https://schooltv.nl/video-item/abba-popsensatie-uit-zweden-hits-en-glitterpakken 2025-02-03T14:35:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46942.w613.r16-9.35d75fe.webp ABBA, popsensatie uit Zweden | Hits en glitterpakken Hallo, je kijkt naar Toppop yeah! Voor de Nationale Hitparade. Met Ad Visser. Yeah! Met onze dancing queen Penny de Jager. Te gast vandaag de grootste popsensatie van de seventies: Aneta, Benny, Björn en Anni-Frid. Ik zeg a b b a. Abba, de hitmachine uit Zweden. Ja, Abba, je houdt van ze of je haat ze. Er is geen tussenweg. Ja, en ik hou van ze alle vier. En het zijn twee stelletjes. Leuk he? Ja, nu nog wel. Wat bedoel je? Dat merk je vanzelf. Hier is Abba. Wij zijn Abba. Wij horen bij elkaar. Abba, hitwonder uit Zweden. Wij zijn Abba en wij zijn twee paar. Abba, overal aanbeden. Wij dragen glitterpakken, lange haren en hoge hakken. Abba, grote popsensatie. Björn en Bennie, Aneta Anni-Frid. Wij zijn altijd met zijn vieren. Wij componeren. Wij zingen ieder lied. Wat een hit. Twee dames en twee heren. Na al die hitjes scoren kan ik je niet meer zien of horen. Abba, ik kan er niet meer tegen. Wij zijn Abba. Wij zijn een dubbelpaar. Abba, beleefde gouden tijden. Wij waren Abba, nu gaan we uit elkaar. Abba, laten we maar scheiden. Ja, dat is de tol van de roem. Dat krijg je van te veel succes, Penny. Dan ga je uit elkaar, net als de Beatles. Nee, ik zal ze missen, Ad. Dit was Toppop met Penny de Jager... en Ad Visser. Toppop yeah! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248049 123.52 543 2025-02-01T19:10:00+00:00 yes no Zweden popmuziek https://schooltv.nl/video-item/het-geheime-herenakkoord-van-sigarettenfabrikanten-veel-winst-maken-door-niet-te-zeggen-dat-roken-ongezond-is 2025-02-03T14:33:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46943.w613.r16-9.ff5e147.webp Het geheime herenakkoord van sigarettenfabrikanten | Veel winst maken door niet te zeggen dat roken ongezond is Ah, dankje Jannie. Heren collega's, sigarettenfabrikanten. Welkom op onze geheime meeting. Hoe geheim is dit? Heel geheim. Maar wij moesten eens de hoofden bij elkaar steken. Maar het gaat goed, toch? 60% van de volwassen Nederlanders rookt, 80% van de mannen maar liefst. Klopt. Wij maken grote winsten en ze worden steeds groter. Maar ik maak mij zorgen over de toekomst. Wat dan? Eh, volksgezondheid? De overheid, artsen, consumentenverenigingen. Juist ja. Wij moeten afspreken dat wij nooit, nooit een link leggen tussen roken en gezondheid. Eens. Maar roken is ongezond, je kan er allerlei ziektes door ziektes krijgen. Klopt, klopt en dat weet jij, dat weet ik, dat weten wij maar dat weet de consument niet en dat weet de overheid niet. Nou nog niet, maar daar kunnen ze elk moment achterkomen. Oh lekker Jannie, dank je. Wij weten niets. Dus als iemand ons vraagt uh, wisten jullie dat roken kanker kan veroorzaken en hartklachten en hersenbloeding, maagzweer, impotentie? Dat het hartstikke verslavend is? Ja dank je, Jannie. Dan zeggen wij, dan weten wij niets. Wij zijn geen artsen, wij zijn maar simpele ondernemers. Dat zeggen wij. Wij zijn maar sigarettenboeren. Wij wisten al die tijd van niks. En dat meeroken slecht is, weten wij dat? Weten we niet. En dat we expres verslavende stoffen in die sigaretten doen? Weten we ook niet. Nooit van gehoord. Nee, wij weten niets, dat is ons geheime herenakkoord van sigarettenfabrikanten. Wilt u nog koffie? Bonbonnetjes erbij, sigaretje? Nee dank je Jannie. Ik rook niet.Ik rook ook niet, gewoon omdat ik het niet lekker vind. Precies, want roken zelf is heel gezond en niet verslavend bovendien. Totaal niet, roken is heerlijk. Ja, niet overdrijven Fred. Sorry. Dus dit is ons geheime herenakkoord. En nou mondje dicht. Deze vergadering heeft nooit plaatsgevonden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248050 151.146 324 2025-02-01T19:10:00+00:00 yes no roken sigaret winst bedrijf https://schooltv.nl/video-item/nieuwe-verkeersregels-in-de-jaren-70-helmplicht-maximumsnelheid-en-gordels 2025-02-03T14:35:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46944.w613.r16-9.c6ad808.webp Nieuwe verkeersregels in de jaren 70 | Helmplicht, maximumsnelheid en gordels Ho ho ho ho ho ho ho ho ho, stop! Wat is er? Wat denk je? Jij krijgt een bekeuring. Voor wat? Reed ik te hard? Is m’n licht kapot? Nee. Wat dan? Je helm. Waar is jouw helm? Helm? Ja, die is verplicht. Wist je niet? Sinds 1 februari 1975. Waarom dan? Waarom dan? Weet jij hoeveel verkeersdoden er vielen in 1972? Geen idee. Meer dan 3000. Dat is enorm veel. Ja, wat doe je eraan? Wat doe je eraan? De brommerhelm! Dat scheelt honderden doden per jaar. De maximumsnelheid scheelt ook enorm. Maximumsnelheid? Waar slaat dat op? Moet niet gekker worden. De veiligheidsgordel in de auto 1975. Je moet een gordel om? Waar gaat dit over? Alleen voorin. En niet meer dronken achter het stuur. Hoe moet je dan thuis komen als je dronken bent? Niet. Dan mag je niet meer rijden. Dus niet meer drinken! Niet drinken? Alleen zo maken wij rijden veiliger. Ja, en dan hebben wij in...pak ‘m beet 2023 nog maar 680 verkeersdoden in plaats van 3000. En dat met veel en veel en veel meer auto's en brommers op de weg. Dat scheelt wel een hoop, ja. Ja en tegen die tijd moet je achterin ook een gordel. Vanaf 1992. Ongelooflijk. En niet meer bellen op de fiets, maar dat duurt nog wel even. Niet bellen op de fiets? Met je fietsbel? Nee, met je telefoon. Met je telefoon? Je kan je telefoon toch helemaal niet meenemen op de fiets, dat gaat toch helemaal niet? Moet je dan een heel lang snoer hebben uit de muur of zo? En waarom zou je, dat is toch onmogelijk? Hahaha! Ja ja, u heeft helemaal gelijk. He, dat is lachen, tot ziens he! Fijne dag he! En voorzichtig! Bellen op de fiets...He wacht, je moet een helm op, je moet een helm op! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248051 113.024 383 2025-02-01T19:01:00+00:00 yes no verkeersveiligheid verkeersregel https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-te-vluchten-uit-je-thuisland 2025-01-27T12:47:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46900.w613.r16-9.b8ebcbf.webp De Mensenbieb | Hoe is het om te vluchten uit je thuisland? Juul van tien krijgt de kans om vragen te stellen aan de Soedanese Abdulaal. Hij is op jonge leeftijd uit zijn moederland gevlucht en vertelt haar over zijn vlucht én over zijn leven in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248081 463.317 2032-01-27T23:00:00+00:00 237 2025-01-27T12:46:00+00:00 yes no vluchteling Afrika https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-ga-je-om-met-adhd 2025-01-27T12:48:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46901.w613.r16-9.4290d81.webp De Mensenbieb | Hoe ga je om met ADHD? De elfjarige Kaylinn heeft ADHD en wil graag tips om hier beter mee om te gaan. Ervaringsdeskundige en bekende TikTokker Roeland blijkt voor haar het perfecte boek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248057 502.464 483 2025-01-27T12:47:00+00:00 yes no ADHD identiteit https://schooltv.nl/video-item/noord-en-zuid-korea-altijd-in-oorlog-de-twee-koreas-van-1948-tot-nu 2025-01-27T18:30:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46902.w613.r16-9.95521c5.webp Noord- en Zuid-Korea: altijd in oorlog | De twee Korea’s van 1948 tot nu Hey, ik wil dat je even kijkt naar deze Noord-Koreaanse raket. Noord-Korea stuurt een waarschuwing naar haar vijanden. Dit is een groot, groot probleem. Ding is groot. Groter dan ooit. Eind oktober wordt 'ie als test de lucht in geschoten. De raket haalt een hoogte van 7000 kilometer en blijft bijna 90 minuten in de lucht. Da's ver. Maar hij kan veel verder. Tijdens de test wordt 'ie recht omhoog geschoten. Doen ze zodat 'ie niet per ongeluk in een ander land terechtkomt. Maar schiet je 'm gericht af op een doel, dan kan 'ie zo'n 15.000 kilometer afleggen. En daarmee is dit een intercontinentale, ballistische raket die de VS kan bereiken. De timing van die test is geen toeval. Het komt op een moment dat er van alles gebeurt op het wereldtoneel. Vandaag kan ik bevestigen dat Noord-Koreaanse troepen naar Rusland zijn gestuurd. Waar is Noord-Korea op uit? En wat betekent dit voor Zuid-Korea? Want hoewel de twee Korea's niet echt vechten, zijn ze nog altijd officieel in oorlog. Je kijkt naar een Noord-Koreaanse legerauto die met hoge snelheid richting een militaire wachtpost rijdt. Normaal hoor je daar te stoppen, maar de truck rijdt door. Achter het stuur zit ene Oh Chong-song, een Noord-Koreaanse militair. Hij geeft gas, want hij heeft een missie: vluchten uit Noord-Korea. De truck crasht en er staat niets anders op dan te voet verder gaan. Terwijl Noord-Koreaanse soldaten op 'm schieten, rent Oh Chong-song voor zijn leven richting de grens met Zuid-Korea. Hoe het met hem afloopt krijg je zo te horen. We gaan het eerst hebben over die grens, want die was er niet altijd. Even terug in de tijd. Korea was vroeger gewoon één. Sterker nog: de Koreaanse cultuur is al meer dan 5000 jaar oud. In 1910 wordt het land gekoloniseerd door Japan. Een bezetting die 35 jaar duurt. Een zwarte periode voor het land. Volgens Koreaanse bronnen worden in die periode bijna 800.000 Koreanen ingezet als dwangarbeiders. En daarnaast worden naar schatting honderdduizenden Koreaanse meiden en jonge vrouwen als seksslaven misbruikt door Japanse soldaten. Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog, begin 1945, komen de Amerikaanse president Roosevelt en Sovjetleider Stalin met een plan. Als de Sovjet-Unie Korea zou bevrijden, zouden de Amerikanen dealen met de Japanners. En dealen deden ze. Kort na het droppen van twee verwoestende atoombommen op de Japanse steden Hiroshima en Nagasaki geeft Japan zich over. En daarmee komt er een einde aan de Japanse bezetting van Korea. Maar. Er is altijd een maar. Dat Japan zich zo snel overgeeft komt best als een verrassing. En de Amerikanen zijn ineens bang dat de Sovjets het hele schiereiland gaan bezetten. Dus stellen ze voor om Korea te verdelen. In noord en zuid. De grens wordt vrij random getrokken op de 38e breedtegraad. Het Noorden komt in handen van de Sovjet-Unie, terwijl het Zuiden naar de VS gaat. Met als doel om van Korea uiteindelijk weer één onafhankelijke staat te maken. Maar dan. Hou even in je achterhoofd dat dit alles zich afspeelt aan het begin van de Koude Oorlog. Dat is een de tijd waarin de VS en de Sovjet-Unie elkaar niet heel aardig meer vinden. Daardoor geloven de Amerikanen niet meer zo in een hereniging tussen Noord- en Zuid-Korea. En heel eerlijk: het interesseert ze ook niet echt. Korea is veel te ver en het enige dat ze echt willen, is een buffer tegen het communisme. Ze dragen de zaak over aan de Verenigde Naties. Er komen verkiezingen in Zuid-Korea. Deze man wordt president en hij roept de Republiek Korea uit met een pro-Westers beleid. Stiekem wordt 'ie ook wel een beetje gezien als een marionet van de Amerikanen. Kleine maand later roept deze man de Democratische Volksrepubliek Korea uit, gebaseerd op Sovjet-gedachtengoed. Trouwens opa van Kim Il-sung is ervan overtuigd dat Korea weer één communistische staat moet worden en valt in 1950 Zuid-Korea binnen. Het is het begin van de Korea-oorlog. Die overigens op papier een makkie moet zijn voor Noord-Korea. Ze hadden betere wapens, veel meer manschappen. Zuid-Korea had niet eens tanks. En ze komen ook een heel eind. Binnen een paar dagen nemen Noord-Koreaanse troepen hoofdstad Seoul in en op gegeven moment hebben ze 90 procent van het Zuiden in handen. Maar ze weten geen stand te houden. Het Noord-Koreaanse leger komt in de problemen. Ze leiden zware verliezen en het bevoorraden van troepen lukt slechter en slechter. Daarnaast krijgt Zuid-Korea steeds meer hulp van hun Amerikaanse en andere Westerse bondgenoten. Waaronder Nederland. Het lukt Zuid-Korea zelfs om de vijand helemaal terug te dringen tot de Chinese grens. Zijn de kaarten toch ineens opnieuw geschud. Maar dan bemoeit China zich ermee en worden Zuid-Koreaanse en Westerse troepen weer teruggedrongen. De bloedige oorlog kost meer dan twee miljoen mensen het leven en eindigt in 1953 met een wapenstilstand tussen de twee Korea's. Maar de vrede wordt nooit getekend. Ik vertelde je over die Noord-Koreaanse soldaat, toch? Oh Chong-song. Wat ik alleen niet heb verteld - naast hoe 't met 'm is geëindigd - dat hou je nog tegoed - is waar dit tafereel zich afspeelt. Kijk mee. Dit is de Koreaanse gedemilitariseerde zone, een zwaarbewaakte, bijna 250 kilometer lange bufferzone tussen Noord- en Zuid-Korea. Aan beide kanten van de grens staan Noord- en Zuid-Koreaanse troepen klaar om op elk moment de trekkers over te halen. Sommigen zeggen zelfs dat dit de gevaarlijkste grens op aarde is. Die gedemilitariseerde zone - ook wel de DMZ genoemd - wordt vlak na de wapenstilstand in het leven geroepen. Je kunt 'm ook bezoeken. Deed deze journalist een aantal jaren geleden. Aan beide kanten van de grens staan soldaten. Die staren elkaar aan. De hele dag. En hoewel het er een beetje knullig uitziet, is dat het zeker niet. Dit is de fysieke grens, waar je dus niet zomaar overheen kunt stappen. Althans, niet iedereen. Oh, en die blauwe huisjes staan er ook niet voor niks. De DMZ is 4 kilometer breed, een gebied waar je liever niet wil zijn. Nergens zijn de spanningen tussen de twee landen zo voelbaar als op deze plek. Want vergeet niet: Noord- en Zuid-Korea zijn tot de dag van vandaag officieel met elkaar in oorlog. Eind oktober 2024. NAVO-baas Mark Rutte geeft een persconferentie. Vandaag kan ik bevestigen dat Noord-Koreaanse troepen naar Rusland zijn gestuurd. Het zou gaan om een hoop militairen. Er zijn nu op z’n minst 10.000 Noord-Koreaanse soldaten in de Koersk-regio. Noord-Koreaanse soldaten die mogelijk duizenden kilometers ver van huis gaan vechten op Europees grondgebied. Waarom? Laten we eerst kijken naar het Noord-Koreaanse leger. Het is qua manschappen het op drie na grootste leger ter wereld. Mochten ze daadwerkelijk verwikkeld raken in een oorlog, dan kunnen ze rekenen op nog meer soldaten. Volgens schattingen staan er meer dan een half miljoen reservisten en meer dan 5,5 miljoen paramilitairen klaar. Betekent dat bijna één derde van de bevolking inzetbaar is. Kim Jong-un pompt veel geld in het leger. Ongeveer een kwart van het bruto binnenlands product. Mind you: de NAVO-norm is 2 procent van het BBP. Daar komt ook bij dat iedereen verplicht in dienst moet. Zowel mannen als vrouwen. En lang ook: mannen gemiddeld 13 jaar, vrouwen 7 jaar. Dan de olifant in de kamer: kernwapens. Noord-Korea is een van de negen kernmachten. Net als onder andere de VS en Rusland. Naar schatting hebben ze vijftig kernkoppen en zouden ze genoeg materialen hebben om er nog eens veertig bij te maken. Zuid-Korea heeft geen kernwapens maar vertrouwt op de kracht van hun Amerikaanse vrienden. Hun leger is kleiner maar wel geavanceerd, met zo'n 500.000 actieve militairen en nog zo'n 3,5 miljoen reservisten. En er zijn ook nog altijd tienduizenden Amerikaanse troepen gestationeerd. Oké, nu die Rusland-situatie. Dat levert Noord-Korea een aantal belangrijke dingen op. Ten eerste geld: zou 2000 dollar per maand per man zijn. En belangrijke grondstoffen als olie en aardgas. Allemaal fijn, want economisch gaat het land niet heel lekker. Maar er is iets wat nog veel waardevoller is: kennis. Over kernwapens, nucleaire onderzeeboten, satellieten. De Russen hebben altijd geprobeerd deze kennis voor zichzelf te houden. Maar zitten nu in een situatie waarbij ze waarschijnlijk wel moeten delen om genoeg soldaten uit Noord-Korea te krijgen. En daar worden ze in het Zuiden toch wel zenuwachtig van. Tot nu toe heeft Zuid-Korea nog geen hulp gestuurd naar Oekraïne. Ze hebben daar namelijk een wet dat ze geen wapens sturen naar partijen die in oorlog zijn. Maar dat overwegen ze nu wel. Zou ongekend zijn. Daardoor zou je een proxy-oorlog kunnen krijgen, dus dat Noord en Zuid indirect met elkaar vechten in de Oekraïne-oorlog. En er komt nu nog iets bij. Wat betekent dit voor deze kwestie? Onder Biden werd de samenwerking tussen Japan, Zuid-Korea en de VS uitgebreid. Maar Kim Jong-un ziet liever Trump in het Witte Huis. Ook al is 'ie wel eens onaardig geweest tegen 'm. Hij draaide later wel bij dus. Je had nog wat tegoed van mij. Oh Chong-song. Hoe liep het af met hem? Nou, tijdens zijn vlucht wordt 'ie meerdere keren geraakt door Noord-Koreaanse kogels. Hij valt gewond neer, aan de Zuid-Koreaanse kant van de grens. Je ziet hier hoe Zuid-Koreaanse soldaten hem in veiligheid brengen. De overgelopen soldaat moet naar het ziekenhuis, maar overleeft het uiteindelijk wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20247050 776.64 1860 2025-01-26T23:00:00+00:00 yes no Noord-Korea Zuid-Korea https://schooltv.nl/video-item/waarom-komt-een-boemerang-terug-luchtdruk-en-zuigkracht 2025-01-28T08:27:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46905.w613.r16-9.d56b916.webp Waarom komt een boemerang terug? | Luchtdruk en zuigkracht Kijk, dit hier is een heel bijzonder stukje hout. Dit is een boemerang. En het leuke is als je hem gooit ook als je hem goed gooit dan zou die terug moeten komen naar de werper. Wacht even hoor. Maar de vraag is: hoe kan dat? Voor het antwoord op die vraag ben ik bij de faculteit Luchtvaart en Ruimtevaarttechniek van de TU Delft. Zo'n boemerang heeft een hele speciale vorm. Aan de bovenkant is hij bol en aan de onderkant is hij vlak. Hij lijkt een beetje op een vliegtuigvleugel. En omdat hij dus eigenlijk een soort van op een vliegtuigvleugel lijkt daardoor kan die vliegen. Inderdaad, omdat er lucht langs stroomt. En hoe dat precies werkt kan ik je wel uitleggen. Wow, wat is dit voor een ruimte? Nou, welkom in onze windtunnel. Deze gebruiken we voor het testen van modellen van vliegtuigvleugels. Die zetten we er zo in en daar heb ik een filmpje van. Je ziet hier een rooklans waar de rook uitkomt en die stroomt over de vleugel. Zo. Je ziet die blauwe bolletjes, dat zijn luchtmoleculen, die zijn er in getekend en je ziet dat die blauwe bolletjes sneller over de bovenkant gaan dan over de onderkant. Veel sneller. Precies. En dat betekent dat de luchtdruk aan de bovenkant van de vleugel veel lager is. Oke. En aan de onderkant zal die juist veel hoger zijn. En hierdoor wordt de vleugel dus omhoog gezogen. Precies. Dus als je dan eigenlijk kijkt naar een boemerang die ook er ongeveer zo uitziet, zal die boemerang ook naar boven gezogen worden. En zo kan een boemerang dus vliegen. Ja, precies. Maar dan snap ik nog steeds niet hoe die ook bij je terug kan komen. Meestal als je met een boemerang gooit, hou je hem rechtop met de bolle kant naar binnen, naar links. Aan de binnenkant. Aan de binnenkant, inderdaad. En wat je dan ziet is dat hij dan eigenlijk een kracht naar de zijkant krijgt. Dan doet die nog iets. Ja. Namelijk, je gooit hem zo, hij gaat ronddraaien. Oh ja. En dat betekent dus dat eigenlijk de bovenkant sneller door de lucht gaat dan de onderkant. Precies. Waardoor de bovenkant een hogere zuigkracht heeft dan de onderkant. En dan zou je verwachten dat ie omklapt. Inderdaad. Maar omdat die ronddraait komt die hop! Zo naar je terug. Gaat ie dat bochtje om. Precies. Ja, ja. Ja. Ja. Kijk, ik heb hier een fietswiel. Ja. Ik heb dit vastgemaakt aan een touwtje. Ja. En net als de boemerang die als het ware zo om zou klappen zodat als ie door de lucht gaat, zal dit fietswiel ook omklappen als ik hem loslaat. Ja. Nu gaat er iets heel bijzonders gebeuren als je hem ronddraait. Kijk, ik ga hem nu loslaten en hij klapt niet om, maar hij gaat draaien. En hij komt ook inderdaad weer terug. Precies. Dus als je nu zou bewegen met de boemerang, maakt ie zo'n rondje. Dat is precies wat de boemerang ook doet. Exact. Whoo! Het ging goed! Hij kwam wel terug. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248143 0 485 2025-01-28T08:26:00+00:00 yes no lucht luchtdruk luchtweerstand https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-geen-armen-en-benen-te-hebben 2025-01-28T11:18:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46907.w613.r16-9.8cb11b4.webp De Mensenbieb | Hoe is het om geen armen en benen te hebben? Presentatrice Eva Eikhout komt langs om met de negenjarige Ivy te praten over hoe het is om te leven zonder volgroeide armen en benen. Ivy is vooral erg benieuwd naar de praktische uitdagingen die daarbij komen kijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248269 0 321 2025-01-28T11:17:00+00:00 yes no lichaam gehandicapt https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-heel-oud-te-zijn 2025-01-28T11:19:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46908.w613.r16-9.7a28fcf.webp De Mensenbieb | Hoe is het om heel oud te zijn? De veertienjarige Jens is dol op geschiedenis en vraagt bibliothecaresse Quinty Misiedjan om een boek van iemand die hier veel over weet. Hij mag de 102-jarige Marie Verbraeken alles vragen over hoe het is om zo oud te zijn. En hij is benieuwd naar hoe zij de Tweede Wereldoorlog en het onderduiken heeft beleefd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248270 0 298 2025-01-28T11:18:00+00:00 yes no ouderdom Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-word-je-succesvol-op-youtube 2025-01-28T11:20:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46909.w613.r16-9.a9277da.webp De Mensenbieb | Hoe word je succesvol op Youtube? Naomy is elf jaar oud en erg into social media. Ze maakt zelf graag dansfilmpjes, maar hoe zet je eigenlijk een eigen YouTube-kanaal op? Niemand minder dan influencer Gabs Wildebras geeft haar tips en tricks over hoe je een succesvolle youtuber wordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248271 0 211 2025-01-28T11:20:00+00:00 yes no internet social media beroep https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-ongeneeslijk-ziek-te-zijn 2025-01-28T11:21:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46910.w613.r16-9.7b428ab.webp De Mensenbieb | Hoe is het om ongeneeslijk ziek te zijn? Jip is ongeneeslijk ziek en Eva is benieuwd of ze dan nog wel vrolijk kan zijn. Ze heeft ooit het overleden lichaam van haar overgrootvader gezien. Sindsdien vraagt ze zichzelf dingen af over ziek zijn en de dood. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248272 0 231 2025-01-28T11:21:00+00:00 yes no ziekte dood angst https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-amsterdam-in-de-klas-het-ontstaan-van-amsterdam 2025-02-08T10:32:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46967.w613.r16-9.2e6633d.webp Het verhaal van Amsterdam in de klas | Het ontstaan van Amsterdam Amsterdam begint in de Middeleeuwen als een klein dorpje aan de Amstel, waar mensen gaan wonen die op de vlucht zijn voor overstromingen. Door de drassige grond is het lastig om er te bouwen. Daarom worden huizen en gebouwen op palen gebouwd. Amsterdam groeit, en trekt steeds meer mensen aan: handelaren, vissers en migranten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248330 639.083 5259 2025-02-05T20:15:00+00:00 yes no Amsterdam Middeleeuwen stad https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-transgender-te-zijn 2025-01-29T08:06:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46911.w613.r16-9.7ab8a99.webp De Mensenbieb | Hoe is het om transgender te zijn? Linde van twaalf is geboren als jongen, maar voelt zich een meisje en is daarom in transitie. Ze is net begonnen op de middelbare school en wil graag weten hoe om te gaan met nare reacties. Ook wil ze weten hoe een transitie straks, als ze ouder is, in de praktijk gaat. Emma is ook geboren als jongen en blijkt voor Linde de ideale gesprekspartner. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248324 0 770 2025-01-29T08:04:00+00:00 yes no gender jongen meisje puberteit identiteit https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-miljonair-te-zijn 2025-01-29T08:07:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46912.w613.r16-9.5ca30d9.webp De Mensenbieb | Hoe is het om miljonair te zijn? De tienjarige Danilo is erg benieuwd naar hoe het is om miljonair te zijn. Hoe word je dat eigenlijk, vraagt hij zichzelf af. En maakt geld wel écht gelukkig? Ondernemer en multimiljonair Wesley Adema geeft hem antwoord op al zijn vragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248325 0 334 2025-01-29T08:06:00+00:00 yes no geld rijkdom geluk https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-waarom-hebben-mensen-tatoeages 2025-01-29T08:08:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46913.w613.r16-9.28b4aac.webp De Mensenbieb | Waarom hebben mensen tatoeages? Willemijn van twaalf heeft veel vooroordelen over mensen die veel tatoeages hebben. Haar oma heeft beloofd haar rijbewijs te betalen als ze voor haar 21ste geen tattoos neemt. Zal het gesprek met tattoo-artist Jo Willemijn haar misschien toch op andere gedachten brengen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248326 513.429 304 2025-01-29T08:07:00+00:00 yes no tatoeage huid uiterlijk beroep https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-in-de-gevangenis-te-zitten 2025-01-29T08:09:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46914.w613.r16-9.455d885.webp De Mensenbieb | Hoe is het om in de gevangenis te zitten? De negenjarige Panter is erg nieuwsgierig en vraagt zich al jaren af hoe het is om in te gevangenis te zitten. Hij is vooral benieuwd naar de concrete zaken: hoe eet en slaap je? Ex-gevangene Moreno groeide op in een crimineel omgeving en vertelt Panter over zijn misdaden, zijn tijd in de gevangenis en zijn ontsnapping. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248327 418.474 509 2025-01-29T08:08:00+00:00 yes no gevangenis criminaliteit https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-verkering-te-hebben 2025-01-29T08:10:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46915.w613.r16-9.3d0890a.webp De Mensenbieb | Hoe is het om verkering te hebben? Ilana van elf zit in groep acht en is veel bezig met de liefde. Ze is continu aan het dagdromen over haar toekomstige relatie en heeft het met vriendinnen veel over 'crushes' en 'cheaten'. Rapper Leafs gebruikt de liefde maar al te graag als inspiratiebron voor zijn liedjes en voorziet Ilana van advies. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248328 0 432 2025-01-29T08:09:00+00:00 yes no liefde verliefd relatie puberteit https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-dakloos-te-zijn 2025-01-29T08:11:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46916.w613.r16-9.9697347.webp De Mensenbieb | Hoe is het om dakloos te zijn? De opa van de dertienjarige Lynn was vroeger dakloos, maar omdat hij al een poos is overleden, heeft ze hem nooit kunnen vragen hoe dat nou was. Ze krijgt de kans om haar vragen te stellen aan Dennis, die een lange tijd dakloos is en zijn leven weer op de rit probeert te krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248329 455.381 2032-01-27T23:00:00+00:00 434 2025-01-29T08:11:00+00:00 yes no dakloos straat armoede https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-ga-je-om-met-gescheiden-ouders 2025-01-29T08:13:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46917.w613.r16-9.06fbbc4.webp De Mensenbieb | Hoe ga je om met gescheiden ouders? De ouders van de twaalfjarige Ian zijn al lange tijd gescheiden, maar hij heeft het er nog steeds moeilijk mee. Hij wil graag een boek lezen over hoe hij met zijn eenzaamheid om moet gaan. Presentatrice én ervaringsdeskundige Tatum Dagelet gaat met hem in gesprek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248331 0 856 2025-01-29T08:12:00+00:00 yes no scheiding liefde trouwen https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-word-je-klimaatactivist 2025-01-29T08:14:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46918.w613.r16-9.349328c.webp De Mensenbieb | Hoe word je klimaatactivist? Klimaatactivist Sebastiaan probeert zich door middel van bijzondere acties in te zetten voor een leefbare aarde. Eeneiige tweeling Pim en Thijs van tien vragen hem het hemd van het lijf. Ze willen weten hoe het met onze planeet verder zal gaan en wat zij zelf kunnen doen om hun steentje bij te dragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248372 0 286 2025-01-29T08:13:00+00:00 yes no klimaatverandering natuurbescherming demonstreren https://schooltv.nl/video-item/de-tweede-wereldoorlog-in-het-kort-de-jodenvervolging 2025-01-29T10:39:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46921.w613.r16-9.d7f01f7.webp De Jodenvervolging | De Tweede Wereldoorlog in het kort Wat weet jij van de Jodenvervolging? Tijdens de Duitse bezetting van Nederland worden Joden massaal vervolgd. In 1941 moeten alle Joden en personen met minimaal één Joodse opa of oma zich verplicht laten registreren. Later verschijnen ook de eerste borden met voor Joden verboden bij restaurants, bioscopen en zwembaden. 1942 is het jaar waarin Joden een Jodenster moeten dragen en ook vertrekken dan de eerste treinen vanuit kamp Westerbork naar vernietigingskamp Auschwitz. In de lente van 1943 zijn alleen ondergedoken Joden en Joden met een vrijstelling nog niet gevangengenomen door de nazi's. Uiteindelijk worden 107.000 Nederlandse Joden en 247 Sinti en Roma naar concentratiekampen gedeporteerd, waar de meesten direct na aankomst worden vermoord. Slechts 5200 mensen keren terug. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248276 63.061 1465 2025-01-29T10:19:00+00:00 yes no jodenvervolging Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/de-tweede-wereldoorlog-in-het-kort-herdenken-van-de-holocaust 2025-01-29T10:38:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46922.w613.r16-9.dc01996.webp Herdenken van de Holocaust | De Tweede Wereldoorlog in het kort Op 27 januari wordt ieder jaar stilgestaan bij de Holocaust. Dit is de dag waarop in 1945 concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd. Het kampencomplex bij Auschwitz was het grootste in zijn soort. Hier werden tijdens de Tweede Wereldoorlog meer dan 1 miljoen Joden, Roma en Sinti vermoord. Auschwitz staat daardoor symbool voor de massamoord op onschuldige burgers. Rondom Holocaust Memorial Day worden wereldwijd activiteiten georganiseerd om de meer dan 6 miljoen slachtoffers van de Holocaust te herdenken. In Nederland wordt op de laatste zondag in januari ieder jaar de Holocaust herdacht bij het Spiegel Monument ‘Nooit meer Auschwitz’ in het Wertheim Park in Amsterdam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248275 56 1140 2025-01-29T10:21:00+00:00 yes no Holocaust jodenvervolging concentratiekamp Tweede Wereldoorlog dodenherdenking https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-argument-met-een-goed-argument-kun-je-anderen-overtuigen 2025-02-04T14:35:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46955.w613.r16-9.ac45774.webp Wat is een argument? | Met een goed argument kun je anderen overtuigen Argument? Wat is dat? Stel, je wil graag een telefoon, maar…Geen sprake van! Het mag niet. Ja maar de hele klas heeft er één. Nou en? Dat was blijkbaar geen goed argument. Met een argument leg je uit waarom je iets wil of vindt. Je gebruikt het om anderen ervan te overtuigen dat je gelijk hebt. Wat is je argument? Nou het stinkt hier! Een goed argument is echt waar. Je kunt zelf checken of het klopt. Oh ja, klopt. Uche uche. Luchtvervuiling… Of je weet dat het klopt omdat je het hebt geleerd op school. Ja juf! Of omdat je het hebt gezien op het nieuws. Vieze lucht van fabrieken. Ik wil zo graag naar Spanje. Ikke niet! Maar het is daar zo lekker heet! Soms klopt je argument, maar ziet degene die je wilt overtuigen… Hitte, bah! …het voordeel er niet van in. Je moet even je tanden poetsen. Geen zin! Het is vies. Je gaat ervan stinken en je krijgt gaatjes. Soms helpt het dan om meerdere argumenten te verzinnen. Oké, waar is m’n tandenborstel? Een ander kan ook een tegenargument hebben. Ik wil niet naar Spanje want ik smelt als het warm is. Dat is een argument dat jou moet overtuigen om die ander gelijk te geven. Oké, jij je zin. Maar ondertussen heb jij nog steeds geen telefoon. Waarom mag het eigenlijk niet? Uhmmmm. Zonder goed tegenargument is het laatste woord daar nog niet over gezegd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248757 121.301 1051 2025-02-03T19:10:00+00:00 yes no argument discussie https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-klimbos-gebouwd-spectaculaire-klimroutes-tussen-de-bomen 2025-02-03T19:56:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46956.w613.r16-9.194946b.webp Hoe wordt een klimbos gebouwd? | Spectaculaire klimroutes tussen de bomen Oké. Jongens, dat is leuk! Ik ben in het bos in Apeldoorn en je kan hier op twintig verschillende manieren van boom naar boom klauteren met klimroutes en sommige zitten zelfs op vijftien meter hoog. Dit is namelijk een klimbos. Maarja, een klimbos bouwen: hoe doen ze dat? Het basismateriaal voor een klimbos is natuurlijk een bos. De uitdaging zit hem erin dat je bomen moet vinden die stevig genoeg zijn om zo'n route mee te bouwen. Vervolgens gaan de routebouwers aan de slag om die bomen zo spectaculair mogelijk met elkaar te verbinden met klimroutes. En elke boom heeft een nummer. En het is natuurlijk heel leuk om een beetje te beginnen met wat makkelijkere dingen om lekker in te komen. Maar het is ook heel vet als er uiteindelijk een paar hele moeilijke tussen zitten en dat is nou precies de kunst van een goede routebouwer. Oké, dit is wel een beetje spannend. Kijk, dit is bijvoorbeeld een hele nieuwe. De vallende domino, is best wel een lastige. Werkt als volgt: als je op deze kant op plank gaat staan, dan kantelt die om en zo maak je eigenlijk als het ware een soort brug op je route. En dat ziet er dan vrij makkelijk uit op papier maar hoog in die boomtoppen is dat toch best wel heel spannend. Kijk, hier komt het ruwe hout binnen en dan kunnen we aan de slag. Eerst wordt het op maat gezaagd, dan worden de gaten geboord en de randen gefreesd. En zo krijg je dan een soort bouwpakket dat in het bos in elkaar kan worden gezet. Kijk en hier de treden voor de domino. Die is ook al klaar. Kijk. Superbelangrijk zijn natuurlijk de touwen die de route als het ware bij elkaar houden. Aan de buitenkant ziet het eruit als gewoon touw, maar als je het dan doorsnijdt dan zie je dat de binnenkant bestaat uit ijzersterke staalkabels. De bomen zijn natuurlijk superbelangrijk voor het vormen van de routes en daarom worden de klimroutes zo gebouwd dat de bomen zelf er bijna geen last van hebben. Je ziet hier ook heel mooi bij de platformen dat een mooie ruimte om de stam heen wordt gelaten en het transport van de voedingsstoffen naar de top van de boom kan op deze manier gewoon doorgaan en de bast wordt niet beschadigd. Voordat je gaat klimmen krijg je altijd eerst een veiligheidsinstructie. Het is namelijk heel belangrijk bij het klimmen dat je altijd goed gezekerd bent. Hoe werkt dat precies? Je maakt deze haak vast aan een veiligheidslijn envervolgens zit je dus de hele klimroute vast aan die lijn. Woehoe! Zo, we zijn er! Ja, zo doen ze dat dus. Een klimbos bouwen. En nu ga ik nog een keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248755 193.301 1050 2025-02-03T19:10:00+00:00 yes no bos klimmen boom ontwerpen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-endometriose-clipphanger 2025-02-05T23:03:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46968.w613.r16-9.c667346.webp Wat is endometriose? | Clipphanger Elke maand ongesteld worden is vaak al geen pretje, maar bij ongeveer 1 op de 10 vrouwen is er meer aan de hand: heb je last van hevige pijn onder in je buik als je ongesteld bent, pijn als je naar de wc moet, en moeite met zwanger worden? Dan heb je misschien wel endometriose. Daarvoor gaan we even je buik in. Bij een ‘gewone’ cyclus reageert het slijmvlies in de baarmoeder op bepaalde hormonen. Het slijmvlies groeit elke maand en verlaat je lichaam als je ongesteld wordt. Bij endometriose zit er buiten de baarmoeder weefsel dat lijkt op dit slijmvlies, bijvoorbeeld op je eierstokken of tussen je darmen. Als je menstruatie begint, gaan die weefsels ook bloeden, alleen kan het niet naar buiten. Dit kan leiden tot ontstekingen en verklevingen in de buikholte, waarbij zelfs je buikvlies kan vergroeien met je organen. De pijn kan zelfs chronisch worden, en dan ben je dus het hele jaar de sigaar. Endometriose is (nog) niet te genezen, maar wel te behandelen. De aanpak verschilt per geval. Soms zijn pijnstillers of hormonen voldoende, en soms is er een operatie nodig om zoveel mogelijk endometriose weg te halen. Zo maken de artsen hopelijk een end… aan endometriose. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248826 90.389 1515 2025-02-05T23:10:00+00:00 yes no menstruatie vrouw baarmoeder https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-reuzenvleermuis-en-jagende-netpythons-in-balinese-grot 2025-01-30T13:30:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46925.w613.r16-9.d146741.webp Freeks wilde wereld | Reuzenvleermuis en jagende netpythons in Balinese grot Freek is op Bali. Dit eiland staat vol tempels, maar één van die tempels staat op een wel heel bijzondere plaats. Recht boven een tempel vol vleermuizen. Freek en zijn team gaan die grot bekijken. Eenmaal binnen vinden ze nog meer bewoners: netpythons die op de vleermuizen jagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358568 607.12 2031-11-10T23:00:00+00:00 1850 2024-11-10T23:00:00+00:00 yes no vleermuis slang dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-levende-onderzeeers-grijze-walvissen 2025-01-30T13:33:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46926.w613.r16-9.1ddcf24.webp Freeks wilde wereld | Levende onderzeeërs: grijze walvissen Freek vaart langs de kust van Baja California. Het water zit hier vol met vriendelijke reuzen. Freek gaat erop af om deze grijze walvissen eens van dichterbij te bekijken. Maar de walvissen zijn minstens net zo nieuwsgierig naar Freek. Ze laten zelfs een water-balletshow zien. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358569 639.299 2031-11-12T11:20:00+00:00 2319 2024-11-12T11:20:00+00:00 yes no walvis dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-monsters-van-mexico-gigantische-spin-en-een-ratelslang 2025-01-30T13:37:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46927.w613.r16-9.38ca30d.webp Freeks wilde wereld | Monsters van Mexico: gigantische spin en een ratelslang Freek en zijn team reizen door de Mexicaanse woestijn wanneer geluidsman Bange Bassie ineens alarm slaat. Er zit een dikke spin op zijn hengel! Daarna spot Freek een ratelslang in de struiken. Hij vertelt hoe ratelslangen zo'n gek geluid kunnen maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358570 633.696 2031-03-29T23:00:00+00:00 1400 2024-11-12T23:00:00+00:00 yes no spin slang dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-bluffen-in-de-woestijn-een-stierslang-en-hagedis 2025-01-30T13:41:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46928.w613.r16-9.ea319cc.webp Freeks wilde wereld | Bluffen in de woestijn: een stierslang en hagedis Freek is in de Mexicaanse woestijn. Hij spot een stierslang die net doet alsof hij levensgevaarlijk is. Freek legt uit waarom dat vooral bluf is. Verderop vindt hij een slome, maar bijzondere hagedis en hij vertelt waarom je voor deze hagedis juist wél op moet letten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358571 630.16 2031-11-13T23:00:00+00:00 2725 2024-11-13T23:00:00+00:00 yes no slang hagedis dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-bergbikkels-gorillas 2025-01-30T13:49:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46929.w613.r16-9.8c9b0a7.webp Freeks wilde wereld | Bergbikkels: gorilla's Freek en zijn team zijn op een zware trektocht door het Oegandese bergwoud, op zoek naar onze naaste familieleden: berggorilla's. Het is even flink doorzetten, met moeilijk begaanbare paden, ijle lucht en flinke plensbuien. Maar de berggorilla's zijn het absoluut waard. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358572 639.32 2031-11-14T23:00:00+00:00 1666 2024-11-14T23:00:00+00:00 yes no gorilla tropisch regenwoud https://schooltv.nl/video-item/de-bevrijding-van-kamp-westerbork-de-tweede-wereldoorlog-in-het-kort 2025-01-30T13:56:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46930.w613.r16-9.8af2973.webp De bevrijding van kamp Westerbork | De Tweede Wereldoorlog in het kort Het is 12 april 1945 wanneer de gevangenen in kamp Westerbork in de vroege ochtend worden opgeschrikt door schoten van vuurwapens. Tijdens de oorlog gebruiken de nazi's Westerbork als belangrijke doorvoerplek voordat gevangenen naar concentratie- en vernietigingskampen in het oosten van Europa worden gestuurd. De dag daarvoor zijn kampcommandant Albert de Gangmaker en de kampbewakers al op de vlucht geslagen. De mensen in het kamp begeven zich op dat moment in niemandsland. In de middag komt het verlossende telefoontje. De Canadese bevrijders zijn onderweg. Zo'n 850 overgebleven gevangenen verzamelen zich juichend aan de kant van de weg uit de tuinkas van gangmaker worden witte anjers geplukt. Het symbool van verzet die over de Canadese jeeps worden uitgestrooid. Toch moeten de kampbewoners vanwege de veiligheid nog tot 5 mei in Westerbork blijven, want hoger in het noorden wordt op het moment van hun bevrijding volop gevochten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248900 63.04 2032-01-29T23:00:00+00:00 812 2025-01-29T23:00:00+00:00 yes no bevrijding concentratiekamp Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-terug-naar-de-haaien 2025-01-30T13:52:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46931.w613.r16-9.8045b68.webp Freeks wilde wereld | Terug naar de haaien Freek is op de Bahama's en keert terug naar de plek waar hij jaren geleden door een Caribische rifhaai is gebeten. Hij vertelt waarom hij zelfs na deze aanvaring niet bang is voor haaien en laat zien wat een bijzondere en mooie dieren het zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358573 636.32 2031-11-15T23:00:00+00:00 3814 2024-11-15T23:00:00+00:00 yes no haai dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-jungle-vol-verrassingen-levende-takken-en-grote-stekelige-kevers 2025-01-30T13:55:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46932.w613.r16-9.be1851a.webp Freeks wilde wereld | Jungle vol verrassingen: levende takken en grote stekelige kevers De Indonesische jungle zit vol verrassingen. Levende takken, stekelige kevers en slangen die graag baantjes trekken. Freek laat ze allemaal voorbijkomen en vertelt hoe bijzonder deze dieren zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358574 635.12 2031-11-16T23:00:00+00:00 801 2024-11-16T23:00:00+00:00 yes no kever slang insect https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-de-koning-van-komodo-komodovaranen 2025-01-30T13:58:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46933.w613.r16-9.c9c7137.webp Freeks wilde wereld | De koning van Komodo: komodovaranen Freek en zijn team gaan op avontuur op een eiland vol mythische monsters: komodovaranen. Freek vertelt hoe deze varanen weten te overleven op dit afgelegen eiland. Want deze gigahagedissen zijn niet alleen sterk, maar ook giftig. Als dat maar goed gaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358575 639.72 2031-11-17T23:00:00+00:00 7945 2024-11-17T23:00:00+00:00 yes no hagedis dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-zon-zee-en-zwijnen-zwemmende-varkens-en-witpunthaaien 2025-01-30T14:04:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46934.w613.r16-9.50f24f6.webp Freeks wilde wereld | Zon, zee en zwijnen: zwemmende varkens en witpunthaaien Freek en zijn team varen tussen de prachtige eilanden van de Bahama's wanneer ze plotseling op een groep zwemmende varkens stuiten. Verderop duikt Freek het water in met ernstig bedreigde en levensgevaarlijke oceanische witpunthaaien. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358576 627.16 2031-11-18T23:00:00+00:00 7128 2024-11-18T23:00:00+00:00 yes no varken haai dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-tafelen-met-tijgerhaaien 2025-01-30T14:08:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46935.w613.r16-9.1ef87cc.webp Freeks wilde wereld | Tafelen met tijgerhaaien Freek duikt in het beruchte Tiger Beach. Een plek in de Bahama's die bekend staat om het grote aantal tijgerhaaien. Al snel wordt Freek door een tiental haaien omringd. Hij legt uit hoe elke haai zijn eigen karakter heeft en waarom je haast ogen in je achterhoofd moet hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358577 601.8 2031-11-19T23:00:00+00:00 4290 2024-11-19T23:00:00+00:00 yes no haai dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-dierenvrienden-in-de-jungle-bidsprinkhaan-en-vliegende-honden 2025-01-30T14:22:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46936.w613.r16-9.9e1d927.webp Freeks wilde wereld | Dierenvrienden in de jungle: bidsprinkhaan en vliegende honden Freek en zijn team zijn op het prachtige eiland Bali. In de jungle vertelt Freek over een bijzondere bidsprinkhaan, wanneer hij plotseling verrast wordt door een andere dierenvriend en zijn vliegende honden. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358578 641.329 2031-11-20T23:00:00+00:00 1321 2024-11-20T23:00:00+00:00 yes no bidsprinkhaan vleermuis dier https://schooltv.nl/video-item/eus-boekenclub-in-de-klas-dimitri-verhulst-bechamel-mucho 2025-02-13T09:48:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46938.w613.r16-9.d75c7b4.webp Eus' Boekenclub in de klas | Dimitri Verhulst – Bechamel Mucho In Eus’ Boekenclub brengt Özkan Akyol schrijvers in contact met bekende mensen die hun boek hebben gelezen. In deze aflevering staat het boek ‘Bechamel Mucho’ centraal. De hoofdpersoon werkt op een vakantieresort. Daarbij komt hij in contact met allerlei verschillende personages die hun vakantie op hun eigen manier vieren. De leesclub, bestaande uit William Spaaij en Manoushka Zeegelaar-Breeveld, gaat in gesprek met de schrijver, Dimitri Verhulst. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248766 564.4 2032-01-29T23:00:00+00:00 118 2025-01-30T10:47:10+00:00 yes no lezen literatuur https://schooltv.nl/video-item/eus-boekenclub-in-de-klas-bert-wagendorp-paris 2025-02-13T09:50:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46939.w613.r16-9.bea6517.webp Eus' Boekenclub in de klas | Bert Wagendorp – Paris In Eus’ Boekenclub brengt Özkan Akyol schrijvers in contact met bekende mensen die hun boek hebben gelezen. In deze aflevering staat het boek ‘Paris’ centraal. Abel is journalist en, samen met Kalle, komt hij eind 19e eeuw terecht in Parijs. Het is 1870, het begin van de Frans-Duitse oorlog. De burgers van Parijs komen in opstand en vormen een commune. De leesclub, bestaande uit Liesbeth Staats en Doortje Smithuijsen, gaat in gesprek met de schrijver, Bert Wagendorp https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248769 553.6 2032-01-29T23:00:00+00:00 205 2025-01-30T10:49:57+00:00 yes no literatuur lezen Frankrijk journalist opstand https://schooltv.nl/video-item/welkom-in-de-jaren-70-en-80-alles-kan-alles-mag-in-de-70-er-jaren-afl-1 2025-02-04T18:31:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46945.w613.r16-9.f9dd077.webp Welkom in de jaren 70 en 80 | Alles kan en alles mag (afl. 1) Johan Cruijff zit op de bank bij Dorine en vertelt haar alles over de mode, trends en nieuwste snufjes in de jaren 70. Johan spreekt weer in de mooiste Cruyff-citaten en dan komt zijn grote liefde Danny Cruyff erbij. Eindelijk zijn ze weer even samen. Met o.a. ABBA bij TopPop, Het roddelblad, Kleurentelevisie en Benidorm. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352578 1513.929 3124 2025-02-01T18:34:00+00:00 yes no pop televisie Johan Cruijff massamedia https://schooltv.nl/video-item/welkom-in-de-jaren-70-en-80-het-dagelijks-leven-afl-2 2025-02-04T18:30:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46946.w613.r16-9.4c84d77.webp Welkom in de jaren 70 en 80 | Het dagelijks leven (afl. 2) Koningin Juliana en prins Bernard zijn te gast bij Dorine en vertellen alles over de grote vrijheid in de jaren 70: alles kon en alles mocht, maar niet voor de koningin natuurlijk. Prins Bernard nam het minder nauw met het protocol, zoals Juliana fijntjes opmerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352579 1525 2797 2025-02-08T22:38:00+00:00 yes no koningin Suriname energiebesparing https://schooltv.nl/video-item/welkom-in-de-jaren-70-en-80-kunst-en-subculturen-afl-3 2025-02-04T18:30:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46947.w613.r16-9.1967ae5.webp Welkom in de jaren 70 en 80 | Kunst en cultuur in de 70-er jaren (afl. 3) Rockicoon Herman Brood is te gast bij Dorine en neemt haar mee naar de wilde jaren 70, vol artistieke vernieuwing: de hippies, de punkers, de rockers, de festivals en de feesten. Dan wordt Herman verrast door punkzangeres Nina hagen, zijn oude partner in crime. Waren ze nou even getrouwd? Met o.a. Popfestival Kralingen, Punk, Turks fruit en De Modepolitie. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352580 1525 2139 2025-02-15T22:38:00+00:00 yes no rock pop film hippie https://schooltv.nl/video-item/welkom-in-de-jaren-70-en-80-rijk-en-arm-afl-4 2025-02-04T18:30:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46948.w613.r16-9.22a2ceb.webp Welkom in de jaren 70 en 80 | Rijk en arm (afl. 4) Koningin Beatrix en prins Claus zijn te gast bij Dorine en vertellen alles over hun spannende jaren 80. De vrije seventies waarin alles kon en mocht zijn voorbij. Donkere wolken pakken zich samen en er hangen rellen in de lucht. Met o.a. Aidskliniek, De kroningsrellen van 80, Madonna bij Toppop en Zeg eens Aaa. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352581 1525 1914 2025-02-22T22:38:00+00:00 yes no aids woning televisie https://schooltv.nl/video-item/welkom-in-de-jaren-70-en-80-doemdenken-afl-5 2025-02-04T18:30:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46949.w613.r16-9.ebe8ad0.webp Welkom in de jaren 70 en 80 | Doemdenken (afl. 5) De grote talkshowhost Mies Bouwman is te gast en heeft nog wel wat kleine presentatie-tips voor dorine. Tot haar verrassing komt Ruud Lubbers, de man van de bezuinigen en de massa ontslagen, er ook bij en samen vertellen ze over de killle maar broeierige jaren 80, vol nieuwe uitvindingen en uitdagingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352582 1525 1160 2025-03-01T22:38:00+00:00 yes no popband crisis televisie https://schooltv.nl/video-item/welkom-in-de-jaren-70-en-80-kunst-en-cultuur-in-de-80-er-jaren 2025-02-04T18:30:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46950.w613.r16-9.e881bd3.webp Welkom in de jaren 70 en 80 | Kunst en cultuur in de 80-er jaren (afl. 6) De beroemde zanger André Hazes is te gast bij Dorine en hij is heel gewoon gebleven. Hij vertelt over rap, levenspop, hiphop en house en over zijn idolen, zoals Willy Alberti die er gezellig bijkomt. Samen zingen ze 'Droomland' en 'De glimlach van een kind' voor een ontroerde Dorine. Met o.a. James Brown bij TopPop, House, Graffiti en De Rubikscube. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352583 1525 1461 2025-03-08T22:38:00+00:00 yes no rap levenslied house graffiti https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-olifantentandpasta-schuim-van-water-afwasmiddel-gist-en-waterstofperoxide 2025-02-17T13:41:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47000.w613.r16-9.887a746.webp Hoe maak je olifantentandpasta? | Schuim van water, afwasmiddel, gist en waterstofperoxide Laatste… Ja. Ik heb mijn best gedaan. Het is erg mooi. Oh wow. Ja, nou ja, het is in ieder geval wit. Thanks kapper Eef! Geen probleem. Graag gedaan. He, wist jij dat dat spul waarmee je dus haren blondeert he, waterstofperoxide, dat je daar ook hele vette experimenten mee kan doen? Dit is zelfs het wereldrecord. En kijk even wat er gebeurt. Oh, het is bizar. Wat gebeurt er nou? Hij loopt helemaal vol. Het lijkt wel alsof er een tandpastafabriek ontploft is. Moet je kijken, wat een schuim. Nou, dan weet je dus ook meteen waarom het ook wel olifantentandpasta genoemd wordt. Oh ja. Vette chemische reactie joh! Maar… Hoe dan? Kijk, het lijkt op olifantentandpasta, maar het is gewoon schuim. Kijk en hoe maak je schuim? Weet ik, dat weet ik. Ja, oké. Afwasmiddel en water. Heel goed! Is een soort bellenblaas. Precies, afwasmiddel in het bakje en dan moet je er een beetje lucht bij gaan blazen. Kijk nou wat cool! Dan krijg je schuim. Wat veel! Ik vind het nu al leuk! Superleuk! En we hebben dus iets nodig wat heel snel water en zuurstof bij dat afwasmiddel pompt. Ja, en hoe doe je dat dan? Met dit goedje, waterstofperoxide! Waterstofperoxide. Als je waterstofperoxide lang genoeg laat staan, dan verandert het vanzelf in water en zuurstof. Ja, oké. Maar dat proces gaat wel heel traag. Ja, wij moesten een half uur wachten en toen pas was je haar geblondeerd. Precies. En voor dit experiment willen we natuurlijk iets hebben wat er gewoon meteen uit knalt. Dat het zo lekker explosief is. Ja, en daar komt dan dit spul bij kijken. Gist. Gist inderdaad. En wat doet dat dan? Nou, dat zorgt ervoor dat die chemische reactie waardoor waterstofperoxide verandert in zuurstof en water dat dat heel snel gaat. Dit is eigenlijk gewoon een soort versneller. Ja, een katalysator noem je dat. Oké, top. Hebben we alles. Let's do it. Oké, we hebben nodig: 400 milliliter waterstofperoxide. Daar mogen dan acht kneepjes afwasmiddel bij. Acht kneepjes, acht kneepjes. Dus niet te gortig. Oké, een beetje mengen. Ja, heel goed. Ik gooi er ook nog even wat kleurstof bij. Ja, dat is goed. Oh ja, dit is veel knapper. Dan gaan we in een ander bakje zes eetlepels water mengen met gist. Vier, vier. Beetje roeren. Roeren. Let op als je het dadelijk ingooit, dan krijg je dus een hele snelle chemische reactie. Ja. En dat wordt heel warm. Dus die olifantentandpasta is altijd echt zo rond de tachtig graden, knetterheet. Dus je moet het niet meteen allemaal aan gaan raken. Oké, oké, niet aanraken. Niet mee spelen meteen. Ik ben benieuwd. Ben je er klaar voor? Ja, gooi het er maar in. 3, 2, 1. Kijk nou! Oh wauw, nou ja, wel echt een goede explosie. Maar dat kan groter, dat weet ik wel zeker. Zijn we klaar? Ik wel. Één, twee drie. Ja, ja! Kijk, dit is veel mooier! Dit is prachtig. Kijk dan, hij groeit. Olifantentandpasta maken? Hoe dan? Nou, zo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249528 196.117 926 2025-02-10T19:10:00+00:00 yes no scheikunde proefje schuim chemie https://schooltv.nl/video-item/wat-betekent-normaal-iets-wat-de-meeste-mensen-doen-of-vinden 2025-02-11T07:32:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47001.w613.r16-9.cc4d82f.webp Wat betekent normaal? | Iets wat de meeste mensen doen of vinden Normaal? Wat is dat? Stel, je wil heel graag een krokodil als huisdier. Maar… Waarom geen hond of een kat? Het mag niet van je ouders. Ze vinden een krokodil als huisdier niet normaal. Iets is normaal als het veel voorkomt. Iets wat normaal is, is gebruikelijk. Het is iets dat de meeste mensen doen of vinden. Iets wat normaal is, is gewoon. Het is wat je verwacht. Koud zeg! Als het in de zomer opeens gaat sneeuwen, dan is dat niet normaal. Nee. Meestal gebeurt dat ook niet. Het is normaal dat een kat miauwt. Doe effe normaal joh! En het is normaal dat een drol stinkt. Ieeuw! Ja, maar het is wel normaal. Wat normaal is, verschilt per persoon of per situatie. Voor een auto is dit de normale snelheid maar voor een slak niet. Voor haar is dit een normale portie maar voor hem niet. Wat je normaal vindt wordt vaak beïnvloed door de groep waar je in zit. Geel is normaal. Nee, blauw! Welles! Nietes! Als je anders bent dan de rest dan kun je je buitengesloten voelen. Maar dat betekent niet dat jij er niet toe doet. We hoeven niet allemaal normaal te zijn, toch? Trouwens, niet normaal zijn is niet per se negatief. Jij bent echt niet normaal goed in rekenen. Maar ondertussen mag je nog steeds geen krokodil als huisdier. Maar dat dat niet mag, dat vind je eigenlijk best normaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249527 120.021 606 2025-02-10T19:10:00+00:00 yes no uitdrukking gewoonte mening https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-bossche-bollen-gemaakt-slagroomsoezen-met-chocola-uit-den-bosch 2025-02-11T07:32:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47002.w613.r16-9.8cc9291.webp Hoe worden Bossche bollen gemaakt? | Slagroomsoezen met chocola uit Den Bosch Als je wilt weten hoe echte Bossche bollen gemaakt worden, dan moet je natuurlijk naar een banketbakker in Den Bosch. En dat is precies waar ik ben. Ja, kijk. Hier liggen er al een paar. Maar ja, dat dacht ik al. Wat zijn het er veel hè? Bossche bollen, heerlijk. Maar wat is zo'n Bossche bol nou precies? Kijk, dat is bakker Johan. Jij kan mij vast vertellen wat is een Bossche Bol nou precies? Jazeker. Het is ooit bedacht door bakkers in Den Bosch. Het is een luchtige soes gevuld met slagroom en overgoten met chocolade. Heerlijk! En kun je me laten zien hoe jij die maakt? Jazeker! Dan gaan we nu even de bakkerij in. Oké Johan, hoe beginnen we? Met soezenbeslag. En hoe maak je dat? Soezenpoeder, eieren, boter en water. En wat moet je daarmee doen? Mixen. En dan hebben we soezenbeslag. Het soezenbeslag is klaar en daar worden door deze machine kleine bolletjes van gespoten. Maar dit ziet er nog niet heel luchtig uit. Eerlijk is eerlijk. Nee, dat klopt. Doordat er in de stoomoven stoom toegevoegd wordt, gaan ze rijzen. Oh ja, kijk, die bolletjes, die gaan gewoon rijzen. Ja, door de juiste temperatuur van 270 graden en stoom toe te voegen, krijg je holle soezen. Ja dus die zijn hol van binnen en dan later vul je ze met slagroom. Jazeker. Na een half uurtje in de oven en een half uurtje afkoelen hebben we dit: een soes. Maar hij is nog leeg en er zit nog geen chocola op. Dus Johan, dit is nog geen Bossche Bol. Nee, zeker niet. Dat is nog een chocoladebol. Je moet hem erdoor halen. Ja, dat ben jij aan het doen. Dat ben ik aan doen. Zou je er zelf een paar door willen halen? Nou, daar gaat ie. Ja, oké. Hopsakee. Oh, vervelend, er zit allemaal chocola op m’n handen. Ja, eindelijk tijd voor de slagroom. Jazeker. Maar zo duurt het wel heel lang, denk ik. Of niet? Inderdaad, maar zo doen we het niet meer. Oh. Daar hebben we dit nu tegenwoordig voor. Dus in plaats van die spuitzak gewoon een spuitmachine. Dat ziet er heel leuk uit! Mag ik het eens proberen? Jazeker. Oke dan. Wat moet ik doen? Je steekt hem erop. Ja, je doet het voetpedaal op en dan is het klaar. Wow, ik voel helemaal die slagroom erin komen. Hij wordt hartstikke zwaar. Hij moet goed gevuld natuurlijk. Het ziet er echt heerlijk uit, maar hoe eet je hem? Je eet hem gewoon uit het handje als een appeltje. Ja zo. Het is even werk, maar dan heb je ook wat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249526 189.994 678 2025-02-10T19:10:00+00:00 yes no bakken bakker chocolade https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-goud-zo-duur-zeldzaam-en-kostbaar-en-edelmetaal 2025-02-04T13:05:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46952.w613.r16-9.53090dd.webp Waarom is goud zo duur? | Zeldzaam en kostbaar en edelmetaal Het glimt, gloeit en het is gigaduur. Goud. Mensen zijn er dol op en dat is al heel lang zo. De oude Egyptenaren maakten meer dan 3000 jaar geleden al dingen van goud zoals dit bekende faraomasker. Goud is een edelmetaal. Dat betekent dat het supersterk is en bijna niet kapot gaat. Ook kan het niet roesten en superhandig: je kan goud vrij eenvoudig smelten en er nieuwe dingen van maken zoals munten, sieraden of staven. Je vindt goud bijna overal in de wereld. Het zit vooral in gesteente. In dit soort mijnen zoeken mensen ernaar en ook in de grond eromheen. Het is zwaar en gevaarlijk werk. Dat is ook de reden waarom goud zo duur is. Het is erg zeldzaam en lastig te vinden. In Nederland vind je niet veel goud in de natuur maar wel in een grote kluis op een bewaakte legerbasis in Zeist. Er ligt 200.000 kilo aan goud. De waarde ervan: zo'n € 10 miljard. De goudstaven zijn van de regering als reserve voor als ze ineens veel geld nodig hebben. Trouwens, dat goud proberen te stelen, dat heeft weinig zin. Het is wel een van de best beveiligde gebouwen in Nederland? Ja, dat denk ik wel. Misschien wel de best beveiligde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249531 99.904 551 2025-02-03T13:01:00+00:00 yes no goud metaal gesteente geld https://schooltv.nl/video-item/waardoor-was-2024-het-warmste-jaar-ooit-gemeten-el-nino-vulkaanuitbarsting-wolken-en-meer 2025-02-03T12:34:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46953.w613.r16-9.0cb9981.webp Waardoor was 2024 het warmste jaar ooit gemeten? | El Niño, vulkaanuitbarsting, wolken en meer Dit zijn ze. De verdachten, in een mysterie waar de wetenschap z'n hoofd over breekt. Want wat veroorzaakte dit? En ja, dat geldt ook voor Nederland. 2024 is veruit het warmste jaar ooit gemeten. En dat terwijl 2023 ook al alle records brak. Deze klimaatwetenschapper noemde het toen al 'absolutely gobsmackingly bananas'. Dus verzin zelf maar een woord hiervoor. Tuurlijk, we weten dat de aarde opwarmt. En we weten ook waardoor. Maar de extra hitte van afgelopen twee jaar is een raadsel. En gaat alle verwachtingen te boven. 2024 ging zelfs voor het eerst door die in Parijs heilig verklaarde anderhalve graad opwarming heen. Hier is meer aan de hand dan alleen de usual suspects, maar wat? Dit zijn de hoofdverdachten van het heetste jaar ooit. Ik kom zo bij de unusual suspects, maar eerst even de logische verdachten. Of: de al veroordeelde daders. Veruit de belangrijkste broeikasgassen. Nou ja, dat is het bekende klimaatriedeltje. Vooral CO2, door de fossiele brandstoffen, kolen, olie en gas. Waarvan we vorig jaar een recordhoeveelheid de lucht in pompten. Dat is de hoofddader. Ja, en ook niks nieuws onder de zon, dus dat hadden wetenschappers al meegenomen in hun verwachtingen. Hetzelfde geldt voor El Niño. El Niño. Een gigantisch weerfenomeen in de Stille Oceaan. Of nou ja, 'stil', dat is het eigenlijk allesbehalve. Het oceaanwater is juist voortdurend in beweging. En daardoor wisselt om de paar jaar de oceaantemperatuur van warm naar koud. Warm, koud, warm, koud, met neutrale fases tussendoor. De warme fase heet El Niño. En de koude La Niña. El Niño heeft allerlei effecten op de aarde als geheel en ook een overall opwarmend effect, als een soort wereldwijde kachel. Even terug naar die grafiek. Die piekjaren hier, kijk dit is El Niño. En die dalletjes, deze is La Niña. El Niño verklaart dus ook deels de hitte van 2023 en '24. Maar geen verrassingen hier. Wat wel opvalt: sinds begin vorig jaar is El Niño al op zijn retour. En newsflash, sinds deze week is zelfs officieel een nieuwe koude La Niña-periode aangebroken. Dus El Niño 1 van de daders? Ja. Maar kan de hitte van 2024 niet volledig verklaren. Dan de unusual suspects. De iets minder voor de hand liggende verdachten maar de wetenschap heeft ze wel in het vizier en heeft ze ook al verhoord. Zoals deze jongen. De Hunga Tonga-Hunga Ha'apai vulkaan. Precies die. Ik wilde het net zeggen, die. Misschien weet je het nog, de enorme vulkaanuitbarsting in 2022. Een ongekende pluim van gas, stoom en vulkanische as reikte tot een hoogte van 58 kilometer. De hoogst waargenomen vulkaanuitbarsting in het satelliet-tijdperk tot nu toe. Zo'n uitbarsting heeft ook effect op het wereldwijde klimaat. Leidt meestal tot een tijdelijke afkoeling. Zit zo: zo'n vulkaan pompt vulkaanas en zwavel tot in de stratosfeer. Vooral die zwavel is hier even belangrijk doordat die deeltjes zonlicht weerkaatsen terug de ruimte in, bereikt dat licht en dus de warmte het aardoppervlak niet waardoor ze dus een verkoelend effect hebben. Ok, maar we hadden het over opwarming. Een ander effect van die enorme Hunga Tonga-uitbarsting was de ongelooflijke hoeveelheid waterdamp die ook in de stratosfeer terechtkwam. Zo hoog blijft waterdamp lang hangen en ook dat werkt als een broeikasgas dat als een soort dekentje juist de aardse warmte vasthoudt. De uitbarsting had dus zowel een verkoelend als een opwarmend effect. En onder de streep blijkt uit onderzoek dat het dus niet superveel verschil heeft gemaakt voor de temperatuur op aarde. Conclusie. Misschien een beetje medeplichtig, maar zeker geen hoofdverdachte voor de hitte van 2024. Brengt me bij deze twee verdachten. Twee unusual suspects met hetzelfde motief: het albedo van de aarde. Dat betekent witheid en dat is de mate waarin de aarde zonlicht, en dus warmte, weerkaatst. Dat is op het laagste niveau sinds het begin van de satelliet-metingen. Een goed voorbeeld is zee-ijs. Waar steeds minder van is. Zee-ijs is wit en heeft dus een hoog albedo, en weerkaatst zonlicht. En weet je nog die zwaveldeeltjes waar ik het net over had bij die vulkaan. Ja, die doen dat ook. En daar heeft de volgende verdachte ook alles mee te maken minder luchtvervuiling. Klinkt een beetje tegenstrijdig, daarom is het ook een unusual suspect. Maar luister. Sinds een paar jaar zijn de regels voor luchtvervuiling door vrachtschepen flink aangescherpt. Die zijn nu veel schoner en stoten minder zwavel uit. En hetzelfde geldt voor China. Kijk, in deze grafiek zie je die enorme drop in zwaveluitstoot door alleen al die schepen. Goed, minder smog in China. Een schonere lucht. Beter voor de gezondheid. In principe goed nieuws, alleen die zwaveldeeltjes droegen dus wel bij aan het albedo van de aarde, dat verkoelende effect. Nu er daar minder van zijn, is het alsof het zonnescherm van de aarde een beetje is weggehaald. Medeplichtig lijkt het dus. De vraag is alleen nog wel, in welke mate. Dan de laatste hoofdverdachte in het rijtje. Wolken? Witte wollige wolkjes. Ja, die zag eigenlijk niemand aankomen laaghangende bewolking. Of eigenlijk het gebrek daaraan. Afgelopen december ontdekten onderzoekers namelijk dat er daar steeds minder van is. En dat kan alarmerende gevolgen hebben voor de opwarming. Want ook die witte wolken dragen namelijk flink bij aan dat albedo-effect. Ja, de wolken zijn er dus gloeiend bij. Alleen weten onderzoekers nog niet waarom er zo weinig laaghangende wolken zijn. Er zijn wel hypothesen, misschien komt het door minder zwavel, misschien is het toeval. Of, en hier wordt het een beetje creepy, zorgt de opwarming zelf voor minder wolken? Want in dat geval krijg je een feedbackloop het wordt warmer en dus zijn er minder wolken en daarom wordt het weer warmer en daarom zijn er weer minder wolken. Nou ja, je snapt hem. Dat zou betekenen dat de klimaatmodellen de daadwerkelijke snelheid van de opwarming onderschatten. Wordt onderzocht, maar dat is lastig omdat wolken ja nou ja, wolken veranderen de hele tijd van vorm en van plek. En het kan zomaar nog een paar jaar duren voordat dit helder is. Sowieso moeten de unusual suspects nog beter onderzocht en verhoord worden. Dan verder nog noemenswaardig de zon. Die is nu op zijn actiefst. Maar dat is-ie wel elke elf jaar volgens de vaststaande zonnecyclus en dat was dus ook geen verrassing. En de oceanen. Die nemen veel extra warmte uit de atmosfeer op. De oceaantemperaturen zijn warmer dan ooit en vervlochten met de rest van dit verhaal. Ook daar kijkt de wetenschap naar. Tot slot, wat ook een factor kan zijn toeval. Het blijft een ongelofelijk complex systeem met veel natuurlijke variatie die misschien ook wel weer een beetje terugveert naar gemiddelde waarden. Maar goed, 2024 was dus ongekend heet. Je weet nu deels waarom, en ook welke vragen er nog openstaan. En nog een niet onbelangrijke vraag vorig jaar hadden we dus 1,6 graden opwarming Betekent dat, dat de klimaatdoelen van Parijs, die van anderhalve graad opwarming maximaal, de prullenbak in kunnen? Het korte antwoord nee. Die anderhalve graad gaat niet over 1 jaar. Die grens is pas officieel overschreden als het gemiddeld over een langere periode warmer is dan dat. En zoals je nu weet, spelen voor 2024 misschien ook andere factoren een rol. Volgens klimaatwetenschappers is het nog niet te laat om de ergste gevolgen van de opwarming van de aarde te temperen. En die 1,5 graad is ook niet een soort 'magische grens', maar vanaf daar worden de risico's op ernstige gevolgen van klimaatverandering wel een stuk serieuzer. Denk aan klimaatkantelpunten en langetermijngevolgen zoals zeespiegelstijging of druk op onze voedsel- en drinkwatervoorziening. En nu al heel relevant extreem weer. Wat door de opwarming alleen maar extremer wordt. Wat we nu al zien gebeuren. Vandaar dus Parijs. De klimaatdoelen hoeven dus nog niet de prullenbak in, maar ja de trend is duidelijk. De tien warmste jaren ooit gemeten waren de afgelopen tien jaren. Met 2024 dus als grote uitschieter. Door zowel de usual als die unusual suspects. En daar duikt de wetenschap komende tijd dus dieper in en dat volgen wij natuurlijk weer op de voet. Thanks voor het kijken weer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249591 596.629 206 2025-02-03T11:23:27+00:00 yes no klimaatverandering https://schooltv.nl/video-item/wat-is-streaken-in-je-blootje-over-straat 2025-02-10T07:39:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46990.w613.r16-9.6a56a87.webp Wat is streaken? | In je blootje over straat Het is de rage uit de jaren zeventig. Begonnen in de USA en overgewaaid naar Nederland. Streaken, naaktlopen en zo snel mogelijk. Het liefst door een voetbalveld of door een drukke winkelstraat. Mag ik u wat vragen? Nee, prima. De streaker, die loopt zo hard mogelijk van de ene kant naar de andere kant. Streakers die stoppen nergens voor, want streaken is namelijk verboden en strafbaar. Naaktlopen mag niet. Daarom lopen ze ook zo hard. De eerste en de beroemdste streaker ooit was Erica Rowe, Erica hallo, wauw wat, Erica, wat deed jij? Waarom ben jij toch zo beroemd? Nou ja, ik, ik ging rennen natuurlijk. Over een rugbyveld. Iedereen kijken. Alle foto's in kranten, weet je wel. Geweldig! Dat deed jij voor een goed doel, toch? Nee, helemaal niet. Joh, ik was gewoon dronken. Geweldig! Streakers streaken om allerlei verschillende reden, voor de lol, voor een weddenschap tegen de armoede of voor de vrede. En sommige ook hier met leuzen op hun lijf geschilderd. Mag ik jullie misschien wat vragen dan? Waarom streaken jullie? Nou, gewoon, omdat het kan. Je voelt je vrij. Lekker bloot en net als een vogel of als een konijn. Lekker vrij in de natuur. Oh, het is echt zo heerlijk! En het is hip he? Ik kan het echt iedereen aanraden. Maar nu moeten we wel echt verder streaken hoor. Het lijkt me geweldig. Weet je wat? Ik streak gewoon ook mee. Ik ook! Trek alles uit! Lekker streaken! Oh heerlijk! Zullen we ook gaan streaken? Nou nee Trui, hou alsjeblieft je kleren aan. Ik heb net gegeten. Hahaha. Wat ben jij erg! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249595 114.304 837 2025-02-08T19:10:00+00:00 yes no lichaam demonstreren https://schooltv.nl/video-item/de-eerste-autoloze-zondag-rolschaatsen-op-de-snelweg 2025-02-10T07:38:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46991.w613.r16-9.62ec0f7.webp De eerste autoloze zondag | Rolschaatsen op de snelweg Vandaag, 4 november 1973, is het autoloze zondag. Om het benzinegebruik tegen te gaan mag vandaag niemand autorijden. De snelwegen zijn leeg. Hoi! Hallo, wat zijn jullie aan het doen? Ik ben aan het rolschaatsen op de snelweg. Niemand mag vandaag autorijden. Ja, alleen de politie. En waarom is dat? De oliekraan is dicht. De Arabische landen hebben Nederland geboycot omdat Nederland achter Israël staat in de oorlog. Nu krijgen we geen olie meer en zijn de snelwegen leeg, maar we kunnen nu wel gaan skateboarden. We kunnen rolschaatsen, steppen, picknicken, paardrijden, stelten lopen. Nu hoef ik niet met de auto naar de kerk. Heerlijk. En ik hoef ook niet meer naar uitwedstrijden bij voetbal. Ik kan er toch niks van. Lekker rolschaatsen, hollen, fietsen. Maar mag dat allemaal wel hier op de snelweg? Eigenlijk niet, maar we doen het toch. En helpt dat tegen benzinegebruik? Nee, totaal niet. Nu rijdt iedereen op vrijdag en maandag twee keer zoveel! Maar wij zijn lekker vrij.Van mij mag het elke zondag wel autoloze zondag zijn. Doeg, fijne dag! Dag jongens! Ja, tot zover autoloze zondag 4 november 1973. Ok, hij staat erop. Goed, dan moeten we nu nog helemaal naar Hilversum fietsen. 3 uur lang. Ja. Wacht even, wacht even nou. Wacht nou even. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249596 80.469 628 2025-02-08T19:10:00+00:00 yes no auto benzine olie weg https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-club-van-rome-knappe-koppen-die-waarschuwen-voor-klimaatramp 2025-02-10T07:38:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46992.w613.r16-9.ef66bf7.webp Wat is de club van Rome? | Knappe koppen die waarschuwen voor klimaatramp Jullie zijn? De Club van Rome. De knapste koppen ter wereld bijeen, zeg maar. Ja, wij zijn wetenschappers, onderzoekers en zakenlieden. Ja, we zijn bij elkaar gekomen in Rome. Omdat het zo niet langer kan. Wat kan zo niet langer? Met de bevolkingsgroei natuurlijk! De aarde klapt zowat uit elkaar. Hoe moeten wij in godsnaam al die mensen voeden? Het kan zo niet doorgaan. Wat kan niet zo doorgaan? Met de uitputting van de aarde! En als wij zo doorgaan, dan gaat de aarde kapot. Het is 2 voor 12 voor het klimaat en daarom hebben wij dit rapport geschreven. Ja, met z'n allen. En het heet: De grenzen aan de groei. Van dit boek worden er 13 miljoen verkocht. 13 miljoen. Gaat uw boek invloed hebben? Eh nou, dat hopen we wel. Dat de regeringsleiders in 1972, nu dus, beseffen dat ze moeten ingrijpen vandaag, ja, dan gaan we allemaal minderen en dan is er geen klimaatramp. Ja, aan ons ligt het niet. We hebben gewaarschuwd! Vandaag 1972. Op tijd. Ja, net op tijd. Ja. Dus nu kun je nog terug. Ja, dat zullen de mensen toch wel snappen, anders vergaan we. Dan stort alles in. Net als het oude Rome destijds hier achter ons en daarom staan wij hier in Rome, maar ook omdat we het een hele leuke stad vinden en gek zijn op pizza en scooters. Oja scooters! Ja en tiramisu! Ja. Pizza! Wilt u ook een stuk pizza gorgonzola of pizza Romana? Glaasje rode wijn, tiramisu? Lekker zeg! Pizza, pizza. Hooo pizza! ff wachten…Pizza! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249597 92.04 371 2025-02-08T19:10:00+00:00 yes no wetenschap klimaatverandering bevolkingsgroei demografie https://schooltv.nl/video-item/david-bowie-vernieuwer-van-de-popmuziek-artiest-die-de-popmuziek-van-de-jaren-70-op-zijn-kop-zet 2025-02-10T07:38:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46993.w613.r16-9.d446587.webp David Bowie, vernieuwer van de popmuziek | Artiest die de popmuziek van de jaren 70 op zijn kop zet Hey, hippe vogel. Je kijkt weer naar Toppop met Ad Visser en dat ben ik met naast me danseres Penny de Jager. Dank je Penny. En vandaag hebben we de grootste vernieuwer van de popmuziek in de vrije en blije jaren seventies. Hij kan alles he Penny? Ja, Ad. Rock ‘n roll New wave, disco. Hij is de vader van de glamrock, weet je wel. Hier is de man die zichzelf elk jaar opnieuw uitvindt: David Bowie. Glitter, glitter, glamour en fame. David Bowie. That’s my name. Ik draag mijn make up, ik verf mijn haar. Plateauzolen en een glittergitaar. Ooglap voor en piratenpak aan. Ik kom van Mars en ik woon op de maan. Man of vrouw, ik zie geen verschil. I’m David Bowie en ik zoen wie ik wil. Grote vrijheid. Love and peace. Alles mag in de seventies. Deze jaren zijn we vrij en blij. Geniet ervan. Het is zo weer voorbij. I’m number one, the star of the screen. Iemand als ik heb je nog nooit gezien. Glitter, glitter, glamour en fame. David Bowie, that’s my name. Wow, te gek! David Bowie. En dit was Toppop met Penny de Jager. En Adje Visser. Toppop yeah! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249598 118.4 696 2025-02-08T19:10:00+00:00 yes no zingen artiest popmuziek https://schooltv.nl/video-item/een-krans-voor-homoseksuele-oorlogsslachtoffers-aandacht-voor-de-onderdrukking-van-homos 2025-02-10T07:37:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46994.w613.r16-9.018667d.webp Een krans voor homoseksuele oorlogsslachtoffers | Aandacht voor de onderdrukking van homo’s Hai, wij zijn Enno en Ad en wij staan hier op 4 mei op de Dam. En wij gaan een krans leggen op dodenherdenking. Hier liggen kransen voor de verzetshelden, de Joden, de Sinti en Roma. Helemaal terecht natuurlijk, maar niet voor ons, de homoseksuelen. Harder. De homoseksuelen. Terwijl er zoveel homoseksuelen zijn vervolgd of vermoord door de nazi's. En daarom leggen wij hier de krans. Pak die krans maar kijk uit. Kijk zelf uit Enno. He, waar zijn we mee bezig? Dag agent, wij gaan een krans leggen. Ja voor de homoseksuelen in 40-45. Voor homofielen? Ben je gek geworden? Ja je moet je schamen. Nou, mee naar het bureau. Op welke grond? Maar morgen gaan we wel demonstreren voor een homomonument. En dat komt er. Voor gelijke rechten, voor het homohuwelijk. Twee mannen die trouwen? Je bent niet goed wijs. Blijf van die krans af! Nee, je mag mij in de cel kiepen maar die krans laat je los. Heel goed Enno. Kom nichten, meekomen! Op dodenherdenking! Heb je geen respect? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249695 68.757 200 2025-02-08T19:10:00+00:00 yes no homoseksualiteit dodenherdenking Amsterdam https://schooltv.nl/video-item/prins-bernhard-laat-zich-omkopen-de-lockheed-affaire-in-de-jaren-70 2025-02-10T07:40:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46995.w613.r16-9.1d8cf0d.webp Prins Bernhard laat zich omkopen | De Lockheed-affaire in de jaren 70 Heren, wat goed dat jullie er zijn. De eer is aan ons. We’re so proud dat u, Prins der Nederlanden, een simpele vliegtuigbouwer als wij wilt helpen. Ah, Lockheed is natuurlijk een wereldspeler, is mondiaal gezien een grote partij. En daarom zijn we ook blij dat u een goed woordje voor Lockheed wil doen bij de Nederlandse regering zodat wij ze veel vliegtuigjes kunnen verkopen. Nou, dat doe ik natuurlijk met alle plezier. In plaats van onze concurrent, Northrop. Northrop, northrop. Hahaha. Maar wat kunnen we u als dank aanbieden? Voor mij, een wederprestatie? God wat, ja…Wat had u willen hebben? Uw geheime steun is goud waard. Een vliegtuig voor mezelf. Een vliegtuig als cadeau? Ja, dat is natuurlijk schitterend. Maar uhm, valt dat niet te veel op? Misschien zullen mensen dan gaan zeggen: Zeg Bernard, hoe kom je aan dat mooie nieuwe vliegtuig? En wat zeg je dan? Natuurlijk. En wat als je dan de waarde van zo'n vliegtuig aan mij zou geven in dollars? Great idea. We hebben het dan over $1,1 miljoen. Fabelhaft. Wonderful! En als u dan die $1,1 miljoen in drie delen overmaakt naar de geheime Zwitserse bankrekening in Zürich van de geheime minnaar van mijn Mutti dan sijpelt automatisch alles op de plek waar het terecht moet komen. Of course. Consider it done, Prins Bernhard. Maar hier mag niks over naar buiten komen. Want voor je het weet hebben we een nationale rel of een politieke crisis. Of mag ik mijn uniform niet meer dragen of wankelt de monarchie of het hele koningshuis. Ja, dat moeten we natuurlijk niet willen voor die paar rotcenten. Wij begrijpen elkaar. Kijk, dit gesprek heeft gewoon nooit plaatsgevonden. We zijn hier nooit geweest. Mondje dicht! Als u maar zorgt dat Lockheed al die orders binnenkrijgt. Oh heren, wij gaan elkaar rijk maken. Vielen Dank und auf wiedersehen. De mannen van Northrop. Ah mijn vrienden van Northrop. Mijn excuses dat u iets langer moest wachten, maar Beatrix was hier op bezoek, dus dan liep het allemaal een klein beetje uit. Thanks for having us. Nee, nee, nee, nee. Nee Trix, wij zijn hier even bezig. Je moet nu echt weg. Maar ik begreep dat u een financieel voorstel had. Wij hebben een gloednieuwe Cobra straaljager. Die willen wij heel graag aan Nederland verkopen. Zou u ons kunnen helpen? Maar natuurlijk, met alle plezier. Kaching! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249696 193.109 982 2025-02-08T19:10:00+00:00 yes no geld prins koningshuis https://schooltv.nl/video-item/de-onafhankelijkheid-van-suriname-surinamers-migreren-massaal-naar-nederland 2025-02-10T07:37:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46996.w613.r16-9.05c5096.webp De onafhankelijkheid van Suriname | Surinamers migreren massaal naar Nederland Het is feest, dames en heren. Want vanaf vandaag is Suriname onafhankelijk van Nederland. Meneer, bent u blij? Blij, blij? Jazeker ben ik blij, meneer. Kijk om je heen. Er zijn duizenden mensen aanwezig. Iedereen is blij, meneer. Ja, ja, we hebben Nederland niet nodig. Ja, Suriname is eindelijk onafhankelijk. Na al die jaren van Koko, koloniale kolonialisme. Ja, ja. Ja. Ja. Ja. Maar de Nederlandse premier Den Uyl, die wil dus snel mogelijk alle kolonies afschaffen. En we weten precies waarom. Omdat hij zich schaamt voor het koloniale verleden bedoelt u? Nou, ook ook wel een beetje. Ja, kijk weet u wat het ding is? Ze willen de immigratie, dat willen ze tegenhouden. Ja, want ze vinden dat er te veel Surinamers naar Nederland komen. Ze dachten dat als we Suriname onafhankelijk maken dat die Surinamers minder naar Nederland zullen komen. En daarom zijn er op de valreep in de afgelopen weken nog tienduizenden Surinamers naar Nederland gevlogen. Er zijn extra vluchten ingezet, alles zit mudjevol. Mudjevol. Eén op de drie Surinamers gaat naar Nederland, een derde. Vanwege de economische situatie hier. Er is werkloosheid, er zijn geen kansen. Pas op John. Maar moet u dan ook niet naar…Nee, nee, nee nee nee nee. Nee nee nee nee nee nee nee nee, wij gaan pas over een tijdje. Dan kan het toch niet meer? Toch wel, want er is een toegangsregeling, overgangsregeling van vijf jaar ingesteld. Voor vijf jaar. Ja. Na wel heel veel protesten he. Dus we hebben nog jaren de tijd voordat we van de regen en de kou kunnen genieten. Is dat zo? Jazeker, meneer. U heeft gewoon vijf jaar de tijd. He schat, hoor je? We hebben nog vijf jaar. Blijven we nog even lekker paar jaar thuis. Groot gelijk. Broer, nog vijf jaar. Fijn, geweldig. Hiep hiep hiep hiep! Kijk, kijk, kijk dan, het gaat beginnen. Het gaat beginnen. Wat gaat beginnen? Nou, de Nederlandse vlag wordt gestreken en de Surinaamse gehesen. Ja maar eerst nog even het volkslied. Opo kondreman un' opo! Sranangron e kari un. Vanuit Paramaribo… Wans' ope tata komopo… vanuit Paramaribo, heel veel… Dit was Henk van der Wielen vanuit… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249697 143.786 1183 2025-02-08T19:10:00+00:00 yes no Suriname kolonie migratie https://schooltv.nl/video-item/boek-in-beeld-de-geschiedenis-van-mijn-seksualiteit-van-tobi-lakmaker 2025-12-17T18:25:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46954.w613.r16-9.6258080.webp De geschiedenis van mijn seksualiteit van Tobi Lakmaker | Boek in beeld Handig als je gaat kiezen voor je lijst: Boek in beeld. Neem bijvoorbeeld dit boek, De geschiedenis van mijn seksualiteit van Tobi Lakmaker. Sofie probeert strikt genomen de mannen te overwinnen. Het is een prima slag mensen, alleen gaat het zo vaak mis. Haar eerste vriendinnetje is Jennifer, met zo'n moeder die zegt dat het prachtig is als je dochter op meisjes valt, maar van een klif af wil springen wanneer het meisje in kwestie aantoonbaar lesbisch is. Sofie heeft meer dan dertig keer La vie d’Adèle gezien, een film die je zou kunnen bekijken als een verkenning van lesbische seks. Hoewel het de vraag is of je er echt iets van leert. Als ze een huisfeestje geeft, komt ook haar vriend Berend langs. Hij heeft ketamine bij zich. Ze vertelt: Als ik de verhalen moet geloven, heb ik het gehele feestje op mijn stoel gezeten, in het midden van de kamer, met mijn hoofd naar de grond. Daar staat me ook nog wel iets van bij, een volstromend huis met allemaal mensen die me even een klopje op mijn schouder gaven. Eigenlijk komt mijn geheugen pas terug vanaf het moment dat Fenna aan me begon te schudden. Ouwe, er is een chick voor je, zei ze. Toen zag ik dat glasheldere gezicht van Jules voor me. Eenmaal op straat viel ik direct tegen haar uit. ‘Ik heb geen tijd voor chicks die doen alsof ze op chicks vallen, maar uiteindelijk gewoon op Berend vallen en die chicks laten voor wat ze zijn,’ zei ik. De geschiedenis van mijn seksualiteit is een schelmenroman waarin we kriskras door het leven van Sofie gaan. Op haar achttiende maakt ze in haar eentje een reis die eindigt in het huis van haar beste vriendin in Amsterdam. Daar vertelt ze dat ze tijdens haar middelbare schoolperiode overal naast had gezeten. Naast de jongens en naast de meisjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249699 111.146 523 2025-02-03T14:49:21+00:00 yes no literatuur boek https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-ijs-zonder-vriezer-warm-ijs-van-zoutkristallen 2025-02-04T13:01:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46957.w613.r16-9.74964a9.webp Hoe maak je ijs zonder vriezer? | Warm ijs van zoutkristallen Ik heb het zo heet! Het is echt niet te harden hier binnen joh. Wil je wat drinken? Oh ja, lekker! Heb je ook ijsklontjes? Ja hij is al ijskoud. Oh lekker hoor! En over ijs in een flesje gesproken… Lekker handig. Moet je eens kijken welke video laatst viral ging. Kijk! Kijk, het water is onder nul, maar het wordt pas ijs als je het hard beweegt. En je kan er nog heel veel andere trucjes mee doen. Hier kijk, vloeibaar water uit de fles gieten, waarna het een bevroren toren wordt. IJs, dat zijn eigenlijk watermoleculen die bijna gestopt zijn met bewegen door ze onder de nul graden te brengen. Maar de watermoleculen kunnen pas kristallen vormen als ze een plek hebben waar ze zich aan vast kunnen klampen. Een aanknopingspunt zoals een stuk ijs. Geinig. Maar wist je dat je ook ijs kan maken zonder vriezer? Warm ijs? Hoe dan? Dus jij beweert dat je ijs kan maken zonder het water onder nul graden te brengen, zonder het te bevriezen? Sterker nog, door het te koken. Kijk maar. Wat? Eerst wordt het gekookt en dan komen er ijskristallen uit. Vet he? Nou, laten we eens kijken of wij dat ook kunnen maken en of er dan eenzelfde reactie ontstaat. Wat we nodig hebben. Zoutkristallen, in dit geval natriumacetaat. Dat zit ook op chips om het een zoute smaak te geven. 