkere kleuren en daarna pas de lichte. Doe je ogen maar eens half dicht, dan vallen de gezichten, de kragen en de handen extra op. Zie je, die schilderde hij pas als laatste. Dus we beginnen van achter naar voor en van donker naar licht. Frans Hals gebruikte verschillende kwasten en penselen. Dat kan je hier heel goed zien. Deze is wat dikker. Het zijn echt losse strepen en hier zit dan wat meer detail. Met een kleiner penseel. En als je nou hier naar deze kraag kijkt, dan is het met een wat drogere kwast geschilderd lijkt wel. Omdat je die haartjes nog kunt zien. Ja, ik zie de afdruk van de haartjes in de verf inderdaad. En dat zie je bij Frans Hals dus ook. Tip drie is om te kijken naar figuren die Frans Hals gebruikte, want deze kraag lijkt wel te bestaan uit achtjes. Zo lijken het achtjes. En als je nou twee stappen achteruit doet, dan wordt het ineens een kraag. Ja. Ja. Nou ja, precies. Je hebt het! Heb ik hem te pakken? Nou, een echte Frans Hals zou ik het niet noemen, maar ik moet er wel om lachen. Zeker! En vergeet je handtekening niet. Check. Nizar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349111 247.957 87 2026-06-19T10:30:00+00:00 yes no schilder schilderkunst schilderij https://schooltv.nl/video-item/wat-heb-je-nodig-voor-rolschaatsdansen-wendbare-rolschaatsen-met-een-kleine-rem 2026-06-22T13:34:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49460.w613.r16-9.54f0dfc.webp Wat heb je nodig voor rolschaatsdansen? | Wendbare rolschaatsen met een kleine rem Hee Esther! Jij weet alles over rolschaatsdansen en het materiaal dat je daarvoor nodig hebt. Nu heb ik me laten vertellen dat deze inlineskates toch niet echt geschikt zijn voor het dansen. Nee. Het kan wel, maar de manier waarop jouw wielen onder de skates staan maakt dat ze vooral geschikt zijn voor het maken van heel veel vaart. Dus als je een lange tocht wilt maken, of bepaalde tricks wilt doen. Wil je dansen op skates dan heb je rolschaatsen met twee wielen voor en twee achter. Dat maakt dat je vloeiende bewegingen kunt maken. Maar ik zie toch wel een verschil als ik deze rolschaatsen vergelijk. Hier zit een grote rubberen dop of stop aan de voorkant. Ja. Die heeft dat niet, of een kleintje. Klopt. Veel skates hebben een 'toe stop' aan de voorkant. Bij het kunstrolschaatsen gebruiken ze die heel veel om af te zetten voor een mooie sprong. Maar bij het dansen zit die juist in de weg. Dus je wil juist de ruimte om lekker goed te manoeuvreren. En heb je toevallig nog rolschaatsen liggen in maatje 41? Jazeker. En dat zijn deze. Oeh! Bij het rolschaatsendansen staan de voor- en de achterwielen niet te ver uit elkaar. Want dan heb je wendbaarheid en dat wil je graag bij het dansen. Deze bijvoorbeeld? Ja, precies. Ik geef je nu deze mee want deze hebben iets meer afstand. Dat zie je ook. Precies. Dat is wat stabieler, aangezien jij het niet eerder gedaan hebt. Dank je wel. Veel plezier. Komt goed. Doeg. Even kijken, ik ben er klaar voor. Hai. Oeh! O! Hoe rem ik met deze? Ah! We moeten eerst even leren remmen, de basis op orde hebben. Schaatsen naast elkaar en dan: stop. Groot. En klein. Ja! Ik zet dan gewoon af en dan ga ik recht staan. Even kijken, zo? En dan En het vallen is natuurlijk ook belangrijk. Als je valt: het liefst naar voren of naar de zijkant. Volgens mij kunnen we wat moves gaan leren. Ja, kom maar op. Een van de basismoves is de C Step. En de naam zegt het eigenlijk al: je maakt een C met je benen. Dus je zet eigenlijk een stap en dan neem je je handen mee. Je gewicht verandert van je linkerbeen naar je rechterbeen. Een, twee, drie, vier. Ja, netjes. Vijf, zes, zeven, acht. Gaat het? Ach! Hahaha. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349365 169.024 132 2026-06-22T11:39:47+00:00 yes no skaten rolschaats dansen https://schooltv.nl/video-item/hoe-rolschaatsdansen-een-plek-voor-iedereen-werd-van-ongelijkheid-naar-gezellige-buitensport 2026-06-22T13:33:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49462.w613.r16-9.f289547.webp Hoe rolschaatsdansen een sport voor iedereen werd | Van ongelijkheid naar gezellige buitenactiviteit Two, three, four, five, six, seven, eight. O ja, en dan stop. One, two, three, four, five, six, seven, eight. Ik vind het wel echt superleuk maar je moet oefenen, oefenen en nog eens oefenen. Klopt. In de tijd dat de rolschaatsbanen populair werden was er in Amerika een grote ongelijkheid tussen witte mensen en mensen van kleur. De rolschaatsbanen waren voor mensen van kleur niet vrij toegankelijk. Zij moesten dan naar hun eigen 'skating rinks'. Later mochten zij 1 keer per week tijdens de zogenaamde black night op de witte baan komen. Maar tegen deze ongelijkheid kwam weerstand. De rolschaatsbaan werd juist een plaats waar mensen van kleur streden om gelijk behandeld te worden. En zo ontwikkelde zich een levendige zwarte rolschaatscultuur. In de jaren 70 en 80 kwam de discomuziek op. En het duurde niet lang voordat dit verplaatste naar de rolschaatsbanen, whoe! Rolschaatsdansen werd een echte community waar iedereen welkom is, ongeacht kleur of geslacht. Het gaat vooral om het samenkomen. Dat doen ze op plekken als deze hier in Amsterdam. En ook op verschillende evenementen. En waarom? Nou ja, om elkaar die moves te leren. Via social media houden rolschaatsdansers, wow elkaar op de hoogte van dit soort jams. En niet alleen hier in Amsterdam, maar in steden over de hele wereld. Tijdens de coronaperiode heeft rolschaatsen een enorme boost gekregen. Want sporten in de buitenlucht was een van de weinige manieren om samen te komen. En rolschaatsdansen is daar natuurlijk perfect voor. Dit is meer mijn ding. Woehoe! Ah! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349408 133.994 66 2026-06-22T12:33:03+00:00 yes no rolschaats racisme skaten https://schooltv.nl/video-item/wat-is-rolschaatsdansen-choreografie-op-acht-wieltjes 2026-06-22T13:59:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49463.w613.r16-9.90b5060.webp Wat is rolschaatsdansen? | Choreografie op acht wieltjes Dit is dus jullie oefenruimte? Ja, dat klopt. Als het koud is of als 't regent, dan komen we hier. Het is namelijk een supergladde vloer. En we hebben enorm veel ruimte. Dus we komen hier samen met de hele skatecommunity en dan oefenen we dansmoves of improviseren we en zijn we samen aan het jammen. Want daar gaat het dan om, om met z'n allen lekker samen te komen en oefenen en plezier maken? Ja, het is niet echt een sport om te winnen. We doen niet mee met competities. Af en toe is het wel leuk om choreografie te laten zien. Maar in principe is het met elkaar moves doen en samen plezier hebben. Want er zijn wel iets competitievere rolschaatsvormen, toch? Kunstrolschaatsen is er eentje. Roller derby. Maar dat staat los van wat jullie doen. Ja, er zijn wel af en toe wedstrijden waar wij aan meedoen als team met een choreografie maar dat is een uitzondering. Ik heb jullie dat wel 'ns zien doen, zo'n choreografietje. Dat klopt. Het kan zijn dat je ons kent van een bekende talentenjacht. Inderdaad. Dus dat soort dingen doen we dan aan mee ook omdat we als team onszelf willen pushen om beter te worden. Ik wil straks wel meedoen, maar ik ga eerst nog even kijken. Is goed. Even leren van jullie. Moeilijk. Al duizenden jaren schaatsen mensen op ijs, op een lang stuk ijzer. Maar schaatsen op wielen, dat kwam pas op in de 19e eeuw dankzij de Amerikaanse monteur James Leonard Plimpton. Hij ontwikkelde namelijk schoenen op wieltjes. Ze lijken nog steeds op de rolschaatsen die we nu gebruiken. Er was geen ijs nodig, dus je kon het 't hele jaar door oefenen. En rolschaatsen werd al gauw een trend. In de Verenigde Staten werden 'skating rinks' oftewel rolschaatsbanen geopend. En het duurde niet lang voordat deze trend overwaaide naar Europa. De muziek was toen nog best wel traditioneel, zoals orgelmuziek maar in de jaren 50 van de vorige eeuw werd het steeds hipper. Ik heb natuurlijk inlineskates. Dat heb ik gezien. Kan ik hierop dansen überhaupt? Je kunt er wel op dansen maar je hebt niet zoveel bewegingsvrijheid als op rolschaatsen. Want daar heb je twee wielen, twee aan twee waardoor je makkelijker zo kan doen en een pirouette kan maken. Je kunt ook op de voor- en de achterkant. Je kunt heel erg spelen met je wielen en coole dansmoves doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349412 184.512 135 2026-06-22T13:50:12+00:00 yes no rolschaats dansen skaten https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-wandtapijten-gemaakt-allerlei-figuurtjes-weven-met-gekleurde-wol 2026-06-22T15:28:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49464.w613.r16-9.49fd4e9.webp Hoe worden wandtapijten gemaakt? | Allerlei figuurtjes weven met gekleurde wol O wauw. Zo. Een tapijtje kan je dit natuurlijk niet noemen. Moet je eens kijken! De hele kamer is eigenlijk een groot wandtapijt. En zo groot dat het alle muren van de kamers bedekt. Dit wandtapijt is zo'n 350 jaar geleden, rond het jaar 1670 gemaakt voor kasteelheer en dame van Slot Zuylen door een toen heel bekende wever, Maximiliaan van der Gucht. Hij maakte dit natuurlijk niet in zijn eentje. Tientallen wevers gingen achter een groot weefgetouw met het ontwerp van het tapijt aan de slag. Weven is een oude techniek om textiel te maken. Het woord textiel komt van 'texere'. En dat betekent 'weven'. Dit zijn weefgetouwen van rond 1850. Die waren voor het maken van linnen stoffen. Net even een andere techniek dan wandtapijten. Maar het geeft wel een goed idee van wat er nodig was om textiel te maken. Hoe gaat het weven in zijn werk? Je hebt hier verticale draden. Dat zijn de kettingdraden. En dan heb je hier andere draden. En die ga je horizontaal tussen de verticale draden heen rijgen. En dan heb je hier een soort kam waardoor de draden zo strak tegen elkaar aan komen te liggen. En je blijft net zo lang doorgaan totdat het helemaal bedekt is met draden. En dit zijn natuurlijk kleine weefgetouwen. Die van wandtapijten zijn net iets anders en vele malen groter. Die stonden in grote ateliers en kwamen tot aan het plafond. Moet je nagaan hoeveel draad je hier doorheen moest rijgen voordat het helemaal met wollen garen gevuld was. Het duurde dan ook wel even voordat een wandtapijt klaar was. Vijf jaar weven met 30 personen tegelijk was heel gewoon. Waarschijnlijk gebruikten ze voor dit wandtapijt zo'n 70 verschillende kleuren wol. Zo schilderden ze dus allerlei figuurtjes met gekleurde wol. Het lijkt wel een droomwereld met talloze dieren. Er was nog geen elektrische verlichting dus je kan je voorstellen dat bij het flikkerende kaarslicht de dieren bijna tot leven kwamen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349414 160.469 69 2026-06-22T15:17:40+00:00 yes no weven decor https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-digitale-illustraties 2026-06-25T06:47:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49466.w613.r16-9.0279137.webp Hoe maak je digitale illustraties met papieren tekeningen? | Kunstenares Djenné Fila maakt collages Djenné werkt voor haar illustraties veel met collages. Zoals ook in dit grote dierenboek. Dit hertje bijvoorbeeld. Dikdik. Met van die grote glanzende ogen en ook zo'n lieve onschuldige blik. Hoe heb je dit voor elkaar gekregen? Eerst alle losse materialen gemaakt. De ogen van alcoholinkt, wimpers van houtskool en pen pastelkrijt voor de vacht en dit foamplaatje voor de horentjes. En dat heb ik allemaal ingescand digitaal voor de computer. En dan start ik met zijn hoofd. En het leuke is dat ik alles kan draaien en bewegen en vergroten. En zo eigenlijk stapje voor stapje dat hele dier op kan bouwen. En de horentjes heb ik ook opgebouwd. Hier, uit een ander patroon. En dan daarbovenop zit nog de vacht, gemaakt van de pastelkrijt op het papier. Ja, die ziet er ook echt zacht uit, hè? Ja, precies. En dan kan ik al die haartjes ook weer wat donkerder maken of net wat lichter. En die ogen, die bestaan uit wel twintig lagen. Kijk, en nu ga ik eigenlijk die gloed en die kleur in die ogen brengen. En dan gooi ik er een beetje rood bij. Wauw. Dan krijgt-ie vanzelf al wat heldere, gekleurde ogen. En dan heb je natuurlijk nog die wimpers. En die geven dat beest zo'n lieve en zachte uitstraling. Nou, hij is nu nog een beetje groot. Kijken waar-ie mooi past. Er zit ook een soort reflectie in die ogen, klopt dat? Ja, je ziet de jager, de mens, als een soort weerspiegeling in zijn ogen. Dit is wel echt een wereld van verschil gelijk ook, hè? Ja, hè? Het vertelt nu echt een verhaal. Ja, ik vind het echt superindrukwekkend wat je doet. En eigenlijk Ik vind jou geen collage-kunstenaar, maar eerder een collage-tovenaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349531 122.197 88 2026-06-23T09:52:55+00:00 yes no illustratie kunstenaar https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-salsa-ontstaan-muziek-en-dans-met-afrikaanse-instrumenten-en-invloeden-van-pop-en-jazz 2026-06-23T14:53:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49468.w613.r16-9.1a5a7eb.webp Hoe is salsa ontstaan? | Muziek en dans met Afrikaanse instrumenten en invloeden van pop en jazz Salsa komt uit Zuid-Amerika. En het betekent letterlijk 'saus' in het Spaans. Je zou het kunnen zien als een saus van verschillende culturen. Salsa wordt gedanst op salsamuziek. Heel belangrijk in de muziek zijn een aantal Afrikaanse percussie-instrumenten zoals deze conga. (getrommel) En deze claves. (getok) En tijdens de slavernij, rond 1500 zijn deze instrumenten meegenomen van Afrika naar Zuid-Amerika. (muziek) Onder andere op de Caribische eilanden werd met deze instrumenten muziek gemaakt. Met verschillende soorten ritmes. En op al deze soorten muziek gingen mensen dansen. Op straat, in clubs en tijdens feestjes. Waardoor er op al die plekken ook weer nieuwe dansstijlen ontstonden. Na de Tweede Wereldoorlog trokken veel mensen uit Zuid-Amerika naar de Verenigde Staten. En ze brachten allemaal hun eigen muziek mee. Die werd in de VS gemengd met pop- en jazzmuziek. Zo ontstond midden jaren 60 in New York muziek die vanaf dat moment salsa genoemd zou worden. (salsamuziek) Ik heb inmiddels zin gekregen om lekker te gaan dansen. Oké dan. Hoe gaan we beginnen? Voordat we beginnen met bewegen moet je een belangrijk ding weten. We tellen 1-2-3, 5-6-7. De 4 en de 8 die laten we weg. Dat zijn geen stappen. Ja, duidelijk. 1, 2, 3. 5, 6, 7. Yes. Wat we nu gaan doen, wat je geklapt hebt met je handen dat gaan we brengen naar onze voeten. Want dat is het ritme wat we dus ook gaan dansen. Juist. 1, 2, 3. Links naar voren. 5, 6, 7. Als er nu gevraagd wordt aan jou 'kan jij salsadansen', dan zeg jij? Ja. De basic! Ja, inderdaad! Precies, de basic. Want het voelt nu nog niet alsof ik het kan maar ik kan de stapjes. Je kan de basis. Ja. Dit is de basis? Ja. 5, 6, 7. Op de bal van je voet. 1, 2, 3. 5, 6, 7. (salsamuziek) Echt bizar, want ik weet dus helemaal niet wat we gaan doen. En ik doe het gewoon. Haha! En je danst! Ja. Vet, he. He, he. Hee, salsa is dus ook echt een hele sociale bezigheid. Ja. Absoluut. Wat houdt dat dan precies in? Nou, de feestjes, die zijn heel gezellig. Je leert het in de les, maar op de feestjes ga je het toepassen. En dan leer je heel veel mensen kennen. Ja. Het is eigenlijk alsof je een nieuwe taal leert. Maakt niet uit welke taal je spreekt maar de salsataal, die kan je dan lekker samen doen. Overal, waar ook ter wereld, je kan altijd salsadansen? Ja. Ja. Nice! Ik heb wel zin in zo'n feestje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349669 184.789 136 2026-06-23T14:39:33+00:00 yes no salsa dansen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-burgerschap-clipphanger 2026-08-20T09:15:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49620.w613.r16-9.4227fa3.webp Wat is burgerschap? | Clipphanger De mensen om je heen zijn allemaal verschillend, maar ook allemaal burgers. Hoe jij je in de samenleving als burger opstelt, dat noemen we burgerschap. Op school doe je van alles om te oefenen met burgerschap: je houdt rekening met elkaar, leert eerlijk delen en naar elkaar luisteren. Als er toch een keer wat vervelends gebeurt, dan los je dat met elkaar op. Met woorden! Nederland is een democratie. In onze grondwet staat hoe we met elkaar om willen omgaan. Want ja, je bent nou eenmaal niet in je eentje. Er zijn regels en afspraken zodat iedereen het een beetje gezellig heeft in de samenleving. Dus moet je leren omgaan met de ideeën van anderen, ook als die soms botsen met de jouwe. Bij jou op school is er misschien wel een leerlingenraad, of een actie voor een goed doel, of misschien ruim je wel eens zwerfafval op. Allemaal voorbeelden van burgerschap. Je krijgt er niet altijd een cijfer voor, maar je leraar houdt wel in de gaten of iedereen op een leuke manier meedoet. Want daar zit de maatschappij echt op te wachten: Superburger! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349813 79.04 341 2026-08-26T22:10:00+00:00 yes no burgerschap samenleving https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-band-tussen-indonesie-en-nederland-twee-miljoen-mensen-met-indonesische-wortels 2026-08-06T13:17:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49471.w613.r16-9.174415e.webp Wat is de band tussen Indonesië en Nederland? | Twee miljoen mensen met Indonesische wortels Jongens Lekker strand dagje in Nederland. Super koud, Het regent, het waait. Echt ik ben zeiknat maar ergens ongeveer aan de andere kant van de wereld, daar ligt Indonesië. Daar wonen zo'n 276 miljoen mensen. Even ter vergelijking hier in Nederland wonen er zo'n 18 miljoen. En als je het qua grootte gaat vergelijken dan loopt Indonesië helemaal van mijn duim tot aan een pink. En als je dan gaat kijken naar Nederland. Kijk, dat ligt hier. En dan zou het dus helemaal lopen tot aan ver buiten Europa, in Kazachstan. Zo groot is Indonesië. In Nederland wonen zo'n 2 miljoen mensen met hun wortels in Indonesië. Hoi! Ik ben veertien jaar en mijn opa komt uit Indonesië. Hoi, ik ben Reza en ik ben elf jaar oud. Mijn oma is Indo-Europees en toen ze bijna drie jaar oud was, is in 1952 verhuisd naar Nederland. Ik ben Valerie Kraft. Mijn moeder komt uit Surabaya. Mijn vader komt uit Bogor en dat ligt in West-Java. Mijn vader is met zijn ouders in 1965 in Nederland gekomen. Mijn moeder is in 2018 gekomen. Hallo, ik ben Timo. Toen mijn vader één was, kwam hij van Indonesië naar Nederland. Ik ben Eli van de Laag. Mijn moeder is Indonesisch en mijn vader is Nederlands. Mijn moeder is naar Nederland gekomen om geschiedenis te studeren en daarvoor wist ze al veel over de geschiedenis van Nederland en Indonesië. En mijn tante Diana. Jij bent in Nederland geboren. Klopt. Maar de rest van de familie niet? Nee, mijn twee broers en twee zussen zijn in Indonesië geboren. In Java en die zijn met de boot in 1956 naar Amsterdam gekomen. Met jouw ouders. Met mijn ouders. Met je ouders. Zeker weten. Het is natuurlijk geen toeval dat er zoveel mensen hier in Nederland wonen met roots in Indonesië. We nemen een duik in dat enorme eilandenrijk aan de andere kant van de wereld om uit te zoeken hoe dat zit. Komt ie hoor! Het is dus het grootste eilandenrijk ter wereld. We weten niet eens precies hoeveel eilanden, maar er zijn er ooit eens 17,5 duizend geteld. Indonesië is een land met een enorme geschiedenis. Ooit waren het allerlei verschillende rijken waar sultans en koningen de baas waren. Het is een heel vruchtbaar gebied waar bijzondere specerijen en kruiden voorkomen. Bijvoorbeeld kruidnagel, nootmuskaat, peper. En hierdoor raakte rond 1600 ook Nederland heel erg geïnteresseerd in dit gebied. In die tijd wilde Nederland graag geld verdienen met handel en daarom werd er een bedrijf opgericht. De VOC. De Verenigde Oost-Indische Compagnie met een eigen leger. De VOC deed echt alles voor geld. Oorlogen beginnen, landen veroveren en zo ook in Indonesië. Hey Feba. Jij bent journalist. Jij doet onderzoek naar de geschiedenis van Indonesië en je komt er zelf ook vandaan. Wat gebeurde er in de tijd dat Nederland naar Indonesië ging en zijn geld wilde verdienen aan die handel? Nederland wilde de handel voor zichzelf hebben. Dus dat is die handel in nootmuskaat en peper en al die specerijen? Ja, dus daar handelden de bewoners zelf in. Maar Nederland wilde toen alles voor zichzelf hebben en ze gebruikten ook heel veel geweld om de eilanden te veroveren. De lokale bewoners werden vermoord of tot slaaf gemaakt en ze moesten werken op plantages waar ze dan specerijen verbouwden. En de winst, die ging dan naar Nederland. De winst ging helemaal naar Nederland, helemaal naar Nederland. Maar dat is toch bizar? Ja, dat was ook bizar. En de lokale bevolking vond het ook helemaal niet leuk. Nee, er is altijd heel veel verzet geweest tegen Nederlanders, maar toch bleven de Nederlanders de baas en ze noemden het Nederlands-Indië. Ik kan me voorstellen dat er dan een hele oneerlijke samenleving was als al die winst gewoon naar Nederland ging. Ja, dat klopt. Het was een oneerlijke samenleving, maar ook racistische samenleving. Je werd verdeeld op basis van waar je vandaan komt, van je huidskleur. Je kan het zien als een piramide. Dus de Nederlanders stonden helemaal bovenaan en de lokale bevolking helemaal onderaan. En daartussen heb je dan wat je noemt de Indo-Europeanen. Oké. Dus dat zijn de kinderen van meestal een Nederlandse vader en een Indonesische moeder. En ze waren meestal Nederlands opgevoed, dus zij zaten dan op de tweede lagen van de samenleving en de lokale bevolking in de onderste lagen van de samenleving. Ze hadden dan veel minder recht dan de Nederlanders. Indonesische kinderen mochten zelfs toen niet naar school. Jeetje, en hoe lang duurde deze samenleving? Hoe lang waren de Nederlanders in Indonesië? Best lang. Het duurde zo'n 350 jaar. Zo, dat is inderdaad best lang. Maar op 17 augustus 1945, dat is een heel belangrijke datum voor Indonesiërs, werd de onafhankelijkheid van Indonesië uitgeroepen. En dat was het begin van een nieuwe tijd. We staan voor het museum Sofiahof waar onder andere Indisch Herinneringscentrum zit en zij hebben een tentoonstelling die te maken hebben met de band tussen Indonesië en Nederland. Dus Indonesië ging aan de slag met het opbouwen van eigen land: Indonesië voor Indonesiërs. Dat was het sentiment. En voor de Nederlanders, voor de Indo-Europeanen en de mensen die meevochten aan de kant van het Nederlandse leger was er geen plek meer, dus ze moesten noodgedwongen weg uit Indonesië. En hier in deze zaal zijn die verhalen heel mooi verbeeld. In de jaren na de onafhankelijkheid van Indonesië zijn er zo'n 350.000 mensen naar Nederland gekomen. Hallo, ik ben Jitske en mijn overgrootopa -en oma zijn Indo-Europees en moesten met de boot naar Nederland omdat het voor hun in Indonesië niet meer veilig was omdat ze Indo-Europees waren. In 1949 moesten ze vluchten. Ze kwamen aan in Friesland. Ze hadden het daar vreselijk koud. Mijn vader weet zich niks te herinneren van zijn reis. Hij was toen twee jaar. En zo is dus ook jouw familie naar Nederland gekomen, hè Diana. Jazeker. Heel hun hebben en houden, heel hun leven zat in vier van zulk soort kisten. En dat was het. Daar was het. Ze hebben gewoon alles achter moeten laten. Dit is dan op de boot met het hele gezin. Maar mijn oudste broer heeft zich daar eigenlijk prima vermaakt met mijn oudste zus. En er was ook een verkleedpartijtje en dat heeft toevallig mijn oudste broer gewonnen. Zij kwamen dus aan in Amsterdam, werden toen naar Breda gebracht. Met de bus werden zij naar Breda gebracht en toen is ons gezin daar naartoe verhuisd en zij hebben alles mogen aanschaffen. Meubels, want ze hadden natuurlijk helemaal niks, maar dat moest wel tot de laatste cent terugbetaald worden. En in Breda ben jij dan uiteindelijk geboren. Ik ben in Breda geboren en mijn zus Edith is in Breda geboren. Dat is eigenlijk zo'n beetje wat ik van van de overtocht weet, zeg maar. Maar ik ben natuurlijk onder andere omstandigheden hier naar Nederland gekomen. Jij bent Indonesisch en niet Indo-Europees. Nee, ik ben Indonesisch. Oké, maar hoe ben je dan in Nederland terechtgekomen? Had je niet zoiets van ik wil niet naar die Hollanders toe? Nee, nee, nee, nee. In Indonesië is Nederland bekend, dus wij leren dan geschiedenis over Nederlandse kolonialisme. Toen ik klein was ging ik vaak naar musea met mijn ouders en daar zag ik dan een erfenis uit de Nederlandse tijd. En toen dacht ik dat lijkt me wel leuk om een keertje naar Nederland te gaan. Ik ben benieuwd hoe het land eruit ziet. Dus zo kwam jij hier terecht? Ja, ik ben hier komen studeren. En als je het dan hebt over die Nederlandse erfenis, waar moet ik dan aan denken? We hebben oude koloniale gebouwen, we hebben grachten in Indonesië. Grachten? Ja, uit de uit de Nederlandse tijd. Oké. Ja, en in de taal kun je ook heel goed merken dat er een band is met Nederland. Want wij hebben dan leenwoorden uit het Nederlands: wastafel kantoor, handdoek, asbak. Dat gebruiken we dagelijks in het Indonesisch. Dat zit gewoon in jullie taal? Ja, ja, maar andersom ook, want in Nederland gebruiken we ook Indonesische woorden bakkeleien, pienter, piekeren, pakkie aan, toko. Dat zijn allemaal Indonesische woorden. Wow. Maar dat is wel mooi, want zo zie je dus wel heel goed eigenlijk een band tussen die twee landen. Ja, dat klopt. En zo zijn er dus bijna 2 miljoen mensen met wortels in Indonesië, in Nederland. Net als bijvoorbeeld mensen uit Suriname en de Antillen. Door ons gedeelde verleden. Even proeven. Niet te pittig voor je? Nee heerlijk. Goed zo meiske. Doei doei. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349900 553.301 307 2026-06-24T09:40:00+00:00 yes no Indonesië Nederlands-Indië kolonie VOC multicultureel https://schooltv.nl/video-item/wat-is-scouting-een-hobby-voor-avonturiers 2026-08-06T13:16:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49472.w613.r16-9.ac04a72.webp Wat is scouting? | Een hobby voor avonturiers Scouting is zo'n honderd jaar geleden bedacht door de Britse militair Robert Baden-Powell. In het leger stond hij bekend als uitstekende spoorzoeker. En niet alleen dat, hij was ook nog eens een super goede kaartlezer, wat heel handig was voor het verkennen van nieuwe gebieden. Oh oh wow! Scouting is dan ook Engels voor verkenner. Na zijn militaire carrière schreef hij een boek over hoe je volgens hem een goede verkenner zou worden. Maar dan niet voor het leger, maar voor mensen die het gewoon leuk vinden om op avontuur te gaan. Zonder geweld, politiek en macht. Briljant, briljant. Zijn boek werd één van de best verkochte boeken van de twintigste eeuw en de scouting was geboren. Inmiddels is het de grootste jeugdorganisatie ter wereld met meer dan 55 miljoen leden. Oh! Bijna. In Nederland heeft de scouting meer dan 115.000 leden en een paar daarvan vliegen nu door een wipe out baan. Ik zie jullie ontzettend veel lol hebben, maar ik dacht dat de scouting ging om dingen leren. Hoe zit dat? Nou we zijn nu op een kamp, dus dan ben je gewoon een weekendje weg of soms iets langer, maar normaal gesproken ga je gewoon op een zaterdag. Dan ga je gewoon naar scouting toe en dan leren we heel veel dingen zoals knopen, vuur maken. Soms moeten we pionieren, dus dat is met een soort van kleine boomstam en dan bouw je iets. Ik heb een vlot gebouwd. Ah wat goed! Nog een vraag, want ik zie iedereen of bijna iedereen met zo'n das om lopen. Waarom is dat? Er zijn dan verschillende kleuren en dan is bijvoorbeeld de ene groep heeft oranje en groen, dan heeft een andere groep geel en blauw en dan weet je hij hoort bij die groep. Maar bijvoorbeeld ook andere dingen. Dus je kan het gebruiken om dingen mee te dragen. Maar je kan het ook gebruiken om iemand mee te verbinden of een mitella te maken. Nou, ik ben blij dat jullie dat allemaal kunnen, want ik wilde net even een rondje doen op die wipe out baan. Is het lastig? Ja hè. Ja. Oké, wie het eerst aan de overkant is. Hoppa! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20349904 160.469 148 2026-06-24T10:05:00+00:00 yes no sport hobby survival https://schooltv.nl/video-item/je-kreeg-klappen-als-je-surinaams-sprak-zo-werd-suriname-onafhankelijk 2026-06-25T08:54:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49473.w613.r16-9.e55863e.webp ‘Je kreeg klappen als je Surinaams sprak’ | Zo werd Suriname onafhankelijk Suriname heeft zo’n pijnlijk verleden als het gaat om Nederland. 300 jaar lang is Nederland de baas in Suriname. En dat begint met oorlog, slavernij en uiteindelijk controle over alles. Als we onafhankelijk zijn, dan kunnen we onze eigen zaken gaan regelen. Maar na protest en strijd komt het land los van Nederland. In deze video leggen we je uit hoe dat is gegaan. Wat Nederland ermee te maken heeft. Als je Surinaams ging praten, kreeg je klappen. Als je niet oppaste, kreeg je peperzalf in je mond. En hoe deze geschiedenis nog altijd impact heeft op jongeren hier. Alles wat van hun is afgepakt en wat ze eigenlijk nog terug willen hebben, doet ons denk ik toch wel een beetje pijn. Oké, we beginnen even hier bij NOS Stories, want ik zit hier met een groep jongeren die allemaal Surinaamse roots hebben. Hey. Hey! En dat kan van alles zijn. Mijn vader is volledig Hindoestaans en mijn moeder is een mix van een heleboel dingen. Portugees, Indo, inheems. Ik ben vol van het binnenland, vol Marron dus. Half Saramaccaans, half Aukaan. Mijn ouders zijn geboren in Suriname als Javanen en zijn naar Nederland gereisd. Ik ben Creools en inheems. Je hoort het al, Suriname is echt een mix van culturen. Om te begrijpen hoe dat is gekomen, duiken we eerst even de geschiedenis in. Disclaimer: We kunnen niet alles in een video uitleggen. We staan daarom stil bij de belangrijkste momenten. We beginnen in de zeventiende eeuw. In Suriname, een land in Zuid-Amerika dat hier meer dan 7000 kilometer vandaan ligt. Het is vier keer zo groot als Nederland en bestaat bijna volledig uit tropisch regenwoud. In 1667 veroveren de Nederlanders Suriname. Het wordt hun kolonie. Oftewel: ze claimen het land en worden er de baas. Er wonen alleen al mensen en dus beginnen ze een bloedige oorlog met de oorspronkelijke bewoners. Velen van hen worden vermoord, anderen vluchten het regenwoud in. Nederland wil met de kolonie vooral rijk worden. Ze halen mannen, vrouwen en kinderen uit Afrika naar Suriname. Ze worden tot slaaf gemaakt. Dat betekent dat ze gedwongen onder gruwelijke omstandigheden moeten werken op suiker-, koffie- en katoenplantages zonder daar betaald voor te krijgen. Zo verdienen de Nederlanders veel geld. Al die tijd is er verzet van de oorspronkelijke bewoners en de tot slaaf gemaakten. Ook sommigen tot slaaf gemaakte mensen slaan op de vlucht. Zij worden de marrons genoemd. De slavernij duurt meer dan 200 jaar tot het wordt afgeschaft in 1863. Al moeten de tot slaaf gemaakten daarna nog tien jaar verplicht doorwerken. Mijn collega Rayen ging langs bij zijn oma en haar vriendinnen, die allemaal zijn opgegroeid in Suriname. Hey, hallo. Hey Rayen. Hallo. Hallo. Hoe gaat-ie? Goed, met u? Ja, heel goed. Wees welkom. Dit is mijn clubje. Dit is Eline, Lucia, Oma Alibux en Anita. Ik heb eigenlijk in mijn jeugd niets over slavernij gehoord. Dat kan komen omdat mijn oma behoort tot de oorspronkelijke bewoners van Suriname, toen nog indianen genoemd. Uiteindelijk zijn die niet tot slaaf gemaakt. Ze waren naar de bossen gevlucht en vandaar dat de indianen ook in de bossen wonen. Wat zijn de verhalen die u hoorde over die slavernij? Pijn. Want dat leerden mijn grootouders ons ook, de pijn moet je kunnen verdragen. Ik had geen verstand van de slavernij, maar ik zag dat mijn overgrootmoeder wel wat had. Waar zag u dat aan? Hoe ze eruit zag en hoe ze was. Ze was onderdanig. Je zag het gewoon. Ja. Je zag het gewoon. Hoe vond u dat om te zien? Ik vond het vreselijk. Na de afschaffing van de slavernij wil Nederland geld blijven verdienen met de plantages in Suriname. Ze gaan daarom op zoek naar zo goedkoop mogelijke werknemers. Mensen uit China, het huidige India en het Indonesische eiland Java vertrekken naar Suriname met de hoop op een betere toekomst. Alleen het leven is er heel anders dan hen is beloofd. Ze krijgen betaald, maar de werkomstandigheden zijn nog steeds heel slecht. Ze maken lange dagen en wie niet doet wat de plantagebaas wil, krijgt straf. Nederland haalt dus vanuit allerlei delen in de wereld mensen naar Suriname. Daardoor wonen er ook nu nog verschillende groepen mensen. Iedere groep met hun eigen geloof, cultuur en taal. Want Anu, wat is dan typisch jouw cultuur? Volgens mij kent iedereen wel de roti. Dat is typisch Hindoestaans. Maar als mensen mij zien, denken ze ‘lekker, nasi’. Waarom? Ja, creolen. Is er één Surinaamse cultuur, zouden jullie zeggen. Ik denk dat het eigenlijk allemaal een beetje samenkomt, uiteindelijk. Ik denk dat het een mix is en dat het daarom allemaal bij elkaar komt. Klopt. Als jullie elkaar dus bijvoorbeeld op straat zouden zien, is het dan allemaal van oh, dat is ook een Surinamer, herken je dat bij elkaar? Stel je voor, je ziet een Chinees buiten en dan denk je, het is een pure Chinees, maar opeens blijkt dat ze gewoon ook Surinaamse woorden in hun taal hebben. En als ik zeg, ik ben Javaans, dan vragen ze ‘Oh, wat is dat?’. Heleboel culturen, maar we zijn gewoon allemaal Surinamer en dat is gewoon heel fijn. Maar oké, even terug naar de geschiedenis. Tussen al die verschillende groepen in Suriname wordt Sranan Tongo gesproken, de Surinaamse taal, maar de officiële taal in de kolonie, dat is Nederlands. Net als veel andere dingen trouwens. Nederlanders hebben de belangrijkste banen. De producten in de supermarkt zijn Nederlands en ook op school leren de leerlingen niet de Surinaamse, maar de Nederlandse geschiedenis. En de grote beslissingen? Je raadt het al, die worden in Nederland genomen. Alles wat Nederlands is, wordt als beter gezien. En deze jongeren merken dat ook nu nog bij het spreken van de Surinaamse taal. Op school vroeger, als je die woorden gebruikte, dan... Het wordt echt gezien als een lage taal, straattaal toch? Ik merk ook heel vaak dat bijvoorbeeld... Iemand komt naar me toe en zegt faka of fawaka. Het is leuk dat je het dan terughoort en dat je dan denkt van oh, dit ken ik. Maar dan is het wel jammer dat ze dan gewoon niet weten waar het vandaan komt. Toen wij in Suriname woonden, moesten we de Nederlandse taal spreken, hè? Dat was verplicht. Surinaams leerde je niet, nee. Dat kende je al van huis uit. Maar we hebben er vooruitgang van. Want hier kunnen we ons goed verstaanbaar maken. Ja, iedereen thuis die hoort je nu gewoon. Kijk eens. Ja. Als je het toch deed, toch Surinaams praatte, kreeg je klappen. Ja? Als je Surinaams praatte, kreeg je klappen? Klappen, als je niet oppaste, kreeg je peperzalf in je mond. Vanaf 1930 spreken steeds meer mensen zich hiertegen uit. Er zijn protesten en er wordt geschreven over hoe mensen kunnen opkomen voor hun rechten. Nederland treedt daar hard tegenop. Wie kritiek heeft, krijgt straf. In de jaren 40 levert bauxiet veel geld op in Suriname, een belangrijke grondstof tijdens de Tweede Wereldoorlog voor het maken van oorlogsvliegtuigen. Er komen meer mensen aan een baan en het gaat goed met de economie. Suriname wil zelf bepalen wat er met dat geld gebeurt en dus eigen beslissingen nemen. In 1954 komt er daarom een tussenoplossing. Geen volledige onafhankelijkheid voor Suriname, maar een zelfstandig land binnen het Nederlandse koninkrijk. Het land krijgt eigen verkiezingen en een eigen regering, maar mag over veel zaken nog steeds niet zelf beslissen. Nederland blijft de baas. Sommige Surinamers blijven daarom strijden voor echte onafhankelijkheid, onder andere in 1971 tijdens een protest in Suriname. Ze willen vrij zijn. Fri. De opa van Anu was erbij. Eén van hen, de leraar Chin A Foeng, secretaris van de SSU... Dat is ‘m. Mijn opa is echt een inspiratiebron voor mij geweest in het dagelijks leven. Hij was echt een man die echt vocht voor zijn land. Hij heeft wel eens een keer in de cel gezeten. Dat hij een spotprent had gemaakt waar de toenmalige leider niet zo blij mee was. Ook onder Surinamers in Nederland groeit het verzet. Suriname vrij! Totale onafhankelijkheid. Dat willen we hebben. Twee jaar later, in 1973, zijn er verkiezingen. De Afro-Surinaamse. Henk. Aaron wint en wordt premier. Hij is voor onafhankelijk Suriname op geen later tijdstip dan ultimo 1975. Maar niet iedereen is het daarmee eens. Sommige bevolkingsgroepen vinden dat er te weinig rekening met ze wordt gehouden, en anderen zijn weer bang dat het land er nog niet klaar voor is. Wij zijn hier in dit land nog steeds niet volledig één natie. Het leidt tot onrust en er zijn demonstraties tegen de onafhankelijkheid. Vijf huizen werden totaal verwoest. Vijf andere liepen zware brandschade op. Nou, aan de ene kant had ik gehoopt dat Nederland Suriname zou behouden, weet je, want Suriname was nog niet klaar om of onafhankelijk te zijn. Suriname is eigenlijk in een diep gat gevallen. Want als we die onafhankelijkheid nemen, dan moet je toch een afspraak met Nederland maken: we willen wel onafhankelijk, maar kan je ons zoveel jaren nog helpen met de infrastructuur, met dit of met dat. Maar dat is niet gebeurd. Vindt iemand aan tafel het wel goed dat Suriname op dat moment onafhankelijk is geworden. Ik vond het goed, in die zin. Laat Suriname een beetje onafhankelijk zijn. Laat ze strugglen, laat ze vechten. Hier hebben we toch ook gestruggeld. Hier moest je vechten om te overleven. Dus laat ze het ook doen. Maar hoe werd er gekeken naar de onafhankelijkheid vanuit de inheemse bevolking, de oorspronkelijke bewoners? Ze herdenken niet vrijheid, maar ze herdenken alles wat van hun is afgepakt en wat ze eigenlijk nog terug willen hebben. Door de onzekere tijd in het land vertrekken veel Surinamers naar Nederland en niet iedereen wordt warm ontvangen. U kunt niet wonen in Amsterdam. U kunt niet wonen in Den Haag, niet wonen in Rotterdam en niet wonen in Utrecht. Die plaatsen zitten mudvol. De Nederlandse premier op dat moment, Joop den Uyl, steunt de onafhankelijkheid van Suriname. Het koloniale systeem is niet meer van deze tijd, vindt hij. En Nederland moet de vingers afhouden van bemoeienis intern met Surinaamse zaken. Maar wat ook meespeelt: Suriname kost inmiddels meer dan dat het oplevert. Er gaat veel geld naar toe. Daarnaast hebben Surinamers ook een Nederlands paspoort en reizen ze hier makkelijk naartoe voor werk, studie of zorg. Nederland wil dat niet meer, en ook dat de onafhankelijkheid dat kan stoppen. Na flink onderhandelen komt er een deal. Het topoverleg over de komende onafhankelijkheid... Suriname krijgt 3,5 miljard gulden van Nederland. Wel moet een deel van dat geld naar Nederlandse bedrijven toe. Ook al zijn er in het land verschillende meningen over die onafhankelijkheid... ‘Kabinet Arron houdt zijn woord, 25 november onafhankelijkheid.’ ...besluiten zijn politieke tegenstanders toch ook akkoord te gaan. En zo wordt Suriname op 25 november 1975 een onafhankelijk land. De oude vlag met vijf sterren die voor meerdere bevolkingsgroepen stond, wordt vervangen door deze met één ster, om te laten zien: we zijn samen één volk. Tegen middernacht beginnen in het stadion van de Surinaamse hoofdstad de feestelijkheden. Een spontaan volksfeest barst los. Na 300 jaar koloniale onderdrukking kan de opbouw van het nieuwe Suriname beginnen. Makkelijk is het niet, want er is weinig politieke en economische ervaring. Er volgen opnieuw onzekere en onrustige tijden, maar Suriname is vrij en 25 november wordt een belangrijke nationale feestdag, Srefidensi Dey. Wat vinden jullie ervan dat Suriname zo gemixt is? Ik vind het mooi. Ik vind het mooi hoe alles zo bijeen is geworden. Uiteindelijk zijn we allemaal één cultuur. Je weet nu hoe Suriname loskomt van Nederland en hoe dat nog impact heeft op jongeren hier. Want ook al is Suriname onafhankelijk, fri, de gedeelde geschiedenis blijft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20350031 731.434 170 2026-06-24T13:45:19+00:00 yes no Suriname kolonie dekolonisatie https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-festivalpodium-ontworpen-stagedesign-begint-met-een-moodboard 2026-06-25T11:58:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49476.w613.r16-9.1d714fe.webp Hoe wordt een festivalpodium ontworpen? | Stagedesign begint met een moodboard Er zijn tientallen muziekfestivals in ons land. Van allerlei soorten muziek.Jazzestivals Popfestivals. Maar ook dance events met hardstyle. En voor dit soort festivals worden er waanzinnige decors gebouwd. Ze zijn nu hier in Oisterwijk bezig met het opbouwen van een driedaags hardstylefestival. En met alles nog in aanbouw en losse decorstukken ziet het er al te gek uit. Maar voordat het gebouwd wordt, moet het eerst bedacht worden. En dan ruilen we een druk en groot festivalterrein in opbouw in voor een rustig kantoor. Ik moet zeggen, het is wel gezellig hier. Dit is Bart, Bart van Rooy. Hij is stagedesigner, oftewel decorontwerper en decor ontwerpen gebeurt niet op een groot, druk festival, maar dat gebeurt hier in alle rust. Toch Bart? Ja klopt, normaal heb ik wel eens een muziek gaan staan hoor, maar nu, nu even niet. Ik ben druk bezig met de laatste details voor het festival zodat iedereen straks aan de slag kan met het maken van decor. En wat voor decor ontwerp je allemaal? Nou, festivals zoals deze. Concerten voor Nederlandse artiesten en tv-programma's ook wel. Je maakt natuurlijk heel veel. Maar ja, dat decor bijvoorbeeld in Oisterwijk. Waar begin je dan mee? Ja, dat begint allemaal met een uitgebreid moodboard van de organisatie. Die maken een verzameling plaatjes die in de sfeer van het van het thema passen. Dat moodboard dat wordt opgestuurd naar de maker van de poster, die ja, die vertaalt dat dan weer naar een mooie stoere poster zoals je hem hier ziet liggen. Oh ja. En de poster en het moodboard van de organisatie, dat is dan weer voor mij het begin van het hele proces. Dat ga ik dan aanvullen met eigenlijk weer moodboards voor mezelf. Dus met elementjes van planten en hier allemaal elementjes van dieren. Het thema van het festival is Into the Wild dit jaar. Overal op het festival kom je dat thema zometeen tegen. Dus je ziet het moodboard, de poster, je eigen plaatjes en dan ga je aan de slag op de computer. Klopt, dan ga ik digitaal puzzelen. Belangrijk element waar ik altijd mee begin dat zijn de boxen zoals je hier ziet. Dat staat gewoon vast. Die moeten daar komen. Dat is uitgerekend dus daar doe ik niks aan. Daar ben ik eigenlijk gewoon omheen aan het werken. Constructie, je ziet hier de dieren al. Nou ja, gewoon allemaal elementjes uit dat moodboard ben ik een plekje aan het geven, een beetje aan het schuiven en dat soort dingen. Totdat het er bij elkaar mooi uitziet. Dit is de plek van de dj. Hier komt de dj zometeen te staan. Zo zie je een beetje hoe groot het allemaal is. Ik ga nu eerst nog even kijken hoe het er in het donker uitziet, want…Nou ja, het is natuurlijk voor een groot deel overdag, maar er zijn ook stukken ‘s avonds in het donker. Ja, vet. En als dit allemaal in de tekening zit, dan stuur ik de boel op naar de technische producent en die gaat eerst kijken hoe ze het allemaal gaan maken en of het veilig te doen is. Er wordt nog allemaal aan gerekend en gedaan en aangevuld met plekken voor de verlichting, vuurwerk, lasers, allemaal van dat soort dingen. Maar deze is af. Ja, deze is helemaal goedgekeurd. Kijk en Thirza die gaat met Bart naar de werkplaats om te kijken hoe dit ontwerp nou echt een decor wordt. Nizar heeft net gekeken hoe Bart zijn ontwerp heeft gemaakt en hier in de werkplaats in Beek en Donk wordt het decor gebouwd. Maar Bart, hoe weten ze dan precies wat ze moeten maken? Nou, zij hebben mijn tekening gekregen en mijn tekening vertalen zij naar een werktekeningen. Je ziet hier de constructie die straks op het terrein komt te staan en daar wordt het decor aan gemonteerd. Het decor wordt gemaakt van zeilen en doeken waar het decor op geprint wordt en heel veel onderdelen worden gemaakt van hout. En hoe groot wordt het dan uiteindelijk? Nou, dat hele podium bij elkaar is dertig meter hoog en honderd meter breed. Wow, echt groot. Het is heel groot. Nou, daar hebben ze echt veel werk aan de winkel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20350131 267.626 91 2026-06-25T11:57:00+00:00 yes no design decor beroep ontwerpen festival https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-festivalpodium-gebouwd-vier-weken-bouwen 2026-06-25T12:00:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49477.w613.r16-9.f63ae4a.webp Hoe wordt een festivalpodium gebouwd? | Vier weken bouwen Alle onderdelen van de podia zijn vervoerd naar het festivalterrein. Op de computer leek het allemaal niet zo groot, maar moet je eens kijken hoe groot. Bart, ik herken ook de onderdelen van de tekening. Ja dat is mooi he? Ja, ik vind het ook altijd wel echt bijzonder om het zo weer in het echt te zien. Gigantisch groot. Met steigermateriaal als basis. Maar je ziet het, dat zijn ze nu allemaal aan het invullen en beplakken met de elementen uit het moodboard eigenlijk. Ja, ze zijn nog wel even bezig denk ik. Ja, dat denk ik ook wel, maar het gaat de goede kant op. Zeker. En zo zijn ze ruim vier weken bezig met de opbouw. En als het dan klaar is, hoe ziet het er dan uit Tirza? Ja, Nizar. Na een aantal weken bouwen is dit het eindresultaat. Ze doen nog de laatste voorbereidingen, maar over een paar uur staat het hier bomvol dansende mensen. En dit was natuurlijk eerst een idee. Toen een moodboard, een aantal ontwerptekeningen, daarna allemaal losse decorstukken en dan heb je uiteindelijk dit bizar grote bouwwerk. Zo Bart, dit is echt vet geworden hoor! Vet he? Ja, ik ben ook wel zwaar onder de indruk, er is wel echt heel hard gewerkt de laatste laatste weken en ik vind het echt supercool geworden. Mooi! Ja en wat is nou jouw favoriete deel? Nou niet een onderdeel, maar het favoriete deel is wel als het zometeen hier vol staat met alle mensen en de muziek gaat aan en de video gaat aan en de lampen zijn aan en de lasers en dan komt alles bij elkaar dan is het wel echt vet. Oh ja en vuurwerk? Ja zeker! Heel veel vuurwerk. Heel hard. Vet hoor. Mag ik het eens vanaf het podium zien? Natuurlijk! Om daar te komen moeten we wel even via de backstage. Kijk, dit is die hele constructie waar we het over hebben gehad, waar alle dingen tegenaan gemaakt zitten. En als je goed kijkt dan zie je al die witte pijpjes daar bovenop. Dat is allemaal vuurwerk dat straks de lucht in gaat. Nee, wat vet! Kom, we gaan verder. Ja, ja, dit podium is ook wel echt groots hoor. Dat je dan hier als dj staat te draaien. Ja, is groot he? Maar, zijn we ready Bart? Wat mij betreft kan het feest beginnen. Nou, dan staan hier straks tienduizenden mensen te knallen. Nou, ik zie het al helemaal voor me. Letterlijk met vuurwerk he? Ook nog! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20350132 213.077 120 2026-06-25T11:59:00+00:00 yes no festival decor podium https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-vrijdag-26-juni-nieuws-over-het-wk-voetbal-de-zomerhits-en-code-rood 2026-06-26T08:26:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49478.w613.r16-9.bcf1238.webp Jeugdjournaal vrijdag 26 juni | Nieuws over het WK voetbal, de zomerhits en code rood Kijk hier naar het ochtendjournaal van vrijdag 26 juni. Met daarin de 3-1 zege van het Nederlands elftal op Tunesië. Die WK-wedstrijd was afgelopen nacht en kinderen op een schoolkamp keken hem samen. Verder gaat het over zomerhits, en het is vandaag code rood vanwege de extreme hitte. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20350373 501.04 324 2026-06-26T08:02:17+00:00 yes no voetbal winnen zomer muziek https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-dj-en-manouk-afl-1-seizoen-1 2026-06-26T08:40:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49480.w613.r16-9.ced72e7.webp Het landje van Tim | DJ en Manouk (afl. 1 seizoen 1) DJ en Manouk komen Boswachter Tim helpen op zijn land. Deze keer maken ze het 'Het Landje van Tim' bord. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737660 846.251 2033-06-26T08:39:00+00:00 511 2026-06-26T08:39:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-yeppe-en-uma 2026-06-26T08:47:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49481.w613.r16-9.e8d1220.webp Het landje van Tim | Yeppe en Uma (afl. 2 seizoen 1) Yeppe en Uma komen Boswachter Tim helpen op zijn land. Deze keer maken ze een tunnel! https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737661 869.8 2033-06-26T08:45:00+00:00 278 2026-06-26T08:45:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-teun-en-mika-afl-3-seizoen-1 2026-06-26T09:45:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49482.w613.r16-9.f5c5b22.webp Het landje van Tim | Teun en Mika (afl. 3 seizoen 1) Teun en Mika komen Boswachter Tim helpen op zijn land. Deze keer maken ze een strandje voor Sinterklaas! https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737662 991.96 2033-06-26T09:42:00+00:00 181 2026-06-26T09:42:00+00:00 yes no hut buiten Sinterklaas https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-nora-en-noah-afl-4-seizoen-1 2026-06-26T09:45:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49483.w613.r16-9.bdaa04b.webp Het landje van Tim | Nora en Noah (afl. 4 seizoen 1) Nora en Noah komen Boswachter Tim helpen op zijn land, maar dit keer krijgen ze wel héél bijzondere gasten... Sinterklaas en Malle Piet komen gezellig meedoen! https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737663 952.163 2033-06-26T09:44:00+00:00 122 2026-06-26T09:44:00+00:00 yes no hut buiten Sinterklaas https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-daniel-en-elijah-afl-5-seizoen-1 2026-06-26T09:47:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49484.w613.r16-9.34899b6.webp Het landje van Tim | Daniël en Elijah (afl. 5 seizoen 1) Daniël en Elijah komen Boswachter Tim helpen op zijn land. Deze keer maken ze een KAK tuinontwerp voor de bloembollen van Boswachter Tim en wordt er wat gestolen... https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737664 951.08 2033-06-26T09:46:00+00:00 152 2026-06-26T09:46:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-nikki-en-fiene-afl-6-seizoen-1 2026-06-26T09:48:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49485.w613.r16-9.eee17c4.webp Het landje van Tim | Nikki en Fiene (afl. 6 seizoen 1) Nikki en Fiene komen Boswachter Tim helpen op zijn land. Deze keer testen ze de kerst drive-thru voor de dieren en maken ze een mega kerststal! Heeft Tim de gestolen snacks weten te vervangen...? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1737665 954.538 2033-06-26T09:47:00+00:00 110 2026-06-26T09:47:00+00:00 yes no hut buiten kerst https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-pmd-afval-gesorteerd-de-recycleroute-van-drinkpakken 2026-06-29T07:14:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49486.w613.r16-9.07d77bb.webp Hoe wordt PMD-afval gesorteerd? | De recycleroute van drinkpakken In Nederland wordt steeds meer afval gerecycled en dat is top, want dan kan er weer iets nieuws van gemaakt worden. Moet je het alleen wel in de juiste bak stoppen. Allereerst GFT. Biozakje erbij en hupsakee. Papier en karton moet in deze bak. Papier hier. Glas bij het glas. Maar dan deze. Wat denk je, zo'n drinkpak? Karton, zou je misschien zeggen. Is het niet. Plastic? Ja, zit er ook in, maar is het ook niet. Nee, dit is een aparte soort in het afvalrijk en daarom interessant. Het drinkpak. De D van PMD. Plastic, blik, drinkpak of zoals het officieel heet: drankenkarton. Moet dus hierin. Maar wat gebeurt er hierna mee? Klokjuice! Weet je hoeveel drinkpakken er in Nederland per jaar gebruikt worden? 2 miljard. Dat zijn er nogal wat. Zo'n drinkpak kan niet alleen van karton gemaakt worden, want dan zou de vloeistof er zo uitlopen. Je hebt plastic nodig om de vloeistof binnen te houden en om het langer te kunnen bewaren. En dan zit er vaak ook nog aluminium in. Het grootste deel is karton dan plastic en een klein beetje aluminium houd je over. Maar om zo'n pak goed te kunnen recyclen zul je die drie materialen, plastic, karton en soms aluminium, eerst van elkaar moeten verwijderen. Want pas dan kan het recycleproces beginnen. Laten we de recycleroute van deze pakken vandaag eens goed gaan volgen. Oke jongens, goede reis! We houden jullie in de gaten. We zijn in Zwolle in de modernste sorteerinstallatie voor PMD van Nederland. De gemeente heeft het afval opgehaald en de zakken worden vervolgens hier verzameld. Als het goed is ook die van mij. Ja. Oh, wacht even. Yes, hier zijn ze! Mijn pakken Klokjuice. Mijn pakken Klokjuice zitten nu nog in een zak, maar alles wat hier ligt gaat vanuit hier naar de zakkenscheurder. Lekker scheuren. Lekker scheuren en met de lopende band naar boven. Ja kijk, kijk, kijk! Daar gaat ie. In totaal beweegt hier meer dan vier kilometer aan lopende band. Dag jongen. En dan komt het afval hier in deze geweldig grote trommels terecht. Moet je kijken, dit is echt huge. Als je goed kijkt zie je helemaal vooraan kleine gaten en hier vooraan bij mij hele grote gaten. Die gaten zorgen ervoor dat het kleine spul in de kleine gaatjes vooraan terecht komt en het grote spul helemaal naar deze kant gedraaid wordt en daar door een gat heen gaat. Het plastic wordt hier helemaal aan het einde afgevangen. Zo sorteer je dus op formaat, op grootte. Dit afval is nu op maat gesorteerd en een magneet verderop heeft het blik er al uitgehaald. Het metaal. Maar je ziet, het is nog van alles door elkaar. Met een speciale techniek worden nu de drinkpakken hier eruit gehaald. Let op! Moet je zien. In deze machine zitten camera's en die camera's die herkennen of er een drinkpak op de lopende band ligt of niet en wordt er eentje herkend. Dus registreren die camera's een drinkbak dan worden de blaasventielen hier op die onderste strook geactiveerd. Daar komt een pofje lucht uit en door die lucht gaan de drinkpakken daadwerkelijk zelf ook door de lucht. Ze worden als het ware over deze rand heen geblazen, waardoor je alle drinkpakken hier verzamelt en de rest daarvoor naar beneden valt. En wat je dan overhoudt is een stroom, want zo noem je dat, met alleen maar drinkpakken met alleen maar drankkartons. Daar is ie weer, Klokjuice! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20350667 291.669 272 2026-06-29T07:08:00+00:00 yes no afval recyclen plastic https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-drinkpakken-gerecycled-drinken-weggooien-en-opnieuw-gebruiken 2026-06-29T07:13:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49487.w613.r16-9.f481edd.webp Hoe worden drinkpakken gerecycled? | Drinken, weggooien en opnieuw gebruiken! Zo'n drankenkarton, zoals het officieel heet, bestaat dus voor een groot deel uit karton, plastic en soms ook een dun laagje aluminium. Voor dranken die langer houdbaar zijn. Maar hoe gaan we dit nu recyclen en wat kunnen we ervan maken? Door zo'n drinkpak in de blender te stoppen krijg je allemaal kleine stukjes. Het geheim van de smid? Water. Door die stukjes in het water te leggen of water toe te voegen, wordt het karton heel zwaar. Karton gaat werken als een spons. Het zuigt al het water op en wat er dan gebeurt is dat het plastic eigenlijk loskomt van het karton. Puur en alleen door te weken. Wat ik doe in het klein kunnen ze in Duitsland in het groot met de hydropulp. En als je plastic en karton dan uit elkaar hebt kun je van allebei nieuwe producten maken. Laten we beginnen met het karton. Zo, dat is niet gek. Van gerecycled karton maken we dus voornamelijk wc-papier. Lekker vegen, maar ook heel veel kartonnen dozen voor pakketjes. Helaas is het nog niet mogelijk om van gerecycled karton nieuwe drinkpakken te maken. Dat heeft te maken met de strenge regels voor voedsel, maar dan hebben we hier nog wel iets over. 75% is weg. Maar wat doen we met het plastic en het aluminium? We zijn in Roosendaal. Van onze drinkpakken is nu alleen nog maar het plastic over. Vandaar die grijze kleur. De kleur is eruit. Wat je ziet is plastic, zacht plastic, hard plastic van de dop en nog een klein beetje aluminium, want dat zit er nog in. Moet dat er dan niet uit? Nee, dat is onderdeel van het recept. Al het plastic en aluminium gaat nu eerst door de shredder, maar is dan nog niet klein genoeg. Hierna wordt het onder druk fijngemalen tot piepkleine stukjes en uiteindelijk worden er dan deze korrels van geperst in de palletizer. Nog wel een beetje heet maar als je goed kijkt zie je de plastic deeltjes heel mooi zitten. Deze korrels noemen ze ook wel poly-al.Poly van het woord polymeer waar plastic van gemaakt is en al van het woord aluminium. Poly-alkorrels. Wat kun je ermee? Zo, dat is niet gek. Die korrels kun je gebruiken in de 3D-printer en dan kun je er een hele mooie poef van maken. Of wat dacht je van deze plantenbak? Maar de mogelijkheden zijn eindeloos. Een gieter om je plantjes water te geven of een emmertje. Of een schep. Of een verpakking. Wat kan recyclen toch leuk zijn! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20350668 167.872 37 2026-06-29T07:10:00+00:00 yes no recyclen afval karton https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-mare-en-wende-afl-1-seizoen-2 2026-06-29T07:56:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49488.w613.r16-9.32713bf.webp Het landje van Tim | Mare en Wende (afl. 1 seizoen 2) Mara en Wende maken een raket-wc en een openlucht-tv. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738759 883.012 2033-06-29T07:55:00+00:00 208 2026-06-29T07:55:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-charlie-en-dex-afl-2-seizoen-2 2026-06-29T07:58:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49489.w613.r16-9.9f48e8a.webp Het landje van Tim | Charlie en Dex (afl. 2 seizoen 2) Charlie en Dex hangen samen met Boswachter Tim vogelhuisjes op en maken de wc-raket af. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738760 977.2 2033-06-29T07:59:00+00:00 313 2026-06-29T07:59:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-jolien-en-evi-afl-3-seizoen-2 2026-06-29T08:44:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49490.w613.r16-9.0fcfb1f.webp Het landje van Tim | Jolien en Evi (afl. 3 seizoen 2) Jolien en Evi zoeken samen met Boswachter Tim sporen in de sneeuw, maken een chocomelk-pompstation en houden een sneeuwballengevecht. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738761 946.08 2033-06-29T08:02:00+00:00 64 2026-06-29T08:02:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-jaela-en-jada-afl-4-seizoen-2 2026-06-29T08:45:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49491.w613.r16-9.5c2a061.webp Het landje van Tim | Jaela en Jada (Afl. 4 seizoen 2) Jaela en Jade helpen Boswachter Tim met het maken van een piranhapoel en ze knutselen vogelhuisjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738762 994.525 2033-06-29T08:05:00+00:00 47 2026-06-29T08:05:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-miles-en-jesse-afl-5-seizoen-2 2026-06-29T08:45:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49492.w613.r16-9.bea8a44.webp Het landje van Tim | Miles en Jesse (afl. 5 seizoen 2) Jesse en Miles helpen Boswachter Tim mee met het maken van een piranhapoel en een insectenhotel. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738763 935.6 2033-06-29T08:10:00+00:00 57 2026-06-29T08:10:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-afscheid-nemen-belangrijk-samen-iets-afsluiten-geeft-troost 2026-06-29T08:30:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49494.w613.r16-9.5ea163c.webp Waarom is afscheid nemen belangrijk? | Samen iets afsluiten geeft troost Er zijn duizenden…’Zeg dat je niet hoeft te gaan schat’ …liedjes over geschreven. ‘Goodbye my lover’. …en films over gemaakt. Afscheid nemen: dat is belangrijker dan je misschien denkt. Alles heeft een begin en een eind. Hoort bij het leven. Elk schooljaar, elke vakantie. Maar het einde van de basisschool is voor veel kinderen een van de eerste keren dat ze een echt afscheid meemaken. Het einde van een belangrijke levensfase. Dat kan een dubbel gevoel geven. Aan de ene kant leuk en spannend, maar ook verdrietig. Hoezo doet afscheid nemen soms zoveel pijn? Waarom is het zo lastig om afscheid te nemen? Waarom geeft het zo'n naar gevoel? Komt omdat we ons hechten aan personen, dingen en plekken. Je school is een plek waar je bijna elke dag bent en naar toe gaat. Acht jaar lang. Je kent er zo'n beetje alles en iedereen. Je klasgenoten, je juf of meester, de geluiden soms zelfs de geur die er hangt. Je bent niet anders gewend. Het voelt vertrouwd en dat is ook zo met andere dingen, zoals je huis en je familie. Natuurlijk je huisdier, zelfs je favoriete artiest of tv-programma. Ze zijn onderdeel van je leven en maken jou tot wie je bent. Het hoort bij jouw identiteit. Als je afscheid moet nemen van iets dat zo belangrijk voor je is, voelt dat gek. Dat is heel normaal. Je moet dan namelijk een stukje van jezelf loslaten. En de basisschool is natuurlijk best wel een groot stuk van je leven. Dat loslaten kan je onzeker maken, stress geven. Je kunt je er verdrietig door voelen, minder honger van hebben of buikpijn van krijgen. Afscheid nemen helpt daarbij. Hoe neem je goed afscheid? Nou, volgens deskundigen is er niet een goede manier. Maar wat wel vaak helpt is met aandacht afscheid nemen en als het kan samen met anderen. Daarom zijn er afscheidsrituelen zoals een begrafenis of crematie als iemand is overleden. Daarbij wordt iemands leven gevierd en worden mooie herinneringen gedeeld. Of als je afscheid neemt van de basisschool: de eindmusical van groep acht en samen op kamp gaan. Door samen iets af te sluiten, deel je elkaars verdriet en weet je dat je niet alleen bent. En dat geeft troost. Ik weet nog mijn laatste schooldag van groep acht dat echt de hele klas stond te huilen. Kleinere rituelen zijn er natuurlijk ook. Zoals trakteren als je ergens weggaat. Het uitzwaaien van het bruidspaar aan het einde van een bruiloft of een afscheidsfeest voordat je verhuist. Maar wat nou als je geen afscheid neemt omdat je het moeilijk vindt? Dan is er een kans dat je met vervelende gevoelens blijft rondlopen en dat kost veel energie. Je kunt het een beetje vergelijken met een bal die je onder water houdt. Hoe dieper je het wegduwt, hoe harder de bal met gevoelens uiteindelijk omhoog komt. Waardoor het allemaal nog veel heftiger kan voelen. Afscheid nemen helpt dus om te verwerken en af te sluiten, zodat je beter kunt beginnen aan iets nieuws, zoals een nieuwe school of een nieuwe klas. Hoe kan je je fijn voelen na een pijnlijke afscheid? Supergoede vraag! Zorg voor een aandenken. Zo heb ik een foto van mijn oude hond Plato bewaard. Ik mis hem nog steeds hoor. Zo kun je iemand die belangrijk voor je was bij je houden maar het kan ook een aandenken zijn aan een belangrijk moment in je leven. Mijn moeder heeft allemaal oude spullen van mij bewaard. Hier medailles, mijn allereerste zwemdiploma, geld van vroeger, 10 gulden en: een oude foto van mijn tanden? Raar. En zelf heb ik deze tekening gemaakt van mijn oude huis. Zo kan je in gedachten altijd terug naar de momenten en plekken of personen die belangrijk voor je zijn geweest. Dus ook al neem je afscheid van iets of iemand, het zal nooit helemaal verdwijnen. Mooi toch? En je oude tanden natuurlijk. Nee, gooi die maar weg! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20350669 298.709 299 2026-06-29T08:20:00+00:00 yes no verdriet herinnering gevoel rouw https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-tygo-en-job-afl-6-seizoen-2 2026-06-29T09:05:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49495.w613.r16-9.423fc8d.webp Het landje van Tim | Tygo en Job (afl. 6 seizoen 2) Tygo en Job helpen Boswachter Tim met het maken van een insectenhotel en een tunnel van wilgentenen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738764 946.64 2033-06-29T09:04:00+00:00 37 2026-06-29T09:04:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-dolf-en-max-afl-7-seizoen-2 2026-06-29T09:07:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49496.w613.r16-9.e68cfb4.webp Het landje van Tim | Dolf en Max (afl. 7 seizoen 2) Samen met kinderen van de Buitenbende bouwt Boswachter Tim een droomplek op een verlaten stukje land. Geen regels, geen gezeur - alleen maar keihard buitenspelen, op avontuur in de natuur en lekker vies worden .... Jij bent de baas! Jij bepaalt! Dolf en Max sjouwen met Boswachter Tim takken om hutten mee te bouwen, houden een kussengevecht en het insectenhotel wordt feestelijk geopend. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738765 879.44 2033-06-29T09:10:00+00:00 60 2026-06-29T09:10:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-nora-en-filou-afl-8-seizoen-2 2026-06-29T09:08:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49497.w613.r16-9.749cb0e.webp Het landje van Tim | Nora en Filou (afl. 8 seizoen 2) Filou en Nora bouwen samen met Boswachter Tim een feesthut van takken in het kader van het project Takken Sjouwen Hutten Bouwen. En er wordt met natte sponzen gegooid. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738766 936.095 2033-06-29T09:15:00+00:00 65 2026-06-29T09:15:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-torre-en-jimi 2026-06-29T09:13:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49498.w613.r16-9.a152370.webp Het landje van Tim | Torre en Jimi (afl. 9 seizoen 2) Torre en Jimi bouwen samen met Boswachter Tim een geheime hut van takken in het kader van het project Takken Sjouwen Hutten Bouwen. En ze doen een wedstrijd touwtrekken. Wie gaat er winnen? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738767 960.68 2033-06-29T09:20:00+00:00 51 2026-06-29T09:20:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-julian-en-elise-afl-10-seizoen-2 2026-06-29T09:14:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49499.w613.r16-9.9d578f8.webp Het landje van Tim | Julian en Elise (afl. 10 seizoen 2) Het is de grote finale van het project Takken Sjouwen Hutten Bouwen. Als derde en laatste team bouwen Julian en Elise een piratenhut. En als ook de andere huttenbouwers Nora, Filou, Torre en Jimi op Het Landje komen, is het tijd voor de prijsuitreiking. Wie heeft gewonnen? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738768 944.56 2033-06-29T09:26:00+00:00 82 2026-06-29T09:26:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-juul-amy 2026-06-30T08:53:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49502.w613.r16-9.edfbc5c.webp Boswachters gezocht | Juul & Amy Dit keer met met Juul en Amy. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734914 1116.48 2033-06-30T08:50:00+00:00 162 2026-06-30T08:50:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-reza-lilou 2026-06-30T09:49:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49503.w613.r16-9.06328d8.webp Boswachters gezocht | Reza & Lilou Dit keer met Reza en Lilou. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734982 1124.412 2033-06-30T09:46:00+00:00 65 2026-06-30T09:46:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-sue-louie 2026-06-30T11:38:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49504.w613.r16-9.b9b240a.webp Boswachters gezocht | Sue & Louie Dit keer op sollicitatie: Sue en Louie. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734916 1094.84 2033-06-30T09:49:00+00:00 33 2026-06-30T09:49:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-rayyan-jeremiah 2026-06-30T11:42:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49506.w613.r16-9.8b1ef2d.webp Boswachters gezocht | Rayyan & Jeremiah Dit keer met Rayyan en Jeremiah. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734917 1144.76 2033-06-30T11:38:00+00:00 27 2026-06-30T11:38:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-djeedy-noa 2026-06-30T12:33:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49507.w613.r16-9.80d6bcf.webp Boswachters gezocht | Djeedy & Noa Dit keer met Djeedy en Noa. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734919 1153.244 2033-06-30T11:42:00+00:00 12 2026-06-30T11:42:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-mateo-vienne 2026-06-30T12:47:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49508.w613.r16-9.70f4cab.webp Boswachters gezocht | Mateo & Viènne Dit keer met Mateo en Viènne. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734918 1082.56 2033-06-30T12:46:00+00:00 33 2026-06-30T12:46:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-maartje-feline 2026-06-30T12:49:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49509.w613.r16-9.d4d339b.webp Boswachters gezocht | Maartje & Feline Dit keer met Maartje en Feline. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734920 1121.534 2033-06-30T12:47:00+00:00 32 2026-06-30T12:47:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-santinho-daley 2026-06-30T12:51:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49510.w613.r16-9.2c468b6.webp Boswachters gezocht | Santinho & Daley Dit keer met Santinho en Daley. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734921 1112.368 2033-06-30T12:49:00+00:00 23 2026-06-30T12:49:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-esmee-maarten 2026-06-30T12:52:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49511.w613.r16-9.8c3c099.webp Boswachters gezocht | Esmee & Maarten Dit keer met Esmee en Maarten. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734922 1094.4 2033-06-30T12:51:00+00:00 56 2026-06-30T12:51:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-james-thijs 2026-06-30T12:54:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49512.w613.r16-9.e333727.webp Boswachters gezocht | James & Thijs Dit keer met James en Thijs. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734923 1069.68 2033-06-30T12:53:00+00:00 57 2026-06-30T12:53:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos https://schooltv.nl/video-item/olie-religie-en-westerse-bemoeienis-in-west-azie-waarom-is-er-altijd-oorlog-in-het-midden-oosten 2026-07-01T13:49:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49515.w613.r16-9.9985c5f.webp Olie, religie en Westerse bemoeienis in West-Azië | Waarom is er altijd oorlog in het Midden-Oosten? En weer is het oorlog in het Midden-Oosten. Waarom? Simpel. Olie. Nou. Of speelt er toch meer? Religie. Allebei waar. Maar ook veel té simpel. Het Midden-Oosten is een nog veel complexere wirwar aan belangen en strijdende partijen. Vooral sinds de Tweede Wereldoorlog zie je wel erg veel oorlog in de wereld hier. Van het Heilige Land tot het zwarte goud. En van revoluties tot executies. Niet alleen nu. Maar altijd. In deze video leg ik je uit waarom. Waarom het zo is. En waarschijnlijk zo blijft. Let op ik zoom voor de verandering een keer niet in maar juist uit. Om te laten zien wat voor onopgelost ingewikkeld vraagstuk het Midden-Oosten is. Want dat is het punt van deze video. En ik beloof dat je straks meer inzicht hebt in die complexiteit. Dan nog even dit het begrip 'Midden-Oosten' is bedacht door een Europese bril. Want het ligt 'in het midden' als je naar het Verre Oosten kijkt. Toch is die term ook in het Midden-Oosten zelf ingeburgerd. En belangrijk het Midden-Oosten bakenen we af tot dit gebied met deze landen. Klaar? Ik begin op een nog lege kaart. Zonder landsgrenzen. Een puur geografische blik op dit gebied rondom deze drie grote rivieren. Dit was altijd al het kruispunt tussen drie continenten. Met een hoop verkeer. Hier volgt 5000 jaar geschiedenis in 1 minuut. Die begint in dit gebied: Mesopotamië de wieg van de menselijke beschaving. En iets later het Oude Egypte. Met ontelbaar veel goden. Dan ontstaat het jodendom. De eerste monotheïstische religie, dus één god. Sinds een kleine 3000 jaar domineren grote rijken wisselend het gebied eerst de Assyriërs, vanuit het midden. Dan de Perzen vanuit het oosten. En daarna de Grieken vanuit het westen. Dan de bloeitijd van de Romeinen. En het ontstaan van het christendom: de tweede monotheïstische religie. Een paar eeuwen later ook de derde de islam. Die zich als een olievlek over een enorm Arabisch Rijk verspreidt het kalifaat. De islamitische hoogtijdagen. Zo'n duizend jaar geleden volgen de Europese kruistochten en de veroveringen van de Mongolen vanuit het Verre Oosten. En de laatste 500 jaar domineren de Turkse Ottomanen als de laatste echt grote speler het Midden-Oosten. Tot de Eerste Wereldoorlog. Daar kom ik zo op. Door die vijfduizend jaar is het gebied nu een historische smeltkroes van uiteenlopende talen, culturen en bevolkingsgroepen. Het Midden-Oosten vormt daardoor nu een palet aan etniciteiten. Wat je ziet is dat al die vlekken op de kaart nou niet bepaald overeenkomen met de huidige landsgrenzen. Paar dingen die opvallen. De in flink wat landen opgeknipte Arabische 'wereld'. Dit stukje land aan de Middellandse Zee. De ongeveer 40 miljoen Koerden zonder eigen land. En deze lappendeken die nu Iran heet. Dan religie. In Egypte, Syrië en vooral Libanon vind je aanzienlijke christelijke minderheden. Met ook nu spanningen. In de islamitische wereld bestaat vooral de scheidslijn tussen de twee hoofdstromingen soennisme en sjiisme. Ook daar snijden de landsgrenzen vaak dwars doorheen. En sinds vorige eeuw zet een eigen joodse staat in het Midden-Oosten de hele regio op z'n kop. Met lijnen die voortdurend opnieuw worden getrokken. Daarover gesproken. Waar komen deze landsgrenzen vandaan? In het kort door een staaltje verdeel en heers. Want steeds meer belangen in de regio. Neem eind 19de eeuw het Suezkanaal, hier dwars door Egypte. Het is de zeeroute van de Fransen en Britten naar het Verre Oosten. En het machtige Britse Rijk is dan ook al flink aanwezig in het Midden-Oosten. Nog tijdens de Eerste Wereldoorlog, terwijl het Ottomaanse Rijk instort schudden de Britten en Fransen de kaarten opnieuw. In het geheim trekken ze letterlijk met een liniaal deze streep dwars door het Midden-Oosten met een Franse en Britse invloedssfeer. En de regio Palestina, met zijn enorme religieuze betekenis komt voorlopig onder internationaal bestuur. Een jaar later déze verklaring van de Britten met "de uitgesproken sympathie voor Joodse zionistische ambities en steun voor een eigen nationaal thuis voor het Joodse volk." Dit is de eerste voorzet voor een joodse staat in het Midden-Oosten. Maar ook waar minder vaak naar wordt verwezen " dat er niets zal worden gedaan dat de rechten van de bestaande niet-Joodse gemeenschappen in Palestina zou kunnen schaden." Die joodse staat kwam er in 1948. Hoe dat verder is gegaan Even terug nog naar eind Eerste Wereldoorlog. Van het ooit zo reusachtige Ottomaanse Rijk blijft niets meer over. Maakt de Turken woest, die rebelleren met uiteindelijk het huidige Turkije als resultaat. En de contouren van het huidige Midden-Oosten worden langzaam zichtbaar. Maar met veel openstaande vragen nog over de gebieden onder Frans en Brits gezag. Met de volgende antwoorden. Er komt geen onafhankelijk Koerdistan. Koerden worden door de Britten in Irak en door de Fransen in Syrië op een hoop gegooid met onder anderen soennitische en sjiitische Arabieren. De Britten houden Koeweit nog even voor zichzelf en de Fransen maken van Libanon een eigen staat vanwege de licht christelijke meerderheid. Weet je nog die landsgrenzen die maar weinig te maken hebben met al die verschillende bevolkingsgroepen. Het Midden-Oosten wordt zo een verzameling van tot op het bot verdeelde landen met vaak door het Westen gesteunde dictators die 'de ander' binnen hun grenzen onderdrukken. Dit alles is al een voedingsbodem op zichzelf maar er is nog iets dat generatie op generatie garant zou staan voor oorlog. De olie-fant in de kamer. Nu focus ik vooral op de Golfstaten en Iran. Want hier zit het zwarte goud overal in de grond. Goed voor ongeveer de helft van de wereldwijde oliereserves. Al deze vlekken zijn olie- en gasvelden en maken van de Perzische Golf en vooral deze nauwe doorgang 'de Straat van Hormuz' een van de belangrijkste stukjes water op aarde. Eerst deze kant van de Golf Iran. Waar meer dan een eeuw geleden de eerste olie wordt gevonden. Waar vooral de Britten van profiteren. Van cruciaal belang ook voor de oorlogsindustrie. Maar als Iran zelf aan de olie wil verdienen organiseren de Britten, samen met de VS een staatsgreep in Iran. Dat werkt totaal averechts, met uiteindelijk de Iraanse Revolutie en een streng-islamitisch dictatoriaal regime. Met strijdvaardige bondgenoten in de regio. Maar de weg naar die Revolutie is vanaf het begin dus gesmeerd met Westerse oliebelangen. Dan de andere kant van de Golf. Waar de Britten nog de macht en toegang tot olie hebben maar de Golfstaten in de jaren 50, 60 en 70 onafhankelijk worden. En steenrijk. En dat kan zo lang ook maar de belangen beschermd zijn van de Amerikanen. Want waar de Britse macht afbrokkelt nemen de Amerikanen het over en ze zijn steeds meer militair aanwezig in de regio. Kijk inmiddels hebben de Amerikanen op al deze plekken legerbases. Zoals hier in Bahrein het marine-hoofdkwartier. Maar ook in Koeweit en Irak al gingen daar nog wel de nodige 'interventies' aan vooraf. Of moet ik zeggen oorlog in het Midden-Oosten. Het gebied is synoniem geworden voor instabiliteit, conflict en humanitaire crises. Die al biljoenen dollars hebben gekost, miljoenen mensen op de vlucht hebben gejaagd maar vooral ook al miljoenen levens hebben ge-eist. Samengevat op de kaart vanwege die 5000 jaar bewogen geschiedenis, die lappendeken aan etniciteiten de enorme religieuze verschillen, de olie- en gasreserves de met een liniaal getrokken landsgrenzen, geopolitiek, dictaturen en vooral ook een mix van dit alles. Sinds de Tweede Wereldoorlog is het er onafgebroken onrustig. Dit is die driekwart eeuw in 1 minuut. Komt ie. De Arabische wereld verklaart de oorlog aan het kersverse Israël. Daarop volgt de Nakba, de catastrofe, voor de Palestijnen. En nieuwe confrontaties in de jaren 50, 60 en 70. Die gunstig uitpakken voor Israël. Dan een lange burgeroorlog in buurland Libanon en het ontstaan van Hezbollah. Niet toevallig vlak na de gewelddadige Iraanse Revolutie. Met later ook de vorming van de Houthi's en Hamas. Die zich opwerpt tegen Israël, dat decennialang de Palestijnse gebieden militair bezet. Saddam Hoessein valt met Irak het instabiele Iran binnen voor de olie. Doet-ie later ook in Koeweit, maar dat pikt de VS niet. En die gaat na 9/11 tien jaar later op herhaling in de Golf. Anti-dictatoriale Revoluties tijdens de 'Arabische 'Lente' maar vooral ook de aftrap van bloedige burgeroorlogen in Syrië en Jemen. In alle chaos kan terreurgroep IS ontstaan en toeslaan. Hamas pleegt ongekende terreur. En Israël reageert met genocidaal geweld in Gaza. En dan het nu. De aanval van Israël en de VS op Iran. En diens reactie. En de verdere escalatie in Libanon. Ok was iets meer dan een minuut. En of die compleet was? Nee. Tot nu toe onbenoemd: Al Qaida. De Russen in Syrië. De Moslimbroederschap in Egypte en daarbuiten. En kan ik de Armeense genocide onbenoemd laten in een video over het Midden-Oosten? Nee, dus bij deze. Massavernietigingswapens. Dat woord is nog niet eens een keer gevallen maar Nogmaals, m'n punt is, het Midden-Oosten is veel. En wordt nog meer. Een naderende zoetwatercrisis hangt als een pikdonkere wolk boven het gehele Midden-Oosten. Dat ooit zo vruchtbare land rondom die drie grote rivieren wordt droger en droger. Hier zie je hoe bijna het hele Midden-Oosten al in 2050 extreem hoge waterstress wacht. Zowel door inefficiënt menselijk handelen als klimaatverandering. Op veel plekken zijn ze al afhankelijk van installaties om van zeewater drinkwater te maken. En check dit. Conclusie dit was dus zeker niet de eerste maar ook zeker niet de laatste keer dat wij het over het Midden-Oosten zullen hebben. Want je weet nu waarom het er altijd oorlog is en waarschijnlijk voorlopig ook blijft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351196 811.712 294 2026-07-01T12:57:05+00:00 yes no Midden-Oosten https://schooltv.nl/video-item/de-amerikaanse-rivierkreeft-op-je-bord-eten-uit-de-sloot 2026-07-02T08:40:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49517.w613.r16-9.7fbbdae.webp De Amerikaanse rivierkreeft op je bord | Eten uit de sloot Oh ja, ja, ja, groot he! Dit is ook een exoot. Ja, ik heb hem. Oh, wat een schatje. Ik moet wel een beetje uitkijken voor mijn vingers. Of niet? Ze kunnen behoorlijk hard knijpen. En deze schoonheid hoort hier ook niet thuis, want dit is niet de Europese rivierkreeft, toch? Nee, dit is de rode Amerikaanse rivierkreeft en die komt, zoals de naam al zegt, uit Amerika. Ja, hoe is die dan hier terecht gekomen? Hij is hier naartoe gekomen via de vishandel, maar ook via de aquariumhandel. Want mensen vinden hem ook mooi om in een aquarium te houden. En als ze dan niet meer ervoor willen zorgen, denken ze dat het een goed idee is om ze terug te brengen naar de natuur. En net als de grijze eekhoorn heeft deze Amerikaanse rivierkreeft dus ook ziektes meegenomen. Deze rivierkreeften hier hebben de kreeftenpest. Ze hebben er zelf geen last van, maar de Europese soort kan er wel heel ziek van worden en die gaat er zelfs dood aan. Dus als die Europese rivierkreeft in contact komt met de rode Amerikaanse kreeft, dan kan ik binnen een paar weken een hele populatie uitgeroeid zijn. Jeetje, gaat het zo snel? Je gaat zo snel dus wij mensen denken we doen zo'n beestje een lol, we zetten hem in de natuur waar die hoort, maar eigenlijk zorgt het alleen maar voor heel veel problemen. Exoten kunnen een heel groot effect hebben op de natuur. Als ze er eenmaal zijn, dan worden veel van die ongewenste exoten gevangen vernietigd terwijl Joel, dat is toch eigenlijk best wel zonde? Het is verschrikkelijk zonde, want ten eerste zijn heel veel ontzettend lekker en ten tweede fokken we heel veel dieren om op te eten in hele zielige omstandigheden. Terwijl andere dieren die er gewoon zijn, die vernietigen we. Het gekke is: rivierkreeft is helemaal niet zo gek om te eten. Die liggen gewoon in de supermarkt. Je kan in de supermarkt kun je bakjes met rivierkreeftstaartjes kopen. Dat is exact hetzelfde beestje. Ja, alleen die worden helemaal in China gekweekt en hiernaartoe gevlogen. Terwijl de binnenwateren van Nederland vol zitten met deze beesten en ze alles kaalvreten. Maar zijn ze lekker? Ze zijn heerlijk. Ja kijk, je ziet al dat ze nu al rood beginnen uit te slaan. Ik haal even snel de kreeften eruit. Oh, die zijn al klaar! Oh wat zijn ze mooi van kleur! Prachtig! Hoppa. Het is wel een leuk werkje eigenlijk. Ja, ja ja ja. Netjes opleggen. Kijk nou. Zo. Och. Je denkt dit komt uit een restaurant, maar het komt uit de sloot. Nou. Dit voorgerecht in dit exotenmenu: helemaal goedgekeurd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351259 165.312 217 2026-07-02T08:09:00+00:00 yes no exoot kreeft https://schooltv.nl/video-item/exoten-dieren-en-planten-die-niet-in-nederland-horen 2026-08-10T13:56:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49518.w613.r16-9.295626b.jpg Exoten | Dieren en planten die niet in Nederland horen Sommige exoten veroorzaken weinig problemen, maar andere verstoren de natuur. In deze afspeellijst ontdek je hoe exoten hier terechtkomen, welke gevolgen ze hebben en wat we eraan kunnen doen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 7 2026-07-02T08:16:00+00:00 yes no exoot https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-het-zwaard-ontstaan-verdediging-voor-rijkere-boeren-in-de-bronstijd 2026-07-02T08:52:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49520.w613.r16-9.12c236d.webp Hoe is het zwaard ontstaan? | Verdediging voor rijkere boeren in de Bronstijd In de Bronstijd krijg je steeds meer handel. Sommige boeren worden rijker en kunnen daardoor anderen voor zich laten werken. En om al die rijkdommen te verdedigen ontstaat er iets nieuws. Namelijk het zwaard. Deze is niet echt, maar deze zijn wel echt. Klopt ja, het zwaard is nieuw in de Bronstijd. In het begin maken ze dit soort kleine en dunne zwaarden. Later maken ze ook grotere zwaarden zoals dit vechtzwaard van 3000 jaar oud dat in de Maas gevonden is. We weten door onderzoek en aan de deuken en butsen die je erop kan zien dat er met dit zwaard gevochten is. 3000 jaar geleden werd hier mee gevochten. Zo, maar dit is wel echt een reuzenzwaard he? Ja, dit is het zwaard van de Ommerschans. Gevonden in een moeras in Overijssel. Er zijn maar zes van dit soort reuzenzwaarden bekend. Ze zijn dus heel bijzonder en heel zeldzaam. Werd hier dan ook echt mee gevochten? We denken dat het een offer is geweest voor de goden. Als er een ramp dreigde voor het dorp legden ze hun brons bij of in het water. Dus dan offerden ze eigenlijk hun meest kostbare bezit, brons. In de late Bronstijd worden sommige boeren ook krijgers die zwaarden gaan dragen als wapens. Ja, maar het is ook om mee te showen. Om te laten zien hoe rijk je bent met dit soort zwaarden. Net als het pincet en het scheermes. En als set gebruik je ze dan dus om mee te scheren. Het is belangrijk dat je er goed verzorgd bij loopt. En de Bronstijd duurt nog voort totdat er weer een nieuw metaal wordt uitgevonden dat nog populairder wordt, namelijk ijzer. Maar deze Bronstijd bevalt me wel, dus ik blijf nog even hangen. Arwin, wat eten we vanavond eigenlijk? Stoof, volgens mij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351267 131.84 84 2026-07-02T08:42:39+00:00 yes no zwaard metaal https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-wielrennen 2026-07-03T08:34:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49521.w613.r16-9.5f0b9d1.webp Het Klokhuis | Wielrennen Wielrennen: fietsen, maar dan op een racefiets. Een sport waar ze soms wel 80 km per uur van een berg af vliegen. Serah fietst mee met profwielrenner Mischa Bredewold. Waarom vindt ze wielrennen zo leuk? En hoe bereidt ze zich voor op wedstrijden? In heel Nederland zijn er wielrenclubs met een eigen afgesloten wielerbaan, een parcours, waar je kunt leren wielrennen. Serah traint mee met Wielervereniging De Stadion. Bij de Cowboys wordt een racefiets ingezet om uit de gevangenis te ontsnappen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362681 897.52 435 2026-07-02T17:05:00+00:00 yes no wielrennen Tour de France https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-vive-en-fenne 2026-07-02T09:59:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49522.w613.r16-9.2afe93f.webp Het landje van Tim | Vive en Fenne (afl. 11 seizoen 2) Deze keer met met Vive en Fenne. Samen met Boswachter Tim ruimen ze afval op, gooien ze met zaadbommen en spuiten Tim nat met een waterpistool. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738769 840.733 2033-07-02T09:56:00+00:00 51 2026-07-02T09:56:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-montell-en-phyllon-afl-12-seizoen-2 2026-07-02T10:00:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49523.w613.r16-9.c4038fd.webp Het landje van Tim | Montell en Phyllon (afl. 12 seizoen 2) Phyllon en Montell maken samen met Boswachter Tim een poeltje voor kikkers Ze beginnen aan een pizzamoestuin en moeten de poeplaarzen van Tim schoonmaken. Bah! https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738770 950.892 2033-07-02T09:58:00+00:00 64 2026-07-02T09:58:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-feliz-en-iris-afl-13-seizoen-2 2026-07-02T10:04:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49524.w613.r16-9.a8c75d3.webp Het landje van Tim | Féliz en Iris (afl. 13 seizoen 2) Féliz en Iris planten met Boswachter Tim groente en kruiden in de moestuin. Ze kijken even bij het insectenhotel en gaan limbodansen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738771 1077.92 2033-07-02T10:01:00+00:00 51 2026-07-02T10:01:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-noor-en-james-afl-14-seizoen-2 2026-07-02T10:05:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49526.w613.r16-9.e547bcf.webp Het landje van Tim | Noor en James (afl. 14 seizoen 2) Noor en James bouwen met Boswachter Tim een wildscherm en maken een wormenbak. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738772 1023.886 2033-07-02T10:04:00+00:00 45 2026-07-02T10:04:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-elin-en-tygo-afl-15-seizoen-2 2026-07-02T10:07:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49527.w613.r16-9.038a603.webp Het landje van Tim | Elin en Tygo (afl. 15 seizoen 2) Elin en Tygo planten met Boswachter Tim een struik voor vlinders en maken modderart op het wildscherm. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738773 1066.961 2033-07-02T10:06:00+00:00 73 2026-07-02T10:06:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-tijs-en-ruben 2026-07-02T10:09:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49528.w613.r16-9.bdbb0bb.webp Het landje van Tim | Tijs en Ruben (afl. 16 seizoen 2) Deze keer met Tijs en Ruben. Met Boswachter Tim maken ze een rariteitenkabinet bij de uitkijktoren en gaan pompoenen zaaien. Wie kweekt de grootste pompoen? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738774 961.12 2032-07-02T10:07:00+00:00 100 2026-07-02T10:07:00+00:00 yes no hut buiten https://schooltv.nl/video-item/het-landje-van-tim-eva-cas-en-evi-janne-afl-17-seizoen-2 2026-07-02T10:10:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49529.w613.r16-9.daa13d6.webp Het landje van Tim | Eva & Cas en Evi & Janne (afl. 17 seizoen 2) Vandaag een vliegerspecial met Eva & Cas en Evi & Janne. Wiens vlieger gaat het hoogst? Wiens vlieger blijft het langst in de lucht? Thor Torenvalk geeft vlieger-tips. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1738775 1053.72 2033-07-02T10:09:00+00:00 223 2026-07-02T10:09:00+00:00 yes no hut buiten vlieger https://schooltv.nl/item/wat-weet-jij-over-exoten-quiz-over-invasieve-dieren-en-planten-in-nederland 2026-07-02T10:21:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49530.w613.r16-9.c8e68b8.jpg Wat weet jij over exoten? | Quiz over invasieve dieren en planten in Nederland Er leven steeds meer exotische dieren en planten in Nederland. Hoe komen ze hier en waarom kunnen ze voor overlast zorgen? Klik op de afbeelding om de quiz te starten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 162 2026-07-02T10:20:00+00:00 yes no exoot quiz https://schooltv.nl/video-item/67-seconden-van-jason-reynolds-boek-in-beeld 2026-08-26T11:37:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49525.w613.r16-9.bdd3db3.webp 67 seconden van Jason Reynolds | Boek in beeld 67 seconden van Jason Reynolds. Het ergste gebeurt meteen aan het begin. Shawn, de oudere broer van Will, wordt doodgeschoten op de stoep. Sirenes. Het gele afzetlint. Zijn vriendin die tussen het schreeuwen door zijn voorhoofd kust. Zijn moeder die kreunt. ‘Niet mijn jochie, niet mijn jochie.’ Shawn die daar ligt als een achtergelaten meubelstuk. Als een besmeurde bank met een gouden ketting om. In zijn hand een plastic zakje van de buurtsuper met rode letters erop. ‘Thank you’ en ‘Have a nice day’. Een dodenzwaai is als je ondersteboven aan een rekstok hangt en je heen en weer zwaait, steeds harder. Tot je op precies het goede moment je benen loshaakt en door de lucht vliegt, in de hoop dat je op je voeten landt. Het gaat allemaal om de timing. Het verdriet voelt alsof iemand met een tang een tand bij je heeft uitgetrokken, je mond vol bloed en dat je telkens met je tong in dat nieuwe gat verdwijnt. Terug in hun appartement op de zevende verdieping sluit Will zich op in zijn kamer en trekt een kussen over zijn hoofd om het geluid van zijn moeders verdriet te smoren. Zij zit in de keuken te huilen en te drinken. Hij zoekt in de la van Shawns kastje. De la die klemt. De la waar zijn gun in ligt. Er zijn drie regels. Niet huilen, niet snitchen, wraak nemen. De volgende ochtend steekt hij het ijzer achter in de band van zijn spijkerbroek en hij hangt zijn T-shirt eroverheen. Hij neemt de lift. Van de zevende naar de lobby duurt precies 67 seconden. Onderweg naar beneden ontdekt Will wat de impact is van de drie regels en komt hij erachter dat de dingen misschien toch anders zitten. 67 seconden is een ijzingwekkend, gevaarlijk en ontroerend boek. De zinnen zijn kort en de taal is simpel. Het is geschreven als een gedicht en toch staat er precies wat er echt is gebeurd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351295 131.989 232 2026-07-02T09:46:07+00:00 yes no boek literatuur lezen https://schooltv.nl/video-item/welke-invloed-heeft-de-bronstijd-gehad-nieuw-beroep-grotere-oogsten-rijkere-boeren 2026-07-02T13:11:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49531.w613.r16-9.a7ed582.webp Welke invloed heeft de Bronstijd gehad? | Nieuw beroep, grotere oogsten, rijkere boeren We zijn in de Bronstijd. Deze tijd begint na de Steentijd en loopt in Nederland van 2000 voor het jaar nul tot 800 voor het jaar nul. Dus tot de IJzertijd. En in de Bronstijd verandert er echt heel veel. Zo ontstaat er bijvoorbeeld een heel nieuw beroep, de smid. Jullie weten hoe je bronzen voorwerpen maakt. Arwin, hoe gaat dat? Nou, dat is een heel proces. Je moet een heel warm vuur stoken. Dat doen we met de blaasbalg. We blazen hier lucht doorheen. En daardoor wordt dat vuur warmer en warmer. En daar zetten we dan een bakje in met koper en tin. En als je koper en tin combineert, dan krijg je Brons. Als het brons gesmolten is, gaan we dat gieten in een mal van klei. En zo kun je dan verschillende voorwerpen maken? Precies. Aan de slag. Gaat goed. Dan kun je het bijltje eruit halen. O ja. Wauw. Zo! Je ziet echt die vorm van een bijl. Hij is wel nog best ruw. Hij moet nog worden afgewerkt en een beetje uitgehamerd. Dan wordt hij scherp. En uiteindelijk heb je dan zo'n prachtige bronzen bijl. Hee Rick, waarom is dat brons nou eigenlijk beter dan steen? Brons is lichter, makkelijker om mee te werken en het gaat minder snel kapot. Als die stenen bijl kapot gaat, kan je er niks meer mee. Maar die bronzen bijl kan je omsmelten en er een nieuwe van maken. Dus het raakt eigenlijk nooit op. Zo! Woe! Brons is toch wel echt supermateriaal. Ja. Doordat je brons kunt gieten, krijg je in de Bronstijd veel meer soorten vormen en voorwerpen dan in de Steentijd. Zoals allerlei soorten pijlen en beitels, die ook door de tijd heen beter worden. En ze gaan wapens maken zoals dolken, zwaarden. Ik zie hier zelfs speerpunten. Klopt. En ze gaan ook sieraden maken van brons. Zoals deze armbanden en mantelspelden. En dat is nieuw, ze gaan grote bronzen sieraden dragen. Geloof het of niet, maar al deze voorwerpen zijn ook allemaal echt gebruikt. Maaike, wat verandert er allemaal op het land? Nou, eerst hadden we alleen deze van vuursteen. Die gebruiken we nog steeds, maar er komt nu een nieuwe sikkel. En zo'n sikkel is gemaakt van brons. Die sikkel gebruiken we om gewassen te oogsten. Bijvoorbeeld hier emmertarwe. Hier hebben we gerst liggen. En we hebben hier vlas liggen. Dat is superhandig met zo'n bronzen sikkel, want daarmee kun je veel sneller werken. En als er meer voedsel komt, kan de bevolking groeien en dan krijg je dus ook grotere dorpjes. In dit soort woonstalboerderijen wonen vaak grote families. Oma's, opa's, ooms, tantes en kinderen. Samen met het vee, dus de runderen, de schapen en de geiten. Dus ja, wel lekker knus in de winter. Sommige boeren krijgen steeds meer brons. Gereedschappen natuurlijk, maar ook sieraden. Armbanden bijvoorbeeld, kettingen. Terwijl dat brons hier niet vandaan komt. Het is echt superkostbaar. Dus hoe komen jullie eraan? Door ruilhandel. Wij ruilen bijvoorbeeld stof, wol, houtskool en barnsteen met handelaren uit het buitenland. En we ruilen ze voor deze bronzen voorwerpen. Dus alles wat je hier ziet, al deze ruilmiddelen is eigenlijk een soort vroege vorm van geld? Ja. Zo ontstaan er ook langzaam verschillen in rijkdom tussen de boeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351302 255.914 199 2026-07-02T12:55:49+00:00 yes no metaal voorwerpen https://schooltv.nl/video-item/wat-was-de-bronstijd-nieuw-tijdperk-door-de-uitvinding-van-brons 2026-07-02T14:14:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49532.w613.r16-9.0103d3a.webp Wat was de Bronstijd? | Nieuw tijdperk door de uitvinding van brons Nederland, 4000 jaar geleden. Ons land ziet er dan nog heel anders uit dan nu. Er wonen alleen nog maar kleine groepjes met boeren. Ze houden dieren, verbouwen graan en andere gewassen op hun akkers en ze hebben alleen nog maar werktuigen van bot, hout en steen. Het is de Late Steentijd. Maar dan wordt er in het Midden-Oosten en in Europa een heel nieuw metaal uitgevonden. En dat is dit: brons. Er breekt een nieuwe tijd aan. De Bronstijd. Hee, Luc. Hee, Pascal. Jij bent archeoloog. Klopt, ja. Hoe weten we dat er hier in Nederland een Bronstijd was? Omdat we voorwerpen uit de Bronstijd terugvinden. Zoals een bijl. En doordat we in opgravingen hele Bronstijddorpjes vinden, zoals hier. We staan op een opgraving van de Universiteit Leiden waar studenten archeologie nu net zo'n dorpje uit de Bronstijd aan het opgraven zijn. Dit is zo'n dorpje. Het loopt nog helemaal door die kant op. Zo! Echt gigantisch! Dit soort dorpjes met twee, drie boerderijen vinden we in bijna heel Nederland terug. Hoe weet je dan dat hier een boerderij was? We lopen net door de ingang. En we zien dat aan de paalsporen. Verkleuringen die de palen in de grond hebben achtergelaten. Hier zie je het echt heel erg goed, hè? Ja, dit is een hele duidelijke. Als ik het zo zie, is het nog best wel een grote boerderij. Ze konden meer dan 40 meter lang worden. En hoeveel mensen woonden in zo'n dorp? Zo'n 20 tot 30 mensen, met hun vee, met akkertjes, hekjes, greppels. Vaak in de buurt van een rivier, zoals hier de Maas. Dat brons, hoe kwamen ze daar aan? Door ruilhandel met Engeland en Duitsland. Want koper en tin, waar brons van gemaakt is, komt hier in de bodem niet voor. Ik ga eens even kijken. Goed zo. Doei. Doei. Hoe dat leven zo'n 3500 jaar geleden in de Bronstijd eruitziet? Nou, zo dus. Een grote boerderij daar, met hier een open schuur. Iedereen is boer en werkt dus op het land. Ook de kinderen helpen mee. Daar verbouwen ze graan, en hier lijnzaad voor olie. En de oogst slaan ze op in zo'n schuurtje op palen, een spieker. Ze houden dieren, waaronder runderen, varkens, schapen en geiten. Ze gebruiken nog steeds gereedschappen van bot, hout en steen. Maar nu dus ook van brons. En dat verandert veel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351344 174.912 310 2026-07-02T13:44:32+00:00 yes no metaal geschiedenis https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-suze-en-saartje-plassenstampen 2026-07-03T11:10:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49534.w613.r16-9.c7aeff5.webp Boswachters gezocht | Suze en Saartje: Plassenstampen Dit keer met Suze en Saartje. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736463 1122.139 2033-07-03T11:10:00+00:00 134 2026-07-03T11:10:00+00:00 yes no Boswachter Tim buiten regen https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-mans-en-morris-bomen-spotten 2026-07-03T11:12:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49535.w613.r16-9.73f54c7.webp Boswachters gezocht | Mans en Morris: bomen spotten Dit keer met Mans en Morris. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736464 1234.414 2033-07-03T11:10:00+00:00 58 2026-07-03T11:10:00+00:00 yes no Boswachter Tim buiten boom https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-quinn-en-jesselin-poep-herkennen 2026-07-03T11:14:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49536.w613.r16-9.9419396.webp Boswachters gezocht | Quinn en Jesselin: poep herkennen Dit keer met Quinn en Jesselin. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736465 1166.241 2033-07-03T11:12:00+00:00 47 2026-07-03T11:12:00+00:00 yes no Boswachter Tim buiten poep https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-bowie-en-milou-paddenstoelen 2026-07-03T11:18:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49537.w613.r16-9.7b54da4.webp Boswachters gezocht | Bowie en Milou: paddenstoelen Dit keer met Bowie en Milou. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736466 1103.655 2033-07-03T11:14:00+00:00 62 2026-07-03T11:14:00+00:00 yes no Boswachter Tim buiten paddenstoel https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-toby-en-tirza-reeen-tellen 2026-07-03T11:19:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49538.w613.r16-9.7ffb3af.webp Boswachters gezocht | Toby en Tirza: reeën tellen Dit keer met Tobi en Tirza. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736467 1159.815 2033-07-03T11:18:00+00:00 102 2026-07-03T11:18:00+00:00 yes no Boswachter Tim buiten hert https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-wiep-en-tijn-honden-op-de-bon 2026-07-06T07:22:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49540.w613.r16-9.462695b.webp Boswachters gezocht | Wiep en Tijn: honden op de bon Dit keer met Wiep en Tijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736468 1143.211 2033-07-06T07:21:00+00:00 22 2026-07-06T07:21:00+00:00 yes no Boswachter Tim buiten https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-dina-en-laura-olympische-spelen 2026-07-06T07:24:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49541.w613.r16-9.356737d.webp Boswachters gezocht | Dina en Laura: Olympische Spelen Dit keer met Dina en Laura. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736469 1152.362 2033-07-06T07:23:00+00:00 35 2026-07-06T07:23:00+00:00 yes no Boswachter Tim buiten https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-noor-en-ethan-kerstbomen-slepen 2026-07-06T07:27:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49542.w613.r16-9.478daec.webp Boswachters gezocht | Noor en Ethan: Kerstbomen slepen Dit keer met Noor en Ethan. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736470 1206.2 2033-07-06T07:24:00+00:00 47 2026-07-06T07:24:00+00:00 yes no Boswachter Tim buiten bos https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-sanne-en-aiden-zandhagedis 2026-07-06T07:29:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49543.w613.r16-9.3fe3ef8.webp Boswachters gezocht | Sanne en Aiden: Zandhagedis Dit keer met: Sanne en Aiden. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736471 1184.92 2033-07-06T07:28:00+00:00 80 2026-07-06T07:28:00+00:00 yes no Boswachter Tim buiten bos https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-joris-en-jeppe-sporen-herkennen 2026-07-06T07:30:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49544.w613.r16-9.6cac028.webp Boswachters gezocht | Joris en Jeppe: sporen herkennen Dit keer met Joris en Jeppe. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736472 1186.409 2033-07-06T07:29:00+00:00 197 2026-07-06T07:29:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos buiten https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-elke-stem-anders-niemand-heeft-dezelfde-stembanden-en-klankruimte-als-jij 2026-07-06T09:32:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49545.w613.r16-9.e3da1dd.webp Waarom is elke stem anders? | Niemand heeft dezelfde stembanden en klankruimte als jij Elke stem is uniek. Er is nog nooit iemand in het verleden geweest die dezelfde stem heeft als jij en er zal ook nooit iemand in de toekomst zijn die dezelfde stem heeft als jij. Je stem is dus een beetje zoals een vingerafdruk. Maar waardoor komt het dat je klinkt zoals je klinkt? Om te beginnen heeft het te maken met je strottenhoofd en je strottenhoofd zit hier in je hals, aan de voorkant hier om precies te zijn. En als je dat strottenhoofd is van dichtbij aan de binnenkant zou bekijken dan zie je dat daar twee stembanden zitten en stembanden. Dat zijn spieren. Een soort elastieke banden die als twee flapjes aan de bovenkant van je luchtpijp zitten. Als je inademt dan staan je stembanden open zodat de lucht via je luchtpijp naar je longen kan. En als je dan zingt of praat dan staan de stembanden dicht en wordt de lucht via je longen en je luchtpijp naar buiten geperst. En wat er dan gebeurt met die stembanden is dat ze gaan trillen. Je zou het kunnen vergelijken met twee waterballonnetjes die je tegen elkaar aan slaat. En door deze trillingen ontstaat er geluid. Wauw Daan, wat speel je dat mooi! Dank je wel Eva. Jij bent zangdocent toch? Ja, dat klopt. Zou jij me dan misschien kunnen vertellen hoe het kan dat elke stem anders klinkt? Ja, dat kan ik zeker. Oke. Zo. We zijn eigenlijk allemaal levende instrumenten. Oke. Je zou je stembanden kunnen vergelijken met snaren en je zou de klankkast kunnen vergelijken met onze eigen klankruimte, onze mond, neus en onze keelholtes. En wat voor een instrument ben ik dan? Ja, je bent een andere dan ik. Des te dikker de snaar, des te lager je klinkt. Dat geldt ook voor stembanden. Des te dunner de snaar, des te hoger je klinkt. Dus dan zou je eigenlijk kunnen zeggen dat laag. Dat is een mannenstem. Ja. En dat hoge, dat is meer een vrouwenstem. Exact. Oke. Want jij klinkt inderdaad anders dan ik. Ja, en dikkere snaren kunnen langzamer trillen. Mannenstemmen klinken ongeveer met honderd trillingen per seconde als ze spreken. En vrouwen met 200 trillingen per seconde als ze spreken. Ja, dus hoger. Exact. En een operazangeres? Die kan zelfs meer dan duizend trillingen per seconde maken als ze zingt. Dat kun jij ook. Nee hoor. Heb je wel eens gegild? Heel hoog? Ja. Kun je dat? Exact. Dat is ook meer dan duizend trillingen per seconde. Maar de stembanden bepalen niet alleen hoe je klinkt, het gaat ook om de klankkast, je mond, neus en keelholte. Oh, dat is waarom…Als ik mijn neus dichtknijpt, dat ik heel anders klinkt. Exact. Dus als je een andere klankkast hebt, klink je ook anders. Oh wat schattig dit! Maar dan zou je eigenlijk kunnen zeggen dat dit een beetje is zoals kinderen zijn want die hebben ook een kleinere klankkast en kleinere stembanden. Ja, dus klinken ze hoger. Ja, en dit is dan een soort van volwassenenstem. Ja, ja. Hoger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351731 202.304 139 2026-07-06T09:31:00+00:00 yes no stem geluid https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-stemacteur-inspreken-met-emotie 2026-07-06T09:33:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49546.w613.r16-9.1d507d5.webp Wat doet een stemacteur? | Inspreken met emotie We hebben allemaal een unieke stem, want we hebben unieke lichamen. Maar emoties hoor je dus ook als iemand praat. Denk maar eens aan hoe iemand praat als ie verdrietig is of aan hoe iemand praat als hij heel enthousiast is. Als goede stemacteur maak je precies daar gebruik van. Bereid je maar voor, want hier zijn we weer hoor. Om de wereld voor verder verval te behoeden! Team Rocket! Team Rocket is nog altijd sneller dan het licht! Dus vecht als een man of geef je over en zwicht, zwicht, zwicht! Ogen dicht. Hoi Eva! Jesse! James! Ja, oftewel Team Rocket. Ja, ja, ja, ik zie je gauw. Dank je wel. Dan klets ik met jou even verder hier want ik zie hier een microfoon, een beeldscherm. En wat doe je nou precies als stemacteur? Nou, we hebben natuurlijk het beeldmateriaal. Een plaatje. Je ziet het specifieke karakter wat jij moet gaan inspreken. Hoe ziet die eruit? Is dat een grote dikke vrouw voor een piepklein muisje of een keurige dame? En dan zoek je ook in die scene die je ziet naar de emoties, de schakelingen. En dan probeer je zoveel mogelijk die emoties met de stemkleur die je hebt gevonden zo over dat beeldmateriaal te plaatsen. Ja, je moet echt die emotie ook voelen, want anders geloof je niet wat er in beeld gebeurt. Dus je hebt gewoon een hele grote fantasie. Ja, dat klopt ja. Nou doe je koptelefoon maar op. Ja, daar gaat ie. Een stapje dichter bij de mic. Zo, daar komt ie. Hartstikke bedankt voor het kijken en wat ongelooflijk jammer dat deze aflevering over de stem er alweer op zit. Maar morgen zijn we er gewoon weer! Geweldig natuurtalent. Leuk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351732 113.749 16 2026-07-06T09:32:00+00:00 yes no stem beroep https://schooltv.nl/video-item/waarom-verandert-je-stem-stembanden-in-de-groei 2026-07-06T09:34:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49547.w613.r16-9.8720515.webp Waarom verandert je stem? | Stembanden in de groei Als je jong bent dan ben je nog klein en zijn ook je stembanden nog kort en dun. En daarom hebben kinderen ook vaak een wat hogere stem. Maar als je begint te groeien, dan groeien ook je stembanden. Het geluid verandert en bij jongens gebeurt er nog iets bijzonders rond hun puberteit. Zij krijgen namelijk de baard in de keel. Tijdens de puberteit bij jongens wordt er testosteron aangemaakt. Daardoor krijgen ze baardgroei, maar verandert ook de vorm en de klank van de stem. De stembanden worden gespierder, dikker en kunnen wel twee keer zo lang worden. Uiteindelijk kan de stem wel een octaaf lager worden. Daan, hoe klinkt dat eigenlijk, een octaaf lager? Dat klinkt zo. Oh oh ja, dat is wel echt een groot verschil ja. En die klank van je stem wordt dus bepaald door je stembanden, je keel, je strottenhoofd en je mondholte. Dus je klankruimte bepaalt samen met je stembanden hoe jij klinkt. Maar om woorden te produceren heb je ook nog andere dingen nodig, zoals je lippen, je tanden en je tong. Want als je zingt of als je praat, dan beweegt hier ook een heleboel. Ja, inderdaad. En iedereen heeft dus een unieke set in zijn klankruimte. Iedereen heeft andere lippen, tanden, een ander strottenhoofd, andere stembanden, waardoor jij precies klinkt zoals jij klinkt. En dat is heel uniek. Ja precies. Dus zo klinkt niemand hetzelfde, want niemand is hetzelfde gebouwd. Exact. Aha. Maar je kunt jouw eigen unieke instrument ook nog eens een keer op een andere manier leren bespelen. Zo kun jij bijvoorbeeld een operaliedje zingen, maar ook een popliedje zingen. Dus je kunt spelen met je stem. Jazeker. Oke, wat gaan we doen? Bij zangles kun je verschillende oefeningen doen om controle te krijgen over je stem. Dan kun je bepaalde geluiden die je wil produceren controle over krijgen. Oke, dus je gaat dat echt een beetje trainen als een soort sportschool? Oke. Stel je voor dat je bijvoorbeeld hogere geluiden wil leren maken. Dan moet je stem eigenlijk flexibeler worden, als een soort van yoga. Dan moet je leren stretchen. Dat doe je zo. Je trilt gewoon met je lippen? Exact. Heel hoog. Dan heb je heel erg gestretcht. Oh lekker! Aan de andere kant wil je misschien luider leren zingen. Dan moet je soort van krachtige oefeningen doen als een soort van bodybuilder. Oke. Dat doe je zo. Nice, heel goed, maar dat klinkt nog niet echt als zingen. Nee, dat snap ik. We willen ook melodie een mooie melodie zingen, dus dat gaan we ook even doen. Zing maar na als een soort van operazangeres. Goed gedaan! En nu klinkt het als zingen. Exact. Ja, maar het is nog niet echt een liedje. Nee, dat klopt. Dan komt er vaak ook een bepaalde verhaalvertelling bij kijken. Een bepaalde emotie. Stel je voor ik zing: En we gaan nog niet naar huis. Nog lange niet, nog lange niet. Dat klinkt alsof ik heel verdrietig ben. Heel. Of ik ben heel blij dat we niet naar huis gaan. En we gaan nog niet naar huis. Nog lange niet, nog lange niet. Oh wat grappig, want daar kun je ook nog mee spelen. Heel veel zelfs. Een soort van verdrietige operazangeres. Ja, heel klein verdrietig uiltje ben ik. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351743 195.712 20 2026-07-06T09:33:00+00:00 yes no stem zingen https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-lieve-en-lianne 2026-07-06T11:32:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49548.w613.r16-9.fc118c0.webp Boswachters gezocht | Lieve en Lianne Dit keer met Lieve en Lianne. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736473 1137.131 2033-07-06T11:31:00+00:00 414 2026-07-06T11:31:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos buiten https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-naomi-en-loujain 2026-07-06T11:34:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49549.w613.r16-9.a59a450.webp Boswachters gezocht | Naomi en Loujain Dit keer met Naomi en Loujain. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736474 1083.36 2033-07-06T11:33:00+00:00 50 2026-07-06T11:33:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos buiten https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-abel-en-moos 2026-07-06T11:36:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49550.w613.r16-9.5bbb715.webp Boswachters gezocht | Abel en Moos Dit keer met Abel en Moos. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736475 1073.521 2033-07-06T11:35:00+00:00 63 2026-07-06T11:35:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos buiten https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-emilia-en-hidde 2026-07-06T11:39:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49551.w613.r16-9.34db321.webp Boswachters gezocht | Emilia en Hidde Dit keer met Emilia en Hidde. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736476 1181.28 2033-07-06T11:38:00+00:00 93 2026-07-06T11:38:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos buiten https://schooltv.nl/video-item/boswachters-gezocht-faas-en-jenoah 2026-07-06T11:41:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49552.w613.r16-9.1b0d2e1.webp Boswachters gezocht | Faas en Jenoah Dit keer met Faas en Jenoah. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736477 1161.88 2033-07-06T11:40:00+00:00 286 2026-07-06T11:40:00+00:00 yes no Boswachter Tim bos buiten https://schooltv.nl/video-item/is-kernenergie-weer-terug-van-nooit-weggeweest-kleine-kerncentrales-als-nieuwe-optie 2026-07-06T14:11:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49553.w613.r16-9.f71aed2.webp Kleine kerncentrales als nieuwe optie | Is kernenergie terug van (nooit) weggeweest? We zijn in Europa te afhankelijk van andere landen en hun energie. En dus wordt een oude bekende uit de kast gehaald. Jarenlang in het verdomhoekje want Wordt nu anders naar gekeken. Met een nieuw toverwoord. Kunnen die kleine kerncentrales ons redden en staat er straks eentje in elk dorp? Dit is de comeback van kernenergie. Als het gaat over kernenergie dan valt een ding best wel op. Je hebt mensen die heel erg voor, of heel erg tegen zijn. We beginnen bij het begin, als wetenschappers ontdekken dat je het radioactieve uranium-atoom kunt splijten waarbij dan een beetje energie vrijkomt. Kernsplijting. Een hele korte en versimpelde uitleg. Stel je dat heel zware uranium-atoom even voor als een bal. Als je daar heel hard een klein balletje op afvuurt knalt het uranium doormidden en daarbij komt energie vrij en allemaal kleine balletjes. Die schieten weer richting andere uraniumballen die óók weer doormidden knallen met energie en balletjes. En ga zo maar door. Er ontstaat een kettingreactie waarbij heel veel energie vrijkomt in de vorm van warmte. En met die warmte, omgezet in stoom, kan je elektriciteit opwekken zonder CO2 uit te stoten. Mooi toch? Alleen ontstaan hierbij radioactieve stoffen met heel schadelijke straling. Radioactief afval dat honderdduizenden jaren gevaarlijk blijft. Dus waar laat je het? En kernsplijting is ook de basis voor iets veel duisterders. Een kernwapen. Hier op beeld het testen van de eerste atoombom. Dat heeft de wereld geweten. De Verenigde Staten droppen in de Tweede Wereldoorlog twee van dit soort bommen. Honderdduizenden mensen komen om. Ook in de jaren daarna als gevolg van de straling. Amerika en de Sovjet-Unie komen na de oorlog in een wapenwedloop. Allebei willen ze de nucleaire strijd winnen. Daar wordt kernenergie ook een belangrijk onderdeel van na deze speech. We gaan de ontwikkeling van plannen voor vreedzaam gebruik van atoomenergie opvoeren. Moest mensen er van overtuigen dat kernsplijting niet alleen voor wapens zorgt maar ook voor spotgoedkope energie. En ja, zelfs voor wereldvrede. Het brengt vrede dichterbij en economische en sociale voordelen voor alle landen. Kernenergie is booming. De hele wereld investeert. In auto's die rijden op kernenergie nucleaire schepen en kerncentrales. Wij ook. Er komen er twee. Moeten er uiteindelijk 35 worden. Die in het jaar 2000 de helft van onze elektriciteit moeten opwekken. Loopt anders. Het kerndebat krijgt een andere toon. Ik had het al even over dat gevaarlijke radioactieve afval. Deze blokken, waarin licht radioactief materiaal is verpakt worden in de oceaan gedumpt. Stop met het dumpen van die vaten! Zijn jullie gek geworden? Moeten er doden vallen?! Tot woede van de milieubeweging die in de jaren 60 ontstaat. Er zijn ook zorgen over straling. Want een ongeluk in zo'n kerncentrale kan tot heel veel doden leiden en gebieden onbewoonbaar maken. En die ongelukken gebeuren. Zoals hier in het Amerikaanse Harrisburg. Blijf binnen en houd de ramen en deuren gesloten. Er was een kleine explosie op de eerste dag van het kernongeval. Leidt tot grote protesten. Het wordt nog veel erger. Er is een ongeluk gebeurd bij de kernreactor in Tsjernobyl zo'n 130 kilometer ten noorden van Kiev. De schrik is zo groot dat veel plannen voor nieuwe centrales in de ijskast gaan. Ook in Nederland. En dat niet alleen. Bestaande centrales moeten dicht vinden activisten. En uiteindelijk En als dit gebeurt. Drie reactoren van de Fukushima kerncentrale smolten nadat een vijftien meter hoge golf door de veiligheidsbarrière brak. Volgt een wereldwijde golf van sluitingen. Japan gaat alle reactoren testen Fukushima heeft mijn houding ten opzichte van kernenergie veranderd. Dan 2015. Het jaar van Het Klimaatakkoord van Parijs is aangenomen. In diezelfde periode volgen meer klimaatafspraken. De Europese Green Deal. Die doelen zijn ambitieus en dus komen kerncentrales weer in beeld. Waar je eerst de SGP hebt die er iets over zegt, wordt het later echt een verkiezingsthema. De echte omslag komt met kabinet Rutte-4 als er miljarden moeten worden vrijgemaakt voor nieuwe kerncentrales. En ja, ook al kijken veel meer Nederlanders steeds positiever naar kernenergie het blijft politiek gezien een heet hangijzer. Terug naar nu. Wat er nu gebeurt op de Europese markt is het gevolg van verkeerde beslissingen door Europese regeringen. Energie is een machtsmiddel. Dit is een oorlog op onze energie. Het is een oorlog op onze economie. De gevolgen van de Midden-Oosten-oorlog zijn mogelijk nog groter dan die van de oliecrisis uit de jaren 70 en die van de oorlog in Oekraïne samen. Dus zeggen ze nu in Brussel: kernenergie de rug toekeren was een strategische fout. Een land dat trouwens vast bleef houden aan kernenergie Frankrijk. Kijk, een groot deel van hun energie komt uit tientallen centrales. Mede daardoor hebben de Fransen minder last van stijgende energieprijzen. Leve nucleaire energie, leve de republiek en leve Frankrijk! Dus als een gek gaan bouwen? Kan dit de start zijn van die nucleaire renaissance? Krijgen we een nucleaire renaissance in 2026? Haast maken, voorzitter. Build Baby Build. Nou, was het maar zo makkelijk. Bij de bouw van een kerncentrale heb je eigenlijk altijd een vaste regel. Dat de prijs het dubbele wordt van wat men denkt aan het begin. Check, deze kerncentrales van de afgelopen jaren gingen allemaal ruim over hun budget heen. En even snel neerzetten? De bouw is nog niet begonnen, maar toch zijn de Tsjechen al tien jaar bezig met voorbereiden. Is het die investering dan waard ten opzichte van de energie die het je oplevert? Vergelijk je kernenergie met zon- en windenergie dan zie je de laatste steeds goedkoper worden. Zonnepanelen kosten bijvoorbeeld steeds minder om te produceren terwijl kerncentrales juist duurder worden door bijvoorbeeld steeds strengere veiligheidseisen. Belangrijke kanttekening? Kernenergie levert altijd. Zonne-energie en windenergie als de zon schijnt of het waait. Bezwaren tegen grote centrales, die ken je nu wel. Maar ik had het aan het begin van deze video ook over een nieuw toverwoord. We presenteren een nieuwe Europese strategie voor Small Modular Reactors. Een soort mini-kerncentrale gemaakt in een fabriek en Veiliger, goedkoper, sneller en makkelijker om te bouwen dan grote centrales. Waar de EU honderden miljoenen in investeert. Kleiner dan z'n grote broer en dus goedkoper. Eigenlijk hetzelfde idee als met die zonnepanelen: in het begin heel duur maar hoe meer je er maakt en verkoopt, hoe goedkoper het wordt. En kijk: SMR's worden ook genoemd in het nieuwe coalitieakkoord. Gemeenten als Hilversum en Den Helder onderzoeken de komst van een kleine kerncentrale. Opmeer heeft zelfs al een bedrijf op het oog dat het bij hen moet bouwen. Moet in 2030 klaar zijn. Realistisch? Mwah. 2040 zou kunnen, maar dan moet er echt dit jaar een knoop worden doorgehakt. Probleem met die SMR's? Het is een vrij nieuwe technologie die nog in de ontwikkelfase zit. Hoeveel gaan ze kosten? Leveren ze betaalbare energie? Hoe snel bouw je ze? Hoeveel radioactief afval komt er vrij? En waar laten we dat? Allemaal vragen waar we nog geen antwoord op hebben. En zo'n kleine reactor levert ook veel minder energie op. Om dezelfde hoeveelheid stoom te produceren als 1 eventuele grote kerncentrale in Borssele heb je 64 kleine centrales nodig zoals die in Opmeer. Ben je dan echt sneller en goedkoper uit? En voor zowel kleine als grote kerncentrales moet de overheid met een grote zak geld komen voor bedrijven die durven te bouwen. Daar is wel een groot staatsbedrijf voor opgericht, maar hoeveel belastinggeld het gaat kosten is nog niet duidelijk. Bij eerdere kabinetten bleek telkens dat hoeveel geld ze erin wilden steken echt lang niet genoeg was. Om je een beetje een beeld te geven: in Engeland zijn ze begonnen aan twee nieuwe grote kerncentrales. Kosten? Meer dan 50 miljard euro, ze zijn er al jaren mee bezig en op z'n vroegst begin jaren 30 klaar. Je snapt nu hopelijk beter waarom die kerndroom nog geen werkelijkheid is. Want elke paar jaar heb je weer andere argumenten die de boventoon voeren. Economische en sociale voordelen. - Het gaat om vele miljarden! Een goedkope manier van schone energie. En dan heb ik het nog niet eens gehad over andere technieken zoals kernfusie waar al zestig jaar aan gewerkt wordt en gesmoltenzoutreactoren, zoals de thoriumreactor. En ook daarvoor geldt dat het allemaal nog in de ontwikkelfase is. Kernenergie is nu dus niet direct een oplossing voor de energiecrisis. Maar wie weet in de toekomst wel. Jij weer heel erg bedankt voor het kijken, tot de volgende! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351749 705.472 102 2026-07-06T13:26:16+00:00 yes no kernenergie kerncentrale https://schooltv.nl/video-item/uilen-in-nederland-geboren-jagers 2026-07-07T07:37:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49554.w613.r16-9.2e63718.webp Uilen in Nederland | Geboren jagers Ze leven in het bos, in kerken, bij boerderijen en velden. Ze hebben oranje, bruine of gele ogen. Ze kunnen over allebei hun schouder heen kijken en ze worden gezien als heel wijs. Ik heb het natuurlijk over uilen. Uilen zijn vogels, maar uilen hebben wel twee grote ronde ogen in de voorkant van hun kop in plaats van aan de zijkant van hun kop. Zoals de meeste vogels wereldwijd zijn er heel veel verschillende soorten uilen en in Nederland leven er zes soorten. Behalve de velduil die overdag jaagt in dit soort open velden, zie je uilen eigenlijk bijna niet, want de meeste uilen zijn nachtdieren. Bijvoorbeeld de ransuil. Die herken je aan zijn feloranje ogen en aan zijn schattige pluimpjes. Die jaagt het liefst op muizen. Een hele andere uil is de kerkuil. Die herken je aan zijn hartvormige koppie en aan zijn lichte kleur. En die maakt het liefst nesten in schuren en kerken. Vandaar ook zijn naam: kerkuil. En sinds een jaar of twintig leeft ook weer de oehoe in ons land. Dat is een van de grootste uilen ter wereld. Als een oehoe de vleugels uitspreidt, dan is hij wel twee meter breed. En uilen zijn ook helemaal gemaakt om te jagen. Ze kunnen geruisloos vliegen. Ze hebben supergoede oren en ze hebben hele goede ogen. Uilen hebben namelijk een speciaal oogspiertje dat ze samen kunnen trekken en daarmee kunnen ze als het ware inzoomen. Dus als ze dan zo hoog in de lucht vliegen, dan kunnen ze gewoon in het veld een muis zien rennen en die grijpen ze dan in hun scherpe klauwen en dan slikken ze hem zo in een hap gewoon door. Maar helaas gaat het niet altijd goed met de uil. Soms dan vind je er een op de grond, verzwakt of gewond geraakt in het verkeer. Of het zijn jonge uilen die uit het nest zijn gevallen. Uilskuikens. Nou, als dat zo is, raak hem dan niet aan, maar bel de dierenambulance. Die brengen de uil namelijk naar de vogelopvang. En dit hier is een van de grootste van ons land. De Foegelhelling in Friesland. Hoi Hetty, goedemorgen! Jij bent de beheerder hier, jullie vangen dus verschillende soorten vogels op en andere wilde dieren en dus ook uilen. Krijg je die nou vaak binnen? Ja, we krijgen best vaak uilen binnen. Heel veel soorten. Ransuilen, kerkuilen, velduil, steenuilen en zelfs oehoes. Dat zijn die hele grote? Ja, die zijn echt heel groot. Maar weet je? Kom maar kijken. Ja, graag! Dit is de eerste opvang. Hier komen de dieren binnen en zitten ze de eerste 24 uur om tot rust te komen. Kijk, ach, hier zitten een ransuil en een steenuil en het zijn iets grotere jongen. Ja, het zijn nog geen volwassen dieren. Nee, deze kunnen zich nog niet redden. Wat is er gebeurd met deze jonge dieren? Het zijn beide jonge dieren die gevonden zijn. En de steenuil die liep bij mensen voor de schuifpui. Die was helemaal het pad kwijt en had honger. Die was op zoek. Oh, en de ransuil, ja, die hebben ze gevonden onder bij een boom en kon ook niet terug. Nou, hier. Hier zitten kerkuilen. Oke, ik ben benieuwd. Die willen het graag donker. Ach, kijk nou! Dit zijn eigenlijk van die pluizige balletjes. Ja, dit zijn nou echt uilskuikens. Te cute! Deze zijn uit de nestkast gevallen in de boerderij. Ze zijn naar ons gebracht en die blijven hier nou ongeveer drie maanden en dan zijn ze groot. Sterk genoeg om zelf te jagen om ze weer uit te zetten en dan laten we ze weer los. Waarom kun je ze niet gewoon terugzetten in het nest of bij de ouders? Ja, dat proberen ze altijd wel, maar soms springen ze er direct uit. En als je drie keer dat gedaan hebt, dan weet je wel dat dat geen zin heeft. Dat werkt dan niet. Nee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351905 234.666 264 2026-07-07T07:36:00+00:00 yes no uil roofvogel https://schooltv.nl/video-item/uilen-bij-de-vogelopvang-hulp-voor-gewonde-uilen 2026-07-07T07:40:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49555.w613.r16-9.f6a1c89.webp Uilen bij de vogelopvang | Hulp voor gewonde uilen Hey Hetty, goedemorgen! Jij bent de beheerder hier en jullie vangen dus verschillende soorten vogels op en andere wilde dieren en dus ook uilen. Krijg je die nou vaak binnen? Ja, we krijgen best vaak uilen binnen. Heel veel soorten. Ransuilen, kerkuilen, velduil, steenuilen en zelfs oehoes. Dat zijn die grote! Die zijn echt heel groot. Maar weet je? Kom maar kijken. Ja, graag! Als uilen bij de vogelopvang worden binnengebracht, dan blijven ze hier meestal tussen de twee en vier weken en soms zelfs langer. Hetty, wat doen jullie allemaal om ze weer beter te maken? Nou, we gaan ze om te beginnen helemaal checken. Kijk, hier zie je een beschadiging aan de vleugel. Ja, deze uil heeft vastgezeten in draad. Het heeft om zijn vleugeltje gezeten, maar het is niet stuk. Dus hij heeft geluk, dus hij kan weer herstellen. Ja, en als het nodig is krijgen ze iets tegen de pijn wilgenbast. Natuurlijke pijnbestrijding zeg maar. Absoluut. Oke. En wat is dan het grootste probleem vaak? Nou, deze vogels, de uilen, halen hun vocht uit hun prooien en als zij dus niet eten, drinken ze ook niet. En ze verzwakken dus dubbel zo hard omdat ze geen vocht opnemen. Juist. Dus wij moeten ze hier eerst vocht toedienen. Vocht geven doen we met een slangetje. Ja, die doen we via zijn bekje naast zijn maag. En doet dit pijn? Dit doet geen pijn. Dit is de kleine vliegkooi. Ach kijk dan. Hallo schatje. Hier gaan de uilen naar toe als ze binnen tot rust zijn gekomen en dan mogen ze hier weer de vleugels strekken. Hier kunnen ze dus we zeg maar oefenen met vliegen. Ja nou en dan gaat het nog niet zo goed. Dus hier staat een trap, want het zijn natuurlijk takkelingen. En takkelingen, zo noem je de iets oudere jongen? Ja, ja, en die willen graag klimmen en doen ze met snavel, poten en de vleugels te flapperen. En zo klimmen ze omhoog. Nou en als de uilen dan weer wat beter kunnen vliegen, dan gaan ze van een kleine vliegkooi naar de grote vliegkooi. Ben benieuwd. Oh wow, kijk zo’n mooie! Ik zie hier allemaal verschillende soorten door elkaar, ook of niet, daar is een kerkuil en dan gaat er een vliegen. Een bosuil is dat. Ransuiltjes zie ik daar ook zitten. Heb je goed gezien. In deze vliegkooi moeten ze weer hun vliegspieren goed oefenen. Ze moeten minimaal vijf rondjes kunnen vliegen. We willen dat ze elegant landen en het allerbelangrijkste is nog: ze moeten geruisloos vliegen. Je wil ze niet horen? Ik wil ze niet horen. Kijk, dit is de velduil. Wat een knapperd. Hallo! Ja kijk en hier kan je heel goed zien aan die kleine haakjes, haartjes waarom een uil geruisloos kan vliegen. Daar gaat de lucht doorheen en dat zorgt dus op een of andere manier dat ze geruisloos kunnen vliegen en hun prooi ze niet kan horen. Precies, daarom zijn ze zulke goede jagers natuurlijk. Daarom zijn het zulke goede jagers. Jeetje, dus dit is hem he die oehoe, die leeft dus gewoon ook in de Nederlandse natuur. Ja, ja, echt een enorme joekel he. Kijk, daar gaat ie. Wow. Zo, je moet wel een beetje bukken voor hem, hij is nog niet zo heel handig. Vandaar dat hij ook hier zit. Wat is er met hem gebeurd? Deze oehoe heeft in het prikkeldraad vastgezeten en nu is het afwachten. Hij moet oefeningen doen, vliegen. Ja, nou dat ging nog niet zo heel handig, dat is duidelijk. Dus heeft nog even tijd nodig. Ja precies. En wat hier op de grond ligt, kan ik dit pakken? Is een braakbal toch? Ja klopt. Ja, dit is echt typisch iets voor uilen. Absoluut. Ja. Een uil heeft een spiermaag en daarin als ie een muis opeet of wat dan ook maar komt in de spiermaag, het verteert maar niet alles. De haartjes en de botjes, die kan hij niet kwijt en dat wordt een braakbal. Wat heeft hij gegeten, de oehoe? Nou. Eens kijken of er botjes inzitten. Ja, kijk. Oh ja, deze uil heeft kuiken gegeten. En Hetty, uilen staan echt al sinds de oude Grieken bekend om hoe slim en wijs ze zijn. Klopt dat ook? Nou, ik betwijfel het. Ja, dan ken ik wel slimmere vogels. Ja, echt? Zoals? Bijvoorbeeld de kraai. Als landen en vliegen weer helemaal goed gaat, dan krijgen ze altijd een ringetje om hun poot. Zo zijn ze goed herkenbaar en kunnen ze gevolgd worden. En ze worden ook altijd nog even gewogen zodat ze goed kunnen zien of ze een beetje lekker op gewicht zijn. 183,1. En deze kerkuil mogen we dadelijk vrijlaten. Absoluut. Ja, ja, die gaat de vrijheid weer tegemoet. Die is er helemaal klaar voor. Is dit een goede plek zo? Ja, ik vind hem prima. Oke. Toe maar vriend, ga maar, goed zo. Kijk dan, daar gaat ie. Mooi de boom in. Ja, prachtig. Dag vriend, heb een mooi leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351906 320.106 151 2026-07-07T07:40:00+00:00 yes no uil roofvogel dierenopvang https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-schansspringen-punten-voor-afstand-en-voor-stijl 2026-07-07T12:09:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49556.w613.r16-9.5f8ee07.webp Hoe werkt schansspringen? | Punten voor afstand en voor stijl Met honderd kilometer per uur van een heuvel afglijden, zo ver mogelijk door de lucht vliegen en dan maar hopen dat je goed landt. Wat in de 19e eeuw in Noorwegen, in de provincie Telemark begon als een leuke manier om over een houtstapel of van een dak af te springen is langzaam maar zeker uitgegroeid tot een professionele olympische topsport. We zijn er. En zie je die hoge schans? Daar hoef ik gelukkig niet vanaf. Als beginner begin ik gewoon bij de beginnersschans. Dat laat ik lekker aan de pro's over. Bij de pro's draait het schansspringen om één ding: Punten scoren. (hijgend:) Het gaat nog best goed. Ah, woo. Oké. Belangrijk voor het scoren van punten is deze lijn. Die ligt op 81 meter van de schans. Dat is best wel een flinke afstand. En als je hier op landt, de zogenoemde K-lijn, dan krijg je 60 punten. Maar bij schansspringen is het natuurlijk de bedoeling om zo ver mogelijk te springen. Dus voor iedere meter die je eerder landt krijg je punten aftrek en voor iedere meter die je verder landt krijg je er punten bij. Oké. Woo! Naast dat je punten krijgt voor hoe ver je springt krijg je van een jury ook punten voor stijl. Zo checken ze bijvoorbeeld of je lichaam stabiel is tijdens een vlucht en dus niet te veel wiebelt. En ook voor de landing kan je extra punten krijgen. Bijvoorbeeld voor de extra moeilijke telemarklanding. En daarbij buig je direct na de landing extra diep door één been. Dat wordt echt als zeer stijlvol gezien. Alsof je een aanzoek doet aan de jury. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351931 132.032 141 2026-07-07T12:08:00+00:00 yes no ski wintersport https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-rechtbanktekenaar-tekeningen-maken-van-verdachten-in-de-rechtbank 2026-07-07T12:46:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49558.w613.r16-9.e7763da.webp Wat doet een rechtbanktekenaar? | Tekeningen maken van verdachten in de rechtbank Een rechtbanktekenaar mag tekeningen maken van wat er gebeurt in een rechtbank tijdens een rechtszaak. Rechtbanktekeningen worden al gemaakt sinds er een rechtbank is. Mensen waren altijd al benieuwd naar wat er gebeurde in zo'n rechtszaak en of de verdachte schuldig is of niet. Voordat de foto bestond, stonden er tekeningen in de kranten. En zo had de lezer toch een beeld bij wat er was gebeurd. Maar in 1890 verscheen de eerste foto in de kranten. En dat werd razend populair. Maar de fotografen mochten nog steeds niet de rechtszaal binnen en bleven de tekenaars degenen die de rechtszaak vastlegden. En dat was vanwege privacy. En dat is nu nog steeds zo. Rechtbanktekenaars blijven tot op de dag van vandaag belangrijk. Maar hoe gaan ze nou te werk? Adrien, waar begin je nou mee? Ten eerste, ik word op pad gestuurd door een krant, website of nieuwskanaal. Dan bespreek ik op locatie even met de journalist die het stuk gaat schrijven wie er getekend moet worden. Meestal wel alleen de verdachte. Misschien de advocaat. En als we dat hebben besproken ga je zo snel mogelijk werken. Het moet vandaag nog af. Zal ik anders laten zien hoe dat gaat? Ja, graag. Dan regel ik een verdachte. En omdat filmen in een rechtszaal niet mag, hebben we een nepverdachte nodig. Dit is een van de Klokhuisregisseurs: Leo O. Leo, je ziet er behoorlijk verdacht uit. Ik ben echt onschuldig. Ja, ja(!) Ga maar zitten. Geef het script maar hier. Kom maar. Nou, staat je goed. Oké. Zo, de verdachte zit. En nu? Ik kijk altijd heel goed eerst naar het voorhoofd, de vorm van de neus. En ook al teken je gewoon wat strepen en je denkt 'het is niks' op een gegeven moment wordt het gewoon iets. Waarom is dit een goede positie om de tekening te maken? De verdachte is alsnog beschermd, want je ziet 'm niet in het gezicht. Dus nog een beetje onherkenbaar. En wat wil je dan overbrengen? De informatie die je ziet. Wat voor kapsel heeft hij? Is hij naar de kapper geweest? Dat begint erop te lijken. Ja, hij begint te komen, he? Hij is goed gelukt. Dank je wel. Hij is nog niet klaar. Ga anders mee naar mijn atelier. Dan maak ik 'm daar verder af. Oké, is goed. Top. We zijn in het atelier van de rechtbanktekenaar Adrien die net een schets heeft gemaakt in de rechtbank. Die is hij nu aan het afmaken. Wat ik heb gevangen net in beeld, daar kan ik wel wat mee nu. Ja, je ziet wel inderdaad een soort terneergeslagen blik. Alsof hij spijt heeft. Ja, he? Dat zie je een beetje terug in dat mondhoekje of in de wenkbrauwen. Ja. Dat heb je wel echt goed gevangen. Ja, daar doe ik m'n best voor. En dit doe jij al meer dan zeven jaar. Wat was jouw eerste schets? Het was nog niet digitaal. Kijk, gewoon met pen en papier. De verdachte en op een los blad haar advocaat. Later heb ik het digitaal bij elkaar gezet. Dit was m'n eerste echte rechtbanktekening op de cover van een regionale krant. Jouw eerste tekeningen zijn gelijk op de voorpagina van een krant gekomen. Daarom heb ik 'm ook ingelijst. Daar ben ik nog steeds heel trots op. Het lijkt me wel een moeilijk beroep. Je moet heel nauwkeurig een schets maken en in een korte tijd. Ja, je moet heel snel werken. Geen tijd om te aarzelen. Kijk, allemaal kladjes. Gewoon doorgaan. Niet gummen. Opnieuw. Hier ook. Dit is allemaal nog niet voor in de krant. Dit was gewoon oefenen, oefenen, oefenen. Later. Of het nou lukte of niet, dit was alleen het hoofd. De schets hier nog vrij saai. Maar met wat kleur erbij maak je het wel nieuwswaardig. En nu doe je alles digitaal. Kan je daar voorbeelden van laten zien? Ja. Kijk. Hierbij zag ik zijn handen de hele tijd bewegen. Dat zegt ook zo veel, he? 'Geloof mij maar.' 'Geloof mij.' Deze. Alleen de verdachte is ingekleurd. Daarmee kun je het oog sturen. Het ging om hem. Aah. Niet om hem. En deze verdachte was zo boos dat hij z'n middelvinger opstak en zelfs spuugde naar de rechter. Maar het is nog steeds een beetje dezelfde werkwijze. Eerst teken ik ze los, per persoon. Later gooi ik ze bij elkaar, maak ik de compositie. En uiteindelijk is hij dan dus zo in de krant verschenen. Ze doen het niet altijd, maar hier heeft de krant toch besloten om ze alsnog onherkenbaar te plaatsen. Zal ik afmaken wat ik vandaag heb gedaan? Hoe dat in de krant eruit zou zien? Ja. Ja? Ik ben benieuwd hoe die zaak is afgelopen. Hoe gaat het met Leo O.? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351942 302.357 38 2026-07-07T12:32:28+00:00 yes no rechtbank https://schooltv.nl/video-item/wat-is-motorracen-een-rondje-op-het-tt-circuit-in-assen 2026-07-07T13:18:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49559.w613.r16-9.5a67bbc.webp Wat is motorracen? | Een rondje op het TT Circuit in Assen Welkom op het TT circuit in Assen. Hier wordt geraced door motoren en hoe! Hier op dit asfalt proberen ze een razendsnelle tijd neer te zetten. De basics van het motorraces zijn niet zo ingewikkeld. De motoren, die stellen zich op bij de start. Dit soort startplekken, gaan klaarzitten en dan gaan ze beginnen aan een race op een afgesloten circuit een afgesproken aantal rondjes. En ja, dan is het natuurlijk zaak om dat zo snel mogelijk te doen. Want als je als eerste over de finish komt, krijg je het meeste aantal punten. Elk circuit is anders maar het is altijd uitdagend voor de rijders. Maar er zijn natuurlijk hele lange rechte stukken maar ook een combinatie van langzame of snelle bochten waar die coureurs echt hun skills op kunnen laten zien. Het circuit is zo veilig mogelijk gemaakt, maar in sommige toch spannende bochten vind je dit soort grindbakken en dat grind, dat ligt er voor een reden. Als je daarin terechtkomt…Als je uit de bocht vliegt dan kom je in het grind terecht als rijder. En dan word je afgeremd en dan bots je nergens tegenaan. Alle wedstrijddeelnemers hebben aan de rand van het circuit hun eigen pitbox. Dat is een soort garage waar het hele team klaar zit want een rijder is nooit alleen. Nee, ze hebben een heel team van technici, monteurs, wedstrijdbegeleiding en die zorgen er allemaal voor dat de motor en de rijder zo snel mogelijk over dat circuit gaat. Voor elk circuit wordt de motor speciaal aangepast zoals nu heeft het bijvoorbeeld geregend op het circuit, dan krijgt je een speciale regenvering en kijk banden met profiel, oftewel regenbanden. De banden hebben een elektrisch dekentje om zodat ze goed warm worden en daardoor plakt het rubber goed op het asfalt. Heel veel informatie over de motor komt gewoon uit de computer en de motor kan ook ingesteld worden met die computer. Het vermogen van de motor kan worden aangepast, de remmen kunnen ingesteld worden en de vering kan helemaal ingeregeld worden. Er zit zelfs een app op die voorkomt dat de wielen op het verkeerde moment gaan slippen. Want ja, dat kun je natuurlijk niet gebruiken. Nou, volgens mij is alles klaar voor een proefrondje. Dus Jeffrey, ben je er klaar voor? Jazeker. De motor staat er helemaal klaar voor. Het is alleen wel nat, dus we moeten een beetje voorzichtig doen. Maar komt goed. Nou, doe voorzichtig en neem ons helemaal mee. Komt goed. Dit is de eerste bocht van het circuit, de H-bocht. De bocht waar je altijd heel hard moet remmen. Nu ga je terug naar de Strubben. De bocht waar ik altijd heel plat moet gaan en het is heel belangrijk om zo vroeg mogelijk eigenlijk hier op je gas te gaan. Dit is het snelle rechte stuk. Hier worden wel snelheden van boven de 200 kilometer per uur gehaald. En dan komen we hier aan op de Zuidlus. Dit is heel belangrijk want hier kom je aan op het snelle stuk terug. Op een van de bekendste bochten van de wereld, de legendarische GT chicane. Heel belangrijk om hier voordelen voor de laatste ronde en de laatste bocht te maken. Dat was het, een rondje TT circuit. Wauw! Hoe ging ie? Ging goed. Het is wel even…Het was nat. Ja. Maar is ook een goede training. Ja, dat hoort ook bij trainen natuurlijk. Wil je ook een rondje mee? Mag dat? Komt wel goed. Oke! Oh my god, dit gaat hard! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20351975 256.832 349 2026-07-07T12:55:00+00:00 yes no motor sport Drenthe https://schooltv.nl/video-item/wie-zijn-er-aanwezig-bij-een-rechtszaak-verdachte-rechter-advocaat-en-meer 2026-07-07T14:13:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49560.w613.r16-9.28d7bbc.webp Wie zijn er aanwezig bij een rechtszaak? | Verdachte, rechter, advocaat en meer Er zijn 11 rechtbanken in Nederland en dit is de rechtbank in Den Bosch. En in al die rechtbanken komen per jaar maar liefst een miljoen rechtszaken aan bod. En in deze rechtbank in Den Bosch worden per jaar ruim 90.000 uitspraken gedaan. Niet alle rechtszaken komen in het nieuws of in de krant. Zaken die in de krant komen, zijn meestal strafzaken waarbij iemand iets heeft gedaan waarvoor hij misschien naar de gevangenis moet. Bijvoorbeeld als je hebt meegedaan aan een grote diefstal een plofkraak, of je hebt geweld gebruikt tegen een ander. Hiervoor kan je, als je schuldig wordt bevonden, een straf krijgen. En als je als verdachte betrokken bent bij zo'n rechtszaak dan moet je verschijnen in een rechtszaal. Dit is dus zo'n zaal waar het allemaal gebeurt. Hier kunnen rechters, de verdachten, advocaten, het publiek en journalisten aanwezig zijn om de rechtszaken bij te wonen. De pers mag verslag doen van rechtszaken. (Filmt met zijn telefoon) Nee, dit mag absoluut niet. Het is verboden om de verdachte te filmen of te fotograferen. Tenzij de verdachte dit zelf wil. Maar dat komt niet veel voor. De privacy van iedereen die wordt verdacht of schuldig bevonden van een strafbaar feit, wordt beschermd. Je wilt niet dat zomaar iedereen je voor altijd kan herkennen. Ook nadat je je straf hebt gehad. Dus geen foto's en namen in de pers. Maar wat wel mag, is tekenen. Want van een foto zou je iemand meteen kunnen herkennen. Maar het idee van een tekening is dat je iemand niet zou herkennen als je 'm bijvoorbeeld tegen zou komen. Dit is Adrien Stanziani. Hij is rechtbanktekenaar. Een heel bijzonder beroep want er zijn maar acht rechtbanktekenaars in heel Nederland. Dit is dus jouw werkplek. Hee. Ja, dat klopt. Ja. Deze plek krijg ik meestal toegewezen als tekenaar in de zaal. Mijn collega-tekenaars zitten of hier, of hier. En waarom is dit een mooie plek? Vanaf hier hebben we het beste zicht op de verdachte. Die moeten we het vaakst tekenen voor de krant of tv. En je ziet vanaf hier sowieso het beste wat er allemaal gebeurt. Waar zit iedereen in de rechtszaal? Ten eerste de bode. Die kun je zien als de gastheer of gastvrouw. Die begint op de gang, roept de zaak uit, laat iedereen binnen en gaat daar afzijdig een beetje zitten, achterin. Oké, en verder? Nou, hier voorin, dat zijn natuurlijk de journalisten. En wie zitten daar voorin? De voorste stoelen, dat zijn de hoofdrolspelers van de zaak. Natuurlijk de verdachte. Meestal wel met advocaat want je moet wel je verdediging bij je hebben. Daar voorin, slachtoffers of nabestaanden. Als die willen, is het wel belangrijk dat ze het goed meekrijgen. Daar zit de officier van justitie, oftewel de aanklager. Die vraagt aan de rechters om de zaak te bekijken. Afhankelijk van de zaak zitten er een of drie rechters. Die kijken naar de zaak, die horen de getuigen, de verdachten doen uitspraak. En dan horen we dus wat de straf zal zijn. En dan is er nog een plekje over. O ja, daarzo. Met de grootste computer, bedoel je? Ja. Ja, dat is de griffier. Die legt alles vast wat er wordt gezegd. En als iemand nou enorm boos is in de zaal? Ja, dat moet je niet hebben. Dan heb je de parketpolitie. Die bewaakt de orde in de zaal. Vooral bij de grootste zaken. En dan vergeet je nog iemand. De rechtbanktekenaar. O. Nou, ik ben geen officieel onderdeel van een rechtszaak. Ik doe mijn werk, maar ik probeer een beetje onzichtbaar en op de achtergrond te blijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20352020 229.824 143 2026-07-07T14:00:23+00:00 yes no rechtbank https://schooltv.nl/item/wat-is-feminisme-story-over-de-strijd-over-gelijke-rechten-voor-man-en-vrouw 2026-07-16T11:50:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49561.w613.r16-9.359887b.jpg Wat is feminisme? | Story over de strijd over gelijke rechten voor man en vrouw Feministen hebben lang gestreden voor de rechten van vrouwen. En nog steeds is er veel ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Hoe is het feminisme ontstaan en wanneer ben je een feminist? Lees het in de story op NPO Kennis. Klik op de afbeelding om naar de story te gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 64 2026-07-08T09:30:00+00:00 yes no feminisme emancipatie https://schooltv.nl/item/waarom-doen-mensen-vrijwilligerswerk-story-over-jezelf-inzetten-voor-de-maatschappij 2026-07-16T11:50:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49562.w613.r16-9.f29bdc2.jpg Waarom doen mensen vrijwilligerswerk? | Story over jezelf inzetten voor de maatschappij De helft van alle Nederlanders doet wel eens vrijwilligerswerk. Zonder vrijwilligers kunnen veel organisaties en clubs niet bestaan. Voor vrijwilligerswerk krijg je niet betaald, toch geeft het veel voldoening. Hoe zit dat? Klik op de afbeelding om de story op NPO Kennis te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 36 2026-07-09T09:17:00+00:00 yes no vrijwilligerswerk burgerschap https://schooltv.nl/item/wat-zijn-kritieke-grondstoffen-story-over-zeldzame-aardmetalen 2026-07-16T11:50:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49563.w613.r16-9.d2aa12b.jpg Wat zijn kritieke grondstoffen? | Story over zeldzame aardmetalen Veel grondstoffen zijn onmisbaar voor de moderne technologie, zoals smartphones, zonnepanelen en mri-scans. Wat als die metalen opraken of niet meer beschikbaar zijn? Klik op de afbeelding om de story op NPO Kennis te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 30 2026-07-10T09:20:00+00:00 yes no aardmetaal grondstof technologie https://schooltv.nl/item/wat-is-zionisme-story-over-de-beweging-voor-een-joodse-staat 2026-07-08T09:29:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49564.w613.r16-9.cbcc93b.jpg Wat is zionisme? | Story over de beweging voor een Joodse staat Het zionisme is ontstaan in de 19e eeuw. Zionisten geloven dat Joden alleen veilig zijn in hun eigen staat. In 1948 wordt Palestina opgedeeld in een Joodse en Palestijnse staat. Wat dat betekende voor de Joden en de Palestijnen lees je op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 53 2026-07-13T09:24:00+00:00 yes no Jodendom jodenvervolging Israël palestina https://schooltv.nl/item/waarom-volgen-we-trends-story-over-dingen-die-even-heel-hip-zijn 2026-07-16T11:50:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49565.w613.r16-9.9b85b15.jpg Waarom volgen we trends? | Story over dingen die even heel hip zijn Iets wat in de mode is, noem je een trend. Dingen die nog korter in zijn, noem je hypes. Waarom doen we massaal mee aan trends en wat zijn de nadelen? Klik op de afbeelding om de story te lezen op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 179 2026-07-14T08:27:00+00:00 yes no mode mediahype https://schooltv.nl/item/wat-zijn-de-voordelen-van-teamsport-story-over-samen-winnen-en-samen-verliezen 2026-07-16T11:50:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49566.w613.r16-9.0a1455b.jpg Wat zijn de voordelen van teamsport? | Story over samen winnen en samen verliezen Teamsport doe je samen. Dat is niet alleen gezellig, het werkt ook motiverend. Meer over de voordelen van teamsport lees je in de story op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 17 2026-07-15T08:32:00+00:00 yes no sport team https://schooltv.nl/item/hoe-verbindt-het-nederlands-elftal-ons-story-over-oranjegekte-in-nederland 2026-07-16T11:50:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49567.w613.r16-9.0b6ae4e.jpg Hoe verbindt het Nederlands elftal ons? | Story over oranjegekte in Nederland Tijdens grote voetbaltoernooien kleurt heel Nederland oranje. Je voelt je deel van een groep, en dat gevoel wordt alleen maar sterker naarmate er meer wedstrijden worden gewonnen. Meer over hoe het Nederlandse elftal ons verbindt lees je op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 22 2026-07-16T08:35:00+00:00 yes no voetbal psychologie https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontwerp-je-een-skatepark-obstakels-om-overheen-te-skaten 2026-07-09T14:19:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49568.w613.r16-9.2788885.webp Hoe ontwerp je een skatepark? | Obstakels om overheen te skaten Ja, niks lekkerder dan even helemaal losgaan in zo'n skatepark. Maar wat ik me nou altijd al afgevraagd heb is: hoe wordt zo'n skatepark nou eigenlijk gemaakt? Of het nu gaat om een skatepark binnen of buiten, ze zitten vol met dit soort obstakels en sommige bootsen objecten na uit de stad. Deze ledge bijvoorbeeld is net een stoeprand. Heerlijk om overheen te grinden. Net als een rail trouwens, wat eigenlijk niks anders is dan een trapleuning, maar dan op de grond. Deze stijl van skaten, waarbij je gebruik maakt van voorwerpen uit de stad, noem je streetskaten. Maar in een skatepark heb je dan ook nog obstakels zoals een quarter pipe of een halfpipe. Deze lopen schuin omhoog, net als de wand van lege zwembaden die skaters vroeger gebruikten om in te skaten. Je hebt dus verschillende obstakels en verschillende stijlen. Maar hoe bepaal je nou welke obstakels je in een skatepark neerzet? Daarvoor ga ik naar het Museumplein in Amsterdam waar een spiksplinternieuw skatepark gebouwd wordt. Jimbo. Hey Pascal. Even een bakkie erbij. Oei lekker. Dit moet het gaan worden? Ja, man, dit wordt het skatepark. Wat maakt dit skatepark nou zo uniek? Nou, allereerst natuurlijk de locatie midden in Amsterdam voor het Rijksmuseum. En daarnaast is het skatepark helemaal ontworpen in de stijl van Amsterdam. Als je hier kijkt zie je die bakstenen. Daarmee grijpen we eigenlijk terug naar alle mooie gebouwen die in Amsterdam zijn. Die rode bakstenen, die komen erin terug. Ja, en dan zie je hier al deze elementen. Ja dus… Je bedoelt eigenlijk de de onderkant van die ledge. Die maken we ook in grachtengroen, omdat je dat ook heel veel terugziet in Amsterdam. Ja, ja, ja. En zie ik nou ook goed dat het skatepark ietsje dieper in de grond ligt? Ja, dat heeft een dubbele functie. Allereerst zodat toeristen en bezoekers niet zomaar hier het skatepark in kunnen lopen. Slim! En als tweede eigenlijk dat je het Rijksmuseum altijd blijft zien. Ja dus als je langsloopt…Dat er niet een halfpipe voor zit of zo. Ja precies. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20352455 162.837 193 2026-07-09T14:20:00+00:00 yes no skaten sport stad https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-sjabloon-een-mal-maken-voor-een-illustratie 2026-07-13T08:06:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49570.w613.r16-9.3f759ee.webp Hoe maak je een sjabloon? | Een mal maken voor een illustratie Ja, hiervoor heb ik inspiratie gehaald uit het schimmenspel. Dat geeft een heel spannend en mysterieus effect. En om dat te bereiken heb ik gebruik gemaakt van sjabloondruk. En sjablonen, dat zijn dus eigenlijk van dit soort uitgeknipte vormen? Ik druk eigenlijk met mijn balpen in dit stuk karton. Dan komen er allemaal lijntjes in het papier te staan en daarmee maak ik deze watergeest. En als je dit uitknipt en weer afdrukt, dan kan je op die manier een sjabloondruk maken. Nu rol ik de inkt uit en dan ga ik mijn sjabloon in inkten. En dit kan je dus ook heel makkelijk thuis doen. Gewoon zelf. Ja! En dan pak ik met mijn pincet het sjabloon op. Ja en nu leg ik hem op het papier. En jij mag rollen. Yes, top. Dit moet eroverheen? Ja, de lap erom-heen. En trouwens, thuis rol je gewoon met een deegroller. Gaat ook hartstikke goed. Oh wauw! Kijk! Dit is echt boven verwachting. En daar is ze dan: een mooie mysterieuze zeegodin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20352827 82.432 68 2026-07-13T07:45:00+00:00 yes no tekenen illustratie knutselen https://schooltv.nl/video-item/hoeveel-macht-heeft-de-oppositie-regering-bekritiseren-en-eigen-ideeen-laten-horen 2026-07-28T12:41:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49569.w613.r16-9.30b1553.webp Hoeveel macht heeft de oppositie? | Regering bekritiseren en eigen ideeën laten horen In de oppositie zitten klinkt simpeler dan regeren. Is ook een veelgehoord verwijt in debatten. U zit daar wat in de oppositie. U doet helemaal niets voor de mensen. Want als je in de regering zit en het gaat mis, ja, dan krijg je dat te horen. U was de afgelopen anderhalf jaar aan de macht. U had de meerderheid in de Tweede Kamer om wat te doen en u heeft niets, maar dan ook niets voor die mensen geleverd. Kijk, zonder oppositie geen democratie. Precies. De oppositie controleert de regering. En levert kritiek. Zwart, nog meer zwart. Worden wij nog wel een beetje serieus genomen hier, voorzitter? Oppositiepartijen zijn er om een alternatief te bieden voor die macht. En soms is dat wel heel letterlijk. In het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld zit de regerende partij recht tegenover de oppositiepartijen. Traditioneel gaat het daar vooral tussen twee grote partijen waardoor de oppositie veel duidelijker een groep en daardoor ook een echt alternatief is voor de regering. Het is veel meer gericht op botsen en laten zien dat ze beter zijn dan de zittende macht. Oh en fun fact: ze hebben daar dus niet genoeg plek voor alle 650 parlementsleden. Sterker nog: ze komen er zo'n 200 tekort. En als iedereen er is dan krijg je dus dit. Moet je staan. Orde! Waar ik naartoe wilde: onze Tweede Kamer ziet er natuurlijk heel anders uit waar alle partijen naast en door elkaar heen zitten. En alleen maar heel hard schoppen is hier ook best lastig. Want ons parlement is gericht op samenwerking. Tenzij je in je eentje 76 zetels haalt, maar dat is nog nooit voorgekomen. Daarom bestaan regeringen altijd uit meerdere partijen: een coalitie. Kijk, in het Verenigd Koninkrijk gaan de conservatieven en Labour waarschijnlijk nooit samenwerken. Dus dan kun je ook lekker bashen. Ik verwijs nog steeds naar hem als Onbetrouwbare Dave. Maar hier kan het zo maar zijn dat jij nu in de oppositie zit, maar de volgende keer moet samenwerken met een partij waarmee je dan in de coalitie zit. Dus altijd met gestrekt been erin gaan kan in je nadeel werken. Maar goed. Kan natuurlijk wel. Doe eens normaal man. Wat ach? Zal ik er een nietje doorheen slaan? Wat had u gedacht? Dit is de grootste prutser die ooit in Vak K heeft gezeten. Hier staat gewoon een prutser? Fucking hell zeg. Tegenovergestelde kan ook: een constructieve oppositie. Dat is als oppositiepartijen meerderheden zoeken voor eigen ideeën die niet in de plannen van de regering voorkomen. Maar ook als ze meestemmen met de regering. Al moet je met dat laatste wel voorzichtig zijn, want als je het te vaak doet dan loop je het risico dat het voor je achterban één pot nat lijkt. Dat wil je ook niet. Dus je moet balanceren. Een ding is in ieder geval duidelijk. Als oppositiepartij moet je stiekem altijd bezig zijn met die volgende ronde. En als dan er weer verkiezingen zijn, dan hebben kiezers wel een duidelijke keuze. Als ze tevreden zijn met het regeringsbeleid kunnen ze weer de regeringspartij kiezen. En als ze ontevreden zijn kunnen ze kiezen voor het alternatief dat de oppositie heeft geboden. We gaan een deurtje verder. Welkom in de Eerste Kamer der Staten Generaal. Minder bekende koppen dan in de Tweede Kamer maar als hier een meerderheid niet wil dat een wet er komt, komt die er ook niet. Waarom we hier zijn? Voordat wetten daadwerkelijk van kracht worden moet zowel de Tweede als Eerste Kamer ze aannemen. Een wet wordt aangenomen als daar een meerderheid voor is. En als het goed is heeft de coalitie dat in principe altijd in de Tweede Kamer waardoor ze dus altijd machtiger zijn dan oppositiepartijen. Maar nu komt het. In de Eerste Kamer zijn de kaarten heel anders geschud. En dat is al een tijdje zo. Omdat sinds 2010 de oppositie vaker nodig is voor een meerderheid. Check dit: je kijkt naar een verkiezingsuitslag. Stel dat D66, GroenLinks-PvdA, CDA en VVD samen een coalitie gaan vormen. In de Tweede Kamer komen ze uit op 86 zetels. Maar in de Eerste Kamer komen ze te kort. En dat geldt eigenlijk voor alle combinaties. Check bijvoorbeeld eens de zetels van de BBB. Klein jongetje hier, maar grote jongen daar. Ja, en dan sta je ineens sterk als oppositiepartij. Weet deze man trouwens alles van. In 2010 had-ie één zetel nodig voor een meerderheid. En ja, dan ga je dealtjes sluiten. Premier Mark Rutte werd met de partijleider van de SGP gespot op de achterbank van de dienstauto. Ja, dan zeg je natuurlijk als oppositiepartij: ik help jou nu, maar what's in it for me? En dat gaat het kabinet vast vaak horen de aankomende tijd. Want een nieuwe Eerste Kamer komt pas in 2027. Oké. Is die Eerste Kamer dan echt de enige troef die de oppositie in handen heeft? Nou, nee. Laten we even terugpakken op dat alternatieve geluid zijn in de Tweede Kamer waar we het in het begin over hadden. Oppositiepartijen, ook kleine, kunnen hun stempel drukken op het maatschappelijke debat door hun stem te laten horen en zo toch invloed hebben. Kijk bijvoorbeeld naar de Partij voor de Dieren. Nog nooit aan de macht geweest. Zij hebben in geen kabinet gezeten. In ieder verkiezingsprogramma van bijna elke partij staat inmiddels een paragraaf over dierenwelzijn. Ja, of wat denk je van BIJ1? Die hebben het nu niet gehaald maar wel het onderwerp slavernijverleden op de kaart gezet. Daarvoor bied ik namens de Nederlandse regering excuses aan. Dat is wel degelijk invloed. En dat geldt natuurlijk ook voor Geert Wilders. Die op zijn manier al bijna 20 jaar dit narratief verkondigt… Voorzitter. De islam maakt ons kapot. De islam die u hier iedere dag opnieuw binnenhaalt is een gigantisch probleem in ons land. …en de kijk van mensen, en partijen, op bepaalde onderwerpen wel degelijk beïnvloedt. En dat zijn de PVV. Daarnaast kan de oppositie ook qua beleid dingen regelen. Ook al heeft de coalitie de meerderheid, heel veel dingen zijn ook niet geregeld in een regeerakkoord. Dus oppositiepartijen kunnen ideeën agenderen, meerderheden zoeken en zo invloed uitoefenen op regeringsbeleid. Wellicht kan dat gewoon meegenomen worden in het onderzoek wat nu wordt gedaan. Ja? Gaan we doen. In de oppositie gaan kan ook in het voordeel werken van de partij. Want wonden likken en aan je achterban proberen te laten zien dat de concurrentie toch minder goed werkt zonder jou erbij. En op die manier toch ook toewerken naar meer stemmen bij volgende verkiezingen. En daardoor kan in de oppositie zitten soms best vruchtbaar zijn. Het liefst regeren wij, maar oppositie voeren is veel leuker. Dat kan ik ook heel goed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20352454 371.861 86 2026-07-12T22:00:00+00:00 yes no Tweede Kamer Eerste Kamer politiek https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-schrijven-ontstaan-bij-het-spijkerschrift-en-de-hierogliefen 2026-07-13T11:25:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49571.w613.r16-9.c1d0f9b.webp Hoe is schrijven ontstaan? | Met het spijkerschrift en de hiërogliefen Lief dagboek. Ik ben vandaag in Leiden. Schrijven is iets dat de meeste mensen iedere dag doen zon-der daar bij na te denken. Maar als je erover gaat nadenken, dan kom je erachter dat het eigenlijk iets heel magisch is. Gedachten die in je hoofd zit-ten, zet je in een bepaalde vorm op papier, zodat iemand anders ze kan begrijpen. Zelfs als diegene duizenden kilometers verderop is, of misschien dui-zenden jaren in de toekomst. Zo'n 5000 jaar gele-den werd het voor het eerst geschreven. Hier in het Rijksmuseum van Oudheden liggen nog een paar van die hele oude teksten. Het spijkerschrift is het oudste schrift ter wereld en ontstond ruim 5000 jaar geleden in Mesopotamië. Dat is een gebied in het huidige Irak, maar ook delen van Turkije, Syrië en Iran. In Mesopotamië kwamen veel mensen bij el-kaar om te handelen. Het was daarom belangrijk om de zaken goed bij te houden, zoals het aantal schapen dat naar de tempel werd gebracht of het aantal broden dat werd verkocht. Dat bijhouden ging beter door het op te schrijven en zo ontstond het spijkerschrift. Er werd op klei geschreven en de tekens zien er heel anders uit dan de letters die wij kennen uit het alfabet. In het begin maakten ze nog veel gebruik van symbolen. Plaatjes die iets bete-kenen. Bijvoorbeeld hoofd met een kommetje be-tekent rantsoen, oftewel een hoeveelheid eten. En hier herken je het teken van graan. Dat schrijven in de klei ging behoorlijk stroef. Daarom maakten ze in de loop der jaren hun tekens eenvoudiger. Zo eenvoudig dat er alleen maar strepen overbleven. En die strepen lijken een beetje op spijkers. Van-daar de naam Spijkerschrift. Terwijl in Mesopotamië het spijkerschrift ontstond, ontstond iets later in Egypte het hiërogliefenschrift. Ook een schrift met symbolen. Kijk bijvoorbeeld dat vogeltje daar, dat betekent God. En die oude meneer met de stok. Dat betekent oud. Maar naast symbolen gebruikten ze ook tekens die staan voor een klank. Net zoals in ons alfabet letters ook staan voor een klank. Bij-voorbeeld deze golfjes staan voor nnn en deze mand staat voor k. Teksten werden in steen ge-kerfd en gebeiteld. Een super duur en tijdrovend klusje en hoewel het er perfect uit lijkt te zien, wor-den de hiërogliefen ook gewoon gemaakt door mensen die fouten maakten. En zo zie je bijvoor-beeld dat de schrijver hier verder wilde schrijven, maar het paste er niet op. En hier heeft de schrijver toch nog even wat erbij gekrabbeld. Foutje, kan ge-beuren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20352841 220.309 436 2026-07-13T09:15:00+00:00 yes no geschrift schrijven https://schooltv.nl/video-item/wat-houdt-het-europese-migratiepact-in-eu-beleid-voor-asiel-uitgelegd 2026-07-28T12:41:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49572.w613.r16-9.b96103c.webp Wat houdt het Europese migratiepact in? | EU-beleid voor asiel uitgelegd Migratie, hot topic hier in Nederland. En niet alleen hier, overal in Europa. Vooral ook aan de randen. Weten ze ook hier in Brussel. Met dit vers op het netvlies wil Europa drastisch hervormen. In deze video: het EU-migratiepact uitgelegd. En kan Brussel het dan wel? Goed, dit boekwerk: het migratiepact. Is jarenlang over onderhandeld. Want hoe moeilijk het is om als Europese landen gezamenlijk iets te doen aan migratie hebben we eerder gezien. En dus zegt de EU, meer dan 10 jaar na ‘Wir schaffen das’. Oftewel, dit fixen we wel even. Hoog tijd voor een Europees migratieplan, met regels die in iedere lidstaat gelden. De kern: meer controle aan de buitengrenzen, snellere procedures, een Europese spreidingswet en afspraken met landen buiten de EU. Eerst, die buitengrenzen. Migranten die aankomen worden gescreend. Vingerafdrukken worden afgenomen, er worden foto's gemaakt en die gegevens komen terecht in een Europese databank. Gebeurt al bij kinderen vanaf 6 jaar en duurt maximaal 7 dagen. Dan die snelle procedures. Europa wil dat migranten eerder weten waar ze aan toe zijn. Asielzoekers uit veilige landen worden vastgezet. Dat mag maximaal 16 weken duren. In die tijd wordt gekeken of ze mogen blijven of worden teruggestuurd. Migranten uit onveilige landen gaan de normale asielprocedure in. Als ze mogen blijven worden ze eerlijk over de lidstaten verdeeld met een soort Europese spreidingswet. Maar wie de portemonnee trekt kan die verplichting ook afkopen zo'n 20.000 euro per asielzoeker. Nederland zegt dat te gaan doen. Migranten die niet mogen blijven zullen ook de EU weer moeten verlaten. Dat kan straks ook naar landen waar ze niet vandaan komen. Europa wil afspraken maken met landen buiten de EU voor de bouw van zogeheten 'terugkeerhubs'. Centra waar ze moeten wachten tot ze kunnen terugkeren naar hun eigen land. Grote hervormingen dus vanuit Brussel. Want kritiek is er ook. Vooral van mensenrechtenorganisaties. Amnesty spreekt van een donkere dag voor mensenrechten in de EU. Onder meer omdat ook kinderen kunnen worden vastgezet als ze niet voor de normale asielprocedure in aanmerking komen. Of neem die terugkeerhubs. Volgens het pact moeten die gastlanden buiten de EU de mensenrechten beschermen. Volgens critici niets meer dan mooie woorden op papier en is het de vraag of de EU daar altijd op toe kan zien. Er is ook kritiek op de uitvoering van de plannen. Praktisch voorbeeldje: zo hebben slechts 11 van de 27 landen pas hun vingerafdrukscanners op orde. Maar ook wat betreft wetgeving. Veel nationale wetten sluiten nu nog niet goed aan op de nieuwe EU-regels. Ook Nederland liep vertragingen op, bijvoorbeeld met die vingerafdrukscanners. Het migratiepact is aangenomen door de Eerste en Tweede Kamer. Gehoopt wordt dat de druk in bijvoorbeeld Ter Apel daardoor op den duur afneemt maar het zal waarschijnlijk eerst nog slechter worden. Ook vanwege al die nieuwe systemen. Voorlopig heeft de immigratiedienst ook nog stapels aan asielaanvragen liggen en dat blijft voorlopig nog wel even zo. Het zou problemen groter kunnen maken. Het besluit van de minister en de IND is geweest om prioriteit te geven aan nieuwe mensen die via het migratiepad binnenkomen. En er wordt nog onderhandeld over aanvullende nationale asielmaatregelen. Het is dus nog de vraag of het EU-pact echt zoden aan de dijk zet aan de randen van Europa. En of Brussel de problemen in Ter Apel kan oplossen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20352842 283.349 100 2026-07-13T10:27:31+00:00 yes no immigratie asielzoeker https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-voedselkringloop-eten-en-gegeten-worden 2026-07-13T12:04:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49573.w613.r16-9.021f87b.webp Hoe werkt een voedselkringloop? | Eten en gegeten worden Even kijken. Loepje. Schepje mee. Verrekijker om. Schepnet mee. Zo, ik ben er klaar voor, want ik ga de natuur in. De natuur kan namelijk iets heel bijzonders. Alle planten en dieren in een bepaald gebied, dan moet je denken aan een bos of een duin of zoals hier een moerasgebied, die zijn samen onderdeel van een zogenaamde voedselkringloop en een voedselkringloop werkt zo. Planten worden gegeten door dieren. Dieren worden op hun beurt weer gegeten door andere dieren en dode planten en dieren vormen dan weer voedsel voor diertjes en schimmels die in de bodem leven. En dat is dan uiteindelijk weer voedsel voor planten. En zo is de cirkel rond. Al dat voedsel wordt steeds weer opnieuw gebruikt en dus is er in de natuur helemaal geen afval. Dat wil ik onderzoeken. Hoe werkt een voedselkringloop precies? He Janouk, kom je naar boven? Zeker! Oh wow, wat is het hier prachtig! Mooi uitzicht he? Heel mooi. He, hoe zit dat nou met die voedselkringloop? Nou, dat kan ik je hier laten zien. Het gebied de Oostvaardersplassen en het bestaat eigenlijk uit een droog gedeelte met het bos en de droge graslanden. Daar leven heel veel vogelsoorten, maar ook de grote grazers lopen daar. En dan een nat gedeelte, dus de natte graslanden en het moeras met heel veel open water, met rietvelden en met waterplanten. En er leven heel veel kikkers en vogels, zoals natuurlijk de zeearend en de grauwe gans. En die zijn allemaal onderdeel van verschillende voedselkringlopen. En al die planten en dieren hebben dus ook weer een eigen rol binnen die voedselkringlopen. Oke. Maar om je dat goed te laten zien moeten we het moeras in. En we’re off. Ja! Wow! We varen dus nu door een enorm moerasgebied. Best wel spannend. Ja, en dankzij het water barst het hier van het leven. Ja, dat kan ik wel zien. Kikkers, libellen zie je vliegen. Heel veel insecten. En dat trekt natuurlijk weer heel veel vogels aan. De vogels. Die broeden hier graag in het riet maar die kunnen hier ook heel veel voedsel vangen. Langs de waterkant zie je dan de zilverreiger kikkers vangen, visjes uit het water vissen en allemaal zijn ze dus onderdeel van die voedselkringloop. Maar hoe beginnen die dan? Je begint bij de producenten en dat zijn de planten en de bomen. En die kunnen iets heel bijzonders. Ze kunnen in hun bladeren, water en voedingsstoffen uit de bodem en koolstofdioxide, dat is een gas uit de lucht met behulp van licht, dus bijvoorbeeld van de zon omzetten in zuurstof en suikers. Dus dat is zuurstof en suikers. En die suikers, die gebruikt de planten om te groeien en te bloeien. Ja, en daar kunnen ze ook zaden van maken en vruchten en dat is natuurlijk weer voedsel voor andere dieren. Ja precies. En de plant zelf is natuurlijk ook weer voedsel. Wauw! Dit is een mooi bakkie vol superhelder water ook. Allerlei diertjes zitten erin en met deze waterplanten en allerlei andere planten begint dus die voedselkringloop. Ja en met de algen, dat zijn eigenlijk ook hele kleine plantjes in het water en die worden weer gegeten door de larven van insecten of door kikkervisjes. En dat is dan weer voedsel voor wat grotere dieren zoals kleine visjes. Maar ook hier, zo zie je die, die watersalamander. Ja! Mooi he. Die is vet. En dat trekt dan natuurlijk weer grotere dieren aan zoals kikkers en grotere vissen zoals de karper en de brasem. Ja klopt en die worden natuurlijk weer opgegeten door de vogels die hier in het riet broeden, zoals de roerdomp en de zilverreiger. En al die dieren. Dat zijn dan de consumenten. Oke, dus de consumenten zijn de tweede grote groep in de voedselkringloop na de producenten. Het zijn de dieren, dus zowel de dieren die planten eten als de dieren die dieren eten. Of allebei. Toch? Dat klopt en ze zijn ook weer van elkaar afhankelijk en hebben dus allemaal een eigen rol in de voedselkringloop. Bijvoorbeeld de grauwe gans, die komt hier in het moeras om te ruien. Dan wisselt hij dus zijn veren, kan hij niet vliegen. Nee. En dan eet hij dus het riet en dat poept ie binnen een a twee uur weer uit in het water. En dat is dan weer voedsel voor algen. En de grauwe gans is heel belangrijk, want die zorgt er dus weer voor dat er meer algen komen en dan is er weer meer voedsel voor andere dieren. Precies! Eigenlijk toch weer superslim geregeld van die natuur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20352843 276.032 555 2026-07-13T12:03:00+00:00 yes no voedselketen natuur Flevoland https://schooltv.nl/video-item/grote-grazers-in-de-voedselkringloop-poep-heeft-ook-een-functie 2026-07-13T12:05:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49574.w613.r16-9.4f867fd.webp Grote grazers in de voedselkringloop | Poep heeft ook een functie Wauw moet je kijken, die runderen. Supermooi en ze hebben kalfjes. Ja mooi he. Edelherten ook nog. Wauw, supermooi he? En waarom zijn deze graslanden nou zo belangrijk voor die kringloop? Heel veel vogels die gebruik maken van het moeras trekken ook graag naar de droge graslanden en komen hier bijvoorbeeld jagen, zoals de bruine kiekendief die broedt in het moeras en die komt hier jagen op kleine vogeltjes en op muizen. En volgens mij zie ik daar ook een zeearend vliegen. Zeearend hebben we hier ook veel. We hebben nu ongeveer een stuk of tien jongen zeearenden en een paartje broedt hier. En wat zorgt ervoor dat die graslanden een beetje kort blijven? En dat doen de grote grazers, dus de edelherten de heckrunderen en de konikpaarden. En die grazen eigenlijk allemaal op een andere manier. Zodat alles een verschillende hoogte krijgt. Ja precies. En dat trekt dus allemaal weer verschillende soorten aan. Mooi! Kijk hier dan joh. Dit zijn ze, die konikpaarden. Ja, we hebben een groep van 300 konikpaarden nu. Wauw, zoveel! Kijk maar, dit is er een hoor. Ja, dat is een goede verse drol. Je ziet ook dat het krioelt van het leven. Dit is de poep die de paarden en andere grote grazers verspreiden is ook weer voedsel voor heel veel andere diertjes, zoals wormen, insecten en zo'n drol wordt ook weer afgebroken door schimmels, bacteriën, bodemdiertjes tot voedingsstoffen die het gras en kruiden hier gebruiken om te groeien. Grappig, dus in de natuur gaat eigenlijk niks verloren. Zelfs poep is gewoon weer voedsel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20352844 96.512 93 2026-07-13T12:04:00+00:00 yes no Flevoland voedselketen poep koe https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-hoofdluizen-clipphanger 2026-08-19T22:03:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49621.w613.r16-9.579127a.webp Wat zijn hoofdluizen? | Clipphanger Als jij een selfie maakt met je mattie, steken jullie natuurlijk de koppen bij elkaar. Leuke foto, maar zoom ‘s even in… Daar loopt een luis je kapsel binnen! Daar merk je misschien niet meteen iets van. Maar een vrouwtjesluis kan wel tientallen eitjes leggen. Die kleine neetjes worden groot en gaan op zoek naar bloed. Slurpen maar! Het speeksel van de luis, zorgt voor een allergische reactie: jeuk! Niet leuk. Hoofdluizen zijn niet gevaarlijk, maar wel bloedirritant. Tijd voor een ferme aanpak: Kammen en nog eens kammen, wel twee weken lang. Eerst even je haar nat maken en wat crèmespoeling erin, dan ben jij een echte kam-pioen. Als dat nou niet werkt, is het tijd voor een behandeling met antiluizenspul met dimeticon. Dan zijn alle luizen en neten hopelijk snel vergeten. Als jij luizen hebt, is ook het belangrijk dat je omgeving wordt gecontroleerd. Luizen kunnen niet springen, maar misschien heb je wel iemand geknuffeld die ze nu ook heeft. Op veel basisscholen wordt daarom regelmatig geluizenpluisd. Check vooral ook je nek, achter je oren en onder je pony. Neehee… die andere pony! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20352847 80.917 534 2026-08-19T22:10:00+00:00 yes no luis haar insect https://schooltv.nl/video-item/wie-was-alexine-tinne-wereldreizigster-en-fotograaf 2026-07-14T08:19:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49576.w613.r16-9.1ab0b6e.webp Wie was Alexine Tinne? | Wereldreizigster en fotograaf Ik neem je even mee terug in de tijd naar de tijd waarin Alexine Tinne leefde. Ze werd in 1835 in Den Haag geboren en ze groeide op hier in deze straat. In dit huis om precies te zijn, nummer 32. En het was een heus koninklijk buurtje, want daar in de bocht woonde de koning van die tijd, Koning Willem II himself. En daar tegenover woonde de prinses, de dochter van de koning, prinses Sophia. En hier woonde dus Alexine zelf. Wauw! Wow, dit is echt bizar mooi en groot. En het bijzondere is ook dat er sinds die tijd eigenlijk nauwelijks iets is veranderd hier. En al die plafonds, moet je kijken. De vader van Alexine overleed toen ze pas acht jaar oud was en zij bleef hier samen met haar moeder achter in dit prachtige huis. En ze erfde het hele fortuin. Zou ze toen al geweten hebben wat voor ongelofelijke reizen ze zou gaan maken en wat voor spannend leven ze zou hebben? Dat werd er namelijk eentje dat wegleest als een spannend boek. En daar zijn er dan ook heel veel over geschreven. Over haar bijzondere leven als foto- en reispionier met een bijzonder tragisch einde. Maar laten we eerst even beginnen bij het begin. Ik ben op weg naar het archief van de Universitaire Bibliotheek in Leiden. Daar bewaren ze van alles, ook reisboeken uit die tijd. He Maartje. He Janouk. Is dit hoe zo'n reisboek er in die tijd uitzag? Ja, toen had je dit soort grote boeken. Het is bekend van Alexine dat zij het heerlijk vond om op haar buik in de bibliotheek te liggen met dit soort boeken om haar heen. Daarmee kon zij zich een beeld vormen van hoe Egypte en andere voor haar verre landen eruitzagen. Getekend ook echt. Ja. Fotografie had je natuurlijk nog helemaal niet. Nee, helemaal niet. Dus deze komen ook echt uit die tijd. Ja, ze zijn van het begin van de negentiende eeuw. Wow! Dus hierdoor werd ze zelf ook zo enorm enthousiast om te gaan reizen. Ja, en later is ze dat dus ook gaan doen met haar moeder. Eerst gingen ze een reis maken van twee jaar naar Egypte en naar het Midden-Oosten. Dat is echt heel lang. Ja, want je kon natuurlijk toen nog niet een vliegtuig pakken en ook geen auto natuurlijk. Nee, je moest over land met een koets en over zee met een schip. En in de woestijn moest je met een kameel, dus dat duurde eindeloos. Dan ben je wel even onderweg. Precies. Jeetje. In 1861 vertrok Alexine met haar tante en haar moeder weer naar Afrika. Klopt. En toen gingen ze op een hele verre reis. En daar is ook een artikel over verschenen en dat hebben we hier liggen. Freule Tinne, de Nederlandse reizigster, door Afrika. 1874 verschenen. Jeetje. Daar staat een hele reis in beschreven. Er staan ook kaarten in, landkaarten waar zij allemaal geweest is. Dus dit rode is helemaal haar route geweest. Ja, dat is de reisroute die ze met haar moeder en haar tante heeft afgelegd. En er zijn dus een paar jaar geleden nog foto's opgedoken die Alexine hier heeft gemaakt. Bij Gondokoro. Meer dan 150 jaar later worden er nog foto's gevonden die zij toen hier maakte. Klopt. Hier in het depot van het Nationaal Archief in Den Haag liggen wel honderden brieven van Alexine die ze schreef aan haar Engelse halfbroer John. En in een van die brieven schrijft ze Dear John…We hadden er geen idee van dat er iets mis was. Moeder kreeg het ook en werd erg ziek. Die ochtend sliep ze ongewoon lang tot tenslotte de bediende wat nader kwam en zag dat zij dood was. Haar moeder werd uiteindelijk hier in Den Haag begraven bij haar vader. Even kijken. Hier is haar vader, Philip Frederick Tinne. Dit is haar moeder Henrietta Maria Louise. Alexine zelf zou nooit meer een voet zetten op Nederlandse bodem. Ze bleef reizen en foto's maken. In 1869 gaat ze terug naar de Sahara. Een paar dagen daarna wordt hun kamp in de Sahara overvallen en Alexine wordt vermoord. Ze is dan pas 33 jaar oud. Het nieuws over haar tragische dood verspreidde zich snel en bijna alsof ze wist hoe ze zou sterven, schreef ze in een van haar brieven aan haar halfbroer John: Als mij op mijn reizen iets overkomen zou, als ik gedood zou worden. Ik vind niets angstwekkends in de gedachte vrolijk en dapper mijn einde te vinden door een geweerschot of een messteek. Ik heb goed geleefd. Ik heb plezier gehad. Een kort maar vrolijk leven. Voor altijd de jouwe. Alexine. Haar lichaam is nooit terug naar Nederland gekomen. Niemand weet of en waar ze begraven ligt. Maar symbolisch is hier bij het graf van haar ouders een urn geplaatst met daarin Saharazand. Kijk, Alexandrine Petronella Tinne, roepnaam Alexine. Reis- en vooral ook fotopionier. En over foto's gesproken, misschien duiken er nog wel foto's op van haar reizen. Dus ik zou zeggen: hou je ogen open voor Alexine. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20352941 331.797 115 2026-07-14T08:16:00+00:00 yes no reizen ontdekkingsreis fotograaf https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-radio-dj-gastheer-op-de-radio 2026-07-14T11:13:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49577.w613.r16-9.9bf5efc.webp Wat doet een radio-dj? | Gastheer op de radio De rol van de dj kun je vergelijken met die van gastheer. Hij bepaalt de sfeer. Daar kan hij alles voor gebruiken. Achtergrondgeluiden, effecten, jingles, aankondigingen. Hee Wijnand. Dit is jouw werkplek. Ik zie hier je microfoon. Maar hier is een batterij aan knopjes en schuifjes. Wat doe je daarmee? Je hebt ze hier en hier. Ik heb hier microfoons, dat is m'n eigen. Er brandt een lampje als-ie aan staat. Er zijn er nog meer, voor de gasten en de sidekick. Ik kan de telefoonlijn openen, voor een expert of luisteraar. Ik kan muziek draaien, de platen starten. En, wat ook heel leuk is, radio heeft achtergrondgeluidjes. Daarmee maken we sfeer. Als we een grote prijs weggeven, kan ik dit gebruiken. (feestelijk showgeluid) Dat is een beetje een showgeluid. Als ik een wat serieuzer gesprek heb maar wel sfeer wil, kan ik dit 'bedje' gebruiken. Zo noem je dat. En zo heb ik voor elk schuifje weer iets anders. Als het 7.30 uur is (nieuwstune) zeg ik de tijd en: 'Het laatste nieuws met Tomas Delsing.' (radiostem:) NOS op 3. Dan zeg ik: 'Wat is het nieuws?' En dan begint de nieuwslezer. Het nieuws van vandaag. Ik kan dingen wel voorbereiden, zoals de platen goed zetten. Maar tijdens de show wil ik het doen zoals ik het wil en de sfeer aanvoelen. 'We gaan nu dit doen, daar voel ik dit bij, dan gebruik ik dát muziekje.' Als 't gesprek klaar is deze. (tune) Dan zeg ik: 'Fijn dat je er was.' Dan heb ik nog 'n intro. Dan zeg ik: Zo het laatste nieuws en jouw kans op kaarten voor Linkin Park in Parijs. Dit is OutKast op 3. Goeiemorgen. (muziek) https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20352942 122.261 53 2026-07-14T08:21:27+00:00 yes no radio beroep dj https://schooltv.nl/video-item/wie-bepaalt-welke-muziek-er-op-de-radio-gedraaid-wordt-de-muzieksamensteller-met-de-dj 2026-07-14T12:46:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49579.w613.r16-9.a9da1b3.webp Wie bepaalt welke muziek er op de radio gedraaid wordt? | De muzieksamensteller met de dj De ochtendshow heeft ieder uur zo'n tien nummers. Die kiest Wijnand met de muziekredactie. De zogenaamde 'playlist'. Hallo. Goeiemorgen. Het is de vraag wat er nog komt, maar deze kan sowieso. Annewil. Ik breek even in. Jij bent muzieksamensteller. Hoe maak je zo'n playlist? We maken die in samenwerking met Wijnand en de programma's. Wij maken een opzetje van liedjes die Wijnand graag draait. Waar moet je op letten als je zo'n uur samenstelt? Je kan het hier mooi in het rondje zien. Elk liedje is als een puzzelstukje, die vallen samen in dat geheel. We draaien bekende liedjes van nu, dat zijn die gele. We draaien wat meer oude classics, zoals die rode. Dan een iets jongere classic. En de echt nieuwere liedjes. En zo heb je een heel fijne afwisseling per uur. Ik zie nu de lijst van morgen met vette nummers en Billie Eilish. Nu al zin in. Da's een goeie, hè? Ja! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20352988 78.186 28 2026-07-14T12:08:06+00:00 yes no radio https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-radioshow-gemaakt-een-ochtendshow-op-de-radio-met-nieuws-muziek-en-spelletjes 2026-07-14T13:06:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49580.w613.r16-9.6bd9e95.webp Hoe wordt een radioshow gemaakt? | Een ochtendshow op de radio met nieuws, muziek en spelletjes (rustige muziek) Het is kwart over vier in de ochtend. En iedere werkdag begint voor Wijnand Speelman op dit moment. Hij presenteert namelijk vanaf zes uur 's ochtends de ochtendshow op 3FM. (radiotune:) Wijnand in de ochtend! Elke dag begint voor hem met een vast ritueel: de hond uitlaten. Even een momentje rust voor een hectische werkdag. Goeiemorgen, Wijnand. Goeiemorgen. Hoe is het? Goed. Lekker vroeg, hè? Ja, echt. Heb jij goed geslapen? Heerlijk. Echt? Hoe laat ga je dan naar bed? Ik ga om 21.15 uur naar bed. Ben je dan al erg bezig met je show? Ja. Vanmorgen wel. Gelijk het nieuws openen, kijken wat er gebeurd is. O, wauw. Begint vroeg, hoor. Daar gaan we. Rijden maar. Ik luister altijd in de auto een programma van Radio 1. Met het Oog op Morgen is het laatste programma dat nog nieuws vertelt. Dan heb ik het laatste nieuws van gister nog meegepakt voor vandaag. Dus als radio-dj luister je ook radio onderweg naar je werk. Ja. Ha, koning. Hee, directeurtje. Hahaha! Ze kennen je al. Jij hoeft helemaal niet te zeggen wie je bent. Here we go. Goedemorgen. Oeh. Hallo! Goeiemorgen. Het is vijf uur en de redactie zit al helemaal klaar voor de redactievergadering. Belangrijk, want hier worden de onderwerpen voor de show bedacht. Er zijn vaste rubrieken, zoals een quiz en een spelletje die hoeven niet zo erg voorbereid te worden, maar de nieuwtjes wel. Heel grappig, want nu wordt bepaald welke deskundigen straks komen en wie over wat gaat vertellen. Dit is waar het gebeurt. De studio. Dit is de plek van Wijnand waar hij zit, met zijn microfoon waar hij live mee gaat. Hij heeft een mengpaneel met knopjes en schuifjes die hij tijdens de uitzending kan bedienen. Dit is Lideke de Vries. Zij is de sidekick van Wijnand en presenteert ook mee. En als redacteur bereidt ze de onderwerpen inhoudelijk voor. Als er een beller in de uitzending komt, heeft zij die voorbereid. Nog drie minuutjes. Blijf hangen, dan spreken we je zo. Nu komen we bij Marc Berg, de samensteller. Een belangrijke functie, want hij stelt de items samen. Hee Jelle. Met 3FM. Hij belt de geïnterviewden, bereidt ze voor en organiseert ook de inbellers in de uitzending bijvoorbeeld voor een quiz. Hij heeft een hele lijst nummers van deskundigen die op het laatste moment commentaar kunnen geven. Binnen een paar minuten kan hij een heel onderwerp voorbereiden. Hectisch! Ja, toch? Ja, echt! Het laatste nieuws. Tomas, goeiemorgen. Goeiemorgen. Twee keer per uur is het nieuws te horen in de show. Dan komt een nieuwslezer van een andere redactie hierheen. Handig, want dan kan Wijnand contact maken en op het nieuws reageren. Nieuws is natuurlijk belangrijk voor ochtendluisteraars. Het is radio, maar social media is ook heel belangrijk. Daarom zitten Nathalie en Body hier, van het socialmediateam om tijdens de uitzending leuke of grappige fragmenten uit te zoeken, te monteren en gelijk op social media te gooien. Dit is de regisseur, Joerie Zijderveld. Hij bewaakt het draaiboek, wanneer welk deel aan bod komt. Hij let op de inhoud en de tijd en kan vanaf hier de studio aansturen. En zo hebben we iedereen gehad. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20353003 276.117 52 2026-07-14T12:42:45+00:00 yes no radio https://schooltv.nl/video-item/voor-ons-samen-liedje-over-alzheimer 2026-07-14T14:47:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49581.w613.r16-9.c4bdabf.webp Voor ons samen | Liedje over Alzheimer Als ik van school vertel of over vriendjes praat dan pluk je maar wat aan je opavest. Je glimlacht, je doet heus nog wel je best al snap je niet meer waar het over gaat. Soms ben ik bang, zoveel is er al vergeten. En wanneer verdwijnt de rest? Maar dat ik zomers vaak bij jou logeerde en jij me vliegeren en vissen leerde. Alle spelletjes, je grappen de verhalen en de namen onthoud ik wel voor ons samen. Waar is die blije man die mijn geheimen wist die glunderde bij voetbal of muziek? Je zit doodstil nu, of bent in paniek. Dan huil je omdat je je moeder mist. Soms ben ik bang want je wordt vast nooit meer beter. Ook al voel je je niet ziek. Maar dat je vroeger trots en groot en sterk was en met mij in je moestuin aan het werk was en alle lieve dingen die je ooit tegen me zei, onthoud ik wel voor ons allebei. En zelfs als je je naam straks niet meer weet, zie ik nog wie je was en wat je deed. Lieve opa, daar kun je op vertrouwen. Ik zal je, totdat ik zelf oma word, onthouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20353006 144.32 76 2026-07-15T06:00:00+00:00 yes no dementie liedje https://schooltv.nl/video-item/chagrijnig-zijn-kost-veel-meer-energie-liedje-over-gospel 2026-07-14T14:48:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49582.w613.r16-9.762ba32.webp Chagrijnig zijn kost veel meer energie | Liedje over gospel Dat heb ik weer. Alles waar ik hard aan werk stort in elkaar. Dat heb ik weer. Alles waar ik in geloofde blijkt niet waar. Dat heb ik weer. Alles moeilijk, vrienden lopen me voorbij. Iedereen van wie ik hou doet leuke dingen zonder mij. Maar bij elke ramp en tussen mijn ellende door klinkt in een hoekje van mijn hoofd altijd een gospelkoor. Want m’n hart gaat sneller kloppen van een gospellied. Het lost mijn woede op en overstemt verdriet. Al zou ik het willen stoppen, het lukt me niet. Chagrijnig zijn kost veel meer energie. Het helpt niet als je treurig naar je schoenen kijkt. Wie heeft met nukkig zijn gelukkig zijn bereikt? Het helpt niet. Hoe vermoeiend optimisme soms ook lijkt. Chagrijnig zijn kost veel meer energie. Het lucht best op voor even, vloeken, slaan of schelden. Maar zingen is de trap naar euforie. Niets krijgt mij eronder als mijn zon weer ondergaat. Kom maar regen, bliksem, donder, stijve mensen, grijze straat. Zolang ik zing zie ik het wonder in elk ding dat er bestaat. Chagrijnig zijn kost veel meer energie. En het wonder is een lied. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20353007 130.154 52 2026-07-15T06:00:00+00:00 yes no zingen kerk https://schooltv.nl/video-item/feestdagen-videos-over-nederlandse-feestdagen 2026-07-15T09:28:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44329.w613.r16-9.3f1e7a4.jpg Feestdagen | Video's over Nederlandse feestdagen Ken jij deze feestdagen? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 3 2026-07-16T08:00:00+00:00 yes no feest cultuur https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-hologram-een-3d-projectie-van-een-beeld-in-de-ruimte 2026-08-17T07:11:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49583.w613.r16-9.a123392.webp Wat is een hologram? | Een 3D-projectie van een beeld in de ruimte Het lijkt iets uit sciencefictionfilms. Een soort wereld uit de toekomst. Maar ook in het echt kom je ze op veel plekken tegen: hologrammen. Bijvoorbeeld in musea en in attractieparken. Maar soms zie je ze ook op gebouwen. En kijk, zelfs hier: in etalages van winkels. Vet toch? Ja, en er worden zelfs optredens mee gegeven. Bijvoorbeeld van overleden muzikanten. (muziek van Michael Jackson: Slave to the rhythm) Maar wat is een hologram nou eigenlijk precies? Een hologram is een 3D-projectie van een beeld in de ruimte. En 3D, dat wil zeggen: in de lengte in de breedte en in de diepte. En daardoor lijkt het alsof het beeld zweeft en het lijkt net echt. Maar je kan het niet aanraken. Het is namelijk gemaakt van licht. In de toekomst gaan we nog veel meer met hologrammen te maken krijgen. In het bedrijfsleven bijvoorbeeld. Maar ook in de medische wereld voor onderzoek. En in het onderwijs om de dingen beter uit te kunnen leggen. Een hologram is dus een projectie die in een ruimte lijkt te zweven. En meestal projecteer je dat dan gewoon op een muur of op een doek. Gewoon zo en dan zie je de afbeelding daar. Maar de truc met een hologram is om te projecteren op een doorzichtig scherm, zoiets. Die reflecteert namelijk alles wat niet zwart is, let op. Daar gaan we. Play. Ja. En dan lijkt het dus alsof, in dit geval de vlinders echt zweven. Zie je dat? Nog mooier wordt het als je zo'n doorzichtige piramide op je telefoon of tablet zet. Dat kun je ook thuis doen. Dan zie je het hologram echt in 3D. En kun je het dus ook van alle kanten bekijken. En je hebt ook al speciale apps waarmee je een hologram van jezelf kunt maken. Holopassie. Het werkt echt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20353240 146.901 507 2026-07-15T15:53:19+00:00 yes no hologram 3D https://schooltv.nl/video-item/de-wereld-rond-denemarken 2026-07-16T09:33:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49584.w613.r16-9.398bb62.webp Denemarken | De wereld rond Denemarken is één van de Scandinavische landen in Noord-Europa. Het land bestaat uit een schiereiland en meer dan vierhonderd eilanden. Op één daarvan ligt Kopenhagen, de hoofdstad. Denemarken heeft ongeveer 6 miljoen inwoners. De meeste mensen wonen in de stad, zoals in Kopenhagen. Denen worden vrij oud, de levensverwachting is hoger dan in veel andere landen. Denemarken heeft een christelijke traditie. Veel mensen zijn lid van de kerk, maar diensten bezoeken doen de meesten niet vaak. De officiële taal is Deens. Dat lijkt een beetje op het Nederlands. Dat hoor je bijvoorbeeld bij de woorden zomer en winter: sommer en vinter. Ook het klimaat en de seizoenen zijn vergelijkbaar met die van Nederland. In de zomer wordt gemiddeld rond de 20 graden en in de winter ligt de temperatuur soms rond het vriespunt. Kenmerkend voor een zeeklimaat. Door de ligging aan zee waait het vaak. Ook het landschap is vergelijkbaar: Denemarken is vlak en er zijn geen hoge bergen. Het land heeft ook een lange kustlijn met stranden en duinen. Van de honderden eilanden zijn sommige bewoond en andere niet. Veel Denen brengen graag tijd door in de natuur. In de steden is fietsen populair. Ook watersport speelt een belangrijke rol. De inwoners zijn graag op het water, om te surfen bijvoorbeeld. In Kopenhagen staat een standbeeld van de Kleine Zeemeermin, een bekend symbool van het land. De Deense schrijver Hans Christian Andersen schreef het sprookje, net als veel andere verhalen, en die gaan de hele wereld over. Denemarken is een welvarend land. Het verdient geld met landbouw, en ook met handel en industrie. Ook de visserij is belangrijk, langs de Noordzee zijn veel vissershavens. In dit gebouw zit het hoofdkantoor van Lego, van de bouwsteentjes. Het bedrijf is zo’n 100 jaar geleden opgericht in het stadje Billund en is nu een van de bekendste speelgoedbedrijven in de wereld. ’t Is nog steeds een belangrijke plek voor de economie en werkgelegenheid in de hele regio. Daarnaast staat Denemarken bekend om de windmolens. Het land produceert veel windenergie, het merendeel van de stroom in het land komt uit windmolens op land en op zee. In de vroege middeleeuwen staan de Denen net als andere Scandinaviërs bekend als Vikingen. Met hun boten gaan zij naar andere delen van Europa om handel te drijven, en soms ook om gebieden te plunderen. Later groeit Denemarken uit tot een belangrijk koninkrijk in Noord-Europa. Er zijn nog steeds veel kastelen te zien in het land, en net als bij ons heeft Denemarken nog altijd een koningshuis. Bij het koninkrijk Denemarken horen ook twee autonome gebieden buiten het Europese vasteland: Groenland en de Faeröer-eilanden. Denemarken lijkt op veel manieren op Nederland: het vlakke landschap, het water en de fietscultuur. Maar het heeft ook zeker een eigen karakter, door de Vikinggeschiedenis en de goed bewaarde kastelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20353244 279.48 2033-07-15T22:00:00+00:00 384 2026-07-16T07:59:33+00:00 yes no Scandinavië Europa land https://schooltv.nl/video-item/malta-de-wereld-rond 2026-07-16T09:50:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49585.w613.r16-9.49e2c60.webp Malta | De wereld rond Malta is één van de kleinste landen van Europa en de Europese Unie. Het ligt in de Middellandse Zee, ten zuiden van Italië. De hoofdstad is Valletta. Malta bestaat uit een groep eilanden waarvan er drie bewoond zijn. De meeste Maltezen wonen op het eiland dat ook de naam Malta heeft. In totaal heeft het land ongeveer 550.000 inwoners. En op een klein oppervlak is het daarmee het dichtstbevolkte land van Europa. De inwoners spreken twee talen: het Maltees en Engels. Op Malta vind je veel taalscholen. Het is een populaire plek voor studenten uit de hele wereld om Engels te leren. Door de ligging in de Middellandse Zee is Malta lange tijd belangrijk geweest voor handel en scheepvaart. Er hebben veel verschillende volken geleefd, zoals de Romeinen en de Arabieren. Malta hoort lange tijd bij het Britse Rijk. Die koloniale periode zie je nog terug, er staan bijvoorbeeld rode telefooncellen en het verkeer rijdt links van de weg. Sinds 1964 is Malta een onafhankelijk land. Het klimaat van Malta is warm en zonnig. Het heeft een Middellandse-zeeklimaat met droge zomers en zachte winters. Er zijn veel rotsen langs de kust en bijna overal kun je de zee zien met helderblauw water. Op sommige plekken langs de kust liggen zoutpannen. Daar wordt zeewater verdampt om zout te winnen. Dat gebeurt al eeuwenlang. Toeristen komen graag naar Malta om te genieten van de zon en de natuur. De economie van Malta draait dus vooral op toerisme. Er meren veel cruiseschepen aan met duizenden mensen aan boord die het land willen bezoeken. Malta is ook een plek waar migranten uit Afrika aankomen. Vaak in gammele bootjes proberen ze via de zee de Europese Unie in te komen. Malta werkt samen met andere landen in de Europese Unie bij de opvang van migranten en het bewaken van de buitengrenzen. De cultuur van Malta is een mix van Europese en Arabische invloeden. Dat zie je terug in de gebouwen, de taal en het eten. Een gerecht dat veel wordt geserveerd is stoofpot van konijn. De meeste mensen op Malta zijn rooms-katholiek. Er staan veel kerken op de eilanden en religie speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven. Malta staat ook bekend om festivals en het nachtleven, vooral in de zomer houden de inwoners en de toeristen van de feesten en concerten die worden georganiseerd. Malta is een klein land, maar het heeft een rijke geschiedenis en het is een belangrijke plek in het Europa van vandaag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20353248 243.84 2033-07-15T22:00:00+00:00 138 2026-07-16T08:02:17+00:00 yes no Europa land Europese Unie https://schooltv.nl/item/kinderboekenweek-2026 2026-07-17T12:27:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49586.w613.r16-9.b90f64f.jpg Kinderboekenweek 2026 | Bekijk video's bij de thematitels Neem een kijkje in de interactieve schoolplaat van de Kinderboekenweek van 2026, met het thema 'Spot aan!'. Elk jaar worden er twintig kinderboeken geselecteerd als Kinderboekenweek thematitel. In deze plaat kun je per thematitel een video bekijken van Schooltv. Bekijk de video's in de klas en bedenk samen waarom een bepaalde video juist bij dat boek hoort. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2027-07-31T12:21:00+00:00 871 2026-07-20T12:28:00+00:00 yes no kinderboekenweek kinderboek lezen podium dansen theater https://schooltv.nl/video-item/belarus-de-wereld-rond 2026-08-03T07:47:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49587.w613.r16-9.6945be0.webp Belarus | De wereld rond Belarus of Wit-Rusland ligt in Oost-Europa. Het land heeft geen kustlijn en grenst onder meer aan Rusland en Oekraïne in het oosten. De hoofdstad is Minsk. In Belarus wonen ongeveer 9 miljoen mensen. De meeste van hen wonen in steden, zoals Minsk. Het land heeft een gemiddeld oude bevolking, er zijn weinig jonge mensen en er worden dus weinig kinderen geboren. Veel jongeren vertrekken naar het buitenland. Het belangrijkste geloof is Oosters-orthodox. De mensen in Belarus spreken hier vooral twee talen: Russisch en Belarussisch. De cultuur van Belarus is beïnvloed door Oost-Europa en Rusland. In het dagelijks leven speelt eten een belangrijke rol. In veel steden en dorpen zijn grote markten waar mensen verse producten kopen zoals brood en vlees. Hier komt iedereen samen. Op het platteland zijn dorpsfeesten belangrijk. Mensen ontmoeten elkaar en dansen op volksmuziek. Belarus is onderdeel geweest van verschillende grote rijken, zoals het Russische Rijk en later de Sovjet-Unie. Daar zie je nog veel van terug in het straatbeeld. In 1991, als de Sovjet-Unie uiteenvalt, wordt Belarus onafhankelijk. Wij kennen het land in die tijd ook wel als ‘Wit-Rusland’. Belarus en Rusland zijn nog steeds bondgenoten. In de hoofdstad Minsk staan tegenwoordig grote moderne gebouwen. Zoals dit gebouw waar de president werkt. Officieel is Belarus een democratie, maar in de praktijk heeft de president veel macht. Protesten worden vaak snel tegengehouden en er is weinig vrijheid voor andere politieke partijen. Landbouw is een belangrijk onderdeel van de economie. Een groot deel van het landoppervlak van Belarus is in gebruik als landbouwgrond. Opvallend is dat veel boerenbedrijven van de staat zijn. Een overblijfsel uit de communistische tijd van de Sovjet-Unie. Ook deze boerderij is eigendom van de staat. Naast de landbouw is industrie belangrijk. Hier worden bijvoorbeeld veel auto’s in elkaar gezet, vooral voor de Russische markt. Belarus is economisch erg afhankelijk van buurland Rusland, onder meer in de handel en levering van energie. Belarus is ongeveer vijf keer zo groot als Nederland. En net als bij ons is het landschap vrij plat. Buiten de steden zijn er vooral vlaktes en bossen. En ook is er veel water, zoals rivieren en meren. Belarus heeft een landklimaat, de winters zijn koud en de zomers kunnen heel warm zijn. Belarus is een Oost-Europees land met veel bossen, een sterke band met Rusland en een politiek systeem waar weinig ruimte is voor andere meningen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20353246 251.72 2033-07-15T22:00:00+00:00 161 2026-07-16T08:00:58+00:00 yes no Europa land Rusland https://schooltv.nl/video-item/cyprus-de-wereld-rond 2026-08-03T07:52:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49588.w613.r16-9.b816118.webp Cyprus | De wereld rond Cyprus ligt in het oostelijk deel van de Middellandse Zee, ten zuiden van Turkije. Het eiland ligt dicht bij Azië en het Midden-Oosten, maar hoort politiek bij Europa en is ook lid van de Europese Unie. De hoofdstad is Nicosia. Cyprus heeft een strategische ligging, zo tussen Europa en Azië. Je kunt Turkije in de verte zelfs zien liggen. Eeuwenlang wordt het eiland bezet, door zowel landen uit het westen als landen in het Midden-Oosten. Het hoort lange tijd bij het Ottomaanse Rijk en daarna het Britse Rijk. In 1960 wordt het land onafhankelijk. Maar de vrede duurt niet lang. Er ontstaan ruzies tussen Griekse en Turkse inwoners. Het Turkse leger neemt het noorden van het eiland in bezit en de Griekse Cyprioten vluchten naar het zuiden van het eiland. Sindsdien is Cyprus verdeeld in twee delen. Met daartussen een zwaarbewaakte grens. Deze grens wordt op sommige plekken bewaakt door de Verenigde Naties en staat bekend als de ‘Groene Lijn’. Die scheiding is nog steeds goed zichtbaar in het dagelijks leven. In de hoofdstad Nicosia loopt de grens dwars door de stad, met hekken, controleposten en verlaten straten. Nicosia is daarmee de enige verdeelde hoofdstad ter wereld. Een ander voorbeeld van de gevolgen van het conflict is déze wijk in het Turkse deel. Vroeger was het een populaire badplaats met hotels en stranden. Na de strijd zijn de inwoners gevlucht en sindsdien is de wijk verlaten. Huizen en hotels zijn leeg. Sinds kort mogen toeristen komen kijken in deze spookwijk. In heel Cyprus wonen ongeveer 1,2 miljoen mensen. De meeste inwoners komen oorspronkelijk van Cyprus. In het zuiden wonen vooral Grieks-Cyprioten en in het noorden vooral Turks-Cyprioten. Daarnaast wonen er ook mensen uit andere landen, uit Europa, Azië en het Midden-Oosten. Engels is een belangrijke taal, vooral in toerisme en het zakenleven. Religie speelt op Cyprus nog een belangrijke rol. In het zuiden is de Grieks-orthodoxe kerk goed zichtbaar en zie je veel kerken en kloosters. In het noorden is de islam de belangrijkste godsdienst en staan veel moskeeën. Cyprus heeft een warm mediterraan klimaat met lange, droge zomers en milde winters. Langs de kust liggen veel stranden en toeristische plaatsen. In het binnenland zijn bergen met bossen en kleine dorpen. Op sommige plekken zijn ook oude bouwwerken te zien, zoals forten en ruïnes uit de lange geschiedenis van het eiland. De economie van Cyprus draait vooral op het toerisme. Jaarlijks bezoeken miljoenen mensen het eiland, uit zowel Europa als Turkije. Veel mensen werken in hotels en restaurants of in de dienstensector Het Griekse deel van Cyprus is sinds 2004 lid van de Europese Unie en hier kan je ook met de euro betalen. Het noorden is economisch nog vooral afhankelijk van Turkije. De cultuur van Cyprus is een mix van Griekse, Turkse en Britse invloeden. Dat zie je terug in het eten, de muziek en de gebouwen. Bekende gerechten zijn mezze en witte kaas. Door de scheiding tussen het noorden en het zuiden leven mensen vooral in hun eigen deel van het eiland. Maar er zijn ook initiatieven om mensen van de verschillende afkomst samen te brengen. Met muziek bijvoorbeeld. Een kunstenaar maakte deze lange fluit, waar mensen samen muziek mee kunnen maken. Cyprus is een eiland met stranden, oude ruïnes en een geschiedenis die nog steeds zichtbaar is in het dagelijks leven, vooral door de scheiding tussen noord en zuid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20353245 311.52 2033-07-15T22:00:00+00:00 294 2026-07-17T08:00:00+00:00 yes no Europa land eiland Griekenland Turkije https://schooltv.nl/video-item/ierland-de-wereld-rond 2026-08-03T07:47:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49589.w613.r16-9.29d5437.webp Ierland | De wereld rond Ierland ligt in het westen van Europa. Op een eiland, ten westen van Groot-Brittannië. De hoofdstad van Ierland is Dublin. De republiek Ierland is anderhalf keer zo groot als Nederland. Het heeft een mild zeeklimaat. Het is er niet zo snel heel warm of heel koud. Wel regent het vaak. Door die regen groeien planten er goed. Het land is dus groen, er zijn veel weilanden met gras, mos en bloemen. Het landschap is heuvelachtig, en aan de kust zijn rotsen. Typisch voor Ierland zijn ook de moerassen, waar de grond nat en zacht is. De Ieren zelf wonen vooral in de hoofdstad Dublin, maar ook Cork en Galway zijn grote steden. In totaal wonen er 5 miljoen mensen in Ierland. De bevolking is relatief jong vergeleken met veel andere Europese landen. Er wonen veel jongeren en gezinnen. Het land heeft twee officiële talen: Engels en Iers. Opvallend is dat er veel Ieren in het buitenland wonen. Veel meer dan dat in Ierland zelf. Vooral in de Verenigde Staten hebben veel mensen een Ierse afkomst. In het verleden heeft Ierland zware tijden gekend. Eeuwenlang is het land onderdeel van Groot-Brittannië, en worden de Ieren onderdrukt. Deze standbeelden gaan over een grote hongersnood in de 19e eeuw. Er is dan veel te weinig voedsel en hoge werkloosheid. Miljoenen mensen emigreren naar andere landen. Hele dorpen lopen leeg en liggen er nu verlaten bij. In de 20e eeuw wordt Ierland voor een groot deel onafhankelijk. Alleen het noorden van het eiland, Noord-Ierland, blijft onderdeel van Groot-Brittannië. Dat leidt tot spanningen en geweld, maar sinds kort is er vrede. Sinds de toetreding tot de Europese Unie gaat het economisch beter. Grote bedrijven komen naar Ierland toe. En daardoor verhuizen steeds meer mensen naar het land, om te werken of studeren. Nu is Ierland een welvarend land met veel handel. Veel internationale bedrijven hebben hun Europese hoofdkantoor in Ierland. Er werken veel mensen bij technologiebedrijven, die computers en apps maken. Ook medische producten komen uit Ierland. Naast de moderne sectoren blijft de landbouw belangrijk. Op het platteland zie je veel koeien en schapen. Ierland staat bekend om de export van vlees, melk en boter. Ierland heeft een cultuur waar muziek en verhalen belangrijk zijn. De meeste Ieren zijn opgegroeid met het katholieke geloof, er zijn nog veel kerken. Maar tegenwoordig speelt de kerk niet meer zo’n grote rol. Door het hele land staan veel pubs, cafés, waar livemuziek wordt gespeeld. Ierland heeft zijn eigen bier, dat is zwart van kleur en wordt veel gedronken. Een bekend Iers feest is St. Patricks Day. Mensen doen dan iets groens aan en komen samen. De Ierse pubs vind je over de hele wereld. En ieder jaar op 17 maart staan die allemaal in het teken van St Patricks Day. Ierland is een groen eiland met een afwisselend landschap, een rijke geschiedenis en een moderne economie. Het is niet meer een plek waar mensen weggaan, maar een land waar juist mensen naartoe komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20353247 293.44 2033-07-15T22:00:00+00:00 789 2026-07-17T09:45:00+00:00 yes no Europa land https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-waterstof1 2026-07-21T13:24:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49592.w613.r16-9.a87a510.webp Het Klokhuis | Waterstof De zon en heel veel sterren zijn gemaakt van een heel bijzonder stofje: waterstof. Op aarde vind je dit maar weinig maar we kunnen het wel maken, van water! Dat is maar goed ook, want het is een heel handig stofje. Tirsa leert hoe je het maakt en ze gaat mee op een schip dat vaart op waterstof. Varkentje Rund is op pad met de auto met een lege tank, Greetje heeft een oplossing. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1350124 925 323 2026-07-30T17:05:00+00:00 yes no waterstof https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-hoe-maak-je-een-hit 2026-08-25T16:57:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49626.w613.r16-9.7ceced3.webp Het Klokhuis | Hoe maak je een hit? We luisteren elke dag naar muziek, maar hoe schrijf je eigenlijk een liedje dat miljoenen mensen willen horen? Pascal duikt in de wereld van hits schrijven en gaat op zoek naar het geheim achter de grootste nummers van Nederland. In de studio ontmoet hij songwriter Paul Sinha, die hits schreef voor onder anderen Antoon, Roxy Dekker en de Bankzitters. Pascal leert welke ingrediënten een liedje nodig heeft om in je hoofd te blijven hangen en werkt mee aan misschien wel een nieuwe hit. In de sketch hebben Ton en Liesbeth een klacht: hun liedjes worden nooit een hit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362715 950 336 2026-08-25T17:05:00+00:00 yes no muziek zingen zangstem https://schooltv.nl/video-item/hoe-maakten-mensen-vroeger-fotos-buiten-een-studio-met-een-mobiele-donkere-kamer 2026-07-29T14:38:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49594.w613.r16-9.d66104d.webp Hoe maakten mensen vroeger foto’s buiten een studio? | Met een mobiele donkere kamer Hee, Indra. Wij gaan vandaag een foto proberen na te maken. Klopt. Zoals dat in die tijd ging. Heel even: Dit rode tentje valt mij vet op. Hoort het bij jou? Dit hoort bij mij inderdaad. Dit is de mobiele doka. Een tent die ik meeneem om op locatie het beeld te kunnen ontwikkelen. Wat cool. Hier moet je straks je foto ontwikkelen. Ja. Wat moet je dan veel spullen meenemen. Ik ga dadelijk de plaat op de camera zetten. Dan maak ik de foto, dan haal ik plaat weer eraf. Die ga ik hier ontwikkelen. Ik ga eerst het beeld bepalen. En hoe doe je dan scherpstellen? Deze naar voor en achter schuiven. Je moet 'm letterlijk gewoon schuiven? Ja. Dan ga ik 'm er achterop zetten. Dan ga ik 'm nu opentrekken. Yes, dat is 'm. Dan gaat deze weer dicht. Dan kunnen we de tent in. O, we gaan de tent weer in. Doei. O, wow, ik zie al wat verschijnen. Zo. Dit is wel bijzonder, hè? Alsof de mist optrekt. Ja. Het blijft fascinerend. Iedere keer weer opnieuw. Ja. Maar het is dus wel echt een super ingewikkeld proces zo'n foto maken op locatie. En je moet ook altijd je donkere kamer bij je hebben dan. Die heb je echt nodig. De meeste mensen werkten in de studio vroeger. Ik denk dat Alexine vroeger haar koets heeft omgebouwd tot mobiele doka om zo steeds verder weg van huis te kunnen fotograferen. Ze ging ook supervaak op reis. En heel ver weg. Ja. Met al die spullen. Ik kan het me niet eens voorstellen. Dat maakt het nog specialer. Ze moeten en veel mee slepen en alles op locatie doen. Echt heel bijzonder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20355127 120.704 44 2026-07-29T14:18:02+00:00 yes no foto fotografie https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-chips-gemaakt-microchips-voor-in-computers-en-andere-apparaten 2026-08-03T15:47:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49595.w613.r16-9.bca9501.webp Hoe worden chips gemaakt? | Microchips voor in computers en andere apparaten Chips zijn uitgevonden rond 1960. Deze auto is ongeveer 50 jaar oud, dus heeft al een paar simpele chips. Niet dit schaalmodel, maar de echte auto natuurlijk. Stel je even voor dat dit een uitvergrote chip is. Op een chip zitten elektrische verbindingen die wij nu gaan maken. Bij een auto wil je dat hij start als je de sleutel omdraait. Stel je even voor, dit is de motor van de auto. Die sluiten we aan op de chip. En je wil dat met een druk op de knop de motor gaat lopen. Dan maak ik deze verbinding. Ik druk op de knop en (gezoem) het motortje gaat draaien. Maar dat is nog niet alles. Want we willen ook als je 's nachts gaat rijden dat je de lampen aan kunt doen. Weer een elektrische extra verbinding op de chip. Even kijken. Nu moet je goed kijken, maar hier gaat een ledlampje branden. En tot slot, ook leuk, een toeter. Want je kunt in gevaarlijke situaties terechtkomen. Die verbinding maken we ook hier. Als ik dan druk (zoemer) Hee! En dat alles op deze hele grote chip. Maar de chip kun je ook heel klein maken want al deze verbindingen kunnen eenvoudig ook op zo'n kleine chip. Het is een plaatje waar elektriciteit op beweegt. En op zo'n chip zitten schakelaars die de elektriciteit sturen doorlaten, versterken of juist stoppen. Deze schakelaars noem je transistors. En op deze chip passen er makkelijk miljoenen. In deze fabriek maken ze wel 15 miljard chips per jaar. Er zijn vier verdiepingen nodig voor de productie van zo'n klein chipje. In deze cleanroom trekt iedereen een speciaal stofvrij pak aan zodat we geen stof de fabriek mee innemen. Want een van de grootste gevaren voor de chip is een stofdeeltje. Hoe klein het stofdeeltje ook is, de chip werkt niet meer. Het basismateriaal voor de chip is silicium. Dat wordt verhit en dan kun je er deze enorme staven van maken. Je ziet het, super strak en super vlak. En als je er een plakje van snijdt of heel veel plakjes dan krijg je deze dunne wafers. En die wafers dienen weer als basis voor de chip. We zijn hier bij de afdeling lithografie. Je zou dit ook wel een drukkerij met licht kunnen noemen. Iedere wafer krijgt hier zijn unieke patroon. Het ontwerp van de chip. De wafer wordt nu belicht in deze stepper. Een heel ingewikkelde machine. Met UV-licht is de stepper in staat om elektronische routes op de chip te printen. En op die manier kan elektriciteit zich door de chip bewegen zoals mensen door een stad. Mensen lopen, fietsen of pakken de trein. En ook elektriciteit legt in zo'n microstad zijn eigen route af. Er zijn miljoenen wegen, kruispunten en wel 50 verdiepingen. Want een chip is 3D. Een chip is dus een bewegende wereld zonder mensen, maar met elektriciteit. En die wereld zit in al jouw apparaten. Na het aanbrengen van 50 lagen ziet de wafer er zo uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20355569 226.474 88 2026-08-03T15:04:54+00:00 yes no chip microchip https://schooltv.nl/video-item/waar-worden-chips-voor-gebruikt-microchips-in-apparaten-als-autos-telefoons-en-wasmachines 2026-08-03T16:58:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49596.w613.r16-9.09a45d2.webp Waar worden chips voor gebruikt? | Microchips in apparaten als auto’s, telefoons en wasmachines Ze zeggen vaak dat ons leven is overgenomen door chips. Maar is dat wel zo? Kijk even mee naar m'n ochtend. (wekker gaat af) (hij gaapt) Ja! Oe! Hoeveel apparaten heb je net gezien met een chip, denk je? Nou? Laat je hersens maar even kraken. Ja, veel he? Allemaal apparaten met kleine hersentjes die een klein beetje kunnen nadenken of iets kunnen uitvoeren. Al is de ene chip natuurlijk slimmer dan de andere. Als er een apparaat is waar veel chips in zitten, dan is het een auto. In een auto zitten moderner en ingewikkelder chips dan in een vliegtuig. En in zo'n auto zijn het er ongeveer 3000. We kunnen deze auto dus goed gebruiken om uit te leggen wat een chip doet. Dat gaat namelijk altijd in drie stappen. Een: de waarneming. De chip merkt iets op. Stap twee: nadenken. De chip bedenkt wat hij met de waarneming gaat doen. En dan drie: actie! De chip bepaalt wat er gaat gebeuren. Stel je voor dat het begint te regenen. Dan is stap een dat de sensor de nattigheid waarneemt. De chip denkt nu: daar heb ik nu ruitenwissers voor. En bij deze nattigheid moeten ze ongeveer op standje 3. Ja! Kijk! Het werkt. De ruitenwissers komen in actie. Even wat meer water zo. Hoppetee! Hahahaha. Of nog een voorbeeld. Ik ga inparkeren. (piepjes) Kijk, de sensor merkt dat er iemand achter de auto loopt. (steeds snellere piepjes) De chip denkt na en stuurt een signaal naar de luidsprekers, omdat het gevaarlijk wordt. De luidsprekers laten vervolgens een alarm horen zodat ik op tijd op de rem stap. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20355570 141.077 61 2026-08-03T16:41:04+00:00 yes no chip microchip https://schooltv.nl/video-item/de-oorlog-om-de-falkland-eilanden-argentinie-en-het-verenigd-koninkrijk-strijden-om-eilanden-in-de-atlantische-oceaan 2026-08-24T07:14:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49597.w613.r16-9.da7f807.webp De oorlog om de Falklandeilanden | Argentinië en het Verenigd Koninkrijk strijden om eilanden in de Atlantische Oceaan In de jaren tachtig van de twintigste eeuw woedt er een oorlog tussen Argentinië en het Verenigd-Koninkrijk. De inzet zijn de Falklandeilanden of Islas Malvinas. Beide landen claimen het bezit van de eilanden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356033 313.28 247 2026-08-05T13:56:00+00:00 yes no oorlog Zuid-Amerika Engeland https://schooltv.nl/video-item/de-ramp-bij-tsjernobyl-de-grootste-kernramp-uit-de-geschiedenis 2026-08-10T07:08:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49598.w613.r16-9.8ba5766.webp De ramp bij Tsjernobyl | De grootste kernramp uit de geschiedenis Op 26 april 1986 vindt er een grote kernramp plaats in Tsjernobyl, in het huidige Oekraïne. De kernreactor explodeert waarna een grote concentratie radioactieve straling vrijkomt, die zelfs in Nederland wordt waargenomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356038 374.56 131 2026-08-05T14:16:00+00:00 yes no kernenergie kerncentrale ramp https://schooltv.nl/video-item/de-airco-de-twee-gezichten-van-de-airconditioning 2026-08-10T07:08:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49599.w613.r16-9.f12c79f.webp De airco | De twee gezichten van de airconditioning Als het (te) koud is gaat de kachel aan en als het (te) warm is kan de airco aan. Maar hoe werkt een airco? En wat zijn de gevolgen van het gebruik van een airconditioning? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356041 236.24 239 2026-08-05T14:31:00+00:00 yes no hitte klimaat https://schooltv.nl/video-item/wat-is-rallyrijden-autoracen-op-afgesloten-openbare-wegen 2026-08-05T14:39:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49600.w613.r16-9.126bb61.webp Wat is rallyrijden? | Autoracen op afgesloten openbare wegen Woow! Wooooow! Wow! En, he was het? Supersnel en supervet. Ja? Maar ik laat het toch aan jou over. Toch wel? Ja, zeker. Goed hoor. Saskia en Antoine willen hun titel verdedigen als Nederlands kampioen rallyrijden. Dat is autoracen op openbare wegen. Die zijn natuurlijk wel afgesloten voor de wedstrijden. Haaks links R2 en haaks rechts. Antoine is coureur, Saskia is navigator. En o ja, ze zijn ook nog een stel. Dit is dus dat grote ding dat zo veel geluid maakt, hè? Hier komt de herrie van. Jullie zitten er samen in. Ja. Waarom met z'n tweeën en bij de Formule 1 niet? Bij de Formule 1 rij je om de twee minuten zeg maar hetzelfde rondje. Die kennen het parcours helemaal uit hun hoofd. Wij krijgen een dag van tevoren pas het routeboek en zien dan pas wat we de volgende dag rijden. Dat is een hele lange route door een polder, een woonwijk. Met verschillende bochten die we dan eerst moeten opschrijven. En de volgende dag mogen we die op snelheid doen. Dus jullie moeten blind op elkaar kunnen vertrouwen, he? Helemaal honderd procent blind, ja. Rechts, plus drempel, dus niet te snel. Links, ik doe links, he. Honderd, 25, niet snijden. Wat jij allemaal roept, Saskia, lijkt wel codetaal. Wat is dat allemaal? Ja, klopt. Dat zijn pacenotes. Kijk. Wij gaan een dag van tevoren verkennen met een normale auto. En ik schrijf op wat Antoine ziet. Dus hij geeft mij aan de meters, de bochten, de scherpte van de bochten. En wat is L3 dan? Wat betekent dat? Ho, wat is dit dan? Dit is dus het stuur en hierop staan de scherptes. 1, 2 en 3. Een beetje zoals klokkijken. 1 uur, 2 uur en 3 uur. Dus L3 is de linkerkant op, naar de 3. Dus dat streepje gaat volledig naar de 3. O ja. Nou, en dan zie ik ook nog die getallen. 100 en 50, wat is dat? Dat zijn de meters naar de bocht, dus wanneer de bocht begint. Oké. Dus over 100 meter een links 3. Links 3. Vroem. En dan 50. Over 50 meter rechts 3. Vroem! Ja, dat klopt. (geclaxonneer) Wat een leuke plek om een toeter neer te zetten. Ja, een rare plek. We hebben hem in principe niet nodig. We rijden op afgesloten wegen en ik focus mij op het rijden. Dus een toeter is niet nodig, daarom zit hij bij de bijrijder. En qua veiligheid, wat zit er in deze auto om hem veilig te houden? We hebben natuurlijk de rolbeugel erin zitten. Dat zijn al deze ijzeren stangen die door heel de auto heen lopen. Mochten we crashen, dat het eigenlijk om de beugel heen vormt. En dat hij eigenlijk niet indeukt, dat we veilig kunnen uitstappen. En we hebben een brandblussysteem. Mocht er brand uitbreken, dan kunnen we op deze rode knop drukken. Dat moeten we natuurlijk nu niet doen. Dan spuit hij ons vol met vloeistof die voor ons gewoon beschermend is. Zodat we een seconde of 15 extra hebben om uit de auto te stappen. Er is wel over nagedacht, he? Ja, er is over nagedacht. We hebben natuurlijk ook beschermende kleding aan. Nou, daar gaan we. Eens kijken hoe veilig het is. Ik zie het. Voel je al wat? Nee, van binnen niet. O, joh, zo! Het verkleurt. Maar het vat geen vlam. Dit is eigenlijk puur waar het om gaat. Het is een brandvertragend pak. Uiteindelijk zal het wel verkleuren. En uiteindelijk, natuurlijk zal het ook vlam vatten. Maar het geeft tijd om veilig uit te stappen als er brand uitbreekt. Geweldig. Nou, doe nog maar een keer dan. Kom maar! Het is stilte voor de storm. Saskia en Antoine maken zich klaar voor een belangrijke wedstrijd voor het Nederlands kampioenschap. Met snelheden van 190 kilometer per uur is hier geen ruimte voor fouten. En geen ruimte voor angst. En of dat bij mij zo is, dat gaan we nu merken. Ik mag namelijk mee met een van deze elektrische rallyauto's. Die zijn milieuvriendelijker dan de andere auto's maar niet per se langzamer geloof ik. Toch Timo? Nee, en daar gaan wij samen achter komen, kerel. Kijk, spannend. Veel plezier. Met deze auto ga ik als allereerste over het parcours rijden om zo het publiek en de officials te waarschuwen dat de wedstrijd gaat beginnen. Zo. Woow! Jeetje, wat gaat dit snel. Zooooo. Man. Als je hier zit, moet je ook nog die pacenotes zorgvuldig oplezen. Dat is toch niet te doen, man. Hier, wow. Dit is wel echt leuk, hoor. Leuk hè? Ja, echt leuk. Yes! Woehoe! Woehoe! Timo, bedankt! Geweldig! Even zuurstof happen, hoor. O, man. Ik ben ook wel weer blij dat het klaar is. Nu kan de echte race beginnen. Ik voel me niet zo lekker. Ja, ja, de beurt is aan Antoine en Saskia. 2, 1, go. Tijd om te laten zien wat ze in huis hebben. 3, beetje snel en laag in. Links 1, door de links 3. Snel en laag in. Zo. Woooow! De auto's starten niet tegelijkertijd, maar om de beurt. Ze moeten van A naar B en het gaat erom wie het snelst van A naar B gaat. Zo'n rit van A naar B noem je een proef. Vandaag doen ze 15 verschillende proeven. Dat is 15 keer een parcours dat ze zo snel mogelijk moeten afleggen. Daarom gaan ze ook tot 's avonds laat door. Aan het eind van de dag worden de tijden opgeteld. Als ze de snelste totaaltijd hebben, winnen ze. Welkom bij het servicepunt. Hier komen de auto's tussen de proeven door voor onderhoud. Een soort lange pitstop, maar niet te lang. Ze moeten zich ook op tijd melden voor de volgende proef. Hoe gaat-ie? Goed. Jullie gingen echt hard voorbij. Dat was niet normaal. Wat gaat er met de auto gebeuren? Ze gaan de auto helemaal nalopen op eventuele mankementen. Er wordt getankt en schoongemaakt. Jullie racen om het Nederlands kampioenschap. Maar genieten jullie ook zo'n beetje in die auto? Elke proef blijft een hobby. En zo'n auto is geweldig om mee te rijden. Jij ook? Absoluut. Het is een adrenalinekick. Het is leuk, het gaat heel goed. Ik kan helaas niet tot midden in de nacht blijven. Maar ik wens jullie heel veel succes en vooral, geniet ervan. Dank je wel. Zet hem op. Jij ook. Doei. Doei! Over 50 links, 3 scheiden voor road. 50 rechts 3. Links 3, scheiden voor road in. Jaja, gassen, gassen! Come on! Woehoe! Ik heb er alle vertrouwen in. Die gaan hoog eindigen. Jij? Ja, hè? Ik vond onze samenwerking ook wel lekker gaan vandaag. Boks. Kom, we gaan. Toen we weg waren, ging de race tot in de late uurtjes door. En Antoine en Saskia pakten de eerste prijs. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356040 509.077 234 2026-08-05T14:15:11+00:00 yes no auto wedstrijd sport https://schooltv.nl/video-item/het-bos-na-een-bosbrand-hoe-ziet-het-bos-eruit-nadat-het-is-geblust 2026-08-06T10:12:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49601.w613.r16-9.18e34bd.webp Het bos na een bosbrand | Hoe ziet het bos eruit nadat het is geblust? Na een bosbrand ziet de natuur er gehavend uit. Het vuur is weg, maar de grond smeult nog na. Hierdoor kan een brand weer oplaaien. Het is belangrijk om het getroffen gebied goed in de gaten te houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356094 106.04 67 2026-08-06T10:07:00+00:00 yes no bos brand brandweer https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-het-bos-eruit-een-jaar-na-de-brand-nos-nieuwsclips 2026-08-06T11:25:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49602.w613.r16-9.57b1b22.webp Natuurherstel na een bosbrand | Hoe ziet het bos eruit een jaar na de brand? Een jaar na een grote natuurbrand op de Veluwe, zijn de gevolgen voor dieren en planten goed zichtbaar. De vlammen verdwijnen relatief snel, maar laten in de natuur hun sporen nog jaren na. Langzaam vindt er natuurherstel plaats. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356095 112.84 162 2026-08-06T11:20:00+00:00 yes no bos herbebossing natuurgebied https://schooltv.nl/video-item/de-amerikaanse-stierkikker-een-invasieve-amfibie 2026-08-13T11:38:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49603.w613.r16-9.1948b01.webp De Amerikaanse stierkikker | Een invasieve amfibie NOS nieuwsclip over de Amerikaanse stierkikker naar Europa gehaald als huisdier. Leuk als sierkikker in de tuin, denken veel mensen. Maar het is geen fijne gast in onze natuur. De kikkers brengen ziektes met zich mee en eten andere inheemse soorten op. Daarom is men in Brabant begonnen met de bestrijding van deze kikkersoort. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356096 121.2 220 2026-08-06T11:49:00+00:00 yes no kikker amfibie natuurbescherming exoot https://schooltv.nl/video-item/wat-maakt-schrijven-moeilijk-elke-letter-is-een-andere-beweging-met-je-hand 2026-08-10T07:08:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49604.w613.r16-9.c057d0f.webp Wat maakt schrijven moeilijk? | Elke letter is een andere beweging met je hand De oude Romeinen maakten het alfabet zoals we dat vandaag de dag kennen. Het Latijnse alfabet is het meest gebruikte schrift ter wereld. Meer dan een derde van de wereldbevolking 2,6 miljard mensen, gebruikt het. Maar dit alfabet is niet het enige schrift. De meest andere geschreven schriften zijn: Het Chinese schrift. Het Indiase schrift. En het Arabisch. Maar voordat je gebruik wilt maken van welk schrift dan ook moet je natuurlijk eerst leren schrijven. Hallo, iedereen! Hee, Jorne. Hoi. Jij geeft schrijfles. Wat vind je nou het leukste aan schrijven? Wat vind ik het leukste? Vroeger op de basisschool moest ik mijn best doen voor alle vakken. Maar er was een ding dat ik heel goed kon. Dat is hier te zien in mijn oude schrijfschriftje van vroeger. Ik kon hele mooie letters maken. Daar hoefde ik niet erg mijn best voor te doen. Daarom vond ik het automatisch heel erg leuk om te doen. Daar heb ik mijn vak van gemaakt: kinderen mooi leren schrijven. Wat is er nou zo moeilijk aan het leren schrijven? Om te beginnen moet je alle letters van het alfabet kennen. 26 stuks. Het lastige is dan dat sommige letters ook nog meerdere klanken hebben. Dus bijvoorbeeld als ik het woordje 'de' opschrijf dan klinkt de e als een uh. In het woordje egel klinkt de e weer als een ee. En in het woordje pet klinkt de e zoals we hem allemaal kennen. En dan komt er ook nog bij dat je bij iedere letter een andere beweging in je hand moet maken om de letter op papier te schrijven. Dat bij elkaar maakt het ingewikkeld. Ja, dat kan ik me voorstellen. En waar zijn jullie nu mee bezig? We gaan zo oefenen met het maken van de verbindingen. Dat de verbindingen allemaal ongeveer even schuin omhoog gaan. En wie vindt er nou schrijven leuk? Kom op! Ja, precies. En wie vindt het nou echt niet leuk? Ik! Ikke! Ikke! Dat ziet er niet goed uit. Oké, de meesten zijn klaar. Ik moet eerlijk zeggen dat ik het nog wel moeilijk vind om net te schrijven. Ik denk dat onze opa's en oma's een stuk netter schrijven dan wij tegenwoordig doen. Maar hoe komt dat? Ja, dat klopt. Daar zijn meerdere redenen voor. Vroeger waren de juffen en meesters op school iets strenger. Maar het was ook veel belangrijker om mooi te schrijven. Want het was een belangrijk communicatiemiddel. Nu zouden we eerder typen maar toen konden ze alleen maar dingen op papier zetten door te schrijven. Dus dat moest wel netjes. Dus het is vooral een kwestie van heel veel oefenen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356097 185.621 474 2026-08-06T11:47:20+00:00 yes no schrijven https://schooltv.nl/video-item/wat-is-luchtweerstand-uitgelegd-aan-de-hand-van-schansspringen 2026-08-06T13:10:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49605.w613.r16-9.528ffb3.webp Wat is luchtweerstand? | Uitgelegd aan de hand van schansspringen Zo! Sean springt echt ver. En dat doet-ie door goed gebruik te maken van de lucht. In de lucht zitten krachten. Denk maar even aan een hele sterke wind. Eigenlijk is dat niks anders dan bewegende lucht. En toch lukt het soms niet eens om daar tegenin te fietsen. Deze kracht noemen we 'luchtweerstand'. En ook in lucht die niet of nauwelijks beweegt zoals de lucht hier om me heen zit luchtweerstand. En daarom valt dit papiertje ook niet direct op de grond als ik het laat vallen. Maar kijk: Het dwarrelt een beetje naar beneden. Het wordt tegengehouden door de lucht eronder. Bij een afdaling krijgt een schansspringer ook met deze luchtweerstand te maken. De lucht drukt op ze en remt ze af. Maar ze willen juist snelheid maken en dus maken ze zichzelf klein. Waarom? Nou, dat kan ik ook weer met papier laten zien. Deze twee velletjes zijn precies hetzelfde. Dus even groot en even zwaar. Als ik hier dan een propje van maak dan zijn ze natuurlijk nog steeds even zwaar. Dus dan zou je denken dat ze ook met dezelfde snelheid vallen… Maar niet dus. Het propje is een stuk sneller bij de grond dan het velletje papier. Onder dit kleine propje zit minder lucht dan onder dit grote velletje. En minder lucht betekent ook minder luchtweerstand. Daarom maken schansspringers zich zo klein als een propje. Dan hebben ze minder luchtweerstand en kunnen ze dus meer snelheid maken. Maar dan hebben we ook nog de sprong. Het doel van de schansspringer is hier om zo lang mogelijk te zweven. Dit doen ze door hun ski's in een V-vorm te houden. Hiermee maken ze zichzelf groot en vangen ze meer lucht net zoals dat velletje papier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356098 133.589 52 2026-08-06T12:46:19+00:00 yes no luchtweerstand kracht https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-lichtvervuiling-gevaarlijk-voor-dieren-dieren-raken-in-de-war-door-licht-van-lantaarnpalen 2026-08-10T08:44:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49606.w613.r16-9.c9b0b1f.webp Waarom is lichtvervuiling gevaarlijk voor dieren? | Dieren raken in de war door licht van lantaarnpalen Als wij gaan slapen, doen we de gordijnen dicht en dan is het lekker donker. Maar dieren kunnen dat niet. Daarom hoor je 's nachts soms vogeltjes fluiten. Die denken dat het alweer dag is door het licht van de lantaarnpalen. Maar er zijn nog veel meer dieren die last hebben van lichtvervuiling. Zoals bijvoorbeeld de nachtvlinder. Daar wordt hier onderzoek naar gedaan door Kamiel. Waarom worden vlinders en ook heel veel andere insecten Ik zie volgens mij een lieveheersbeestje, wat vliegen, heel veel muggen. Waarom worden die nou aangetrokken door deze lampen? Ze denken dat dit licht natuurlijk licht is uit onze hemel. En ze gebruiken dat om hun weg te vinden 's nachts in het bos. Denk bijvoorbeeld aan de maan. Als je door het bos vliegt en de maan staat aan de rechterkant dan staat hij een heel stuk verder nog steeds aan de rechterkant. Zolang je die maan aan de rechterkant houdt, blijf je keurig dezelfde richting op vliegen. Als je dan een nachtvlinder bent en je vliegt 's nachts door het bos en je komt een van de vele lantaarnpalen tegen in Nederland dan is dat natuurlijk niet zo handig. Waarom dat niet handig is, kunnen we laten zien met de lantaarnpalen die Kamiel voor z'n onderzoek midden in het bos heeft neergezet. Stel, ik ben een nachtvlinder en dit is mijn maan en ik wil die dan aan mijn rechterkant houden, dan zou ik… Maar op een gegeven moment is hij niet meer rechts van mij. Dan ben ik er voorbij en is hij weer niet meer rechts van mij. Dan moet je weer bijsturen en zo ga je langzaam cirkels maken om die lamp heen. Ze putten zichzelf uit en gaan vaak dood. Of ze worden opgegeten door vleermuizen. Zijn er ook andere dieren die last hebben van kunstlicht, zoals lantaarnpalen? Denk vooral aan dieren die 's nachts leven. Die hebben de duisternis nodig om zich te kunnen verstoppen of om juist te kunnen jagen. Is er een oplossing? De allerbeste oplossing is te zorgen dat er zo min mogelijk licht is. Maar je kan bijvoorbeeld ook de kleur van het licht veranderen. Rood licht? Waarom dat dan? We hebben verschillende kleuren getest en rood licht trekt veel minder nachtvlinders en andere insecten aan. Hier vliegen nachtvlinders dus geen rondjes omheen? Nee, die vliegen voorbij en kunnen hun weg vervolgen. Bovendien weten we dat andere nachtdieren, zoals muizen en vleermuizen rood licht veel minder goed kunnen zien. Ze denken dat het donker is, zodat ze hier gewoon lekker kunnen jagen en zich verstoppen. Dus eigenlijk moeten we in Nederland meer rood licht hebben? Als er plekken zijn met veel dieren die 's nachts actief zijn kan je overwegen om daar rood licht neer te zetten. En dat is op sommige plekken al gebeurd. Wat kan ik thuis zelf doen voor nachtdieren? Zorgen dat je omgeving donker blijft. Dat is goed voor jezelf en voor alle dieren die in je tuin leven. Dus laat het licht lekker uit bij je achterdeur en je schuur. En als het dan echt niet anders kan, dan op z'n minst rood licht? Nou, goed nieuws voor jou, Tom. Kan je dit gewoon houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356542 186.432 280 2026-08-10T08:02:48+00:00 yes no verlichting nacht donker https://schooltv.nl/video-item/wat-zie-je-in-een-gebied-zonder-kunstlicht-zingende-nachtegalen-en-stralende-sterrenhemel 2026-08-10T10:10:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49607.w613.r16-9.f4a7a7a.webp Wat zie je in een gebied zonder kunstlicht? | Zingende nachtegalen en stralende sterrenhemel Als de zon ondergaat, lijkt het alsof de natuur gaat slapen. Maar wie goed oplet, ziet een nieuwe wereld ontwaken. Jagende vosjes. Gloeiwormen. Of wat dacht je van het noorderlicht? Dansend boven ziltige zeevonk. Allemaal onder toeziend oog van onze stralende sterrenhemel. En een van de beste plekken in Nederland waar je de sterrenhemel kan zien is Dark Sky Park in Lauwersmeer. Hier kan je niet zonnebaden, maar sterrenbaden. In dit gebied is nauwelijks kunstlicht. En waar het licht stopt, begint het nachtleven. (vogelgefluit) Hoor je dat? Dat is een nachtegaal. Die zingen het liefst in het donker. Dus die hoor je hier veel sneller dan in een verlichte stad. Naast dieren die juist in de nacht actief worden, vind je hier ook planten die 's nachts bloeien. En ook een prachtige sterrenhemel. Oh, dit is zo mooi! Ik denk dat ik niet zo goed wist wat ik me er nou bij moest voorstellen. Want op plekken waar heel veel kunstlicht is toegevoegd door mensen, kan je dit dus niet zien. En dat is in Nederland bijna overal. Want Nederland is een van de meest verlichte landen ter wereld. Ja, op een heldere nacht als deze kan je hier zo'n vijfduizend sterren zien. En in een stad als Rotterdam zijn dat er maar honderdvijftig. Ook in Rotterdam zijn natuurlijk sterren, die je zonder kunstlicht zou moeten kunnen zien. Maar in Rotterdam is heel veel kunstlicht, waardoor je het licht dat de sterren afgeven nauwelijks nog kan zien. Ja, en dan mis je dus deze sterrenhemel. Als je geluk hebt, dan zie je nog wat sterrenbeelden: de Grote Beer. En als je hem dan verder trekt, dan is daar de poolster. Nou, überhaupt wat ik nog nooit heb gezien, is de Melkweg! Gewoon een hele band aan sterren. Jongens, ik kan hier echt nog wel even blijven liggen. Leg die camera even neer. Geniet even! Zo. Heb jij niet opgelet? Doe het licht eens uit. Mooi, hè? Prachtig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356543 159.701 40 2026-08-10T09:27:02+00:00 yes no verlichting ster https://schooltv.nl/video-item/wat-is-lichtvervuiling-licht-van-lampen-verwart-s-nachts-dieren-planten-en-mensen 2026-08-10T10:45:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49608.w613.r16-9.4c1791c.webp Wat is lichtvervuiling? | Licht van lampen verwart ’s nachts dieren, planten en mensen Lichtvervuiling. Wat is het en wie hebben er allemaal last van? Tegenwoordig is er overal en altijd licht. Niet alleen thuis, maar ook buiten. Vroeger, voordat er elektriciteit was en er overal lampen hingen, was er nog geen licht. Toen leefde iedereen op het ritme van dag en nacht. Als de zon onderging, ging je slapen en als hij opkwam, werd je wakker. Voor sommige dieren is het juist andersom. Die worden pas in de nacht actief, zoals uilen, vossen of nachtaapjes. Maar toen kwam iemand op het idee om zelf licht te maken. Eerst een klein beetje met vuur en later met lampen. En was er heel veel licht. Handig zeg. Dit licht dat door mensen gemaakt wordt, noemen we kunstlicht. Als het 's avonds donker wordt, kunnen we de hele boel verlichten. Dit gebruik van kunstmatig licht in de nacht noemen we lichtvervuiling. Vervuiling klinkt als iets heel ergs, maar licht in de avond kan natuurlijk ook superhandig zijn. We kunnen blijven sporten, ziekenhuizen kunnen de hele nacht open blijven. En soms is een lichtje natuurlijk ook heel gezellig. Toch, Tom? Vind ik wel. Maar te veel kunstlicht in de avond kan ook slecht zijn voor het leven op aarde. Planten kunnen er minder goed van groeien, dieren kunnen er helemaal van in de wal raken en ook wij mensen kunnen last krijgen van te veel licht. Als het langzaam maar zeker donker wordt, maakt je lichaam een stofje aan, melatonine. Dat is een heel handig stofje, want je wordt er moe van ontspannen en helemaal klaar om te slapen. En als je dan in slaap valt, zorgt melatonine ervoor dat je lichaam goed herstelt van alle activiteiten die je die dag gedaan hebt. Zodat je de volgende dag er weer tegenaan kan. Maar als het donker wordt en jij hangt nog rond in het licht van je mobiele telefoon, maak je minder melatonine aan slaap je slechter en herstel je minder goed. Gelukkig kunnen wij mensen daar iets aan doen, door op tijd het licht uit te doen of onze kamer lekker donker te maken door de gordijnen dicht te doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356546 158.912 65 2026-08-10T10:11:58+00:00 yes no verlichting nacht https://schooltv.nl/video-item/wie-was-marga-klompe-clipphanger 2026-08-17T08:24:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49609.w613.r16-9.45f6fa1.webp Wie was Marga Klompé? | Clipphanger In 1912 wordt in Arnhem de kleine Marga Klompé geboren. Ze groeit op in een katholiek gezin en blijkt een talentvolle dame. Ze studeert scheikunde én natuurkunde. Ze wordt actief in de vrouwenbeweging. En ze heeft nog meer lef: in de Tweede wereldoorlog zit ze in het Verzet. Na de oorlog wordt ze gekozen in de Tweede kamer, als eerste vrouw voor de Katholieke Volkspartij. Ze houdt zich vooral bezig met sociale onderwerpen als armoede, gezondheid en gelijke kansen. Dat doet ze deskundig, zorgvuldig en principieel. Zo laat ze zien dat je geen man hoeft te zijn om de baas te spelen. In ‘56 wordt ze de eerste vrouwelijke minister van Nederland, en daarmee ook een voorbeeld voor velen. Als minister zet Klompé zich in voor sociale zekerheid, zorg en ondersteuning van gezinnen. De kroon op haar werk is de Bijstandswet, waardoor iedereen nu als het nodig is, financiële hulp kan krijgen. In ‘67 wordt ze genoemd als mogelijke premier. Maar daar bedankt ze voor. Wel wordt ze minister van cultuur, en krijgt ze de eretitel minister van staat. Na haar overlijden in ‘86 worden overal in het land straten vernoemd naar Marga Klompé. De minister van straat! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356547 92.181 440 2026-08-12T22:05:00+00:00 yes no minister Tweede Kamer politiek canon https://schooltv.nl/video-item/wat-is-roddelen-clipphanger 2026-09-10T08:13:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49610.w613.r16-9.9b34f96.webp Wat is roddelen? | Clipphanger Roddelen is zo oud als de mensheid: “Hé, heb je Bor gezien? Met zijn nieuwe berenvel? Oooooh….” Met ‘roddelen’ bedoelen we communicatie over iemand die er niet bij is. Dat kan een praatje zijn op het schoolplein, of via de chat of de socials. “Heb je die nieuwe jas gezien? Oooooh…” Roddelen geeft een kick en kan het groepsgevoel bevorderen: ‘wij vinden die jas allemaal raar, dus we horen bij elkaar’. Voor jouw status in de groep kan het ook goed zijn als jij gezien wordt als dé roddelkoning. Maar roddelen kan ook schadelijk zijn. Bijvoorbeeld als het gaat om onjuiste of heel persoonlijke informatie. Het kan zelfs leiden tot pesten en uitsluiting. En wantrouwen. Want weet jij wat ze over JOU zeggen, als jij er niet bij bent? Of wil je dat niet weten? Als je je afvraagt of het oké is om iets door te vertellen, is dit de gouden regel: hoe zou jij het vinden als anderen dit zo over jou zouden zeggen? Vervelend? Dan kan je de roddel zelf stoppen. Verander het onderwerp, of ga iets leuks doen. Zoals een nieuwe jas kopen, of een berenvel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20356590 87.146 260 2026-09-09T22:05:00+00:00 yes no roddelen burgerschap vriendschap https://schooltv.nl/video-item/spelen-met-vuur-liedje-over-brandwonden 2026-08-17T09:03:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49613.w613.r16-9.970a766.webp Spelen met vuur | Liedje over brandwonden Elke dag weer zie ik ruggen vol blaren, bomen van kerels die janken van pijn. Kinderen die zichzelf zien in de spiegel en even niet snappen dat zij het echt zijn. Steeds zeg ik kalm ik ga je verzorgen. Dat is mijn vak. Elk zijn talent. Gelukkig dat ik met de dag minder schrik. Gelukkig ook dat het nooit helemaal went. Soms is een brandwond alleen oppervlakkig. Soms is de huid weg, daar plaatsen we dan huid van een niet verbrand deel van het lichaam. Elke dag zie ik het wonder daarvan. Als het geneest, houdt iemand meestal littekens waar hij mee leven moet. Ik hoop elke dag dat het helemaal goed komt, al weet ik soms dit komt nooit helemaal goed. Kinderen stoken nou eenmaal graag fikkies. Vuurwerk hoort bij oud en nieuw om 12 uur. Vond ik ook, maar ik snap elke dag minder waarom mensen graag spelen met vuur. Het maakt toch niet uit of het door eigen schuld was dat iemand hier komt of domme pech. Zelfs als er nooit meer met vuur werd geklooid dan was het gevaar nooit helemaal weg. Elke dag weer, al doen we voorzichtig, er zijn ongelukken, tranen en pijn. Dat het goed mis kan gaan, doen we heel weinig aan. Maar het scheelt iets dat dokters als wij er dan zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20357387 134.869 98 2026-08-17T09:02:00+00:00 yes no brandwond arts huid liedje pijn https://schooltv.nl/video-item/hoe-maakt-een-dj-muziek-verschillende-geluiden-mixen-met-de-computer 2026-08-18T08:45:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49614.w613.r16-9.c1f3586.webp Hoe maakt een dj muziek? | Verschillende geluiden mixen met de computer Hier in de kelder van het Volkshotel zit de studio van Elias Mazian. Als dj draait hij vaak in nachtclubs en op festivals, maar daarnaast maakt hij ook zijn eigen muziek en dat doet hij in de studio. Waar de ene dj alleen maar platen draait van andere artiesten, zijn er ook een hoop dj's die zelf muziek maken. Zo ook Elias. Popmuziek, singer-songwriter, of een goede houseplaat die hij dan weer als dj op een feestje kan draaien. Kom binnen! Yo! Hee. Zo, oké. Lekker plekje, man! Dank je wel, man. Alles goed? Ja, goed. Hier maak jij dus je eigen muziek? Ja, hier maak ik aan de hand van alle apparaten die je hier ziet mijn elektronische muziek. Met die synthesizers, drumcomputers, effectenbakken, al die dingen. En gebruik je dan ook echt al deze apparaten hier? Ja, ik probeer zo veel mogelijk te gebruiken. Hoe probeer je dat dan? Nou, al deze apparaten maken geluiden en die komen allemaal via een mixer in mijn computer. Op die manier probeer ik ze met elkaar te laten praten eigenlijk, communiceren. Dit is allemaal verbonden? Dit is allemaal verbonden met elkaar. Eén grote machine, waar allemaal verschillende geluiden uit komen en al die geluiden samen maken dan een nummer. Precies. Stel, ik wil mijn eigen nummer maken. Denk je dat het mogelijk is? Tuurlijk. Ja? Ja. En hoe beginnen we dan? Heel simpel. We beginnen gewoon. Let's go. Ben je er klaar voor? Ja, is goed. Gaan we proberen. (een beat) Wow, dit is wel vet, hè? (hij voegt klanken toe) Maar, we missen nog wel een stem. We kunnen jou opnemen. Dat lijkt mij een goeie. Laten we dat doen. *Klokhouse *Klokhouse, Klokhouse (vervormd:) *Klokhouse, Klokhouse, Klokhouse (dancemuziek) Kijk eens aan. Wow, oké dan! Ons eigen nummer. Hier staat ie op. Benieuwd hoe hij het doet bij het publiek. Succes. Dank je wel, hè? Yes! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20357480 157.312 40 2026-08-18T08:23:13+00:00 yes no dj muziek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-dictatuur-clipphanger 2026-09-03T11:50:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49615.w613.r16-9.237fa99.webp Wat is een dictatuur? | Clipphanger In Nederland is iedereen gelijkwaardig. Je mag zeggen wat je vindt en er zijn vrije verkiezingen. Dat staat allemaal in onze Grondwet. We leven dus in een democratie. Dat is niet overal het geval. In een dictatuur is alle macht in handen van een groepje mensen of één persoon: de dictator! Die dictator wordt verheerlijkt, terwijl de bevolking wordt onderdrukt. Regeren gebeurt niet op basis van wetten, maar willekeur, of wetten die door de dictator worden misbruikt. Rechters en de media staan onder controle van de dictator. En als jij wil protesteren, dan krijg je te maken met zijn maatjes. Zo’n dictatuur is dus geen prettig land om te leven - behalve als je de dictator bent of 1 van zijn dikke vrienden. Een democratie kan veranderen in een dictatuur. Als een dictator de macht grijpt, met behulp van geweld of zelfs het leger. Maar het kan ook anders. Adolf Hitler is door het Duitse volk op democratische wijze gekozen, maar daarna heeft-ie het land veranderd in een dictatuur. En dan kan zo’n dictator nog best lang aan de macht blijven, voordat ie eindelijk een keer z’n snor drukt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20357517 88.192 456 2026-09-03T06:07:00+00:00 yes no dictatuur democratie vrijheid https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-dj-muziek-aan-elkaar-mixen-en-mensen-laten-dansen 2026-08-19T08:59:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49616.w613.r16-9.5ee0020.webp Wat doet een dj? | Muziek aan elkaar mixen en mensen laten dansen Je ziet ze op grote festivals of misschien op je schoolfeest. Op grote en kleine feestjes kom je tegenwoordig altijd wel een dj tegen. Je hebt ze in allerlei vormen en maten, maar wat doet die dj eigenlijk precies? Om erachter te komen waar de dj van nu vandaan komt, eerst even terug in de tijd. Want om muziek te kunnen afspelen, moet je wel eerst kunnen opnemen. En dat hebben we te danken aan deze man, Thomas Edison. Die vond naast gloeilampen in 1877 ook de phonograaf uit: Een apparaat waarmee je geluidstrillingen kon vastleggen door met een naald groeven in een metalen rol te tekenen. Door met het naaldje door die groeven te bewegen zet je de trillingen, want dat zijn die groeven, om in geluid. En zo wordt het mogelijk om geluid, en dus muziek, te kunnen vastleggen en afspelen. Tien jaar later kwam de uitvinder Emile Berliner op het idee om dit niet vast te leggen op zo'n klein rolletje, maar op een platte, ronde schijf. Kijk, zo eentje. Een grammofoonplaat. En als je goed kijkt, dan kan je die groeven zien zitten. Zie je dat? En dit hier is dat kleine naaldje. Nou, daar gaan we. Heel voorzichtig. De naald zetten we erop. En als je goed dichtbij de naald luistert, kan je de muziek al horen. Wacht eens even, ja. Deze ietsje dichterbij. (muziek van New Order: Blue Monday) Geweldig, toch? Zo werd naar muziek luisteren ineens veel makkelijker. Het hoefde niet meer live, en je kon zo vaak luisteren als je maar wilde. Rond 1910 ontstonden de eerste radiozenders die platen speelden tijdens hun uitzendingen. En in 1935 werd voor het eerst de term discjockey gebruikt. Disk, dat is Engels voor plaat. Jockey betekent zoiets als degene die iets bedient. Samengevoegd: discjockey. Afgekort: dj. En zo is de term dj geboren. Waar die eerst vooral op de radio te vinden is wordt de dj steeds populairder op dansfeesten, straatfeesten en in discotheken. En zo wordt het afspelen van opgenomen muziek dus toch weer een soort van live. (dancemuziek) Een bekende in die nachtcultuur, Isis, dat ben jij. Hee Pascal, hoi, hallo. Neem ons even mee. Hoe is het allemaal begonnen, dat dj zijn? Nou, ik ben al mijn hele leven bezig met muziek. Op een gegeven moment leerde ik die elektronische dansmuziek kennen en dat vond ik heel erg leuk. Toen ben ik professioneel gaan draaien, toen ik 17 jaar was. 17 jaar? En wat vonden je ouders ervan? Die vonden het wel een beetje raar. Die dachten: Een dj is toch zo'n barman die af en toe een muziekje opzet? Maar precies in die tijd werd dat allemaal anders. De dj ging een steeds belangrijker rol spelen in het leven, in de clubs. En hoe ging dat dan? Hoe werkt dit eigenlijk? Nou, dj'en bestaat uit verschillende onderdelen maar je ziet hier bijvoorbeeld de apparatuur die je gebruikt. Het is een stukje techniek dat je moet kunnen en begrijpen. Dit is een dj-set toch? En is dit dan het geheim van dj'en, als je dit beheert? Nou, iedereen kan op een knop drukken, maar een goede dj word je niet zomaar. Oké! Een dj mixt eigenlijk twee muziekstukken aan elkaar. En daar maak je dan een lang muziekstuk van. Dat kan je net zo lang maken als je zelf wil. En dan hoeven de mensen niet te stoppen met dansen, maar kunnen ze doorgaan. Jij hebt binnenkort ook weer een optreden, he? Zeker. Ja, ik ben nu de set aan het voorbereiden, zou je kunnen zeggen. Dan ga ik je niet langer storen. Ik zie je dan, ja? Doei! Uiteindelijk wil je als dj aan het publiek laten zien wat je kan. Je hoort het al. Er is hier een feestje gaande. Het Bosburcht Festival. Waar Isis zo gaat draaien in een kasteel. Dus, let's go! Wat een prachtige zaal. Hier gaat het zo gebeuren. Dit is de dj-set vanaf waar Isis zo direct gaat draaien. De meeste muziek is tegenwoordig digitaal. Je ziet het, ook de dj-set is digitaal geworden. Waar je vroeger al die platen mee moest sjouwen in koffers kan al die muziek tegenwoordig ook gewoon op zo'n usb-stick. Isis! Hee, Pascal! Ben je er klaar voor? Ja, ik heb er zin in. En qua zenuwen? Het is heel spannend; we gaan vandaag zes uur draaien. Dat doen we normaal niet. Van middernacht tot zes uur. Dus we zijn al een paar dagen aan het voorbereiden. Lijkt me best heftig. Volgens mij hebben ze er zin in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20357519 331.349 92 2026-08-18T09:10:45+00:00 yes no dj beroep muziek https://schooltv.nl/video-item/wie-is-marcel-pinas-een-van-de-beroemdste-kunstenaars-van-suriname 2026-08-18T11:53:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49617.w613.r16-9.19328f0.webp Wie is Marcel Pinas? | Eén van de beroemdste kunstenaars van Suriname Een van de beroemdste kunstenaars van Suriname is een marron. Zijn werk wordt over de hele wereld tentoongesteld. In Amerika, Frankrijk, Duitsland en ook in Nederland bij het Stedelijk Museum. Ik heb het over Marcel Pinas. Hee, Marcel! Hai. O, wauw, je bent druk bezig. Marcel Pinas werd geboren in Suriname. In een dorpje vlak bij het stadje Moengo. En die afkomst speelt een grote rol in zijn werk. Die marroncultuur is dus een grote inspiratie voor je? Ja, in principe is dat mijn inspiratiebron. Zeg maar het centrale thema is kibri a kulturu. Kibri a kulturu. Wat betekent dat? Kibri a kulturu is eigenlijk 'behoud van je cultuur'. Als we kennen de traditie wat onze voorouders allemaal hebben ontwikkeld, waarop ik trots ben. En daarmee maak ik dan kunst. Kijk, dit is nou een typisch traditioneel marronhuis. Gemaakt van hout en versierd met houtsnijwerk en schilderwerk in felle kleuren. Echt ontzettend mooi. De oorsprong van de marroncultuur ligt in Afrika in de verschillende landen waar mensen vandaan kwamen. Ouders gaven hun cultuur, dus hun taal, hun kleding hun typische eten en hun kunst door aan hun kinderen. Die gaven het weer door aan hun kinderen en die aan hun kinderen. En zo wordt de marroncultuur ook wel eens het best bewaarde stukje Afrika buiten Afrika genoemd. En dit soort schilderwerk inspireert Marcel Pinas. Op dit schilderij zien we houtsnijwerkmotieven die worden gebruikt om die deuren te decoreren. Dat zie je hier. En dan zie je ook het Afaka-schrift dat ik gebruik erin. Wat is het Afaka-schrift? Dat is een schrift van de marrons. Mmmm. Wat bijzonder dat je dan zo'n beeld ziet en dat er dan zo veel kleine dingetjes van die cultuur inzitten. Een belangrijk kledingstuk voor marrons is de pangi zo'n langwerpig gekleurd doek. De pangi wordt gedragen in het dagelijks leven maar er zijn ook speciale pangi's voor bruiloften, begrafenissen en verjaardagen. En je kan 'm op eindeloos veel manieren dragen. Hier zie je dat ik de pangistof weer heb verwerkt in dit kunstwerk. En het kleurengebruik dat zijn kleuren die je dan meekrijgt van kleins af aan. Een combinatie van kleuren, dat je je afvraagt van: wauw maar die kleuren gaan niet samen. Maar in hun hoofd gaat 't wel samen. En dat probeer ik dan ook te verwerken in mijn kunst. Ik vind die kleuren zo leuk. Want het doet me heel erg denken aan mijn moeder. Precies. Mijn moeder houdt echt van felle kleuren, felle kleding. Ik wist helemaal niet dat dat gewoon deel van haar cultuur was! Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20357598 206.954 25 2026-08-18T11:35:29+00:00 yes no kunstenaar marron https://schooltv.nl/video-item/hoe-gebruiken-journalisten-de-woo-een-wet-waardoor-de-overheid-informatie-moet-geven 2026-08-20T11:40:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49618.w613.r16-9.5adb4c1.webp Hoe gebruiken journalisten de Woo? | Een wet waardoor de overheid informatie moet geven O! Ja! O, ik heb het! Heb je hem? Ja! Potje vol! Dekseltje erop. Huppa. Dus dit is dat water met die giftige stoffen, dat onderzocht is. Maar dat zie je helemaal niet. Het lijkt gewoon heel schoon. Dit water wordt onderzocht door universiteiten omdat je de vervuilde stoffen niet kan zien met het blote oog. Nee. Hee, en wat doe je dan? We hebben de resultaten van alle onderzoeken op een kaart gezet met alle zeeën en rivieren en beekjes in Nederland. Eigenlijk al het water. Dan zie je welke stof er te veel in het water zit. Ik zie heel veel rood op deze kaart. Lijkt me geen goed teken. Dat rode is arseen, een zwaar metaal. Dat is giftig, slecht voor vissen en voor schelpdieren. Je ziet dat er op veel plekken in Nederland te veel van in het water zit. Dat is echt heel slecht nieuws. Ja. Dat half Nederland rood kleurt. Zeker. En al die zwarte puntjes zijn de bedrijven waar jullie onderzoek naar gedaan hebben? Ja, we pakken alle grote bedrijven en kijken: waar liggen de pijpleidingen? En wat komt er per bedrijf uit die pijp het water in? Die bedrijven zijn we verder gaan onderzoeken. We keken: Wat mogen die bedrijven in het water gooien volgens de vergunning en wat gooien ze echt in het water? Dus we hebben veel documenten opgevraagd bij de overheid en bij die bedrijven. Bedrijven en de overheid moeten die informatie met jullie delen, toch? Ze mogen dat niet voor zichzelf houden? Klopt. Gelukkig wel. In Nederland zijn heel veel gegevens openbaar. Want hier hebben we namelijk de WOO, de Wet Open Overheid. Dat betekent dat iedereen recht heeft op informatie over wat de overheid doet en bijhoudt. Bijvoorbeeld over hoeveel geld er aan iets wordt uitgegeven hoeveel auto-ongelukken er jaarlijks zijn of welke vergunningen bedrijven hebben. Dat is allemaal informatie die iedereen kan opvragen. En journalisten doen dat dus vaak. Klopt het dat jullie ook arseen lozen? Staat dat in de vergunning? Ik kan me ook voorstellen dat je wel eens wordt tegengewerkt, toch? Soms wel. Dan zeggen ze: Het is moeilijk om dit te vinden, het gaat heel lang duren. Ik heb die vergunningen een maand geleden gevraagd. Het duurt gewoon heel lang nu. Ik heb een keer meegewerkt aan een groot onderzoek naar waar geld naartoe gaat in Dubai. En daar was niet iedereen blij mee. Want het bleek dat best veel grote Nederlandse criminelen allemaal huizen hadden daar. Joh. Ja, dat konden wij toen zien. Je moet nadenken: Wat is veilig om op te schrijven? Want dat soort mensen kan heel boos worden. Dan moet je oppassen voor jezelf, wat spannend. Dat was heel spannend. Het is echt puzzelen wat we doen, dat vind ik ook zo leuk. Het is echt heel belangrijk dat alles helemaal juist is wat je opschrijft. Want je kan niet zomaar in de krant een bedrijf beschuldigen van giftige stoffen in het water lozen terwijl dat niet klopt. Het lijkt echt een beetje op het werk van een rechercheur. Ja, er zitten wel wat overeenkomsten bij. Maar het is niet ons doel om iemand in de gevangenis te krijgen. Oké. Maar wij proberen een groter probleem aan te tonen in de hoop dat er iets aan verandert. Ja, ik snap het. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20357599 199.466 31 2026-08-18T12:52:51+00:00 yes no journalist onderzoek wet https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-zachte-robot-buigen-en-strekken-door-ballonnetjes 2026-08-19T15:27:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49619.w613.r16-9.2f1585b.webp Hoe werkt een zachte robot? | Buigen en strekken door ballonnetjes De zachte robots komen eraan. Bas, hoe werkt nu zo'n zachte robot? Het principe is eigenlijk heel simpel. Waar harde robots gebruik maken van scharnieren om beweging te krijgen, zie je bij deze zachte robots een soort ballonnetjes. Als ik die opblaas door hier in te knijpen, dan wordt hij langer. Als ik er lucht uit laat lopen, wordt-ie weer kleiner. Zo krijg ik dus beweging. Wat grappig. Als ik 'm neer zet kan ik 'm laten springen, lopen. Als je er een pompje op aansluit, druk maar op de knop. Dan zie je dat het ballonnetje opblaast en weer leegloopt. Daardoor krijg je dus beweging. En zie je eigenlijk al het ontstaan van een zachte robot. Wat grappig. Op die manier kunnen we ook een tentakel of 'n vinger maken. Wat je ziet is weer zo'n zacht ballonnetje. Aan de bovenkant zitten luchtkamertjes. Aan de onderkant zit een harde rubberlaag. Als we deze opblazen door er lucht in te pompen dan strekt-ie niet, maar dan buigt hij. Net als m'n vinger. Ja, precies. Die beweging komt dus door de vorm. Dus door de vorm van die kamertjes en het harde rubber. Daar kunnen we heel veel mee doen. Zoals bijvoorbeeld een zachte grijper die we kunnen gebruiken in de voedselindustrie. Om daar verschillende soorten groente of fruit op te pakken. Het slimme van deze zachte grijper is dat hij geen computer nodig heeft om te voelen hoe groot iets is. Hij past z'n vorm vanzelf aan, aan het voorwerp het stuk fruit in dit geval dat hij aan het oppakken is. Hij zou nooit zo'n aardbei kapot knijpen? Nee, precies. Hij zou nooit te hard knijpen omdat-ie z'n vorm aanpast en omdat hij dus zacht is. Kan die grijper ze sorteren als ik ze door elkaar neerleg? Jazeker. Deze zachte grijper kan ook het fruit of de groente op volgorde sorteren van grootte. Je ziet nu bijvoorbeeld dat hij een appel gaat oppakken. Dan voelt hij hoe groot dat is. Nu gaat hij de aardbei verplaatsen. En legt hij het grotere voorwerp, in dit geval de appel aan de rechterkant. Daar heeft hij nog steeds 'n computer voor nodig. Slim ben jij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20357835 142.464 103 2026-08-19T14:31:10+00:00 yes no robot robotica https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-zachte-robot-een-robot-die-zacht-is-en-soepel-kan-bewegen 2026-08-20T12:19:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49622.w613.r16-9.546ed30.webp Wat is een zachte robot? | Een robot die zacht is en soepel kan bewegen Je ziet ze misschien niet altijd, maar ze zijn overal: robots. In ziekenhuizen, fabrieken of in bedrijven. Tot nu toe zijn die robots gemaakt van harde materialen en worden ze altijd aangestuurd door een computer. En ze zijn niet geschikt bepaalde soorten onderzoek te doen. Of veilig samen te werken met mensen. In huis, ziekenhuis of in de zorg. Want daar heb je meer natuurlijke robots nodig. Die zacht aanvoelen, soepel kunnen bewegen en reageren op hun omgeving. Daarom werken wetenschappers over de hele wereld aan een hele nieuwe soort robots die dat wel kunnen: De zachte robot. Bijvoorbeeld hier bij onderzoekscentrum AMOLF. Bas, je leidt de onderzoeksgroep die onderzoek doet naar zachte robots. Jazeker. Kom maar mee, dan laat ik het je zien. Ik ben benieuwd. Dit is dus waar het gebeurt: Het onderzoekslab. Maar eerst: Wat is het verschil tussen een zachte en 'n harde robot? Dit is Pepper. Dit is 'n harde robot. Pepper is gemaakt van harde kunststoffen en metalen. Alle bewegingen die hij maakt, zoals dat-ie je nu aankijkt dat is allemaal geprogrammeerd in de computer. Die computer zit in zijn hoofd. Hallo. Alles goed? Ja, hoor. Met mij ook. Een zachte robot, zoals bijvoorbeeld deze zachte zeester die is gemaakt van siliconen rubber. Zachte materialen. O ja. Zacht en soepel. Die heeft geen computer nodig om te bewegen. Maar door er lucht in te blazen, gaat deze zachte robot bewegen. O, ja. Dan zie je dat-ie gaat vervormen. O ja. Grappig. Je kunt 'm nu ook aanraken, als-ie beweegt. Je voelt, als je eraan zit, dat je 'm makkelijk kunt vervormen. Op die manier, als we er bijvoorbeeld pompjes in zetten kan-ie dus gaan bewegen en kan-ie ook echt gaan lopen. Nu zijn dit nog relatief simpele zachte robots. We proberen steeds meer de natuur na te bootsen. Bijvoorbeeld een vis of een inktvisrobot. Die zachte robots kunnen onderzoek doen in de oceaan op plekken waar je moeilijk kunt komen. Maar ook waar je geen schade wilt aanrichten, zoals aan het koraal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20358035 145.92 173 2026-08-20T12:10:43+00:00 yes no robot robotica https://schooltv.nl/video-item/werkt-ons-watersysteem-te-goed-nederland-is-beter-in-water-afvoeren-dan-vasthouden 2026-08-20T16:28:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49623.w613.r16-9.e414117.webp Werkt ons watersysteem te goed? | Nederland is beter in water afvoeren dan vasthouden Nederland en water: een gouden combi. De beste dijken, stormvloedkeringen en van zee land gemaakt. En dan zijn we ook nog het doucheputje, jawel, van Europa. Deze grote Europese rivieren bereiken in ons land de zee. Maar Een maand of twee maanden geleden stond dit nog onder water. Nederland heeft nu officieel een tekort aan water. Hoe dan? Vroeger wilden we vooral van dat water af. En daar zijn we te goed in geworden. In deze video: waarom Nederland de droogte niet aankan. Ja, wat is dat eigenlijk? Nou, simpel gezegd: als er meer water verdampt dan er uit de lucht valt. Hoe meer zon, wind en hogere temperaturen, hoe meer water er verdampt en dus niet in de bodem belandt. In die zin is droogte eigenlijk een neerslagtekort. Da's in de zomer vrij normaal en 's winters trok het altijd wel weer bij. Maar er zitten jaren tussen Bijvoorbeeld 1976. Brak alle droogterecords. Als je zulke droge jaren niet teveel hebt, prima. Maar het zijn er teveel geworden, zeggen de kenners. Ik zei al: sinds jaar en dag willen we vooral van het water af. We vechten tegen natte voeten en temmen de zee en rivieren. Dijken, sluizen, gemalen, stormvloedkeringen, uiterwaarden, overloopgebieden, noem maar op. Na de Tweede Wereldoorlog werd dat goed zichtbaar. Vooral van boven. Het Nederlandse landschap verandert. Zie dit uitgebreide stelsel van sloten, in totaal meer dan 300.000 kilometer. Om overtollig water sneller af te voeren. Want ja, boeren op een drassige akker, da's lastig. En dit soort taferelen willen we ook voorkomen. En dus moet water snel van snelwegen af, weggevoerd via beekjes langs de snelwegen. Ik zei al: na de Tweede Wereldoorlog stond landbouw centraal en moesten we zo snel mogelijk van dat water af. Maar de tijden zijn veranderd. Experts vragen zich af: zijn onze voeten niet te droog geworden? Boeren ondervinden nu ook zelf de schade van het waterbeleid dat eenzijdig was gericht op het voorkomen van wateroverlast. Iedere druppel die snel wordt afgevoerd komt niet terecht in ons belangrijkste waterreservoir het grondwater. Waar we het overgrote deel van ons drinkwater vandaan halen. Droger weer, warmer weer dat zorgt ervoor dat die vraag naar drinkwater eigenlijk alleen maar aan het toenemen is. Die ondergrondse opslag houdt bovendien de Nederlandse natuur in leven en is cruciaal voor onze voedselvoorziening. En de druk op dat reservoir groeit. Er is veel meer vraag naar water, vooral in deze hoger gelegen gebieden. Dan helpt het dus niet dat ons land is ingericht als een soort vergiet waaruit het water heel snel wegstroomt. En dus zeggen experts: Voor de lange termijn zullen we echt ons watersysteem toch anders in moeten gaan richten. Echt droge periodes zullen steeds vaker voorkomen. De waterschappen, die ons water beheren, zeggen nu ook voer water minder snel af en houd het langer vast ga zuiniger met water om en zorg dat het water meer de grond in kan trekken. Maar ja, dat heeft ook weer consequenties. Moeten we ander soort voedsel gaan verbouwen? Minder bouwen in lagere gebieden? Fabrieken misschien niet automatisch aansluiten op ons drinkwatersysteem? Nou ja, allemaal iets om over na te denken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20358038 209.941 141 2026-08-20T16:17:41+00:00 yes no waterbeheer waterbeheersing droogte https://schooltv.nl/video-item/moldavie-de-wereld-rond 2026-08-24T11:41:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49624.w613.r16-9.b8888a2.webp Moldavië | De wereld rond In het oosten van Europa, ingeklemd tussen Oekraïne en Roemenië, ligt Moldavië. De hoofdstad is Chişinǎu. Moldavië heeft bijna 3 miljoen inwoners. Een groot deel van de bevolking woont op het platteland, al trekken steeds meer mensen naar de steden. Het grootste deel van de bevolking is Moldaviër, maar er wonen ook Oekraïners en Russen. Lange tijd maakt het gebied Moldavië onderdeel uit van grotere rijken, zoals het Ottomaanse Rijk en later het Russische Rijk. Moldavië wordt dan Bessarabië genoemd. Vanaf 1940 wordt het gebied door de Sovjet-Unie ingelijfd. In 1990 verklaart een deel van het land, de regio Transnistrië, zichzelf onafhankelijk en breekt er een burgeroorlog uit. Met steun van Rusland behoudt Transnistrië daarna zijn onafhankelijkheid, al wordt het gebied internationaal niet erkend. In 1991 wordt Moldavië onafhankelijk. Toch zijn de sporen van de Sovjettijd nog altijd zichtbaar. Tegenwoordig is Moldavië één van de armste landen van Europa. Het land is grotendeels afhankelijk van buitenlandse energie. De landbouw, industrie en textielsector zijn de belangrijkste economische sectoren. Het land heeft geen kustlijn, dus ook geen zeehavens. Moldavië heeft een gematigd landklimaat met lange, warme zomers en relatief korte, koude winters. Het landoppervlak is iets groter dan België. Het landschap is glooiend met rivieren, meren, akkers en bossen. De heuvels maken deel uit van het Moldavisch Plateau, aan de rand van het Karpatengebied. In het land leven onder andere vossen, wilde katten, knaagdieren en verschillende vogelsoorten. Het grootste deel van de bevolking is oosters-orthodox, een stroming binnen het christendom. Door het hele land vind je dan ook kerken, kathedralen en kloosters. Met name op het platteland worden traditionele ambachten beoefend, zoals keramiek, houtsnijwerk en weefkunst. Dit is de volksballade ‘Miorita’. Dit lied speelt een belangrijke rol in de gedeelde Roemeens-Moldavische cultuur. Moldavië staat bovendien bekend om zijn eeuwenoude wijntradities. In het land bevinden zich enorme ondergrondse wijnkelders, waaronder die van Milestii Mici, die geldt als de grootste wijncollectie ter wereld. Moldavië is nog niet lang een onafhankelijk land, maar heeft wel een duidelijke eigen cultuur en identiteit ontwikkeld. Een land waarin geschiedenis, tradities en het dagelijks leven sterk met elkaar verbonden zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20358390 208.32 256 2026-08-24T11:30:00+00:00 yes no land Europa https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-panorama-mesdag 2026-09-01T16:57:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49644.w613.r16-9.3b13aba.webp Het Klokhuis | Panorama Mesdag Tirsa staat ineens in het midden van een schilderij dat haar van alle kanten omringt. In Panorama Mesdag lijkt het alsof ze op het strand van Scheveningen is beland, met zee, duinen en wolken rondom. Hoe schilderde de kunstschilder Mesdag zoiets enorms? En hoe zorg je dat het mooi blijft? Ook de vrachtwagenchauffeuses zijn naar de Panorama Mesdag geweest. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355286 944.095 176 2026-09-01T17:05:00+00:00 yes no schilderij Den Haag zee https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-skutsjesilen 2026-09-03T16:57:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49650.w613.r16-9.5074e22.webp Het Klokhuis | Skûtsjesilen Friesland is een echt waterland en daarom ging eeuwenlang veel vervoer van mensen en goederen over het water, met traditionele, platte zeilschepen: skûtsjes. Hele gezinnen woonden zelfs op een skûtsje. Hoe dan? Pascal gaat aan boord van een skûtsje en ziet hoe slim en vernuftig de schepen in elkaar zitten. Vandaag de dag wordt de Friese traditie in stand gehouden door heuse wedstrijden skûtsjesilen. In de sketch werkt een journalist een schipper op de zenuwen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362691 929 337 2026-09-03T17:05:00+00:00 yes no Friesland zeilen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-dudok 2026-09-09T16:57:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49683.w613.r16-9.0d0b152.webp Het Klokhuis | Dudok Je kent Hilversum misschien als de plek waar veel televisie- en radioprogramma's worden gemaakt. De Klokhuisredactie zit er ook. Maar Hilversum is ook de stad van een heel beroemde architect: Willem Dudok. Hij ontwierp scholen, huizen, het stadhuis en een tribune voor het sportpark in de stad. Met veel groen, licht en gezellige buurten met lage huizen. Tirsa krijgt een rondleiding. In de sketch gaat Dudok op bezoek bij een school die hij zelf heeft ontworpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362687 938.248 100 2026-09-09T17:05:00+00:00 yes no architectuur https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-klimmen 2026-09-10T16:57:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49694.w613.r16-9.026777e.webp Het Klokhuis | Klimmen Wist je dat Nederland een heerlijk klimland is? Niet met metershoge bergen, maar wel met heel veel klimhallen. Tirsa krijgt een snelcursus klimmen. Daarna mag ze zelfs meer dan 30 meter omhoogklimmen aan de buitenkant van de klimhal. Zal het haar lukken? De dansers van 155 laten zien dat bergbeklimmen heel gevaarlijk kan zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362698 899.932 210 2026-09-10T17:05:00+00:00 yes no klimmen sport berg https://schooltv.nl/video-item/jottum-veters-strikken 2026-08-28T10:18:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49628.w613.r16-9.d9b1276.webp Jottum | Veters strikken Faye heeft nieuwe schoenen. Hele mooie met kleurtjes, glitters en... veters. Die kan ze alleen nog niet strikken. En dus moet ze heel veel oefenen. Saai vindt Jottum. Veters strikken is voor volwassenen. En waarom hebben mensen eigenlijk schoenen aan? Hij loopt toch ook gewoon op blote voeten. Bovendien worden nieuwe schoenen buiten vies. Heeft Jottum gelijk en kun je echt op blote voeten buiten spelen? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300008584 353.409 2033-08-28T10:18:00+00:00 590 2026-08-27T09:09:00+00:00 yes no burgerschap veter oefenen https://schooltv.nl/video-item/jottum-bal-kwijt 2026-08-28T10:18:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49630.w613.r16-9.12bd2d6.webp Jottum | Bal kwijt Faye en Jottum spelen samen in de tuin. Faye gooit de bal en Jottum rent erachteraan. Maar dan vliegt de bal over de heg, recht in de tuin van de buurman. Faye en Jottum zullen de bal terug moeten halen, maar de buurman houdt niet van honden in zijn tuin. Ze besluiten de bal stiekem zelf te pakken. Maar dan komt de buurman naar buiten. Lukt het Faye en Jottum om de bal terug te krijgen? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300012244 317.894 2033-08-28T10:18:00+00:00 519 2026-08-27T09:11:00+00:00 yes no burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jottum-trakteren 2026-08-28T10:18:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49631.w613.r16-9.04df986.webp Jottum | Trakteren Faye is jarig geweest en mag trakteren in de klas. Samen met haar moeder gaat ze op zoek naar een leuke traktatie. Alleen heeft Faye één probleem. Alles wat ze lekker vindt, is niet gezond en dat moet wel zegt haar moeder. Faye is teleurgesteld. Maar dan heeft Jottum gelukkig een goed idee. Het is gezond én lekker. Zo lekker dat Jottum er zelf ook wel wat van lust. Maar of dat nou zo'n slim idee is voor een hondje... https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300012245 415.483 2033-08-28T10:18:00+00:00 671 2026-08-27T09:16:00+00:00 yes no burgerschap hond verjaardag https://schooltv.nl/video-item/jottum-wiebeltand 2026-08-28T10:18:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49632.w613.r16-9.ccf194a.webp Jottum | Wiebeltand De tand van Faye zit los. En het doet pijn. Haar moeder maakt voor haar een afspraak bij de tandarts. Dat vindt Jottum een vreselijk plan. De tandarts doet nog veel meer pijn denkt hij. Jottum heeft een beter idee. Maar dat pakt toch niet zo goed uit, dus moet Faye gewoon naar de tandarts. En als ze terugkomt... dan is Jottum toch wel een beetje jaloers. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300012246 300.24 2033-08-31T10:16:00+00:00 536 2026-08-28T10:16:00+00:00 yes no burgerschap hond tand https://schooltv.nl/video-item/jottum-pesten-is-niet-leuk 2026-08-28T11:29:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49633.w613.r16-9.cbe848e.webp Jottum | Pesten is niet leuk Faye heeft voor Jottum een verrassing in de speeltuin. Twee jongetjes uit haar klas zijn er namelijk ook en zij hebben hun poes meegenomen. Daar kan Jottum vast mee spelen! Maar Jottum vindt het helemaal geen leuke verrassing. Poezen zijn aanstellers, allemaal. En als de poes hem dan ook nog begint te pesten, wil Jottum naar huis. Maar dan ontdekt Faye wie er nou eigenlijk echt de pestkop is. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300012247 296.84 2033-08-28T11:22:00+00:00 574 2026-08-28T11:22:00+00:00 yes no pesten burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jottum-verdwaald 2026-08-28T11:29:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49634.w613.r16-9.1963384.webp Jottum | Verdwaald Faye en Jottum gaan samen wandelen. Jottum moet aan de lijn blijven, maar daar is hij het niet mee eens. Hij wil lekker rennen en Faye is veel te traag. Faye besluit om Jottum toch maar even los te laten. Jottum rent het bos in en Faye gaat achter hem aan. Tot ze niet meer weet waar ze is. Jottum heeft wel een hele spannende oplossing... Vindt Faye de weg terug naar huis? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300012248 311.723 2033-08-28T11:26:00+00:00 263 2026-08-28T11:26:00+00:00 yes no burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jottum-ik-moet-poepen 2026-08-28T11:29:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49635.w613.r16-9.dc999c9.webp Jottum | Ik moet poepen Faye moet poepen. Maar Jottum moet plassen. Jottum is altijd veel sneller zegt hij, dus hij mag eerst. Samen gaan ze vlug naar buiten. Maar als ze terugkomen is de voordeur dicht en kunnen ze niet meer naar binnen. Faye doet het bijna in haar broek, zo nodig moet ze. Maar daar weet Jottum wel wat op. Iets wat hij zelf ook altijd doet. Dan komt de buurman aanlopen. En hij is boos, heel boos. Faye besluit om nooit meer naar de ideeën van Jottum te luisteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300012249 293.007 2033-08-28T11:27:00+00:00 320 2026-08-28T11:27:00+00:00 yes no poep plassen burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jottum-schoolziek 2026-08-28T11:30:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49636.w613.r16-9.af4af93.webp Jottum | Schoolziek Faye moet naar school. Saai vindt Jottum. Met wie moet hij dan spelen? Misschien moet ze doen alsof ze ziek is. Dan hoeft ze niet naar school en kunnen ze samen spelen. Faye kan toch gewoon liegen? Dat doet juf zelf ook wel eens weet Jottum. Maar als je ziek bent kan je ook niet in de tuin spelen. Dan moet je in bed liggen. En daar heeft Faye helemaal geen zin in. Ziek zijn is eigenlijk best wel saai. School is veel leuker. En nu mist ze ook nog het klassenuitje. Wat een dom idee Jottum! https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300012250 350.695 2033-08-28T11:29:00+00:00 316 2026-08-28T11:29:00+00:00 yes no burgerschap hond school https://schooltv.nl/video-item/jottum-vrienden-maken 2026-08-28T11:32:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49637.w613.r16-9.64d9569.webp Jottum | Vrienden maken In de tuin van de buurman speelt een meisje. Faye is nieuwsgierig, ze kent het meisje niet. Samen met Jottum gaat ze naar buiten. Ze wil wel met het meisje spelen, maar het meisje zegt helemaal niks. Ze vindt me vast stom, denkt Faye. Dan komt de buurman naar buiten. Oh-oh denkt Faye, hij wordt vast weer boos. Maar de buurman is juist aardig. Hij vertelt dat het meisje geen Nederlands spreekt, maar wel wil spelen. En voor één keer mag dat in zijn tuin. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300012251 305.04 2033-08-28T11:30:00+00:00 550 2026-08-28T11:30:00+00:00 yes no vriendschap burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jottum-afscheid 2026-08-28T11:33:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49638.w613.r16-9.6b1fbbe.webp Jottum | Afscheid De juf is terug. En dus moet Jottum weer naar huis. Faye wordt er verdrietig van. Ze wil helemaal geen afscheid van Jottum nemen. Samen bedenken Faye en Jottum allerlei plannetjes, zodat Jottum bij haar kan blijven. Maar de volgende dag is Jottum het plannetje alweer vergeten. En dus neemt Faye een heel volwassen besluit. Dag Jottum! https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300012252 445.24 2033-08-28T11:32:00+00:00 393 2026-08-28T11:32:00+00:00 yes no burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/stip-it-de-pestpodcast-buitensluiten 2026-09-04T10:08:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49643.w613.r16-9.a3d21a1.jpg Stip it: de pestpodcast | Buitensluiten Wildebras heeft op minstens acht verschillende basisscholen gezeten en was daardoor altijd 'het nieuwe kind'. Sem werd ineens het mikpunt van pesterijen toen hij naar de middelbare school ging. Ze werden buitengesloten. Hoe ga je daar mee om? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1376306 1109 2033-09-01T13:35:00+00:00 34 2026-09-14T07:00:00+00:00 yes no pesten https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-woensdag-2-september-nieuws-over-schietpartij-en-dure-schoolspullen 2026-09-02T11:51:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49645.w613.r16-9.f73213b.webp Jeugdjournaal woensdag 2 september | Nieuws over schietpartij en dure schoolspullen Kijk hier het Jeugdjournaal van woensdagochtend 2 september. Met nieuws over de schietpartij in het dorp Overasselt. Het is weer rustig in het dorp en iedereen mag weer naar buiten. Ariana Grande neemt een pauze, gisteravond gaf ze haar laatste concert. En we gaan het hebben over dure schoolspullen. Daar hebben we ook een stelling over: https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20359933 0 2026-09-22T22:00:00+00:00 105 2026-09-02T08:30:00+00:00 yes no nieuws criminaliteit school https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-zwart-gat-een-gat-met-enorme-aantrekkingskracht 2026-09-02T10:31:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49646.w613.r16-9.8dbb3ab.webp Wat is een zwart gat? | Een gat met enorme aantrekkingskracht Een zwart gat ontstaat als een ster zoals onze zon, maar dan nog veel groter, sterft. Dat zit zo. Een ster kan sterven als hij heel oud is. De ster valt dan ineens in elkaar met een enorme explosie, die ook wel supernova wordt genoemd. Het binnenste deel van de ster wordt heel hard samengeperst en krijgt een gigantische aantrekkingskracht. Alles wat in de buurt komt, wordt erin opgezogen. Sterren, planeten, gas en stof en zelfs licht kan er niet meer uit ontsnappen. En omdat er geen licht uit komt, is het helemaal donker en noemen we het een zwart gat. Tot nu toe is er bewijs gevonden voor zeker honderden zwarte gaten maar deskundigen denken dat er nog veel meer zijn. Ze denken wel veertig quintiljoen dat is een vier met 31 nullen. Onvoorstelbaar veel dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20359934 0 137 2026-09-02T10:08:00+00:00 yes no ruimte zwart ster zwaartekracht https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-ketchup-gemaakt-tomatenpuree-kruiden-en-suiker-in-de-ketchupfabriek 2026-09-03T08:27:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49648.w613.r16-9.a5e46aa.webp Hoe wordt ketchup gemaakt? | Tomatenpuree, kruiden en suiker in de ketchupfabriek We gaan de ketchupfabriek in! Dit zijn ze dan, de vaten met tomatenpuree uit Spanje. In elk vat zit wel 240 kilo tomatenpuree. Maar dit zit erin. Prima puree. Maar dit is nog lang geen ketchup. Daar moet nog wat bij. Dit is de kruidenvoorraad van de fabriek. Hier ligt alles wat je nodig hebt om ketchup te maken. Buiten de fabriek staan silo's met suiker en zetmeel. Naast water en tomatenpuree heb je verder nog nodig voor het tomatenketchuprecept: Citroenzuur, paprikapoeder, gemberpoeder, kaneelpoeder en azijn. Dan gaat er zout bij. Naast al die ingrediënten wordt ook verdikkingsmiddel toegevoegd. Dat zorgt er straks voor dat de ketchup niet te dik of te dun wordt. Hier wordt dan alles afgewogen, gaat deze bak hier in en vervolgens via deze buis naar de fabriek. Alle ingrediënten van het recept zijn compleet. Nu gaan we heel veel ketchup maken. Met dit apparaat zuigen ze de vaten met de tomatenpuree helemaal leeg. Aah, hier komt alles samen. De tomatenpuree en de ingrediënten worden hier gemixt. Ja, het gaat al wat meer lijken op tomatenketchup, hoor. Je kan het niet zien, maar in deze machine wordt de ketchup verwarmd tot precies 88 graden. Het is warm, hoor. Niet warmer, want dan mislukt de ketchup. En hier wordt de ketchup juist weer snel afgekoeld. Je ziet het ijs op de zijkant van de buis. Te warm in een fles stoppen kan schimmel veroorzaken. Dus afkoelen om goede ketchup te krijgen. Hier in het lab wordt getest of de ketchup de juiste dikte heeft. En deze schroef draait een minuut rond en meet de weerstand. Hoe dikker de saus, hoe meer weerstand. Hier kunnen we proeven. Effe aftappen. Kijk, dit is pas echte ketchup. De flessen kunnen gevuld worden. De lege flessen worden eerst met lucht schoongespoten zodat er niet per ongeluk een stofje of vuiltje in kan zitten. Tadaa! Hier gaat het echt gebeuren. De flessen worden gevuld met ketchup. Nu kunnen de doppen erop. En zo maken ze hier 4500 kilo ketchup per uur. En ze hebben het hier uitgerekend: Dat zijn zo'n 300.000 porties. En deze ketchup gaat naar restaurants, snackbars of het komt via de winkel thuis op je bord terecht. Lekker, hoor. Bij je tosti. Mmm. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20360189 0 224 2026-09-03T08:15:06+00:00 yes no ketchup fabriek saus https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-het-onzichtbare-probleem-van-nederland-het-geboortecijfer 2026-09-03T14:56:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49649.w613.r16-9.02f4fb1.webp EenVandaag in de klas | Het onzichtbare probleem van Nederland: het geboortecijfer Je moet flink aan de bak. Tenminste, dat wordt gezegd, want we zouden te weinig kinderen krijgen. Wat betekent dat? Dat we aan het einde van de eeuw in Nederland 10 miljoen inwoners hebben. Dan stort de economie en de samenleving in elkaar. Heeft alles te maken met dit getal (1,43). Het aantal baby's per vrouw. Historisch laag. En dat heeft gevolgen voor de zorg, de economie, voor je pensioen en migratie. In deze video waarom het goed zou zijn om het geboortecijfer op te krikken. En of die kleine wezentjes wel echt de oplossing zijn. Ja, je zou het tijdens een gemiddelde vlucht niet denken, maar baby's zijn uit de mode. Ik zou zelf niet weten of ik wel kinderen wil hoor. Misschien wel, misschien niet. Zie je ook goed aan deze grafiek. Dit is het aantal geboortes in Nederland in de afgelopen eeuw. En je ziet, in 2023 en 2024 haalden we de laagste aantallen in ruim honderd jaar. Toch groeit de Nederlandse bevolking nog wel. Deels omdat we steeds ouder worden en er dus ook steeds meer ouderen zijn. En door migratie. En die is voor ons eigen land heel erg belangrijk. Zonder migratie zou onze bevolking krimpen. Elke vrouw moet gemiddeld 2,1 kind krijgen om ons bevolkingsaantal gelijk te houden. Maar zoals je net zag, het is 1,43. Waarom precies die 2,1? Nou, met die twee vervang je de man en vrouw die de kinderen krijgen. En die komma één is een soort buffer. Onder andere omdat sommige kinderen helaas jong overlijden. Maar goed, dat zogenoemde vruchtbaarheidscijfer daalt dus al jaren. Als deze trend zich doorzet, dan eindigen we op 0.7 kinderen per stel. Nederland is daar trouwens niet uniek in, want die magische 2,1... In geen enkel westers land wordt dat cijfer nog gehaald. Ja, wij staan net iets boven de Europese middenmoot en koploper is Bulgarije, maar ook daar komen ze maar tot 1,72. Die cijfers hebben verschillende redenen. Zo is het geen verrassing dat kinderen duur zijn. Alleen al een geschikt huis kan behoorlijk in de papieren lopen. We hebben het wel uitgesteld tot we een grotere woonruimte hebben, dus we hebben echt wel zeven jaar gespaard. Ja. Verder is in het Westen anticonceptie vrij makkelijk verkrijgbaar, zijn vrouwen hoger opgeleid en maken ze vaker carrière en overlijden kinderen minder vaak. Vroeger kregen ouders meer kinderen, zodat een deel het in elk geval zou overleven. Maar met de verbeterde gezondheidszorg is dat niet meer nodig. Ja, waarom er steeds minder baby's komen? Dat is eigenlijk een video op zich, maar duidelijk is dat het deels een keuze is. Oorlog, geopolitieke spanningen. Klimaat. Ik ben 36. Dat is voor mij een reden om geen kinderen te krijgen bijvoorbeeld. Prima, zou je denken, mag iedereen zelf weten. Toch kan het volgens experts gigantische gevolgen hebben. We zitten in een soort verdringingseconomie waar een tekort is aan alles, maar vooral een tekort aan mensen. Het gaat kritisch worden. Waarom zij zich zorgen maken om het lage geboortecijfer heeft alles te maken met deze grafiek. Dit is een bevolkingspiramide. Het laat zien hoeveel mensen er in een land zijn per leeftijd en dat zegt veel over een land. Ziet de grafiek er zo uit, dan zijn er veel jonge mensen en weinig ouderen. Is typisch voor een onderontwikkeld land met veel sterfte. Dan de grafiek van Nederland. In 2008 zag die er zo uit. Een relatief dunne onder- en bovenkant met een dikke bult in het midden. Dat is ideaal, want er zijn veel mensen met de leeftijd om te werken en minder mensen die zorg en pensioen nodig hebben. Maar inmiddels ziet de grafiek er zo uit. De bult in het midden is wat naar boven geschoven. Er zijn dus minder potentiële werknemers en meer mensen waarvoor gezorgd moet worden. En dat merk je. Goedenavond. De AOW wordt onbetaalbaar. Wijkverpleegkundigen en huisartsen staan onder enorme druk. Ja, dat Nederland vergrijst, merken we allemaal. En ook dat er flinke arbeidstekorten zijn. En dat tekort aan mensen zorgt ervoor dat we de zorg niet meer goed kunnen uitvoeren. Dat we het onderwijs niet goed kunnen doen en dat ook de netcongestie niet kan worden aangepakt. En dat is alleen nog maar nu. Gaan we nog eens dertig jaar vooruit in de tijd, dan ziet het er nog minder rooskleurig uit. Die bevolkingspiramide heeft dan de vorm van een urn. En zeg nou zelf, als een urn symbool staat voor je bevolking, dan moet je gaan oppassen. Om de problemen voor te zijn, liet de Tweede Kamer een advies opstellen. Wat ze adviseren: gematigde groei. In 2050 zouden er 19 tot 20 miljoen Nederlanders moeten zijn, 1 tot 2 miljoen meer dan nu. Ja, je ziet, gematigd is een relatief begrip. Een bevolking die krimpt of gelijk blijft, is volgens het rapport niet verstandig, om alle redenen die ik net al noemde. En te snel groeien? Ook dat heeft nadelen. Weinig huizen, veel files, drukke treinen, de stikstofuitstoot. Allemaal problemen veroorzaakt door de drukte in Nederland. Bij te snelle groei worden die problemen allemaal erger. En de vergrijzing stel je alleen maar uit. Gematigde groei is dus het advies. Hier in Nederland, maar ook in veel andere landen die hard hun best doen om mensen het bed in te krijgen. Je vraagt je vast af waar je naar kijkt. Dit was een poging van Mentos om mensen in Singapore aan een baby te krijgen. En dat is zeker niet het enige voorbeeld. Dit waren reclames van bedrijven die hun steentje wilden bijdragen. Maar ook landen zelf doen hun best. In Italië krijgen volwassenen € 1.000 als ze een kind krijgen en is de btw op babyproducten verlaagd. In Frankrijk krijgen alle 29-jarigen een brief met de boodschap: overweeg kinderen. En in Hongarije gaan ze wel heel ver. Voor de familie Verend kwam een droom uit toen ze in een voorstadje van Boedapest dit huis konden laten bouwen. En dat hebben ze vooral te danken aan dit ventje, hun derde kind. De staat geeft namelijk een beloning aan mensen die minimaal drie kinderen op de wereld zetten. Hongaren kunnen dan op zo'n € 30.000 rekenen en bij vier kinderen hoeven ze nooit meer inkomstenbelasting te betalen. Of al die maatregelen werken? Nou, geloof het of niet, maar deze campagne had effect. Negen maanden na deze campagne werden er voor het eerst in jaren weer iets meer baby's in Denemarken geboren. En ook in Hongarije lijken de maatregelen te werken. In 2010 kwam de partij van Viktor Orbán aan de macht die die maatregelen nam, en in de zestien jaar daarna steeg het vruchtbaarheidscijfer iets. Aan de andere kant, ook alle landen met maatregelen komen niet in de buurt van die belangrijke 2,1. Bij lange na niet zelfs. En dus zijn ze voor bevolkingsgroei afhankelijk van migratie, ook Nederland. Maar dat heeft ook zo zijn nadelen. Voordelen van de arbeidsmigratie? Die zijn er zeker. Je kunt vrij makkelijk meer werkenden krijgen in Nederland. Goed voor de economie en verzacht de nadelen van vergrijzing. Ook kun je heel gericht mensen aantrekken. Tekorten in de zorg en de bouw worden nu bijvoorbeeld al vaak opgevangen door migranten. Een voordeel dat je ook wel hoort, is dat dan de wereldwijde bevolkingsgroei wordt geremd. Volgens sommigen heel belangrijk voor bijvoorbeeld het klimaat. Maar er zijn dus ook nadelen. Allereerst maak je jezelf afhankelijk van het buitenland. En de vraag is of je dat moet willen. Het is ook nog maar de vraag of die arbeidsmigranten straks willen komen, die migranten die we nodig hebben. Je moet als land ook open staan voor arbeidsmigranten. De meeste Nederlanders doen dat wel als ze uit de EU komen. Komen ze van daarbuiten, dan is dat minder. Daar kun je natuurlijk naar kijken zoals je wil, maar ook experts zeggen dat het voor extra uitdagingen zorgt. Die mensen hebben daar een eigen cultuur en eigen verhalen. En hoe meer je dat hebt, hoe moeilijker de integratie zal worden in Nederland. De verwachting is ook dat steeds meer arbeidsmigranten van buiten de EU zullen komen. Als daar geen draagvlak voor is, zorgt dat weer voor problemen zoals polarisatie. Goed, migratie wordt dus door experts als nuttig gezien, maar de vraag is hoe afhankelijk je ervan wil zijn. En tegelijkertijd, meer kinderen krijgen is ook niet zo simpel. Dus wat dan wel? Het is ook niet of/of. Dat is ook een fout in het debat. Het is zo zwart-wit en het gaat om ietsje meer van dit en iets minder van dat. Dat zei demograaf Jan Latten toen ik hem sprak. Wil je gematigde groei, dan is gecontroleerde arbeidsmigratie volgens hem nodig. Tegelijkertijd willen veel politieke partijen dat juist beperken. Nou, zegt hij, dan moet je ter compensatie ook nadenken over baby's. En dat zit hem niet in bonussen of gelikte reclamespotjes, maar bijvoorbeeld wel hierin. Er zijn geen woningen. Voor jonge mensen is dat vervelend. Maar dat niet alleen. Ze kunnen ook niet de volgende stap in hun leven zetten, zoals een gezin. Hoe je het precies aanpakt, is uiteindelijk een politieke keuze. Maar Nederland is nog een beetje huiverig om het erover te hebben. Want waar veel andere landen al met maatregelen komen, doet Nederland dat niet. En vraag je aan politici of het daar niet langzaamaan tijd voor wordt. Dan hoor je vaak dit. Ja, ja, ik ik ben van de andere school, dat is niet aan de overheid. Toch lijkt dit onderwerp wel steeds meer aandacht te krijgen. Want of jij nou wel of niet hiervoor gaat. De gevolgen daarvan raken ons op termijn allemaal. Doei. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20359936 0 121 2026-09-03T07:00:00+00:00 yes no geboortecijfer bevolkingsgroei https://schooltv.nl/video-item/stip-it-de-pestpodcast-uiterlijk-racisme-en-vooroordelen 2026-09-04T10:07:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49654.w613.r16-9.06eb6fb.jpg Stip it: de pestpodcast | Uiterlijk (racisme en vooroordelen) Roosmarijn is Koreaans (geadopteerd) en Nizar is Marokkaans. Allebei groeiden ze op in een witte omgeving. Daardoor hadden ze te maken met vooroordelen en scheldpartijen. Scheld je dan terug of ren je zo hard mogelijk weg? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1376307 1109 2033-09-04T08:34:00+00:00 16 2026-09-14T07:00:00+00:00 yes no pesten discriminatie https://schooltv.nl/video-item/stip-it-de-pestpodcast-terugslaan 2026-09-04T10:07:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49655.w613.r16-9.1583b34.jpg Stip it: de pestpodcast | Terugslaan Nick en Floris werden allebei gepest om hun uiterlijk. Nick was heel groot en een beetje dikkig (eigen woorden) en Floris heel lang en met rood haar. Ze hebben allebei ook met terugslaan hun grens aangegeven. Werkte dat? En hebben ze spijt van hun gedrag? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1376308 1109 2033-09-04T08:50:00+00:00 5 2026-09-14T07:00:00+00:00 yes no pesten https://schooltv.nl/video-item/stip-it-de-pestpodcast-pesten-of-plagen 2026-09-04T10:07:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49656.w613.r16-9.6c58dc8.jpg Stip it: de pestpodcast | Pesten of plagen? Quinn en Raisha hebben het allebei meegemaakt: er wordt iets gezegd of gedaan en ineens slaat de sfeer om. Het is niet meer grappig, maar grimmig. Je wordt onzeker en weet niet hoe je het pesten kan stoppen. Kan dat eigenlijk wel? Kun je pestgedrag veranderen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1376309 1109 2033-09-04T08:53:00+00:00 32 2026-09-14T07:00:00+00:00 yes no pesten https://schooltv.nl/video-item/stip-it-de-pestpodcast-buitenbeentjes 2026-09-04T10:06:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49657.w613.r16-9.9da7ea4.jpg Stip it: de pestpodcast | Buitenbeentjes Loiza en Sterrin voelden zich als kind anders dan de andere kinderen. Loiza was een meisje in een jongenslichaam en Sterrin snapte niks van het sociale gedrag tussen de andere kinderen in de klas. Hoe zorg je dan dat je van ellende niet gek wordt? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1376310 1080 2033-09-04T08:58:00+00:00 32 2026-09-14T07:00:00+00:00 yes no pesten https://schooltv.nl/video-item/stop-right-now-stip-it-junior-songfestival 2026-09-18T09:01:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49755.w613.r16-9.b5dcc2b.webp Stop Right Now (Stip It) | Junior Songfestival Videoclip Finalisten Junior Songfestival: Stop Right Now. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300029530 161.32 2033-09-04T10:00:00+00:00 264 2026-09-05T15:50:00+00:00 yes no pesten https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-maandag-7-september-nieuws-over-chatgpt-en-de-keeper-van-telstar 2026-09-07T08:12:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49662.w613.r16-9.6f003f0.webp Jeugdjournaal maandag 7 september | Nieuws over ChatGPT en de keeper van Telstar Het Jeugdjournaal in de ochtend met nieuws over een politieke partij in Duitsland met extreme ideeën. We geven antwoord op de vraag of ChatGPT al ons drinkwater opmaakt. En de keeper van Telstar deed gisteren zoiets bijzonders dat het ook in het buitenland is opgevallen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20360946 0 2026-09-21T22:00:00+00:00 118 2026-09-07T08:06:06+00:00 yes no artificial intelligence rechts voetbal https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-zo-machtig-is-de-oppositie 2026-09-07T08:38:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49663.w613.r16-9.a5e6e84.webp EenVandaag in de klas | Zo machtig is de oppositie Er zijn winnaars... ‘We zijn misschien wel de grootste partij van het land.’ ‘Er staat hier een ontzettend gelukkige lijsttrekker.’ ...en verliezers. Ik ben er niet in geslaagd voldoende mensen te overtuigen. Ik had zelf graag een ander resultaat gezien. Je bent natuurlijk teleurgesteld als je zetels verliest. Heb jij nou op een van die partijen gestemd en denk je: dat was een verloren stem? Nou, dan heb ik nieuws voor je. Als het oppositie zou worden, nou, ik wil niet zeggen geweldig, maar dat kunnen we goed. In deze video: zoveel macht heeft de oppositie. De komende tijd zal de aandacht vooral gaan naar welke partijen gaan regeren. En logisch ook, want die bepalen samen de koers van ons land. Maar ook de oppositie heeft een belangrijke rol in onze democratie. Dat hebben we alleen niet helemaal zelf bedacht. Het idee van coalitie en oppositie komt uit het Britse Lagerhuis. In de achttiende eeuw ontstonden daar twee grote blokken: de conservatieve Tories en de meer liberale Whigs. Andere stromingen waren er eigenlijk niet. Zo was je dus of aan de macht, of juist niet. Die niet-regerende partij kreeg een speciale titel: His majesty's most loyal opposition, oftewel loyaal aan de koning, maar kritisch op de regering. De Britten zagen oppositie niet als iets negatiefs, maar juist als een belangrijk onderdeel van de democratie. In de oppositie was het je taak om het kabinet te controleren en verantwoordelijk te houden. Praktisch hetzelfde systeem zie je bij de Britten nu nog. Waar de partijen wel wat zijn veranderd, want nu staan Labour en de Conservatieve Partij tegenover elkaar. Dan naar Nederland, want hier had hij dat Britse systeem goed bestudeerd. Johan Rudolph Thorbecke, toch een beetje de vader van onze democratie. In 1848 werd onder zijn aanvoering onze nieuwe grondwet ingevoerd, met een systeem dat best lijkt op het Britse. Al hebben wij natuurlijk niet maar twee partijen, maar veel meer, zeker tegenwoordig. Sinds de nieuwe Grondwet leggen ministers geen verantwoording meer af aan de Koning, maar aan de Tweede Kamer. Kritiek van Kamerleden werd daarmee eigenlijk in één klap terecht en zelfs gewenst. Ik hoop dat de VVD zelf ziet hoe ontzettend schadelijk dit is voor het vertrouwen in de politiek. Simpelweg oppositie dus. Maar hoe werkt dat nou in de praktijk? En dat zullen wij dan ook vanuit de oppositie gaan bestrijden. De oppositie, die moet eigenlijk elkaar proberen te versterken. Ja, daar zit je dan met je partij in de oppositie. Tijd om te bedenken welke tactiek je gaat toepassen. En het kan eigenlijk op twee manieren. Te beginnen met kritische oppositie. Gekker moet het niet worden. Wat voor werk ben ik aan het doen, voorzitter? U vraagt erom, dan kunt u het krijgen ook. Ja, je hoorde het net eigenlijk al een beetje. In de oppositie mag je kritisch zijn op de regering en je kunt er dan ook echt met gestrekt been in gaan. Zijn we weer even in Groot-Brittannië. Je krijgt dan een situatie waarbij coalitie en oppositie echt recht tegenover elkaar staan. Daar is dit zo ongeveer het motto van de oppositie. Overal tegenin gaan en niks voorstellen. Dat kan je stemmen opleveren bij de volgende verkiezingen. Maar het kan ook tegen je werken. Je bent zo boos. Je ziet zoveel voorbeelden van waar het mis gaat en er wordt eigenlijk niet naar je geluisterd. Want haha, de meerderheid gaat toch wel akkoord. Want haha, het staat in het coalitieakkoord en argumenten doen er niet meer toe. Iemand die alles weet over oppositie voeren is oud-SP-Kamerlid Renske Leijten, een partij die nog nooit in een kabinet heeft gezeten. Jarenlang streed Leijten vanuit de oppositie om dingen voor elkaar te krijgen, maar ook weer niet ten koste van alles. Ja, dan is de frustratie zo groot dat je ook moet oppassen dat je niet ineffectief wordt door je frustratie. Want ja, dan gaan mensen gewoon zeggen, die Leijten is alleen maar boos. Dan luisteren ze helemaal niet meer naar je argumenten, want dat gebeurt natuurlijk ook. Dus daar moet je wel op blijven letten. Het kan goed zijn om te laten zien dat er met jouw partij zaken te doen valt. En dat is meteen de tweede tactiek. Constructieve oppositie. Dat betekent de coalitie steunen, zodat zij hun plannen kunnen uitvoeren. Als jij het daar natuurlijk mee eens bent. De afgelopen coalitie had dat ook hard nodig. Dit is de huidige zetelverdeling in de Eerste Kamer. Je ziet, de coalitie had daar geen meerderheid. Daarom hadden ze oppositiepartijen nodig om hun wetten erdoorheen te krijgen. Sinds de kabinetten Rutte zie je dat coalities wel vaker geen meerderheid in die Eerste Kamer hebben. Dat geeft de oppositie een nieuwe, belangrijke rol en soms ook meer invloed op de inhoud van een wet, zodat ze daarmee kunnen instemmen. In elk geval gaat het altijd om die meerderheid. Ik denk dat dat goed is om te realiseren. Je moet in de Tweede Kamer om iets voor elkaar te krijgen, een meerderheid hebben. In de oppositie is dat wat harder werken, want die meerderheid van de regering, die heb je niet automatisch. Tegelijkertijd zijn er ook Kamerleden van de regeringspartijen die soms meerderheden vinden buiten de regering om. Als dat bijvoorbeeld onderwerpen zijn die niet helemaal dichtgetimmerd zitten of waarop wat meer vrijheid is, is dat even hard werken voor hen als voor oppositiekamerleden. Je hoort het goed, ook oppositieleden kunnen op zoek naar een meerderheid voor hun eigen plannen. Want nieuwe ideeën of zelfs wetten komen niet alleen van het kabinet. In dat Kamerwerk zorgen dat er moties worden aangenomen. Wat kan die oppositie nou precies bereiken? Misschien wel meer dan je denkt. Grofweg heeft elk Kamerlid drie functies. Volksvertegenwoordiging, het controleren van de regering en wetgeving. Volksvertegenwoordiging betekent simpelweg jouw stem laten horen, die van de kiezer. Dat kan bijvoorbeeld door werkbezoeken af te leggen of door deel te nemen aan debatten. ‘We weten hier allemaal wie dat gelekt heeft om de boel op stelten te zetten.’ Dan het controleren van de regering. Denk aan het stellen van Kamervragen of moties. ‘Dat keuren wij af en daarom deze motie.’ ‘En ik vraag u dan ook, voorzitter, om in mijn eerste termijn al een motie van wantrouwen te mogen indienen.’ Een motie betekent eigenlijk dat je ergens aandacht voor vraagt. Je laat zien dat je bepaald beleid afkeurt of vraagt om actie op een bepaald onderwerp. Ieder Kamerlid mag een motie indienen, maar de meesten komen wel van de oppositie. Vervolgens kan de Kamer voor of tegen stemmen. De afgelopen jaren is het aantal moties dat wordt ingediend flink toegenomen. Dit jaar alleen al zijn het er zo'n 4000. Ongeveer de helft wordt vervolgens aangenomen. Het kabinet hoeft niets met een aangenomen motie te doen. Maar wordt die genegeerd, dan gaan ze dus wel tegen een Kamermeerderheid in. ‘Wie is voor, SP, GroenLinks, Partij van de Arbeid, Partij voor de Dieren, Denk, Volt, D66. Aangenomen.’ Als laatste wetgeving. Want je hoorde het al even, ook dat mag de oppositie doen. Ik heb verschillende wetsvoorstellen van A tot Z vertimmerd met juist hulp van coalitiekamerleden. Want die coalitiekamerleden, die hoeven echt niet te tekenen bij het kruisje. Die kunnen juist hun positie als een van die Kamerleden die ook mede beleid maken goed gebruiken. Alleen die moeten gewoon op tijd dat weten, want die moet dat dan in hun fractie bespreken. Die moeten misschien ruimte zoeken bij een minister. Je moet dan tijd nemen, maar het is mij altijd gelukt, in welke coalitie er ook was, om wetten die dus van de regering komen, toch behoorlijk te verbouwen met de oppositie en de coalitie. Ja, de oppositie kan dus zorgen dat wetten van het kabinet worden aangepast. Wordt ook wel het recht van amendement genoemd, maar elk Kamerlid mag ook zelf met een wetsvoorstel komen. Leijten maakte bijvoorbeeld samen met de VVD de Wet zorg en dwang mogelijk om te voorkomen dat mensen met een verstandelijke handicap of bijvoorbeeld dementie tegen hun zin in zorg krijgen. Uiteindelijk draait het allemaal om samenwerken, steun zoeken en dus die meerderheid, waarbij het werk van oppositiekamerleden eigenlijk niet eens zo heel erg veel verschilt van die in de coalitie, behalve dat die de luxe hebben van een coalitieakkoord. Een coalitieakkoord is vaak een soort van waterig compromis en de mensen die het hebben gesloten, vinden het dan nog net lekker. Maar die oppositie kan net eventjes dat pepertje erin douwen of net eventjes bij de soep dat stukje stokbrood zijn. En als je dat goed met elkaar doet, stevig goede, inhoudelijke oppositie voert, maar ook dus een coalitie hebt die goed luistert naar de argumenten van de oppositie, dan kom je tot het beste beleid. Daar ben ik van overtuigd. Hoe de volgende coalitie en oppositie het er vanaf gaan brengen, daar zijn ook wij heel benieuwd naar. Maar heb je nou gestemd op een partij die straks in de oppositie komt? Dan is dat dus zeker geen verloren stem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20360856 0 9 2026-09-07T08:03:52+00:00 yes no Tweede Kamer politiek https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-waarom-het-lijkt-alsof-vliegen-gevaarlijker-wordt 2026-09-08T09:21:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49667.w613.r16-9.d0ea333.webp EenVandaag in de klas | Waarom het lijkt alsof vliegen gevaarlijker wordt ‘Bij het vliegtuigongeluk van vanochtend in India zijn meer dan 200 mensen omgekomen.’ ‘Opnieuw problemen bij vliegtuigfabrikant Boeing. Begin dit jaar verloor een toestel een deel van zijn romp.’ Ja, als je dit zo ziet, lijkt het best vaak fout te gaan in de lucht. Dus vroegen wij ons af: klopt dat ook? In deze video: Hoe veilig is vliegen nog? Oké, om even persoonlijk te beginnen. Ik heb zelf nogal vliegangst. Meerdere vliegincidenten, alleen al van dit jaar, dragen daar ook zeker aan bij. Vier mensen kwamen om bij een ongeluk op London Southend Airport. Er was natuurlijk de grote vliegramp in India. In februari kwam een vliegtuig in Toronto tijdens de landing op zijn kop terecht, en een maand eerder vlogen een vliegtuig en een helikopter tegen elkaar aan in Washington DC. Daarmee heb ik nog niet eens alles van dit jaar genoemd. En eind vorig jaar waren er ook twee grote crashes, één met tientallen en de ander met honderden doden. Niet alleen bij mij, ook bij anderen zorgt dat voor vliegangst. We vroegen het voor deze video aan het een vandaag opiniepanel. Ongeveer één op de vijf heeft daar last van. Dat kan onder andere komen omdat ze vastzitten in een kleine ruimte, of omdat ze de controle moeten overgeven aan de piloot. Maar voor een deel zijn die ongelukken van de laatste tijd ook de reden. En ook dit wordt genoemd. Het is al tien jaar crisis bij Boeing. Dit bizarre beeld, dat was toch wel de druppel. Begin januari, tijdens een vlucht, valt er ineens een paneel van het vliegtuig. Vorig jaar ging er opvallend veel mis bij Boeing. Die verloren deur dus. Maar ook technische problemen in de cockpit, schade aan een vleugel, vlammen uit de motor en wielen die loskwamen van het landingsgestel. Een aandeel van Boeing verloor in 2024 bijna de helft aan waarde door alles wat er mis ging. En massale personeelsstakingen. Ja, die werknemer zegt het zelf al. De vliegtuigen waar wij in zitten, zijn van hen afhankelijk. Tel je daar dus nog technische problemen en meerdere ongelukken bij op, dan is het niet gek als je denkt dat de luchtvaart minder veilig is. En toch wordt er juist alles aan gedaan om die veiligheid te bewaken. De gebroeders Wright deden in 1903 het tot dan toe onmogelijke. Zij vonden het eerste werkende gemotoriseerde vliegtuig uit. Die steeg op in het Amerikaanse North Carolina. Zo'n 120 jaar later is dit hoe ons luchtruim eruit ziet. Dagelijks stijgen wereldwijd zo'n 100 tot 130 duizend vluchten op. Om dat allemaal veilig te laten verlopen zijn veel regels nodig. Onder andere deze organisaties zijn verantwoordelijk voor het maken en handhaven van die regels. De International Civil Aviation Organization en in Europa de European Union Aviation Safety Agency. Zij stellen bijvoorbeeld de eisen aan nieuwe vliegtuigen. Door strenge keuringen maken die soms al ruim 2000 vlieguren voor ze het certificaat veilig krijgen. Ook bepalen de organisaties waar de luchtverkeersleiding zich aan moet houden, hoe vaak een model gecontroleerd moet worden of hoe stroef landingsbanen moeten zijn. En zo zijn er nog ontelbaar veel meer regels. Niet alleen de techniek wordt goed in de gaten gehouden. Dat geldt net zo goed voor piloten. The pilots will have been trained to an exceptionally high standard and on average will have completed at least 18 months to four years worth of training. Eisen zijn streng en de opleiding is intensief. En een vliegbrevet is steeds maar twaalf maanden geldig. Daarna moeten piloten weer opnieuw praktijkexamen doen en medisch gekeurd worden. Allemaal voor dit resultaat. Vliegtuigen worden gewoon steeds veiliger. Voor deze video belden we Joris Melkert, expert op het gebied van luchtvaarttechniek. Ook hij ziet dat de veiligheid van vliegen ontzettend serieus wordt genomen. Alle ongelukken die gebeuren worden heel minutieus onderzocht om te achterhalen: wat is dan die oorzaak geweest? In vaktermen zeggen we dan, de meest waarschijnlijke oorzaken, en daar proberen we dan altijd lering uit te trekken. Ja, wat hij dus eigenlijk zegt is dat na elk ongeluk weer één oorzaak ontdekt is waar het mis kan gaan. Vaak is dat een combinatie van verschillende omstandigheden in een vliegtuig. Daarna zou dat dus niet weer moeten gebeuren. En dat maakt vliegen steeds een stukje veiliger. Luchtvaartmaatschappijen die het niet zo nauw nemen met die veiligheid worden trouwens ook hard aangepakt. Dozens of Indonesian airlines have been placed on a new European blacklist. De EASA houdt sinds 2005 een zwarte lijst bij van vliegmaatschappijen die zich niet aan de veiligheidsregels houden. Die worden dan niet meer toegelaten op luchthavens binnen de EU. Dat zijn er op dit moment 169. Buiten Europa kun je die nog wel tegenkomen. ...masker over neus en mond. Bevestig de band over uw hoofd en adem normaal. Oké, in de luchtvaart wordt dus eigenlijk niks aan het toeval overgelaten. En die focus op veiligheid zie je ook echt terug in de cijfers. Deze beweringen komen je vast bekend voor. I can assure you that flying is still the safest form of transportation. Most dangerous thing you do on the day of going flying is going to the airport. Why are we getting on a plane expecting to crash? Hierbij kan ook ik bevestigen: Ze hebben allemaal gelijk en vliegen wordt ook echt steeds veiliger. Al zijn we steeds meer gaan vliegen, er gebeuren niet per se meer ongelukken. Tegelijkertijd is het aantal doden door die ongelukken wel flink afgenomen. Zet je de cijfers over ongelukken in perspectief, ja, er gaan ontelbare vluchten per jaar, dan is de kans dat er iets misgaat ongeveer 1 op een miljoen. De kans dat een vliegtuig ook echt neerstort is 1 op 11 miljoen. Ter vergelijking, de kans dat je omkomt door een auto-ongeluk is 1 op 6000. Honderd keer groter dus. En de kans dat je door bliksem wordt geraakt, die is tien keer zo groot. Komt nog iets bij waar je misschien niet snel bij stilstaat. Bij ongelukken met passagiersvliegtuigen is de overlevingskans zo'n 95%. Dus een vliegtuigongeluk betekent ook lang niet altijd je einde. So, enough of you saying it is not safe. Stats don't lie. Ik zou nog meer cijfers kunnen noemen, maar het is inmiddels denk ik wel duidelijk. Vliegen is echt heel veilig en toch voelt dat niet voor iedereen zo. Kan wel eens hiermee te maken hebben. Breaking news story in Bangladesh, where at least nineteen people have been killed. Officials say fourty eight people are dead in a plane crash in Russia. New details on the Air India crash and new questions about possible sabotage. Dodelijke vliegtuigcrashes zijn nou eenmaal heel heftig. Daarom is er in de media veel aandacht voor. Ja, doen wij nou ook weer aan mee. Ook social media draagt eraan bij dat je tegenwoordig veel makkelijker veel meer voorbij ziet komen als er iets misgaat. Dat kan vliegangst flink versterken, maar het heeft misschien ook een positieve kant. Als het goed onder de aandacht blijft, dan blijft er ook aandacht voor die luchtvaartveiligheid. Als we het nou allemaal nemen van ja, het is allemaal goed geregeld, we hoeven er geen aandacht meer aan te besteden, dan loop je het risico dat de aandacht gaat verslappen. En dat is niet in het voordeel van de veiligheid van luchtvaart. Sowieso is dat een belangrijk aandachtspunt. Want het kan nu misschien wel veilig zijn, maar hoe blijft dat ook zo? The question was: did Boeing put an unsafe plane in the air? Om te beginnen weer even terug naar Boeing. Na twee grote ongelukken met de Boeing 737 Max in 2018 en 2019 en alle technische problemen van vorig jaar, hebben zij het verbeteren van de veiligheid serieus opgepakt. En er werd een groot onderzoek naar de fabrikant ingesteld. Toen bleek dus veel meer aan de hand te zijn dan alleen maar een vliegtuig waarmee iets mis was. Ik denk dat Boeing langzaam wel de weg omhoog weer gevonden heeft. Behalve de aandacht voor de veiligheid bleek ook het toezicht van de Amerikaanse luchtvaartautoriteiten te wensen over te laten. Na het onderzoek naar Boeing zijn zij op de vingers getikt en nu is het toezicht verscherpt. En de investeerders? Ook zij lijken er weer een beetje vertrouwen in te hebben. Sinds een paar maanden zitten de aandelen van Boeing weer in de lift. Menselijke fouten zijn sowieso het vaakst de oorzaak van een vliegtuigongeluk. In Amerika werd haar onderzoek naar gedaan. In zo'n 70% van de gevallen was dit de oorzaak. Ik heb nog nooit zoveel drukte gezien eigenlijk. Heel veel mensen die aan het lopen zijn en bij een gate zijn om te gaan vliegen. In de toekomst gaan we met z'n allen waarschijnlijk nog meer vliegen. En zoals het er nu naar uitziet, wordt dat de grootste uitdaging die de luchtvaart te wachten staat. De grote groei komt met name in de opkomende economieën. Kijk naar wat er in China gebeurt. Kijk naar wat er in India gebeurt met de luchtvaart. En als je op eenzelfde veiligheidsniveau blijft zitten als nu, dan zal het aantal ongelukken alleen maar omhoog gaan. Dus vliegen moet gewoon nog steeds veiliger worden. O ja, en dit vroegen jullie je ook nog af. Kan vliegen onveiliger worden door bezuinigingen? Het is wel zo dat luchtvaart financieel een lastige business is. De marges zijn echt heel dun, dus dat betekent dat mensen ook heel kritisch zijn, moet er niet teveel onderhoud uitgevoerd worden? Maar het is wel zo, dat onderhoud is gewoon voorgeschreven door de fabrikant en daar moet je je gewoon aan houden. Dus daar kun je ook geen rare dingen mee doen, want anders verlies je gewoon je licentie om te mogen vliegen. En dus zou ook dat niet echt reden tot zorg moeten zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20360950 0 30 2026-09-07T08:54:57+00:00 yes no vliegen vliegtuig luchtvaart https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-krijg-je-dementie-van-tiktok 2026-09-07T14:11:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49664.w613.r16-9.083922b.webp EenVandaag in de klas | Krijg je dementie van TikTok? ‘Doomscrolling is giving you dementia.’ Hersenschade of zelfs dement worden van je telefoon? Uiteindelijk ging het gewoon zo slecht bij mij. Ik vergat alles. Ik kon nergens op concentreren. Gemiddeld zit Gen Z zo'n 4,5 uur per dag op hun telefoon. Hoe kun jij nadenken over iets als het volgende alweer visueel aan je wordt aangeboden? Mag je me uitleggen. Worden we echt dement van TikTok? En welk wetenschappelijk bewijs is ervoor? Goed. Hoeveel telefoonnummers ken jij nog uit je hoofd? Weet jij hoe je abonneren schrijft? En kun je nog wel de weg vinden zonder Google Maps? Als je op die vragen nee beantwoordt, dan zou je volgens sommigen dan lijden aan digital dementia. Digital dementia. Die term is in 2012 bedacht door deze wetenschapper, Manfred Spitzer. Hij vernoemde zelfs zijn boek ernaar. Daarin waarschuwt hij voor cognitieve achteruitgang door te veel gebruik van digitale media. Wat dat precies betekent, kom ik zo op. Maar sinds 2012 duikt die term te pas en te onpas op. Op je tijdlijn... Phone is giving you dementia. ...geassocieerd met brainrot... Here are four signs of brain rot. ...of zelfs met waarschuwingen in het nieuws. There now seems to be proof screen time is making people less intelligent. En wie veel TikTokvideo's kijkt, zou een extra groot risico lopen. Ik ben best wel verslaafd geweest. Snapchat. TikTok natuurlijk ook, Instagram. Uiteindelijk ging dat gewoon zo slecht bij mij. Ik vergat alles. Ik kon nergens op concentreren. Dit is Rens en dit is zijn broer Pepijn. Beiden deden ze een jaar lang mee aan een detox van hun telefoon voor de podcast Het Brokkelbrein. Verslavend is scrollen, vooral. Sowieso dat scrollen. Ik zag natuurlijk hoe erg mijn broertje last had van het schermgebruik, dat hij ook wel depressief was. En ook omdat ik zelf vaak moeite had met, als ik bijvoorbeeld een lange tijd Reels aan het scrollen was, dat ik me daarna best wel slecht voelde over mezelf. En bij Rens ging dat nog wel iets verder. Ik zat toen ook die tijd niet op school en ik heb eigenlijk de hele dag door gewoon zitten scrollen op mijn telefoon of zitten gamen. En als ik wist dat mijn vrienden bijvoorbeeld ergens heen gingen, waar ik dan uiteindelijk... Bijvoorbeeld het zwembad. Maar ik dacht, daar mag ik mijn telefoon de hele tijd niet hebben, ging ik toch heel de tijd denken van, wat mis ik nou, wat mis ik nou? En daardoor ging ik gewoon veel minder met mijn vrienden chillen. Bijvoorbeeld ook met mijn familie enzo. En ja, dat was uiteindelijk niet heel best. Hoeveel schermtijd had je uiteindelijk? Ik had sowieso wel boven de 10 uur per dag. 10 uur per dag. Wie niet oplet, zit er zo aan. Je staat op. Je pakt meteen je telefoon. Ga je naar school, dan ben je eigenlijk heel de dag ook een beetje bezig met je telefoon in de pauze. En als je thuiskomt, ga je dan lekker op de bank liggen, lekker YouTube kijken of scrollen en dan in de avond zit je daar eigenlijk ook de hele tijd op. En zo komt ook Pepijn, die zichzelf niet verslaafd zou noemen, aan flink wat schermtijd op een dag. Ik denk wel rond de acht uur. Beiden merkten ze de gevolgen ervan. En op school had ik echt wel moeite met gewoon concentratie en dingen onthouden. Uiteindelijk met ook plannen van dingen, ook op school, maar ook buiten school, gewoon thuis enzo, voor wat verjaardagen of feestjes of weet ik veel. Maar uiteindelijk ging dat gewoon zo slecht bij mij. Ik vergat alles. En op zich. Je haalt je toetsen eigenlijk wel, maar je merkt na zo'n hele lange dag studeren en je telefoon de hele tijd pakken dat je brein echt helemaal op is. Een soort brain fog. En dat voelt gewoon echt niet fijn. Dan ben je helemaal moe en dan kun je eigenlijk niks meer. En daar wilden ze wat aan gaan doen. Dit onderzoek steekt hun voorspelling niet onder stoelen of banken. Wie veel op zijn telefoon zit, loopt een hoger risico op Alzheimer. Dat we bang zijn voor de gevolgen van moderne technologie is niks nieuws. Neem bijvoorbeeld de Griekse filosoof Socrates, die waarschuwde dat het lezen van te veel boeken je afleidt en dat het je geheugen verzwakt. En toen de tv vanaf de jaren vijftig in steeds meer Nederlandse huiskamers verscheen, was ook dat aanleiding om te waarschuwen voor de gevolgen ervan. Met die boeken en de tv bleek het uiteindelijk allemaal wel mee te vallen. Maar geldt dat ook voor digitale dementie door TikTok? Even over het algemeen gesproken, de studies over het onderwerp. Dan wijzen ze allemaal in dezelfde richting. Naarmate je meer achter het scherm zit, gaan je cognitieve functies erop achteruit. Digitale dementie is geen diagnose. Het beschrijft alleen de klachten die lijken op de symptomen van dementie. Dus aandacht- en concentratie- en geheugenproblemen. Cognitieve functies zoals wij dat noemen. Die niet passen bij de leeftijd, maar juist onder invloed staan van die schermtijd. Zo blijkt uit onderzoek dat we ons steeds korter kunnen concentreren op een scherm. In 2004 was dat nog zo'n 2,5 minuut, in 2012 75 seconden. En de laatste jaren ligt dat rond de 47 seconden. We zijn dus steeds sneller afgeleid. Andere wetenschappers concludeerden ook dat het uitmaakt wat voor content je ziet. Hoe korter, hoe slechter het lijkt voor je geheugen. Bijvoorbeeld TikTokvideo's of Insta-Reels. Die feeds zijn zo gemaakt dat je kan blijven scrollen en dat jou telkens iets nieuws wordt aangeboden, met als gevolg een kortere concentratieboog. Dus stel dat je dit soort dingen heel veel doet per dag, dan raak je jouw brein er aan gewend dat er niet zoveel inspanning is voor de hoge beloning. Het wordt lastiger om trage, meer inspannende activiteiten te doen, zoals lezen. En volgens dit onderzoek vergeet je tijdens het scrollen op TikTok ook nog eens wat je van plan was voordat je begon met scrollen. Maar er zijn natuurlijk ook kanttekeningen te plaatsen. Dat eerste artikel wat ik aanhaalde, dat voorspelde dat we Alzheimer krijgen van TikTok, die heeft het steeds over overmatig schermgebruik. Maar hoeveel uur dat is en wat iemand dan op zijn scherm doet, dat is niet duidelijk. En let op: in alle studies zijn de conclusies nog voorzichtig. Ze kunnen niet zeggen: TikTok leidt tot dementie. Maar wat ze natuurlijk wel in die relatie kunnen zien: hoe meer, hoe minder. Dus je ziet wel in dit type studies, hoe meer die kinderen erop zitten, hoe groter de achteruitgang. Sporten wordt voor Rens en Pepijn een van de belangrijkste manieren om minder op hun telefoon te gaan zitten. Die tijden was ik minder aan het sporten. Uiteindelijk kwam mijn broer binnen, hij zei ‘Wil je samen gaan sporten?’ En door het sporten werd ik heel rustig, waardoor ik ook gewoon minder zit op mijn telefoon en meer gewoon beter zou worden in mezelf, weet je wel. Nu gaan zij elke dag naar de gym, maar voor wie daar niet zo van is, het kan ook anders. Ja, voor mij was het echt hobby's zoeken. Kleine dingen leren zoals Rubik's kubussen, dat soort dingen. Gitaar spelen heb ik heel lang gedaan inderdaad. Als je jezelf maar weet af te leiden. Zodat ik bezig ben met iets en niet heel tijd moet denken van oh, ik ben niks aan het doen, dan kan ik even op mijn telefoon zitten. En Pepijn gebruikt een app om te voorkomen dat hij bewust of onbewust z’n telefoon pakt. Clearspace. Wat die app doet, is dat je eerst via die app een paar ademhalingsoefeningen moet doen, en daarna kun je er pas in. En dan stel je ook nog van tevoren in hoe lang je erop mag van jezelf. Na die tijd word je er ook weer uitgegooid. Dan denk je eigenlijk, het is eigenlijk wel genoeg geweest. Wat was ik aan het doen? Ik ga gewoon weer door met met mijn ding. Het detoxen voor de podcast dwong hen te veranderen. Na het luisteren van zo'n aflevering niet meer kennis hebt. Maar ook bijvoorbeeld als je die challenge hebt gedaan, dat je echt voelt hoe het is om zonder telefoon iets te doen. En ik denk dat dat heel veel mensen missen. Ze weten het allemaal wel, maar ze ervaren het niet. Ondertussen zijn ze qua schermtijd wat minder streng voor zichzelf. Maar dat sporten, dat blijft, het liefst samen. Dat je zorgt dat je met z'n tweetjes gewoon gaat kletsen tussen de sets, want dan heb je toch minder de neiging om op je telefoon te zitten. Het helpt ook wel dat mijn broertje best wel heel sterk is. Dat geeft mij ook weer motivatie dat hij me niet kan inhalen, want dat is ook niet zo leuk. Je telefoon heel veel gebruiken of juist weer minderen, wat doet dat nou met je brein? Digitale dementie kan je als je kijkt in het brein terugvinden in de witte stof. Daar waar het gaat over je cognitieve functies. Die witte stof zijn hersenverbindingen die een rol spelen bij bijvoorbeeld geheugen en concentratie. Deze baan en deze baan, die zie je hier echt weer terug. Hier en daar, zie je? En dan zie je dus hier... Op die blauwe plekjes, heeft men met blauw aangegeven, is er al sprake van een kwetsbaarheid in die baansystemen. Dit kan gebeuren als je, zoals Scherder het noemt, hangt achter je scherm. En dat moet je niet willen. Want dan gebruik je die witte stof te weinig. En gebruiken wil zeggen: inspanning. En dat is ook goed nieuws, want je kunt dus van alles doen om je brein weer uit te dagen. Dus die witte stof, die wil heel graag lekker actief en dan is de doorbloeding goed en veel bloed heen en alle cellen werken lekker en dat is belangrijk voor de kwaliteit daarvan. Schaken, dammen, kruiswoordraadsels die moeilijk zijn. Bridgen. Sporten. En als je dus achter dat ding hangt, ja, dan gebeurt dat niet. Ja, ik ben echt lekker bezig. School gaat goed, sporten gaat goed. De twee merken het verschil met pak ‘m beet 1,5 jaar geleden, voordat ze met de podcast begonnen. Nou, ik heb natuurlijk dat ik heel veel opgesloten zat in mijn kamer, omdat ik heel veel online wou zitten. En sinds dat ik dus minder online zit en meer naar buiten ga, heb ik meer vrienden gemaakt. Meer connecties. En wat ik nu merk als ik bijvoorbeeld moet studeren, is dat ik eigenlijk juist veel helderder ben, omdat ik mijn telefoon dus de hele tijd wegleg. Ook het concentreren gaat makkelijker, omdat ik niet de hele tijd denk, vergeet ik iets. Maar hun schermtijd naar nul, dat niet. Ik zit nu denk ik twee tot drie uur per dag op mijn telefoon. En dan nog niet eens alleen social media. Ook gewoon contact met vrienden, waar je natuurlijk dingen afspreekt. En om te gaan sporten bijvoorbeeld. Nee, ik zit natuurlijk wel nog even op mijn telefoon, maar ik probeer het zo min mogelijk te houden. En als ik iets kijk, wil proberen om lange dingen te kijken. En niet van die kleine films, maar lange filmpjes, documentaires vooral, podcasts. En hoe hou je dit vol? Ja. Goede vraag. Uiteindelijk is het toch gewoon dat ik weet dat ik niet terug wil gaan naar de eerste, naar de tijd van te voren. Ik weet dat ik nu goed ga en dat wil ik vasthouden. Want ik wil natuurlijk niet weer zoveel online gaan zitten natuurlijk. Worden we dement van TikTok? Nee, het is niet zo dat je later sowieso Alzheimer krijgt van je telefoon. Dat heeft onderzoek niet aangetoond. Maar ondertussen weten we wel: je concentratie en je geheugen, die gaan er niet op vooruit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361096 0 133 2026-09-07T13:48:32+00:00 yes no social media mediawijsheid https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-rechter-in-de-klas 2026-09-08T07:41:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49665.w613.r16-9.e08be25.webp EenVandaag in de klas | Rechter in de klas Wat gebeurt er precies bij een rechtbank? Hoe word je rechter en hoe zorgt die ervoor dat een rechtszaak eerlijk verloopt? Voor veel scholieren is de rechtspraak een ver-van-je-bed-show. Zonde, vinden rechters, en daarom gaan ze meer uitleggen over hun werk. Ik heb niet per se vertrouwen erin. Het kan wel beter hier in Nederland. Ik geloof wel dat het niet altijd even eerlijk gaat. Dat die influencer ofzo is, dat hij dan een minder hoge straf hoeft te krijgen dan iemand die gewoon een normaal persoon is. Stel, er is een aanval op een rechtsgebouw of op een gebouw van D66 dan bijvoorbeeld, dat sommige rechters daar harder tegen optreden dan bijvoorbeeld een rechter die niet voor D66 is. 39%. Dat is het percentage jongeren dat erop vertrouwt dat de rechtspraak in Nederland eerlijk verloopt, blijkt allemaal uit nieuw onderzoek dat de Raad voor de Rechtspraak heeft laten doen. Het is best wel schokkend. Ook hier op de mbo-school Landstede in Zwolle is dus lang niet iedereen overtuigd van eerlijke rechtspraak. Je kunt je ook voorstellen dat studenten die hier binnenkomen die je ook ziet, die zijn soms vijftien, zestien jaar. Die worden vooral heel erg gevoed door beelden uit social media of dingen die ze zien in series. En we horen natuurlijk best wel veel negatieve dingen in de media. En dat is ook niet zo heel raar, want wat misgaat, krijgt toch veel aandacht. En ik denk dat daardoor een beeldvorming ontstaat bij jongeren. Werk aan de winkel dus voor strafrechter Arco Jordaans. Om het vertrouwen te herstellen is hij een van de strafrechters die langsgaat op scholen om te vertellen over zijn werk en de dilemma's waarmee hij te maken heeft. Wie durft er wat te roepen? Wie zou hem naar de gevangenis sturen? Want uitleg over zijn werk is hard nodig. Ik stond gisteren voor een klas in Almelo en daar werd gevraagd, hoe gaat u met de jury om? Daar schrik ik dan wel van. Volgens de rechter zijn jongeren vaak niet goed geïnformeerd. Maar is dat wel zo? We testten de kennis van een aantal eerstejaars mbo-studenten. Hoe word je rechter in Nederland? A. De regering wijst je aan. B. Je wordt verkozen of C. Je moet solliciteren. Ik denk C, maar... Sowieso is een instinker. A zou ook nog wel kunnen. Door de regering? Ik denk C. Want je moet toch een opleiding hebben? Ik denk ook C. Gaan we C omhoog houden? Doe maar C. Iemand die... Ja, ik denk B. Ja, B. Dat is niet goed. Het was C. Oh. Wie bepaalt of je schuldig bent? Is dat A: de rechter of B: Een jury? Oh. Ik denk dus B. Wel? Maar ik weet het ook niet. Ik weet niet precies wat een jury inhoudt. Allebei? Ja, allebei denk ik. Ja. Dus A en B. Ik kijk altijd van die films, van die series, maar dan zie je altijd dat er een jury komt en dat zij altijd samenkomen om te overleggen. A. Oké, dan doen we A. Ja, A. Als jullie moeten kiezen? Dan de jury, denk ik. De jury, ja? Zou je jury denken? Dan B. Nee, het is A. Het is de rechter die dat bepaalt. Er is nog wel een hoop werk aan de winkel, want de meeste jongeren denken dat er een jury is in de rechtspraak. Ja. Nee. Mee eens. Ik denk dat het heel belangrijk is en dit is een mooie eerste stap daarin. Wij moeten denk ik als rechtspraak naar buiten komen om uit te leggen wat wij aan het doen zijn, waarom het belangrijk is wat wij doen. En de jongeren hebben daar nog wel een suggestie voor. Dat ze gewoon bijvoorbeeld een TikTok maken, een beetje uitleggen wat ze doen en hoe ze het doen. Voor mijn gevoel zijn het vooral ouderen die er nu bekend mee zijn en dat de jeugd, als een rechter dat zou doen, dat de jeugd het ook wel interessant zou vinden. TikTok weet ik niet, ik ken in ieder geval persoonlijk geen collega's die op TikTok zitten. Maar we zien u binnenkort nog geen dansjes doen? Nee, nee, nee, zeker niet. Wat volgens de jongeren ook zou helpen, is simpelere taal. Er zijn best wel moeilijke woorden die erbij gebruikt worden. Veel termen dat ik echt denk van, wat zeggen ze? Ja, dat heb ik ook wel. Strafzakelijk onderzoek, zulke dingen, dat ik denk van, ja maar, wat? Waar gaat dat over überhaupt? Ja. Begrijpelijke taal. Houdt u daar rekening mee? Zeker hou ik daar rekening mee. In een vonnis is het zeker op papier lastig. Op het moment dat je mondeling uitspraak doet, wat je bijvoorbeeld als politierechter doet, dan is het makkelijker, want dan gebruik je gewoon spreektaal. Ik heb uw laatste vonnis er eens bijgepakt van vorige week. Oh, dat is één van mijn beste. Daar lees ik termen als wederrechtelijk toe-eigenen. Naar maatstaven van billijkheid. Subsidiair dient dit bedrag te worden gematigd. Dat moet toch een stukje simpeler kunnen? Ja. Uhm. Je begon bij wederrechtelijk toe-eigenen. In de wet staat wederrechtelijk toe-eigenen, dat is diefstal. Als wij opschrijven ‘Hij heeft gestolen’, dan zal de eerste de beste advocaat roepen: Waar zijn dan de onderdelen wederrechtelijk, enzovoort, enzovoort. Ik zie overigens ook wel in de uitleg af en toe dingen staan, en daar moet ik je wel een beetje gelijk in geven. Wij hebben het bijvoorbeeld hier over justitiële documentatie. De normale Nederlander noemt dat een strafblad, om maar eens wat te zeggen. Ja, oriëntatiepunten, dat is ook zo'n woord waarvan je denkt, je kunt ook gewoon uitgangspunt zeggen. Dus misschien veel te veel juristentaal. Er is nog wat winst te boeken? Er is zeker nog wat winst te boeken. Ja. Dank voor jullie vragen. U ook bedankt. Hoe vonden jullie het? Ik vond het heel interessant. Je gaat gewoon veel dieper erop in hoe het allemaal in zijn werk gaat. En dat vind ik gewoon heel interessant. En veel meer termen weet je nu. Je zei vooraf dat je soms niet altijd heel veel vertrouwen hebt in de rechtspraak, dat het eerlijk gaat. Is dat na deze les anders? Ja, ik denk het wel. Ik heb nu veel meer duidelijkheid gekregen over hoe het in een rechtszaak gaat en wat voor straf je kan krijgen voor iets. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361159 0 19 2026-09-07T16:13:13+00:00 yes no rechter rechtbank https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-dinsdag-8-september-nieuws-over-een-heldendaad-van-een-racer-en-lezen 2026-09-08T09:12:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49666.w613.r16-9.7c0c867.webp Jeugdjournaal dinsdag 8 september | Nieuws over een heldendaad van een racer en lezen Het Jeugdjournaal in de ochtend met daarin een gesprek met de Nederlandse racer die afgelopen weekend het leven redde van een andere coureur. Verder antwoord op de vraag of ook dieren door de zon kunnen verbranden. En het gaat over een groot onderzoek naar de leesvaardigheid van Nederlandse jongeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361279 0 2026-09-22T22:00:00+00:00 86 2026-09-08T09:04:50+00:00 yes no lezen leesplezier redden verbranden https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-expats-in-nederland 2026-09-08T10:05:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49668.w613.r16-9.7820c0e.webp EenVandaag in de klas | Expats in Nederland Veel werk in Nederland wordt gedaan door expats, mensen uit het buitenland die voor een aantal jaar hierheen komen. En daar zijn er steeds meer van. In sommige steden, zoals Eindhoven en Amsterdam, merk je dat doordat veel mensen Engels praten. Waarom komen die expats hier en moeten we er eigenlijk blij mee zijn? Alles komt hier naartoe. En die denken meteen dat ze het allemaal eventjes hier kunnen regelen, maar die begrijpen ten eerste de hele Amsterdamse mentaliteit niet. Want die is? Gewoon recht voor zijn raap. Alles moet maar kunnen, waar zijn de Amsterdammers dan nog? Twee zwarte koffie alstublieft. Sorry, I only speak English. Oké. Two black coffee, please. Een koffie bestellen in het Nederlands is er nauwelijks bij in Amsterdam en in grote steden zoals hier spelen expats daarbij een wezenlijke rol. En niet iedereen is daar blij mee. Ze zijn allemaal te belazerd om Nederlands te leren. Zijn ze ook nog, allemaal... Want als je hier op het terras zit tegenwoordig word je aangesproken in het Engels. Nou, ik ben in Nederland en dan wil ik graag in het Nederlands aan worden gesproken. Wat is het plan, om in Nederland te blijven wonen? Nederlands te leren? Kijk, alss jij wat flikt. En dan zegt ik: lekker wegwezen. Weet je, maar dat begrijpen ze allemaal niet. Het Engels domineert in steeds meer Nederlandse steden. Kantoren zijn offices, brokkelkaas aged cheese en bolletjes ijs worden scoops. Je krijgt gewoon een soort heimwee naar vroeger. Het gaat hard. Expats zijn hoogopgeleiden met vaardigheden die in Nederland schaars zijn. Ze mogen vijf jaar lang 30% minder inkomstenbelasting betalen over hun salaris. Ze werken met name in financiën, de IT en andere technische sectoren. De meesten komen onder andere uit India, Turkije, Italië en Zuid-Afrika. De komst van de expats, ook wel internationals genoemd, heeft grote gevolgen voor steden als Amsterdam. Wat je eigenlijk ziet in Amsterdam is dat mensen helaas steeds vaker langs elkaar heen leven. Dat zie je ook terug bij de internationals in de stad. Dat zijn mensen die vaak natuurlijk ook de taal niet spreken. En dat wordt ook echt zichtbaar fysiek in de stad. Dus als je hier bijvoorbeeld in dit straatje kijkt, heb je hier een koffietentje op de hoek. Het personeel daar spreekt Engels en eigenlijk alle gasten die er zitten zijn bijna internationaal. Je kan niet in het Nederlands daar een kop koffie bestellen. En als je eigenlijk twintig meter verder loopt, dan zie je daar een oude bruine kroeg waar nog de buurtbewoners komen die al langer ook in de buurt wonen. En je ziet dus eigenlijk: mensen wonen vlakbij elkaar, maar leven toch best wel langs elkaar. You don't speak Dutch. I do not. All my neighbors who have been here their whole lives love to speak to us in English. But they are Dutch. But they speak English to you? They love to, yeah. In totaal maken naar schatting rond de 200.000 kennismigranten gebruik van de expatregeling. Vorig jaar waren er meer mensen die een belastingvoordeel als expat aanvroegen dan mensen die asiel aanvroegen. De meeste expats wonen in deze steden. Wat is je favoriete televisieprogramma? Drie hoogopgeleide expatmedewerkers van Smart Photonics, een chipfabrikant uit Eindhoven, beginnen aan de taalles die ze via hun werkgever krijgen. Is het moeilijk voor u, Nederlands? Ja, is moeilijk. Ja. Waar komt u vandaan? Eh, welkom? Sorry? Ik heb een een dictee voorbereid. Woord nummer één is nieuwsbericht. De taallessen worden georganiseerd door de gemeente Eindhoven, in een poging mensen beter te laten integreren en ze langer aan zich te binden. Want expats zijn belangrijk, zegt wethouder Stijn Steenbakkers. Ja, in deze regio zijn expats en internationals dus, waar wij over praten, echt ontzettend belangrijk. Omdat, wat hier gebeurt is niet alleen belangrijk voor de economie van Eindhoven of van de Brainportregio, maar voor Nederland en Europa. Die hightech maakindustrie. Dit is waar de welvaart wordt gemaakt voor onze kinderen en kleinkinderen. En dat groeit zo hard dat we dat niet gewoon alleen kunnen opvangen met de mensen die we daarvoor opleiden, omdat op dit moment ook nog te weinig mensen in Nederland voor techniek kiezen. Dus ze zijn essentieel, die expats. Absoluut essentieel. Essentieel, zegt de wethouder. Maar de expats komen wel met een prijs. Want om ze te lokken geeft de overheid dit type werknemers een aanzienlijk belastingvoordeel. Eentje die al lang bestaat. De expatregeling van Nederland is eigenlijk al heel oud, die is in het leven geroepen na de Tweede Wereldoorlog. Zo lang gaat hij al mee. De Tweede Wereldoorlog was geweest, Nederland moest heropgebouwd worden en toen was er vakspecifieke kennis nodig vanuit de Verenigde Staten, ook mede vanuit het Marshallplan. En toen sloten werkgevers al eigenlijk een deal of maakten ze afspraken met de Belastingdienst. Als die mensen uit de Verenigde Staten naar Nederland moeten komen, moeten we wel zorgen dat we die mensen iets tegemoet komen in kosten voor de reis en het vinden van woonruimte. Eind jaren vijftig heeft dat voor het eerst geresulteerd in een echte regeling. Sindsdien is die regeling soms versoepeld, soms versoberd, soms weer wat ruimer geweest. De huidige expatregeling betekent dat expats daar vijf jaar gebruik van kunnen maken. En dan krijgen ze 30% van hun salaris belastingvrij. Tenzij je meer verdient dan de Balkenendenorm, want dan betaal je over dat deel wel nog gewoon belasting. Een rekenvoorbeeld. Een expat en een Nederlandse werknemer verdienen alletwee € 100.000 per jaar. Na aftrek van de 30%-regeling betaalt de expat maar € 26.000 belasting en de Nederlander bijna € 40.000. Koffiepauze, met een c of een k? Met een c of een k, koffiepauze? Met de c of een k? K. Koffie, k. Zeker? Ja, ja. Hoofd personeelszaken Yvonne Stas legt tijdens deze pauze uit hoe moeilijk het voor de chipfabrikant is om aan mensen te komen. In de afgelopen drie jaar zijn de mensen die wij werven, komt 50% uit het buitenland. Wij zijn absoluut niet in staat om onze vacatures in te vullen met alleen maar Nederlandse mensen. Het is gewoon onmogelijk. Wat zou er gebeuren als jullie die niet of een stuk minder kunnen aannemen? Dan hebben we gewoon problemen. Problemen met het maken van onze chips en het ontwikkelen van onze chips. Ja, dat is gewoon een drama eigenlijk. Techgigant ASML loopt tegen hetzelfde probleem aan. De expatregeling is daarbij van groot belang, merken ze in Veldhoven. Die regeling is ontzettend belangrijk. Je kunt je voorstellen dat het voor techtalent, die mensen kunnen overal werken. Die kunnen in de landen om ons heen. Zij kunnen hier werken. En als de regeling bij ons minder zou worden, dan betekent dat dat wij moeten concurreren, sowieso met de andere landen en dat het hier minder aantrekkelijk is en dat de kans dat mensen hier naartoe komen dus ook kleiner is. Er zijn ook mensen in Nederland die zien: expats komen met grote salarissen. Dat geeft druk op de huizenmarkt, op voorzieningen. Ja, u knikt. U begrijpt de kritiek. Ja, ja, dat kan ik me wel voorstellen. De expats zelf merken ook dat het gevoelig ligt in Nederland, maar dat ze de huizenprijzen doen stijgen... I don't feel responsible, because I didn't make any rules. I know it is a sensitive question. So you don't feel that you are increasing house prices with the nice salary that you make. No, I don't feel like that. Maybe the government should think about a plan to create more houses instead of blaming immigrants. That's a bold statement, it’s straightforward, like the local culture, I think. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361342 0 39 2026-09-08T09:50:46+00:00 yes no arbeidsmigratie immigrant migratie https://schooltv.nl/video-item/de-wereld-rond-kosovo 2026-09-08T12:52:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49669.w613.r16-9.cc7808e.webp Kosovo | De wereld rond In het oosten van Europa, op de Balkan, ligt Kosovo, het jongste land van Europa. De hoofdstad is Pristina. In Kosovo wonen bijna twee miljoen mensen waarvan meer dan de helft in de hoofdstad. De meesten zijn Albanezen en daarnaast leven er nog kleine etnische groepen zoals Bosnische moslims, Kroaten en Serven. Kosovo maakt deel uit van de Balkan wat door de eeuwen heen bewoond is door diverse groepen mensen met ieder een eigen taal, cultuur en religie. Dit brengt ook spanningen met zich mee. Na eeuwen van onrust worden de landen in de Balkan samengevoegd tot de Republiek Joegoslavië. Maar in de jaren 90 van de 20e eeuw valt Joegoslavië uit elkaar. Ook Kosovo wil onafhankelijk worden en er breekt een burgeroorlog uit. Honderdduizenden mensen slaan op de vlucht en er vallen duizenden doden. Pas in 2008 verklaart Kosovo zichzelf onafhankelijk. Maar dit wordt niet door alle landen in de wereld erkend. Zo zijn bijvoorbeeld Servië en Rusland tegen. Na de onafhankelijkheid is de economie van Kosovo gaan groeien. De dienstensector, economie en landbouw zijn de grootste economische sectoren. Maar ondanks de groei, blijft de welvaart voor veel Kosovaren achter. Er is nog steeds veel werkeloosheid en armoede in het land. Kosovo ligt op de grens van twee klimaatzones: een landklimaat rondom de hoofdstad Pristina in het oosten en ondanks dat het niet direct aan zee ligt, een zeeklimaat in het westen. De temperatuur in de zomers is aangenaam warm en in de winters is het koud met vaak sneeuw en temperaturen onder de nul. Het landschap is bergachtig met hoge pieken, diepe kloven en meren. Er zijn dan ook verschillende bergketens te vinden waaronder de Albanese alpen en het Šargebergte. Kosovo is een land met eeuwenoude tradities. Dit zie je terug in het eten, de kleding, maar ook in de lokale dans, de taal en omgangsvormen. Meer dan 90 procent van de bevolking is moslim. Je ziet dan ook veel moskeeën in het land. En ook eeuwenoude kloosters en kerken zijn bewaard gebleven. Een ander bekend bouwwerk is de nationale bibliotheek in Pristina. Hoewel Kosovo het jongste land is van Europa, gaan de geschiedenis en de cultuur wel ver terug en zijn ze nog altijd van grote betekenis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20359737 0 214 2026-09-07T22:00:00+00:00 yes no land Europa Balkan https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-dienstplicht-in-zweden 2026-09-08T12:43:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49670.w613.r16-9.6855c05.webp EenVandaag in de klas | Dienstplicht in Zweden Van de schoolbanken naar militaire training. In Zweden geldt de dienstplicht voor jongeren vanaf achttien jaar en die is niet zo vrijblijvend als bij ons. Word je daar opgeroepen, dan moet je ook echt het leger in. Hier op het oefenterrein in Ringenäs aan de Zweedse westkust traint vandaag een compagnie verse dienstplichtigen. Bottner en Lindström doen hun dienstplicht bij hun logistieke eenheid. (Bottner en Lindström vertellen over hun ervaringen.) Eigenlijk worden ze opgeleid tot vrachtwagenchauffeur, maar iedereen moet de basis van elk wapen kennen. Iedereen die achttien wordt in Zweden moet deze dikke vragenlijst invullen en op basis daarvan bepaalt het leger of je in dienst moet. De vragen gaan over gezondheid, gaan over je opleiding, maar ook over je houding tegenover het leger. De leerlingen van meneer Linden krijgen dit jaar de vragenlijst in hun brievenbus. Deze hele klas gaat in dienst volgend jaar. Dat is opvallend, want dat gaat lang niet altijd zo. (Leerlingen meneer Linden vertellen hoe ze tegen het leger en dienstplicht aankijken.) Van de 18-jarigen die vorig jaar de vragenlijst invulden, begon uiteindelijk nog geen 10% aan de basisopleiding. Het overgrote deel hoeft dus helemaal niet in militaire dienst. Door de dienstplicht komt er een constante stroom rekruten binnen bij het Zweedse leger. De selectie vooraf zorgt ervoor dat vooral gemotiveerde jongeren worden toegelaten. Oefenen met losse flodders is misschien niet zo gevaarlijk, maar als het oorlog wordt, zijn de risico's een stuk serieuzer. Oorlog brengt altijd risico's met zich mee en die zijn tastbaarder dan ooit nu de spanningen tussen Rusland en het Westen oplopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361383 0 24 2026-09-08T11:30:09+00:00 yes no leger NAVO https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-hitte-gevaar-voor-het-lichaam 2026-09-08T13:06:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49671.w613.r16-9.4375de4.webp EenVandaag in de klas | Hitte, gevaar voor het lichaam Overal is het bloedheet. In Maastricht 39,5 graad en in bijna het hele land warmer dan 35 graden. Zeeland is op dit moment de droogste provincie van Nederland. Bij een hardloopevenement in Maastricht werden verschillende mensen onwel door de hitte. Geteld vanaf het jaar 2000 hebben ze daar al te maken met hittegolf nummer 27. De zomers in Nederland worden steeds warmer. Dagen met een temperatuur van 30, 35 of zelfs 40 graden komen vaker voor. Hitte waar je niet aan kunt ontsnappen. Een belangrijke vraag is daarom nu: wat doet de hitte met je lichaam? Ik vind het vooral benauwd in deze ruimte. Ik merk dat het warm is en ik merk dat ik wel meer moeite ga krijgen om adem te halen. Wat voor invloed heeft hitte op je lijf bij lichamelijke inspanning? Dat onderzoeken ze in een klimaatkamer bij wetenschappelijk onderzoeksinstituut TNO. Boris Kingma werkt er als thermofysioloog. Een thermofysioloog bestudeert eigenlijk wat hitte en kou met het lichaam doen. De klimaatkamer is een ruimte waar je het klimaat kunt aanpassen van Siberisch koud naar tropisch warm. Dan kijken we eigenlijk naar hoe hitte, maar ook als je werk doet en welke kleding je aan hebt, hoe dat eigenlijk samen een uitwerking heeft op de mens. En hoe lang hou je dan dingen vol? Of wanneer is het niet meer veilig? Dat zijn dan uitkomsten waar we naar kijken. Wat we nu zien op het infraroodbeeld is dat Bernice steeds lichter wordt. Dus eigenlijk wordt haar huid steeds warmer. We zien dat in een soort vlekkenpatroon ontstaan, zeker bij de hals, maar ook op de armen. Naar de vingers toe wordt ze steeds warmer. Ja, ik voel het in mijn handen die gaan zweten en mijn nek en onder mijn oksels. Je kunt zien, haar hartslag is nu 172. Haar hart doet heel veel moeite om die warmte kwijt te raken. Is hitte gevaarlijk voor je lijf? In rust pompt je hart ongeveer vijf liter per minuut en een halve liter daarvan ongeveer gaat door de huid. Als het nou heel warm is, zoals hier in de klimaatkamer, dan gaat er wel 5 tot 6 liter per minuut alleen door de huid. En dan moet je ook nog eens een keer bloed pompen naar je spieren en naar je organen. En dat laat zien dat het een enorme belasting is voor het hart. Afgelopen jaren is het extreem heet geweest door het veranderende klimaat, met hittegolven en hitterecords. Dat kan lekker zijn, maar wie erin werkt, bijvoorbeeld bij de politie, aan de weg, op het spoor of in de bouw, weet al langer dat hitte gevaarlijk kan zijn. De Spaanse Rivièra komt dichtbij, hè. We staan hier op de tiende verdieping, midden in de stad Utrecht met op de achtergrond de mooie Dom. En we bouwen hier woningen, appartementen. Het kan hier bloedheet worden. En dan kun je je ook wel voorstellen, als het windstil is en de zon schijnt hard, dan is het weer goed heet. Henk Meijer is manager veiligheid bij een bouwbedrijf. Hij denkt vaak terug aan een incident vorig jaar op een bloedhete dag. Toen is er een medewerker op een bouwplaats onwel geworden. Het is nog anders dan dat je gewoon op straat onwel wordt of je wordt hier onwel. Er worden hier elementen gehesen met hijskranen, zware materialen, zware middelen. Dus het is heel belangrijk dat die mensen die focus goed houden, de concentratie hebben. En dat wordt onder druk gezet op het moment dat het heel warm is. Meijer is druk bezig met hoe hij zijn personeel kan beschermen tegen hitte. We denken vaak bij de bouw, ‘ontblote bovenlijven en stoere binken in de zon’. Maar dat is natuurlijk niet goed, want dan stel je ze bloot aan al die elementen. Dat kan leiden tot kanker. Dat kan leiden tot flauwtes. Dus we vinden het heel belangrijk dat we onze medewerkers goed beschermen. Dat begint aan de voorkant, bij afspraken maken, beneden in de keet al. Dan gaan we nadenken, wat moeten we doen? En natuurlijk doen wij dingen als water, extra pauzes, in de schaduw werken, dat soort dingen standaard. Nu is het een hele kleffe dag, dus behoorlijk wat benauwdheid, maar als de zon volop schijnt, dan beginnen je hersens wel rozijntjes te raken. Je wordt slomer. Vermoeider. Je merkt dat je wat meer moet opletten op de dingen die je doet. Als je bijvoorbeeld op hoogte staat, dat je niet duizelig wordt. Genoeg blijven drinken. We proberen het tempo natuurlijk iets te drukken, en zorgen dat er genoeg water gedronken wordt, dat is het belangrijkst. Ook sporten in extreme temperaturen levert extra risico op, vooral als de luchtvochtigheid hoog is. Wat je nu kunt zien is dat je lichaamstemperatuur is opgelopen tot 37,45. Hij gaat echt met de seconde omhoog. Ze heeft het echt wel moeilijk om die warmte nog kwijt te kunnen. Als je lichaamstemperatuur binnenin warmer wordt dan 39, 40, 41, dan ga je echt grote problemen krijgen. En bij 42 graden heb je grote kans dat je overlijdt. Zo, we gaan de rode kamer naar rechts. Huisarts Corine Visser heeft samen met andere collega's het thema hitte op de kaart gezet. Dat is tot nu toe onderbelicht bij artsen. Aandacht voor hittestress kan ziekenhuisopname voorkomen. Ja, ik denk dat de huisarts zich als eerste bewust moet zijn dat hitte gezondheidsklachten kan geven. De poort bij de huisarts is de doktersassistente. Dus daar begint het ook al. Is jouw personeel op de hoogte van de klachten die erbij kunnen horen? Zijn ze alert, in periodes van hitte bijvoorbeeld. Nou, ik voel me nogal naar door de warmte. Ik kan helemaal niet goed tegen de warmte. En wat heeft u voor last? M’n maag en m’n darmen zijn van streek. Dorst. Zweten. Hoofdpijn. Vermoeidheid. Hittestress begint met algemene klachten. Je moet je eigenlijk voorstellen dat hitte een soort topsport is. Je lijf gaat aan en is eigenlijk de hele dag aan het werk, dus vermoeidheid past daar gewoon ook bij. Naast dat je vaak ook nog wat slechter slaapt. Wat kun je doen tegen de hitte, behalve dan koel blijven en water drinken? Overdag gordijnen dichthouden, eventueel een ventilator neerzetten. Jezelf afkoelen met natte washandjes. Het bouwbedrijf van Henk Meijer heeft net € 1,5 miljoen geïnvesteerd in nieuwe werkkleding voor alle weertypes. Jassen, shirts en ook een koelvest. Het koelvest gebruiken we in de bouw nog niet zo heel veel. Maar wat we ermee doen is dat we het onder de kraan houden. We wringen het wat uit, want het is volgezogen met vocht, en dan doe je het aan. Je wordt niet nat, maar door het verdampende effect onttrekt het dan lichaamswarmte en daar blijf je zeker een uurtje of drie, vier goed koel in. Op bijna elke bouw hangt meestal ook een dispenser met zonnebrand erin, dus dan kan je de hele dag insmeren. Je moet op elkaar letten. Als er eentje het een beetje moeilijk heeft, gooi hem even onder de vloer of in de schaduw. Maar over het algemeen, ja, het zijn geen mietjes natuurlijk. We zijn betonbouwers, dus we moeten gewoon doorgaan, wat dat betreft. Ik ben ook wel voor reclamespotjes. Laat het maar voorbijkomen in periodes van hitte. Wat moet je doen? Wat zijn de algemene adviezen, waar kun je informatie inwinnen en wanneer moet je eventueel toch de huisarts waarschuwen? Periodes van hitte en droogte gaan niet meer weg. We moeten ons aanpassen. Wat je ook zult zien, denk ik, is dat als de hittegolven extremer worden en ook langer zullen duren, dat we dan ook als maatschappij ons anders gaan inrichten. Bijvoorbeeld de siësta. Ik denk dat dat zeker iets is, als het zover komt, dat dat dingen zijn waar wij ook aan moeten denken. Hoe is het in je hoofd qua denken en helderheid? Ehm... Haha. Dat is het antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361386 0 36 2026-09-08T12:45:53+00:00 yes no hitte klimaatverandering warmte https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-telefoonverbod-in-de-klas 2026-09-08T13:55:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49676.w613.r16-9.e85e65e.webp EenVandaag in de klas | Telefoonverbod in de klas Oké. Zijn we klaar voor de gruwelijke waarheid? Tromgeroffel... Ja, daar gaat-ie. Drie uur, twee uur op de telefoon, zes uur, achttien uur... Achttien uur per dag?? Sinds een paar jaar zijn mobiele telefoons verboden in de klas. Het is te afleidend en storend in de lessen. Leraren zijn over het algemeen blij met dat verbod, blijkt uit onderzoek. En veel leerlingen eigenlijk ook. Grietje Bekker is docent Duits en mentor van drie vwo op het ONC Parkdreef in Zoetermeer. Vandaag geeft ze les over verantwoord telefoongebruik en de mobiele telefoon in de klas. Want daar zijn strenge regels voor. De mobiel gaat in de kluis of blijft thuis. Dat is ook ongeveer de slogan geworden, maar bij ons hebben ze daar een kleine aanpassing op gedaan, want ze mogen wel in bepaalde gedeeltes van de school de mobiel gebruiken. In het begin waren er natuurlijk wel discussies, want met name de stoersten in de klas, die moeten dan natuurlijk laten zien dat ze wat inhoud hebben. Maar toen ik ze uitlegde wat de bedoeling was, was het prima. Toch had ze het beleid liever nog net iets strenger gehad. ‘s Ochtends bij aankomst in de kluis en ’s avonds als je klaar bent uit de kluis en weg. Want je geeft dan toch weer een bepaalde vrijheid. En het blijven kinderen, natuurlijk. Het blijven pubers, die gaan toch hun lijntjes opzoeken. Maar voor die leerlingen is het nu al voldoende. Ik hou hem altijd bij me. En ik moet ook eerlijk zeggen, ik hou hem gewoon in mijn tas. Ik vind het ook wel fijn dat je nog bijvoorbeeld hier beneden gewoon je telefoon kan gebruiken, zodat niet de aula helemaal stampvol zit tijdens de pauze met mensen die hun telefoon zo nodig willen gebruiken. Het is wel fijn, je hebt minder druk om je heen, je voelt die trillingen zeg maar niet en het is gewoon veel rustiger, je kan je veel beter concentreren. En die concentratie, die zien ook de docenten toenemen. Het gaat zeer zeker beter. Alleen, leerlingen zijn heel slim en ze zijn er heel vlot mee. Maar stel dat je zou zeggen, je kan die iPad niet gebruiken, want met die iPad kun je ook heel veel leuke dingen doen zal ik maar zeggen. Met spelletjes. Weet je, je hebt bedacht, jongens, je kunt niet inloggen en je hebt alles afgebakend. En dan is er weer een slimmerik die dan als gast inlogt en dan weer een hiaat weet te vinden. Dat weten oud-mentorleerlingen Lotte en Nick maar al te goed. Toen zij hiervoor nog wel de telefoon mochten houden, maakten ze daar gretig gebruik van. Ik kan me ook wel herinneren dat ik dan wel ook regelmatig in de klas even onder de tafel zo door even zat te kijken. Ook tijdens de pauzes in de aula altijd. Dan zat je wel met al je vrienden, maar eigenlijk zat de helft sowieso op hun telefoon. Aan de nieuwe regels moesten ze even wennen, maar nu willen ze niet meer anders. Hij is één keer bij mij een hele dag afgepakt en dat vond ik wel echt heel erg naar. Dus nu probeer ik er ook echt niet meer op te zitten. Het contact met je scholieren en de docent wordt gewoon echt beter. En in de lessen kunnen we ons ook echt beter focussen. Voorheen mocht het ook niet in de klaslokalen, maar zei de docent ‘Doe je telefoon weg,’ en nu is het wel heel streng, hij wordt gewoon echt afgepakt. Dus we proberen het ook niet meer. Voor hun profielwerkstuk deden ze een maand zonder TikTok, Instagram en YouTube Shorts en dat beviel zo goed dat ze er nu nog profijt van hebben. Nu merk ik wel echt sneller wanneer ik weer in een soort doomscrollcyclus kom. En dan denk ik ook bij mezelf, wat zou ik nu anders kunnen doen, wat maakt me misschien wel wat gelukkiger of meer ontspannen. Ik heb het gelijk toen het weer mocht, mocht volgens onze eigen regels, had ik het eigenlijk gelijk om 12 uur ‘s nachts weer terug gedownload om te gaan scrollen. Gewoon om te kijken wat ik allemaal had gemist. Maar eigenlijk was ik best wel teleurgesteld. Want iedereen laat op social media natuurlijk altijd de beste kant van zichzelf zien. En opeens kwam er gelijk weer zo'n golf van onzekerheid over me heen, dat ik eigenlijk dacht, oh, dit hoort er ook bij. En dat was ik vergeten. Dat effect zag docent Grietje Bekker vaker. Dus maakte ze zelf een tegengeluid met grappige filmpjes. Wie is ook alweer de meest leuke docent van het ONC? Mevrouw Bekker! Oh, dan heb ik het toch goed gehoord. Ik laat zien dat het leven niet perfect hoeft te zijn. En dat het juist soms heel onhandig eruit kan zien. Met de bedoeling om daarmee juist die kinderen te laten zien dat het juist zo mooi is dat je gewoon jezelf mag zijn, met al je facetten van wel mooi of niet goed gaand. En ik merk dat leerlingen dat leuk vinden. Ze voelen een verbondenheid. Dus ik zit al vanaf maandag, nee, zondagavond zit ik al niet op TikTok. Oké. En nu is jullie vraagt natuurlijk, hoe voelt u zich, mevrouw Bekker? Vraag dan, hoe voelt u zich? Ik ben uitgerust. Ik heb tijd over. Het is echt een mirakel. Ik heb nog meer energie dan normaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361468 0 139 2026-09-08T13:46:25+00:00 yes no social media school mediawijsheid mobiele telefoon https://schooltv.nl/video-item/kunnen-dieren-verbranden-in-de-zon-zonnebrand-voor-kwetsbare-dieren 2026-09-08T14:28:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49677.w613.r16-9.77cdfb7.webp Kunnen dieren verbranden in de zon? | Zonnebrand voor kwetsbare dieren Beetje lummelen in de zon. Ook dieren doen dat op warme dagen. Maar de meeste beesten zoeken liever de schaduw op. Of ze nemen een duik in het water om lekker af te koelen en zich te beschermen tegen de felle zon. Dieren kunnen zich natuurlijk niet zelf insmeren met zonnebrandcrème zoals mensen. Maar hun huid kan zeker verbranden in de zon, zeggen onderzoekers. De meeste dieren waarvan de huid blootstaat aan de zon, kunnen er last van krijgen, zoals nijlpaarden, tapirs en schapen die geschoren zijn. Maar ook dieren met een dunne vacht kunnen verbranden. Varkens bijvoorbeeld. Die hebben wel haartjes, maar niet genoeg om ze te beschermen tegen de zon. En ook de huid van honden en katten kan verbranden. Vooral katten en honden met witte vacht op hun oren en neus. Sommige baasjes smeren dieren daarom in met speciale zonnebrandcrème. Zelfs deze dieren. Olifanten hebben geen zonnebrandcrème nodig. Zij nemen gewoon een modderbad. Hartstikke slim, want zo verbrandt hun huid dus niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361470 0 124 2026-09-08T14:30:00+00:00 yes no huid zon dier verbranden https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-woensdag-9-september-nieuws-over-een-kasteel-en-een-staking-in-het-ov 2026-09-09T08:06:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49678.w613.r16-9.54b803d.webp Jeugdjournaal woensdag 9 september | Nieuws over een kasteel en een staking in het OV Kijk hier naar het ochtendjournaal van woensdag 9 september. Met daarin nieuws over een kasteel in Almere dat wordt gesloopt. En we beantwoorden de vraag wie de beroemdste persoon ter wereld is. Ook is er vandaag een staking in het openbaar vervoer. Er rijden in het hele land geen bussen, treinen, metro's en trams. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361509 0 2026-09-29T22:00:00+00:00 110 2026-09-09T08:01:20+00:00 yes no nieuws kasteel beroep staking https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-doorgefokte-dieren 2026-09-09T11:56:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49679.w613.r16-9.27d94c0.webp EenVandaag in de klas | Doorgefokte dieren Sommige huisdieren zijn speciaal gefokt, zodat ze een bijzonder uiterlijk hebben, zoals vouworen of een korte snuit. De baasjes vinden dat mooi om te zien, maar de dieren zelf kunnen er veel klachten door krijgen en dus moeten ze vaak naar de dierenarts. Boeddha mag binnenkomen. Archie mag komen. Bono met meneer De la Peña erbij. Zal ik hem even vasthouden? Joyce Hoffman is dierenarts in Amsterdam en behandelt de hele dag allerlei kwaaltjes in haar praktijk. Hoe gaat het met Archie? Hoe is met de pijn? Nou, ik denk dat de pijn weer te veel is geworden. Hij schurkt een beetje zijn pootjes. En zijn nageltjes zijn een beetje te lang. Is ze eraan aan het krabben, schudden? Krabben, schudden en we hadden het laatst over die ogen. Het zijn kwaaltjes die in principe bij ieder huisdier kunnen voorkomen, maar het is niet toevallig dat deze dieren vandaag bij Joyce langskomen, en zo vaak. Het zijn dus vier chihuahuas die u nog hebt? U komt hier ongeveer elke maand, dan klinkt het bijna alsof er met het ras Chihuahua wel echt iets aan de hand is. Ja. Of ziet u dat niet zo? Nou, ik zie dat eigenlijk niet zo... En jij, Joyce? Jawel, helaas wel. Geldt ook voor vouwoorkat Archie. Hij heeft eigenlijk altijd pijn door een tekort aan kraakbeen en de Engelse bulldog Boeddha loopt tegen allerlei problemen aan door zijn korte snuit. Veel van deze honden opereren we ook. We maken de neusgaten wijder. We korten het gehemelte in. Ja, dat was het ook. We zetten ze op allerlei medicijnen om ze proberen lucht te geven. Geen pijn, geen jeuk. Maar we krijgen het nooit helemaal goed. Want Boeddha, Archie en Bono zijn allemaal rasdieren en dat komt met een uiterlijk waar deze dieren hun hele leven last van hebben. Dat noemen we schadelijke uiterlijke kenmerken. Dus dat betekent dat wij dieren fokken op een manier omdat we dat mooi vinden. Bijvoorbeeld met een korte neus, met korte poten, heel klein. En an sich al door het zo creëren van een dier krijgen ze problemen. En dus kwam de politiek in actie. Dieren waarvoor een fokverbod geldt, moet je ook niet meer in huis mogen halen. Demissionair staatssecretaris Rummenie is verantwoordelijk voor het invoeren van zo'n houdverbod. Dat geldt nu dus voor naaktkatten en vouwoorkatten zoals Archie. Als je er één hebt, mag je hem houden, maar een nieuwe kitten is er vanaf nu niet meer bij. Dat zou ook moeten gelden voor de Boeddha's van deze wereld. Maar zo'n verbod is er dus nog niet. We hebben in het fokverbod voor kortsnuitige honden criteria, maar dat zijn volwassen honden. En ik begrijp van de experts. Je moet gewoon apart onderzoek doen aan puppies en die moet je een jaar lang minstens volgen om te zien hoe die kop uitgroeit, of ze voldoen aan de definitie van extreem kortsnuitige honden. Maar dit soort problemen zijn niet uniek voor honden met een extreem korte snuit. Bijna ieder rasdier mankeert wel wat. Wij denken als dierenartsen dat circa 60% van wat wij doen te maken heeft met een genetisch of een uiterlijk kenmerk, dus iets wat met ras te maken heeft, wat niet had gehoeven als we de honden niet zo hadden gefokt. En ondertussen ziet ze ook nog wel een rol bij de baasjes. Want wist u van tevoren dat toen u dit ras kocht, dat deze gezondheidsproblemen konden ontstaan? Nee. Nou ja, ik pas op hem. Maar het baasje was wel al op de hoogte hoor, maar hij had nog geen pijnstiller op dat moment toen ik hem kreeg. Nee, dat had ik toen niet gezien, want dan praat ik over vijftien jaar geleden. Toen was het eigenlijk nog niet zo aan de orde. Mensen hebben gewoon geen idee. En ik denk dat mensen veel beter, als je een dier neemt - zeker een hond, want honden hebben heel veel van dit soort problemen - lees je heel goed in. Contacteer een dierenarts: Wil je me adviseren? Wat is nou een gezond ras? Ik ben verliefd geworden op haar uiteraard en ja, op haar ras. Maar ik vind het wel goed dat ze op hun gezondheid gaan letten en dat het niet meer mag. Ja, het lijkt me gewoon goed dat dit stopt. Nou David, als we op schema blijven, dan zie ik je over een maand weer. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361606 0 44 2026-09-09T11:33:59+00:00 yes no hond erfelijke eigenschap erfelijkheid huisdier https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-zwerfafval-opruimen-en-documenteren 2026-09-09T12:12:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49680.w613.r16-9.f42a87a.webp EenVandaag in de klas | Zwerfafval opruimen en documenteren Dirk Groot loopt regelmatig een rondje om afval op te ruimen. En dat niet alleen, hij maakt ook een foto van elk stuk rommel dat hij opraapt, om zo te laten zien hoe groot het probleem is. Want iedereen ergert zich wel eens aan zwerfafval. Ik begrijp niet waarom mensen het weggooien. Ik gooi altijd alles netjes in de prullenbak. Nou ja, ik vind het asociaal. Gewoon smerig. Blikjes, papier, van alles eigenlijk. McDonalds kom je overal tegen in de buurt waar ik woon. Zwerfafval. Verschrikkelijk. Pak het op en gooi het in de prullenbak. Ja, zo makkelijk kan het zijn. Direct een foto. Want dan heb ik de locatie en je kan het dan omzetten naar data. Dit is Dirk Groot, alias de Zwerfinator. Datagedreven zwerfafvaldeskundige is-ie. Dit lijkt een kartonnen rietje, maar hij is van plastic, hoor. Brownwashing heet dat. Wikkels van sigarettenpakjes vind je ook overal, die waaien ook makkelijk weg. En dit zijn van die vochtige schoonmaakdoekjes. Kapot gemaaid. Ze zijn ook van plastic gemaakt. Hoe lang zit je nou al in het afval? Sinds 2014 raap ik zwerfafval op en sinds 2016 doe ik gedetailleerd onderzoek. Alleen opruimen is niet genoeg, merkte ik al. En met onderzoek kun je, als je het goed doet, gericht de problemen aanpakken. En dat doen we hier in Purmerend ook. We hebben hier bijna 60% minder zwerfafval, doordat ze problemen aanpakken op de plekken waar het echt nodig is. Desondanks blijft onze ergernis over zwerfafval groot. 25% van de Nederlanders wordt er elke dag mee geconfronteerd. Ik denk dat 100% van de mensen met zwerfafval wordt geconfronteerd, maar dat 25% zich eraan stoort. En het klopt, hier ook, we hebben meer dan de helft minder zwerfafval, maar het ligt er nog wel. En zodra je het ziet, ga je je weer ergeren natuurlijk. Dus of er nou ergens tien of vijf dingen liggen, voor de ergernis maakt het niet uit. Met ergernis kom je er helaas niet. Ik snap het. Maar daar hebben we niet zoveel aan. Deze vinden we dus steeds meer. Pakjes, en vooral de grotere varianten. Dat komt, dit zijn hele kleintjes. Je hebt die van een halve liter. Er zijn een aantal bedrijven, toen het statiegeld kwam, zijn die overgestapt van plastic flesjes met statiegeld op die nieuwe drankkartons. Die wilden er kennelijk onderuit. En dan, het is allemaal to go. To go is to throw? Ja, ja. To go is uiteindelijk 90% van wat je vindt. Afval rapen is voor Dirk onderzoek. Onderzoek in opdracht van Rijkswaterstaat of gemeenten zoals Purmerend. AI sorteert de foto's van al het afval met de bijbehorende locatiegegevens. Van die foto's maakt hij daar kaarten van die haarfijn laten zien wat we waar weggooien. Toen ik begon was 70% van wat ik vond van plastic. En dat is nu door een aantal maatregelen, en die zijn gebaseerd op wetenschap en data, gedaald naar 53%. Want toen uit data van de Zwerfinator bleek dat het aantal flesjes op straat toenam, werd er statiegeld ingevoerd. 80% minder blikjes en flesjes op straat. De fabrikanten van al die spullen, hebben die ook een verantwoordelijkheid? Ja, ja... Ik weet niet. Wat zou een fabrikant er aan moeten doen? Is het oplosbaar? Pffff. Als iedereen gewoon doet wat hij eigenlijk behoort te doen, dan is het oplosbaar. Maar ik vrees dat dat niet gaat gebeuren. Maar ik vind het vooral een verantwoordelijkheid van de consument zelf. Ja, een fabrikant, die moet je dan weer dwingen. En ja, dwingen vind ik nooit zo. Nee, dat vind ik niet zo. Daar houden wij Nederlanders niet van. Nee, eigenlijk niet. Maar ja, ook niet van zwerfafval. Wat moet je dan? Ja, dat is waar. Het is moeilijk. Het is moeilijk. De vraag is wat er nu wel moet gebeuren om volksergernis nummer één verder aan te pakken. Een aantal producten sowieso die van plastic zijn, zoals snoepwikkels, patatbakjes en lollystokjes, waar ook afbreekbare varianten op de markt zijn, die gewoon gaan verbieden. Statiegeld uitbreiden, dat soort zaken. Of misschien nog een gerichte goede heffing voor to-go-plastic. Er zijn heel veel soorten plastic die in de keuken blijven, maar het gene wat we buiten meenemen. Dat is het gevecht van die plasticvervuiling. En dat moet je dan afbreekbaar verplichten? Ja, bijvoorbeeld. Of verbieden. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361607 0 27 2026-09-09T11:43:36+00:00 yes no afval zwerfvuil https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-zelfrijdende-autos 2026-09-09T12:29:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49681.w613.r16-9.5ed2d6f.webp EenVandaag in de klas | Zelfrijdende auto’s Een auto die zichzelf bestuurt. Sinds kort is het toegestaan om daarmee te rijden. Leuk en modern natuurlijk, maar het roept ook juridische vragen op. Want wat als er een ongeluk gebeurt, wiens schuld is dat dan? Van de fabrikant of van de bestuurder? Wat valt je op aan deze auto? Van de buitenkant niet zoveel. Maar als we in de auto kijken, zie je dat de bestuurder niks doet. Remmen, sturen, beslissen. De auto doet alles zelf. Dus hoeveel camera's heeft hij? Drie, vier, vijf, zes, zeven, acht, negen, tien. Oké. We maken één van de eerste testritten en dat filmen we met onze telefoon. Tesla wilde geen demonstratie voor onze camera geven. Dit is hem, onze zelfrijdende auto. Oké. Bij de TU Eindhoven doen ze er onderzoek naar. Dus we zien hier hoe de neurale netwerken de omgeving waarnemen en begrijpen. We zien hier fietsers die gedetecteerd worden, voetgangers die gedetecteerd worden. Ook de richting en de snelheid waarmee deze objecten bewegen wordt gedetecteerd. En allemaal om te bepalen of het pad wat het voertuig zou willen gaan rijden, of dat veilig is of niet. Het is ook wel weer spannend dat je dus ook AI en zo'n auto moet vertrouwen. Is het veilig? Ja, nou kijk, is een mens veilig? Hoe bepalen we of dat een mens veilig is? Ik heb m’n rijbewijs gehaald. Precies. Je hebt je rijbewijs gehaald. Dus je hebt een aantal tests afgelegd en daar is uitgekomen dat je dat veilig kan doen. Je kan niet wiskundig gaan bewijzen dat het veilig is. Wat je wel kan doen is bepaalde tests maken, zodat je statistisch kan aantonen dat iets veilig is. Dus hij heeft gewoon heel veel rijexamens afgenomen? Hij heeft gewoon heel veel rijexamens afgelegd. Het observeert, maakt eigen keuzes met behulp van AI en het voelt veilig. Toch is het niet de bedoeling dat je achterover leunt om een serie te kijken. Je bent als bestuurder nog altijd verantwoordelijk en je moet dus kunnen ingrijpen. En juist daar ligt denk ik ook een risico. Want op het moment dat zo'n voertuig zelfstandig rijdt en je ervan uitgaat dat-ie geen fouten maakt, ligt de verleiding en afleiding op de loer. Als er een ongeluk is en jij zat niet op te letten, dan klopt de verzekeraar bij jou aan. Op het moment dat er dan iets misgaat, dan zullen bestuurders minder snel geneigd zijn om naar hun eigen rijgedrag te kijken en eerder geneigd zijn om te kijken naar dat er sprake is van een fout in het systeem van het voertuig. Maar als bestuurder of eigenaar van het zelfrijdende voertuig zul je moeten bewijzen dat het systeem gefaald heeft. Kan dat? Bij overtuigend bewijs kan je mogelijk de schade verhalen op de verkoper. De eigenaar van het zelfrijdend voertuig zal die informatie moeten opvragen bij de dealer of fabrikant. En dan is de vraag, geven ze dat vrij? Begin augustus verloor Tesla nog een rechtszaak in Amerika. De bestuurder vertrouwde op de zelfrijdende auto, maar die negeerde een stopbord en reed een voetganger dood. Tesla gaf de cruciale data, zoals de camerabeelden, toen niet vrij. De handen mogen straks dan misschien wel van het stuur, maar jouw aandacht, die moet op de weg blijven. Hoe baanbrekend is het dan eigenlijk? Want ik ben nog steeds de bestuurder. Deze tussenfase, daar schieten we natuurlijk als bestuurder niet zoveel mee op, want je moet nog steeds opletten. En het grote voordeel dat je helemaal niks meer hoeft te doen en de auto rijdt helemaal. Ja, dat voordeel heb je nog niet. Helemaal niks doen. In China en Amerika kan het al wel, van A naar B zonder dat er iemand achter het stuur zit. Die Tesla waar nu een goedkeuring voor wordt gegeven, daar moet altijd een bestuurder in zitten. Dat is eigenlijk geen zelfrijdende auto. Wil je echt naar een robottaxi toegaan... Wat je dan ook ziet, daar zitten veel meer sensoren op dan alleen maar camera's. Dit is een soort tussenstap. Dit is een soort tussenstap. Het is een ondersteunend systeem. Een tussenstap die ze buiten Europa jaren geleden al hebben gemaakt, maar niet zonder gevolgen. Dit gebeurde er in China. Honderd robottaxi's stonden opeens stil op een drukke snelweg. Je ziet dat in een aantal landen, waaronder Amerika, de houding veel meer is: Iets mag, tenzij je goede reden hebt om te denken dat het onveilig is. Nederland is wat dat betreft relatief voorzichtig met nieuwe voertuigtechnologie. We lopen natuurlijk ook mijlenver achter ten opzichte van de Verenigde Staten en China, dus het is ook hoognodig dat we deze auto's de weg op laten in Europa. Nederland is een land waar je heel veel verschillende omstandigheden hebt. Verschillende weersomstandigheden, van vorst tot warm weer, veel voetgangers, veel fietsers, smalle weggetjes in binnensteden, brede snelwegen. Je kan wel analytisch beredeneren dat als het in Nederland goed gaat, dat het in heel veel andere landen ook wel goed zal gaan. De weg op en dan hopen dat het inderdaad goed gaat. Hij zou het ook wel willen met zijn onderzoeksauto. De enige manier om die uiteindelijk uit te ontwikkelen tot een product, is om ze te gaan testen in de wereld en niet alleen in het lab. Het lab uit? Het lab uit inderdaad. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361609 0 34 2026-09-09T12:00:19+00:00 yes no auto artificial intelligence verkeersveiligheid https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-wat-te-doen-tegen-hooikoorts 2026-09-09T14:58:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49682.w613.r16-9.6e6f1e8.webp EenVandaag in de klas | Wat te doen tegen hooikoorts? Miljoenen mensen in Nederland hebben wel eens last van hooikoorts. Door pollen van bomen en planten moeten ze niezen, krijgen ze jeuk of rode ogen. Door klimaatverandering zijn er in de lente vaak meer pollen in de lucht. Gemeenten kunnen daar iets tegen doen, maar dat gebeurt nog te weinig. Het zonnetje schijnt heerlijk, alles staat in bloei en ik kan zonder problemen van deze wandeling genieten. Alleen dat geldt niet voor iedereen en dat komt door deze boosdoener. Heel veel mensen denken ‘Yes! Het is lente!’. Maar hoe is dat voor jou? Nou, voor mij is het eigenlijk niet echt ‘yes,’ voor mij is het eigenlijk gewoon best wel vervelend. Ik moet gewoon zorgen dat ik eigenlijk zo min mogelijk buiten kom. Dan krijg ik hoofdpijn. Er zit gewoon echt druk op je hoofd, maar ook gewoon, in de ooghoeken begint het echt te steken. Eigenlijk alsof je je nagels daarin zet. Dat de hele dag door. Brandende ogen, eindeloos niezen en snotteren. Naar schatting zo'n 4 à 5 miljoen Nederlanders hebben last van hooikoorts, waarbij veel mensen grijpen naar pilletjes, neussprays of oogdruppels, zoals Luca. Antihistaminepillen, neusspray en ook nog pufjes tegen astma. Maar stel, je had die medicijnen niet gebruikt. Had je hier dan ook zo ontspannen kunnen lopen als nu? Dan had ik hier niet kunnen lopen. Dan had ik thuis gezeten, had ik alles dicht gedaan. Nog nooit zaten er zoveel pollen in de lucht als dit jaar. En dat is slecht nieuws voor hooikoortspatiënten. Die pollenconcentratie wordt gemeten hier op het dak van het Leids Universitair Medisch Centrum. Hier zie ik dus direct wat er in de lucht zit. Op dit moment zie ik dat er sinds vanochtend een enorme stijging is in het aantal berkenpollen in de lucht. Door klimaatverandering komen er steeds meer pollen en begint het hooikoortsseizoen steeds vroeger. Het Leids Universitair Medisch Centrum verwacht daardoor een toename van hooikoortspatiënten. Anne Overtuin roept gemeenten op om bewuster te planten. Ze moeten nu natuurlijk steeds meer gaan vergroenen. In verband met klimaatverandering is dat goed om de temperatuur wat onder controle te krijgen. Maar daarbij wordt er niet zoveel aandacht besteed aan hoe allergeen de bomen zijn. Daarom ontwikkelde het LUMC een bomenkompas. Daarin zie je dus welke bomen zeer sterk allergeen zijn. Dus dat is dan de berk. En dan vervolgens heb je sterk allergeen, de els en de hazelaar. En daarvan adviseren we dus om zo min mogelijk aan te planten. En dat is handig, want zo werd de berk onder andere in de Groningse Oosterparkwijk aangeplant om eens lekker te vergroenen. Jaren geleden vonden we het eigenlijk vooral heel belangrijk hoe het eruit zag. En berken, die worden heel snel groot en groen. Het lastige van die berken is dat het een van de bomen is waar de allermeeste pollen vanaf komen. Dus als je allergisch bent, je hebt hooikoorts, is dit echt geen fijne plek om te fietsen of om te lopen. Met het bomenkompas van het LUMC in de hand ontwikkelde de gemeente Groningen een bomenplan. En nu gaat het anders. Hier hebben we een linde geplant, laag in pollen, en hier hebben we een beuk. Heel erg mooi en ook laag in pollen. En nu zie je op dit kleine stukje langs de singels zeven verschillende boomsoorten. We hebben de bomen hier uitgekozen met de bewoners en hier staan dus hele verschillende bomen, maar geen bomen die hoog zijn in allergenen. Maar zijn veel gemeenten dan niet te laat, want heel veel gemeenten zijn de afgelopen jaren bezig geweest met vergroenen. Het moet allemaal groener in de stad. Maar ja, dat groen is aangeplant, kan er niet meer uit. Ik denk dat heel veel gemeentes nog steeds bezig zijn met aanplanten van groengebieden. Sommige gebieden worden opnieuw ingericht en dan is het goed om rekening te houden met hoe allergeen een bepaalde boom is en waar zet je hem neer. Bomen die veel pollen afgeven, zul je vanaf nu in Groningen minder vaak zien bij winkelcentra, zorgcentra en scholen. Omdat we willen dat de leefomgeving toekomstbestendig is en goed voor iedereen, voor natuur en voor mens. En dat betekent ook voor mensen die hooikoorts hebben. Dus we houden heel erg rekening met, op plekken waar veel mensen zijn, dat we daar geen bomen neerzetten die veel pollen afgeven. Ik vind het heel belangrijk dat gemeenten hier hun verantwoordelijkheid in nemen. We zijn verantwoordelijk voor al onze inwoners, ook de inwoners met hooikoorts. Nou, dat vind ik een goed initiatief. Ja, daar zou ik ook wel baat bij kunnen hebben. Nou, als student architectuur merk ik wel, bijvoorbeeld op de High Tech Campus in Eindhoven, dat daar gewoon heel veel berken staan. Dus ja, dat is wel gewoon een plek die ik bijvoorbeeld mijd. Ook al zijn de hooikoortsklachten door medicatie nu minder dan voorheen, Luca is continu alert. Toen ik mijn kamer hier in Eindhoven koos, ik kijk natuurlijk wel even van oké, wat voor soort bomen groeien hier in de buurt? Zou ik ‘s ochtends een keer mijn raam open kunnen doen? En hoe sla jij je nu door dit pollenseizoen heen? Vooral binnenblijven eigenlijk. Wat me beïnvloedt is dat ik heel erg afhankelijk ben en blijf van medicijnen die ik neem. En dat ook gewoon consequent blijf doen, omdat ik anders gewoon ziek word. En wanneer kom je dan weer naar buiten? Ja, meestal tegen het einde van de dag. Op een gegeven moment... Je kunt ook niet voor altijd binnen blijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361611 0 18 2026-09-09T12:07:26+00:00 yes no hooikoorts stuifmeel allergie https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-zwijgen-over-nederlands-indie 2026-09-10T07:10:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49684.w613.r16-9.1ecdb93.webp EenVandaag in de klas | Zwijgen over Nederlands-Indië Vlak na de Tweede Wereldoorlog worden veel Nederlandse soldaten naar de kolonie Nederlands-Indië gestuurd. Ze maken daar heftige dingen mee. Zo erg dat er na terugkomst weinig meer over wordt gepraat. Ook de vader van Martin zweeg altijd over zijn ervaringen in Nederlands-Indië. Martin doet nu onderzoek naar wat er is gebeurd, voor een boek. Ik denk dat er honderdduizenden kinderen zijn die zo'n zelfde verhaal hebben als ik, die ook zo'n zwijgende vader hebben geërfd, die nooit wilde praten over Indonesië. Zeker. Ik denk dat geen enkel mens beter uit zo'n oorlog komt. Je hebt daar toch hele gruwelijke dingen meegemaakt die je met je meedraagt en hij heeft nooit over die gebeurtenissen willen vertellen. Ik denk dat hij misschien ook niet erover kon vertellen, omdat het gewoon deels te erg was. En misschien ook wel omdat hij ons dat verhaal wilde besparen. Hij komt regelmatig in de archieven, want Martin Hendriksma schrijft graag over historische gebeurtenissen. Goedemorgen. Maar dit keer... Mag ik doos nummer 67? ...is het een persoonlijke zoektocht geworden. Dank je wel, hè? Alsjeblieft. Wat heb je nou zojuist in ontvangst genomen, Martin? Ja, allemaal verslagen van commandanten van de tijd dat mijn vader in Nederlands-Indië zat. Dit zijn de verslagen van de commandant van Compagnie K, de compagnie waar mijn vader bij aangesloten was. En dan lees je bijvoorbeeld hier: Twee man die bezig waren met het aanplakken van merdeka-papieren doodgeschoten. Toen ik ze aanriep liepen ze weg. Sumberejo gezuiverd. Een aantal vluchtende personen, naar schatting ongeveer veertig, neergelegd. Veertig neergelegd. Neergelegd? Ja. Augustus 1945. De Tweede Wereldoorlog loopt ten einde. De Japanners die Nederlands-Indië hebben bezet, zijn verslagen. Nederland, zelf net van de Duitsers bevrijd, wil zo snel mogelijk weer de heerschappij over zijn kolonie terug. Maar de Indonesiërs roepen de onafhankelijkheid uit. Vanaf maart 1946 tot eind 1949 worden 160.000 Nederlandse soldaten, het grootste deel dienstplichtigen, naar Indonesië gestuurd, zogenaamd om de orde te herstellen. Maar het worden politionele acties tegen guerrilastrijders en de bevolking. Honderdduizend Indonesiërs komen om. Het Nederlandse leger verliest ruim 4.500 mensen. Dit is de oude soldatenportemonnee van mijn vader. Wat ik bijzonder eraan vind is dat hier alle plaatsnamen in genoteerd staan waar hij gelegerd is geweest. Ik kon zo z'n hele route over Oost-Java volgen. Er zit nog wel een foto van je vader in. Vind je het lastig om hem te laten zien? Ik vind het lastig om hem te laten zien. Ja, omdat ik liever niet heb dat mensen mijn boek lezen alsof het alleen maar over mijn vader zou willen gaan. Dus dat vind ik ingewikkeld. Ja, ja, ja. De afgelopen jaren, zegt historicus Gert Oostindie, wordt er veel meer gesproken over de oorlog in Nederlands-Indië dan daarvoor. En dat is goed, vindt hij. Maar het grote trauma ligt natuurlijk in Indonesië. Er zijn waarschijnlijk in de orde van honderdduizend Indonesiërs gestorven door Nederlands oorlogsgeweld. Vanuit een Nederlands perspectief is het pijnlijk om te moeten zien dat een land wat graag zichzelf ziet als ‘Wij voer geen oorlogen. Wij zijn tolerant, we zijn progressief’ in feite daar, en dat die hele koloniale geschiedenis, voortdurend gewelddadige oorlogen heeft gevoerd. En die Nederlandse dienstplichtigen die daarin betrokken werden, wilden dat niet, zochten dat niet, die werden gedwongen dat te doen. Het zwijgen, de schaamte en de pijn. Ze komen goed in beeld in de documentaire Brieven aan Hueting. Daarin spreekt Maarten Hidskes, zoon van een Indiëveteraan die mensen heeft doodgeschoten, in Indonesië met nazaten van de slachtoffers. Heb je ook gevraagd eventueel van, ‘Pa, heb jij daar dingen gedaan die het daglicht niet kunnen verdragen?’ Heb ik niet gevraagd. Nee. Als zoon, als je kijkt naar je vader, kun je je dat nooit bij je vader voorstellen. Ik denk dat dat voor elke zoon ongeveer geldt. En dat geldt zeker ook voor mij en voor mijn vader. Dus ik heb me dat nooit kunnen voorstellen dat het aan de hand was en dus ook nooit die vraag gesteld. Is dat een gebrek aan kennis of gewoon, het is je pa? Het is je pa, het is je pa. Wat voor les kun je hier nou uit trekken wat betreft traumaverwerking? Nou, je hoort toch in alle verhalen over trauma's terug dat mensen hun verhaal moeten kunnen doen, zo snel mogelijk nadat ze trauma hebben opgelopen. Ja, maar het waren de jaren vijftig. Ik bedoel, niet lullen maar poetsen. Nee, maar als wij dus nu weer in Europa misschien richting een nieuwe oorlog gaan, als de soldaten worden uitgezonden, dan is het juist van belang dat die meteen na terugkomst wel dat verhaal kunnen vertellen. Ja, veel verhalen zakken weg natuurlijk. Ja, maar ik denk ook dat nieuwe generaties die verhalen zullen blijven opzoeken. Dus dat het daarmee begint. In nieuwsgierigheid in je familieverleden en ook in mensen die bereid zijn om die verhalen uit te zoeken en vervolgens te serveren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361615 0 19 2026-09-09T13:22:37+00:00 yes no Nederlands-Indië Indonesië https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-de-publieke-omroep-programmas-maken-voor-iedereen 2026-09-10T08:09:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49685.w613.r16-9.ffa1fba.webp Wat doet de publieke omroep? | Programma’s maken voor iedereen In Nederland hebben we de publieke omroep, de NPO. Opgelet, want we gaan het boodschappenspel spelen. Dit en meer in het NOS Jeugdjournaal. Leuk dat je kijkt. Het zijn dertien omroepen die tv-programma's, radioshows en podcasts maken met geld van de regering. Zo ken je de AVROTROS misschien van Zapp Sport. Dus als jij je handen heel zacht en stil hebt, dan wordt hij uiteindelijk ook zacht en stil. De NTR ken je van Het Klokhuis. Waarom deze schelpen spiegels in hun ogen hebben in plaats van lenzen…Freeks wilde Wereld wordt door de VPRO gemaakt. Haaien! En het Jeugdjournaal door de NOS. Dit is Atsje uit Friesland. Iedere omroep heeft zijn eigen ideeën en onderwerpen die het belangrijk vindt en mag ook zelf bepalen hoe het programma’s maakt en voor wie. Zo maakt de publieke omroep programma's voor iedereen. Dat is het idee. En ook al betaalt de regering de programma's van de publieke omroep, de regering mag zich niet bemoeien met hoe de programma's worden gemaakt en waar ze over gaan. Persvrijheid noem je dat. En dat vinden we in Nederland zo belangrijk dat het in de wet staat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361787 0 69 2026-09-10T08:08:00+00:00 yes no publiek omroep televisie media persvrijheid https://schooltv.nl/video-item/spot-aan-kinderen-voor-kinderen 2026-09-10T08:58:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49686.w613.r16-9.48b8986.webp Spot aan! | Kinderen voor Kinderen Hallo, staat-ie aan? Test, test, 1, 2, 3. Ik sta een beetje zenuwachtig (oh, oh) te wachten achter het gordijn (oh, oh). Maar straks sta ik op de planken (oh, oh) en is het podium van mij (en van mij, en van mij, en van mij). Daar kan ik alles zijn (oh?), ook al ben ik klein (oké). Speel ik de allergrootste reus in heel het koninkrijk. We doen het nooit alleen. Ja, ik doe met je mee. (3, 2, 1!) Spot aan! Ga staan. Laat maar zien wat je kunt. Zing en dans. Doe een truc of een stunt. Spot aan! Ga staan. Op straat of toneel, in je kamer, op je bed, overal waar je wil. Je fans die klappen en gillen, dus laat de show maar beginnen. Spot aan, ga staan. Nee, het hoeft niet perfect, want niemand heeft het door als je stiekem playbackt. (Hey, ben jij nu aan de beurt?) Nee, ik hoef niet in de spotlights (oh, oh), dan klap ik helemaal dicht (klap ik helemaal dicht). Ik wil liever achter het toneel zijn (oh, oh), en dan regel ik het licht (en dan regel ik het licht). Oh, er is wekenlang (wow) aan het decor gewerkt (echt?), en nu lijkt het net alsof ik in een sprookje ben (wauw!). We doen het nooit alleen. Ja, ik doe met je mee. (3, 2, 1!) Spot aan! Ga staan. Laat maar zien wat je kunt. Zing en dans. Doe een truc of een stunt. Spot aan! Ga staan. Op straat of toneel, in je kamer, op je bed, overal waar je wil. Je fans die klappen en gillen, dus laat de show maar beginnen. Spot aan, ga staan. Nee, het hoeft niet perfect, want niemand heeft het door (niemand heeft het door) als je stiekem playbackt. Ja, iedereen schrikt als ik mijn zus doormidden zaag, maar alles komt goed, ik ben een echte goochelaar. Mijn broer is een prinses met de allermooiste jurk. De juf speelt een agente en de meester is de schurk. Spot aan! Ga staan. Laat maar zien wat je kunt. Zing en dans. Doe een truc of een stunt. Spot aan! Ga staan. Op straat of toneel, in je kamer, op je bed, overal waar je wil. Je fans die klappen en gillen, dus laat de show maar beginnen. Spot aan, ga staan. Nee, het hoeft niet perfect, want niemand heeft het door (niemand heeft het door) als je stiekem playbackt. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101415014 185 759 2026-09-11T15:10:00+00:00 yes no liedje lezen kinderboekenweek https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-donderdag-10-september-nieuws-over-wapens-bij-een-school-en-vuurwerk-in-stadions 2026-09-10T10:20:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49687.w613.r16-9.1adab55.webp Jeugdjournaal donderdag 10 september | Nieuws over wapens bij een school en vuurwerk in stadions Het Jeugdjournaal in de ochtend met nieuws over Overasselt, het dorp dat de afgelopen week veel in het nieuws was. Gisteren vond de politie er wapens, vlak naast de school. Ook hebben we het over vuurwerk in voetbalstadions én over een training die de wereldberoemde tennisser Roger Federer gaf aan kinderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361791 0 2026-09-24T22:00:00+00:00 96 2026-09-10T08:25:54+00:00 yes no wapen vuurwerk voetbal tennis https://schooltv.nl/video-item/hasans-wereld-in-de-klas-opvoeding 2026-09-15T14:02:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49691.w613.r16-9.d477156.webp Hasans Wereld in de klas | Tweede generatie en opvoeding Mijn moeder, die heeft die kansen niet gehad. Die is naar Nederland gekomen, maar die hebben die kansen niet gehad. Geldt ook voor mijn vader. Ik heb wel het gevoel van, ik wil er wel alles uithalen en ik wil ze daar ook trots in maken. Mijn naam is Hasan. Ik ben een kind van Turkse arbeidsmigranten. Mijn vader is in 1969 naar Nederland gekomen om in een fabriek te werken, gevolgd door mijn moeder een paar jaar later. Ik heb dus een migratieachtergrond. Maar wanneer voel je je echt thuis in Nederland en hoor je er echt bij? Mounia is dochter van Marokkaanse gastarbeiders. Ze maakte carrière en werd hoofd Burgerzaken in Arnhem. Maar haar achtergrond is belangrijk voor haar. Je moeder is vanuit Marokko hiernaartoe gekomen. Zie je dat als een soort opoffering? Ik voel wel, nu. Maar dat besef ik me nu denk ik beter, maar ik denk al wel een tijdje ook wel, dat ik ook als vrouw dat ik denk, mijn moeder heeft die kansen niet gehad. Die is naar Nederland gekomen, maar die hebben die kansen niet gehad. Geldt ook voor mijn vader. Dat ik wel het gevoel heb van, ik wil er wel alles uithalen en ik wil wel, dat stukje, ze daar ook trots in maken. Ik werk nu voor Burgerzaken en als afdelingshoofd staat mijn naam ook onder de brieven en dat vind ik heel erg leuk. Dus mijn vader wordt dan wel eens aangesproken van oh, ik zie je achternaam hier staan. En dan is hij supertrots. Dan denk ik ja, daar ben ik echt heel blij mee. Dat ik een belangrijke baan vervul en dat zij daar ook trots op kunnen zijn. Maar dat zij dit gecreëerd hebben. Door hiernaartoe te komen, heb ik de kans kregen om me op deze manier te ontwikkelen. Ja. Mogen we zelf een bakje uitkiezen? Zoek een mooie uit. Oké. Nou, welke? Het zijn eigenlijk allemaal mooie grote. Kijk eens. Lekker. Het gevoel dat je extra je best moest doen. Heb je dat vaak ervaren? De plekken, de plekken krijg ik niet cadeau. Ik heb geen kruiwagen. Ik heb echt keihard moeten vechten voor mijn positie en de kans ook moeten grijpen zeg maar. Dus dat voel ik wel. En ik weet ook wel dat mijn ouders dat zo voelen, want ja, ze hebben ons opgevoed. Ze hebben ook onze struggles gekend en ook hun eigen struggles. Dat is wel... Mijn moeder zegt dat regelmatig. Dan zegt ze, ik ben echt wel heel trots op waar je nu staat en trots op wat je bereikt hebt. En ook, je bent ook echt wel een voorbeeld voor de meiden in de familie, van dit is dus ook wat het kan zijn. Vind je het belangrijk dat je ouders trots zijn? Jazeker. Ik denk dat toen mijn moeder het voor het eerst zei, dat ze zo'n opmerking maakte, dat ik dacht, ik heb het goed gedaan. Hoe merkte je dat? We waren ergens aan het lopen. En over mijn baan, ook wel interessant, want ze zei wel altijd van... Dan was ik weer ambitieus en zei ik, mama, ik ga weer solliciteren, ik heb weer een sollicitatiegesprek. En dan merkte je wel dat ze zei van, wees niet te ambitieus. Dat zei ze altijd in het begin. Ook nog wel van, dat zijn niet onze plekken, dus wees voorzichtig en dat soort dingen. En als ik het dan toch had gedaan, dat ze dan wel zei, moet je kijken waar je staat. Wat zou ze daarmee bedoelen? Nou, ik denk ook wel soort van. Ik denk, wat we in het Nederlands zeggen, je kop boven het maaiveld uitsteken, wees daar maar voorzichtig mee. Ook misschien nog wel het spanningsveld van echt hier je thuis voelen. Voelde jij je thuis? Voel jij je thuis? Nou, ik voel me... Ik voel me hier thuis. Maar ik voel me ook wel naarmate ik ouder word, mijn roots liggen in Marokko en elk jaar, als ik dan ga, dan voel ik me daar net zo thuis en dat vind ik ook wel... Dus dat is er ook. Dus op het moment dat we daar, ik ga altijd met de auto, dus dat we die boot uitrijden, dat je Marokko inrijdt en de lucht inademt, het zand ziet, de kleuren. Dat ik dan eigenlijk ook zo denk: Ja, ik ben thuis. En het bijzondere is dat mijn kinderen dat dus nu ook ervaren. Dus dat vind ik superfascinerend aan hoe dit werkt. Maar als ik dan weer terug ga, dan voel ik verdriet. Omdat ik mijn vaderland achterlaat. Maar voelt het ook weer fijn om weer hiernaartoe thuis te komen. Ik ga naar Ede. Daar komen vrouwen samen om het te hebben over opvoeden. Want als je een migratieachtergrond hebt, is het niet altijd makkelijk om kinderen op te voeden. Ik weet er alles van met mijn twee pubers thuis. Wat is dit eigenlijk? Vandaag hebben we in het kader van de Week van de Opvoeding een bijeenkomst met vrouwen georganiseerd door de werkgroep Wereldvrouwen. Het is internationaal, diverse culturele achtergronden. Het thema van dit jaar is Opvoedhelden en wij proberen altijd in gesprek te gaan met vrouwen over waar ze vandaan komen. En opvoeden in Nederland is niet makkelijk. Dus dan proberen we met vrouwen met elkaar in gesprek te gaan van, hoe doe je dat, wat vind je lastig? Wat gaat goed, om van elkaar te leren. Opvoeden is sowieso lastig, maar het is een extra opgave als je roots ergens anders liggen. Dus als je een bi-culturele achtergrond hebt. Omdat je te maken hebt met een opvoeding die totaal anders is dan de opvoeding in Nederland. Je hebt de collectivistische benadering en de individuele benadering. Dat kan soms tegen elkaar botsen. En zeker als je vanuit huis die benadering meekrijgt van die wij-cultuur, dat een familiesysteem niet alleen maar bestaat uit je vader, moeder en je je broertjes en zusjes, maar die veel breder is. En dan in Nederland gaan ze uit van het gezin en dat is vader, moeder en broers en zusjes. Dat is eigenlijk al een heel groot verschil. Wie zijn uw eigen opvoedhelden en hoe hebben zij u geïnspireerd in de manier waarop u opvoedt? Wat zijn de grootste uitdagingen die u tegenkomt bij het opvoeden van uw kinderen in Nederland? Als ik terugkijk wat mijn ouders hebben meegemaakt, onze eerste-generatie-ouders, die hebben echt heel veel moeten verduren, zeg maar. En we hebben het best wel, toch wel luxe, maar toch. We hebben wel onze eigen struggles waar we mee moeten dealen, maar zij hebben echt toen ze hiernaartoe kwamen echt gewoon niemand gehad die hun daarbij kon helpen. Ze hebben het echt in hun eentje allemaal moeten uitvinden. Ja, en als ik daaraan terugdenk, dan word ik best wel... Hoe moet ik het zeggen. Ja, heel dankbaar. En eigenlijk kan ik dat nooit terug terugdoen. Wat zou je willen zeggen tegen je moeder dan? Ja, dank je wel. Ik ben heel dankbaar voor alles eigenlijk. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361967 0 98 2026-09-10T13:35:39+00:00 yes no arbeidsmigratie immigratie https://schooltv.nl/video-item/hasans-wereld-in-de-klas-ouder-worden 2026-09-10T14:39:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49692.w613.r16-9.912b2bc.webp Hasans Wereld in de klas | Ouder worden in Nederland Onze oudere migranten, oudere gastarbeiders. Toen ze hier kwamen hebben ze best wel een moeilijk leven gehad. Ze hebben heel veel dingen achter moeten laten, hun kinderen moeten achterlaten, gewoontes en hun geliefden moeten achterlaten en hier keihard moeten werken. En op hun oude dag, dan is het fijn dat ze ook worden verstaan en dat ze worden begrepen. Mijn naam is Hasan. Ik ben een kind van Turkse arbeidsmigranten. Mijn vader is in 1969 naar Nederland gekomen om in een fabriek te werken, gevolgd door mijn moeder een paar jaar later. Ik heb dus een migratieachtergrond. Maar wanneer voel je je echt thuis in Nederland en hoor je er echt bij? De zorg in Nederland is anders dan in Turkije en Marokko. Nu de eerste generatie arbeidsmigranten ouder wordt, worden de verschillen steeds duidelijker. Gelukkig zijn er verpleegkundigen zoals Sengül. Ook haar ouders kwamen net als die van mij uit Turkije. Toen haar ouders zorgbehoevend werden, kaartte ze het aan bij haar werkgever. Zo ontstond het project Kleurrijk Zorg. Ja, dat vind ik zeker belangrijk. Het cultuursensitief zorg bieden. Zorg op maat. Iedere bewoner heeft zijn eigen cultuur, zijn eigen religie, zijn eigen identiteit. En wij als zorgmedewerkers, als wij die behoeftes nakomen, dan kun je betere zorg leveren. Nou Hasan, dit is een tovertafel. Hier gaan we dan met de bewoners praten over het verleden. Schooltijd. Hoe gaat het met uw zus nu hier? Ze herkent mij niet meer, tenzij ik dus mijn naam noem. Dus ik moet elke keer voorstellen wie ik ben. En dan snapt zij: oké, dat is Ronald, dat is mijn broer. Maar als ik zo zou zitten en zij dus mij zou zien. Ja, dan weet ze niet wie ik ben. Da's best wel lastig hoor. Dat is heftig. Aan de ene kant, je wil haar niet achterlaten in een tehuis, want dat is onze cultuur niet. Onze cultuur is meer zo van, we zorgen voor elkaar, net als in de Turkse cultuur ook, we zorgen voor elkaar. Blijven zorgen. Dus zodoende. Het was best wel moeilijk voor ons. In het begin had ik zoiets van, als mijn ouders later oud worden, dan wil ik niet dat ze naar een verpleeghuis gaan. Als ik later oud word ook niet. Maar nu heb ik zoiets van, als ik later oud word, dan wil ik echt dat mijn kinderen mij hier naartoe brengen. Moet er geen sesam op? Haha. Het is nog steeds een taboe bij ons in de cultuur om je ouder naar een woonzorgcentrum te brengen. Omdat wij van cultuur uit hebben meegekregen, je zorgt voor je ouder. Wat voor situaties kom je tegen dan? Ja, heel schrijnende gevallen. Een meneer die Alzheimer heeft, maar ook dwaalgedrag heeft, heel sterk. Die 24 uur zorg nodig heeft. Beide zonen hebben jarenlang twee jaar voor zijn vader gezorgd. De druk lag bij hen heel hoog en allebei hebben ze ook later hartklachten gekregen, depressief geworden. Op een gegeven moment toch na vele gesprekken de keuze gemaakt om te komen en na een maand zeiden ze: hadden we dit twee jaar terug maar gedaan. Ouder worden, verzorging nodig hebben en uiteindelijk sterven in een land waar je niet geboren bent. Voor veel mensen met een islamitische achtergrond is het lastig om een dode in Nederland te begraven, omdat er geen islamitische begraafplaatsen waren. Maar daar komt nu verandering in. In Arnhem is in 2023 de grootste islamitische begraafplaats van West-Europa geopend. De moslimgemeenschap heeft hier jarenlang geen islamitische begraafplaats. We zaten met het probleem dat, denk aan de Marokkaanse, de Turkse, de Indonesische gemeenschappen die hun overleden moesten repatriëren naar Turkije en Marokko. Ik vind het toch best wel een raar woord voor de tweede en daaropvolgende generatie, want ze zijn hier geboren, terwijl je daar eigenlijk het land alleen maar kent van vakantie. Ja, dan ben je weg hier. Dan ben je weg hier en dan denk je van... Ook voor het proces, dus dat we het het mogelijk moeten maken dat iemand ook hier in dit land, zijn of haar land, begraven wordt. Dat is gewoon ontzettend belangrijk. Ook gevoelsmatig. Heb je iets meegemaakt in het verleden? Want een jonge jongen is niet dagelijks met de dood bezig. Nee, zelf ben ik mijn oudste broer verloren. Ik kampte dus met hetzelfde probleem. Ik wist dus niet waar ik mijn broer moest begraven. Ik heb hem dus toen begraven in Vredehof. In Nijmegen is dat. Dat noemen ze een islamitisch gedeelte. Maar het is geen islamitische begraafplaats. Want wat is het verschil? Nou, je hebt daar dus geen oneindige grafrust. Je kunt niet de overledene begraven zoals je zou willen. Dus richting Mekka, op de zij, met een lijkwade, imams die daarbij betrokken zijn, het onderhoud. Dus legio aan factoren wat we hier wel hebben. Dus ik ben ook voornemens om zodra het kan om dan ook mijn overleden broer dus te laten herbegraven hier in Arnhem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361981 0 17 2026-09-10T14:05:18+00:00 yes no arbeidsmigratie immigrant ouderdom https://schooltv.nl/video-item/hasans-wereld-in-de-klas-dromen-en-werkelijkheid 2026-09-10T14:45:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49693.w613.r16-9.0d7ec70.webp Hasans Wereld in de klas | Dromen en werkelijkheid Mijn naam is Hasan. Ik ben een kind van Turkse arbeidsmigranten. Mijn vader is in 1969 naar Nederland gekomen om in een fabriek te werken, gevolgd door mijn moeder een paar jaar later. Ik heb dus een migratieachtergrond. Maar wanneer voel je je echt thuis in Nederland en hoor je er echt bij? Of je nu arts, leraar of advocaat wilt worden. Als je jong bent, kun je erover dromen, maar niet altijd weet je hoe je die droom moet waarmaken of welke beroepen er allemaal zijn. Niet ieder kind groeit op met dezelfde kansen voor de toekomst. En daarvoor is de weekendschool. De weekendschool is voor kinderen van 10 tot 14 jaar die in groep zeven, groep acht of het eerste jaar van de middelbare school zitten, de brugklasleerlingen. Het zijn allemaal kinderen in het kader van kansengelijkheid, die wij gelijke kansen in de toekomst willen geven. Dus de kinderen komen vanuit onderwijskansenbeleidsscholen, soms vanuit huis. Niet altijd een situatie waarbij alles mogelijk is, terwijl ze wel heel graag willen. Ze zijn gemotiveerd, intrinsiek. En dan zeggen wij: Kom op zondag kijken, wat vind je leuk, wat zijn jouw talenten, horizonverbreding. Blije gezichten, daar doen we het voor. Denk je dat je alles kunt worden wat je wilt? Nee. Waarom niet? Ik kan niet zomaar als ik wil... Kan eigenlijk misschien wel. Ja. Wat moet je doen dan, om iets te worden? Slim zijn. Slim zijn? Nee. Hard voor werken. Hard voor werken, wat bedoel je met hard voor werken? Je moet gewoon... Bijvoorbeeld, je gaat in studies om iets te worden. Dan moet je heel goed leren enzo, en hard doorzetten. Toen mijn ouders naar Nederland kwamen, hadden ze dromen voor de toekomst. Dromen voor hun kinderen. Met eenzelfde soort dromen komen arbeidsmigranten uit Polen en Roemenië nu naar Nederland. Maar wat als het tegenzit? Als het avontuur mislukt? Dan is er geen familie of sociaal vangnet. Stichting Barka helpt Poolse arbeidsmigranten met wie het niet goed gaat in Nederland en hun baan en huis kwijtraken. Hoi, Hasan. Goedemiddag, dag. Wat doen jullie hier? We bieden opvang voor mensen die geen onderdak hebben, die werkloos zijn en geen perspectief hebben. Dus hier kunnen ze wat eten, drinken en spelletjes doen, muziek luisteren of op de computer zitten. Hier hebben we plekken voor ongeveer achttien mensen. Jeetje. Die elke nacht naar binnen kunnen. Sommige mensen komen hier voor één nacht, sommigen blijven maximaal drie maanden. Maar ja, dat is toch wel wat. Tenminste, dan hoeven ze niet buiten te slapen. Het is de laatste plek waar je terecht kan. Terecht kunt. Ja. Ania stelt me voor aan Piotr. Hij werkt nu voor Stichting Barka, maar was ooit zelf verslaafd en dakloos. Ik kwam 15 jaar geleden naar Nederland om te werken. Ik had een achtergrond als alcoholist, maar ik was me daar niet bewust van. Ik belandde op straat en heb vier jaar op straat geleefd in Den Haag. Het was de moeilijkste periode in mijn leven. Ik ging steeds meer drinken. In 2012 kwam stichting Barka op mijn pad. Dat was het lichtpuntje aan het eind van de tunnel, dat iemand me kon helpen om van de straat af te komen. Ik zie het als mijn plicht en missie om hoop te geven aan mensen die op straat leven, dat je eruit kunt komen. Ik ben het voorbeeld daarvan. Op straat ontmoeten we Sebastian, een Poolse man die als arbeidsmigrant naar Nederland is gekomen en dakloos is geraakt. Toen ik voor het eerst werkte, werkte ik in Tiel. Ik huurde een kamer in een hotel van een Pools bureau. Het Poolse bureau zette me op straat toen ik mijn baan verloor. De volgende dag moest ik weg zijn. Toen was ik dakloos. Het grijpt me aan. Het kan niet anders als je dit ziet. Later vertelt Sebastian me dat zijn vrouw en zijn vader in Polen zijn overleden, en dat hij op zoek was naar nieuwe kansen. Ik dacht dat Turken trots waren, maar bij Polen zit het nog een graad dieper, lijkt het. Hij wil niet terug naar Polen. Daar is niets meer voor mij, zegt hij. Maar wat dan? Een leven hier op straat? Goed dat er een stichting zoals Barka is en mensen zoals Ania en Piotr. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20361984 0 23 2026-09-10T14:31:17+00:00 yes no arbeidsmigratie immigratie dakloos https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-binnenvaart-het-leven-aan-boord 2026-09-11T08:20:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49695.w613.r16-9.85ed991.webp Het Klokhuis | Binnenvaart: het leven aan boord Thymo, Jaron en Marith groeien op aan boord van een binnenvaartschip. Dat betekent eten, spelen en slapen terwijl je vaart. Als gezin leven ze op een van de 5000 Nederlandse schepen die varen op Europese rivieren en kanalen om spullen te vervoeren. Janouk leert alles over het schippersbestaan terwijl de familie een volle lading van Zwartsluis naar Amsterdam brengt. In het Ruimteschip overwegen de ouders een nieuwe baan. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362683 929 136 2026-09-15T17:05:00+00:00 yes no binnenvaartschip binnenvaart boot https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-snacks 2026-09-11T08:21:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49696.w613.r16-9.979670b.webp Het Klokhuis | Snacks Waarom is het zo moeilijk om chips, snoep en friet te laten staan? Serah gaat op onderzoek uit en ontdekt wat er in je hersenen gebeurt als je iets lekkers ziet. Samen met een kinderarts en een onderzoeker leert ze waarom ons lichaam zo dol is op zoet en vet eten en hoe reclame daar slim gebruik van maakt. Maar kun je je hersenen eigenlijk te slim af zijn? Ondertussen dient Pascal als proefkonijn en test hij hoe zijn lichaam reageert op gezond en ongezond eten. Varkentje Rund en Greetje proberen wat gezonder eten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1369834 900 117 2026-09-17T17:05:00+00:00 yes no snack https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-vrijdag-11-september-nieuws-over-de-aanslagen-van-11-september-2001-en-een-camerabril 2026-09-11T09:07:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49697.w613.r16-9.85cede3.webp Jeugdjournaal vrijdag 11 september | De aanslagen van 11 september 2001 en een camerabril Het Jeugdjournaal in de ochtend van vrijdag 11 september. Een datum waar vooral veel volwassenen meteen aan één ding denken; de aanslagen van 11 september 2001, in de Verenigde Staten. Hoor je meer over in deze uitzending. Ook hebben we nieuws over de 'gluurbril', een camerabril. Veel mensen zijn daar tegen, maar voor sommigen is het juist superhandig. En komende dinsdag, op Prinsjesdag, zullen er weer tientallen paarden in een stoet door Den Haag trekken. Net als de koets met de koning en koningin. Dat kan anders, zegt de Partij voor de Dieren in Den Haag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20362040 0 2026-09-27T22:00:00+00:00 265 2026-09-11T07:59:14+00:00 yes no ramp terrorisme dierenbescherming blind https://schooltv.nl/video-item/jottum-opruimen 2026-09-11T12:32:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49698.w613.r16-9.b80e57b.webp Jottum - seizoen 2 | Opruimen Faye en Jottum spelen buiten. Ze springen over hekjes en grote plassen regenwater. Ze hebben de grootste lol. Als ze thuiskomen, zitten ze helemaal onder de modder. Oeps! Faye heeft haar moeder beloofd haar slaapkamer op te ruimen, dus ze gaat aan de slag. Alleen Jottum maakt het steeds erger: hij zit met zijn vieze poten op haar bed! Alles moet schoon, dus Faye sleept haar beddengoed mee naar de wasmachine. Misschien moet Jottum ook in de wasmachine? Of misschien kan hij beter in bad, dan hoeft hij geen rondjes te draaien in de wasmachine. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300013100 415.492 2033-09-11T12:28:00+00:00 72 2026-09-11T12:28:00+00:00 yes no burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jottum-naar-opa-en-oma-seizoen-2 2026-09-11T12:31:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49699.w613.r16-9.3f544f6.webp Jottum - seizoen 2 | Naar opa en oma Faye en Jottum gaan bij opa en oma logeren! Faye wordt altijd verwend door haar opa en oma, maar ze heeft ook weleens heimwee. Als ze verstoppertje spelen in de tuin verraadt Jottum met zijn kwispelende staart waar hij en Faye verstopt zitten. Dat vindt Faye niet leuk en ze wil zich niet meer samen met Jottum verstoppen. Jottum is verdrietig, hij voelt zich buitengesloten en wil naar huis. Gelukkig hebben opa en oma een goed idee om Jottum op te vrolijken! https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300013101 564.48 2033-09-11T12:30:00+00:00 60 2026-09-11T12:30:00+00:00 yes no burgerschap hond heimwee https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-2-wat-wil-je-worden 2026-09-11T12:33:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49700.w613.r16-9.b6d92b4.webp Jottum - seizoen 2 | Wat wil je worden? Hoe kies je wat je later wil worden? Dat is wat Faye zich afvraagt. Haar moeder is projectmanager. Faye heeft geen idee wat dat is. Er zijn zoveel beroepen. Ze wil iets speciaals worden, zangeres misschien? Jottum vraagt zich af wat hij kan worden? Hondjes kunnen niets worden, of toch wel? Kan Jottum politiehond worden en Faye politievrouw? Of blindengeleidehond, is Jottum daarvoor geschikt? Faye en Jottum testen het uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300013102 461 2033-09-11T12:32:00+00:00 220 2026-09-11T12:32:00+00:00 yes no burgerschap hond blind beroep https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-2-eropuit 2026-09-11T12:35:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49701.w613.r16-9.4e3736e.webp Jottum - seizoen 2 | Eropuit! Faye en Jottum gaan naar de dierentuin. Faye wil heel graag de zebra zien, haar lievelingsdier. Als ze in de auto zit moet Faye plassen, dus stopt mama de auto langs een weiland. Dan zien ze tot hun schrik dat de autoband lek is. Oh nee. Faye en Jottum spelen in het gras terwijl mama de wegenwacht probeert te bellen. In het weiland ontdekken Faye en Jottum allerlei dieren zoals hazen en slakken. Jottum weet erg veel over dieren omdat hij met juf altijd naar natuurprogramma's kijkt. Faye vindt het reuze interessant. Zal de auto gemaakt worden? En zullen ze nog naar de dierentuin gaan? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300013103 472.645 2033-09-11T12:34:00+00:00 27 2026-09-11T12:34:00+00:00 yes no burgerschap hond auto https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-2-huisdieren 2026-09-11T12:36:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49702.w613.r16-9.bdab852.webp Jottum - seizoen 2 | Huisdieren Het is huisdierendag op school! Faye en haar klasgenootjes mogen hun huisdier meenemen in de klas, want er komt iemand die heel veel van dieren weet. Max neemt zijn hamster mee, Jente haar konijn en iemand heeft zelfs wandelende takken! Faye twijfelt of Jottum wel mee kan, hij is tenslotte niet haar eigen hond. Is hij een leenhond? Een beetje zoals Bollie de logeerbeer? Toch gaat Jottum mee naar de klas en blijft die dag het liefste bij Faye. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300013104 433.24 2033-09-11T12:35:00+00:00 44 2026-09-11T12:35:00+00:00 yes no burgerschap hond huisdier https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-2-uit-eten 2026-09-11T12:38:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49703.w613.r16-9.fec2259.webp Jottum - seizoen 2 | Uit eten Faye gaat uit eten met haar moeder en Jottum mag ook mee! Hij kan niet wachten om lekker te eten. Maar als ze bij het restaurant aankomen, mag Jottum niet naar binnen van de ober. Honden zijn niet welkom in het restaurant. Dus moeten ze Jottum weer thuis brengen. Alleen heeft mama niet door dat Faye de voordeur op een kiertje laat staan. Jottum dribbelt stiekem achter Faye en haar moeder aan, terug naar het restaurant. Hoe zal dit aflopen? Kan Jottum het restaurant binnen kruipen? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300013105 546.571 2033-09-11T12:37:00+00:00 51 2026-09-11T12:37:00+00:00 yes no burgerschap hond restaurant https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-2-een-beetje-valsspelen 2026-09-11T12:40:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49704.w613.r16-9.002feba.webp Jottum - seizoen 2 | Een beetje valsspelen Faye komt thuis na een middag spelen met haar vriendjes Max en Milan. Ze is niet zo blij, ze heeft vaak verloren met een spelletje. Mama stelt voor om het spel met Faye te oefenen. Eerst gaat het goed, maar later heeft Faye het toch weer fout. Ze baalt. Als Max en Milan de volgende dag bij Faye komen spelen, willen ze weer het spel weer doen. Faye twijfelt, maar dan krijgt ze stiekem hulp van Jottum! Zal ze het spel nu wel winnen? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300013106 501.92 2033-09-11T12:39:00+00:00 27 2026-09-11T12:39:00+00:00 yes no burgerschap hond spel https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-2-nieuwe-fiets 2026-09-11T12:43:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49705.w613.r16-9.35000d1.webp Jottum - seizoen 2 | Nieuwe fiets Faye krijgt een nieuwe fiets van haar moeder. Als ze op haar nieuwe fiets wil fietsen, vindt Faye hem een beetje groot. Jottum moedigt aan en ze probeert het toch. Maar dan valt ze! Auw, een zere knie en een scheur in haar broek. Faye wil liever niet meer op de fiets en dat heeft mama door. Gelukkig heeft Jottum een plan bedacht om Faye weer te laten fietsen. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300013107 509.52 2033-09-11T12:40:00+00:00 55 2026-09-11T12:40:00+00:00 yes no burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-2-zangles 2026-09-11T12:45:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49706.w613.r16-9.704b538.webp Jottum - seizoen 2 | Zangles Faye moet voor school een liedje zingen. Ze oefent het zingen uitbundig op haar slaapkamer. Alleen Jottum vindt het niet zo mooi en vlucht de kamer uit. Faye snapt er niets van. Jottum stelt voor dat ze zichzelf opneemt zodat ze het terug kan luisteren. Als Faye haar eigen stem hoort, schrikt ze. Dat klinkt heel anders. Hoe kan dat? Faye is verdrietig. Maar Jottum stelt voor om haar zangles te geven, zodat ze beter leert zingen. Zal het zingen goed gaan in de klas? En is Jottum erbij om haar te helpen? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300013108 548.932 2033-09-11T12:44:00+00:00 52 2026-09-11T12:44:00+00:00 yes no burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-2-de-kinderboerderij 2026-09-11T12:46:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49707.w613.r16-9.e00e0ec.webp Jottum - seizoen 2 | De kinderboerderij Faye en Jottum gaan naar de kinderboerderij. Ze zien allerlei dieren en Jottum kan met de dieren op de boerderij praten! Zo komen Faye en Jottum erachter dat de dieren eigenlijk niet zo blij zijn. Elk dier heeft zijn eigen gewoontes, maar ze moeten toch met elkaar samenwonen. Hoe gaan Faye en Jottum dit oplossen? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300013109 459.817 2033-09-11T12:45:00+00:00 109 2026-09-11T12:45:00+00:00 yes no burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-3-een-nieuwe-oppas 2026-09-11T12:59:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49709.w613.r16-9.8c08d7d.webp Jottum - seizoen 3 | Een nieuwe oppas Jottum heeft een nieuw baasje, Bibi. Als Jottum buiten een poster van de vermiste poes Pistou ziet, stelt Bibi voor om samen de poes te zoeken. Het baasje zal de poes vast heel erg missen. Tijdens hun zoektocht komt Bibi het baasje van Pistou tegen. Als Jottum erachter komt dat Faye het nieuwe baasje is van Pistou, schrikt hij en doet hij alsof hij haar niet kent. Heeft Faye hem ingeruild voor Pistou? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300019060 425.36 2033-09-11T12:51:00+00:00 71 2026-09-14T07:51:00+00:00 yes no burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-3-naar-de-kapper 2026-09-11T12:55:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49710.w613.r16-9.83c93e9.webp Jottum - seizoen 3 | Naar de kapper Bibi baalt als ze ziet dat Jottum haar speelgoedtoren omver loopt. Als hij vervolgens ook nog door haar geverfde tekening loopt, schrikt Jottum. Hij ziet het allemaal niet meer goed. Wordt hij blind? Als hij hoort dat Bibi's vader een afspraak voor hem maakt bij de trimsalon, schrikt hij zich een hoedje. Hij wil absoluut niet naar de trimster, want dan wordt hij kaal. Daarom besluit hij weg te rennen. Wordt Jottum op tijd gevonden? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300019061 518.84 2033-09-11T12:54:00+00:00 41 2026-09-14T12:54:00+00:00 yes no burgerschap hond kapper https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-3-voor-1-dag-de-baas 2026-09-11T12:57:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49711.w613.r16-9.ad7d58e.webp Jottum - seizoen 3 | Voor 1 dag de baas Bibi mag van haar vader geen koekjes meer eten, omdat ze bijna gaan eten. Jottum en Bibi vinden het stom dat kinderen altijd maar moeten doen wat volwassenen zeggen. Daarom besluiten ze dat Jottum en Bibi de baas zijn voor één dag. Ze mogen zelf bepalen wat ze gaan doen. Als het blijkt dat volwassen zijn toch helemaal niet zo leuk is als dat ze dachten, willen ze heel snel weer terug naar hoe het was. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300019062 506.418 2033-09-11T12:56:00+00:00 52 2026-09-14T12:56:00+00:00 yes no burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-3-samen-muziek-maken 2026-09-11T12:59:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49712.w613.r16-9.04e7e37.webp Jottum - seizoen 3 | Samen muziek maken Bibi zit op muziekles en leert blokfluit spelen. Jottum wil ook muziek maken en gaat daarom op zoek naar een muziekinstrument. Als hij een tamboerijn vindt, kunnen ze samen muziek maken. Jottum stelt voor om als echte muzikanten op straat op te treden. De mensen op straat vinden het optreden heel mooi. Alleen denkt de boze buurman daar anders over. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300019063 566.64 2033-09-11T12:58:00+00:00 55 2026-09-14T12:58:00+00:00 yes no burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-3-een-lief-schaapje 2026-09-11T13:02:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49713.w613.r16-9.48ebacc.webp Jottum - seizoen 3 | Een lief schaapje Jottum en Bibi gaan naar de kinderboerderij. Daar zien ze een lief schaapje. Als ze 's middags met papa naar de slager gaan, horen ze dat hij lamsvlees bestelt. Bibi schrikt hiervan. Ze vindt het heel zielig voor het schaapje. Gelukkig vertelt de dierenverzorgster dat de schaapjes op de boerderij niet opgegeten worden. Toch besluit Bibi dat zij en Jottum geen vlees meer eten. Maar of Jottum het daar ook echt mee eens is? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300019064 480.642 2033-09-11T12:59:00+00:00 50 2026-09-14T12:59:00+00:00 yes no hond burgerschap https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-3-de-eerste-spreekbeurt 2026-09-11T19:05:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49714.w613.r16-9.dd38341.webp Jottum - seizoen 3 | De eerste spreekbeurt Bibi heeft huiswerk gekregen. Ze moet namelijk een spreekbeurt geven, maar ze heeft geen idee waarover. Jottum bedenkt dan dat Bibi wel een spreekbeurt over hem kan geven. Dat vindt Bibi een super goed idee! Samen bereiden ze de spreekbeurt voor. Maar als ze samen voor de klas en de juf staan, wordt Bibi super zenuwachtig. Maar gelukkig is Jottum daar om haar te helpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300019065 530.338 2033-09-11T13:02:00+00:00 281 2026-09-14T13:02:00+00:00 yes no burgerschap hond https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-maandag-14-september-nieuws-over-schrijven-en-basketbal 2026-09-14T08:03:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49720.w613.r16-9.53a7522.webp Jeugdjournaal maandag 14 september | Nieuws over schrijven en basketbal Het Jeugdjournaal in de ochtend met nieuws over schrijven in de klas, een extreme sportwedstrijd en Nederlands basketbalsucces. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20362580 0 2026-09-28T22:00:00+00:00 88 2026-09-14T08:02:00+00:00 yes no schrijven basketbal https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-dinsdag-15-september-nieuws-over-prinsjesdag 2026-09-15T08:09:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49722.w613.r16-9.48127ab.webp Jeugdjournaal dinsdag 15 september | Nieuws over Prinsjesdag Je kunt hier kijken naar de ochtenduitzending van het Jeugdjournaal van dinsdag 15 september. Helemaal vol met onderwerpen over Prinsjesdag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20362959 0 2026-09-28T22:00:00+00:00 201 2026-09-15T08:09:00+00:00 yes no prinsjesdag nieuws https://schooltv.nl/video-item/jottum-dag-lieve-duif 2026-09-15T10:21:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49724.w613.r16-9.4416702.webp Jottum - seizoen 3 | Dag lieve duif Jottum verveelt zich als Bibi naar school is. Wat is dat toch saai! Hij hoort een duif in de tuin zingen en wil graag naar buiten toe. Hij glipt stiekem naar buiten en probeert de duif na te doen. Het zingen lukt hem als hond niet zo goed. Als Bibi thuiskomt van school, vertelt hij trots wat hij die middag gedaan heeft en wil haar graag de duif laten zien. Maar dan ziet Jottum de duif op de grond liggen. Is de vogel dood of slaapt hij? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300019066 628.409 2033-09-15T10:16:00+00:00 55 2026-09-15T09:10:00+00:00 yes no hond burgerschap dood https://schooltv.nl/video-item/jottum-het-verjaardagsfeestje 2026-09-15T10:21:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49726.w613.r16-9.2c812e7.webp Jottum - seizoen 3 | Het verjaardagsfeestje Bibi is bijna jarig en wil heel erg graag een leuk verjaardagsfeestje geven. Samen met Jottum bedenkt ze een thema: een prinsessenfeest! Als ze haar ideeën voor het feestje aan haar vader vertelt, vindt hij het allemaal net iets te duur worden. Bibi vindt dat stom, op deze manier wil ze geen feestje meer geven! Jottum bedenkt daarom een plan waardoor Bibi’s verjaardag onvergetelijk wordt! https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300019067 491.242 2033-09-15T10:18:00+00:00 78 2026-09-15T09:11:00+00:00 yes no hond burgerschap verjaardag geld https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-3-de-tandarts-is-echt-leuk 2026-09-15T10:24:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49727.w613.r16-9.d1aae31.webp Jottum - seizoen 3 | De tandarts is echt leuk! Als Bibi thuiskomt van school, is ze verbaasd dat Jottum zijn brokjes niet heeft opgegeten. Ook stinkt hij enorm uit zijn mond, bah! Wat is er aan de hand met hem? Dan ziet Bibi dat de tand van Jottum helemaal rood is. Ze weet het, Jottum moet naar de tandarts! Maar Jottum durft niet. Hij is bang voor de tandarts. Daarom bedenkt Bibi een plan voor hem en kan de dierenarts Jottum hopelijk helpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300019068 392.48 2033-09-15T10:21:00+00:00 80 2026-09-15T10:21:00+00:00 yes no hond burgerschap bang tandarts https://schooltv.nl/video-item/jottum-seizoen-3-opgeruimd-staat-netjes 2026-09-15T10:30:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49728.w613.r16-9.87de946.webp Jottum - seizoen 3 | Opgeruimd staat netjes! Het is nationale schoonmaakdag! Samen met mama, een vrijwilligster en klasgenootjes gaan Bibi en Jottum afval opruimen van de straat. Degene die het meeste afval verzamelt, wint een prijs! Nu willen Jottum en Bibi nóg beter hun best gaan doen. Als Jottum langs het huis van de boze buurman loopt, ziet hij een ladder tegen het huis staan. Er is een inbreker! Of is het toch iemand anders? https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_300019069 541.818 2033-09-15T10:25:00+00:00 115 2026-09-15T10:25:00+00:00 yes no hond burgerschap afval opruimen https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-sara 2026-09-15T12:08:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49729.w613.r16-9.0a8c721.webp Taarten van Babel | Sara Sara (11) houdt heel veel van heel veel mensen, zóveel dat haar moeder haar soms moet waarschuwen om ook een beetje aan zichzelf te denken. De taart is voor Merilyn, met wie ze alle geheimen deelt die ze niet met haar eigen moeder kan delen. Later wil Sara graag kinderarts worden. Ze is in een ziekenhuis in Den Bosch geboren en droeg na haar geboorte eerst de Turkse voornaam Hayat. Na zes maanden is ze opgenomen in het gezin van haar adoptieouders. Adoptieouders mogen zelf ook een naam kiezen voor hun kind, zo komt Sara aan haar naam. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353512 1531.252 2033-09-15T11:49:00+00:00 23 2026-09-15T11:49:00+00:00 yes no burgerschap taart https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-jeremy 2026-09-17T09:43:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49730.w613.r16-9.1d5197d.webp Taarten van Babel | Jeremy Jeremy (11) maakt een taart voor zijn beste vriend Tomas, die ALS heeft en met wie hij veel lol kan maken. Het wordt een dinosauriërtaart met een vulkaan en echte rook erop. Jeremy kan wat moeilijker leren, omdat zijn moeder tijdens de zwangerschap drugs gebruikte. Hij heeft het FAS-syndroom, maar ondanks dat kan hij ontzettend snel typen en is gamen zijn grote hobby. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353513 1526.32 2033-09-15T12:03:00+00:00 12 2026-09-15T12:03:00+00:00 yes no burgerschap ALS taart drugsverslaving https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-yfke 2026-09-17T09:43:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49731.w613.r16-9.1bd807a.webp Taarten van Babel | Yfke Yfke (10) vindt zelf dat ze misschien wel erg veel ruzie maakt met haar broer, maar ze houdt tegelijkertijd ook heel veel van hem. Wat kan liefde toch ingewikkeld zijn. Voor Yfke is de computer heel belangrijk, haar vader vraagt zich zelfs af of ze met de computer wil trouwen? Gelukkig gaat ze ook graag naar volleybal, net als haar broer. Dus, Yfke gaat met een volleybaltaart veel goed maken! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353514 1524.6 2033-09-15T12:04:00+00:00 11 2026-09-15T12:04:00+00:00 yes no taart burgerschap https://schooltv.nl/video-item/hasans-wereld-in-de-klas-terug-naar-het-moederland 2026-09-15T12:10:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49732.w613.r16-9.c361bea.webp Hasans Wereld in de klas | Terug naar het moederland Mijn naam is Hasan. Ik ben een kind van Turkse arbeidsmigranten. Mijn vader is in 1969 naar Nederland gekomen om in een fabriek te werken, gevolgd door mijn moeder een paar jaar later. Ik heb dus een migratieachtergrond. Maar wanneer voel je je echt thuis in Nederland en hoor je er echt bij? Ik reis terug naar de stad waar mijn ouders vandaan komen. Dersim in het oosten van Turkije. Mijn ouders kwamen naar Nederland om te werken. Wij groeiden op in Nederland, maar in de zomer laadden wij de auto vol en gingen we terug naar Turkije, naar de familie. Mooie herinneringen heb ik aan die zomers. Ik ben al lang niet meer terug geweest. Veel van mijn familie woont verspreid over Europa, maar een van mijn ooms is er weer gaan wonen. Hij werkte lang in Duitsland, maar is teruggekeerd en vertelt hoe het was om zo ver weg van huis te zijn. De volgende dag mag ik langs bij de burgemeester. Wat betekent het voor de stad dat zoveel inwoners zijn weggetrokken om te gaan werken? In Frankrijk, Duitsland, en Nederland, was er behoefte aan arbeidskrachten. Wie werkt het beste? De armen. Europese landen openden hun deuren. In hun hart hebben de mensen deze regio nooit verlaten. Zij zijn verbonden aan dit gebied en hechten waarde aan hun taal en cultuur. Maar in de nieuwe generatie begonnen er breuken te ontstaan. Er zijn families die ik ken, waarvan de kinderen nog nooit naar Dersim zijn gekomen. Ze zeggen dat ze Nederlander zijn, Duitser zijn, Fransman zijn. Ik leef daar, zeggen ze. Bijna iedereen hier heeft wel familie in het buitenland. Maar wat betekent dat voor de mensen die hier wonen, zijn achtergebleven? Ik heb neefjes die in het buitenland opgroeien, die ik nog nooit heb gezien. Er zijn weinig jongeren hier. Ze willen hier graag wonen, maar economisch gezien gaat het hier slecht. Er zijn weinig jongeren hier. Vooral door de politieke en economische situatie kiezen mensen ervoor om te emigreren. Hier ben je deel van het land. Hoe goed Nederland ook is, ze zullen daar altijd vreemdelingen blijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20363013 0 13 2026-09-15T11:59:45+00:00 yes no migratie emigratie immigratie https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-jaap 2026-09-17T09:43:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49733.w613.r16-9.800b735.webp Taarten van Babel | Jaap Jaap woont al zijn hele leven op het eiland Urk en daar hebben ze best wel bijzondere gewoontes. Zo gaat Nick mee op kost. Jaap neemt hem mee naar zijn opa die al vijftig jaar elke zondag dezelfde cake bakt voor de hele familie. Opa toont nooit emoties, zegt Jaap, maar vandaag is dat anders. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353515 1530.161 2033-09-15T12:13:00+00:00 13 2026-09-15T12:13:00+00:00 yes no taart burgerschap https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-christian 2026-09-17T09:43:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49734.w613.r16-9.5218a48.webp Taarten van Babel | Christian Christian (9) woont tot zijn grote verdriet niet meer bij zijn eigen vader en moeder. Een moeilijk te begrijpen situatie voor Christian, maar gelukkig heeft hij hulpverleenster Agnes. Zij zorgt als voogd heel erg goed voor Christian en dat betekent heel veel voor hem. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353516 1524.32 2033-09-15T12:15:00+00:00 12 2026-09-15T12:15:00+00:00 yes no burgerschap taart https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-lynn-en-may 2026-09-17T09:42:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49735.w613.r16-9.95a37ce.webp Taarten van Babel | Lynn en May Als je hoort dat je ouders gaan scheiden dan schrik je wel even. De zussen Lynn en May pakken het slechte nieuws allebei heel anders op. Ze maken voor vader en moeder een scheidingstaart. Dat is een nieuw soort taart, met twee helften. Een voor papa en een voor mama. En het lukt: met zijn viertjes eten ze de taart op. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353517 1532.8 2033-09-15T12:17:00+00:00 49 2026-09-15T12:17:00+00:00 yes no scheiding scheiden burgerschap taart https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-yashi 2026-09-17T09:42:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49736.w613.r16-9.299b23d.webp Taarten van Babel | Yashi Yashi (12) is een echte Feyenoordfan, maar helaas is zijn favoriete meester fan van de 'andere club'. Yashi maakt voor meneer Michiel een mooie taart, omdat hij het door hem heel fijn heeft gehad op school. Dankzij hem hoorde hij erbij. Vanaf zijn vierde jaar woont Yashi in Nederland. Hij vertelt Nick zijn hele verhaal en tussendoor bakt hij ook nog pannenkoeken voor hem. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353518 1538.24 2033-09-15T12:22:00+00:00 3 2026-09-15T12:22:00+00:00 yes no burgerschap taart emigreren inburgering https://schooltv.nl/video-item/hasans-wereld-in-de-klas-paspoort-en-nationaliteit 2026-09-15T14:00:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49737.w613.r16-9.46b79fd.webp Hasans Wereld in de klas | Paspoort en nationaliteit Ik verklaar dat ik de grondwettelijke orde van het Koninkrijk der Nederlanden, haar vrijheden en rechten respecteer en beloof de plichten die het staatsburgerschap met zich meebrengt, getrouw te vervullen. Wat is daarop uw antwoord? Dat verklaar en beloof ik. Dank u wel. Dat verklaar en beloof ik. Dank u wel. Van harte gefeliciteerd. Mijn naam is Hasan. Ik ben een kind van Turkse arbeidsmigranten. Mijn vader is in 1969 naar Nederland gekomen om in een fabriek te werken, gevolgd door mijn moeder een paar jaar later. Ik heb dus een migratieachtergrond. Maar wanneer voel je je echt thuis in Nederland en hoor je er echt bij? Per jaar worden zo'n 45.000 mensen in Nederland genaturaliseerd. Ze hebben van oorsprong een andere nationaliteit, maar worden zo Nederlander en krijgen een Nederlands paspoort en stemrecht. Zelf ben ik geboren in Nederland, maar tot mijn achttiende heb ik alleen een Turks paspoort. Op mijn achttiende heb ik een Nederlands paspoort gekregen en gaf ik mijn Turkse nationaliteit op. Het krijgen van de Nederlandse nationaliteit voelt als een einde, maar ook een nieuw begin. Een gevoel wat alle migranten zullen herkennen. Ik ga langs bij de familie Talamini. Ze komen aan in het begin van de twintigste eeuw, vanuit Italië naar Nederland. Zij zijn eigenlijk de eerste arbeidsmigranten. De familie is geworteld in Deventer en hun ijssalon is wereldberoemd. Nou, een espresso? Ja, zeker. De vader van mijn opa is hier 95 jaar geleden naartoe gekomen. De allereerste arbeidsmigranten waren dat toen. Toen jouw opa nieuw was hier. Hoe werd er tegen hem aangekeken toen? Volgens mij was het in het begin wel... Iets heel nieuws natuurlijk. Je had hier nog niet echt migranten. Op een gegeven moment merkten ze volgens mij ook dat ze een goede band kregen met de omgeving. En ik kan me herinneren, het verhaal dat ze nog geen wc hadden waar ze woonden. En toen mochten ze tegenover bij de bioscoop na een tijdje, ik weet niet hoeveel jaar er overheen ging, maar dat ze een gegeven moment daar naar de wc mochten bij de bioscoop. En later kregen ze de sleutel als de bioscoop dicht was en werd het wel steeds meer een warmere band met de omgeving. Maar in het begin was het wel iets aparts dat in één keer Italianen hier woonden. Zijn jullie trots op opa? Het is wel echt een avontuur wat ze hebben gedaan. Ik weet dat wij gebeld werden in de auto, jaren negentig. Toen zat ik in de auto en toen werd ik gebeld en toen zeiden ze, u spreekt met de heer Haasnoot van McDonald's. We willen graag jullie pand kopen. Ik zei, het is niet van mij, het is van mijn vader, maar die zit naast mij. En toen zei m’n vader, het is niet te koop. Toen zei die meneer van McDonald's, alles is te koop. Als we maar veel betalen. Toen zei m’n vader, nee hoor, ik verkoop mijn geschiedenis niet. En toen hing hij zo op. Zo. En toen zei ik tegen mijn vader, vraag dan tien keer zoveel. Nee. En jij blijft gewoon aan het werk, zei hij. Hij heeft wel gelijk gehad, want ik zou niks anders willen hebben dan dit. Ik ga langs bij Orhan Delibaş. Hij wint in 1992 een zilveren medaille voor Nederland op de Olympische Spelen in Barcelona. De gemeente Arnhem organiseert een straatfeest om zijn prestatie te vieren. Maar als Orhan Delibaş als negenjarig jongetje naar Nederland komt, wordt hij minder warm onthaald. De eerste dag was niet zo fijn voor mij. Wij woonden eerst aan de andere kant. Dat was een koophuis van mijn vader. Op een een gegeven moment kon hij dat niet betalen. Heeft hij het moeten verkopen. Toen kregen we dit huis. De buurtbewoners wilden geen allochtonen in de straat. Dus daarvoor hadden ze een varkenskop neergelegd. Want da's een onrein dier hè, bij islamieten. Waren er varkens geweest, dan komen de moslims niet naar binnen. Met die gedachte hebben ze die varkenskoppen erin gegooid. Onrein huis, dan komen ze hier niet wonen, met die gedachte. Maar mijn vader zei, we hebben er gewoon lak aan. Wij gaan gewoon daar wonen. Ons krijgen ze niet weg. De volhouder wint. Mijn moeder woont er nog steeds met plezier. De buurt is een mooie buurt. Goed contact met de buren. Dus uiteindelijk is alles goed gekomen. Maar dat begin was natuurlijk niet goed. Op een gegeven moment krijgt Orhan de aanbieding om voor Turkije te gaan boksen. Wil je voor Turkije boksen? Ik moet eerst met die mensen gaan praten, maar ik denk niet dat het doorgaat. De mensen in Nederland, ja, ik ben toch hier opgegroeid en geld speelt nu geen rol voor mij. Turkije biedt wel veel geld, maar je moet eerst afwachten. Ik denk niet dat ik naar Turkije ga. Dit was wel je huis geworden. Dit is nog steeds mijn huis. Hier voel ik me thuis. Hier voel je je thuis. In Klarendal. Ja, in Klarendal voel ik me thuis, ja. Hier woont mijn mama. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20363014 0 19 2026-09-15T12:15:25+00:00 yes no arbeidsmigratie migratie immigratie https://schooltv.nl/video-item/hasans-wereld-in-de-klas-integreren-in-nederland 2026-09-15T12:49:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49738.w613.r16-9.c0d121c.webp Hasans Wereld in de klas | Integreren in Nederland Ik was de enige buitenlander op de hele school, maar we hadden ook godsdienstles. ‘s Ochtends om half 9 gingen ze altijd de Bijbel lezen. Toen zei ik tegen de directeur, ik mag niet naar bijbelles. Ik ben moslim, weet je. Toen zei de directeur, ja, ja, is goed, jij mag later komen. Maar ik deed dat alleen maar om uit te slapen. Mijn naam is Hasan. Ik ben een kind van Turkse arbeidsmigranten. Mijn vader is in 1969 naar Nederland gekomen om in een fabriek te werken, gevolgd door mijn moeder een paar jaar later. Ik heb dus een migratieachtergrond. Maar wanneer voel je je echt thuis in Nederland en hoor je er echt bij? Hoe belangrijk is het om als nieuwkomer in een land jezelf te kunnen zijn, met alles wat daarbij hoort? Je eigen taal te blijven spreken, je geloof te belijden en iets over je eigen cultuur en geschiedenis te leren. Ik vond het toen ik jong was soms moeilijk om aangesproken te worden op mijn anders zijn. Eet je ook wel eens bloemkool, vroegen ze dan. Ik ga terug naar mijn middelbare school. Hoe ervaren de leerlingen van nu dat? Merk je dat hier, dat je achtergrond soms wel eens een rol speelt op school? Er was een lijst hier op school, waar dus namen van leerlingen op staan die vijf jaar pas in Nederland zijn. En ik ben op die lijst gekomen zonder enige reden. Ik ben in Nederland geboren. En toen was het zo van dat ik hulp zou moeten krijgen voor mijn Nederlandse taal. Maar ik zei heel duidelijk, ik ben in Nederland geboren en ik spreek perfect Nederlands, dus ik weet ook niet hoe ik op die lijst ben gekomen. Wat deed dat met je toen, op dat moment? Ja, ik werd wel een beetje boos. Ik dacht, waarom? Waarom gebeurt dit opeens? Dit wil ik helemaal niet. Ik ben gewoon naar de docent gegaan. En docenten hebben gelijk gewoon excuses aangeboden, ze zeiden, je hoort helemaal niet op die lijst te komen. Ik weet ook niet hoe jij op die lijst bent gekomen. En toen dacht ik oké. En toen hebben ze me van de lijst afgehaald. Heb je soms het gevoel dat je echt harder, meer je best moet doen dan anderen? Dan ‘de Nederlanders’, de witte mensen zeg maar hier. Ja, want ik moet nog de taal helemaal goed leren, want het is niet mijn eerste taal. En niet omdat mijn ouders het zeggen, maar omdat ik zelf harder wil werken. En omdat ik zie dat ik nog wel meer moet leren en meer nodig heb. Vind je dat er genoeg aandacht is om Nederland te leren kennen op school? Ik vind dat er zeker genoeg aandacht voor is. En bijvoorbeeld onze levo-docent, die legt dat ook allemaal uit en daar leer je er ook allemaal over. En dat kan mensen echt heel erg helpen. Ik heb veel minder op mijn eigen land nog kunnen doen. Ik ben mijn taal verleerd, ik weet er niet meer zoveel over. En ik heb gewoon minder bezoek gebracht aan Thailand. En ik kan daar ook nu veel minder over weten en doen. Mooi hoeveel besef deze jongeren al hebben over de rijkdom van hun eigen achtergrond. Ik rij naar Ede en ontmoet daar Mustafa. Hij komt op zijn achttiende naar Nederland om te werken in de fabriek met zijn vader. In die tijd is er geen plek in Ede waar moslims kunnen bidden. Soms is er ergens een weggestopte zolder in een achterafstraatje dat als moskee dient, maar nooit een echt gebouw dat zichtbaar is voor de buitenwereld. Mustafa vindt dat als je hier bent, dat je ook zichtbaar mag zijn. En dus heeft hij ervoor gezorgd dat in Ede deze moskee is gebouwd. Mustafa, je hebt me hier naartoe gebracht. Je wilde me graag deze moskee laten zien. Waarom? Wij zaten eerst zo'n 300 meter verderop. Daar was dus een oud fabrieksgebouw dat omgezet was tot gebedsruimte. Dus als je voorbij liep, wist je niet dat daar een moskee zat eigenlijk. Wij zijn permanent blijvers en we willen ook zichtbaar zijn, dus we moeten met onze cultuur naar buiten toetreden. En we moeten dus ook laten zien dat we ook hier een onderdeel zijn van deze maatschappij. En zolang je je verborgen houdt, ben je dus niet meer een onderdeel. Dus je bent onzichtbaar en niet herkenbaar. Het resultaat is dit gebouw. Helpt het ook andere migranten om zich meer thuis te voelen, met zo'n enorm gebouw? Nou, in ieder geval zo'n herkenbaar gebouw, ook voor andere migranten, vooral moslimmigranten, is wel belangrijk. Dan zie je eigenlijk in de moskee niet alleen mensen van Turkse afkomst hier gebed uitoefenen, maar ook Somaliërs, Marokkanen, Syriërs, dus heel veel islamitische landen. Gemeenschappen die wat klein zijn en die nog geen eigen moskee kunnen stichten, die zijn er hier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20363016 0 35 2026-09-15T12:39:33+00:00 yes no immigratie integratie immigrant https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-jaylin 2026-09-17T09:42:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49739.w613.r16-9.0a96b6b.webp Taarten van Babel | Jaylin Jaylin heeft autisme, maar Nick merkt er niks van. Hoe dat zit, bespreken ze samen terwijl ze werken aan een taart voor de allerliefste oma van de wereld. Jaylin haalt heel veel tienen op school en bakken én koken zijn haar favoriete vakken. Later wil ze een eigen restaurant waarin ze Hollandse pot gaat koken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353519 1525.324 2033-09-15T13:16:00+00:00 12 2026-09-15T13:16:00+00:00 yes no burgerschap taart https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-victor 2026-09-17T09:42:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49740.w613.r16-9.92d8713.webp Taarten van Babel | Victor Victor is elf jaar, maar heet nog maar een jaar zo. Daarvoor heette hij Victoria. Victor wil een jongen zijn en daarom maakt hij ook een hele mooie taart met een regenboog erop. Maar er staat nog veel meer op die taart. Lego, dinosaurussen, alles wat hij leuk vindt en wil delen met het gezin waar hij nu woont. Voor hen is de mooie taart die hij met Nick maakt. Hier heeft hij het fijn, al vijf jaar. Daarvoor was zijn leven heel anders, vertelt hij Nick. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353520 1523.16 2033-09-15T13:26:00+00:00 11 2026-09-15T13:26:00+00:00 yes no burgerschap taart gender Transgender https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-valentijn 2026-09-17T09:42:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49741.w613.r16-9.c5a9b4a.webp Taarten van Babel | Valentijn Valentijn wil zijn vader verwennen die al vijf jaar in herstel zit van een drankverslaving. Het gaat nu goed. Nick en Valentijn maken de taart met een blauwe boeddha erop en ook bankbiljetten en dollartekens want daar houden ze van. En laadpalen, want dat is de business van papa. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353521 1531.203 2033-09-15T13:28:00+00:00 11 2026-09-15T13:28:00+00:00 yes no burgerschap taart drank verslaving https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-mohammed 2026-09-17T09:42:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49743.w613.r16-9.8c8a2ab.webp Taarten van Babel | Mohammed Mohamed maakt een taart voor zijn broer Yahya die hem, toen ze klein waren, altijd veilig naar school bracht in Syrië. Ook kocht Yahya parfum voor hem. Kortom, een hele zorgzame grote broer, en Mohamed wil hem in het zonnetje zetten met een grote taart waar ook zijn zeven broertjes en zusjes van kunnen eten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353522 1492.56 2033-09-15T13:30:00+00:00 8 2026-09-15T13:30:00+00:00 yes no burgerschap taart Syrië https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-alisa 2026-09-17T09:42:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49744.w613.r16-9.83ef20b.webp Taarten van Babel | Alisa Alisa woont met haar broertje, oma en moeder in een kantoorgebouw dat nu een opvanghuis is voor Oekraïners. Ze wil veel leren, zoals verschillende talen, zingen, acrobatiek, sterk worden. Op school leert ze kinderen uit heel veel landen kennen en dat is natuurlijk heel leuk maar het allerleukste is natuurlijk toch lol maken in je eigen taal. Daarom maakt Alyssa een taart voor haar beste vriendin Adriana, die op dezelfde etage woont. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353523 1497.563 2033-09-15T13:33:00+00:00 16 2026-09-15T13:33:00+00:00 yes no burgerschap taart Oekraïne https://schooltv.nl/video-item/taarten-van-babel-nai-jealy 2026-09-17T09:42:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49745.w613.r16-9.8f4a06a.webp Taarten van Babel | Nai Jealy Nai Jealy wil haar moeder ondersteunen, omdat ze in het opvanghuis voor moeders en kinderen hebben gezeten. Gelukkig mochten ze na code rood en oranje weer naar huis, want mama stond op het punt een baby te krijgen van haar nieuwe vriend. Nu zijn ze weer thuis en is er een broertje geboren. Met mama gaat het weer beter, maar een mooie taart zal haar zeker nog meer opvrolijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1353524 1520.44 2033-09-15T13:34:00+00:00 30 2026-09-15T13:34:00+00:00 yes no burgerschap taart https://schooltv.nl/video-item/hasans-wereld-in-de-klas-verschil-in-cultuur 2026-09-15T13:38:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49742.w613.r16-9.9461c8f.webp Hasans Wereld in de klas | Verschil in cultuur Ik zat laatst te denken, hebben we het ooit over onze achtergrond, over Turks zijn? Nee. Nee, dat was toen niet weet je wel? Ja, net wat je zegt. Georgio was Italiaan, Antonio Spanjaard, jij was Turk. Maar wij behandelen elkaar niet anders. Wij waren gewoon als broeders. Mijn naam is Hasan. Ik ben een kind van Turkse arbeidsmigranten. Mijn vader is in 1969 naar Nederland gekomen om in een fabriek te werken, gevolgd door mijn moeder een paar jaar later. Ik heb dus een migratieachtergrond. Maar wanneer voel je je echt thuis in Nederland en hoor je er echt bij? Mijn vriend Richard en ik groeiden samen op in de buurt van Arnhem. Wij zagen geen verschillen tussen ons, ook al was hij een Nederlander en ik een Turk. Maar toch werden we soms anders behandeld. Ja, er was ook geen verschil. Nee. Er was alleen als we bijvoorbeeld ergens naartoe gingen, naar een winkel of een zwembad, dan werd er al gewoon wat op neergekeken. Ja, wij komen uit de arbeiderswijk hier. Ja, hij is anders. Maar dat deden ze bij mij ook. Wij gingen vaak even poolen. Soms werd de helft toegelaten en soms niet, weet je wel. Dan was het een kort avondje. We hebben wel eens meegemaakt, daar hadden we dan een trucje voor van oké, even een paar met de witten mee en een paar niet. Dat we een beetje mengden. Iedereen wilde altijd met Koker mee. Of met jou, weet je wel. Dan had je altijd wel goede kans om naar binnen te komen. Soms zei hij gewoon ronduit, te veel zwarte kopjes binnen, weet je wel. Ja. Of anders zei hij gewoon, verkeerde schoenen, dan verzinnen ze wel wat. Ja. Te veel zwarte kopjes binnen. Als ik mijn zoon van negentien moet geloven, speelt het nog steeds. Je probeert mee te doen, je aan te passen. Maar de kleur van je haar of je huid, daar doe je weinig aan. Maar hoe ver moet je gaan in dat aanpassen? Is het niet goed om op te staan juist voor wie je bent en waar je vandaan komt? In Apeldoorn wordt er in 1986 de Turkse voetbalclub A.T.I.K. opgericht. De voetballers wilden wel meedoen met de competitie, maar ze wilden ook hun eigen identiteit behouden. We zijn hier natuurlijk in die tijd tijdelijk. We zouden teruggaan, maar halverwege jaren tachtig al het beeld van, ja, gaat men nog wel terug? En kunnen we nog onze identiteit behouden hier in Nederland, zodat we niet assimileren maar juist integreren? En die angst en de gevoelens die we daar natuurlijk boven brachten, ja, het is een hele moeilijke. Tussen twee culturen in. Thuiscultuur, andere cultuur op straat en op school andere cultuur. En hoe zorgen we ervoor dat we juist met onze identiteit toch een plek weten te vinden in de Nederlandse samenleving? Jullie wilden geen assimilatie, maar integratie. Wat bedoel je daarmee? Assimilatie is in onze ogen dat je eigenlijk volledig opgaat in de ontvangende samenleving en dat je eigenlijk je hele identiteit weglaat. Dat je eigenlijk volledig assimileert in de samenleving. De discussie die natuurlijk vandaag ook heel erg hard speelt. Met integratie hebben wij bedoeld dat wij een onderdeel van de samenleving zijn, maar wel met onze eigen identiteitsaspecten. We zijn Nederlanders, allemaal, we spreken de taal, maar we hebben natuurlijk ook nog een andere achtergrond. Of je nou een Groninger hebt of een Limburger hebt of een Hagenees hebt, of een Arnhemmer hebt, hè, of een Tukker hebt. Zo heb je ook mensen die uiteindelijk uit Turkije hiernaartoe gekomen zijn. Die hebben ook een stukje identiteit die ze graag willen behouden. Daarvan hebben we gezegd, dat vinden we belangrijk. Als wij na het voetballen gingen douchen, gingen we de douchekamer in en iedereen staat daar in z’n blootje te douchen. Dat is niet van onze culturele identiteit. Vinden we een beetje raar. En als we daar niet aan meededen, werden we altijd een beetje uitgelachen, een beetje opzij gezet. Ik dacht, maar waarom doen ze dat dan? Want ik wil me ook veilig voelen en ik moet me ook lekker voelen. En waarom moet ik altijd ook in m'n nakie gaan douchen terwijl ik zeg van, ik doe ook een onderbroek of een zwembroek aan als ik aan het douchen ben. Ja, je lekker voelen, dat is belangrijk. Of je nu Turks, Marokkaans of Nederlands bent. Ik ontmoet Samir. Hij is cabaretier met een Marokkaanse afkomst. Kijk, ik denk dat je als cabaretier heel dicht bij jezelf moet blijven. En het is niet grapjes maken om grapjes te maken, maar je wilt echt een verhaal vertellen. Dingen waar je tegenaan bent gelopen, wat bizar is, of wat verdrietig is of wat heftig is. Maar ook wat heel grappig is. Mijn dochter pakt allemaal troep, stopt het in mijn winkelwagen en ik moet alles weer terugleggen in de schappen. Ik lijk wel een vakkenvuller. Mensen komen naar mij met de vraag ‘Meneer, weet u misschien waar de pindakaas ligt?’ Pindakaas. Mevrouw, waarom vraagt u mij pindakaas, u ziet toch dat ik aan het stress ben met mijn dochter? Mevrouw, waarom vraagt u mij? Omdat ik Marokkaans ben? Is dat het? Mevrouw, u bent een racist. Vraag aan hem hier. Hé, Turk. Pindakaas. Toen ik jong was, moet ik je heel eerlijk zeggen, dat was echt... Tot mijn 20e, 21e voelde ik me echt Marokkaans. Echt op zoek naar meer van onze cultuur en dat soort dingen. Maar daarentegen ook een echte trotse Nijmegenaar. Dat is ook echt iets wat ook diep in mijn hart zit. Ook dat Nijmeegse, die trots. Hoe gebruik je je ervaringen in je shows? Wat ik al zei, je pijnpunten omzetten in humor. Voor mij werkt dat het best. Ik ben geen knuffelmarokkaan. Absoluut niet. Ik ben gewoon Samir Fighil. Je bent gewoon jezelf. Ik ben mezelf. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20363019 0 39 2026-09-15T13:20:11+00:00 yes no arbeidsmigratie integratie immigratie https://schooltv.nl/video-item/zangles-spot-aan-kinderen-voor-kinderen 2026-09-15T14:01:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49747.w613.r16-9.800ed7f.webp Zangles Spot aan! | Kinderen voor Kinderen Leer het Kinderboekenweekliedje Spot aan! van Kinderen voor Kinderen en zangcoach Michiel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_BV_20362718 0 53 2026-09-15T14:10:00+00:00 yes no zingen kinderboekenweek https://schooltv.nl/video-item/hasans-wereld-in-de-klas-arbeidsmigrant-in-nederland 2026-09-15T13:54:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49746.w613.r16-9.6384add.webp Hasans Wereld in de klas | Arbeidsmigrant in Nederland Mijn naam is Hasan. Ik ben een kind van Turkse arbeidsmigranten. Mijn vader is in 1969 naar Nederland gekomen om in een fabriek te werken, gevolgd door mijn moeder een paar jaar later. Ik heb dus een migratieachtergrond. Maar wanneer voel je je echt thuis in Nederland en hoor je er echt bij? Vanaf 1960 komen de eerste grote groepen arbeidsmigranten naar Nederland om te werken in de Nederlandse fabrieken. In Nederland neemt de welvaart toe, maar er is een tekort aan arbeidskrachten. Daarom worden er arbeidskrachten uit Zuid-Europa, Marokko en Turkije gehaald. Meneer Jongejan, hoe kunt u nu zo één, twee, drie uitmaken of u iemand afwijst ja of nee? Waarop baseert u zo'n beslissing? De grove selectie begint met de eisen van de werkgever, bijvoorbeeld leeftijd, gehuwd of ongehuwd en de eisen die mijn ministerie mij meegeeft. Ze moeten representatief zijn voor de Nederlandse arbeidsmarkt. Ook mijn vader komt in 1969 naar Nederland vanuit het zuidoosten van Turkije. Hij verblijft in een pension de eerste tijd. Met één van zijn vrienden bezoek ik het Openluchtmuseum in Arnhem. Daar is een migrantenpension nagebouwd. Je komt hier binnen, kwam je met het vliegtuig of met de trein? Nee, met de trein. Met trein vanuit Turkije. Vanaf Istanbul tot Arnhem. Met de trein. En dan sta je buiten in Arnhem. Ja. Achter de fabriek was een pension gemaakt voor tachtig man, allemaal Turks. We verbleven daar, we sliepen daar en in de ochtend direct naar de fabriek. Nederlandse mensen ook in de fabriek werken? Ja. Wat deden die? Er werkten Nederlandse mensen en Turkse mensen. Er waren veel arbeiders nodig. Er was veel werk, maar te weinig mensen. Ook nu is er in Nederland een tekort aan arbeidskrachten en komen er vooral mensen uit Oost-Europa om hier te werken. Ze werken in belangrijke sectoren, zoals transport, in ziekenhuizen en in de bouw. Speciale uitzendbureaus begeleiden de migranten en zorgen voor een baan en huisvesting voor de arbeidsmigranten. Wij verzorgen dus dat de mensen hier naartoe komen door middel van een busreis. We geven ze huisvesting, onderdak. We gaan met ze naar het gemeentehuis voor een BSN-nummer. We geven ze een zorgverzekering en we zorgen ook nog voor transport van het werk naar de werkgever. En dat kan met een bus zijn. Dat kan met de auto zijn, maar dat kan ook tegenwoordig op de fiets. Het is niet makkelijk om je land te verlaten en hier een nieuw bestaan op te bouwen. Uitzendbureaus als deze regelen dan alles voor je. Maar je bent ook erg afhankelijk. Als je je baan kwijtraakt, verlies je ook meteen je huis. Daarnaast krijgen deze arbeidsmigranten ook te maken met vooroordelen, zoals de Poolse Kamill en Natalia vertellen. Ja tuurlijk, het is niet leuk als je hoort, best veel Poolse mensen drinken of doen drugs en maken alleen problemen, maar niet alle. Wij proberen hier te wonen als normale Nederlandse mensen. Wij gaan naar ons werk. Wij hebben een huis gekocht en allemaal hebben we geen problemen met politie, met andere dingen. Dus als iemand iets slechts vertelt over Poolse mensen, dan zeggen wij, wij komen ook uit Polen. Dit is hoe tegenwoordig de mensen wonen. Verschilt dat veel met vroeger? Ik vrees het wel. Dan sliepen ze echt op elkaar, in barakken-achtige, of pensions. Nee, dit is wel anders dan dat je misschien soms in de media hoort, met zestien op een op een kamer. De eerste generatie arbeidsmigranten heeft het zwaar gehad. In een vreemd land, waar ze de taal niet spreken en ze zich moeten redden zonder de weg te kennen. De tweede generatie zoals ik en mijn vriend en zanger Ersoy, hebben het wat dat betreft al iets makkelijker. We groeien op met twee culturen. Ersoy heeft dat in de praktijk gebracht. Hij zingt de liedjes van André Hazes in het Turks. Ik praat met hem over onze ouders. André Hazes, hoe kom je erbij? Ja, hoe kom ik erbij, vriend. We begonnen heel vroeg met Hazes luisteren en op een gegeven moment begon ik ook Hazes te zingen. En toen was het gelijk, Turkse Hazes. Wat mij raakt is dat wij het nu zo goed hebben en dat onze ouders het eigenlijk heel slecht hebben gehad. Ze zijn begonnen met schoonmaakwerk. De vieste klusjes hebben onze ouders gedaan. Dag en nacht gewerkt om én hun familie in Turkije te onderhouden, én hun kinderen hier in Nederland. Dus ik heb er gewoon respect voor. Ik wil hierbij alle ouders bedanken hiervoor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20363021 0 24 2026-09-15T13:45:21+00:00 yes no arbeidsmigratie immigratie https://schooltv.nl/item/burgerschap-totaal-interactieve-schoolplaat-over-burgerschap 2026-09-16T06:43:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49672.w613.r16-9.cdf7e09.jpg Burgerschap Totaal | Interactieve schoolplaat over burgerschap Burgerschap leer je niet alleen uit een boek. Met deze interactieve schoolplaat ga je op een uitdagende manier aan de slag met burgerschap, van groep 1 tot en met groep 8. Klik op de afbeelding om naar de schoolplaat te gaan en kies vervolgens voor de deur van jouw groep. Daar vind je video's, quizzen en gespreksvragen over onderwerpen als respect, mediawijsheid en democratie. Zo ontdekken leerlingen spelenderwijs hoe ze omgaan met zichzelf, elkaar en de wereld om hen heen. Deze schoolplaat sluit aan bij de kerndoelen van de SLO. Download hiernaast de gratis lesbrieven! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 227 2026-09-15T14:45:00+00:00 yes no burgerschap https://schooltv.nl/item/burgerschap-totaal-kleuters-interactieve-schoolplaat-over-burgerschap 2026-09-16T06:43:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49675.w613.r16-9.05d63f0.jpg Burgerschap Totaal: kleuters | Interactieve schoolplaat over burgerschap voor groep 1 en 2 Hoe ga je met elkaar om in de klas en op het schoolplein? Voor kleuters is elke dag weer een nieuw avontuur. Samen delen, samen spelen, ruzies oplossen en je grenzen aangeven: burgerschap begint al in de kleuterklas. Met deze interactieve schoolplaat maken kleuters spelenderwijs kennis met burgerschapsvaardigheden. Bekijk samen de interactieve video’s en ga met je kleuters in gesprek: wat zouden zij doen in deze situatie? Deze schoolplaat sluit aan bij de kerndoelen van de SLO. Download hiernaast de gratis lesbrief! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 119 2026-09-15T14:45:00+00:00 yes no burgerschap https://schooltv.nl/item/burgerschap-totaal-middenbouw-interactieve-schoolplaat-over-burgerschap 2026-09-16T06:43:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49674.w613.r16-9.48f4930.jpg Burgerschap Totaal: middenbouw | Interactieve schoolplaat over burgerschap voor groep 3, 4 en 5 De maatschappij is groot. Maar in deze interactieve schoolplaat is ie lekker overzichtelijk. Deze vrolijke minimaatschappij is speciaal voor de middenbouw. Bekijk de video’s en ga aan de slag met de opdrachten: wie raapt het meeste zwerfvuil en wie bouwt de stevigste brug van papier? Ga met elkaar in gesprek aan de hand van de vragen en stellingen over bijvoorbeeld regels, identiteit en milieu. Er is van alles te doen! Deze schoolplaat sluit aan bij de kerndoelen van de SLO. Download hiernaast de gratis lesbrief! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 135 2026-09-15T14:45:00+00:00 yes no burgerschap https://schooltv.nl/item/burgerschap-totaal-bovenbouw-interactieve-schoolplaat-over-burgerschap 2026-09-16T06:43:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49673.w613.r16-9.0a47fce.jpg Burgerschap Totaal: bovenbouw | Interactieve schoolplaat over burgerschap voor groep 6, 7 en 8 Burgerschap doe je niet in je eentje, maar met elkaar. In deze interactieve schoolplaat voor de bovenbouw gaan leerlingen samen aan de slag met de verschillende thema’s binnen burgerschap. Elke week heeft een eigen thema. Begin de week met een uitdagende challenge en open elke dag een kluisje voor ondersteunend lesmateriaal in de vorm van video’s, quizzen en gespreksstarters. Zo ben je in dertig dagen klaar met burgerschap! Deze schoolplaat sluit aan bij de kerndoelen van de SLO. Download hiernaast de gratis lesbrief! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 58 2026-09-15T14:45:00+00:00 yes no burgerschap