160 gram. En dan laten we dit koken samen met dertig milliliter water. Ja, het is al wel helder. Oke. Moet je eens kijken wat er gebeurt als ik deze aardbei even dip in wat zoutkristallen en daarna in onze vloeistof. Hoe dan?! Wat?! Kijk nou! Het is gewoon helemaal in ijs veranderd. En dat is dus eigenlijk precies hetzelfde als met jouw ijswater. Alleen is het vriespunt van deze vloeistof geen nul graden. Net als bij water, maar 58 graden en daardoor zitten we dus al onder het vriespunt van deze vloeistof. En de moleculen van deze vloeistof hebben net als bij jou dat filmpje van jou ook een aanknopingspunt nodig om te kunnen kristalliseren. En in dit geval waren dat dus die zoutkristallen van die aardbei. Warm ijs, moet je voelen. Het is best heet. Oké, ik ga het met twee vingers proberen. Ja, hoe! M’n vinger zit vast! Nou, dat is cool. Nou ja, hot zal je bedoelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249763 182.314 797 2025-02-03T12:56:00+00:00 yes no ijs water molecuul proefje https://schooltv.nl/video-item/wie-is-elon-musk-superrijk-en-supermachtig 2025-02-04T13:13:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46959.w613.r16-9.0a9c0dc.webp Superrijk en supermachtig | Wie is Elon Musk? Wie is Elon Musk? De rijkste man op aarde. Hij is de baas van ruimte bedrijf SpaceX. Tesla. En X. En nog veel meer bedrijven waar de gekste, vetste, grootste en voor sommige mensen ook engste dingen worden uitgevonden. Mensachtige robots, zelfrijdende robottaxi’s, hersenchips waardoor je computers kunt besturen met je gedachten. En hij heeft een auto de ruimte ingeschoten. Maar waarom doet hij dat allemaal? Wat schuilt erachter? Zijn fans zien hem als een superheld. Een soort Tony Stark of Iron Man, een ultrarijke man die de wereld wil verbeteren. Anderen zien hem als een superschurk zoals Lex Luthor, de vijand van Superman. Een ultrarijke man die vooral de macht wil over de wereld. Wat maakt hem zo fantastisch? Of juist gevaarlijk? Hebben we voor je uitgezocht. Een serie van het Jeugdjournaal waarin we altijd een ding voor je uitzoeken. Dit is wie ik ben! Nee, dit is de ware ik! Eerst maar even snel wat feitjes. Elon Musk is de rijkste man op aarde met meer dan € 400 miljard. Zijn lievelingsletter, je zal er maar één hebben, is X. Hij springt zelfs zo. De letter zit in meerdere namen van zijn bedrijven en zelfs van zijn kinderen. Eentje heet X, dat is z’n roepnaam. Eigenlijk heet ie X eh… XAE-Xii? Elon Musk groeide op in Zuid-Afrika, had geen makkelijke kindertijd. Op school werd hij gepest. En zijn vader was heel streng en gemeen thuis. Elon Musk las vroeger heel veel stripboeken zoals Batman en Iron Man. Hij droomde ervan om videogames te maken. Toen ie twaalf was kwam zijn spelletje Blastar uit, dat hij voor € 500 verkocht. Nu woont hij in de Verenigde Staten en werkt hij samen met de Amerikaanse president Donald Trump. De meningen over Musk zijn sterk verdeeld. Zijn fans noemen hem geniaal. En zien hem als een superheld. Volgens hen zorgt hij voor de nieuwste en beste technologie zoals elektrische zelfrijdende auto's. Al bijna 200 jaar is er geprobeerd om elektrische auto’s te maken maar die van Elon Musk waren de eersten die echt lange afstanden konden rijden, waardoor veel mensen er één gingen kopen. Zijn bedrijf maakt ook mensachtige robots die vervelende klusjes van ons kunnen overnemen, zoals je kamer opruimen, boodschappen doen of de hond uitlaten. Maar wat zijn fans zien als goede, vette leuke dingen zien zijn tegenstanders zo. Dat die mensachtige robots van hem gewelddadig kunnen worden. Ja, want zo gaat dat ook zo'n beetje in alle Hollywoodfilms. En wat als die robots en zelfrijdende auto's gehackt worden en iemand ze expres gevaarlijke dingen laat doen? Zijn fans denken dat Musk de mensheid slimmer en beter kan maken. Een van zijn bedrijven heeft een chip gemaakt die in je hoofd kan worden geplaatst, waardoor je met je gedachten een computer kan besturen.Handig voor mensen die verlamd zijn. Drie mensen hebben er al één en testten het uit. Maar tegenstanders vinden zijn hersenchips maar een eng idee. Sommigen zijn bang dat deze technologie verkeerd gebruikt kan worden. Dat je hersenen kunnen worden gehackt, waardoor je gedachten kunnen worden gelezen bijvoorbeeld. Of dat je zelfs kan worden gehersenspoeld. Zijn fans zijn trots dat hij ervoor zorgt dat er straks overal op aarde internet is. Hij heeft meer dan 7000 satellieten de ruimte ingestuurd die als een soort gigantisch wifinetwerk om de aarde draaien. Misschien heb je ze wel eens voorbij zien vliegen na een lancering als ze in een treintje door de lucht vliegen. En zijn doel is dat er uiteindelijk 42.000 satellieten rondvliegen. Maar er zijn ook mensen die denken dat hij daardoor te veel macht heeft. Op sommige plekken zijn mensen echt afhankelijk van die satellieten, omdat het de enige manier is om internet te krijgen. Met één druk op de knop kan Elon Musk daar het internet uitzetten. Als hij bijvoorbeeld ruzie heeft met de leider van dat land, is de zorg. Volgens zijn fans helpt hij het klimaatprobleem op te lossen. Met zijn bedrijf Tesla werkt hij aan milieuvriendelijkere technologie en hij heeft geld gegeven aan bedrijven die klimaatverandering proberen tegen te gaan. Maar hij steunt nu vooral politieke partijen die klimaatverandering onzin noemen. En hij lijkt het zelf ook niet zo belangrijk meer te vinden. En eerst was hij geen fan van Donald Trump, nu heel erg wel. Veel mensen en ook deskundigen zijn geschrokken van hoe Elon Musk de afgelopen jaren veranderd is in wat hij zegt en met wie hij omgaat. En op Trump zijn presidentsfeestje deed hij dit. Een armbeweging die veel mensen doet denken aan de nazigroet in de Tweede Wereldoorlog. Waarom hij dat deed en wat hij ermee bedoelde, dat weet alleen Musk. Tegenstanders vertrouwen het niet en denken dat hij met al zijn geld macht wil over andere landen. In de afgelopen tien jaar is Elon Musk rijker en rijker en rijker geworden. Hij heeft nu meer geld dan een hele hoop landen bij elkaar. Dat kan toch niet goed zijn, denken sommigen. Sinds kort bemoeit hij zich met de politiek in verschillende landen. Hij steunt bijvoorbeeld politieke partijen die hij goed vindt en roept mensen op om erop te stemmen, zoals bij Trump, met wie hij nu samenwerkt. Sommige mensen zeggen zelfs dat hij zoveel invloed heeft op Trump dat Elon Musk eigenlijk de echte president is. Klopt dat, meneer Trump? En waar zijn fans enthousiast van worden, is dat hij naar Mars wil. Dat is zijn grootste droom om mensen naar de planeet Mars te brengen. Als ruimtereisje, maar ook om er echt te kunnen wonen. Om dat voor elkaar te krijgen heeft hij al raketten laten bouwen die na het opstijgen weer kunnen landen. Dat konden ze daarvoor niet en zijn ruimtebedrijf werkt aan een hypermodern ruimteschip waar ooit tientallen mensen aan boord moeten kunnen. Dus ja, is hij een superheld of een superschurk? Ik weet het niet. Ik begrijp heel goed waarom mensen hem fantastisch vinden maar ook waarom anderen denken dat hij eng is of gevaarlijk. Uiteindelijk is hij gewoon een mens zoals ieder ander met goede en slechte, leuke en minder leuke kanten. Maar wel iemand met extreem veel rijkdom en invloed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249885 466.88 1179 2025-02-04T13:00:00+00:00 yes no rijkdom politiek Amerika technologie https://schooltv.nl/video-item/wie-was-george-maduro-de-tweede-wereldoorlog-in-het-kort 2025-02-05T10:52:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46960.w613.r16-9.073bb74.webp Wie was George Maduro? | De Tweede Wereldoorlog in het kort Wist jij dat Madurodam naar een verzetsstrijder vernoemd is? George Maduro wordt op 15 juli 1916 op Curaçao geboren in een Joods gezin. Op zijn tiende verhuist hij naar Nederland. In mei 1940 vecht Maduro tegen de oprukkende Duitsers. Wanneer Nederland zich overgeeft, wordt hij als krijgsgevangene opgesloten in het oranje Hotel. Na zijn vrijlating raakt hij betrokken bij het verzet. Als Maduro zich in 1942 als reserve-officier moet melden bij de Duitsers, besluit hij te vluchten. Maar in de zomer van 1943 wordt hij in Frankrijk opgepakt. Vanuit de gevangenis wordt hij in november 1944 overgebracht naar het Duitse concentratiekamp Dachau. Hier overlijdt hij drie maanden later, op 28-jarige leeftijd, aan vlektyfus. Ter nagedachtenis aan George Maduro geven zijn ouders geld voor het oprichten van een miniatuurstad. Deze krijgt de naam Madurodam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250013 63.104 2032-01-27T23:00:00+00:00 709 2025-02-04T10:51:00+00:00 yes no verzet Tweede Wereldoorlog Curaçao https://schooltv.nl/video-item/de-februaristaking-van-1941-de-tweede-wereldoorlog-in-het-kort 2025-02-04T15:46:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46961.w613.r16-9.ed67761.webp De Februaristaking van 1941 | De Tweede Wereldoorlog in het kort Heb jij wel eens gehoord van de Februaristaking? In februari 1941 werden vanuit Amsterdam meer dan 400 jonge Joodse mannen door de nazi's opgepakt en weggevoerd naar concentratiekampen waar ze later zijn vermoord. Toen deze mannen werden opgepakt, stopten tienduizenden Amsterdammers op 25 en 26 februari met werken. Ze demonstreerden tegen de anti-Joodse maatregelen en de Duitse bezetting. De stakers blokkeerden trams en bedrijven en scholen gingen dicht. Ook in andere steden werd gestaakt. De Februaristaking was het eerste grote verzet tegen de Duitse bezetter en de Jodenvervolging. De nazi's waren niet blij met de staking en grepen hard in. Tijdens de staking werden er veel mensen opgepakt en negen mensen kwamen om het leven. De Februaristaking wordt jaarlijks herdacht in Amsterdam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250014 63.04 2032-01-27T23:00:00+00:00 1119 2025-02-04T15:00:00+00:00 yes no verzet Tweede Wereldoorlog Amsterdam https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-wasabi-gemaakt-een-eigenwijs-japans-plantje 2025-02-19T07:44:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47040.w613.r16-9.c71f7bd.webp Hoe wordt wasabi gemaakt? | Een eigenwijs Japans plantje Heerlijk sushi. Vegasushi in mijn geval. Daar kun je me echt wakker voor maken. Maar wat is sushi nou zonder een scheutje sojasaus en zonder...let op: wasabi! Je kent het wel, die groene scherpe pasta waar je echt zo'n ontploffing van krijgt van in je neus en waar je ogen van gaan tranen. In Europa is de meeste wasabi die we kopen gewoon nepwasabi gemaakt van mierikswortel en daar doen ze voor de vorm dan nog een paar procent wasabi bij in. Wat is wasabi nou eigenlijk precies? En ja, hoe maak je dat? Gelukkig kunnen we hier in De Lier in het Westland echte wasabi zien. Er is één kweker in Nederland, Sander, die zo gek is om wasabi in de kas te kweken. Dat is namelijk een behoorlijke klus, want het is een heel eigenwijs Japans plantje die het oorspronkelijk alleen maar goed doet op hele specifieke plekken. Het moet er niet te heet zijn, maar ook niet te koud. En Wasabi houdt van rotsen en het liefst is er dan ook nog zo'n lekker stromend watertje in de buurt. Dus je snapt wel dat Sander behoorlijk veel werk heeft gehad aan het uitzoeken van hoe die wasabi nou goed groeit in de kas. Maar ja, zoals je ziet is het wel gelukt. Kijk, dit is hem: de wasabiplant en Sander krijgt ze zo binnen uit Japan als een klein stekje en die worden dan opgekweekt in zo'n grote pot. En kijk, in die pot zit dan een druppelaar voor voeding en water. En hoeveel water en wat voor voeding zo'n plant dan krijgt, dat is natuurlijk het geheim van de smid. Ja kijk, die wasabiplanten, die hebben prachtige bladeren. Maar uiteindelijk is het allemaal te doen om dit hele kleine stukje, de wortelstok. Het zogenaamde rizoom. Daar zit namelijk alle smaak in. Dus die hele plant wordt gekweekt voor uiteindelijk dit kleine stukje. Zo. Nou Sander, hier heb ik hem, de plant. Ik ben nu wel heel benieuwd naar die wortelstok hoor. Dus ik haal eerst de stengels eraf en dan is ie wat handzamer en dan gaan we langzaam op zoek naar de stam. Kijk. Dit is hem. Dus hier is het om te doen. De wortelstok. Hoe eet je dit nou dan? Ik heb hier een houten plankje met haaienhuid. Nou, dan gaan we raspen door rondjes te draaien op die huid en zo ontstaat dan een mooie pasta. Kijk eens even. Dit is toch wel de sjiekste manier van afhaalsushi eten met verse wasabi. Zo doen ze dat dus. Wasabi maken. Proost hè? Smakelijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250287 192.32 377 2025-02-17T19:10:00+00:00 yes no sushi plant kweken https://schooltv.nl/video-item/wat-is-tuften-tapijten-maken-met-een-pistool 2025-02-25T08:43:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47061.w613.r16-9.2184829.webp Wat is tuften? | Tapijten maken met een pistool Dit is zo leuk om te doen. Kijk, dit is een tuftpistool. Wat kan je daar nou mee? Tuften. Daarmee kan je razendsnel een tapijt maken, helemaal naar je eigen ontwerp, je eigen kleuren, je eigen vorm, je eigen afmeting. Vandaag doe ik dus zo'n cursus tuften. Hoe doe je dat eigenlijk, tuften? Kijk, hier begint het mee. Een opgespannen doek. En als je goed dichtbij kijkt, zie je dat er allemaal kleine gaatjes in zitten. Nu is dit doek nog leeg, maar met krijt kan je er je eigen ontwerp op tekenen. En voor mij wordt dat natuurlijk een skateboard. De kleuren die je kunt gebruiken zijn natuurlijk eindeloos en ze hebben er hier al een stuk of vijftig liggen. En dan kunnen we nu met het pistool aan de slag. Dat werkt een beetje als een naaimachine. Alleen bij een naaimachine duw je de stof door de machine. Maar bij tuften is dat net andersom. Dan duw je de machine door de stof heen. En hoe werkt dat nou aan de binnenkant? Nou, er komt een naald uit en daarna komt er een schaartje achteraan en die knipt hem af. Zo pats. En zo gaat ie zo heen en weer. Prikken en knippen en prikken en knippen en prikken en knippen…Aan de slag. En zo trek je als het ware banen om je werk op te vullen met gekleurde wol. Het is echt zo leuk en het gaat heel snel. Zo, dit gaat hem worden! Ohhh hij is echt al heel mooi! Hij is wel een beetje rommelig nog bij de details hier omdat de haartjes nog lang zijn, maar dat komt zo helemaal goed. Na het tuften zitten de draadjes er gewoon nog los in. Daarom wordt de achterkant ingesmeerd met lijm. Dan wordt dat geföhnd. En daarna wordt ie uitgeknipt. En komt er een antisliponderlaag op zodat je een stevig tapijt hebt. En dan nu de finishing touch. Pas als je het tapijt scheert, komt je ontwerp echt goed tevoorschijn. De kleuren en de lijnen worden dan mooi scherp. Nog even de randjes bijknippen. Zo doen ze dat dus, tuften. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250285 188.394 296 2025-02-24T19:10:00+00:00 yes no handwerk wol creatief knutselen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-maatschappij-iedereen-in-een-samenleving 2025-02-26T07:33:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47062.w613.r16-9.3952e9c.webp Wat is de maatschappij? | Iedereen in een samenleving Maatschappij? Wat is dat? Stel, je zit lekker chips te eten. Op! Nou, doei! Ruim effe op joh! Ja, zo doen we dat niet in onze maatschappij. Een maatschappij is een grote groep mensen die er samen voor probeert te zorgen dat het goed gaat met die groep. In een maatschappij leven veel verschillende mensen samen. De meesten kennen elkaar niet en toch horen ze bij elkaar. Ze houden zich aan dezelfde regels en afspraken. Bij rood moet je stoppen. En je bent eerlijk tegen de Belastingdienst. En op je verjaardag krijg je een cadeautje. Dankjewel! Sommige regels zijn streng. En soms vinden we gewoon dat het zo hoort. Leuk zeg! In de maatschappij heeft iedereen zijn eigen rol. Ik maak zieke mensen beter. Ik geef les. En wij zorgen voor ons kind. Samen zorgen we dat alles loopt. De één doet veel en de ander wat minder. Ik kan dat nog niet. En ik heb er geen zin in. Maar dat je iets bijdraagt wordt wel een beetje van je verwacht. Want de maatschappij geeft jou ook dingen terug. Oh ja? Een goed werkende maatschappij zorgt ervoor dat iedereen een thuis heeft. En genoeg te eten. En dat kinderen niet werken maar naar school kunnen. Tenminste, dat is de bedoeling. Ik heb geen huis en ik heb honger! Het gaat dus wel eens mis. Maar ondertussen moet je nog wel steeds je troep opruimen. Want de maatschappij, daar hoor jij ook bij.Toch wel handig, die maatschappij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250284 126.144 1525 2025-02-24T19:10:00+00:00 yes no maatschappij samenleving normen waarde burgerschap https://schooltv.nl/video-item/wie-is-cristiano-ronaldo-de-beste-voetballer-ter-wereld 2025-02-05T11:40:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46964.w613.r16-9.4a44cf5.webp Wie is Cristiano Ronaldo? | De beste voetballer ter wereld Ja, het is duidelijk, Ronaldo vindt zichzelf erg goed. Hij begon met voetballen toen hij negen was en hij is nog niet van plan om te stoppen. Cristiano Ronaldo is geboren in Portugal. Hij begon bij Sporting Lissabon. Daarna speelde hij voor Manchester United, Real Madrid en Juventus. Als aanvaller was Ronaldo vaak de topscoorder van zijn teams. Alles bij elkaar scoorde hij meer dan 900 goals. Dat is een record. Met zijn clubs heeft hij ook ongelooflijk veel prijzen gewonnen. Landskampioenschap, bekers en een paar keer de Champions League. Hij is ook een paar keer uitgeroepen tot beste voetballer ter wereld. Een prijs die Messi nog vaker heeft gewonnen. Toch vindt Ronaldo zichzelf de beste. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250297 78.634 2641 2025-02-05T11:39:00+00:00 yes no voetbal sport beroep Portugal https://schooltv.nl/video-item/koloniale-geschiedenis-dictators-en-rebellengroepen-waarom-de-steenrijke-democratische-republiek-congo-zo-arm-is 2025-02-05T17:36:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46965.w613.r16-9.b1a27f1.webp Koloniale geschiedenis, dictators en rebellengroepen | Waarom de steenrijke Democratische Republiek Congo zo arm is Dikke kans dat in jouw smartphone een stukje zit uit dit land. De Democratische Republiek Congo zou het rijkste land op aarde kunnen zijn. Want Congo heeft het allemaal. Het gebied is rijk aan kostbare grondstoffen. Goud- en kobaltmijnen. Het zit propvol goud, kobalt, lithium, diamanten. Maar het is een van de armste landen en het toneel van het dodelijkste conflict sinds de Tweede Wereldoorlog. De situatie in het oosten van Congo verslechtert met de dag. Een snel ontwikkelende crisis. Voor de zoveelste keer is het spullen pakken en vertrekken. En terwijl in het land de strijd weer oplaait, wordt het voor de zoveelste keer volledig leeggezogen. In deze video leg ik je uit hoe Congo een plek van plundering werd. Dit is het geweld in Congo uitgelegd. De Democratische Republiek Congo is enorm. Het ligt midden in Afrika en kijk, zo ziet het eruit als je het op Europa zou leggen. Er wonen meer dan 200 etnische groepen. En dat land is werkelijk waar een geologische freak of nature. Het is een vruchtbaar en bosrijk land. Maar vooral wat onder het oppervlak zit, is ongekend. Die kostbare grondstoffen dus. Van koper tot goud tot kobalt. En nog veel meer. Zet je die grondstoffen om in cash, dan zou het een slordige 24 biljoen dollar waard zijn. Dat is een 24 met 12 nullen. Maar Die minerale rijkdom speelt een hoofdrol in een ongelooflijk dodelijk conflict. Want iedereen wil die rijkdom in handen krijgen. Leiders, buitenlandse bedrijven, legers, buurlanden. Ondanks de grondstoffen is Congo wanhopig arm. 1 op de 12 kinderen haalt de 12e verjaardag niet. 26 miljoen Congolezen zijn afhankelijk van humanitaire hulp. Komt onder meer door de vele gewapende milities in het land die met elkaar in strijd zijn. Met verschillende motieven. Vaak ooit begonnen uit zelfverdediging maar nu ook vaak uit op macht en geld. Macht betekent bijvoorbeeld dat je belasting kan innen. En ook vruchtbare grond is een moneymaker. Voor sommige groepen spelen ook jihadistische motieven een rol. Het resultaat is een cyclus van geweld. De bevolking is de dupe. Zij worden geterroriseerd. 6 miljoen Congolezen stierven de afgelopen 25 jaar als gevolg van conflict. Het Congolese leger is slecht uitgerust en kan geen bescherming bieden. En daar komt bij: sommige bewapende groepen krijgen hulp uit het buitenland waar ze ook uit zijn op de rijkdom in de grond. Eén zeer goed georganiseerde groep springt eruit. Kom ik zo op. Maar eerst, hoe kan een land met zo veel potentie zo'n zooitje zijn. Om dat te begrijpen, zoomen we in op drie belangrijke periodes uit de Congolese geschiedenis. De koloniale tijd, de dictatuur en de chaos daarna. Te beginnen met de uitbuiting door deze man, Koning Leopold II van België. Koloniale geschiedenis op z'n lelijkst. Hij heeft Congo als privébezit. Hij maakt de bevolking tot slaaf om een specifieke grondstof te winnen. Rubber. Booming business in die tijd, vooral voor auto- en fietsbanden. En half Congo bestond uit rubberbomen. Leopolds soldaten behandelen de Congolezen onmenselijk wreed. Wie niet levert wacht een lot van marteling of verkrachting soms hele dorpen tegelijk. Dat het afhakken van ledematen nog een 'milde straf' was, zegt genoeg. Miljoenen mensen vinden de dood onder Leopolds regime. Na Leopold wordt Congo een kolonie van de staat België tot de onafhankelijkheid in 1960. Dan de tweede invloedrijke periode, de dictatuur. Maar daar gaat eerst iets anders aan vooraf. Als de nieuwe premier Lumumba het voor het zeggen krijgt Hij wil de bevolking laten profiteren van de grondstoffen Hij vraagt daarvoor de Sovjet-Unie om hulp. Ten tijde van de Koude Oorlog als het Westen en de Sovjet-Unie in een wapenwedloop zijn verwikkeld. Het Westen wil niet dat de Sovjets voet aan de grond krijgen in Afrika en zo bij hun uranium en hun koper kunnen. Want daar kun je namelijk wapens van maken. Met hulp van het Westen komt Lumumba ten val en de Westersgezinde dictator Mobutu komt aan de macht. Hij geeft het land een nieuwe naam: Zaïre. Mobutu is een van de meest corrupte dictators die het Afrikaanse continent ooit gekend heeft. Hij verkoopt voor een spotprijs onder meer Congo's koper verder aan het westen. En met zijn verdeel-en-heerspolitiek vergroot hij zijn macht, speelt hij bevolkingsgroepen tegen elkaar uit, verzwakt hij het leger uit en legt hij zo de voedingsbodem voor onderling geweld. Dat maakt de weg vrij voor rebellengroepen. Intussen trekken buitenlandse mijnbouwbedrijven het land genadeloos leeg. Kijk, dit zegt de directeur van zo'n bedrijf Maar als begin jaren 90 de Koude Oorlog voorbij is is ook Mobutu's rol uitgespeeld. Hij wordt afgezet. Maar Congo wordt er niet per se beter van. Heeft alles te maken met buurland Rwanda. En wat daar in de jaren 90 aan de hand is. Het startpunt van de derde periode in dit verhaal. De twee grote bevolkingsgroepen in Rwanda - de Hutu's en de Tutsi's - zijn al lange tijd met elkaar in conflict. In 1994 loopt het zelfs uit op genocide. Zeker 800-duizend Tutsi's, en tienduizenden gematigde Hutu's worden in een paar maanden door extremistische Hutu's vermoord. Gewapende Tutsi's vechten terug, nemen wraak op Hutu's en grijpen uiteindelijk de macht in Rwanda. Veel Rwandezen vluchten naar Congo. Weg van het geweld dat in Rwanda geen rem meer kent. Zo'n 250-duizend Rwandezen zijn de afgelopen dagen de grens over gevlucht. Tussen die vluchtelingen zitten ook Hutu-extremisten. Zij vormen daar een nieuwe gewapende groep die we nu kennen als de FDLR. Een bedreiging voor de Tutsi's in Congo, zegt de nieuwe Tutsi-machthebber in Rwanda. Die Rwandese oorlog gaat dus de grens met Congo over. En alsof het niet ingewikkeld genoeg is, spelen er in die tijd op dezelfde plek ook de eerste en tweede Congo-oorlog Te veel om hier tot in detail uit te leggen, maar dat is dus allemaal tegelijk aan de hand. In de loop van de afgelopen 25 jaar opereren er zeker 200 verschillende gewapende groepen in Congo, dat van het ene in het andere gewapende conflict terechtkomt. Met sindsdien dus zeker 6 miljoen doden. En dan die ene groep waar ik het net over had die heet M23. Een overwegend uit Tutsi's bestaande rebellengroep. Goed georganiseerd en volgens de VN gefinancierd en geleid door de machthebbers in Rwanda. M23 zegt zelf de Tutsi-bevolking in Oost-Congo te willen beschermen tegen extremistische Hutu's. Maar da's zeker niet het hele verhaal. De groep is ook uit op wraak, macht en invloed in de regio. Sinds 2022 rukt M23 op in Congo met grof geweld. En Rwanda profiteert. Niet van rubber zoals in de tijden van Leopold of uranium in de Koude oorlog Nee, tegenwoordig gaat het over het zeldzame mineraal coltan. Zit in zo'n beetje al je apparaten. De wereldwijde vraag neemt momenteel en komende jaren toe. 60 tot 80 procent van alle coltan op aarde komt uit Congo. Waar mensen onder erbarmelijke omstandigheden dat spul uit de grond halen. Niet een staatsbedrijf met goede omstandigheden, maar geïmproviseerde, gevaarlijke mijnen. Wel een belangrijke inkomstenbron voor veel arme mensen die dan in ieder geval iets van inkomen hebben. Volwassenen en kinderen graven hier met hun handen. Loodzwaar en levensgevaarlijk werk. Niemand houdt toezicht. En voor vrouwen en kinderen extra kwetsbaar. En M23 heeft sinds vorig jaar de grootste coltanmijn ter wereld in handen. Hoewel Congo de grootste coltan-voorraden ter wereld heeft is Rwanda de grootste coltan-exporteur. Uit VN-documenten blijkt dat meerdere keren per week konvooien met kostbare grondstoffen van Congo naar Rwanda vertrekken die ze daar mixen met eigen mineralen. Die vervolgens bij ons terecht komen. En met dat geld financiert Rwanda M23 weer. I know, het is echt een clusterfuck van belangen, geschiedenis, corruptie, uitbuiting en geweld die elkaar allemaal in een houdgreep houden. En het is niet alleen coltan. De bevolking profiteert er niet of nauwelijks van dat buitenlandse bedrijven ook kostbare lithium, koper en kobalt uit de grond halen En dat gaat weer in onze windmolens elektrische auto's en zonnepanelen. Door de energietransitie neemt ook de vraag naar die grondstoffen de komende jaren waarschijnlijk alleen maar toe. Het is de paradox van Congo: hun rijkdom, is ook hun vloek. En dat brengt ons bij het nu. Miljoenenstad Goma kan ieder moment in handen vallen van de rebellen van M23. Het is inmiddels een enorme vluchtelingenstroom geworden. Wie achterblijft weet niet waar ie aan toe is. Er worden plunderingen gemeld. Dit is een oorlogsverklaring, dit is een invasie. Wat dat betreft, is er dus niets veranderd. Congo wordt leeggeplunderd en de bevolking betaalt de prijs. Ja, het is geen opbeurende video. Maar misschien wel goed om te weten. Thanks voor het kijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250311 724.8 1589 2025-02-05T15:05:31+00:00 yes no Afrika https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-pimpelmees-klokhuis-soortsafari 2025-02-06T08:58:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46969.w613.r16-9.9d2760c.webp Op zoek naar de pimpelmees | Klokhuis SoortSafari Janouk en Bram gaan deze week voor een bekende vogel: de pimpelmees. Maar hoewel we de vogel allemaal wel eens gezien hebben blijkt het toch verdraaide lastig om dit kleintje op de foto te krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20249149 309.44 346 2025-02-06T07:45:00+00:00 yes no biodiversiteit vogel https://schooltv.nl/video-item/eus-boekenclub-in-de-klas-peter-buurman-een-kern-van-waarheid 2025-02-13T09:52:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46971.w613.r16-9.90bbad9.webp Eus' Boekenclub in de klas | Peter Buurman – Een kern van waarheid In Eus’ Boekenclub brengt Özkan Akyol schrijvers in contact met bekende mensen die hun boek hebben gelezen. In deze aflevering staat het boek ‘Een kern van waarheid’ centraal. Een meteoriet komt terecht in de stad waar Pjotr woont. Als de steen op zijn bureau terecht komt, gaat hij op onderzoek uit, wat is het en waar komt het vandaan? Daarbij neemt hij de waarheid niet zo nauw. De leesclub, bestaande uit Rennie Rijpma en Daniël Boissevain, gaan in gesprek met de schrijver, Peter Buurman. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248770 530.4 2032-01-29T23:00:00+00:00 100 2025-02-06T10:26:00+00:00 yes no literatuur lezen https://schooltv.nl/video-item/kun-je-temperatuur-horen-elke-temperatuur-heeft-zijn-eigen-geluid 2025-02-25T08:44:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47063.w613.r16-9.0887182.webp Kun je temperatuur horen? | Elke temperatuur heeft zijn eigen geluid NOJ NOJ NOJ Nee of ja? Mattie van de materie. Ja. Ik ben erachter gekomen dat ik een superkracht heb. Ja? Nee! Ja. Wat vet! Kun je vliegen? Je kunt gedachten lezen, onzichtbaar worden. Weet je wat vet is? Dat je zo van die spinnenwebben uit je handen kan schieten. Nee, nee, nee. Ik kan temperatuur horen. Oh, wat vet. Ja. Ik geloof er alleen natemperatuurlijk helemaal niks van. Nee? Nou, maar het is toch echt zo. Ik kan horen of iets warm of koud is als je het inschenkt. Ik kan horen of jij een lekker koud appelsapje inschenkt of juist een gloeiend hete thee. Oh, maar dat is wel een hele goeie NOJ. Kun je temperatuur horen? Nee of ja? Checking is facting! Ik heb hier een kan met koud water en ik heb hier een kan met heet water en dan moet jij je tijgeroortjes maar eens aan het werk zetten. Ja kom maar! Ik begin met Hoor maar eens wat dit is. Twee. Ja. Ja, ik heb het al gehoord. Echt? Ja. Nee! Eén is koud, twee is warm. Hoe weet jij dat? Ik ben de temperatuurtijger. Maar hoe doe je dat dan? Nou oké, ik zal eerlijk zijn; jij kan het ook. He? Ja. Huh? Ja. Nee. Ja. Kijk, we horen het allemaal. Omdat het namelijk een verschil is in geluid en omdat we dat al heel vaak hebben gehoord, horen we dat dus instinctief. Omdat we weten hoe het klinkt. Oké. Tweede. Oh! Zie je? Je hoort het inderdaad. Het klinkt als een glas water en dit klinkt als een kopje thee. Ja, als een zo lekker kopje.Ja, lekker. Zo hè? Maar waarom wetenschap? Waarom? Hoe warmer een vloeistof wordt, hoe minder stroperig die wordt. En dan klinkt het ook anders. Oh ok. Ja en bij water zie je dat misschien niet. Nee, dat zie je niet. Nee, maar bij honing wel. Let op. Twee schaaltjes honing. Ja. Ga ik er eentje even in de magnetron zetten. Laten we maar eens even kijken. Die warme honing is dus veel minder stroperig en vloeibaarder dan die koude honing. En bij water werkt dat dus precies hetzelfde. Ja, maar dat zie je dus niet bij water, maar je hoort het wel. Ja, dat hoor je dus heel goed aan hoe het water in het glas terecht komt en aan hoe het dan weer opspat. En dat geluid herken je natuurlijk omdat je elke dag wel een warme of een koude drank inschenkt. Eigenlijk heeft iedereen die superpower. Ja, ja. Oh, we zijn gewoon allemaal temperatuurtijgers. Dus kun je temperatuur horen? NOJ NOJ NOJ, een dikke vette ja! Ciao voor nou en tot de volgende NOJ! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250516 190.12 343 2025-02-24T19:10:00+00:00 yes no temperatuur proefje vloeistof https://schooltv.nl/video-item/is-zwart-echt-zwart-een-proefje-met-licht-en-kleur 2025-02-24T13:10:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47041.w613.r16-9.2bf8699.webp Is zwart echt zwart? | Een proefje met licht en kleur NOJ NOJ NOJ, nee of ja? Hee, mattie van de materie. Ben jij lekker aan de knutselfrutselprutsel? Ik ben wel echt iets heel vets aan het doen. De zwarterzwartstchallenge. Oh, en wat is dat dan precies? Dan moet je dus iets helemaal zwart maken en dan verdwijnt het dus helemaal. Kijk. Wow. Oh, it’s magic! 1, 2…Oh, and it’s gone! Vet! Ja, ik las dat zwart niet echt zwart is. Sorry? Ja, zwart bestaat niet uit zwart en de ene zwart is niet de andere zwart. Klinkt best ingewikkeld, maar ik vind het wel een goede NOJ. Oh ja, is zwart echt zwart? NOJ NOJ NOJ Nee of ja? Checking is facting. Laten we dan beginnen bij de vraag hoe zie je kleur? En voor kleur heb je licht nodig. Want als er geen licht is, dan zie je helemaal niks. Nee. Licht lijkt geen kleur te hebben. Nee, nee. En of je nou dit witte licht gebruikt of zonlicht. Het lijkt kleurloos, maar niets is minder waar. Heb jij de prisma ergens gezien? De prisma! Onze lichtbreker. Ja, zeker! Als je met licht door een prisma heen schijnt, dan breekt het licht. Het wordt als het ware uit elkaar getrokken en zo zie je waaruit dat licht eigenlijk bestaat. Ja, ik zie gewoon alle kleuren van de regenboog. Regenboog! Hand in hand! Oog in oog. Alle kleuren van de regenboog. Precies. Wit licht bestaat uit alle kleuren van de regenboog. Nu valt het licht bijvoorbeeld op deze rode blouse. Ja, en de kleur rood uit het licht wordt teruggekaatst naar jouw oog. En zo zie jij de kleur rood. De rest van de kleuren uit dat licht worden niet teruggekaatst en die zie je dus ook niet. Maar betekent dat dan dat de kleur van iets wordt bepaald door de kleur licht die wordt teruggekaatst en de andere kleuren zie je dus niet, want die worden helemaal opgezogen. Precies. Hoe zit dat dan met zwart? Want in een regenboog zit geen zwart. Zwart kaatst niets terug. Dus die zuigt zeg maar alles helemaal op. Precies, zo kan jij dat wel zeggen, mattie van de materie. Terug naar je challenge. Terug naar het lab. Dus eigenlijk zeg je nu Eef dat al die kleuren in dat zwart zitten. Ja, klopt en ik kan het je laten zien. En daarvoor hebben we nodig twee stukjes keukenpapier, twee stiften, een beetje alcohol met water en twee glazen. We zetten een kleine stip op een keukenpapiertje en vul de glaasjes met een klein beetje van dat goedje. Kijk, het goedje wordt opgezogen door het papier, trekt omhoog en breekt die zwarte inkt op in de kleurstoffen waaruit die eigenlijk bestaat. Zwart is dus geen zwart, maar een mengeling van allerlei kleuren. Ja, is zwart echt zwart? NOJ NOJ NOJ, een dikke vette nee, niet dus. Ciao voor nou en tot de volgende NOJ! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250517 190.144 738 2025-02-17T19:10:00+00:00 yes no kleur licht proefje https://schooltv.nl/video-item/nieuws-gaat-over-wat-anders-is-dan-normaal-waarom-is-het-nieuws-zo-negatief 2025-02-06T12:58:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46972.w613.r16-9.5d31e38.webp Nieuws gaat over wat anders is dan normaal | Waarom is het nieuws zo negatief? Nieuws is overal. Een eindeloze stroom van informatie, wereldgebeurtenissen, updates. Eén van de meest gestelde vragen in onze comments: Waarom is het nieuws zo negatief? En kan dat ook anders? Ook al zijn we zelf journalisten, het antwoord op die vraag is ingewikkelder dan het misschien lijkt. En begint met de vraag: Wat is nieuws eigenlijk? Goedemorgen Dennis. Dit is Toon Brouwers, één van mijn docenten toen ik aan de School voor Journalistiek studeerde. Toon, je bent niks veranderd. - Jij ook niet veel, Dennis. Wat is nieuws eigenlijk? Het is een ingewikkelde vraag wat nieuws is, omdat nieuws voor iedereen een beetje iets anders is. Vaak gaat het over veranderingen in de maatschappij. Er is niet echt één officiële definitie. Het woordenboek komt niet veel verder dan "Bericht omtrent iets dat nog onbekend was." - Kort en bondig. Wikipedia blijft ook vrij algemeen en ook ChatGPT genereert geen sluitend antwoord. Toch is er wel één belangrijk kenmerk te noemen. Nieuws gaat meestal over uitzonderingen. Dingen die niet elke dag gebeuren. Zou wat zijn als het journaal gaat over iets dat élke dag gebeurt. Goedemorgen. Op de Mies Bouwman-boulevard in Hilversum zijn vanochtend geen ongelukken gebeurd. Onze verslaggever Dennis Hoogeveen, jij bent daar nu wat is daar precies aan de hand? - Ja, eigenlijk helemaal niks. Goed. Uitzonderingen dus. Maar: welke uitzonderingen kiest een journalist? En waarom die? Ligt voor een deel aan het medium. Lezers van de Telegraaf vinden waarschijnlijk andere onderwerpen belangrijk dan die van de Volkskrant. BNNVARA maakt programma's door een progressieve bril de EO richt zich op Nederlandse christenen en de NOS heeft als taak onafhankelijk het nieuws te verslaan. Goedenavond. Maar ja, hoe bepaal je uit álles wat er op een dag gebeurt, wat het nieuws is? Ik denk ook dat je zoektocht misschien moet gaan naar eindredacteuren. Ja, daar heeft Toon een goed punt. De eindredacteur van de NOS-website en -app is vandaag Jelle. Als je niet van discussie houdt moet je hier niet gaan werken. De hele dag door hebben we gesprekken over het nieuws. - Hoe bepaal je nou wat het nieuws is? Daarbij kijken we of het nieuws veel mensen aangaat en of het veel impact heeft op bijvoorbeeld de samenleving of de wereld. We hebben hier collega's van allerlei soorten komaf uit heel Nederland hebben we mensen. En die bepalen samen wat het nieuws is. Ja, het is belangrijk dat we veel meningen horen. Nieuws gaat dus vaak over de uitzondering, moet relevant zijn voor een groot publiek en impact hebben. Maar goed, dat kan toch ook positief zijn? Dus, de tweede vraag is: Is het nieuws écht zo negatief? Dat is nogal lastig te onderzoeken, maar toen ik samen met m'n collega Frederique de headlines checkte op een willekeurige dag - Nou niet echt heel veel positief nieuws, hè. - stemde dat niet heel hoopvol. Zelfs als je actief zoekt naar positief nieuws. Een aantal van de hoogst scorende sites in Google zijn al een tijdje niet meer actief. Oké, dit is allemaal niet heel wetenschappelijk Dus checkte Frederique het bij mediapsycholoog Mischa Coster. Bijvoorbeeld in 2017 is er een onderzoek geweest. Daaruit blijkt dat slecht nieuws en verbazing de twee meest voorkomende nieuwswaarden zijn. Waarbij slecht nieuws bovenaan staat. In 2012 is er een studie geweest bij ANP zelfs, in Nederland. Dat er nauwelijks berichten te vinden zijn met woorden als 'succes' of 'geslaagd'. Terwijl 'gefaald' en 'failliet' veel meer zoekresultaten opleveren. Dus, feitelijk, is er gewoon meer negatief nieuws. Jullie gevoel lijkt dus terecht. Veel positiviteit komt er niet echt naar boven. Dit fragmentje komt trouwens uit het SBS-programma GoedNieuws Vandaag. Goedenavond. Goed nieuws is wel nieuws, en dat zie je hier. Ja, hoe dat afloopt zie je zo. Waarom is het nieuws dan zo vaak negatief? Nou, voor een deel omdat het nieuws vaak gaat over wat er anders is dan normaal. En dat zijn nou eenmaal vaak geen positieve gebeurtenissen. Maar er is nog een reden. We besteden van nature meer aandacht aan negatief nieuws dan positief. Dat is niet omdat we het per se willen, maar ons brein is zo geprogrammeerd. Goed nieuws was in de beginjaren van de mens niet zo belangrijk om te overleven. Maar het zien van gevaren, dus het kunnen spotten van slecht nieuws, wel. Dat wordt door onderzoekers ook wel de negativity bias genoemd. Ons brein geeft meer aandacht aan mogelijke gevaren. Vroeger ging dat misschien over een bosbrand verderop heel vroeger heb ik het dan over. Tegenwoordig gaat het dan misschien over inbraken die zijn geweest in je omgeving. Dus je wil op de hoogte zijn van gevaar zodat je weet Wat moet ik doen, of wat kan ik doen? Kiki de Bruin doet onderzoek naar mensen die minder nieuws volgen door de negativiteit. Straks meer daarover. Dat het nieuws vaak negatief is, heeft natuurlijk ook te maken met het doel van de journalistiek. De journalistiek is er ook om misstanden aan te tonen. De journalistiek zoomt in op verhalen, denk aan de toeslagenaffaire en die brengen dingen aan het licht. En vervolgens is het aan jou, of aan de maatschappij, de politiek om daar wat mee te doen. Met al dat overwegend negatieve nieuws is het niet gek als je af en toe een break nodig hebt. Want van veel slecht nieuws kijken, voel je je ook slechter. In dit onderzoek van het Rode Kruis zegt meer dan de helft zich machteloos te voelen door negatief nieuws. En iets minder dan de helft zegt dat nieuws over rampen en conflicten hen meer raakt dan een paar jaar geleden. Sommige mensen zeggen daarom: ik wil liever helemaal geen nieuws meer zien. Ik word er niet zo gelukkig van. Je moet je ogen niet sluiten voor negativiteit, maar het heeft niet echt een goede invloed op mij in ieder geval. En daar doet Kiki dus onderzoek naar. Nou we zien dat het fluctueert. Als er net een nieuwe crisis of oorlog uitbreekt gaan vaak mensen veel nieuws consumeren. Omdat je wil weten wat er speelt, je wil op de hoogte zijn. Maar hoe langer zo'n crisis voortduurt, hoe meer mensen afhaken. Omdat er ook een bepaalde verzadiging ontstaat of het houdt niet op, de machteloosheid groeit. Is dat herkenbaar? Nieuws geeft je een bepaalde blik van wat er op de wereld speelt. Maar nieuws gaat dus vaak over de uitzondering over dingen die anders zijn dan normaal. Je kunt je dus afvragen of heel intensief het nieuws volgen je wel een goed beeld geeft van de alledaagse wereld. Hans Rosling was een bekende mediacriticus. Hij zei bijvoorbeeld: Gebruik de media niet om de volledige wereld te begrijpen. De media zijn heel goed in het brengen van nieuws en uitleggen van gebeurtenissen. Maar in het tonen van het grote geheel, vooral veranderingen die heel geleidelijk gaan. We houden de ontwikkelingen op wereldschaal gewoon niet goed bij. Bestaat er dan ook zoiets als goed nieuws? Jazeker, en ook dat haalt heus het journaal wel. Er zijn steeds minder werklozen Daar lijkt de ontbossing nu op het laagste niveau Goed nieuws over een natuurgebied Het versterken van de zeedijk op Vlieland is klaar. De overlevingskansen van patiënten met kanker zijn de afgelopen 20 jaar gestegen. Veel journalisten zoeken ook een goede balans in de berichtgeving. Tussen binnenland, buitenlands nieuws, opmerkelijk nieuws nieuws van dichtbij, nieuws van ver weg. - Nu denk ik ook dat er mensen kijken die denken: goh, Jelle kun je het vandaag niet een beetje positiever maken, waar we aandacht geven? - Ja, dat denk ik ook weleens. Soms begin ik aan de dag en dan denk ik: waar gaan we nu dat vergrootglas op zetten? Sommige dingen gebeuren nou eenmaal, en daar moeten we verslag van doen. De bezoekerscijfers houden we bij, geanonimiseerd, dus we kunnen wel een beetje zien wat er veel gelezen wordt. Dat is het argument niet om er meer aandacht aan te geven. Reden om er meer aandacht aan te geven is dat het veel impact heeft op veel mensen. Wij zijn een publieke omroep, wij zijn er voor iedereen en we worden ook betaald door iedereen. Dus we zijn eigenlijk niet bezig met kijken naar cijfers wat wordt het best gelezen, en daar gaan we dan meer van maken of iets dergelijks. Nee, nieuws is nieuws. En dat kan je bij de NOS lezen. Sommige media geven juist extra aandacht aan goed nieuws. Er zijn insta-accounts met alleen maar positieve berichten Nu.nl heeft er een eigen rubriek voor Trouw een nieuwsbrief En dus een goed-nieuws-tv-show. Goedenavond. Goed nieuws is wel nieuws. Al duurde dat maar kort. Ja dat was 'm dan, de laatste GoedNieuws vandaag. Want ja, zoals ik al zei: in alléén maar positief nieuws zijn mensen van nature minder geïnteresseerd. Dus wat werkt dan wel? Ik zou als journalist, denk ik, proberen om iets meer aandacht te besteden aan perspectieven. En ook iets meer laten zien van: wat kun je ermee, wat wordt eraan gedaan? Zodat dat machteloze gevoel iets meer weggaat of mensen zelf het idee krijgen van: oh, ik kan dus dit ermee doen. Journalisten noemen dat ook wel constructieve journalistiek. De Correspondent is daar een bekend voorbeeld van. Krijgt ook steeds meer aandacht op de School voor Journalistiek. En vaak willen studenten ook veel positiever nieuws gaan brengen. Dus dat betekent ook de studenten natuurlijk uitdagen om verschillende aspecten van een verhaal te laten zien. Dat zijn dingen die we als journalisten kunnen doen en daar proberen we in onze video's ook rekening mee te houden. Maar wat kun jij, als nieuwsvolger, doen? Als je zelf zegt: ik wil wel op de hoogte zijn maar ik kies bepaalde momenten op mijn dag of in mijn week uit om nieuws te consumeren. Probeer selectief te zijn, dus dat je wel op de hoogte blijft, maar dat je niet overladen wordt van alle informatie die constant op je afkomt. Thanks voor het kijken! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250519 595.2 483 2025-02-06T12:35:48+00:00 yes no nieuws nieuwswaarde mediawijsheid https://schooltv.nl/video-item/zeeschildpadden-in-de-noordzee-spoelen-aan-op-nederlandse-stranden-nos-nieuwsclips 2025-02-06T13:11:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46973.w613.r16-9.93aa06e.webp Zeeschildpadden in de Noordzee spoelen aan op Nederlandse stranden | NOS Nieuwsclips Twee van de tropische zeeschildpadden die aanspoelden op Nederlandse stranden werden vrijgelaten bij de Azoren. Ze waren zwaar onderkoeld. De dierenverzorger van Diergaarde Blijdorp vertelt over zijn werk om de zeeschildpadden te laten herstellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250521 120.554 2031-08-20T22:00:00+00:00 197 2024-08-20T22:00:00+00:00 yes no schildpad dierenopvang https://schooltv.nl/video-item/trein-dwars-door-de-jungle-van-mexico-had-toerisme-moeten-stimuleren-nos-nieuwsclips 2025-02-06T13:14:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46974.w613.r16-9.7d9a07f.webp Trein dwars door de jungle van Mexico had toerisme moeten stimuleren | NOS Nieuwsclips Een trein dwars door de jungle van Mexico. De Mayatrein moest economische ontwikkeling brengen in een regio vol armoede, maar de beloften van groei zijn nog niet waargemaakt. Mexico-correspondent Boris van der Spek vertelt over de gehoopte groei in toerisme en de schade die het aanleggen van het treinspoor heeft gebracht aan de lokale gemeenschappen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250548 243.029 2032-01-03T23:00:00+00:00 132 2025-01-03T23:00:00+00:00 yes no toerisme periferie infrastructuur https://schooltv.nl/video-item/wat-is-associeren-een-verbinding-maken-tussen-twee-dingen 2025-02-19T07:47:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47042.w613.r16-9.8170d5c.webp Wat is associëren? | Een verbinding maken tussen twee dingen Associëren? Wat is dat? Stel, je doet een nieuwe zwembroek aan. Dat associeer ik altijd met vakantie. Als je associeert verbind je in je hoofd twee dingen met elkaar. Zo'n verbinding kun je ook een associatie noemen. Je hebt je zwembroek aan als je gaat zwemmen en op vakantie zwem je altijd lekker veel. Sommige associaties krijg je meteen en andere komen in stapjes. Oepsie! Een ongeluk. Een ambulance. Zwaailichten, disco! Soms komen associaties als je iets ziet. Soms als je iets hoort. Dat is het lievelingsliedje van mijn vriendin! Of als je iets ruikt. Brand! Brand! Associaties kunnen je helpen om de wereld om je heen beter te begrijpen. Hellepie! Voordat je vlammen ziet, weet je al dat er brand is. Lang zal ze leven, lang zal ze leven… Maar dankzij een associatie kun je ook op verkeerde ideeën gebracht worden. Eigenlijk wilde ik een voetbal. Ik associeer voetbal altijd met jongens. Nou en? Sterker nog, door associaties kunnen denkbeelden ontstaan die helemaal nergens op slaan. Vooroordelen noem je dat. Ik heb wel een bal voor je. Gelukkig zijn associaties heel persoonlijk. Intussen denk jij dankzij die zwembroek nog steeds terug aan de vakanties aan zee. Zijn we er al bijna? En aan die eindeloze, megalange supersaaie autorit daarnaartoe. Oh ja, stomme zwembroek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250549 120.021 264 2025-02-17T19:10:00+00:00 yes no denken taal https://schooltv.nl/video-item/illegale-arbeidsmigratie-in-nederland-nos-nieuwsclips 2025-06-04T08:34:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46975.w613.r16-9.cd89dec.webp Illegale arbeidsmigratie in Nederland | NOS Nieuwsclips Het aantal illegale arbeidsmigranten blijft maar toenemen, en steeds vaker komen ze ook van verder weg. De NOS mocht mee met de arbeidsinspectie bij een inval. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250550 86.72 2032-01-11T23:00:00+00:00 259 2025-01-11T23:00:00+00:00 yes no migratie arbeidsmarkt arbeidsmigratie https://schooltv.nl/video-item/schaduwoorlog-op-zee-datakabels-in-de-noordzee-beschermen-nos-nieuwsclips 2025-02-06T13:40:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46976.w613.r16-9.374b440.webp Schaduwoorlog op zee: datakabels in de Noordzee beschermen | NOS Nieuwsclips Een stroomkabel en meerdere datakabels raakten al beschadigd in de Oostzee. Ook in de Noordzee liggen veel van dit soort kabels in de Nederlandse Exclusieve Economische Zone. Defensie heeft een automatisch identificatiesysteem en krijgt twee nieuwe ondersteuningsschepen. Verder wordt gekeken naar sensors in de kabels. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250551 397.034 2032-01-03T23:00:00+00:00 145 2025-01-03T23:00:00+00:00 yes no kabel zee oorlog https://schooltv.nl/video-item/dit-was-de-laatste-elfstedentocht-nos-nieuwsclips 2025-02-06T13:47:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46977.w613.r16-9.073be4e.webp Dit was de laatste Elfstedentocht | NOS Nieuwsclips "It giet oan", de laatste keer dat een voorzitter van de Elfstedentocht die woorden uitsprak was in 1997. Een terugblik met het bruggetje van Bartlehiem, het klunen, het dweilorkest, de winnaars en de uitvallers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250552 293.952 2032-01-03T23:00:00+00:00 1241 2025-01-03T23:00:00+00:00 yes no schaatsen Friesland wedstrijd sport https://schooltv.nl/video-item/tsunami-van-2004-in-indonesie-nos-nieuwsclips 2025-10-14T07:59:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46978.w613.r16-9.d286e7e.webp De tsunami van 2004 in Zuidoost-Azië | NOS Nieuwsclips Van Indonesië tot Madagascar: bij de tsunami op tweede kerstdag 2004 komen bijna 230.000 mensen om het leven. De zeebodem scheurt open door een beving met een kracht van 9,3 op de momentmagnitiudeschaal. De verwoesting is enorm. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250614 216.384 2031-12-25T23:00:00+00:00 9757 2024-12-25T23:00:00+00:00 yes no tsunami aardbeving Indonesië https://schooltv.nl/video-item/wie-was-beeldhouwer-bernini-nos-nieuwsclips 2025-02-06T14:40:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46979.w613.r16-9.a95663b.webp Wie was beeldhouwer Bernini? | NOS Nieuwsclips Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een beeld van de Italiaanse kunstenaar Bernini permanent in bruikleen. Bernini is vooral bekend van de barokke fonteinen in Rome en de enorme beweging die zijn beelden weergeven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250618 70.869 2032-01-21T23:00:00+00:00 494 2025-01-21T23:00:00+00:00 yes no kunstenaar barok Italië kunst https://schooltv.nl/video-item/overlevende-van-auschwitz-99-vertelt-over-wat-zij-meemaakte-nos-nieuwsclips 2025-02-06T15:00:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46980.w613.r16-9.cde3287.webp Overlevende van Auschwitz (99) vertelt over wat zij meemaakte | NOS Nieuwsclips De Joodse Ruth Bloch vluchtte uit nazi-Duitsland naar Amsterdam. Daar werd ze opgepakt en kwam in concentratiekamp Auschwitz terecht. Ze werd te werk gesteld in een fabriek en overleefde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250621 267.264 2032-01-25T23:00:00+00:00 1338 2025-01-25T23:00:00+00:00 yes no Holocaust joden nazi Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/hoe-ratten-dijken-laten-verzakken-nos-nieuwsclips 2025-02-06T15:09:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46981.w613.r16-9.8e8657e.webp Hoe ratten dijken laten verzakken | NOS Nieuwsclips Muskusratten graven tunnels en die zijn al jaren een bedreiging voor onze dijken. Vorig jaar zijn er 65.000 muskusratten gevangen, door 350 fulltime rattenvangers. Dat moet gebeuren, want anders zouden de dijken flink verzakken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250633 110.144 2032-01-21T23:00:00+00:00 120 2025-01-21T23:00:00+00:00 yes no rat dijk jagen https://schooltv.nl/video-item/kan-muziek-helpen-als-medicijn-je-favoriete-muziek-luisteren-tijdens-een-operatie 2025-02-06T15:16:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46982.w613.r16-9.839c149.webp Kan muziek helpen als medicijn? | Je favoriete muziek luisteren tijdens een operatie Dit is de kamer van Marcia, zij wordt zo meteen geopereerd. Hee Marcia. Hai. Goedemorgen. Goedemorgen. Hoe gaat het? Ja, goed. Kun je vertellen wat er dadelijk gaat gebeuren? Ik word geopereerd. Aan mijn darmen. En je bent nu een playlist aan het samenstellen met favoriete liedjes. Niet voor een feestje vanavond, denk ik? Nee, nee. Het is voor tijdens de operatie. Ok, want als ik het goed heb begrepen, krijg jij voor je onder narcose gaat al een koptelefoon op. Ja. De hele operatie blijft hij op en hoor je jouw muziek, totdat je wakker wordt. Ja. Wauw! Wat heb je allemaal in je lijstje staan? Onder andere Suzan & Freek. O ja, altijd goed. Ja. Wat vind je van het idee dat je muziek kan luisteren tijdens de operatie? Ik weet niet wat ik ervan meekrijg, gewoon het idee vind ik heel fijn. Ellaha, jij bent arts-onderzoeker. Waarom zou jij Marcia muziek laten luisteren tijdens een operatie? Onder narcose krijg je daar toch niks van mee? Dat klopt, bewust krijg je dat niet mee. De operatie ook niet. Maar je onderbewustzijn staat niet uit tijdens de narcose. Dat is actief, net als je oren. Daardoor krijg je de muziek tijdens de narcose mee. Je kunt dus wel horen, wat is daar het voordeel van? Dat de patiënten voor, tijdens en na de operatie naar hun favoriete muziek luisteren. Dat ze voor de operatie minder angst ervaren en na de operatie minder pijn. En dat ze tijdens de operatie minder slaapmiddelen nodig hebben. Dus in die zin werkt de muziek echt als medicijn. En zijn die andere medicijnen minder nodig. Ja, dat klopt. Klopt helemaal. Mooi! Er is pas sinds kort bekend dat muziek gebruikt kan worden in de zorg. Er zijn al veel bijzondere verhalen van mensen die goed reageren op muziek. Kijk bijvoorbeeld eens naar deze vrouw met dementie. (muziek) Zij is haar geheugen grotendeels verloren en kan zich niks van haar leven herinneren. Maar zodra ze het Zwanenmeer hoort, herinnert ze zich toch weer even de ballerina die ze ooit was. Ook te vroeg geboren baby's reageren goed op muziek. Ze worden rustiger en lijken soms zelfs beter te groeien. Daar is het kapje. Maak eens een heel diepe zucht. (piepjes) Marcia is nu dus onder narcose. Ze is in slaap gevallen met de koptelefoon op. Hopelijk helpt de muziek haar om rustig te blijven en te ontspannen. De operatie gaat best lang duren, wij gaan er even vandoor. Ja, Marcia! Hai. Je bent er weer. Ja. Voel je je ok? Ja. Ja, beter dan verwacht. Wat fijn! Heb je het gevoel dat de muziek je heeft geholpen of gesteund? Ik voel me zeker wel ontspannen. Toen ik er inging, maar ook toen ik eruitkwam. Ja? Ja, een aanrader. Een aanrader? Zeker, zeker. Fijn, heel veel beterschap. Bedankt. Dank je wel. Ja, en het mooie van muziek is: baat het niet, dan schaadt het niet. Dus als je een beetje een rotdag hebt, zet een lekker muziekje op doe er een gek dansje bij en dan ziet je dag er heel anders uit. Dat ga ik ook even doen. Even kijken. *Because I'm happy *Clap along if you feel like a room without a roof *Because I'm happy *Clap along if you feel like happiness is the truth* https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250619 251.306 467 2025-02-06T14:24:20+00:00 yes no muziek operatie ziekenhuis https://schooltv.nl/video-item/eus-boekenclub-in-de-klas-maartje-wortel-camping 2025-02-13T09:53:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46983.w613.r16-9.f7ec354.webp Eus' Boekenclub in de klas | Maartje Wortel - Camping In Eus’ Boekenclub brengt Özkan Akyol schrijvers in contact met bekende mensen die hun boek hebben gelezen. In deze aflevering staat het boek ‘Camping’ centraal. Hier worden de mensen op een camping beschreven. Waarom zijn ze er en wat doen ze er? De leesclub, bestaande uit Justine Marcella en Jeangu Macrooy, gaan in gesprek met de schrijver, Maartje Wortel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250489 520.84 2032-02-05T23:00:00+00:00 440 2025-02-07T09:12:00+00:00 yes no lezen literatuur kamperen https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-amsterdam-in-de-klas-migratie-en-welvaart-in-de-17e-eeuw 2025-02-13T08:19:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46985.w613.r16-9.f3f8396.webp Het verhaal van Amsterdam in de klas | Migratie en welvaart in de 17e eeuw In de tweede helft van de zestiende eeuw breekt een oorlog uit die tachtig jaar zal duren. De Spaanse koning Filips de Tweede ziet het katholieke geloof als het enige ware geloof. Slecht nieuws voor de protestanten uit de Zuidelijke Nederlanden. Voor de protestanten wordt het steeds gevaarlijker. Als Antwerpen en Brussel in 1585 in Spaanse handen vallen, moeten de protestantse gelovigen kiezen: bekeren of vertrekken. Wie het zich kan veroorloven, verkoopt zijn huis. Hij vertrekt naar het noorden, waar de Spaanse koning geen macht heeft. Antwerpen en Brussel verliezen ruim de helft van hun inwoners. De belangrijkste bestemming is de stad die niemand weigert. Amsterdam. Dit is het verhaal van Amsterdam. Tegen het eind van de zestiende eeuw verdubbelde het aantal inwoners van de stad. Zo'n 25.000 Vlamingen, Walen en Brabanders trokken naar Amsterdam. Behalve de protestanten vluchtten ook veel joden voor de Spaanse koning. Daardoor groeide het inwonersaantal van een krappe 30.000 naar ruim 60.000. In amper twintig jaar tijd. Amsterdam heeft eigenlijk die hele bloei in de zeventiende eeuw volledig te danken aan migranten. Die brachten kennis, kennis over cartografie, internationale handelsnetwerken, maar ook die scheepvaart. Die hadden allemaal ontzettend veel mannen nodig om te werken en dat waren grotendeels ook migranten. Dus er was enorm veel arbeidsmigratie eigenlijk naar Amsterdam. Doordat de stad zo veel nieuwe mensen aantrekt ontstaat er al snel een woningtekort. De stad was natuurlijk ontzettend klein in die tijd. Iedereen woonde in dat kleine centrumpje. Die woonden dus allemaal in een veel kleiner stuk Amsterdam dan wat we nu als de binnenstad ervaren. Begin zeventiende eeuw bedenkt de stad van: dit gaat zo niet langer goed. We moeten nog verder uitbreiden en dan komt het ontwerp van de grachtengordel. Het stadsbestuur besloot tot een aantal ingrijpende, zeer kostbare maatregelen om de stad uit te leggen zoals ze het noemde. De stadswallen moesten worden afgebroken en verderop herbouwd. De scheepsbouw werd verplaatst naar stukken land die werden drooggelegd aan de oostkant van de stad en in de Amstel werden vier kunstmatige eilanden aangelegd. Dit was het begin van de grachtengordel. Na zijn vlucht uit Brussel vestigt Petrus Plancius zich in Amsterdam. Behalve een beruchte predikant is Plancius ook astronoom en een van de beste kaartenmakers van zijn tijd. Voor Amsterdamse kooplieden zijn betrouwbare zeekaarten goud waard. De Zuidelijke Nederlanden waren gewoon het centrum van de wereldhandel dus daar werd ook heel veel kennis ontwikkeld over zeevaart en navigatie. En daar zaten hele belangrijke drukkers en kaartenmakers. En Plancius was zo iemand. Dus die kennis verplaatste daarmee ook naar het noorden. Handelaren als deze Cornelis en Frederik de Houtman zijn dan ook zeer geïnteresseerd in de kennis van Plancius. De broertjes De Houtman ruiken het avontuur en het grote geld. Door de oorlog met Spanje is de handel in specerijen vrijwel stil komen te liggen. Door de schaarste zijn de specerijen nog kostbaarder geworden. Wie dus een route naar de Oost weet te vinden, wordt schathemeltjerijk. Met de komst van de kooplieden uit de Zuidelijke Nederlanden zie je eigenlijk dat Amsterdam een nog groter internationaal netwerk krijgt. En dan zie je gewoon de expansie van die handel en ook nieuwe initiatieven opbloeien. Hier in Amsterdam wordt een nieuwe onderneming geboren. Dit zijn de oprichtingspapieren van de Compagnie van Verre. De voorloper van de VOC. Deze mannen handelen in alles. Bier, graan, leer, goud en edelstenen. Ze bezitten grote stukken grond in Amsterdam waarmee ze speculeren op de woningmarkt en enorme winsten boeken. Je zou kunnen zeggen dat dit de eerste superrijken zijn, burgers met vermogens waarvan zelfs enkelen zouden opkijken. Ze financieren een expeditie die de geschiedenis in zal gaan als de eerste schipvaart. Een uiterst risicovolle expeditie naar de Oost met ongekend grote gevolgen. Hier wordt de basis gelegd voor het moderne kapitalisme. Die rijkdom gold voor een kleine bovenlaag, een kleine handelselite die inderdaad heel veel rijkdom vergaarde, maar het merendeel van de bevolking was heel arm. Met de Compagnie van Verre zet Amsterdam de eerste stap op weg naar de wereldhandel. Amsterdam dreef overal handel met macht en hebzucht als belangrijkste drijfveren. Om hun belangen in het buitenland te verdedigen en voerde de stad de ene na de andere oorlog. En dat had gevolgen voor de bevolkingssamenstelling. Zonder immigratie, zonder de aanvoer van nieuwe zeelui, was de expansiedrift van de stad onmogelijk geweest. Amsterdam werd een smeltkroes van culturen die allemaal een stempel op de stad drukten. Een echte migrantenstad, open, loyaal, aantrekkelijk voor minderheden en avonturiers van overal en nergens. Dat zou de komende eeuw sterk veranderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250822 483.648 2552 2025-02-12T20:10:00+00:00 yes no Amsterdam Gouden Eeuw VOC slavernij https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-amsterdam-in-de-klas-amsterdam-in-de-19e-eeuw 2025-02-20T16:01:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46986.w613.r16-9.20cecfa.webp Het verhaal van Amsterdam in de klas | Amsterdam in de 19e eeuw Begin negentiende eeuw telt Amsterdam ongeveer 200.000 inwoners van allerlei komaf. De helft daarvan verkeert in diepe armoede. Dit is het verhaal van Amsterdam. Aan het begin van de negentiende eeuw wordt het machtige Franse leger verslagen. Een grote troepenmacht uit heel Europa dwong Napoleon bij Waterloo op de knieën. Amsterdam bleef berooid achter met een schuld van ruim 20 miljoen gulden die ontstond doordat de Fransen hier tientallen jaren bivakkeerden op kosten van de stad en haar inwoners. Mensen leven onder erbarmelijke omstandigheden. Besmettelijke ziektes hebben vrij spel en leiden niet zelden tot blijvende fysieke beperkingen, zoals blindheid. Tijdens de genadeloze koude winters vriest het in de meeste huizen net zo hard als buiten, want brandstof kan bijna niemand zich veroorloven. Vanaf de negentiende eeuw groeit een nieuwe generatie in grote armoede op, waaronder de jonge, briljante denker Johan Rudolph Thorbecke. Een Zwollenaar uit een arm milieu door zijn vader met geleend geld naar Amsterdam gestuurd om te studeren. In de twee jaar dat hij hier studeert ziet hij een verloederde stad. Thorbecke ziet een stad bestuurd door gemakzuchtige regenten die teren op de goede naam van hun families. Voor hen geldt vooral het eigenbelang. Volgens Thorbecke is het tijd voor een nieuw soort bestuur. Niet op basis van afkomst, maar op basis van kundigheid. Bestuurders die het belang van het volk voorop stellen. Mensen zoals Thorbecke zelf. Ondanks de economische malaise zijn er nog steeds welgestelde Amsterdammers zoals deze Christiaan Pieter van Eeghen. Piet van Eeghen groeit op tot een ambitieus man vol idealen. Zoekt u uw map? En hij heeft grote plannen voor de stad. Dank je wel. Succes! Ja, dat verantwoordelijkheidsgevoel kwam ook met name vanuit die geloofsovertuiging. Hij was doopsgezind en daar is zonder geen woorden maar daden centraal. Dus hij wilde ook echt actief bijdragen aan het leven van de minderbedeelden van de stad Amsterdam. En dat waren er nogal veel. Zeker aan het begin van de negentiende eeuw. Idealisten zoals Van Eeghen waren hard nodig in een stad waar het met de meeste mensen slecht gesteld was. Het stadsbestuur bemoeide zich liever niet met armoedebestrijding. Dat was niet alleen uit politieke overtuiging. Er was door de torenhoge schulden uit de Franse tijd simpelweg geen geld voor. De rente op de schuld bedroeg 800.000 gulden per jaar. Dat was een kwart van de totale begroting. Het aflossen schoot er dus jaar in jaar uit bij in. Niet alleen de armoedebestrijding, maar de hele ontwikkeling van de stad stond daardoor al meer dan veertig jaar stil. Terwijl Duitsland, Frankrijk en Engeland in hoog tempo industrialiseren, gebeurde hier lange tijd niets. Maar uiteindelijk kwam de vooruitgang ook naar Amsterdam in de vorm van een spoorlijn, uiteraard met een station. En dat stond hier, station D’eenhonderd roe. Op 20 september 1839 vertrekt de hypermoderne trein van station D’eenhonderd roe naar Haarlem. De jonge Piet van Eeghen staat aan het begin van zijn carrière en is een van de geldschieters van de spoorwegmaatschappij. Haarlem was de eerste stap op een belangrijke route naar Rotterdam en lag niet ver van Amsterdam. De trein wordt gezien als een wonder van techniek maar er zijn ook zorgen. Het is ook een vervaarlijk monster dat met een duizelingwekkende snelheid van 38 kilometer per uur door het landschap jakkert. Als daar maar geen ongelukken van komen. Boeren met landerijen langs het spoor maken zich zorgen om die koeien. Die zouden wel eens zoveel stress kunnen ervaren dat ze geen melk meer geven. Halverwege de negentiende eeuw komt er eindelijk weer wat werkgelegenheid. Amsterdam maakt kennis met een modern betaald beroep. De vuilnisman. Een primeur voor Nederland. In 1847 gaan de eerste vuilophalers langs de deuren om huisvuil en verbrande turf op te halen. Zelfs de menselijke uitwerpselen worden vanaf nu wekelijks opgehaald. Eindelijk doet het stadsbestuur eens iets goeds, zou je denken. Maar ook dit initiatief komt niet van de overheid. Het is bedacht door deze man Samuel Sarphati, tijdgenoot en collega stadsverbeteraar van Van Eeghen. En Sarphati en Van Eeghen waren een soort concullega's, dus ze maakten zich druk om dezelfde dingen. Ze waren allebei heel sociaal bewogen. Ze hebben allebei heel veel betekend voor de ontwikkeling van Amsterdam maar ze waren ook een beetje concurrent. Maar Sarphati is een doorzetter.In zijn tijd als huisarts zag hij hoe de stad geteisterd werd door epidemieën. Zijn oplossing: hygiëne. De compost verkoopt hij als mest aan de Veenkoloniën in Groningen en Drenthe, wat weer geld oplevert voor het salaris van de vuilnismannen. Vanaf de jaren 1850, 60, 70 ontstaat er stromend water in Amsterdam. Er komt gasvoorziening, er komt elektriciteit. Allemaal nieuwe vindingen. Later in de eeuw telefonie en ook de tram de eerste paardentram, en later de elektrische tram. En aanvankelijk zijn dat allemaal initiatieven van ondernemers die zoiets beginnen in Amsterdam. En die krijgen van de gemeenteraad een concessie om voor tien of twintig jaar deze nutsvoorziening aan te bieden aan hun klanten. Dankzij het succes in de wereldhandel was Amsterdam tot de negentiende eeuw oppermachtig. Maar daar was niet veel meer van over. Ondanks de teloorgang heeft het Amsterdamse gemeentebestuur nog steeds alle macht over de stad. Totdat deze man met een verrassing kwam. De jonge student die ondertussen minister-president van Nederland is geworden. Thorbecke. Thorbecke voert een aantal drastische veranderingen door in Nederland. Met zijn nieuwe Gemeentewet wordt Amsterdam gelijkgesteld met elke willekeurige andere gemeente zoals Urk of Heeze. Geen baas meer in eigen huis. Nooit meer een soevereine macht op het wereldtoneel, maar gewoon een gemeente. Net als 209 andere gemeenten.In die rol heeft Amsterdam zich dus moeten schikken. Want ook na de Gemeentewet van 1851 maken allemaal duidelijk dat Amsterdam weliswaar een belangrijke en zeer belangrijke stad is, waaraan zeer veel waarde gehecht wordt, ook economisch nog steeds een grootmacht binnen Nederland. Maar Amsterdam was een stad geworden in Nederland die vanuit Den Haag bestuurd werd. Thorbecke beschouwt de Gemeentewet als een noodzakelijke stap voor een betere toekomst. Ook voor Amsterdam. Maar dat ziet het bestuur van Amsterdam toch net even anders. Twee Amsterdammers en de Zwolsche Thorbecke trokken de stad in de negentiende eeuw uit het slop. Sarphati kreeg een eigen park naar zich vernoemd. Van Eeghen een statige straat langs zijn eigen Vondelpark. Zelfs de Zwollenaar wint uiteindelijk het respect van de hoofdstad, want hij staat hier toch maar mooi. Premier Thorbecke op zijn eigen Amsterdamse plein. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250824 616.043 2082 2025-02-19T20:10:00+00:00 yes no Amsterdam industrialisering https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-klimop-klokhuis-soortsafari 2025-02-08T10:10:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46987.w613.r16-9.0b6730d.webp Op zoek naar de klimop | Klokhuis SoortSafari Een absoluut record voor Janouk en Bram deze week. Want nog niet eerder hebben ze zo snel een soort gescoord. Binnen no time was de klimop gevonden. Een veel voorkomende plant, waar heel veel over te vertellen is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250817 408.96 499 2025-02-07T09:00:00+00:00 yes no plant biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/eus-boekenclub-in-de-klas-bart-van-loo-stoute-schoenen 2025-02-10T12:10:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46998.w613.r16-9.7c9c231.webp Eus' Boekenclub in de klas | Bart van Loo - Stoute schoenen In Eus’ Boekenclub brengt Özkan Akyol schrijvers in contact met bekende mensen die hun boek hebben gelezen. In deze aflevering staat het boek ‘Stoute schoenen’ centraal. Een historisch, verhalend boek over de Bourgondische tijd en het ontstaan van Nederland en België. De leesclub, bestaande uit Martine Gosselink en Boris van der Ham, gaan in gesprek met de schrijver, Bart van Loo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250513 563 2032-02-09T23:00:00+00:00 238 2025-02-10T12:00:00+00:00 yes no lezen literatuur https://schooltv.nl/video-item/punkers-in-de-jaren-70-piercings-en-hanenkammen 2025-02-17T07:36:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47029.w613.r16-9.da4f0a1.webp Punkers in de jaren 70 | Piercings en hanenkammen He! Ben je boos op je ouders? Op je school, op het systeem? Vind je dat alles omvergegooid moet worden? Heb je geen zin om je aan te passen? Dan ben jij een punker, net als wij. Wij zijn punk. Hard, ruig, zwart. Punk is een way of life. Punk is vrij, vrij van alles. Wil jij ook punker worden? Maak lekker veel ruzie met je pa en ma. Ga roken, drinken, schreeuwen! Je moet doen waar je zin in hebt. Alles mag! Huiswerk? Gewoon niet doen. Laat ze je maar van school sturen en word punker. Doe zeep in je haar, krijg je stekels net als wij. Truien met gaten. Draag deze legerschoenen, zwarte kleren, zwarte ogen, panty's met scheuren. Neem een mohawk, een hanenkam. Rood, paars, groen zoals deze. Dat is punk. Draag kleren met een Schotse ruit of luipaard. Oogschaduw, hangslotje. Leren jassen. Word creatief met veiligheidsspelden in je oor. Kijk boos, net als wij. Nee, echt boos vanwege de woningnood. De jeugdwerkloosheid tegen het systeem! En spuit overal het anarchiesymbool. Dat betekent weg met alles, weg met het gezag. Neem ook een rat op je schouders, zoals deze. Dit is Iggy. Superschattig toch? Maar onze ouders die haten ratten. En daarom zijn wij er dus gek op. Wij zijn een punkband.Hoef je helemaal niet muzikaal voor te zijn. Want punk is herrie, hard, ruig, vals, tegen alle wetten en codes in. Als je maar boos kijkt en schreeuwt. Komt ie. Één, twee, drie, vier. He kan het wat zachter? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251269 94.357 435 2025-02-15T19:10:00+00:00 yes no jongerencultuur mode https://schooltv.nl/video-item/mode-in-de-jaren-70-van-hippie-naar-disco 2025-02-17T07:52:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47030.w613.r16-9.f449673.webp Mode in de jaren 70 | Van hippie naar disco Hoi, wij zijn de meiden van de modepolitie. En vandaag gaan we twee mensen helemaal make-overen! Make-overen, make-overen! Marga en Daan. Hallo Marga en Daan. Hoi Modepolitie. Wij willen zo graag… Jullie zien er niet uit. Wat jullie dragen, dat kan niet, dat mag niet, dat hoort niet. Maar hoezo dan? Nou dit is zo sixties, zo ouderwets. Maar hey, wake up Marga, these are the seventies! We gaan jullie make-overen! Daan, kom mee. Marga, ga iets leuks voor jezelf doen. Oké. Daan, we gaan een hippie van je maken. Moet dat echt? Hier, trek aan een mosterdgele broek met wijde pijpen. Een blouse met wijde mouwen. Een giletje met borduursels, een hele hippe kekke zonnebril, festivallaarzen en een gitaar, gitaar, gitaar! Ik speel helemaal geen gitaar. Nou en Daan, niemand speelt gitaar. Het gaat om de look. Marga, kom er lekker bij. Jij wordt hippie! Ik? Ohnee! Ohja! Kijk, een Indiase jurk, bloemen in je haar, een zonnebril, een gehaakte macramé poncho en last but not least een Afghaans bodywarmertje. Brrrrr! Daan, kom erbij! Tadaa! Wat ben je hip! Wat ben jij een hippe vogel! Ho stop! Dit is misschien leuk voor begin jaren zeventig, maar intussen zitten we al halverwege de seventies en hippies zijn uit! Uit! Uit! Casual is in. Marga, jij krijgt een broekpak met wijde pijpen en jij Daan? Jij krijgt een casual T-shirtje en kekke leuke gympies. It’s the seventies. Kijk maar. Oh Marga, wat ben je casual! Oh Daan, wat ben jij…Ho, stop! We zitten inmiddels alweer eind jaren zeventig en casual is uit. It's time for disco! Drie, twee, een…Oh Marga! Nu ben je op je mooist. Je bent zo knap! Disco really made it! Daan, Marga, zijn jullie nu gelukkig? Ja! Wij waren de meiden van de modepolitie en volgende keer komen we bij jou jou, jou! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251271 151.594 848 2025-02-15T19:10:00+00:00 yes no mode kleding disco hippie https://schooltv.nl/video-item/het-holland-pop-festival-van-1970-woodstock-aan-de-maas 2025-02-17T07:51:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47031.w613.r16-9.3386c23.webp Het Holland Pop Festival van 1970 | Woodstock aan de Maas We staan hier bij Holland Pop, het grootste popfestival in ons land ooit. Ja, het is echt te gek. Wat ze in de States kunnen, kunnen wij ook in Kralingen. Woodstock aan de Maas. Iedereen is vrolijk, iedereen heeft z’n gitaar mee. Iedereen is high! Love, peace and happiness! We hebben de beste bands van de planeet. Santana. En Pink Floyd en Jefferson Airplane. Het is echt te gek. Gratis kamperen. Mensen lopen naakt, gratis medische verzorging, gratis tampons. En we zwemmen naakt in de Kralingse Plas. En wat is dit voor een sigaret? Dat is een pretsigaret. Maar die zijn toch verboden? Ja. Eigenlijk wel, maar ze laten het toe. Dat is gedoogbeleid. Het mag eigenlijk niet, maar we laten het toe. Dat is hier ontstaan. Dat is echt Nederland, is echt de seventies. Het mag niet, maar we doen het toch. Er en zelfs een drugsteam met artsen. En de politie kijkt toe en laat ons genieten. Politie, is er politie dan? Ja zeker heel veel, maar dat zijn de stillen. Niemand hoeft dit te weten, maar ik ben een stille. Ja. Ik ben ook stille. Ik ook. Ik hou de boel in de gaten. Maar verder gaat het fantastisch. Straks komen The Birds, waanzinnig! Nou, nog veel plezier nog! Daar hebben we Berry Visser. Berry. Berry Visser, de organisator. Ik heb dit bedacht man. Ik had gewoon zin in een feest. Nou hij is echt echt geweldig! Geweldig! Dus volgend jaar weer hè? Nee man, nee, we zijn failliet man. Wat? Hoe dat zo? Nou, iedereen hier, die heeft gewoon geen kaartje. Driekwart van de mensen heeft geen kaartje. Die kwamen gewoon door een gat in het hek geklommen of die kwamen met bootjes aangevaren. We kunnen de bands niet eens betalen. Maar dat weten die bands niet, dus mondje dicht he? Ja, natuurlijk. Nou goed, tot zover Holland Pop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251273 155.221 410 2025-02-15T19:10:00+00:00 yes no hippie popmuziek festival https://schooltv.nl/video-item/de-eerste-reageerbuisbaby-ivf-in-de-jaren-70 2025-02-17T07:51:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47032.w613.r16-9.4209881.webp De eerste reageerbuisbaby | Ivf in de jaren 70 Goedemiddag. Vandaag is een bijzondere dag. Ssst! De baby slaapt. Oh sorry. Vandaag is een bijzondere dag, want de kleine Louise Brown is geboren. De eerste reageerbuisbaby, hier in Engeland. Hoera! Bravo! Ssst! De baby slaapt. Ze staat in alle kranten op de voorpagina. Journalisten doen alles om binnen te komen. Eentje is zelfs verkleed als non. Mrs. Brown. Bent u blij? Ja, we zijn heel gelukkig. Na negen jaar alles geprobeerd te hebben, is het eindelijk gelukt. Baby Louise. Deze baby is niet verwekt op de gebruikelijke manier. Nee, niet met seks. Nee, dat ging niet. En dus hebben we de eicel kunstmatig bevrucht. We hebben de eicel geïnjecteerd met honderdduizend spermacellen. Ja, dat zijn er een hoop, hè? En daarna is ie teruggeplaatst in mijn baarmoeder. En nu, na al die jaren, is het eindelijk gelukt. Yes! Na honderden pogingen bij talloze paren kunnen we ze nu eindelijk gelukkig maken met een kindje. Het is een schande. Er is protest van de christenen. Hij doet alsof hij God is. Het is goddeloos. Wij christenen zijn woedend. Ssst! De baby slaapt. Sorry. We zijn woedend. Wij ook, dit gaat veel te ver. U bent? Wetenschapper. Dit is onverantwoord. De risico's, die zijn veel te groot. Levensgevaarlijk! Jaloezie, dat zie je zo vaak. Jaloerse collega's. Nonsens. Stil nou! Nu is ze wakker. Ze doet haar ogen open. Ze lacht. Wat een schatje! Hello darling, lach eens naar de dominee. Kiekeboe! En waar is de grote dokter Steptoe nu? Kiekeboe! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251274 119.552 970 2025-02-15T19:10:00+00:00 yes no bevruchten zwanger baby https://schooltv.nl/video-item/roken-voor-de-klas-in-de-jaren-70-roken-mensen-overal 2025-02-17T07:50:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47033.w613.r16-9.0da4d35.webp Roken voor de klas | In de jaren 70 roken mensen overal Goed. De sinus en de cosinus. Ja Maarten. Meester, mag er misschien van u een… Nee, geen u zeggen. Gewoon Wim, je en jij, heb ik al heel vaak gezegd. Nou, Wim, mag er alsjeblieft een raampje open? Raampje open, midden in de winter? Ja, frisse lucht. Ik ga toch niet middenin de vrieskou een raampje open zetten? Goed. De sinus en de cosinus. Meneer, het is echt benauwd. Welnee. Welja. Vindt iemand het benauwd? Nee toch? Ik wel. Ik ook. We willen graag een raampje open. Nou ja! Wil iedereen nou ineens een raampje open? Ja, en nog beter zou zijn als u, als je helemaal niet zou roken, Wim. Niet roken? Waarom zou ik niet mogen roken? Roken is slecht. Ja, voor mij schijnt het inderdaad nogal ongezond te zijn maar voor jullie niet. Jawel, meeroken is ook slecht, hebben ze net ontdekt. Welnee! Van roken en meeroken kan je allemaal soorten ziektes krijgen. Hartfalen, longkanker. Ja, nou weten we het wel. Er komt een tijd dat je niet meer mag roken in de klas. Wedden? Ja, ja, ja, ja, ja, dat is allemaal leuk en aardig hè? Maar nu, in de jaren zeventig, roken we lekker overal. In het ziekenhuis, mensen met een baby op schoot, op het sportveld en ook in de klas. Oké? Oké. De sinus en cosinus. Meneer, we hebben het nog steeds echt benauwd. Oké, dan. Dus u doet uw sigaret uit? Nee, ik zet een raampje open, hè? Met alle klimaatschade van dien. En zeg geen u, gewoon je en jij en Wim, heb ik wel al honderd keer gezegd. Goed. De sinus en cosinus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251275 112.981 691 2025-02-15T19:10:00+00:00 yes no roken sigaret verslaving https://schooltv.nl/video-item/de-premiere-van-de-film-turks-fruit-in-1973-de-best-bekeken-bioscoopfilm-met-veel-bloot 2025-02-17T07:50:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47034.w613.r16-9.5226496.webp De première van de film Turks fruit in 1973 | De best bekeken bioscoopfilm, met veel bloot Goedenavond dames en heren, wij zijn hier bij de première van de film Turks Fruit. Ik ga eens even praten met de regisseur, meneer Paul Verhoeven. Ja, hai. Bent u trots op deze film? Apetrots! Dit wordt een hit jongens! Ja, is dat nou nodig, al dat naakt? Nou ja, in het boek van Jan Wolkers staat nog veel meer naakt, dus we hebben het nog netjes gehouden toch, vindt u niet? Ja, zeker. Trouwens, wat is er mis met naakt? Dames en heren, u staat toch ook naakt onder de douche denk ik. Nee, zeker niet. Ik draag altijd een badpak onder de douche. Nou eens eventjes praten met meneer Hauer. Ga jij eens even weg. Rutger. Hallo. Is dat nou nodig al dat naakt? Natuurlijk. Dit zijn de seventies. Naakt is vrijheid en naakt is cool. Naakt is hip. Maar meneer Hauer, iedereen heeft u kunnen zien op dat grote scherm in uw blote…Ja? Piem. Daar ben ik trots op. Ja, dit wordt trouwens de allerbeste bekeken bioscoopfilm aller tijden. Juist vanwege die naakte, liefdevolle scenes. Zeker weten, schat. Monique van de Ven. Dit is je eerste filmrol. Maar ook je eerste naaktrol. Ja, dat klopt ja. Ik had nog nooit geacteerd en ik kreeg meteen de hoofdrol in plaats van Willeke van Ammelrooy. Oh god, we zijn Willeke helemaal vergeten af te bellen. Ja, die deed moeilijk. Ja, dat begrijp ik ook wel met al dat naakt. Nou niet vanwege het naakt nee, ze vroeg drie keer zoveel en zij deed het voor drie keer zo weinig. Niet doorvertellen, hoor. Sorry Willeke. Monique, als u nou straks naar de bakker gaat dan heeft iedereen u kunnen zien in je blote…Nou en, die film gaat over meer dan dat. De film gaat over de liefde en de dood en eigenlijk het hele leven. Ja, en naakt. Ja, en naakt. Dames en heren, tot zover de première van de film Turks Fruit. Een schunnige, ordinaire film met allemaal blote mensen die in hun nakie lopen. Prettige avond. He Bram, zullen we morgen gaan kijken? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251180 119.061 510 2025-02-15T19:10:00+00:00 yes no film boek literatuur https://schooltv.nl/video-item/waarom-smaakt-bevroren-ijs-anders-zoeter-als-het-smelt 2025-02-10T17:22:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46999.w613.r16-9.24de864.webp Waarom smaakt bevroren ijs anders? | Zoeter als het smelt Als je het hebt over fantastisch mondgevoel dan springt één product er heel erg uit, namelijk ijs. Hier in Wageningen doen ze onderzoek naar de textuur van ijs en hier kennen ze alle geheimen over dat magische mondgevoel. Elke doet onderzoek naar ijs en ik mag vandaag haar proefpersoon zijn. Wat heb je voor me in de aanbieding? Nou, ik heb twee dingen die ik je graag wil laten proeven. Oké. Ik wil van jou heel graag weten welke van de twee je eigenlijk zoeter vindt. Hmm. Zo! Koud. Ja. Ja? Dan komt hier de tweede. Oké. Nou, de tweede vind ik zoeter. De tweede is zoeter? Ja. Klopt, de tweede is zoeter. Dat was gesmolten ijs en dit is eigenlijk wat er ook in je mond gebeurt. Als je ijs smelt, dus op het moment dat je het eet dan worden de smaken opgenomen in het spuug. Door het spuug wordt het getransporteerd naar de tong. De papillen op je tong kunnen dan de smaak waarnemen. Dus als je ijs eet, wordt het ook steeds zoeter in je mond. Ja. Als het ijs bevroren is dan zitten de smaakstoffen als het ware vast in een soort kooi van ijskristallen. Dat noem je een food matrix. En als je dan een hapje neemt dan komen die smaakstoffen beetje bij beetje vrij. Let op. Kijk, hoppa. Nou moet je eens opletten wat er gebeurt als ik het ga föhnen. Kijk. De ijskristallen smelten dus de food matrix verdwijnt. De smaakstoffen komen dus allemaal vrij en die dansen door je mond. En dat is ook de reden dat je suiker beter proeft in gesmolten ijs. Maar behalve suiker komen er ook nog aroma's vrij. Dat zijn stoffen die je niet proeft, maar ruikt. Zoals blauwe bessen-aroma. Die aroma's, die kun je dus ook meten en dat doen we met een speciaal apparaat. Spannend. Wat mag ik doen? Nou, ga hier maar zitten. Dan mag je straks de staafjes in je neus stoppen. Dit moet in m'n neus? In je neus. Ok. En op het moment dat je dat doet kunnen we met dit apparaat meten welke aroma's jij allemaal waarneemt. Ah. Ok, ja. Het zit. Hier is het ijs. Alsjeblieft. Ja. Ok. Kan ik wat zien? Kom maar kijken. Hier ben je ijs gaan eten. Ja. Daar zie je eigenlijk nog geen piekjes verder. Dat komt omdat het ijs nog niet gesmolten was Dan is het nog hard en koud. Ja. Ja. En op een gegeven moment, als het gaan smelten dan kan men hier de aroma's pas vrij. Hm-m. En hier ongeveer heb je het doorgeslikt. Je ziet dan ook, na het doorslikken komt er nog heel veel meer aroma vrij. Een enorme piek nog! Juist. Ja. En dat is ook meteen de magie van ijs: Als je een hap neemt, dat er meerdere smaakgolven voorbijkomen. Ja. Wow. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20250637 228.224 212 2025-02-06T16:11:22+00:00 yes no smaak zintuig mond https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-ketogeen-dieet-geen-koolhydraten-veel-vet 2025-02-11T09:02:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47003.w613.r16-9.69be50d.webp Wat is een ketogeen dieet? | Geen koolhydraten, veel vet Bij een normaal dieet eet je vaak brood, pasta, fruit en andere producten met veel koolhydraten. Deze worden omgezet in glucose, een belangrijke brandstof voor je brein. Bij het ketodieet mag je geen producten met koolhydraten. Wat wel mag? Olijfolie, avocado's, vlees, boter en sommige groenten. Producten met een hoog vetgehalte. Als je lichaam vet gaat verbranden komt er een nieuwe brandstof vrij voor de hersenen: ketonen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251474 0 416 2025-02-11T09:01:00+00:00 yes no koolhydraat eten vet glucose hersenen https://schooltv.nl/video-item/waarom-hebben-niet-alle-scholen-in-nederland-tegelijk-vakantie-vakantiespreiding-tegen-drukte 2025-02-11T13:06:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47006.w613.r16-9.9b8881f.webp Waarom hebben niet alle scholen in Nederland tegelijk vakantie? | Vakantiespreiding tegen drukte Of je nu weggaat of niet alle kinderen krijgen schoolvakanties, gemiddeld wel elf weken per jaar. Maar niet iedereen heeft precies dezelfde weken vrij. Ik zou eigenlijk wel eerder vakantie willen maar het is nu al gebeurd. Ik heb al bijna vakantie, dus. Ik vind niet zo erg omdat we toch allemaal even lang naar school moeten. Vakanties worden op scholen op verschillende momenten gepland en dat is om drukte te voorkomen. Als heel Nederland precies op hetzelfde moment vrij is, dan wordt het op allerlei plekken steeds heel vol. Op bijvoorbeeld campings in Nederland of bij het pretpark of de dierentuin. Om het iets meer te spreiden is Nederland in regio's verdeeld en door noord, midden en zuid niet altijd precies in dezelfde weken vrij te geven wordt de drukte wat meer gespreid in de vakantieperiode. Wie er wanneer aan de beurt is, dat wordt geadviseerd door de overheid. Maar scholen mogen ervoor kiezen om soms af te wijken van dat advies. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251529 66.261 894 2025-02-11T13:05:00+00:00 yes no vakantie zomer school https://schooltv.nl/video-item/online-les-over-de-holocaust-introductieles-voor-in-de-klas 2025-09-18T07:55:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47007.w613.r16-9.9736fc2.webp Online les over de Holocaust | Introductieles voor in de klas Op 27 januari 2025 is het 80 jaar na de bevrijding van Auschwitz. Daarom organiseerde Schooltv een online introductieles vanuit concentratiekamp Vught door Holocaustdeskundige Astrid Sy en geschiedenisleraar van het jaar Hidde Wierda. Deze les van ruim 40 minuten is een live registratie en een introductie op het onderwerp Holocaust. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251174 2514.901 215 2025-02-11T12:50:00+00:00 yes no Holocaust Tweede Wereldoorlog jodenvervolging https://schooltv.nl/video-item/brainstorm-je-brein-en-hoogtes 2025-03-27T08:43:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47102.w613.r16-9.556215f.webp Brainstorm | Je brein en hoogtes Extreme hoogtes. In de Brain Pain Game wordt de pijngrens getest van influencer Jane Karto. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358757 1230.8 329 2025-03-02T17:15:00+00:00 yes no hersenen https://schooltv.nl/video-item/brainstorm-het-apenbrein 2025-03-27T08:42:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47058.w613.r16-9.122d90c.webp Brainstorm | Het apenbrein Alles over het apenbrein: Hoeveel lijken we eigenlijk op apen en wat kunnen we van ze leren? In de Brain Game wordt de pijngrens getest van auteur Fleur Overgaag. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358760 1209.969 336 2025-03-23T17:15:00+00:00 yes no hersenen aap https://schooltv.nl/video-item/brainstorm-je-brein-en-geweld 2025-03-27T08:44:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47103.w613.r16-9.c19f900.webp Brainstorm | Je brein en geweld Ontdek hoe je hersenen en geest werken bij geweld. Wat is de invloed van kijken naar geweld? En wat is de invloed van een wapen vasthouden op je gedrag? In de Brain Game wordt de pijngrens getest van zangeres Stefania Liberakakis. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358761 1193 519 2025-03-30T16:15:00+00:00 yes no hersenen geweld https://schooltv.nl/video-item/wat-is-mondgevoel-textuur-is-ook-belangrijk-voor-eten 2025-02-11T16:43:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47008.w613.r16-9.cc858ba.webp Wat is mondgevoel? | Textuur is ook belangrijk voor eten Oooooh, kijk deze taartjes dan! Deze hier, met die knapperige nootjes aan de zijkant. Deze, met die toef slagroom. Wow, moet je die zien. Die is echt heel mooi. En deze hier, met die romige toefjes erop. Als je iets heel lekker vindt, dan komt dat niet alleen door smaak. Het is ook belangrijk hoe iets in je mond kraakt of hoe het aan je gehemelte plakt of over je tong glijdt. Al die texturen in je mond, die zorgen voor mondgevoel. Iemand die daar alles van afweet, is patissier Hidde De Brabander. Ooooh, kijk! Ja, Hidde, soms heb je bij dezelfde smaak toch een heel ander mondgevoel. Daar heb jij hier een mooi voorbeeld van staan. Ja. Dit is zes keer chocolade, alleen zes keer totaal anders. De een is krokant. Kijk, hier heb je mooie, harde stukjes chocolade. Deze zal eerst een beetje korrelig in je mond zijn. Ja. Daarna gaat hij smelten door de warmte van je mond. Ja, daar moet ik eerst op kauwen voordat er echt iets los komt qua smaak. En dan proef je het pas. Terwijl hier, daar heb ik chocolade die al gesmolten is. En dan hoef je dus niet meer te kauwen. Je hoeft geen moeite te doen, je hoeft het niet te smelten je krijgt gelijk wam! Ohhh! Dit glijdt echt door je mond, superzacht. Het gaat ook zo lekker in je kiezen zitten. Waaah. Zie je? Dit vind je helemaal lekker. Ja? Chocolademousse, dus die is heel erg luchtig gemaakt. Ohhh. Dat is echt zo superromig in je mond. Ja. En hier heb ik dan een chocoladesaus Oh. O! Huh? En die is dan koud. Ja! En dan heb ik deze Dat is heel anders! Die is dan weer warm, en dan krijg je weer een heel andere Whoa! Chocoladesmaak. Ja! En dat is het leuke: zes keer dezelfde smaak en toch anders. Niet verkeerd, hè? Nee, heerlijk. Ik neem deze mee, goed? Ja, precies. Doei. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251374 149.632 291 2025-02-10T18:18:25+00:00 yes no smaak zintuig mond https://schooltv.nl/video-item/wat-zie-je-als-je-een-visuele-beperking-hebt-blind-of-slechtziend 2025-02-11T16:44:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47009.w613.r16-9.900ef27.webp Wat zie je als je een visuele beperking hebt? | Blind of slechtziend In Nederland zijn ongeveer 300.000 mensen blind of slechtziend. Het grootste deel is slechtziend en ongeveer een kwart is blind. Maar wanneer ben je nou precies slechtziend? Dat is als je minder dan 30 procent ziet. En dat ziet er zo uit. Blind ben je als je helemaal niks ziet. Sommige mensen worden met een visuele beperking geboren. Bij anderen ontstaat het later. Bijvoorbeeld door een oogziekte, hersenletsel of een ongeluk. En al die visuele beperkingen zijn verschillend. Zo heb je kokertunnelvisie. Nachtblind. Je kunt lichtgevoelig zijn, of contrastgevoelig. Je hebt mensen die alleen zwart-wit zien of mensen die bewegend beeld zien. Die beperkingen zorgen ervoor dat alledaagse dingen wat lastiger worden. Wat dacht je van een menukaart lezen? Of hoe weet je nu precies welke bus er aankomt? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251373 66.197 1291 2025-02-10T17:44:33+00:00 yes no blind beperking zien https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-drinkpak 2025-02-12T09:55:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47012.w613.r16-9.d17196e.webp Het Klokhuis | Drinkpak Glas in de glasbak, papier in de papierbak, maar hoe recycle je bijvoorbeeld een melkpak? Bart volgt een pak uit de prullenbak en ontdekt wat je er allemaal van kunt maken. In de sketch is misdaadverslaggever Petra iemand op het spoor die verdacht veel melkpakken verzamelt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355294 896.08 1748 2025-02-20T19:00:00+00:00 yes no recyclen afval https://schooltv.nl/video-item/is-er-elektriciteit-in-de-jungle-een-bioscoop-in-het-amazonegebied 2025-02-12T11:08:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47013.w613.r16-9.5a20d81.webp Is er elektriciteit in de jungle? | Een bioscoop in het Amazonegebied Dit is het Amazoneregenwoud. Er leven miljoenen soorten dieren en planten. Je kan hier wel duizend kilometer lopen en dan nog zit je middenin de jungle. En ergens daar, diep in het oerwoud in Brazilië worden films gekeken. Hoe dan? Voor we verklappen waar de stroom vandaan komt, eerst even naar het dorp waar de bioscoop staat. Dat ligt dus in Brazilië, in het Amazoneregenwoud. En in het dorp wonen de Inhaa-be, een inheems volk. Dat zijn de oorspronkelijke bewoners van het land die er al honderden jaren in de natuur leven. Een bioscoop op zo'n plek is dus best bijzonder. Maar ook opvallend, want er kan geen superlange stroomkabel naartoe. Dus waar komt de elektriciteit vandaan? Hier zie je ze op het dak. Zonnepanelen om stroom op te wekken. Want zon, dat is hier genoeg. Stroom opwekken op een afgelegen plek kan trouwens ook op andere manieren. Bijvoorbeeld met een aggregaat. Dat is een soort motor die met een soort benzine voor stroom zorgt. Je hebt kleine en grote. Hier bijvoorbeeld helpt het hele dorp mee om het ding te verplaatsen. Maar een aggregaat maakt best wat lawaai en is niet goed voor het milieu. Daarom wekken ze de stroom het liefst met zonnepanelen op zodat ze ook hiervan films kunnen genieten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251835 98.666 788 2025-02-12T11:07:00+00:00 yes no Brazilië Zuid-Amerika regenwoud jungle zonne-energie https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-911-de-gevolgen-in-nederland 2025-02-13T08:19:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47014.w613.r16-9.ac359cb.webp Andere Tijden in de klas | De gevolgen van 9/11 in Nederland Vliegtuigen boren zich doelbewust in torens van het World Trade Center. Beide gebouwen na zware explosies ingestort. Een golf van vernietiging met mogelijk duizenden doden of misschien nog meer. Zwaarbewapende militairen en tanks vanmorgen op straat bij de Botlektunnel in Rotterdam. Beelden die de meeste Nederlanders nog nooit op straat hebben gezien. 11 september 2001.De aanslagen op het World Trade Center in New York zijn alweer meer dan 20 jaar geleden. Amerika in brand, de wereld in shock. Ook hier was er een concrete dreiging. Tunnels gingen op slot en militairen liepen op straat. Hoe kwam het zover? Ik zette gewoontegetrouw de televisie even aan om te kijken of er wat op teletext was en ik viel min of meer in de eerste aanslag. Ik kom binnen en mijn onvolprezen secretaresse op Buitenlandse Zaken zei: 'Moet je nu eens kijken'. En zo heb ik de tweede inslag, de inslag in de tweede toren gezien. Ik was bij de huisarts. Ik was gewoon om elk jaar een keer een check te doen en dat was die middag. Ik werd gebeld door de dienst die gezien hadden dat het eerste vliegtuig eh die grote toren doorboord had en ze belden mij en gaven me haast een live-verslag toen het tweede vliegtuig de tweede toren ramde. Het was natuurlijk een vreselijk, vreselijk gezicht die twee torens die zag die inslag en vervolgens krijg je dan het neerzeigen van die twee torens. Dat was ijzingwekkend. Ik bleef in het Torentje. Ik heb ook vrij snel daarna met de koningin contact gehad. Ook niet onmiddellijk, maar je moet toch even iets natuurlijk van meer duidelijkheid hebben over wat er gebeurd was. Nou, we weten allemaal dat in de loop van die middag de gebeurtenissen snel op elkaar volgden. Toen Pittsburgh gehad en Pentagon dus je valt als het ware van de ene graad van ontzetting in de andere. En de allesoverheersende vraag die zich in je hoofd van je meester maakt is: Wat volgt hier nog meer? Wat is hier in hemelsnaam aan de hand? Mijn eerste zorg op die dag en prioriteit was ook: hoe zit het met de Nederlanders in New York en meer in het bijzonder Nederlanders in die torens. Uiteraard zijn wij op Buitenlandse Zaken ook bezig om er achter te komen hoe de toestand is van de Nederlanders. Er bevindt zich in ieder geval één Nederlands bedrijf in dat World Trade Center. Maar er zijn ook andere Nederlanders in New York en daar zijn wij op dit moment ook druk mee bezig. Minister van Aarsen rijdt aan het begin van de avond naar de extra ministerraad die minister-president Kok heeft ingelast. We hebben heel geordend, onder leiding van de minister-president, een aantal onderwerpen aan de orde gehad. De veiligheid in het land en vandaar dat er ook al vrij snel natuurlijk wordt nagedacht en niet alleen nagedacht maar ook daden worden gesteld op het punt van het verscherpen van de Binnenlandse veiligheidsmaatregel op Amerikaanse projecten. Met name militaire complexen, NAVO-hoofdkwartier in Zuid-Limburg. Ik weet nog dat de burgemeester van Den Haag had besloten om het luchtruim boven Den Haag te sluiten. En de minister van verkeer was er zeer verontwaardigd over, want zij ging over het luchtruim. Goed, oké. Zo was er iedereen was bezig om te kijken van wat moeten we doen om te zorgen dat zo'n eventualiteit die in New York en Washington heeft plaatsgevonden niet in Nederland ook toeslaat. Er zijn wel draaiboeken voor dit soort situaties maar ik geloof niet dat iemand een draaiboek uit de kast heeft gehaald. Dat zijn meestal zulke documenten en voordat je bij pagina 10 bent, ben je een half uur verder bij wijze van spreken. Dat kan dus niet. Een draaiboek is ook niet meer dan een stapel papier. En die draaiboeken van een Koude Oorlog of van een watersnoodramp of van welke ramp dan ook die liggen op een kast te vergelen als er een lange tijd niet daadwerkelijk operationeel iets mee gedaan moet worden. Ik herinner me de discussie over hoeveel sproeivliegtuigen we in Nederland zouden hebben en of sproeivliegtuigen niet een belangrijke risicofactor zouden zijn. Of sproeivliegtuigen niet aan de ketting zouden moeten worden gelegd. dan kun je achteraf een beetje om glimlachen. Maar toen waren ze reëel. Klaar voor een aanslag ben je nooit, want die komt natuurlijk altijd onverwacht. Maar ik weet wel dat we toen een incident hebben gehad met een bedreiging tegen tunnels. En die dreiging die kwam binnen bij het ANP geloof ik en is toen meteen aan de politie en de veiligheidsdiensten gegeven. Geachte mensen. Graag wil ik u waarschuwen dat aankomende donderdagochtend in Nederland een aantal aanslagen zullen plaatsvinden. Aankomende donderdag zullen in Nederland op drie plaatsen auto's met bommen erin tot ontploffing worden gebracht en wel in drie tunnels. Om 8uur zal er een witte Volkswagen Polo ontploffen in de westbuis van de Coentunnel bij Amsterdam. Deze auto is begin september gestolen in het westelijk havengebied te Amsterdam. Ook om 8 uur zal een rode Opel Kadett type E ontploffen in de oostbuis van de Beneluxtunnel in Rotterdam. Deze auto is eind augustus gestolen in Antwerpen, maar heeft nu een Nederlands kenteken. En om 8:15 zal een zwarte Volkswagen Golf ontploffen in de westbuis van de Zeeburgertunnel te Amsterdam. Die brief heb ik 27 keer gelezen en toen heb ik Benk Korthals aan de telefoon gehad. Ik zeg: 'Benk, we gooien die tunnels dicht!' Zwaar bewapende militairen en tanks vanmorgen op straat bij de Botlektunnel in Rotterdam. Beelden die de meeste Nederlanders nog nooit op straat hebben gezien. Alle auto's zullen geladen zijn met een grote tank, waarin een mengsel zit van zwavel nitraat en olie. Het is de bedoeling om zoveel mogelijk slachtoffers te maken, omdat gehoopt wordt dat de tunnels in zullen storten. Hetzelfde beeld rondom Amsterdam. Ook hier worden wegen geblokkeerd. Alles uit grote angst voor terroristische aanslagen in verkeerstunnels. Dit is het hoogste geweldsniveau geweest, de hoogste vuurkracht, zeg maar die in het binnenland op Nederlands grondgebied ooit is ingezet. -Het was wel loos alarm. Dat is de vraag, dat weet je eigenlijk niet. Dat weet je eigenlijk niet. Want als we dit niet hadden gedaan, was er misschien wel wat gebeurd. Je weet het niet. -Er is uiteindelijk niks gebeurd. Gelukkig niet. -Loos alarm. Weet ik niet. En tot op de dag van vandaag, geloof ik, is men er niet achter gekomen waar die dreiging vandaan kwam. Het zag er buitengewoon professioneel en doordacht en en doelgericht uit. En er was geen mogelijkheid, geloof ik, voor een zinnigdenkende minister om te zeggen: 'Sorry, daar doen we niks aan'. -Geen spijt van? Nee, nee nooit van z'n leven. Het was heel ingrijpend. Maar ja, als je dat niet durft te doen dan, ja, ik zou haast willen zeggen: dan deug je niet voor dat vak! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251834 470.4 721 2025-02-12T11:10:00+00:00 yes no terrorisme https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-de-vergeten-slag-bij-overloon 2025-02-12T11:13:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47015.w613.r16-9.d2ecd73.webp Andere Tijden in de klas | De vergeten slag bij Overloon D-day was een dinsdag met de landing hier op de stranden van Normandië. Vanochtend vroeg kwamen er een paar schepen en vliegtuigen aan voor de herdenking. Maar in 1944 landde hier in één dag meer dan 150.000 militairen Amerikanen Britten en Canadezen. Ze landen in Normandië en binnen een paar maanden stonden ze in Nederland Bij Overloon in Brabant, stuiten ze op hevige weerstand. Er vielen 3100 doden en niemand die het nog weet de vergeten Slag bij Overloon. Wat gebeurde daar? De gevechten in Overloon begonnen eigenlijk eind september eerste instantie met de Amerikanen. Die Amerikanen die begonnen aan te vallen maar hadden de hevige tegenstand van de Duitsers niet verwacht. Ze hebben ongeveer een paar dagen aangevallen. Zware verliezen geleden en werden toen teruggetrokken uit de strijd. En de Amerikanen gingen weg en die positie werd overgenomen door de 11e Britse Pantserdivisie. Deze houwisser, daar stonden er 200 naast elkaar. Wanneer er 200 van deze kanonnen afgeschoten worden naast mekaar Wat dat betekent je wordt een stapelgek van. En de Duitsers werden er ook stapelgek van. Helemaal in mekaar geschoten. Ja en dat wordt dan veroverd en dat is een grote puinhoop. Maar dat leger dat staat dan niet stil dat moet onmiddellijk door naar Venray. En dan krijg je de grote problemen met die Beek die Beek die daar loopt die De Duitsers hadden aan de andere kant van de beek alles belegd met mijnen. Van die kant kwamen de Engelsen die kant daar zaten de Duitsers daar hebben we de Beek. De weilanden hier rondom die waren wild vermijnd. De brug die daar ligt werd opgeblazen door de Duitsers. Dus er was geen overgang over de beek. De Engelsen konden niet over de beek heen komen. Speciale tanks banen een weg voor de infanterie. Door vijandelijke mijenvelden. Het zijn prachtige dingen maar die konden niet manouvreren want die kwamen niet meer vooruit het was allemaal te drassig. Te nat was het die hebben eigenlijk weinig kunnen functioneren. Vandaar dat er zoveel slachtoffers zijn gevallen. Je moet je voorstellen in oktober 44 was het ook zo weer als nu en de tanks die kwamen hier door die weilanden op. En die liepen honderden meters voor de beek, liepen zij zich al vast. En de uitkijkpost in de kerktoren die zag dat, dat die tanks vastliepen schakelde de artillerie in en De voortduring dag en nacht lawaai. Van explosies links en rechts om je heen. Waarbij je je altijd afvraagt natuurlijk waar valt ie? Want dan wist je ongeveer waar de volgende zou komen. Dat ging dag en nacht ging dat door. Die takkenbossen, daar reden ze mee naar de Beek toe en dan kwam die tank hier bij die Beek aan en dan gooiden ze die takkenbossen erin totdat ze een soort noodbrug hadden. En dan kon de infanterie over die takken heen. Duizend zwaargewonden afgevoerd 1000 met zonder armen zonder ogen zonder benen. Duizend na die slag. Eigenlijk is het niet te beschrijven wat hier op dit stukje grond is gebeurd. Ja en ze hebben hier twee dagen over gedaan om over de beek heen te komen om richting Venray te gaan. Ze zagen in principe Venray liggen. En toch heeft het nog twee dagen geduurd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20251836 501.32 241 2025-02-12T11:10:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog geallieerden veldslag https://schooltv.nl/video-item/focus-in-de-klas-hoe-voorkom-je-een-allergie 2025-02-17T07:53:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47019.w613.r16-9.8a2893d.webp Focus in de klas | Hoe voorkom je een allergie? Steeds meer mensen in Nederland hebben last van een allergie, zoals een voedselallergie of hooikoorts. Een van de oorzaken is dat we minder in aanraking komen met frisse lucht en dieren. En dat zijn juist de dingen die ervoor zorgen dat we minder allergieën krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252032 589.632 323 2025-02-13T08:59:00+00:00 yes no allergie immuunsysteem https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-allergie-een-reactie-van-een-overgevoelig-immuunsysteem 2025-02-13T09:02:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47020.w613.r16-9.3ca132a.webp Wat is een allergie? | Een reactie van een overgevoelig immuunsysteem Wat is nou precies een allergie? Bij een allergie reageert het afweersysteem op stoffen van buiten het lichaam, terwijl dat op dat moment niet de bedoeling is. Het is overgevoelig. Via de neus en keel, de mond of de huid kunnen de allergenen het lichaam binnenkomen, waar ze soms al bij hele kleine hoeveelheden het afweersysteem op hol kunnen brengen. De stoffen waar allergische mensen op reageren zijn allergenen. Bekende zijn pollen van gras, bijvoorbeeld noten maar ook melk en minder bekende producten als erwten. Als je allergische klachten krijgt dan kunnen er klachten optreden van vier orgaansystemen, dus van je huid en je slijmvliezen, van je ogen, je neus, je bovenste en onderste luchtwegen, van je mond, je maag-darmkanaal en van je hart-vaatstelsel. En dan bijvoorbeeld van je huid en slijmvliezen kan je krijgen last van jeuk, rode jeukende vlekken, galbulten of zwellingen. En van je bovenste en onderste luchtwegen kan je klachten krijgen van kuchen, hees worden, dikke keel, benauwd en piepende ademhaling. En de klachten van je maag-darmkanaal vertalen zich in misselijk, braken, overgeven of diarree of jeuk in de mond. En tenslotte de klachten van je hart-vaatstelsel. Dan kan je last krijgen van verminderd aanspreekbaar zijn, dus minder alert zijn voor je omgeving of een hoge hartslag. En als het heel ernstig is ook een lage bloeddruk. Dan noem we het zelfs een anafylaxie. En dan zegt je lichaam echt...Dit wil ik niet, dit moet ik niet hebben. Nee, bij een anafylaxie, dat kan een levensbedreigende reactie zijn waar je zelf niet van kan herstellen. Dan heb je soms acuut extra medicijnen nodig, adrenaline, om daar weer van te herstellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252033 103.872 807 2025-02-13T09:01:00+00:00 yes no allergie immuunsysteem https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-meeuw-klokhuis-soortsafari 2025-02-14T13:06:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47022.w613.r16-9.ca8c349.webp Op zoek naar de meeuw | Klokhuis SoortSafari Deze week gaan Janouk en Bram op zoek naar een brutale vogel: de meeuw. We horen deze schreeuwerd vaak voorbij komen, maar gaat het ook lukken om 'm op de foto te zetten? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252173 324.48 359 2025-02-13T22:00:00+00:00 yes no meeuw biodiversiteit vogel https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-handel-in-koolstof 2025-03-04T15:30:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47024.w613.r16-9.49ac2fc.webp Tegenlicht in de klas | Handel in koolstof Het klimaat verandert en de natuur wordt steeds schaarser. En wat schaars is, is geld waard. Langzaam maar zeker ontstaat er een nieuwe economie waarin de natuur de markt op gaat en die een zee aan kansen gaat bieden. Er zit waarde in een gezonde planeet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252174 602.8 2032-02-13T23:00:00+00:00 240 2025-02-14T08:03:04+00:00 yes no koolstof stikstof https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-de-landbouw-als-leverancier-van-bouwmaterialen 2025-02-14T13:04:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47025.w613.r16-9.205e964.webp Tegenlicht in de klas | De landbouw als leverancier van bouwmaterialen In Nederland streven we ernaar dat dertig procent van de nieuwe huizen voor één derde bestaan uit natuurlijke bouwmaterialen, liefst van eigen grond. Dit noemen we biobased bouwen. Voor dit nieuwe bouwmateriaal zijn leveranciers nodig en dat kunnen traditionele boerenbedrijven zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252176 606.68 2032-02-13T23:00:00+00:00 310 2025-02-14T08:06:39+00:00 yes no landbouw bouw duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-een-verbonden-samenleving-met-rechts-en-links 2025-02-14T13:03:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47026.w613.r16-9.d1f31aa.webp Tegenlicht in de klas | Een verbonden samenleving met rechts en links Schrijver en activiste Naomi Klein vecht al jaren tegen ongelijkheid. Tegen de hebzucht van grote bedrijven en het korten van sociale voorzieningen. Ze ziet om zich heen de polarisatie toenemen. Om die polarisatie te doorbreken pleit zij voor meer samenwerking tussen rechts en links. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252175 574.44 2032-02-13T23:00:00+00:00 521 2025-02-14T08:05:18+00:00 yes no politiek links rechts https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-nederlandse-militairen-in-libanon 2025-02-14T14:51:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47027.w613.r16-9.6d6a73f.webp Andere Tijden in de klas | Nederlandse militairen in Libanon Israël en Hezbollah. Al maanden gaan er raketten over en weer in het grensgebied. Op de door Israël bezette Golanhoogte zijn minstens 11 mensen omgekomen door een raketaanval. Het Israëlische leger zegt dat de Hezbollah beweging in Libanon de raket heeft afgevuurd. Israël heeft voor de tweede keer vandaag Hezbollah-doelen aangevallen in het zuiden van Libanon. Het grensgebied tussen Libanon en Israël is nog altijd onrustig. Al sinds de jaren 70 probeert de VN vredesmacht UNIFIL de partijen uit elkaar te houden. Ook Nederland heeft daaraan bijgedragen. Hoe verging het de soldaten van Dutchbatt op hun vredesmissie in het Midden-Oosten? We varen uit naar Libanon, als vredesmacht, wie had dat nou gedacht met zonneolie en kanon gaan wij naar Libanon. Nederland wou graag meedoen aan vredesoperaties, dat vonden wij beter dan kernwapens. En het Midden-Oosten had natuurlijk altijd grote Nederlandse belangstelling gehad. Het was in de jaren na de olieboycot dus dat was een omslag. Defensie vond het een mooie operatie het was natuurlijk een heel heel iets nieuws gewoon spannend om schip charteren de voertuigen bij elkaar te brengen, dat alles logistiek alles in orde te brengen. Nou, dit is het bovenstuk van een YP 408, een tankwielvoertuig dat we daar gebruikten. Die dingen zagen er niet uit. Niet alleen qua uiterlijk maar ook technisch was er van alles mee aan de hand. Het stond meer stil eigenlijk dan dat het reed. Dit behoort dus wit te zijn nou witte verf hadden we niet. We kregen elke maand braaf groene verf aangeleverd door defensie. Ja, dat was heel mooi spul voor op de schietbaan. 7-7 hier is Juliet 3-9 Bravo. Denken over een uur -plus minus- uw locatie ten naderen, over. We hadden verschillende soorten patrouilles. Eigenlijk de sociale patrouilles, die liep je overdag. Dus de mensen, locals visueel je aanwezigheid laten zien. We bemanden roadblocks, hè dus ook visuele aanwezigheid. Controle voertuigen, wapens noem maar op. En we hadden nachtelijke patrouilles en ja, die waren natuurlijk meer opgericht op om infiltraties van diverse partijen tegen te gaan. En je moet rekenen je zit daar in de bergen 's nachts geen verlichting er was daar niks. Dus ook geen licht dus je had maanlicht en met een lampje rondlopen deed je ook niet. -Was het gevaarlijk die patrouilles? Voor je gevoel wel, natuurlijk. Zeker 's nachts, want ja, je je loopt ergens en achter ieder rotsblok, achter ieder struikje kan wat gebeuren natuurlijk. Over de spanning en het gevaar wordt in de voorlichtingsfilm van defensie weinig verteld. Ook de politieke spanningen in Zuid-Libanon worden niet genoemd. In het Oostelijk bekken van de Middellandse Zee ligt de kleine staat Libanon. Een land met een veel bewogen geschiedenis. Na een aanslag op een bus slaat Israël in 1978 fel terug door met een legermacht van 20.000 man Zuid-Libanon binnen te trekken. Als echter de veiligheidsraad besluit tot instelling van een vredesmacht, trekt Israël zich weer terug. Maar het laat een bufferzone aan haar noordgrens over aan de christelijke militie van major Haddad. De vredesmacht krijgt onder meer tot taak vrede en veiligheid te herstellen en het Libanese gezag over het gebied te bevestigen. Het is natuurlijk heel raar dat als je daar met een een peleton staat of een heleboel mensen tot de tanden toe bewapend zijn en er niks mee mogen doen. En het erge is dat de andere partijen dat ook weten. Die weten dat we niks mogen doen dus die die lachen je gewoon midden in je smoel uit! En eigenlijk word je dan als militair zijnde vreselijk vernederd. We hebben ook wel eens gehad, dat we te horen kregen dat we dus überhaupt niet eens meer mochten schieten laat staan verdedigen. Toen zijn we eigenlijk als een soort demonstratie zijn we met rode rozen in onze lopen gaan lopen. Als we hem dan toch niet mogen gebruiken dan gebruiken we hem wel als bloemenvaas. Nou, daar is de pleuris over uitgebroken. En dat we mensen tegen moesten houden en dan ja, stonden we uren uren tegenover elkaar met geweren, hè? In paraatheid. En de kapiteins onderhandelen en dan hadden ze ze eindelijk tegengehouden en dan mochten ze alsnog doorlopen. Dat was allemaal wel leuk. Je loopt natuurlijk een risico. Ik geloof niet dat het een groot risico is op het ogenblik. In het begin was het veel erger maar nu is dat risico minder. Maar je hebt geen troepenmacht daar nodig om de orde te handhaven als er niet een zeker gevaar is, natuurlijk. Op een gegeven moment merkte je ook, na een maand of twee drie al dat de tolerantie van ons tegenover de anderen, ja steeds minder werd, hè? Dus er werd minder gepikt. In het begin eh stonden mensen nog dood vrolijk af en toe met met rieken of met stenen te gooien op roadblocks naar je. In het begin liet je dat toe. Nou, op een gegeven moment gebeurt het gewoon dat een maat een uzi spant en gewoon dat zie je wel eens in cowboyfilmsdat ze ze laten dansen. En dat soort dingen gingen er dus, hoe treurig het ook klinkt gingen er dus op een gegeven moment eh gewoon gebeuren Dat heeft de legerleiding absoluut gezien. Ze hebben het gewoon laten gebeuren. Ik heb dan een keertje zitten praten met van Mierlo, die was bij ons op bezoek. En ik zeg: 'Ja, nou daar komen de kogels wel eens vandaan. En daar komen de kogels'. 'Wordt er geschoten dan?!' Ja, en met scherp he? Het waren dan misschien wel oefeningen en niet allemaal gericht, maar ik denk dat de defensie het af en toe zelf niet wist. Dat hij het ook zag als een uitje. -Werd er in de loop van die periode ook geëvalueerd tussen Defensie naar aanleiding van ervaringen ter plekke en Buitenlandse Zaken? Nou, nee niet dat.. in ieder geval niet op mijn niveau. Ik kan me voorstellen dat de ambtenaren natuurlijk regelmatig contact hadden over de dagelijkse gang van zaken. Dus evaluatie, ja dat deed je als je een keer zoals ik of als minister van defensie op bezoek ging en dan vertelde je wel over je ervaringen. De Nederlanders blijven tot 1985 in Libanon. Sindsdien worden Nederlandse militairen regelmatig op vredesmissies gestuurd. Maar dan ga je tv zitten kijken en dan zie je gewoon dat de jongens die dus uitgezonden worden met de blauwe baretten op, met hetzelfde mandaat. Nou, ik heb zitten gillen voor die tv, jongen Doe het niet! Het gaat weer gebeuren. Je ziet de geschiedenis zich weer herhalen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252288 312.08 290 2025-02-14T14:20:00+00:00 yes no leger Verenigde Naties Libanon https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-hoe-gingen-we-vroeger-om-met-vreemdelingen 2025-02-17T07:49:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47028.w613.r16-9.497d653.webp Andere Tijden in de klas | Hoe gingen we vroeger om met vreemdelingen? Het strengste asielbeleid ooit. Het aantal moet naar beneden. Die grote aantallen. En daarom gaan de universiteiten proberen de instroom te beperken. We hebben hier arbeidsmigratie waar niks aan gedaan is. Als je dat niet wilt aanpakken, dan heb je hier een giga woningprobleem. Het moet zo fors mogelijk omlaag. Arbeidsmigranten, buitenlandse studenten, vluchtelingen "Grenzen dicht" en "instroom beperken!" Dat is wat er wordt gezegd. En we kunnen wel doen alsof Nederland vroeger altijd iedereen met open armen ontving, maar ook begin vorige eeuw traden we al op tegen vreemdelingen. Vroeg in de 20e eeuw was Nederland een nog vrijwel helemaal wit land. Dat veranderde vlak voor de eerste wereldoorlog, toen er gestaakt werd in de havens en Chinese arbeiders de lege plaatsen wel wilden innemen. Dit is het begin geweest zeg maar van van Katendrecht als Chinatown. Daar was eigenlijk niets. Dus het was heel erg afgelegen en heel erg geïsoleerd. Ja, een plek voor die Chinezen. Ze konden ze hier kwijt. Het werd op een gegeven moment een klein Chinees dorp. Al die winkelpandjes die je hier ziet, die waren bijna grotendeels bezet door Chinezen. Dus er zaten 'boarding houses', er was bedrijvigheid, restaurantjes, een Chinese apotheek. Mijn grootvader is hier op Katendrecht aangekomen en meteen gaan werken. Hij heeft voor een vrouw gewerkt, Marie Scheurwater. Die had een zeemanshotel en daar is hij in de keuken gaan werken. Ja, uiteindelijk heeft hij mijn grootmoeder ontmoet. Communiceren was niet zo heel makkelijk. En ik vroeg ook wel eens van: 'Oma, joh hadden jullie nou nooit ruzie?' Zei ze: 'We konden elkaar niet eens verstaan, dus ruzie maken konden we nooit'. Ik heb nog aan Nederlandse vrouwen kunnen vragen waarom zij voor een Chinese man hebben gekozen. En ze zeiden allemaal: 'Ze waren zo netjes, ze waren zo beleefd, zo beschaafd'. En ze wasten zich. Da was al belangrijk. Ze kleedden zich heel goed. En die meisjes die kwamen vaak van wat lagere milieus. Dus die hadden dan, als ze geen Chinees kozen, hadden ze de keus uit ruw zeemansvolk Nederlands zeemansvolk. Ja, en die hadden lang niet al die fijne eigenschappen die die Chinezen wel bezaten. Vanaf de jaren '30 komt er nog een opvallende groep naar Nederland: Surinaamse Jazz muzikanten. Thorbeckeplein 16 en 18. Het oude zogenaamde 'Negro Palace' waar veel van die Jazzmuzikanten optraden. En waar een soort sfeer werd gecreëerd alsof je eventjes in Harlem bent of in één van de zwarte wijken van Noord-Amerika. Daar was die Jazz-scene heel erg in trek. En dat wilden we hier kopiëren, in Amsterdam en in Rotterdam in de grote steden. Er leefde een soort exotisch spannend idee over die mensen en die cultuur en dus worden er Surinaamse migranten ingezet in zulke plekken om die rollen te vervullen. Wat toen heel erg populair was, er gingen echt heel veel mensen op af. De donkere mens als exotische bezienswaardigheid. Niet alleen in de muziek, maar ook in de reclame, de handel en zelfs in kinderboeken. Felix de Rooy verzamelt al meer dan 30 jaar lang objecten, waarop zwarte mensen centraal staan. Nou, dit is een onderdeel van de collectie 'negrophilia', de liefde voor zwarte mensen. Een beetje cynisch omdat het ook heel veel te maken heeft met de negrophobia, de angst voor zwarte mensen. Om te laten zien hoe divers dat is: dit komt dan uit Japan zeep 'Need, need, need.' Dus kan je ‘het negertje’ ook weer wit wassen, want ‘het negertje’ heeft de zeep nodig natuurlijk. Hier hebben we de afdeling kinderboeken en dat is heel interessant, want een kindergeest is snel vergiftigd. Het zwarte kind werd gezien als niet geciviliseerd. Redelijk dom, heel soms slim maar eigenlijk op één niveau met de dieren. Die komen met de aapjes en met de girafjes en alles. Daarmee hadden ze toch een soort natuurlijk 'quote-unquote' contact. Nou, ik weet nog in Purmerend. Er waren twee zwarte jongens. Toen kwam ik een buurvrouw tegen. Helemaal in paniek. Ik zei: Wat is er aan de hand?' 'Ja, je kent hier aanstonds niet meer leven! Vol met negers!' Ik zeg: 'Mens, die komen gewoon uit onze kolonie uit West-Indië. Had je nog nooit een neger gezien?’ Er werd heel veel gescholden natuurlijk en: 'Ga naar je eigen land!' Steeds meer blijkt dat de verschijning van de Surinamers in ons land twee kanten heeft. Ze zijn exotisch, maar dus ook vreemd wat moet dat hier? De Amsterdamse hoofdcommissaris van politie Versteeg zint het allmaal maar niks. Hij gaat in 1936 persoonlijk op onderzoek uit in de 'Negercabarets' en brengt een rapport uit. 'Alleen de muziek al. Het optreden verplaatst de bezoeker in Artis. In dat dierenparadijs kan men de fratsen van de apen nog waarderen, in de ‘Negro KitKat Club’ echter is het optreden dezer mensapen walgelijk om aan te zien'. Voor de hoofdcommissaris was volkomen duidelijk: hier moet worden opgetreden! In maart 1938 vindt in Oostenrijk de 'Anschluss' plaats. De annexatie van Oostenrijk door Nazi-Duitsland. Als gevolg slaan veel Joodse inwoners op de vlucht naar Nederland. Mijn vader was als getuige van de de intreden van Hitler op de heldenplaats in Wenen na de Anschluss, een paar dagen eerder. Vanaf dat moment werd alles veel grimmiger en voelde hij de angst en zag hij ook wel dat het verkeerd ging. Die vader heet Dan Kampelmacher. Een jonge Joodse gymnasiast uit Wenen. Hij ziet de leefomstandigheden van Joden in zijn land verslechteren en neemt een hard besluit. 1 december 1938: van de ene seconde op de andere staat mijn besluit vast. Niet wachten! Ik bel mijn vriend Fredel op om te vragen of hij meegaat. Hij aarzelt geen seconde. Ik vertrek vandaag nog. Dan in '38 krijg je de 'Kristallnacht',een uitbraak van woest antisemitisme in Duitsland gesanctioneerd door de Duitse overheid. Ja, en dan krijg je een nieuwe vluchtelingenmigratie naar Nederland. Van Joden die proberen om uit Duitsland weg te komen. En wat doet de Nederlandse overheid dan? Ze zijn bang dat meeste mensen ten laste van de staatskas zullen komen dus dat het de armoede zal versterken. Nederland is herstellend van de economische crisis. Er zijn nog steeds vreselijk veel werkelozen. Er komen meer restricties op migratie van Joodse vluchtelingen uit Duitsland. De grens gaat eigenlijk dicht voor Joden. De grens gaat dicht voor Joden, heel specifiek voor Joden. Nederland kijkt naar paspoorten in de trein, waar dus een 'J' in gestempeld is. Wie is er hier Joods? En halen die bij Zevenaar uit de trein. De grens overgaan kon in '38 niet meer legaal. Dat moest illegaal gebeuren. 2 december 1938: 'Hijgend gaan wij door struikgewas, modderpoelen en over greppels. Na een dik uur staan wij voor een heel dicht dennenbos. Met handen en voeten vechten wij ons erdoorheen als door een menigte vijanden. Eindelijk wordt de bebossing iets dunner en ongeveer 20 meter verder staat een onverlicht huis. Dit moet de grens zijn, fluister ik Fredel in het oor. Toen was er even blijdschap totdat hij in de in de armen liep van twee veldwachters die hem en zijn vriend meenamen naar het politiebureau en hem insloten en niet vertelden wat er ging gebeuren. Maar hij kwam van een koude kermis thuis. Hij voelde zich een gevangene en hij voelde zich ook totaal niet welkom, in tegendeel! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252289 544.64 528 2025-02-14T14:30:00+00:00 yes no vluchteling racisme immigratie immigrant immigreren https://schooltv.nl/video-item/hoeveel-satellieten-zweven-er-in-de-ruimte-duizenden-satellieten-zorgen-voor-internet-en-meer 2025-02-17T10:01:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47036.w613.r16-9.c503e30.webp Hoeveel satellieten zweven er in de ruimte? | Duizenden satellieten zorgen voor internet en meer Sommige hangen stil in de lucht, andere satellieten vliegen in een baan om de aarde. Vaak met tienduizenden kilometers per uur. Deze satellieten zorgen voor een goede internetverbinding. Met de hulp van weersatellieten weten we wat voor weer het wordt. En als je ergens de weg zoekt via een app, gebruik je satellieten om je locatie te bepalen. Op dit moment hangen er zo'n tienduizend satellieten in de lucht en het worden er alleen maar meer. Deskundigen verwachten dat het daar over een paar jaar zelfs meer dan 50.000 zullen zijn. Dat komt onder andere door deze man, Elon Musk. De rijkste man op aarde. Hij heeft sinds 2019 al 7000 satellieten de ruimte in gestuurd en hij wil er nog meer lanceren. Dankzij de satellieten van Musk is het mogelijk om overal ter wereld snel internet te hebben. Toch is er ook kritiek. Zoveel satellieten zouden voor gevaren zorgen. Zo kunnen ze botsen en dat zorgt weer voor veel ruimtepuin. Ook sterrenwachten en andere astronomen klagen. Door al die satellieten van Musk hebben zij moeite om de ruimte vanaf de aarde goed te onderzoeken. Zij willen dus dat er strengere regels komen voor het lanceren van satellieten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252684 90.346 968 2025-02-17T10:00:00+00:00 yes no satelliet ruimte GPS internet https://schooltv.nl/video-item/rellen-bij-de-kroning-van-koningin-beatrix-geen-woning-geen-kroning 2025-02-24T07:59:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47054.w613.r16-9.dfbe524.webp Rellen bij de kroning van koningin Beatrix | Geen woning, geen kroning! Oranje boven. Leve de koningin! Vandaag is de grote dag. Vandaag treedt koningin Juliana af als koningin en draagt zij haar troon over aan haar dochter, prinses Beatrix. En jullie zijn ook Oranjefans. Ja, we zijn erbij hoor. Wij zijn gek op Oranje. Oranje boven. Leve de koningin! Oh, we zijn gek op Juliana en ook dol op Beatrix. En op Willem-Alexander. Ja, op het hele koningshuis. Ja, wij lezen alles over de Oranjes. We zijn gewoon oranjegek! Het is schitterend weer. Het is een prachtige dag voor een oranje feest. Een dag zonder wanklank. Heren, jullie zijn ook oranjefans? Ben je gek man, we hebben een bloedhekel aan de Oranjes. Daarom gaan we deze hele kroning verstoren. Jaaa! Geen woning, geen kroning! Geen woning, geen kroning! Weg met die Oranjes! Wat bedoel je daar precies mee? Als wij geen woning kunnen krijgen zij geen kroning. Is toch logisch? Er is een enorme woningnood en de gemeente doet niks voor jongeren. Daar heeft hij wel een punt, Minus. Maar ondertussen hebben ze wel geld om het hele Paleis op de Dam op te knappen voor vandaag. En daarom zeggen wij geen woning, geen kroning. Geen woning, geen kroning! Want jullie hebben zelf ook geen woning? Jullie staan op straat? Nee, wij hebben gewoon een pand gekraakt. Dat stond leeg en leegstand is diefstal. Leegstand is diefstal, leegstand is diefstal! Maar kraken, dat is toch verboden? Dat is toch verboden? Nee joh, als een pand langer dan een jaar leegstaat, dan mag je volgens de leegstandswet de hele boel gewoon kraken hoor. Duh! Oh, dat wist ik niet. En daarom is vandaag kraakdag! Wij gaan vandaag alle leegstaande huizen kraken. Geen woning, geen kroning! Vandaag is de inhuldigingsdag! Oranje boven! En die dag die vieren wij met grote kraakrellen met molotovcocktails, met rookbommen, met stenen naar de politie gooien, met rellen! Geen woning, geen kroning! Geen woning, geen kroning! Oranje boven, oranje boven En zo heeft iedereen zijn eigen manier om invulling te geven aan deze feestelijke dag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252727 132.757 451 2025-02-22T19:10:00+00:00 yes no koningin monarchie koninkrijk https://schooltv.nl/video-item/liften-in-de-jaren-80-reizen-voor-hippies 2025-02-24T07:58:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47055.w613.r16-9.4215740.webp Liften in de jaren 80 | Reizen voor hippies Hey hallo! Hey! Hey! Wat zijn jullie aan het doen? We zijn aan het liften, dat zie je toch? Ja, we willen weg uit dit koude landje. Aha. Waarheen dan? Naar Italië? Nee joh, ben je gek. We willen een verre reis maken. We willen via Duitsland naar Turkije en dan naar…Irak en Iran naar Afghanistan. Zo, Afghanistan. Why? Waarom? Nou, daar gaan alle hippies heen, Afghanistan, want daar kan je lekker zijn wie je wilt, kun je lekker roken en drinken wat je wil. Daarom heb ik ook een Afghaanse jas. Ja, en zijn we nou een maandje in Afghanistan geweest, dan gaan we door naar India. Oh! Ja, daar gaan alle hippies heen om zichzelf te vinden. Ja, ja, daar gaan we lekker dansen en zingen, gitaarspelen, mediteren. Nu al zin in. Maar dat duurt heel erg lang. Waarom ga je niet met de trein? Met de trein? Nee joh, veel te duur! Vliegen nog veel duurder en liften geeft je ook vrijheid. Ja ja. En je ontmoet ook hippe mensen met gekke ideeën over politiek, kunst, liefde, liefde, God. Nou ja, noem het maar op. Allemaal van die hippe vogels zoals wij. Ja. Maar is liften niet gevaarlijk? Ja, nou ja, als vrouw alleen natuurlijk wel, maar met hem is het echt veilig. Ja, met mij erbij en dan is het veilig. En weet je wat leuk is? Als je een vrouw bij je hebt, krijg je ook veel sneller een ritje. Ja, kijk maar. Ja, heel goed. Ga maar even schat. Hey hey, hallo! Kan ik meerijden? Ja! Ja? Ja, te gek! Kom erin. Hallo! Waar ga je heen? India! Hij gaat ook mee. Kom erin, kom erin. Te gek, genoeg plaats jongens. Ik ga naar Abcoude, maar dan ben je wel een stukje onderweg. Te gek! Vandaag Abcoude, morgen India! India here we come! Veel plezier! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252726 126.634 312 2025-02-22T19:10:00+00:00 yes no hippie reizen vakantie vervoer https://schooltv.nl/video-item/madonna-de-queen-of-pop-zangeres-fotomodel-en-mode-icoon 2025-02-24T07:58:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47056.w613.r16-9.bf5a7fa.webp Madonna, de queen of pop | Zangeres, fotomodel en mode-icoon Hai, je bent weer bij Toppop met Ad Visser. En Penny de Jager. Penny, hou jij van Madonna? Yes Ad, I love Madonna! Wie houdt er niet van Madonna, zangeres, danseres, fotomodel en mode-icoon en hitwonder en relschopper van de jaren tachtig. Hier is Madonna. Ik kus mannen. Ik kus vrouwen. Ik schop graag een rel. Ik maak hit na hit na hit want scoren kan ik wel. Wat ik draag wordt altijd mode. Ik creëer de trends. Ik laat niemand onberoerd. Geen mens die mij niet kent. In deze jaren sta ik altijd nummer één. Want ik streef alle sterren voorbij. Je weet, in deze jaren gaat het om roem en om geld en alles draait alleen maar om mij. Ieder jaar ben ik weer anders, steeds een nieuwe look. Ik acteer, shockeer, blondeer, schrijf liedjes en een boek. Ik durf alles. Ik schep modes, iedereen aapt me na. Met mijn grote bek, mijn charme en mijn prikbehaha. In deze jaren sta ik altijd nummer één. Zo streef ik alle sterren voorbij. Je weet het, ik ben heel brutaal en ik schop een schandaal. Dus draait de hele wereld om mij. Alles draait om mij, alles draait om mij. Alles draait om mij. Dat was Madonna. Ze staat elke dag in alle bladen, want als ze één ding goed snapt is het publiciteit, he Penny? That’s Madonna. Die toert gewoon door totdat ze 120 is. I love it. Ik ook. Geweldig Penny. Dit was Toppop met Penny de Jager. En Ad Visser. Zie je volgende keer bij Toppop Yeah! Oh die Ad Visser! Je lijkt wel een beetje op hem. Oh ja? Hallo Trui, we gaan luisteren naar een nieuwe hit van Madonna. Aaahh wat eng! Ik wil mijn eigen Maarten weer terug. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252725 151.189 439 2025-02-22T19:10:00+00:00 yes no popmuziek zingen https://schooltv.nl/video-item/de-uitvinding-van-het-scratchen-nieuwe-hiphoprage-die-per-ongeluk-ontstaat 2025-02-24T07:59:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47057.w613.r16-9.fd0ca6c.webp De uitvinding van het scratchen | Nieuwe hiphoprage die per ongeluk ontstaat Theodore. Wat ben je aan het doen? Heb je je huiswerk al af? Almost. Almost. Je doet niks. Alleen maar die hiphop. Hiphop wordt het helemaal. Ja, ja, je broer Jean is er ook helemaal crazy van. Hij heet geen Jean meer. Mean Jean is zijn dj-naam. Oh ja, Mean Jean? En ik ben dj Grand Wizard Theodore. Zo zal iedereen mij kennen. Oke genoeg, nu muziek uit. Huiswerk maken. Grand Wizard. En ik wil niks meer horen. En nu is het afgelopen met die herrie. Hoor je me? Hallo! Ik zeg hoor je me, grand wizard. Je bent net zo erg als je broer! Two sons aan de hiphop! Waar heb ik het aan verdiend? Hello? Mama, moet je horen. Als ik zo doe, dit geluid, dit swingt. Dit is scratch en ik heb het uitgevonden dankzij jouw uitbrander. Maar heb je gehoord wat ik zei? No! Maar ik heb scratchen uitgevonden! This is cool! This is awesome. Hoe doe je dat bro? Ik hou de plaat stil en beweeg hem heen en weer. Dit doet straks elke dj bro! Laat eens horen. Oké, dit is groovy. Ja, dit is fantastic. Gefeliciteerd met je uitvinding. Onze uitvinding, dankzij jou. Dj Grand Wizard Theodore en Mean Jean. Maarten, wat is jouw dj-naam als je dj was? Grandmaster Maarten. Ik ben Magnificent Trui Master! Maar ja, ik ben geen DJ. Ik ook niet. Jammerrrrrr! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252724 117.866 213 2025-02-22T19:10:00+00:00 yes no hiphop muziek https://schooltv.nl/video-item/illegale-goudmijnen-in-zuid-afrika-nos-nieuwsclips 2025-02-17T16:27:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47037.w613.r16-9.59b254c.webp Illegale goudmijnen in Zuid-Afrika | NOS Nieuwsclips In gesloten mijnen gaan duizenden mijnwerkers illegaal op zoek naar de restjes, uit economische noodzaak. Bij Stilfontein gebruikte de politie een drastische maatregel om deze praktijk te stoppen: de mensen onder de grond laten verhongeren. Hier is kritiek op, aangezien de smokkelaars minder hard worden aangepakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252791 287.04 2032-01-31T23:00:00+00:00 392 2025-01-31T23:00:00+00:00 yes no mijn goud illegaal https://schooltv.nl/video-item/de-lepelaar-overwintert-steeds-vaker-in-nederland-nos-nieuwsclips 2025-02-17T17:26:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47038.w613.r16-9.0b0a342.webp De lepelaar overwintert steeds vaker in Nederland | NOS Nieuwsclips Onderzoekers zijn blij dat de lepelaar steeds vaker in Nederland overwintert. De winter is namelijk minder streng, waardoor er genoeg voedsel te vinden is. Lepelaars reageren snel op veranderingen in het klimaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252794 58.026 2032-02-03T23:00:00+00:00 240 2025-02-03T23:00:00+00:00 yes no trekvogel klimaatverandering https://schooltv.nl/video-item/hoe-afgravingen-het-duingebied-in-texel-versterken-nos-nieuwsclips 2025-02-17T17:34:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47039.w613.r16-9.f0e00f7.webp Hoe afgravingen het duingebied in Texel versterken | NOS Nieuwsclips Het natuurgebied achter de duinen op Texel vergrast door stikstof en een gebrek aan kalkrijk strandzand. Om dat te laten herstellen wordt een deel van de duintoppen afgegraven tot een kerf. Dat klinkt tegenstrijdig, maar zo kan strandzand het duingebied weer inwaaien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252795 119.424 2032-02-04T23:00:00+00:00 151 2025-02-04T23:00:00+00:00 yes no duin natuurbescherming zand bodem https://schooltv.nl/video-item/het-invloedrijkste-land-van-europa-zo-machtig-is-duitsland 2025-02-18T16:16:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47045.w613.r16-9.4ee8b2b.webp Het invloedrijkste land van Europa | Zo machtig is Duitsland Deutschland. Was gibt? Wat weten we nou echt over onze oosterburen? Kijk, als er aan de andere kant van de oceaan iets gebeurt, weten we dat meteen. Ook niet zo gek, want de VS is übermachtig. Maar Duitsland is ook geen spielerei. Het land dat vorige eeuw na twee oorlogen nog in puin lag is weer een supermacht. Dus vergeet even bier, Bratwurst, Berghain, Bernhard. In deze video gaan we net even verder. Want dit is het invloedrijkste land van Europa. Want zo machtig is Duitsland. Zo dichtbij, maar voelt toch ver weg. Tijd om op dit land in te zoomen. Het ligt midden in Europa, heeft de meeste inwoners van de EU en de meeste buurlanden. Het heeft bergen, stranden, bossen, industrie, steden, dorpen, kastelen. Duitsers staan bekend als hardwerkend, efficiënt en zuinig. Grundlichkeit en Punktlichkeit. Duits is de meest gesproken moedertaal van Europa. Cultureel is het het land van filosofen, wetenschappers, componisten en natuurlijk voetbal. En een zeer, zeer rijke geschiedenis. De steeds veranderende kaart van Duitsland vat die goed samen. En alles hier behandelen lukt überhaupt niet. Dus ik begin dit verhaal bij de laatste keer dat Duitsland de ambitie had een wereldmacht te zijn. We weten hoe dat afliep. Na de oorlog wordt Duitsland door de geallieerden bezet. Het ligt volledig in puin, heeft geen vrienden maar wel een enorme schuld en moet dus onder nul opnieuw beginnen. Toch wordt Duitsland weer oppermachtig. Hoe? Zoals ik al zei: de Duitse economie is gigantisch. De grootste van Europa en de op twee na grootste van de wereld. Na de VS en China. Supergeil. Vooral door export. Lange tijd zijn ze zelfs de grootste goederenexporteur ter wereld. Tot China gaat knallen. Maar nog steeds gigantisch. Dat zie jij ook overal. Maar echt. Duitsers maken dingen. Nog even terug naar het einde van de Tweede Wereldoorlog want die maakeconomie bouwen ze bovenop die naoorlogse puinhopen. Onder meer met hulp van de VS in het Marshallplan. En dat waren geen misselijke bedragen. Het eerste Marshall-schip is binnen. Meer voor het goede volk. Waarom de VS dat gaf? Een hersteld Europa is ook goed voor de Amerikaanse economie. En om bondgenoten te kweken in de Koude Oorlog met de Sovjet-Unie. Duitsland leeft op. Zeker vanaf de jaren 50. En hoe. Een nieuwe munt, bloeiende industrie. Een economisch wonder. Das Wirtschaftswunder. Al gaat dat wel vooral over West-Duitsland. Want door die Koude Oorlog is Europa in tweeën gesplitst: Het kapitalistische Westen en het communistische Oosten. Met het IJzeren Gordijn dat dwars door Europa en Duitsland loopt. In West-Duitsland bloeit vooral de Mittelstand op, het midden- en kleinbedrijf. 99 procent van de Duitse bedrijven valt daaronder. Betekent supergespecialiseerde industrie, veel werkgelegenheid en innovatie. Zomaar een greep uit de Duitse uitvindingen. En er is nog veel meer. Wat dacht je van de Flachspuler? De wc. Met een inspectieplateau. Goed, terug naar het verhaal. West-Duitsland transformeert in no time van paria naar voorloper en wint het Europese vertrouwen terug. Na de val van de Muur, en het communisme, begin jaren 90 worden Oost- en West-Duitsland weer 1. Dat is even wennen, maar de Bundesrepublik Deutschland is begin deze eeuw de economische motor van Europa en een wereldleider in industrie en export. Het gaat goed met Duitsland. Supergeil. Maar er was nog iets niet onbelangrijks. Even terug naar die naoorlogse periode weer. 'Nooit meer oorlog' is het credo in Europa. En voorkomen dat een land ooit nog zo sterk zou worden. Zo ontstaat de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal in 1951. Een samenwerking tussen zes landen. Want door handel in kolen en staal, de belangrijkste grondstoffen voor wapenproductie Europees onder te brengen, betekent dat geen enkel land nog een oorlog kan beginnen, is het idee. Samenwerking als basis voor vrede. En economisch lekker voor Duitsland, als grote speler in kolen en staal. Die samenwerking is de voorloper van de Europese Unie. Met Duitsland bovenop die Europese apenrots. Goed voor een kwart van de portemonnee van de EU de meeste zetels in het parlement de voorzitter van de Europese Commissie is Duits, net als de baas van de grootste partij. Ze zijn niet de baas van de EU, maar als Duitsland praat, luistert Europa. Was lang ondenkbaar, gezien deze geschiedenis maar de Duitse visie op economie en beleid is leidend in Europa. Het zit diep in de bouwstenen van de Unie. Betekent: stabiele economie, stabiele euro, geen schulden. Dus: zuinig aan en zelfredzaam zijn. Drie voorbeelden. Zo heeft Duitsland geen zin om op te draaien voor andermans schulden. Blijkt bijvoorbeeld uit het Duitse initiatief van het Stabiliteits- en Groeipact uit 1997. Met een afgesproken maximaal begrotingstekort en staatsschuld voor alle EU-landen. Ofwel: geen geld uitgeven dat je niet hebt en weinig schulden bitte. Heel Duits. Dan, de Europese Centrale Bank, de ECB. Volledig gebaseerd op het model van de Duitse centrale bank, de Bundesbank. En niet toevallig op een steenworp van elkaar, in Frankfurt. Laatste voorbeeld: vrijhandel in de EU en daarbuiten en alle regels eromheen. Past bij die Duitse maakindustrie. Duitslands wil is nog net geen wet. Maar wel heel sturend. Zo zijn ze bijvoorbeeld initiatiefnemer van het Europees luchtverdedigingssysteem klimaatbeleid, en zo is er nog veel meer. Niet als einzelgänger trouwens, ze doen ook veel samen die andere Europese grootmacht: Frankrijk. Samen de motor van de EU. Vaak op 1 lijn, maar vaak ook niet. Maar zeker is: zonder Duitsland gebeurt er in Europa nichts. Kurzgesagt: Duitsland is een economische en politieke reus. Maar wat Duitsland tot supermacht maakt piept en kraakt. De Duitse economie komt hortend en stotend tot stilstand. Noem het een identiteitscrisis. Drie grote problemen: Een haperende economie. Geopolitieke ontwikkelingen. En gerommel in de binnenlandse politiek. Eerste: krimp. Even geen Wirtschaftswunder, zie je hier. Met een economie die wankelt. De Duitse ooit zo toonaangevende industrie blijft achter bij die van de VS en China met maar weinig innovatie. Zelfs het Duitse visitekaartje Volkswagen, das Auto, heeft het zwaar. Terwijl China's auto-industrie, vooral elektrisch, ontploft. Overal lijken in de industrie klappen te vallen. En dat dreunt door in Europa en zeker ook bij ons. Want vroeger zeiden ze altijd dat als Duitsland niest, Nederland verkouden wordt. Toch wel. Duitsland is een megagrote handelspartner voor ons. Import en export. En die economische problemen worden alleen maar groter door nummer twee: geopolitieke ontwikkelingen. Belangrijke factor: Russisch gas. Waar Duitsland zich behoorlijk afhankelijk van heeft gemaakt voor zijn energievoorziening. Maar dan Oorlog in Oekraïne, op het Europese continent. Gevolg: torenhoge energieprijzen. Hakt erin bij de Duitse industrie. Die goede verhouding met Rusland, daar is niets meer van over. Duitsland steunt Oekraïne volledig. Het begon met helmen sturen, maar inmiddels sturen ze tanks en zware wapens. Zelf investeerde Duitsland 100 miljard extra in Defensie. De oorlog in Oekraïne Een historisch keerpunt. Want Deutschlands Leitmotiv is al jaren: vredesduif. Geen oorlog op het continent, alsjeblieft. Komt bij: Amerika is niet meer de bondgenoot die het ooit was. Wie of wat houdt Europa nu veilig? En daarom kijken andere Westerse landen nu meer en meer naar Duitsland voor leiderschap. Daar zit de crux: het is Duitsland dat het tempo bepaalt. Een machtig land dus, en machtiger dan waar veel Duitsers zich comfortabel bij voelen. Maar Duitsland zelf is op dit moment enorm verdeeld. Vooral door de asielpolitiek. Misschien weet je dit nog? Vanaf 2015 komen honderdduizenden vooral Syrische vluchtelingen naar Duitsland. Maar het Duitse mantra van toen van Angela Merkel, zestien jaar lang Bondskanselier is verstomd. Het betekent de opkomst van een nieuwe partij, Alternatief voor Duitsland, AfD, een radicaal-rechtse partij en in de ogen van veel Duitsers, en de binnenlandse veiligheidsdiensten deels extreemrechts. Zitten in het parlement, maar geen enkele partij wil met hen samenwerken. Tot laatst, dit moment. Duitsland zal hoe dan ook, linksom of rechtsom, een nieuwe koers moeten gaan varen. Moeten ze leidend blijven of zelfs meer worden in de EU of meer naar binnen kijken? Europa, en dus zeker ook wij, gaan dat merken. Want zó machtig is Duitsland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252913 679.061 906 2025-02-18T15:42:57+00:00 yes no Duitsland https://schooltv.nl/video-item/waarom-wil-de-vs-groenland-hebben-een-groot-land-met-een-handige-ligging-en-veel-grondstoffen 2025-02-19T10:14:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47046.w613.r16-9.d9fc1d7.webp Een groot land met een handige ligging en veel grondstoffen | Waarom wil de VS Groenland hebben? Het is er knetterkoud. De temperatuur kan dalen tot -50 en het is het grootste eiland ter wereld. Alleen woont er bijna niemand. Hallo? Iemand? Joehoe! In de winter kan het de hele dag donker zijn. Oh ja…En je kan ook nog worden opgevreten door een ijsbeer. En toch willen heel veel mensen het hebben. Doodeng. Ik heb het over Groenland. Er wordt zelfs keihard over geruzied waarbij één man een grote rol speelt: Donald Trump. Waarom is Groenland zo bijzonder dat de Amerikaanse president het wil hebben? Dat hebben we voor je uitgezocht. Een serie van het Jeugdjournaal waarin we altijd één ding voor je uitzoeken. Kalaallit nunaat… Ssst hey, ik ben bezig. Kalaallit nunaat dus, oftewel: Land van de Groenlanders. Zo wordt het genoemd door de oorspronkelijke bewoners, de Inuit. Al honderden jaren hoort Groenland bij Denemarken. Ze hebben het ooit veroverd van de oorspronkelijke bewoners maar inmiddels heeft Groenland wel een eigen bestuur. Groenland is dus een eiland en de meeste inwoners wonen aan zee. Mensen eten er daarom veel vis, maar ook af en toe suaussat, een bijzonder gerecht. Het is een zeehondensoepje. Er wonen slechts 56.000 mensen. Een arena vol, terwijl Groenland zestig keer groter is dan Nederland. Niet zo gek dat er zo weinig mensen wonen als je bedenkt dat bijna heel Groenland bedekt is met een dikke laag ijs. Je hoeft er dus niet heen voor een lekkere warme zomervakantie. Toch zijn er wel mensen die er als toerist naar toe gaan. Zoals de zoon van Donald Trump, Donald Trump junior. Ja, dit kan geen toeval zijn. En dat was het ook niet. Ze deelden er Trumppetjes uit en fans van de Amerikaanse president konden zelfs even met hem bellen. Hij noemt Groenland dus geweldig. Maar waarom eigenlijk? Dat heeft vooral te maken met waar het ligt. Kijk even mee. Zo ziet de wereldkaart eruit zoals je hem kent. Hier ligt Groenland, hier de Verenigde Staten en hier andere machtige landen zoals China en Rusland. Maar de wereld is niet plat. Het is een bol. En dan zie je dat Amerika Groenland goed kan gebruiken om zichzelf te verdedigen met het leger tegen andere landen maar ook om belangrijke vaarroutes voor schepen te controleren en te gebruiken. En dan zijn er ook nog zeldzame waardevolle grondstoffen die onder het ijs in de grond van Groenland zitten. Door klimaatverandering smelt de ijslaag op Groenland steeds sneller en dus wordt het makkelijker om die waardevolle materialen uit de grond te halen. Bijna alle belangrijke grondstoffen die er zijn in de wereld zijn te vinden in Groenland: goud, zilver, olie en gas, maar ook materialen waar batterijen voor mobieltjes, straaljagers en elektrische auto's van worden gemaakt. Het worden ook wel de schatten van Groenland genoemd en Trump wil die schatten hebben. Dat zei hij jaren geleden ook al ja, toen dacht ik nog dat hij een geintje maakte. Dit zei ik in de Check dit dan. Trump wil Groenland kopen, een eiland dat vlakbij Amerika ligt, maar bij Denemarken hoort. Trump postte deze foto op social media. Je ziet Groenland met een groot hotel van Donald Trump. Misschien een beetje raar, maar dat was niet de eerste keer dat Amerika Groenland wilde hebben. Want al tachtig jaar geleden wilde de Amerikaanse president van toen Groenland van Denemarken kopen voor $ 100 miljoen. De Denen zeiden toen: nej. Het onherbergzame gebied van de Noordpool, een woestenij van sneeuw en ijs komt steeds meer in de belangstelling te staan. Toch mocht Amerika er wel een legerbasis bouwen van de Denen. Maar Trump wil meer. En nu zeggen de Denen opnieuw: nej. Ja, dat is duidelijk. Maar wat vinden ze er in Groenland eigenlijk van? Daarvoor heb ik mijn NOS-collega Bobby voor Uitgezocht naar Groenland gestuurd. Hoi Lucas! De meeste mensen die wij spreken zeggen we willen onafhankelijk worden. Dus niet bij Denemarken horen en ook niet bij Amerika. Maar ze willen echt hun eigen land. Ja, die willen dus nergens bijhoren, alleen bij zichzelf. Hoe dan ook: kan Trump zomaar Groenland innemen? Het zou misschien kunnen, want Amerika heeft heel veel geld en het machtigste leger ter wereld. Toch zal het de Amerikaanse president echt niet zomaar lukken want Denemarken en de rest van de wereld zijn er fel op tegen. Ze zullen er alles aan doen om hem tegen te houden. Duidelijk is wel dat Trump meer macht wil in Groenland en daar heeft hij veel voor over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20253069 364.544 1538 2025-02-19T09:20:00+00:00 yes no Groenland Amerika president https://schooltv.nl/item/80-jaar-vrijheid-volg-de-verhalen-van-de-ooggetuigen-van-de-oorlog 2025-02-19T10:35:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47047.w613.r16-9.a50214f.png 80 jaar vrijheid | Volg de verhalen van de ooggetuigen van de oorlog Het is 80 jaar geleden dat Nederland is bevrijd. Steeds minder mensen kunnen nog vertellen hoe het leven in de Tweede Wereldoorlog is geweest. In de interactieve schoolplaat volgen we de ooggetuigen. We zien en horen hoe het bevrijdingsjaar (1944 - 1945) door de ogen van mensen die echt erbij waren is beleefd. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2032-02-19T09:53:00+00:00 542 2025-02-19T09:53:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog concentratiekamp jodenvervolging https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-rotsleguanen-en-een-grote-haai-in-de-bahamas 2025-02-20T13:39:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47050.w613.r16-9.a40a7f0.webp Freeks wilde wereld | Rotsleguanen en een grote haai in de Bahama's Freek is op een onbewoond eiland in de Bahama's. Hoewel, onbewoond? Het zit hier vol bijzondere rotsleguanen. Freek laat zien hoe goed deze reptielen kunnen zwemmen. Daarna gaat hij duiken met geluidsman Bange Bassie, maar onderwater komen ze een grote haai tegen. Arme Bassie, als dat maar goed gaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358583 614.8 2031-11-26T13:15:00+00:00 1728 2024-11-26T13:15:00+00:00 yes no haai reptiel hagedis Freek Vonk https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-haaienhelden-freek-haalt-vishaken-uit-de-bekken-van-haaien 2025-02-20T13:39:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47051.w613.r16-9.4ad5765.webp Freeks wilde wereld | Haaienhelden: Freek haalt vishaken uit de bekken van haaien Freek is op de Bahama's om haaien te redden. In een echt ridderpak duikt hij het water in om nare vishaken uit de bekken van haaien te halen, maar zo makkelijk komen die haken niet los. Zal het Freek lukken om de haaien te helpen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358582 603.536 2031-11-25T13:31:00+00:00 2094 2024-11-25T13:31:00+00:00 yes no haai Freek Vonk https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-historische-mode 2025-02-21T08:52:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47052.w613.r16-9.a37263e.webp Het Klokhuis | Historische mode Lang, kort, wijd, strak, broeken, pakken, jurken, alle kleuren en maten: tegenwoordig kan alles in de mode. Als het dan ook nog lekker zit, is dat mooi meegenomen. Maar hoe was dat vroeger? Janouk duikt in drie eeuwen modegeschiedenis. Van slank en recht, tot hoepelrok met heel veel onderrokken. Van strakke korsetten en ingesnoerde taille, tot het moment waarop vrouwen voor het eerst hun benen mochten laten zien en de rokken korter werden. Debbie en Lara vinden historische mode maar niets, maar ze moeten een outfit bedenken voor een verkleedfeest. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1350188 925 2415 2025-02-28T19:00:00+00:00 yes no kleding jurk https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-narcis-klokhuis-soortsafari 2025-02-24T08:33:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47059.w613.r16-9.7567334.webp Op zoek naar de narcis | Klokhuis SoortSafari De zon begint te schijnen en het voorjaar lijkt er al aan te komen. Dus het is hoog tijd om op zoek te gaan naar de eerste bloem van het jaar: de narcis. En hoewel de bloemblaadjes nog goed verstopt zitten, weten Janouk en Bram de plant wel te vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20253458 338.389 1206 2025-02-24T08:15:00+00:00 yes no bloem lente biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/de-uitvinding-van-de-walkman-draagbare-muziek-in-de-jaren-80 2025-03-03T08:17:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47121.w613.r16-9.f4aa712.webp De uitvinding van de walkman | Draagbare muziek in de jaren 80 Ik ben zo trots op mijn langspeelplaatcollectie, maar ik kan ze alleen thuis draaien. Saai! Ik zou zo graag mijn muziek willen draaien lekker buiten aan het water. En ik wil muziek luisteren op de fiets, maar dat kan niet. Dan hebben wij iets nieuws. Wow, iets nieuws. De walkman. Walkman? De wandelman? Loopman? Wat is dat? Steek je cassettebandje in deze walkman en luister wandelend naar je favoriete muziek. Wow, te gek! Of doe je bandjes in dit draagbare radio cassettedeck ook wel de gettoblaster genoemd. Dit ding weegt twaalf kilo, heel erg zwaar. Wauw, nu kan ik lekker dansen aan het water! En lekker fietsen met mijn walkman. Wacht, er is weer iets nieuws. Weg met je platen en cassettebandjes. Huh? Nu hebben wij de compactdisc, zonder krassen of haperingen uitgevonden in Nederland door Philips uit Eindhoven. En wat doe ik met al mijn platen? En mijn cassettebandjes? Allemaal weggooien en dan koop je alles op cd. Oké, ik doe het! Ik ook. En met de discman kun je luisteren naar alle muziek die je mooi vindt. Wacht even, straks zijn die compact discs ook verouderd… Ja, misschien zit dan iedereen op, ik noem maar wat, iTunes of Spotify. En zijn dan alle cd's waardeloos? Dat zien we dan wel weer. Hier is de discman, voor op de fiets en op het strand. Dat wilde je toch? Yes! De discman van Philips. Wow wow wow! En nu gaan we dansen. Hoor je dat Trui, we moeten onze langspeelplaten weggooien. Welnee, dat komt weer helemaal terug, wedden?Je hebt gelijk, alles komt terug. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254051 114.986 432 2025-03-01T19:10:00+00:00 yes no popmuziek technologie https://schooltv.nl/video-item/de-kernramp-bij-tsjernobyl-in-1986-de-grootste-kernramp-ooit 2025-03-03T08:16:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47122.w613.r16-9.fb8e4fb.webp De kernramp bij Tsjernobyl in 1986 | De grootste kernramp ooit Goed, mannen. Iedereen even erbij voor de veiligheidstest. De test? Wij? Da, om te bevestigen dat de kerncentrale van Tsjernobyl geheel veilig is. Waarom wij, de avondploeg? De dagploeg moet dat doen toch? Die zijn voorbereid. Ja, maar dat lukte even niet. Die zijn al naar huis gestuurd en dus moeten wij het doen. Komt goed! Maar wij zijn niet voorbereid. Het is niet zo moeilijk. Wij zetten de reactor even terug voor de test en dan naar bed. Maar Anatoli, is niet beter over te laten aan dagploeg? Njet. Doe nou maar Leonid. Een twee drie. Huh? Nu schakelt hij bijna uit. Hoe kan dat nou? Dit is niet goed. Jawel, geef de gebruiksaanwijzing. Even kijken. Ja, schakel de waterpompen in. Als we dat doen, dan kunnen we niet meer terug! Doe nou maar, komt goed. Helemaal niet. Dit is verkeerd meneer. Rustig aan, niks aan de hand. Oh nee, we moeten dit stoppen. Druk op de noodknop. De noodknop? De noodknop voor de noodstop. Even kijken, voor de noodstop drukken wij op AZ5-skram. Leonid, drie, twee een. Zo, alles opgelost! Kunnen we naar bed! Dos widanja. Het vermogen stijgt! Dat kan helemaal niet. Maar het is waar. Hoe kan dat nou? Ja, controleer de regelstaven. Die doen niks. Die zitten vast. Die zijn verkeerd ontworpen. Hij knalt uit elkaar! Wat te doen bij ontploffing? Even kijken, plaatje 234 eh…Oh de regelstaven zijn helemaal weggesmolten door de hitte en het reactorvermogen stijgt. 21 22 23 Komt goed, komt goed. Het maximaal vermogen is 3, we zitten al op 25, veel te hoog. Dit is een ramp. De reactor ontploft. We moeten alarm slaan. We moeten iedereen waarschuwen. De bevolking evacueren. Nee, dat nooit! Niemand mag dit weten. Wij houden dit stil. Wij doen alsof er niks aan de hand is. Komt goed! Maar wij moeten die mensen redden. We moeten die buurlanden waarschuwen voor die radioactieve wolk. Nee, juist niet. Wij houden dit onder de pet, begrepen? Ze komen er toch wel achter. Radioactieve straling? Nou, dan zeggen wij straling, welke straling? Er is geen straling. Onze kerncentrales zijn geweldig, de beste van de hele wereld. Komt goed, komt goed. Baas? Anatoly? 25 26 27 28 Komt niet goed, komt niet goed. Hollen mannen. Hollen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254050 204.48 2308 2025-03-01T19:10:00+00:00 yes no kerncentrale kernenergie Sovjet-Unie ramp https://schooltv.nl/video-item/nieuwe-sporten-in-de-jaren-80-skateboarden-en-bmx-fietsen 2025-03-03T08:16:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47123.w613.r16-9.b033e20.webp Nieuwe sporten in de jaren 80 | Skateboarden en BMX-fietsen He, verveel je je? We vinden rolschaatsen kinderachtig. En voetballen kennen we nou ook wel. Wat moeten we doen dan? We vervelen ons. Help ons alsjeblieft! Ga dan skateboarden. Dat is de nieuwe rage uit Amerika. Skateboarden? Ja, op een plankje met wieltjes 3, 2, 1. Skateboarden! Nu zijn jullie skaters met helm en knie- en elleboogbeschermers. Oh te gek! Ik wil skaten, maar ik heb het nog nooit gedaan. Zouden we het wel kunnen? Ja, laten we het proberen. Welkom op de allereerste skatebaan. Skateboarden is te gek! Ik doe de aerial. De grab. De handplank. Ik doe de Ollie. Wow, vanaf nu ben ik een skater. Hey! Maar wat doen we als we skaten opeens heel saai vinden? Er zijn zoveel nieuwe sporten in de jaren tachtig. Ga mountainbiken! Mountainbiken? Wauw! Of snowboarden. Wow! Deltavliegen, BMX-fietsen, allemaal nieuw. En als we dat nou ook allemaal saai vinden? Ja, wat dan? Ga dan rollerskaten. Rollerskaten? Dat is de allernieuwste rage. Iedereen doet het. Let's go! Te gek! Dit is fantastisch! Lijkt dit niet een beetje op rolschaatsen? Nee joh, nee, dit is veel cooler. Dit is vet! Wreed. Rollerskaten voor iedereen die is uitgekeken op rolschaatsen. Rollerdisco! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254049 98.709 702 2025-03-01T19:10:00+00:00 yes no sport skateboard skaten https://schooltv.nl/video-item/de-vredesdemonstratie-van-1983-tegen-atoomwapens-in-nederland 2025-03-03T08:16:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47124.w613.r16-9.917ddb3.webp De vredesdemonstratie van 1983 | Tegen atoomwapens in Nederland We zijn in Den Haag aan het einde van de grote vredesdemonstratie van oktober 1983. Hoe was het? Ja, fantastisch. Met z'n allen demonstreren tegen atoomwapens. Wel 550.000 mensen. De grootste demonstratie ooit in Nederland. 3000 bussen, extra treinen. Iedereen kwam naar Den Haag. De wegen zaten vol. Echt alles en iedereen, stad en land, jong en oud. Met Hollanditis. Ik heb soldaten in uniform gezien. Ik zag monniken, punkers, huisvrouwen. Prinses Irene. Met Hollanditis. Ja, hippies, bejaarden en skaters. En Freek de Jonge. Hele busladingen, hele schoolklassen met Hollanditis. Wat zegt u? Hollanditis. Wat is Hollanditis? De Hollandse ziekte, zo noemen Amerikanen dat. Dat wij massaal demonstreren tegen atoomwapens. En het breidt zich uit over heel Europa. Het gaat naar Parijs, het gaat naar Londen, naar Berlijn. Iedereen heeft Hollanditis. En we roepen: alle kernwapens de wereld uit! Om te beginnen uit Nederland. Kernwapens maken meer kapot dan je lief is. Weg ermee. Maar wij hebben toch helemaal geen kernwapens in Nederland. Nog niet, maar die gaan ze plaatsen in Woensdrecht. Om de Russen af te schrikken. Ja en die Russen, die zetten die zetten hun kernwapens dan ook neer en die richten ze op West-Europa. Lijkt me heel mooi in evenwicht. Nee! Nee, we moeten van ze af van die rotdingen. Eenzijdig, eenzijdig. Gewoon weg met al die kernwapens, alles ontmantelen, eenzijdig. Wij niks en hopelijk zij dan ook niks. Oh, en wat als de Russen dan toch hun kernwapens neer gaan zetten? Dat doen ze heus niet. Nee, dat denk ik ook niet. Gelooft u dat zelf? Er moet toch op een zeker punt iemand zijn die zegt ho! Stop, nee, tot hier, geen kernwapens meer, eenzijdig. En dat zijn wij. Oh, maar dan help je de Russen en die zijn niet te vertrouwen. Niet meteen zo negatief. Russen zijn ook mensen, net als wij. Dat is naïef. Dat is gevaarlijk. Nee hoor, die kernwapens en bommen, die zijn gevaarlijk. Hoera voor de hollanditis! Kom jongens, de bus vertrekt. Ja, gefeliciteerd! Dit was Den Haag, de Hollanditis. Ik, ik…Ik krijg het zelf ook! Weg met kernwapens! Vooral uit Nederland, wegwezen, opzouten met je kernwapens, bah! Kom maar jongens, ik heb ook de Hollanditis te pakken. Weg ermee! Moeten wij nou ook demonstreren voor de vrede, Maarten? Er staan er al 550.000, gaat prima zonder ons. Ja, dat is waar. Succes jongens! Zet hem op! Met de groeten van Trui en Maarten! Doei! Doei! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254048 159.274 505 2025-03-01T19:01:00+00:00 yes no atoombom demonstreren Koude Oorlog Sovjet-Unie https://schooltv.nl/video-item/doe-maar-nederpopsensatie-uit-de-jaren-80-popgroep-van-henny-vrienten-en-ernst-jansz 2025-03-03T08:15:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47125.w613.r16-9.cc5fc7a.webp Doe Maar, nederpopsensatie uit de jaren 80 | Popgroep van Henny Vrienten en Ernst Jansz Hey, je bent weer terug bij Toppop. Toppop yeah! Met Ad Visser en Penny de Jager. Hey Penny, ben jij fan van Doe Maar, de Nederlandse hitsensatie? Ah yes Ad, ik ben gek op ze! Ze zijn zo goed en zo knap. En jullie zijn ook fan! Ja, we zijn heel erg fan van Doe Maar. Ze zingen over seks en liefde en over alles! Ja, over de koude oorlog en ook over de kernbom. Carrière maken... voordat de bom valt. Werken aan m’n toekomst... voordat de bom valt. En over nederwiet. Nederwiedewiedewiet. Ik ben echt op Hennie hoor, maar ik ben ook op Ernst. Ik ben op Ernst, maar ik ben ook op Hennie. Kijk, kijk, we dragen hun buttons en hun kleuren, roze en groen. Ze zijn echt te gek. Mooi! Ja nou hier zijn ze, Doe Maar. Voor de laatste keer. Toe maar! Huh wat zegt ie nou? Sinds een jaar of acht... zijn wij vier een band. Overal beroemd, bij iedereen bekend. Overal meisjes die gillen door ons refrein. Ik hoor niet wat ik zing. Dit is niet wat ik wil. Altijd dat gekrijs, altijd dat gegil. Het is gewoon niet meer leuk...hoe geliefd wij zijn. Wel een beetje raar...na al die tijd Doe Maar, trillend op mijn benen...op mijn benen! Tot ze zijn verdwenen. Zijn verdwenen! Ik heb een goed idee. Waarom stoppen we er niet mee? Dat is een goed idee. Wat zingen ze nou? Stoppen ze ermee? We stoppen er nu mee. Ja, ze kunnen er niet meer tegen. Waartegen? Het gejoel en het flauwvallen...De hysterie. Van ons?! Stoppen ze door ons? Yes, door jullie. Wel een beetje raar, om te stoppen...na acht jaar. Trillend op mijn benen. Op mijn benen. Maar nu zijn we verdwenen. Zijn verdwenen! Het is, het is voorbij. Voor jullie en voor mij. Doe Maar is voorbij. En nu zijn wij weer vrij. Voor jullie en voor mij. Waarom?! Hennie! Ernst! Nee, helaas, Doe Maar stopt ermee. Maar er komt een reünie in 2000 en in 2008. Oh oké, Nou, dan verheugen we ons daarop. Dan zien we elkaar in het jaar 2000, meiden. Dan zijn we moeder of oma, maar dat maakt niet uit. Dank je wel. Dit was Toppop yeah! Met Ad Visser en Penny de Jager. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254047 201.514 316 2025-03-01T19:02:00+00:00 yes no popmuziek Koude Oorlog atoombom https://schooltv.nl/item/valentijnsdag-wat-weet-jij-over-de-dag-van-de-liefde 2025-02-24T13:44:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47060.w613.r16-9.5bec9bc.jpg Valentijnsdag | Wat weet jij over de dag van de liefde? Op 14 februari is het weer Valentijnsdag, de dag van de liefde. Wat weet jij eigenlijk over deze speciale dag? Wat heeft chocolade bijvoorbeeld te maken met de liefde? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 691 2025-02-24T11:55:00+00:00 yes no valentijnsdag liefde rood chocolade https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-amsterdam-in-de-klas-amsterdam-na-de-tweede-wereldoorlog 2025-02-27T07:39:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47064.w613.r16-9.3702b80.webp Het verhaal van Amsterdam in de klas | Amsterdam na de Tweede Wereldoorlog Het Amsterdam van de jaren vijftig staat in het teken van de wederopbouw, het herstellen van de economie en de zorg voor maatschappelijke voorzieningen, zoals huisvesting. Overal werd gegraven, geheid en beton gestort. Zoals hier in Geuzenveld, een van de Westelijke Tuinsteden. Plannen voor die grootse stadsuitbreiding lagen voor de oorlog al klaar, maar er werd nu pas vaart achter gezet. Dit is het verhaal van Amsterdam. Amsterdammers woonden tot de Tweede Wereldoorlog vaak opeengepakt driehoog achter in de negentiende-eeuwse wijk of in de binnenstad. En daar moest iets aan worden gedaan. En wordt er nagedacht over hoe kunnen we die Amsterdammers een betere woontoekomst geven in die Westelijke Tuinsteden. Het woord tuinstad suggereert al dat mensen in een groene omgeving komen te wonen. Het idee was echt daar kunnen we de arbeider mee verheffen. De wederopbouw leidt tot een enorme opleving van de economie. Mensen geloven weer in de toekomst. De welvaart neemt toe en er komen nieuwe, moderne woningen beschikbaar in ruim opgezette groene wijken. Een plek voor een auto voor de deur. Halverwege de jaren zestig komen er luxeproducten op de markt die het leven aangenamer moeten maken. Stofzuigers, broodroosters, koelkasten en televisies. Burgers worden consumenten. Maar niet iedereen lijkt gelukkig te worden van al die spullen. Steeds meer mensen voelen zich ongemakkelijk bij de consumptiemaatschappij. Er komen protesten. Op het Spui komen elke zaterdag jongeren bijeen om te protesteren tegen de tabaksindustrie. En eigenlijk tegen alle grote bedrijven die mensen verslaafd maken aan hun producten. Ze verzamelen zich bij Het Lieverdje, een bronzen beeld dat de stad cadeau kreeg van een tabaksfabrikant. Ze sluiten aan bij wat oudere kunstenaars, eigenlijk, Robbert Jasper Grootveld. Die staat iedere week bij het standbeeld Het Lieverdje allemaal happenings te houden tegen de rookindustrie. Want de rookindustrie, de tabaksindustrie, dat is natuurlijk de meest consumptiegerichte foute vorm van de industrie. De protestacties in Amsterdam stapelen zich op en temidden van het tumult ontstaat er een opvallende groep: Provo. Provo daagt het gezag uit. Het stadsbestuur en de politie. Provo's zien zichzelf als een anarchistische, geweldloze protestbeweging met als doel verzet waar het maar kan. Maar wat grappig is, is dat de naam Provo. Die is gewoon eigenlijk gejat. Provo is namelijk het wetenschappelijke woord dat een criminoloog gebruikte om die losgeslagen jeugd van de jaren vijftig te duiden. Die zeggen van: zij willen provoceren. Wij noemen hen provo's. En toen dachten de oprichters van Provo hey, maar dat is een goede naam. Dit wordt onze geuzennaam. De Amsterdammer is mondiger geworden en spreekt zich steeds meer uit tegen de soms megalomane plannen van de gemeente. De gemeente had het plan opgevat oude stadswijken te slopen om zo ruim baan te maken voor auto en bedrijfsleven. Deze gracht hier had vervangen moeten worden door een zesbaanssnelweg. Wat ooit begon met kleine protesten leidde uiteindelijk tot meer zeggenschap van de Amsterdamse burger. En zo blijft het historisch centrum tot op de dag van vandaag intact. Ondertussen werden steeds meer migranten naar Nederland gehaald. Ze kwamen onder meer hier terecht. Op de Burgemeester de Vlugtlaan. Arbeiders uit Griekenland, Turkije en Marokko waren van harte welkom om hier te komen werken. Gastarbeiders, die weer zouden vertrekken als ze hier niet meer nodig waren. Maar de Amsterdamse werkgevers willen hun goedkope arbeidskrachten niet kwijt. Hun contracten worden keer op keer verlengd en zo worden ze na verloop van tijd permanente bewoners van de stad. In 1973 wordt de Wet op gezinshereniging aangenomen. Vanaf dat moment mogen gastarbeiders hun vrouwen en kinderen naar Nederland halen. Amsterdam wordt als vanouds weer een migrantenstad. Het is eind jaren zeventig en de Koude Oorlog verdeelt de wereld in Oost en West. De economie hier loopt vast. Inflatie rijst de pan uit en massaontslagen zijn aan de orde van de dag. Amsterdamse jongeren zoeken een uitlaatklep en vinden die in een nieuw fenomeen. Punk. Voor de punkbeweging blijkt Amsterdam een prima toevluchtsoord. Want punk mag dan weerzin opwekken bij een groot publiek in Amsterdam bloeit de beweging op. De economische malaise van eind jaren zeventig verergert begin jaren tachtig. Een generatie jongeren groeit op in de overtuiging dat er geen enkele toekomst voor hen is. Geen zicht op een baan of woonruimte. In de buitenwijken mogen jongeren niet huren, want daarvoor moet je ouder dan 27 zijn en getrouwd. En in de binnenstad is simpelweg geen aanbod. Tegenover het gebrek aan woonruimte staat de enorme leegstand in de binnenstad. Talloze onbruikbare gebouwen worden verwaarloosd door hun eigenaren en vastgoedspeculanten laten de panden leegstaan om ze later voor meer door te verkopen. De jongeren nemen het heft in eigen hand. Ze gaan kraken wat nog niet strafbaar is. Maar de eigenaren zetten alles op alles om de krakers eruit te krijgen. En die verbouwen op hun beurt de panden tot halve forten. De economie krabbelt uit het donkere dal van de jaren tachtig. No Future maakt plaats voor het gevoel dat de bomen in de komende eeuw wel eens tot in de hemel zouden kunnen groeien. De stad wordt opgeruimd en schoongepoetst. Hele wijken worden in hoog tempo opgeknapt. Tegenwoordig is kraken bij de wet verboden. Wie het toch doet riskeert een gevangenisstraf van een jaar en een boete van 8.500 euro. De binnenstad wordt het terrein van rijke yuppen, dure merken en toeristen. Hier op het Damrak en eigenlijk overal in de binnenstad hoor je boven het stadslawaai uit het geratel van rolkoffers. Overlast ditmaal niet veroorzaakt door armoede, maar door welvaart. Amsterdam is door de eeuwen heen altijd een stad geweest voor migranten en passanten. Mensen op de vlucht voor geweld vervolging, armoede. Mensen met kleine wensen en grote dromen. Zolang de stad er is, zullen die mensen blijven komen. En dankzij hen bestaat Amsterdam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254250 538.261 1293 2025-02-26T20:10:00+00:00 yes no Amsterdam kraken provo https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-amsterdam-in-de-klas-de-thuiskomst-van-amsterdamse-joden 2025-02-27T07:40:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47065.w613.r16-9.d9c9767.webp Het verhaal van Amsterdam in de klas | De thuiskomst van Amsterdamse Joden In 1933 komt Adolf Hitler aan de macht in Duitsland. Met als gevolg de onderdrukking en vervolging van Joden en andere minderheden in heel Europa. Ze worden opgepakt en gedeporteerd naar vernietigingskampen. In nog geen vijf jaar tijd worden hier miljoenen Joden omgebracht. Geallieerde strijdkrachten bevrijdden in 1945 Europa. En ook de kampen. Dit is het verhaal van Amsterdam. De weinigen die de verschrikkingen hebben overleefd keren aan het einde van de oorlog terug naar huis. Zo ook de Amsterdamse Joden. Vaak zonder ouders, zonder broers en zussen, zonder vrienden. Eenmaal terug in Amsterdam zijn ze op zichzelf aangewezen. Het enige waar ze nog op kunnen hopen is dat hun huis er nog staat. Veel huizen van gedeporteerde Joodse gezinnen zijn tijdens de oorlog doorverkocht. Eruit. M’n huis uit. Eruit! De enkeling die terugkeert zoekt zelf maar uit waar ze naar toe moeten. Joden die hun huis terugwillen worden bepaald niet met open armen ontvangen. Vaak hadden ze hun eigendomsbewijzen niet meer en de gemeente stelde zich uitermate strikt op. Direct na de oorlog kijkt de stad liever vooruit. Schouders eronder en vergeten wat er is gebeurd. Wat de Joodse huizenbezitters ook proberen zonder precies de juiste documenten krijgen ze hun huis niet terug. Totdat er niets anders opzit dan de gang naar de rechter. Na de oorlog wordt het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie opgericht. Vijf jaar lang verzamelen de medewerkers alles over de bezettingstijd. De rechtbank begrijpt…Maar de eigendomskwestie van de Joodse huizen wordt daarbij onderbelicht. Echter, gezien de huidige bewijsvoering en de informatie waarover wij beschikken is er geen grond om anders te beslissen. Dat alles overwegende verklaar ik eiseres niet ontvankelijk. De experts vinden geen bewijs dat Amsterdammers zich schuldig hebben gemaakt aan de roof en doorverkoop van huizen van Joodse eigenaren. Die bewijzen komen pas veel later aan het licht. Zo'n huis werd dan vaak op één dag via tussenhandelaren, via tussenpersonen meerdere keren verkocht, waarbij die prijs steeds verder werd opgedreven. Maar omdat dat een paar keer al was verkocht was dat niet direct herleidbaar tot een vroegere Joodse eigenaar. En dat is eigenlijk de realiteit die de Joden na de oorlog ook aantreffen. Er zijn ook allerlei Amsterdammers die toch vuile handen hebben gemaakt tijdens die oorlog. Maar als die oorlog voorbij is, zeggen ja. De handen wassen in onschuld en zeggen ons valt eigenlijk niks te verwijten. Pas vanaf 2016 wordt er uitgebreid onderzoek gedaan naar de huizenroof van Joodse eigenaren en het onrecht wat hen is aangedaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254251 433.834 809 2025-02-26T20:15:00+00:00 yes no joden Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/ezel-chiel-david-harp 2025-02-28T10:29:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47066.w613.r16-9.a02ed4e.webp Ezel Chiel over David (afl. 1) | Harp Als Anne vertelt dat David op de schapen past en naar zijn vader moet komen, beweert Chiel dat hij David moest halen. Dat was volgens Chiel, een hele gevaarlijke opdracht. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1357732 590.21 2032-02-25T12:35:00+00:00 519 2025-02-24T11:35:00+00:00 yes no bijbel christendom https://schooltv.nl/video-item/ezel-chiel-over-david-afl-2-reus 2025-02-28T10:28:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47067.w613.r16-9.861df4a.webp Ezel Chiel over David (afl. 2) | Reus Chiel is kwaad op Anne, omdat ze per ongeluk zijn blokken heeft omgegooid. Anne hoopt dat Chiel zijn boosheid vergeet door hem een verhaal te vertellen. Deze keer over David, die vecht met een reus. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1357733 576.373 2032-02-25T12:38:00+00:00 369 2025-02-24T12:00:00+00:00 yes no bijbel christendom https://schooltv.nl/video-item/ezel-chiel-over-david-afl-3-speer 2025-02-28T10:28:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47117.w613.r16-9.ed3aa66.webp Ezel Chiel over David (afl. 3) | Speer Chiel wil niet naar bed, want hij heeft pijn. Anne vertelt hem daarom een verhaal over David die moet vluchten, omdat de koning Saul jaloers op hem is. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1357734 577.88 2032-02-25T12:35:00+00:00 316 2025-02-24T12:30:00+00:00 yes no bijbel christendom https://schooltv.nl/video-item/eze-chiel-over-david-afl-4-verrassing 2025-02-28T10:26:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47069.w613.r16-9.5614ab4.webp Ezel Chiel over David (afl. 4) | Verrassing Anne heeft een verrassing voor Chiel. Ze vertelt hem het verhaal over koning Saul die David achtervolgt en wel heel dicht bij de schuilplaats van David komt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1357735 571.416 2032-02-25T12:46:00+00:00 306 2025-02-24T12:35:00+00:00 yes no bijbel christendom https://schooltv.nl/video-item/ezel-chiel-over-david-afl-5-koning 2025-02-28T10:25:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47070.w613.r16-9.c88bf97.webp Ezel Chiel over David (afl. 5) | Koning Chiel denkt na over een naam voor zijn oppasvis, maar het lukt hem niet om een goede naam te verzinnen. Anne vertelt een verhaal over David, die iemand mist en die eindelijk koning wordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1357736 567.2 2032-02-25T12:46:00+00:00 548 2025-02-24T12:40:00+00:00 yes no bijbel christendom https://schooltv.nl/video-item/muziek-in-een-notendop-wat-is-swing 2025-02-28T10:30:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47071.w613.r16-9.e573ef2.webp Wat is swing? | Een bepaalde muzikale timing Dat swingt de pan uit! Je hebt het vast weleens gezegd of horen zeggen. Maar wat is dat nou, swingen? We gaan het in ieder geval niet hebben over swingen in de zin van soft- en full swap waarbij er sprake is van partnerruil. In de muziektheorie gaat swing over een bepaalde muzikale timing, waarbij noten die even lang duren, ineens worden verschoven. Er gebeurt iets met de achtste noten die eerst even lang duren. De eerste van twee noten snoept ineens aan de lengte van de tweede noot. De eerste wordt dus langer, de tweede korter. Hoe verder je de swing doorvoert, hoe langer die eerste en hoe korter die tweede noot worden. In theorie kan die tweede bijna oneindig kort worden en die eerste dus bijna net zolang als twee normale noten bij elkaar. Maf hè. Je kan swing ook uitleggen als twee achtste noten, die ineens klinken alsof ze deel uitmaken van een triool. Als we nu de middelste noot van de drie weglaten is het ineens swing. Dit is dus de technische uitleg, maar de essentie en effecten van swing werkelijk ontleden? Da's best lastig. Trompettist Cootie Williams zei destijds: "Define swing? I'd rather tackle Einstein's theory!" Swing is ook een muziekgenre dat bij de jazzfamilie hoort. Het ontstond in de jaren 30 van de 20e eeuw en bloeide tot eind jaren 40. Sleutelfiguren: Count Basie, Glenn Miller, Benny Goodman en Duke Ellington. En in Europa swingde Django Reinhardt ook als een tierelier. Een typisch swingritme heeft de accenten op de tweede en vierde tel. Instrumentale solo's zijn de hoogtepunten in een swingstuk. Swing werd zo'n hit dat het een stempel drukte op de hele Amerikaanse cultuur. Van 1933 tot 1947 was de zogenoemde Swing Era en eigenlijk scoorde Duke Ellington al in februari 1932 een profetische hit met 'It don't mean a thing if it ain't got that swing'. Vlak daarna luisterde, speelde of danste elke toffe teenager de swing. Inderdaad, naast spelen en luisteren werd het ook in de danszaal een swingende bedoening. In de Savoy Ballroom in Harlem schijnt op een goede avond de eerste swing gedanst te zijn, die daarna door de Whiteys Lindy Hoppers door de hele Verenigde Staten werd verspreid. De Lindy Hoppers gave swing wings (anagram). De rest van de wereld volgde snel. Tot de opkomst van strakke rock en disco de Swing smoorden. Maar inmiddels is er sprake van een swingrevival, met een jaarlijks hoogtepunt in Zweden. Het dorpje Herräng, 400 zielen en een paardenkop, wordt jaarlijks een maand lang een danskamp georganiseerd voor swing en verwante dansen. Beethoven trouwens lijkt wel met een Delorean naar de Swingera te zijn geweest. Want check eens wat Beethoven in z'n 32e pianosonate deed, dat swingt toch als een malle? Het lijkt er overigens niet op dat Duke Ellington daadwerkelijk heeft gejamd met Ludwig, dus we houden het op een ritmische rariteit. Wil je meer weten over deze vorm van swingen? Kijk dan níet op samenswingen.nl maar ga op muziekles. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254265 328.341 2032-02-24T23:00:00+00:00 78 2025-02-25T13:11:37+00:00 yes no muziek klassiek https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-vershoudfolie-gemaakt-van-boomhars-tot-folie 2025-03-04T06:54:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47130.w613.r16-9.8ee2d54.webp Hoe wordt vershoudfolie gemaakt? | Van boomhars tot folie Vershoudfolie is superdun en toch is het lucht- en waterdicht. Je kunt er gemakkelijk dingen vers mee houden. Maar hoe wordt het eigenlijk gemaakt? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254263 178.261 200 2025-03-03T19:10:00+00:00 yes no folie aluminium fabriek Janouk Kelderman https://schooltv.nl/video-item/muziek-in-een-notendop-wat-is-een-bridge 2025-02-28T10:24:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47072.w613.r16-9.7cf611d.webp Wat is een bridge? | Een stukje dat afwijkend is van de rest van het nummer Een bridge in de popmuzíek is het gedeelte na een paar normale coupletten en refreinen. Het is een stukje dat vaak zowel in de muziek als in de tekst afwijkend is van de rest van het nummer. Als ezelsbruggetje kan je onthouden dat het vaak op 2/3e van het liedje zit. Het is als het ware een uitstapje. Een bridge zorgt voor relief, verlichting van de sleur van dezelfde coupletten en refreinen. En men spreekt ook van een 'release', een loslaten van de opgebouwde spanning van een refrein. Bij de bridge wordt alles gegeven: plotseling komen de lasers en het vuurwerk erbij en wordt je dopaminekanon afgeschoten. Op de site Ampedstudio.com -een site over songwriting- raken ze de kern: "De bridge is een uniek moment in het nummer waarop de auteurs volledige vrijheid van meningsuiting hebben en ernaar streven de diepgang van hun boodschap aan de luisteraar over te brengen. De bridge onthult de ziel van de compositie en wordt een plaats van maximale emotionele openheid en penetratie. De brug dient niet alleen als doorgang, maar ook als hoogtepunt van het verhaal, waar het lot met elkaar verweven is, het plot zijn oplossing vindt en emoties hun climax bereiken. De brug is ontworpen om alle opgebouwde spanning, zowel lyrisch als muzikaal, naar een zo hoog niveau te tillen dat de grens bijna bereikt lijkt te zijn. En dan, op zijn hoogtepunt, wordt de spanning verdreven door een spannend refrein dat een einde maakt aan de compositie." Kortom: het minst slechte stukje van een liedje. Van de moderne bridge maken we een bruggetje naar de oude bridge. Al in de 15e eeuw waren er muzikale bruggenbouwers. Duitse Meistersingers noemden deze overgangssectie van het ene muzikale thema naar het andere 'Steg' dat steiger of smalle loopplank betekent. Deze Duitse term werd zo'n 100 jaar geleden bekend door musicoloog Alfred Lorenz. Hij deed onderzoek naar het werk van componist Richard Wagner. In zijn opera's -bijvoorbeeld Die Meistersinger von Nürnberg- greep hij terug op oude vormen. Zo maakte hij ook gebruik van die Steg die tussen de 15e en 18e eeuw gebruikt werd. In de jaren '30 ontvluchtten veel componisten het Nazi-regime door naar Amerika te gaan. Daar introduceerden ze de Steg en noemden het de Bridge. Veel van deze componisten gingen aan de slag op Broadway en Hollywood. Zo kwam de bridge terecht in popmuziek. In de klassieke muziek is een bridge over het algemeen een muzikale transitie. Net zoals de Zeelandbrug de transitie vormt van Noord-Beveland naar Schouwen-Duiveland, zo zorgt zo'n klassieke brug voor een soepele verbinding tussen twee contrasterende muzikale delen of van de ene naar een andere toonsoort, om te voorkomen dat je ineens van C naar Ges stuitert - dat is voor niemand leuk. Sommige klassieke bruggen zijn zo mooi, dat ze veel meer worden dan slechts verbindende schakels. Die bruggen worden de attracties. Net als de Golden Gate Bridge en de Ketelbrug. In An American in Paris, eigenlijk een muzikale stedentrip, verklankt George Gershwin een Amerikaanse toerist die de straten van Parijs bewandelt en wat nou zo mooi is: op een gegeven moment heeft de Amerikaan met het zweet op z'n voorhoofd de hectiek van het Parijse verkeer getrotseerd en loopt hij een rustigere wijk in. Technisch is die passage de bridge en qua verhaal is het een brug over de Seine die de Amerikaan naar de rustigere linkeroever voert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254267 313.557 2032-02-24T23:00:00+00:00 80 2025-02-25T13:14:14+00:00 yes no muziek klassiek pop https://schooltv.nl/video-item/muziek-in-een-notendop-wat-is-metal 2025-02-28T10:23:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47073.w613.r16-9.9f77083.webp Wat is metal? | Een muziekstroming die begin jaren 70 ontstond en voortkomt uit de hardrock Een stoelgangstimulerend ritme, een dreigend ogende en klinkende frontman of vrouw, bloedrode buizenversterkers, een drummer met voeten die sneller stampen dan die van een zenuwachtige eindexamenkandidaat en gloeiende gitaren met een snaartje extra: je bent bij een metalconcert. Om je heen staan je metalmaatjes in t-shirts met de meest exotische bandnamen te genieten van virtuoze solo's, dikke riffs, vette fills en de stratosferisch hoge zang van die ene frontvrouw. Hoe heeft het zover kunnen komen? We gaan terug in de tijd. Een halve eeuw geleden was de ontwikkeling van de brave rock naar hard rock en acid rock al een feit. Die acid rock, bekend van Jimi Hendrix, werd zo genoemd omdat het gewoon klinkt zoals een LSD-trip voelt. En omdat LSD ook acid wordt genoemd: acid rock. Hard en acid was voor sommige bands niet hard en drugs genoeg meer. Bands als Led Zeppelin, Deep Purple en Black Sabbath draaiden de versterkers van standje 10 naar standje 11, de muziek werd dreigender, stuwender en op het eerste oor agressiever. Maar metal is niet domweg beuken en maaien, want op de decibelgolf surfen songteksten die reflecteren op maatschappij, levensbeschouwing en identiteit. Van anti-oorlogsteksten tot flirten met de duisternis, maar ook white metal met teksten die spreken van het licht van Jezus. Metal als kruispunten van ideeën. De term metal kent vele vaders. Zo zingt Steppenwolf in Born to be Wild over 'Heavy metal thunder' en sprak een recensent over de muziek van Jimi Hendrix als 'Heavy metal falling from the sky'. En ene Sandy Pearlman noemde de muziek van de band Crawdaddy in 1968 'Heavy Metal'. Deze gozer werd vlak daarna de manager van Black Sabbath. Een Black Sabbath-lid uit Birmingham kon trouwens zijn zware werk in de heavymetalindustrie inruilen voor een zware buizenversterker en een elektrische gitaar. Zodoende, metal. Van Engeland en de Verenigde Staten is het zwaartepunt van de metal verschoven naar Scandinavië. Of het door de aanwezigheid van dat woonwarenhuis komt weten we niet, maar er is een linguistische overlap tussen Ikeakastjes en Scandinavische metalbands. In de vroegere dagen van de metal hadden musici lang haar om een politiek punt te maken. Tegenwoordig zijn het steeds vaker dode puntjes of een kaalgeschoren of kaalgeworden hoofd. Met al die decibels en imponerende uiterlijkheden zou je niet zo snel een link leggen tussen metal en klassieke muziek. Toch hebben fans van beide genres veel met elkaar gemeen. Uit onderzoek blijkt dat metalheads en klassiekers bovengemiddeld creatief zijn, vrij introvert en rustig, met een antenne voor muzikale expressiviteit en een dramatisch en theatraal karakter. Voeg daaraan toe dat beide groepen ruimdenkend zijn en je begrijpt waarom er best wat wederzijdse liefde is. Metalheads houden van Bach en Bachianen lusten best een metalsolo. Niet dat er in het Concertgebouw nou direct geheadbangd wordt en er bij een metalgig in stilte wordt gewacht op de opkomst van de leadzanger, maargoed. Muziektechnisch zijn er overigens veel overeenkomsten tussen metal en barok. Een orgeltoccata van Bach staat qua melodie en harmonie helemaal niet ver van een gitaarsolo uit de metalhoek. Wie zou wie hebben geïnspireerd? Wat Bach nog niet deed maar metal wel is het toevoegen van distortion aan de gitaar, waardoor een harmonische vervorming optreedt die de metalfan als aangenaam ervaart. Ook het toepassen van een dubbele bassdrum-techniek zorgt voor de kenmerkende metalbeats. Bach was snel met zijn voeten over het orgelpedaal, dus ik vermoed dat hij ook met geen problemen had. Een paar tips: je kent vast Withing Temptation, The Gathering en Epica wel - Nederlandse metalgrootheden. En Yngwie Malmsteen, met een virtuoos amalgaampje van klassieke vormen en metalen invullingen. En de Tilburgse band Textures met hun geweldige track Awake. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254269 307.669 2032-02-24T23:00:00+00:00 104 2025-02-25T13:17:42+00:00 yes no muziek klassiek https://schooltv.nl/video-item/muziek-in-een-notendop-wat-is-een-aria 2025-02-28T10:22:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47074.w613.r16-9.5f7b075.webp Wat is een aria? | Een zangstuk of lied voor één stem, met instrumentale begeleiding 'Aria' is een Italiaanse term, ontleend aan het Latijnse woord aer, dat ‘lucht’ betekent. In het woordenboek staat: “Een zangstuk of lied voor één stem, met instrumentale begeleiding." Een aria is onderdeel van een opera, cantate of een oratorium gezongen door een solostem en begeleid door een orkest. In een aria worden altijd de gevoelens van de karakters uitgedrukt. Het verhaal staat even stil, waardoor de emotie van de karakters de ruimte krijgt. Daarnaast kan een aria ook een losstaande compositie zijn, de zogenaamde concertaria. Voorbeelden: Ah, perfido van Beethoven, en een aantal concertaria's van Mozart. Een voorbeeld van een instrumentale aria vinden we in Bachs Goldbergvariaties. Daar is de aria het muzikale thema waar vervolgens op gevarieerd wordt. Vaak hebben aria’s een melodie die je lekker mee kan neuriën. Je zou dus kunnen zeggen dat de aria dé vocale hoogtepunten zijn van opera’s, cantates en oratoria. Het zijn dus gewoon de hits. Ook in oratoria - waarin verhalen uit de bijbel centraal staan - zijn aria’s een soort emotionele bespiegeling van één persoon. Mensen gaan massaal in de passietijd naar Bachs Matthäus-Passion voor die éne aria: Erbarme dich. Aria’s bestaan al ontzettend lang. De opera zoals we die nu kennen is namelijk ontstaan in de zeventiende eeuw met Italië als bakermat. In razend tempo werd die nieuwe vorm van vermaak populair en overal ter wereld schoten operahuizen uit de grond. In de eerste decennia van de opera gingen de verhalen, en dus ook de aria’s, vaak over de klassieke oudheid. Verschillende goden en helden kwamen aan bod. Later, bijvoorbeeld bij Mozart, kwamen daar ook meer sprookjesachtige verhalen bij, zoals Die Zauberflöte. Uiteindelijk gingen de opera’s meer en meer over de levens van gewone mensen. Vol drama natuurlijk, want dat hoort er wel bij. Moord, doodslag, overspel, verraad, bedrog… allemaal klassieke onderwerpen van opera’s en de gevoelens die daarbij horen, worden bezongen in de aria’s. Bij het aanbreken van het romantische tijdperk van de negentiende eeuw was de aria het voornaamste expressiemiddel van operazangers. Deze periode bracht de meest uitgevoerde aria’s in de klassieke muziek voort. De Italiaanse operacomponisten Rossini, Verdi, Puccini en de Duitse componist Wagner schreven veel van de opera-aria’s die we nog steeds horen. Heel veel aria’s zijn via commercials en films in ons collectieve geheugen gekomen. Waarschijnlijk ken je veel meer aria’s dan je zelf denkt. Een daarvan is bijvoorbeeld La donna è mobile, wat letterlijk betekent ‘De vrouw is wispelturig’. Het komt uit Rigoletto van Verdi. Het werd gebruikt in een reclame van een bekend pizzamerk. En wat dacht je van L’amour est un oiseau rebelle, de Habanera uit Bizets Carmen. Het is een aria over de manier waarop Carmen tegen de liefde aankijkt. Andere tophits zijn de Koningin van Nacht uit Die Zauberflöte van Mozart, waarin de sopraan even kan laten horen hoe hoog ze kan zingen, en de aria Nessun Dorma uit de opera Turandot van Puccini. Vooral in de legendarische uitvoering van Luciano Pavarotti. De video is al tientallen miljoenen keer bekeken op YouTube. Ook al hou je totaal niet van opera: kippenvel gegarandeerd. Het werd ook gedraaid tijdens Pavarotti’s eigen begrafenis. Precies op het hoogtepunt van de aria vlogen er straaljagers over die de lucht boven Modena beschilderden met de Tricolore, de Italiaanse vlag. Da's nog eens een aer… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254270 312.939 2032-02-24T23:00:00+00:00 106 2025-02-25T13:19:34+00:00 yes no muziek klassiek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-traditie 2025-04-14T14:41:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47075.w613.r16-9.7a565c4.jpg Wat is een traditie? | Het doorgeven van gewoontes Traditie? Wat is dat? Stel, het is oud en nieuw en je hebt superveel zin om een rotje af te steken maar: dat is veel te gevaarlijk. Het mag niet. Stom! Terwijl het traditie is. Een traditie is een gewoonte die wordt doorgegeven. Je leert een traditie van je ouders en jij leert die weer aan je eigen kinderen. Als je jarig bent, is het traditie om te zingen en om kaarsjes uit te blazen.Met Pasen verstop je eitjes en iemand op wie je verliefd bent geef je rode rozen. Tradities kunnen horen bij de plek waar je woont. Nederland is een fietsland! Dit is traditie in onze stad. Een buurtfeest is een traditie in de straat. En film- en pizza-avond is een familietraditie. Romantisch! Tradities kunnen ook horen bij een geloof. Wij vieren kerst. En wij vieren ramadan. En wij vieren Halloween. Elke cultuur heeft zijn eigen tradities. Je mag aan tradities meedoen, maar als je daar geen zin in hebt…Moeten wij toch weten?!Dan doe je het gewoon lekker op je eigen manier. Nederlanders lopen toch op klompen? Nee joh. Soms worden tradities afgeschaft. En er komen ook steeds nieuwe bij. Geen bioscoop zonder popcorn! Dat is eigenlijk Amerikaans he? Ondertussen mag jij nog steeds geen rotje afsteken. Uit frustratie eet je daarom maar extreem veel oliebollen want dat is tenslotte ook traditie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254277 124.821 1652 2025-03-10T19:10:00+00:00 yes no traditie feest gewoonte oliebol https://schooltv.nl/video-item/kun-je-een-ei-klutsen-door-te-schudden-roerei-maken-zonder-te-roeren 2025-03-04T06:55:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47131.w613.r16-9.53dc4a1.webp Kun je een ei klutsen door te schudden? | Roerei maken zonder te roeren NOJ NOJ NOJ. Nee of ja? Ja, mattie van de materie. Je weet mijn allerlievelings is ei. Met een ei maak je Eef immers altijd blij. Ja, en in dit geval een geklopt of beter gezegd geklutst ei. Jij bedoelt scrambled egg? Precies. Ik vroeg me af: kun je dat niet al doen in de schil door te schudden? He? Ja dus dat je het ei gescrambled kookt als het ware. Dus niet zo breken in een bakkie en dan met een vork prakkie prakkie maar gewoon in de schil schudden en dan lekker koken. Het leek me ineens een makkie mattie. Dat lijkt me werkelijk de perfecte NOJ! Kun je een ei klutsen door te schudden? NOJ: nee of ja? Checking is facting! Oké, Eva, aan jou de eer. Daar gaat ie. Gooi hem er maar in. Daar gaat ie. Ik ben benieuwd. Wow. O nee, het is mislukt. Er zit natuurlijk zo'n beschermlaagje om dat eigeel en die moeten we breken. Wat wij nodig hebben is…De turbulent flow, de turbulent flow. Maar wat is dat dan? Korte demo. Demonstratietijd, demonstratietijd. Laat het zien, laat het zien. Demonstratietijd. Kijk, we hebben hier dus een draaischijf en daar zetten we dus een schaaltje op met een beetje water erin. Klein beetje peper in. Dan ga je hem gewoon even lekker ronddraaien. Alles draait helemaal zo lekker rond. Allemaal in dezelfde flow, zelfde beweging, helemaal chill. En wat je dan doet ineens is hoppa, de andere kant op gaan. Ja, dit is dus precies wat we nodig hebben voor ons klutsen zonder breken en roerei door te schudden. Precies. Men neme een panty. Gaat ie he. Turbulent flow. Flow, flow, flow, flow. Zo hoppakee! Weg met dat laagje. Sicke spin! BAM! Maar de vraag is: is het gelukt? Nou, daar kunnen we maar op één manier achter komen: checking is facting! Koken dat ei! Oh, dit is echt het moment van de waarheid. Hij is klaar. Zou hij gelukt zijn? Ik ga hem eruit halen. Hij is echt gewoon geel! Gewoon helemaal geel. Beauty. Dat eiwit en het eigeel zijn gewoon helemaal gemengd tot lichtgeel. Kun je een ei klutsen door te schudden? NOJ NOJ NOJ, een dikke vette: Ja! Het is gewoon gelukt. Het is gelukt. Ciao for now en tot de volgende NOJ! Oh lekker ook. Ja, roerei. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254303 185.941 274 2025-03-03T19:08:00+00:00 yes no ei proefje https://schooltv.nl/video-item/hoe-blijft-rauwe-ham-vers-een-inkijkje-bij-de-slagerij 2025-03-11T07:36:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47076.w613.r16-9.ccfb8d8.jpg Hoe wordt rauwe ham gemaakt? | Een kijkje bij de slagerij Een plakje ham bij de slager krijgen is vaak een fijne verrassing. Heb je je wel eens afgevraagd hoe het eigenlijk gemaakt wordt? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254281 189.952 382 2025-03-10T19:10:00+00:00 yes no varken ambacht vlees beroep https://schooltv.nl/video-item/wat-is-theorie-en-praktijk-het-verband-tussen-denken-en-doen 2025-03-18T07:48:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47077.w613.r16-9.c271b1e.jpg Wat is het verschil tussen theorie en praktijk? | Het verband tussen denken en doen Theorie, praktijk? Wat is dat? Stel, je wil graag een verzorgpony maar daar heb je totaal geen verstand van. Dus je zoekt uit hoe het moet. Er is genoeg theorie over pony's te vinden, maar… Hoe zal het gaan in de praktijk? Een theorie is informatie die je gebruikt om te begrijpen hoe iets werkt. Of om te snappen hoe je iets kan doen of maken. De praktijk is hoe het in het echt gaat. Een theorie gaat over denken en de praktijk gaat over doen. Een theorie kan handig zijn in de praktijk. Een recept is de theorie waarmee je in de praktijk een taart kunt bakken. Dankzij verkeersregels…Dat is de theorie! …gaat alles in praktijk goed op de weg. Een theorie legt uit hoe het moet en in de praktijk laat je zien dat je het kan.Maar als je de theorie snapt dan betekent dat niet dat het altijd lukt in de praktijk. Soms moet je er goed voor oefenen. Oh nee! Geel en blauw wordt groen. Met een goede theorie kun je de praktijk voorspellen. Klopt! Andersom kun je in de praktijk testen of een theorie goed is. Dino's zijn uitgestorven. Als het in de praktijk anders is, dan klopt je theorie niet. Wat een onzin. Maar ondertussen wil je nog steeds heel graag een pony. Mama, mag ik een pony? Nee! Oh. In de praktijk blijkt dat helaas niet mogelijk te zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254302 124.821 283 2025-03-17T19:10:00+00:00 yes no denken informatie https://schooltv.nl/video-item/is-traplopen-zwaarder-als-je-treden-overslaat-traplopen-op-de-beste-manier 2025-02-27T07:48:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47078.w613.r16-9.70eea67.jpg Is traplopen zwaarder als je treden overslaat? | Traplopen op de beste manier NOJ NOJ NOJ. Nee of ja. Ik ben echt kapot. Wat heb je gedaan? Ja, die trap, die twee treden in één, die. Die is echt onevenredig moe makend. Denk je? Ja. Ik denk dus dat het niet uitmaakt hoe je de trap oploopt, hoe hoog die trede zou zijn, dat het eigenlijk altijd wel hetzelfde is. Nou nee, dat denk ik niet. Ik denk dat hoe hoger de trede... stel het zijn twee treden in één. Ja. Dat dat toch wel meer energie kost. Hogere trede, dus meer energie om boven te komen. Oké, mattie van de materie. Ik zie een hele mooie NOJ aankomen. Waar? Daar! Kost het meer energie om met twee treden tegelijkertijd boven te komen? NOJ! Nee of ja. Checking is facting. We nemen een trap. Check. We nemen een hartslagmeter. Check. Men neme een stopwatch, check en twee paar benen. Vier in totaal. Één, twee, drie, vier. Check. Tijd voor de test. De eerste keer gaan we de trap op tot verdieping vijf en we nemen één trede tegelijk. De tweede keer gaan we met twee treden tegelijk omhoog. Mijn hartslag is nu 78. 85. Nou, dat zijn mooie hartslagen om te beginnen. Drie twee, één. Go! Oh, snel je hartslag. 41 seconden. 140. 141. Wat een workout! Oké, ronde twee. Twee treden tegelijk. Even kijken. Hartslag is weer in rust. 3 2 1. Go! Go. Mijn handen. Oké, 153 is bij mij. 151 bij mij. Ja, 38 seconden. Nou, je ziet het. Met twee treden tegelijk ben je sneller boven. Maar je hartslag wordt wel hoger. Dus je bent sneller, maar wel vermoeider. Maar kost het je dan ook meer energie? Weet ik eigenlijk niet. Het ligt er ook aan hoeveel sneller denk ik toch? Wetenschap help ons! Help! Maar mattie van de materie, gelukkig zijn er meer 'checking is factingers'. Ja, matties van de materie heb je over de hele wereld. Ook in het Verenigd Koninkrijk. Die hebben uitgevonden dat je met die dubbele treden meer energie verbruikt, maar dat je zoveel sneller boven bent dat het je minder energie kost. Dus je gaat gewoon zoveel sneller dat het je in totaal minder energie kost. Ja, dat klopt. Wat een fantastische NOJ hè? Had ik nooit gedacht. Nee, ik ook niet. Dus kost het je meer energie wanneer je met twee traptredes tegelijkertijd naar boven gaat? NOJ NOJ NOJ, dikke vette nee! Ciao en tot de volgende NOJ. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254343 184.32 382 2025-03-17T19:10:00+00:00 yes no trap energie Janouk Kelderman sport tijd proefje https://schooltv.nl/video-item/wat-is-positief-en-negatief-de-manier-waarop-je-ergens-tegenaan-kijkt 2025-03-04T08:36:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47079.w613.r16-9.5b0b158.jpg Wat is positief en negatief? | De manier waarop je ergens tegenaan kijkt Positief, negatief. Wat is dat? Stel, je gaat spelen met een vriendje. Voetballen? Stom! Knutselen? Gamen dan? Saai. Jij bent vandaag behoorlijk negatief. Iemand die negatief is, vindt niks leuk. Hij heeft overal vervelende kritiek op. Dat is niet erg hoor. Iemand die positief is, ziet juist overal de goede kant van in. Je kunt dingen op een positieve of negatieve manier bekijken. Negatief! Als het regent kun je niet buitenspelen, maar je kunt wel gezellig binnen spelletjes doen. Positief! Een fiets is superlangzaam. Zo kom ik te laat. Negatief! Maar positief: goed voor het klimaat. In een flat heb je geen tuin. Negatief! Maar wel een mooi uitzicht. Positief! Wil jij een ijsje? Ja. Ja, is een positief antwoord. Ook als het antwoord eigenlijk helemaal niet zo leuk is. Heb je veel huiswerk? Ja, en dat antwoord is dus ook positief. Lekker verwarrend. Als je testuitslag positief is, dan heb je de ziekte. Jij hebt die enge ziekte en dat is slecht nieuws. Negatief dus. Lekker verwarrend. Maar ondertussen kunnen jullie het nog steeds niet eens worden. Doei! Want jij vindt niks leuk. Ik vind niks leuk. Dan doen we toch lekker niks? En zo eindigt dit filmpje toch nog positief. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254359 113.834 383 2025-03-03T19:10:00+00:00 yes no mening perspectief boos blij https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-te-verhuizen 2025-02-26T10:51:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47080.w613.r16-9.b57e4a6.webp De Mensenbieb | Hoe is het om te verhuizen? Broer en zus D'vine en Angelly staan voor een grote verandering: ze gaan verhuizen en dat vinden ze best spannend. Presentator Edson da Graça blijkt voor hen het perfecte boek: hij is op jonge leeftijd vaak verhuisd en weet als geen ander hoe het is om een nieuw thuis te creëren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254496 0 196 2025-02-26T10:50:00+00:00 yes no verhuizen https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-in-de-puberteit-te-zitten 2025-02-26T10:52:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47081.w613.r16-9.402c2ed.webp De Mensenbieb | Hoe is het om in de puberteit te zitten? Annelie staat aan het begin van de puberteit en is benieuwd wat haar te wachten staat. In De Mensenbieb ontmoet ze Krista Arriëns, een van De Sekszusjes, die al haar vragen beantwoordt over de komende lichamelijke en mentale veranderingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254497 487.381 2032-01-27T23:00:00+00:00 312 2025-02-26T10:52:00+00:00 yes no puberteit meisje https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-te-moeten-onderduiken 2025-02-26T10:54:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47082.w613.r16-9.5b9243d.webp De Mensenbieb | Hoe is het om te moeten onderduiken? Feline is gefascineerd door de Tweede Wereldoorlog en is benieuwd hoe het is om onder te moeten duiken. Gelukkig kan ze al haar vragen stellen aan Bert, die tijdens de oorlog op dertien (!) verschillende adressen heeft moeten onderduiken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254498 449.621 2032-01-27T23:00:00+00:00 433 2025-02-26T10:53:00+00:00 yes no onderduiken Tweede Wereldoorlog concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-diabetes-te-hebben 2025-02-26T10:55:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47083.w613.r16-9.10aec78.webp De Mensenbieb | Hoe is het om diabetes te hebben? Selma ontdekte onlangs dat ze diabetes heeft. Ze weet hier steeds beter mee om te gaan, maar is benieuwd of het ooit wat meer gewoon wordt. Presentatrice Roxanne Kwant heeft ook diabetes en geeft Selma haar beste tips. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254499 0 252 2025-02-26T10:54:00+00:00 yes no diabetes ziekte https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-militair-te-zijn 2025-02-26T10:56:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47084.w613.r16-9.50de2de.webp De Mensenbieb | Hoe is het om militair te zijn? Roan wil later militair worden en weet alles over oorlogen en het leger. Hij hoopt dat bibliothecaris Roeland het boek heeft liggen dat hem kan vertellen hoe het nou voelt als je wordt uitgezonden naar een oorlogsgebied. Daar weet ex-militair Robbert alles van. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254500 0 280 2025-02-26T10:55:00+00:00 yes no leger soldaat beroep https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-je-broertje-te-verliezen 2025-02-26T10:57:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47085.w613.r16-9.eda4f57.webp De Mensenbieb | Hoe is het om je broertje te verliezen? Suze verloor twee jaar geleden plots haar broertje en wil graag weten hoe ze met haar verdriet om kan gaan. De wereldberoemde Nikkie de Jager weet helaas hoe het voelt om afscheid te moeten nemen van een broertje en deelt haar ervaringen én gouden tips met Suze. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254501 467.072 2032-01-27T23:00:00+00:00 455 2025-02-26T10:56:00+00:00 yes no rouw dood verdriet https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-blind-te-zijn 2025-02-27T07:46:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47086.w613.r16-9.e825b68.webp De Mensenbieb | Hoe is het om blind te zijn? Nyla is ontzettend nieuwsgierig naar het leven van blinde mensen en heeft ontelbaar veel vragen. Want hoe leef je als je niks kunt zien? Bibliothecaris Roeland Wendel heeft met de blind geboren Selin het perfecte boek voor Nyla. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254502 455.36 2032-01-27T23:00:00+00:00 650 2025-02-26T10:57:00+00:00 yes no blind gehandicapt https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-homoseksueel-te-zijn 2025-02-27T07:46:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47087.w613.r16-9.09de9e8.webp De Mensenbieb | Hoe is het om homoseksueel te zijn? De tienjarige Jip ontdekt dat zijn lievelings-YouTubers homoseksueel zijn en dat zorgt voor veel vragen. Hij zou ze graag aan iemand stellen die homoseksueel is, maar die kent hij niet. In De Mensenbieb krijgt hij de kans om schrijver Splinter Chabot alles te vragen over zijn homoseksualiteit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254503 471.68 2032-01-27T23:00:00+00:00 365 2025-02-26T10:58:00+00:00 yes no homoseksualiteit https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-drop-het-moment-waarop-er-een-duidelijk-hoorbaar-verschil-optreedt-in-een-liedje-of-muziekstuk 2025-02-28T09:48:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47089.w613.r16-9.bb83e17.webp Wat is een drop? | Het moment waarop er een duidelijk hoorbaar verschil optreedt in een liedje of muziekstuk Elke voetbalfan krijgt er het kippenvel van op de trommelvliezen: Frankrijk, 1998. Jack van Gelder krijgt ineens het gevoel dat Oranje gaat scoren. Frank de Boer aan de bal en wat er daarna gebeurt… We kunnen deze aflevering net zo goed nu al afronden want wat een drop was dit! Jack van Gelder die als een volwaardige componist of trance-DJ de anticipatie opbouwt en vervolgens volgas de ontlading in gaat. Da's een drop in een notendop. Muzikaal gezien is de drop het moment waarop er een duidelijk hoorbaar verschil optreedt in een liedje of muziekstuk. Het moment waarop er ineens een verschil in ritme en instrumentatie optreedt. Een drop wordt voorbereid door een opbouwende deel, met een vaak incompleet karakter - de onderkant, de bassen, zijn vaak nog niet aanwezig. En aan de bovenkant, in de hoge tonen, hoor je vaak repeterende noten en percussieloops of claps. Voeg er nog wat sweeps en wooshes aan toe en de ervaren luisteraar weet: daar komtie! En het ene op het andere moment dreun je van je stoel of stuiter je over de dansvloer: daar is de beat, de bassdrum die zo op zich liet wachten. Wat een ontlading! Deze bekendste dropvorm, de bassdrop, stamt uit de Disco-periode in de jaren 70 en knalde er helemaal in toen drummachines in de jaren 80 de studio's overspoelden. Een schoolvoorbeeld van zo'n drophit is We Found Love van Rihanna en Calvin Harris. De opbouw bevat repeterende synthesizerakkoorden, claps en snaredrums, een synthesizermelodie die dreigend stijgt. We snakken naar het oplossen van die neurotische bassdrumloze drukte. En wat er dán gebeurt… Waarschijnlijk beweeg je vaak mee met muziek. Deze soort primaire fysieke reactie wordt veroorzaakt door de gyrus precentralis, het hersenstuk dat zich bezighoudt met de uitvoering en programmering van bewegingen. Een goede drop is als een turboknop voor de gyrus precentralis. Het spel van anticipatie, spanningsopbouw en het uitkomen van muzikale verwachtingen, processen die automatisch plaatsvinden in ons brein bij het luisteren naar muziek, die zaken maken een drop tot zo'n euforisch element. Een andere bekende droprakker is Bangarang van Skrillex. Die track begint met 24 seconden opbouw, waarna de dubstep wobble je gyrus precentralis in lichterlaaie zet. Een vrij nieuwe ontwikkeling is de pop drop. Jarenlang was het refrein het hoogtepunt van een liedje. Maar sinds een jaar of 10 is daar de pop drop. Na het vocale refrein met vaak een ingehouden drumbeat en een wat omfloerstere muzikale invulling volgt de drop, die gevoelsmatig het hoogtepunt van het liedje is geworden. Ook de klassieke muziek barst van de drops. Anton Bruckner, de vader van de dancemuziek, heeft z'n symfonieën er vol mee gehangen. Zoals Symfonie 5 deel 2 - van twijfelende hoge strijkers ineens naar het stevige koper. En check ook de eerste Symfonische dans van Rachmaninov en het openingskoor van de Johannes-Passion van Bach. Wat mij betreft de lekkerste Engelse drop komt van George Frederic Handel. Zadok the Priest is een stemmig stukje ceremoniemuziek voor koor en orkest. Het begint met wat gestrijk in de marge, maar die pulserende vioolnoten scheppen een verwachtingsvolle spanning. Je hoort aan de opeenvolging van de akkoorden dat Händel je oren klaarmaakt voor iets groots. Maar dat het zo groot zou zijn, kon je niet vermoeden. Misschien hou je net als ik van die Space Shots in pretparken. Die viooltjes aan het begin van Zadok zijn je hart dat van spanning alvast in je keel klopt terwijl je langzaam omhoog gaat. De drop is dat moment waarop je uit het niets in volle vaart omlaag valt. Een nogal letterlijke drop trouwens. En wat er in die Händel-hit gebeurt, omschrijven Engelse experts als 'a sudden rousing forte tutti entrance'. Nederlandse experts zeggen gewoon: een moeilijk dikke drop. Zo'n klassieke drop doet in wezen hetzelfde als een DJ met een EDM-drop: je spreekt de hersenen aan op het motorische aspect en zodra het lichaam meedoet, zorgt de synchroniciteit tussen mens en muziek voor een geluksgevoel. Daarnaast versterkt het de sociale cohesie - een volle dansvloer die losgaat op een bassdrop, een concertzaal vol mensen die stiekem subtiel synchroon met het voetje meetikken of een vol stadion dat losgaat op de drop van Snollebollekes. En zo zijn we terug bij af: op het voetbalveld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254345 297.472 2032-02-24T23:00:00+00:00 76 2025-02-25T14:37:39+00:00 yes no muziek klassiek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-a-capella-als-je-met-je-koor-a-capella-zingt-zing-je-zonder-instrumentale-begeleiding 2025-02-28T09:40:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47090.w613.r16-9.052bf35.webp Wat is a capella? | Koorzang zonder instrumentale begeleiding Als je met je koor a capella zingt, dan zing je zonder instrumentale begeleiding. Er klinken alleen zangstemmen. De term komt van 'Alla cappella' dat in het Italiaans 'op de wijze van de kapel' betekent. Het zou kunnen zijn dat daarmee de Sixtijnse Kapel werd bedoeld. Daar hadden ze inderdaad een traditie van onbegeleide zang. De term is later verkort tot a cappella. Het a capella zingen was tot in de 16e eeuw vooral gebruikelijk in de kerkmuziek. Denk aan het Gregoriaans. In de kerk heerste lange tijd de opvatting dat muziekinstrumenten afleidend zijn. Het gaat juist om de teksten die gezongen worden. Wanneer er al muziekinstrumenten meespeelden, ondersteunden deze alleen maar de vocale partijen. Dat vonden de bespelers van die instrumenten op een gegeven moment maar saai. Zij wilden ook laten horen wat zij konden. Ze gingen steeds meer eigen, zelfstandige begeleidingspartijen spelen. Om het verschil aan te kunnen geven ontstond toen de term 'a cappella': het verwees naar de 'ouderwetse kerkmuziek'. Later ging de oorspronkelijke betekenis van de term verloren en sindsdien betekent 'a capella' 'zingen zonder instrumentale begeleiding'. In het Nederlands verloor Cappella overigens een p, volgens Van Dale is het namelijk A Capella, terwijl men in de rest van de wereld Cappella schrijft. A capella zingen is best een uitdaging. Fouten vallen heel snel op. Het lastig om de juiste toonhoogte vast te houden; je hebt immers geen instrument waar je je op af kunt stemmen. Je intoneert op jezelf of de andere zangers. Soms blijkt een koor aan het einde van een a-capellastuk wel een halve toon of meer gezakt te zijn, of soms nóg meer, afhankelijk van de kwaliteit van het koor. Aan het begin van het stuk wordt vaak wel even de stemvork gebruikt om de beginnoot aan te geven. Zo weet iedereen op welke hoogte begonnen gaat worden. Voor componisten biedt de afwezigheid van instrumenten ook vrijheid. Niks mooier dan de menselijke stem. De componist hoeft geen rekening te houden met een bepaalde stemming of vaste toonhoogte, maar hij kan ook gebruikmaken van speciale effecten zoals kwarttonen -toonhoogtes die niet op een piano zitten- of een glissando -een glijder- voorschrijven. Sommige amateurkoren hebben deze special effects direct al onder de knie, tot groot verdriet van de dirigent in kwestie. Mooie voorbeelden van a capella koorwerken zijn de Vespers van Rachmaninov en de Kanon Pokajanen van Arvo Pärt, vooral in de versie van Cappella Amsterdam. Luister ook eens naar de bedwelmende a capella werken van Valentin Silvestrov. Er zijn ook ensembles die zich volledig gespecialiseerd hebben in a capella zang. Bekendste zijn wellicht The King's Singers. Het ensemble bestaat al meer dan 50 jaar en het repertoire loopt van middeleeuwen via renaissancemuziek en Bach tot popklassiekers van Burt Bacharach en Barry Manilow tot en met David Guetta en Kesha. Vaak worden eigen arrangementen gezongen, die de liedjes een heel eigen sfeer geven. In de loop der jaren zijn er veel populaire formaties ontstaan, zoals de Swingle singers, Voces8 en Apollo5. Verder zijn ook liederen van radicaal soennitische groepen zoals IS a capella omdat muziekinstrumenten als haram worden beschouwd. Maar daar hebben de eerder genoemde ensembles volgens ons niks mee te maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254346 267.2 2032-02-24T23:00:00+00:00 255 2025-02-25T14:38:25+00:00 yes no muziek klassiek zangstem https://schooltv.nl/video-item/wat-is-improvisatie-wat-is-improvisatie 2025-02-28T09:38:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47091.w613.r16-9.cb1ab49.webp Wat is improvisatie? | Spelen van muziek die niet vooraf is ingestudeerd of vaststaat Improvisatie is het spelen van muziek die niet vooraf is ingestudeerd of vaststaat. Het komt van het Latijnse woord improvisus, onvoorzien. Een improvisatie ontstaat ter plekke, maar het is geen kwestie van lukraak een stel toetsen indrukken of zomaar wat lucht door die klarinet persen. Het is net als een schilder met z'n verfpalet en kwastencollectie. Zonder deugdelijk materiaal wordt het weinig soeps. Zo is het ook met muzikaal improviseren: pas als je voldoende kennis van muziektheorie en praktijk hebt opgebouwd, ben je in staat om met kennis te improviseren. Dat lijkt elkaar tegen te spreken, want improviseren is toch juist dat wat niet ingestudeerd is? Natuurlijk, maar kijk: als je met iemand praat, ben je ook aan het improviseren. Maar de ander begrijpt je woorden, want het zijn bestaande woorden in een taal die beide gesprekspartners beheersen, na jarenlange studie op basis- en middelbare school. Je moet kennis hebben van je instrument, van harmonie, melodie, toonsoorten, toonladders, muzikale bouwstenen, structuren en technieken zoals een fuga. Net als het vloeiend en correct spreken van een verbale taal: als je jezelf genoeg hebt getraind, beheers je de muziek om klaar te zijn voor het echte improvisatiewerk. Het was 7 mei 1747. Koning Frederik de Grote kreeg bezoek van een musicus. Ene heer Bach van Leipzig. Of Bach niet even wat van de vorstelijke fortepiano's wilde proberen. Tuurlijk. En Frederik gaf Bach meteen een challenge: "Zeg Bach, ik heb een klein melodietje voor je, ga jij daar maar eens op improviseren". "Prima", zei Bach. "Ik maak er een driestemmige fuga op". "Nee", zei de koning. "Ik wil een zesstemmige". En zo geschiedde. Dan ben je echt een improvisatiekoning. Als je het eindresultaat van die legendarische impro wilt beluisteren: zoek even op Musikalisches Opfer. Los daarvan: Bach was niet de enige die destijds lustig improviseerde. Veel composities ontstonden destijds quasi-improvisatorisch. Men maakte zich verschillende muzikale stijlen eigen, zodat er in allerlei smaakjes kon worden geïmproviseerd. Net als Jochem Myjer die allerlei beroemde typetjes imiteert met hun eigen markante stemgeluid en tongval. Naast Bach mochten tal van andere virtuozen, waaronder Mozart en Beethoven, ook graag improviseren. Beethoven was een spelende gehaktmolen. Door zo virtuoos te improviseren maar bovendien de draak te steken met z'n improvisatietegenstander, maakte hij gehakt van ene Daniel Steibelt, die na die vernedering alleen nog maar ergens wilde komen spelen als men kon garanderen dat Beethoven niet op de gastenlijst stond. Overigens gebeurde het al in de late Middeleeuwen: het contrapunctus alla mente bestond uit een vaste stem, waar twee tot driestemmig over werd geïmproviseerd. Iets later, in de barokmuziek, ontstond de becijferde bas. Dat was een schematische manier van muzieknotatie, waarop je als musicus een uitgebreide versie van het genoteerde kon spelen, waarbij je behoorlijk wat vrijheid had. Als je weleens naar een barokconcert gaat, kan je genieten van die barokke impro op basis van zo'n becijferde bas. In de klassieke muziekscene is improvisatie tegenwoordig behoorlijk onderbelicht. Wel zijn er bewegingen om daar op conservatoria verandering in te brengen. Ik verheug me op een veelheid aan klavecimbel-, traverso-, cello- en fagot-improvisatie-battles. Overigens is de orgelopleiding de uitzondering op de regel. Improviseren hoort daar bij je studie. In het hier en nu denken we bij improvisatie vooral aan jazz. Met als bijbel The Real Book, een collectie van jazz standards, waarin de noodzakelijke akkoordenschema's en basismelodie staan genoteerd. Vaak kan je met één paginaatje Real Book-muziek minutenlang freaken met je bandje. Eerst een rondje met z'n allen braaf het thema, dan een solorondje voor de gitarist, dan voor de trompettist, nog een drumsolo en dan weer naar huis, to the top, naar het thema. En die solo's zelf - dat is dus geen kwestie van het leegkieperen van een doos noten. Nee, met veel respect voor grote namen uit de jazz worden licks met elkaar verbonden, motiefjes, sequensen, passend bij de toonsoort, het stuk en de context. En soms merk je als musicus dan een bepaalt riedeltje lekker valt, totaal met de groove vervlochten raakt, en in the heat of the moment ontstaat dan een legendarische improvisatie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254347 327.146 2032-02-24T23:00:00+00:00 95 2025-02-25T14:39:03+00:00 yes no muziek klassiek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-requiem-een-mis-die-wordt-opgedragen-aan-een-overledene 2025-02-28T09:37:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47092.w613.r16-9.ca86b18.webp Wat is een requiem? | Een mis die wordt opgedragen aan een overledene Weten we nog? Aflevering 27 van Muziek in een Notendop? Die ging over de mis. In een notendop van een notendop: een mis is een soort kerkdienstregeling binnen de katholieke traditie. Binnen de mis herdenkt men tijdens de eucharistieviering de kruisdood van Jezus met een maaltijd van brood en wijn. De mis heeft een vaste structuur van gezangen en rituelen op een Latijnse tekst. Dat noemen we het zogenaamde ordinarium. Een requiem is een mis die wordt opgedragen aan een overledene. Meestal gebeurt dat tijdens een uitvaartplechtigheid, maar een requiemmis kan ook gevierd worden op Allerzielen, als we het niet mis hebben is dat op 2 november. De naam is afgeleid van het gezang dat bij de intocht, het Introïtus, gezongen wordt, Requiem æternam, 'geef hen eeuwige rust'. Misschien ben je als de dood voor het vagevuur. Nou, volgens de katholieke leer zorgt een requiemmis ervoor dat de ziel van de overledene minder lang in het vagevuur door hoeft te brengen voordat deze gered wordt. Naast de naam van de misvorm is requiem ook de benaming van de bijbehorende muziekvorm. De huidige structuur van het requiem stamt uit de veertiende eeuw. Daarvóór bestond de muziek in de mis alleen uit gregoriaans gezang, eenstemmige melodieën met een vaste Latijnse tekst. Het eerste meerstemmige requiem dat bewaard is gebleven, is dat van Johannes Ockeghem, waarschijnlijk geschreven rond 1470. Een eerder requiem van Guillaume Dufay is niet bewaard. In een requiem wordt van het ordinarium, de gewone gedeelten van de mis, het Gloria en het Credo niet gezongen. Het In paradisum, dat gezongen wordt bij het naar buiten dragen van de kist, en het Libera Me, dat gezongen wordt bij de kist vlak voor de begrafenis, worden ook vaak getoonzet als waren ze een deel van het requiem, al horen ze er strikt genomen niet in. Bij het Dies Irae gaan componisten vaak helemaal los. Logisch ook, want het gaat over de dag des oordeels. Het overweldigende Dies Irae uit het Requiem van Giuseppe Verdi is een mooi voorbeeld. En nogal luid. De een z'n dood is de ander z'n brood: het requiem werd in de loop van de eeuwen een populair genre. Veel componisten schreven er eentje. En die muziek vond ook zijn weg naar de concertzalen. Naast het eerdergenoemde Requiem van Verdi, is een mooi voorbeeld het Requiem van Mozart, de all-time favorite met dat prachtige Lacrimosa. Hij schreef het op zijn eigen sterfbed. Dat wil zeggen: hij schreef een klein stuk, z'n vrienden maakten het af toen hijzelf het tijdelijke voor het eeuwige had verwisseld. Johannes Brahms gaf een eigen draai aan het genre. Hij schreef een Deutsches Requiem. Auf Deutsch. Niet de overledenen hebben volgens Brahms hulp en troost nodig, maar de nabestaanden. Brahms had het ook wel Een Menselijk Requiem willen noemen. De Fransman Gabriel Fauré schreef een allesbehalve zwaarmoedig Requiem. Hij zei zelf op niet mis te verstane wijze: "Mijn Requiem gaat niet over de angst voor de dood. Ik zie de dood niet als een pijnlijke ervaring, maar als een blijde verlossing en een verlangen naar de blijdschap hierboven. En oja, ik heb het stuk gewoon voor m'n lol gecomponeerd." Zo kan het ook. Een persoonlijke favoriet is het Requiem van Maurice Duruflé. Hij voorziet de oude gregoriaanse melodieën van heerlijk kruidige jazzy harmonieën. Het requiem staat hoe langer hoe losser van de liturgische context. Het is een genre geworden waarin het gaat om diep persoonlijke ervaringen waarin angst voor de dood, verdriet, berusting maar ook rouwverwerking, vergeving en verlangen naar troost en hoop een plaats krijgen. Daarom herkennen veel mensen zich er ook in. Het spreekt universele gevoelens aan. Atheïst en pacifist Benjamin Britten kwam in 1962 met een War Requiem, opgedragen aan oorlogsslachtoffers. Zoetere voorbeelden zijn de requiems van John Rutter, Karl Jenkins en Howard Goodall. Allemaal Britten, maar niet Benjamin. De Chinese componist Tan Dun zette in 2023 zijn tanden in het genre. Hij werd het Requiem for Nature, dat gaat over de verstoorde relatie tussen mens en natuur. En singer-songwriter Eliza Gilkyson schreef ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de Tsunami in 2004 het nummer Requiem. Sinds 2004 zijn er alweer tientallen dodenmissen bijgepend. Op requiemsurvey.org vind je de geüpdate wereldcatalogus requiems met inmiddels 6100 stuks, zodat je geen doden mist. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254348 334.144 2032-02-24T23:00:00+00:00 269 2025-02-25T14:39:41+00:00 yes no muziek klassiek dood https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-coda-de-passage-waarin-een-muziekstuk-tot-een-einde-komt 2025-02-28T08:41:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47093.w613.r16-9.4e8df90.webp Wat is een coda? | De passage waarin een muziekstuk tot een einde komt Is het een doelwit voor een scherpschutter? Geheimtaal van de illuminati? Nee, het is een muzikantencode. Coda welteverstaan. Coda is Italiaans voor staart. In de muziek is de Coda ook de staart, de passage waarin een muziekstuk tot een einde komt. De oorsprong ligt in het Latijnse woord Cauda en sloeg in de 12e en 13e eeuw op een afsluitende melismatische passage. Je weet wel: melismatisch, het uitsme-he-he-he-he-ren van lettergrepen over meerdere noten. Later, in de klassieke periode, werd een coda een bouwsteen in bepaalde strakke muziekvormen, zoals de sonate of de variatievorm. In de sonatevorm zorgt een coda voor een afronding van een passage waarin een thema en een doorwerking van dat thema zijn geweest. En in een variatievorm is de coda na een set variaties op een thema het afsluitende element waarin ook ineens wat nieuwe frisse noten kunnen voorkomen. Als het variaties op een saai thema waren, kan je d'r met een coda toch nog een happy end aan breien. Ludwig van Beethoven kon er moeilijk een einde aan breien. Of misschien bree hij zo goed dat z'n coda's gewoon heel lang werden. In sommige gevallen had een coda bij hem net zoveel muzikale inhoud als al het voorgaande. Voor de finale van zijn Achtste symfonie heeft hij zo'n kloeke coda gebreeën, nou, als hij hetzelfde nou met wol kon, zat heel Wenen er warmpjes bij. Maar we kunnen niet allemaal Beethoven zijn. Als je 't kleiner aanpakt, schrijf je een codetta. Een codetta, Italiaans voor staartje, is dan geen afronding van een heel muziekstuk, maar van een sectie, een deel van een stuk. De popmuziek, vanaf de jaren 60 van de 20e eeuw, zit ook vol met coda's. Sommige coda's zijn zelfs langer dan de rest van het liedje. Ik heb het over Hey Jude van The Beatles. Je weet wel, vanaf naaaa-na-na-nanana-naaaa, dat gedeelte duurt vier minuten all the way to the end. Bijna net zoals de monniken met die melismatische stuff. Van pop via jazz tot christelijke worshipmuziek: zo'n coda, ook wel outro of tag genoemd, doet nog steeds dat muzikale strikje erom. Voor musici van nu is het wel zaak dat je je muzikale verkeersbordenkennis op orde hebt. Vaak komt de coda aan het eind van een liedje, na een herhaald refrein ofzo. De verlossing is dan nabij, het liedje is bijna klaar. Niet elk stuk heeft een coda nodig en andersom is het ook zo: soms is een stuk ineens klaar, terwijl er voor je gevoel nog wat muzikale unfinished business is. Wat is nou het doel van een coda? Nou precies, het ís het doel. Door z'n plaats aan het eind van een muziekstuk is een coda de plek om het muzikale idee af te ronden, te vervolmaken. Om de rook te laten verdwijnen die ontstond tijdens het tumult van de muzikale clímax van een stuk. De coda ligt daarna, in het windstille avondrood van een stuk. Het is een manier om terug te blikken op dat wat er zo mooi heeft geklonken in de compositie. Een goede coda lost eventuele onbevredigde gevoelens van voltooiing in en maakt dat je na het slotakkoord bijna onbewust met je hoofd wil knikken: ja, zo was het, zo moest het zijn. We beleefden een muzikale reis en zijn heelhuids aangekomen op onze bestemming: Apeldoorn. Ja, Apeldoorn. Daar vind je CODA. Cultuur Onder Dak Apeldoorn. Een goede coda is, net als Apeldoorn, helemaal het einde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254349 265.664 2032-02-24T23:00:00+00:00 71 2025-02-25T14:40:16+00:00 yes no muziek klassiek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-protestmuziek-een-van-de-functies-van-muziek-je-kan-er-zaken-mee-aan-de-kaak-stellen 2025-02-28T08:40:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47094.w613.r16-9.214b3b9.webp Wat is protestmuziek? | Eén van de functies van muziek: je kan er zaken mee aan de kaak stellen Another Brick in the Wall is een protestlied tegen doorgeslagen strenge boarding schools waar verbaal en fysiek geweld niet werden geschuwd. Deze track staat op het album The Wall, eigenlijk een grote meesterlijke vorm van muzikaal protest. Eén van de functies van muziek: je kan er zaken mee aan de kaak stellen. Protestmuziek is van alle tijden. In de Tachtigjarige Oorlog was het Lied ook in ons land een machtig wapen. Merck toch hoe Sterck ken je vast. Camerata Trajectina, een geweldig tijdreizend muziekgezelschap, heeft heel wat van die strijdliederen van weleer opgenomen. In tijden van oorlog of revolutie zorgt het zingen van een lied voor verbroedering en versterking van het moreel. De Russische componist Dmitri Sjostakovitsj schreef in zijn instrumentale muziek vaak een impliciete laag van kritiek tegen het Sovjetregime. En in zijn Leningrad-symfonie verklankt hij de verschrikkingen die de stedelingen van Leningrad te verduren kregen tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. Symfonieën van Sjostakovitsj kan je zien als aanklacht tegen oorlog, onderdrukking en angstcultuur. In en rondom de Amerikaanse Burgeroorlog van 1861 tot 1865 was muziek ook de manier om de hardships te reflecteren en om hoop te houden. We Shall Overcome is de aangrijpende protestsong van die tijd. Rond 1930 was een nieuwe Amerikaanse crisis een feit: de Grote Depressie. Ene Woody Guthrie zag zich genoodzaakt om zijn huis te verlaten en een nieuw bestaan te zoek aan de andere kant van het land. Dat leverde heel wat protestmuziek op, waaronder I ain't got no home. En hij werd de inspirator van Bob Dylan. The Times They Are A-Changing is zijn wereldberoemde protestlied. 1966, Boudewijn de Groot brengt in Nederland een aanklacht tegen de Vietnamoorlog en het handelen van politici met Welterusten, mijnheer de president. De track staat 12 weken in de Nederlandse Top 40. In 1971 kwam John Lennon met Imagine. Een communistisch pamflet, zo omschreef hij het zelf. Hij schildert een wereld zonder grenzen, geloven en geldzucht. En ja, weet je nog, Woodstock? Dat festival was de GOAT. Drie dagen in de open lucht met zonder hygiëne en een fatsoenlijk bed, maar oh wat een vrede werd er bezongen. Drie dagen lang werd er in de muziek gepleit voor vrede. En anarchie. Woodstocksongs tegen de Vietnamoorlog en voor Freedom werden daarna internationale hits. Eén op één meten kan je het niet, maar reken maar dat deze muziek impliciet effect heeft gehad op het wereldtoneel. Het brengt sowieso een gesprek op gang, al was het maar bij de koffieautomaat op het werk. Of in je eigen hoofd, want als je je voedt met bepaalde teksten, gaan die als zaadjes aan het werk in je wezen. En hoe kan je teksten en daarmee boodschappen beter overbrengen dan op muziek? Na de hippieperiode leek de protestsong-rage voorbij, maar vergis je niet: van We Are the World van Band Aid tot War van Bruce Springsteen en van Sunday Bloody Sunday van U2 tot Washington is Next van Megadeth - onder zeker bij Megadeth zeer luid protest communiceert muziek nog altijd veel meer dan 'ik hou van jou' van Gordon, of 'er zit een haar in m'n glas' van Jiskefet. Overigens lijkt de protestmusicus van hippie naar hiphop te zijn gesprongen, maar daarover meer in een nog te verschijnen hiphop-notendop. En anno nu? Ja, de thema's laten zich raden: fake news, de vluchtelingencrisis, de kimaatcrisis en de houding van de politiek worden internationaal muzikaal bezongen. En af en toe wordt de A12, de A10 of een andere verkeersader omgetoverd tot openluchtconcertzaal. Extinction Rebellion heeft het een online liedbundel beschikbaar met contrafacten: een bestaande melodie met een nieuwe tekst. En zo kan je uit volle borst meezingen met 'Blub Holland Blub, laat de leeuw niet koppie onder gaan' en 'Als Nederland onder de zee ligt, Als Nederland niet meer bestaat, Als Nederland onder de zee ligt, denk dan nog eens aan het klimaat'. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254350 356.992 2032-02-24T23:00:00+00:00 132 2025-02-25T14:40:49+00:00 yes no muziek klassiek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-hiphop-een-nieuwe-muziekstroming-die-eind-jaren-zeventig-onstond 2025-02-28T08:38:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47095.w613.r16-9.a40be4d.webp Wat is HipHop? | Een nieuwe muziekstroming die eind jaren zeventig ontstond 11 augustus 1973. DJ Kool Herc geeft een muzikale block party, een buurtfeest, maar wat hij niet weet is dat hij daarmee aan de wieg staat van een heel nieuwe muziekstroming en way of life: hiphop. Het publiek digte de ille tracks: funk- en discohits die toen gloedjenieuw waren, werden via de draaitafel versneden tot basis voor groovy tracks om overheen te rappen. En als de DJ er zin in had werd er ritmisch gescratcht. En zij die niet de gave des woords hadden, richten zich op het dansen - breakdancen werd al snel sfeerverhogend. Wie ook dat niet trok, nam de spuitbus ter hand om zo'n blockpartyplek op te leuken met graffiti. Dat je toen aan hiphop deed, wist je nog niet. Dat kwam pas in 1979 met de banger Rapper's Delight van de Sugarhill Gang. Je kent 'm zeker weten, die track is lit. Drie keer raden welke fresh rhymes rapper Wonder Mike als eerste dropte. Die had z'n neef iets horen zeggen wat ie wel catchy vond en zodoende: I said the Hip-hop, the hippie, the hippie to the hip-hippe-hop and you don't stop the rocking to the bang-bang boogie, say up jump the boogie to the rhythm of the boogie, the beat. Hiphop. Good Times braken aan met dit nieuwe genre, hoewel… Bassist Bernard Edwards en gitarist Nile Rogers van de band Chic vonden het niet zo chic dat Wonder Mike rapte over een gestolen beat, want The Sugarhill Gang had ongevraagd een LP van Chic op de draaitafel liggen als basis voor hun Rapper's Delight: de Chic-track Good Times. Nile Rogers wilde de party blocken, maar toen de Sugarhill Gang beloofde om Niles naam te vermelden bij de credits, liet hij het rusten. Props to the Nile. Props, van proper respect. Hiphop barst van de slang. En van de samples. Samples zijn de muzikale bouwstenen in hiphop. Bij Rapper's Delight dus een track van Chic. In de goede oude tijd had je twee draaitafels en één of meerdere rappers nodig. Die rapten dan over de beat, vaak een funk- of discoplaat. Die beat had de DJ in tweevoud bij zich. Want stel: je hebt een lekkere discohit met een instrumentaal tussenstukje, waar bas en drums en dat catchy gitaartje zo lekker grooven. Dan wil je daar overheen rappen, logisch. Maar voor je het weet begint Donna Summer weer met zingen. Daarom had de DJ tweemaal dezelfde plaat op twee draaitafels. Als het instrumentale stukje op de ene draaitafel bijna klaar was, kon hetzelfde stukje op de andere draaitafel vers worden ingestart. Ziedaar: een analoge loop. Tegenwoordig is de computer je hiphopvriend en zijn beatmakers de handige Harry's die met een laptop en een klein keyboardje in mum van tijd de heetste beats in de gewenste lengte naar je mailen of appen. En los van dat loopen: wat die DJ doet is samplen. Ik neem dat samplen even onder de loep: een sample is een fragment van een bestaande track of compositie, die in een nieuwe track wordt gebruikt, soms zelfs als fundament. Een soort collagekunst dus. Denk aan Through the Wire van Kanye West (dank u wel Chaka Khan). Door een sample van een paar seconden te loopen en er misschien wat geluiden uit een drummachine aan toe te voegen, kan je makkelijk een track van een paar minuten bouwen. Soms wordt er ook indirect gesampled: Changes van 2Pac heeft een opnieuw ingespeelde versie van het bekende pianolijntje van The Way it Is van Bruce Hornsby. Ik hoor je denken: gaat ie nog over klassieke muziek beginnen? Fo shizzle, shawty. Afrika Bambaataa and the Soulsonic Force knalden in 1982 een sample van de Vuurvogel van Stravinsky in hun track Planet Rock. Nas doet een collab met Ludwig van Beethoven in I Can. Ludacris dropt z'n lyrics in Coming 2 America op een bed van Mozart en Dvorák. Xzibit deed het met de Pavane van Fauré in Paparazzi, en Kanye West huurde een 16-koppig orkest in voor Late Orchestration. The Streets meets Dvorák in Same old thing, en Giggs geven de sample al weg met de titel van hun track: Nutcrackerz. En hoe vet was dat: 1993 een aflevering van The Simpsons waarin Cypress Hill, van Insane in the Brain, samenwerkt met het London Symphony Orchestra. Lachen natuurlijk, maar het werd nog veel meer lachen toen dit in 2023 werkelijkheid werd. Samples, een dikke beat en vurige lines van rapper en zanger of zangeres - het is de beproefde formule. En waarover er lyrics worden gespit of gezongen, gaan die niet zelden over maatschappelijke of politieke zaken. Het genre is ook geboren vanuit bevolkingsgroepen die te maken hadden met ongelijke kansen en behandeling. Zo was de oerhiphop in de jaren 70 een muzikale emancipatiegolf voor onder meer de Afro-Amerikaanse gemeenschap in New York. Vanuit de USA waaide de hiphop naar hier, waar er langzaam maar zeker ook in het Nederlands werd gerapt. Extince en Osdorp Posse zijn de grote gangmakers van de Nederhop. Die term is verzonnen door Def P, lid van Osdorp Posse. Nederhop is snel ontwikkeld. Toen Extince zijn track Spraakwater wilde releasen, bleek geen enkel label geïnteresseerd. Wat doe je dan? Je richt je eigen label op. Inmiddels is TopNotch Records niet meer weg te denken en kon Extince er landelijke hits mee scoren. Osdorp Posse won de Popprijs en bleek op festivals waanzinnig populair. Daarna volgden Def Rhymz, Brainpower, Opgezwolle, Jawat, De Jeugd van Tegenwoordig, Typhoon en vele anderen. Tegenwoordig vormen hiphoppers de top van de hitllijsten. Denk aan Broederliefde, Lil’ Kleine en Boef. In 2023 kwamen Ronnie Flex en vrienden zelfs met een Feyenoord-ode: Kameraden voor het Leven. In Feyenoord-stad Rotterdam vind je trouwens al meer dan 20 jaar het Hiphophuis. Een geweldige club die voor maatschappelijke verbinding en persoonlijke ontwikkeling zorgt via hiphopcursussen. Maar in de hiphop is het niet louter liefde of een betrokken betoog met een beat. Er is ook altijd wel een track waarin de potentie, de harem, het wagenpark, het bubbelbad en het kapitaal van de protagonist worden afgezet tegen het gebrek daaraan bij de gedisste concurrent. Ja, di's echt een dingetje: de disstrack. Een liedje waarin de ene rapper de andere de maat neemt, om het even braaf uit te drukken. Toen Extince scoorde met Spraakwater, vond Osdorp Posse dat maar commercieel gedoe en disste hem met de track Braakwater. Recent vlogen Drake en Kendrick Lamar elkaar in de haren met hun disstracks Like That en Push Ups. Ik disstantieer me van die bad vibes. Ik kan het zelfs heel positief eindigen: cultuurplatform The Pudding deed onderzoek naar de meest gebruikte woorden in hiphoplyrics. Wat denk je, welk woord is het populairst? Love. Peace out! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254351 447.509 2032-02-24T23:00:00+00:00 205 2025-02-25T14:41:28+00:00 yes no muziek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-autotune-een-programma-dat-meeluistert-naar-een-stem-en-de-toonhoogte-van-die-stem-naar-de-dichtstbijzijnde-halve-toon-trekt 2025-02-28T08:37:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47096.w613.r16-9.e310473.webp Wat is autotune? | Een programma dat meeluistert naar een stem en de toonhoogte van die stem naar de dichtstbijzijnde halve toon trekt Sinds september 1997 is onze wereld blootgesteld aan een kwaad dat zijn weerga niet kent. Een monster dat alle menselijkheid wegzuigt uit dat wat misschien wel ons laatste bastion van pure, onversneden intermenselijke communicatie is. Dat onze stem uit z'n verband trekt met kille wiskundige precisie. We hebben het over autotune. In september 1997 presenteerde het bedrijf Antares een stukje software, ontwikkeld door Andy Hildebrand. Die stond in 1996 bij de koffieautomaat te beppen met een vrouwelijke collega, die klaagde over haar gebrek aan zangtalent. Of Andy geen apparaat kon maken waardoor ze goed kon zingen. Dat kon Andy wel. Hij ontwikkelde een programma dat meeluistert naar een stem en de toonhoogte van die stem naar de dichtstbijzijnde halve toon trekt, waarbij je zelf kunt instellen hoe precies die stem op die specifieke toonhoogte moet zitten. Je kan hem zo strak als een synthesizer zetten, of zo subtiel dat je niet doorhebt dat er een computer met je zangprestatie bezig is. Dit principe is tot op heden gebleven en wordt inmiddels in allerlei broertjes en zusjes van de oorspronkelijke autotune toegepast. Maar de revolutie begon in 1998. Andy Hildebrand zette de muziekwereld in vuur en vlam, via de stem van Cher: Believe. Wie of wat is dit? Nu, ruim 25 jaar later, is autotune als een invasieve exoot tot in elke muzikale krocht doorgedrongen. Klassieke muziek lijkt nog het Gallië, waar de stemmentrekker nog niet durft toe te slaan, maar stiekem is het de olifant in de kamer want in de operahoek schijnt er ook flink getuned te worden. Maargoed, in pop, rock, hiphop, metal en andere genres is autotune wat mij betreft de Amerikaanse rivierkreeft die de dijken van de authentieke schoonheid in de muziek heeft weggeharkt. Natuurlijk, dit kleine stukje software heeft de sound van de moderne popmuziek gemaakt, maar tegen welke prijs? Hoeveel menselijkheid is er wel niet verloren gegaan? Neem Beste Zangers. Het programma dat notabene Beste Zangers heet, schotelt ons seizoen na seizoen de mooiste covers voor, overgoten met een plens autotune. Ik mis de autotuneloze tijd met bijvoorbeeld Show me Love van Robin S. Een echte housebeuker met inderdaad digitale synthesizers en drumklanken, maar een onversneden stem met een heerlijk eigen karakter. Want hoe het tegenwoordig tekeergaat, zeker bij bijvoorbeeld T-Pain, dat is hetzelfde als niet één, niet twee maar twintig klontjes suiker door je thee doen. Trijntje Oosterhuis heeft wel eens gezegd dat ze een gruwelijke hekel aan autotune heeft. Als er iemand van nature al gewéldig zingt is zij het wel en we zijn het helemaal met haar eens dat dit kwaad bestreden moet worden. Maar daarnaast: waarom hebben we onze oren zo snel laten hangen naar loepzuivere zang? Waar is de menselijkheid, de eigen intonatie, die specifieke manier van inzetten, van naar de toon toeglijden, net te hoog of te laag zitten maar daarmee één worden met de essentie van de tekst - je mist die vocale authenticiteit. Moet je nagaan dat in de oorspronkelijke autotune-patenttekst het volgende stond: "Wanneer stemmen of instrumenten ontstemd zijn, gaan de emotionele kwaliteiten van de uitvoering verloren." Maar het tegenovergestelde lijkt waar. In 2023 won Andy Hildebrand een Technical Grammy Award met het door hem ontwikkelde autotune. Hoe mooi zou het zijn als er ooit een Grammy komt voor de club die autotune weet te verbieden. Omarm je stem en je imperfecties. Een schoonheidsvlek is officieel een huidaandoening maar hoort toch bij de zeven schoonheden. Die kan je wegphotoshoppen, maar waarom zou je! Zing dus met je eigen stem, zing zonder schroom en met je hele hart en al je schoonheidsvlekjes. De wereld van nu is al zo vervuild met filters over elke foto en autotune over elke track, maar we hebben gewoon de vrijheid om daarmee te breken. Leve het leven in de muziek. Leve de echte stem, behalve die van de collega van Andy Hildebrand... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254352 346.24 2032-02-24T23:00:00+00:00 101 2025-02-25T14:42:07+00:00 yes no muziek pop https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-opus-opusnummers-worden-gebruikt-om-muziekstukken-te-nummeren 2025-02-28T08:36:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47097.w613.r16-9.c46ea9e.webp Wat is een opus? | Opusnummers worden gebruikt om muziekstukken te nummeren Als je een muziekinstrument speelt heb je vast wel eens de letters o-p-punt, gevolgd door een nummer bovenaan de bladmuziek zien staan. Die o en die p vormen de afkorting van het woord ‘Opus’. In het Latijn betekent dat ‘werk’. Degenen die Latijn hebben gehad weten natuurlijk ook dat het meervoud niet opussen is maar opera. En ja, opera's hebben soms ook een opusnummer. Hoe het ook zij: het wordt door veel componisten gebruikt om hun muziekstukken te nummeren. Instrumentenbouwers gebruiken soms ook een opusnummering voor hun verschillende modellen. Zo is momenteel het nieuwste paradepaardje in de Opus-serie van orgelbouwer Johannus de Opus 360: met drie klavieren, 43 stemmen en een krachtig 4.1-audiosysteem. De vrij onbekende Italiaanse componist Antonio Cifra was in de 17e eeuw een van de eersten die zijn muziek nummers meegaf. Arcangelo Corelli en Antonio Vivaldi dachten: waarom zijn we daar zelf niet op gekomen? Ze volgden zijn voorbeeld. Vaak werden composities in een setje van zes gepubliceerd. Elk setje kreeg dan één opusnummer. Dat ging over het algemeen op basis van de chronologische volgorde van compositie of die van publicatiedatum. Soms werden opusnummers onderverdeeld in meerdere composities, zoals de strijkkwartetten op.18 nr. 1 t/m 6 van Ludwig van Beethoven. Omdat veel van die instrumentale werken geen titel hadden was er door zo’n nummering toch een soort overzicht. In de popmuziek is dat veel makkelijker. Die liedjes hebben gewoon een titel waaraan je ze kan herkennen. Zo gaf de Oostenrijkse band Opus hun one day fly-hit Live is Life alleen maar die titel mee en geen opusnummer. Dit Opusnummer werd overigens bekend doordat het te horen is in een beroemde video waarin Diego Maradonna met zijn warming up bezig is. Componisten kunnen af en toe best slordig zijn. Van een consequent doorgevoerde chronologische nummering kwam vaak weinig terecht. Ze werkten vaak aan meerdere composities door elkaar heen of publiceerden vroege werken pas veel later. Ook verschenen niet alle composities in druk. Een van de grootste chaoten was Carl Nielsen. Die ging zó slordig om met zijn opusnummers, dat de musicoloog Dan Fog orde in de chaos moest aanbrengen. Hij nummerde alle werken opnieuw op chronologische volgorde. (te herkennen aan de FS-nummering). Het gebeurde overigens wel vaker dat het oeuvre van een aantal componisten door musicologen opnieuw genummerd werd. Zo ging de heer Köchel aan de slag met het werk van Mozart. Daar komt de KV-nummering -de Köchel Verzeichnis- uit voort. Bij Johann Sebastian Bach zien we BWV -Bach Werke Verzeichnis- en bij Joseph Haydn Hob., naar de Rotterdammer Anthony van Hoboken. Bij Franz Schubert bevat de eigen opusnummering lang niet alle werken, zodat de D-nummering -van Otto Erich Deutsch- wordt gehanteerd. Zo staan de Impromptu's voor piano bekend als op.90 en op.142, maar ook als D 899 en D 935. Een opus dat na de dood van een componist wordt ontdekt heet meestal 'opus postumum' - een postuum werk. In het geval van Ludwig van Beethoven is een aantal werken die na diens dood zijn ontdekt gerubriceerd als WoO (Werke ohne Opuszahl). Het belangrijkste werk van een componist -maar ook van andere schrijvers en kunstenaars- wordt het Magnum Opus genoemd. Denk aan de operacyclus Der Ring des Nibelungen van Richard Wagner, of The Lord of the Rings van Tolkien of deze Notendop-video van de Maatwerkredactie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254354 276.544 2032-02-24T23:00:00+00:00 82 2025-02-25T14:43:39+00:00 yes no muziek klassiek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-cover-een-bewerking-van-een-bestaand-liedje-door-een-andere-artiest 2025-02-28T08:35:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47098.w613.r16-9.ffc2a34.webp Wat is een cover? | Een bewerking van een bestaand liedje door een andere artiest Momenteel verdient zanger Marco Schuitmaker een leuk zakcentje bij met zijn eigen versie van Engelbewaarder. Het origineel kwam in 1976 uit en werd geschreven door Vader Abraham. Het is een cover: een bewerking van een bestaand liedje door een andere artiest dan de oorspronkelijke uitvoerder. De nieuwe versie zou het origineel aan het zicht moeten onttrekken of bedekken - to cover. Vandaar de naam. Beter goed gejat dan slecht bedacht, toch? Er zijn al zóveel liedjes geschreven, waarom zou je dan zelf nog iets nieuws verzinnen? Een eigen versie maken van een bestaand liedje is voor veel artiesten een interessante optie. Je kan meeliften op het succes van het origineel maar het kan ook een ode zijn aan de oorspronkelijke muziek. Een cover kan ook een vertaling zijn van een liedje of een liedje met een heel andere tekst op dezelfde melodie. Het komt nogal eens voor dat de cover bekender wordt dan het origineel en het komt regelmatig voor dat geen mens weet dat het überhaupt om een cover gaat. Denk bijvoorbeeld aan Dromen zijn Bedrog van Marco Borsato, Zij gelooft in mij van André Hazes en Zoutelande van Bløf en Geike Arnaert. Vaste kijkers van het tv programma Beste Zangers kennen het concept: zangers duiken met elkaar de cover in - zingen elkaars liedjes en geven er een eigen draai aan. Hiphop wordt metal, rock wordt singer-songwriter en zo barst het van geweldige covers in een vertaalde stijl. Zo coverde Davina Michelle het nummer Duurt te lang van Glen Faria, en scoorde daar een dikke hit mee. Het duurde niet lang voordat ze sierde op de cover van menig popmagazine. Maar denk ook aan operazanger Henk Poort, die met distortion over z'n stem Sound of Silence zong en zo in 2019 een YouTube-hit werd. Een ander coverprogramma is The Tribute, Battle of the Bands. Een tributeband is een band opgericht om de muziek te spelen van een specifieke, bekende band die vaak al een tijd gestopt is of die minder toert. De winnaar van het programma -de band Bee Gees Forever- heeft zich gespecialiseerd in muziek van -je raadt het al- de Bee Gees. Door zo'n tributeband kan je je favoriete band -zij het met andere mensen op het podium- tóch nog live horen. In de tijd ver voor de streamingsdiensten en cd's kon je alleen in de concertzaal grote symfonieën en opera's beluisteren. Vaak werden er versies voor kleinere bezettingen gemaakt zodat er ook in de huiskamer van deze muziek kon worden genoten. Piano en viool, strijkkwartet, harmonium en ga zo maar door. De 19e-eeuwse pianovirtuoos Franz Liszt deed dat veelvuldig. Hij maakte pianobewerkingen -of transcripties- van symfonieën van Beethoven en opera's van Mozart en Bellini. Eigenlijk een vroege vorm van coveren. Mag je zomaar een eigen versie van een liedje of muziekstuk maken? Nee. Veel muziek is auteursrechtelijk beschermd. Als je zonder toestemming van de maker auteursrechtelijk beschermd materiaal gebruikt is er sprake van plagiaat. Veel beroemde artiesten zijn betrokken geraakt bij plagiaatzaken. Een voorbeeld is de de hit Blurred Lines uit 2013 van Robin Thicke en Pharrell Williams. Nabestaanden van Marvin Gaye vonden dit te veel lijken op diens nummer Got To Give It Up uit 1977. De rechter vond dat ook. Thicke en Williams had to give the money up: de schadevergoeding bedroeg 4 miljoen euro. Muziekrechten kunnen ook vervallen. Dat gebeurt 70 jaar na het overlijden van de auteur. Als hedendaagse artiesten stukken uit composities van Beethoven, Bach en Mozart gebruiken, is dit dus geen plagiaat. Dit is dan ook de reden dat klassieke muziek zo vaak gebruikt wordt in de pop- en dancemuziek. Sweet Box gebruikte voor Everything's Gonna Be Allright Bachs 'Air' uit de derde orkestsuite. Maroon5 leende voor het liedje Memories het akkoordenschema van de Canon in D van Johann Pachelbel. En ook All by myself van Eric Carmen is gebaseerd op klassieke muziek. Dat was maar een heel klein beetje by himself, maar vooral van Sergej Rachmaninov. Luister maar eens naar het tweede deel van zijn Tweede Pianoconcert. Waarschijnlijk het meest gecoverde nummer is Summertime van George Gershwin. Maargoed: het is belangrijk is dat je wel goed checkt of er nog auteursrechten op de te gebruiken muziek rusten. 'O Fortuna' uit de Carmina Burana van Carl Orff werd begin 1992 gesampled op danceplaten van twee Belgische dance acts. Het werden grote hits in de Benelux, maar Oh Fortuna, het noodlot sloeg toe: omdat de erfgenamen van Orff geen toestemming hadden gegeven voor de house-bewerkingen, moesten beide platen uit de handel genomen worden en sindsdien mogen ze niet meer op radio en televisie worden uitgezonden. Soms vind je ze nog bij een stiekeme coverbakverkoop. Mocht je zelf een legale dance-bewerking van de Carmina Burana willen maken, dan moet je helaas nog wachten tot 2052. Heb je je tóch schuldig gemaakt aan plagiaat? Ga er dan als de bliksem vandoor, voor je wordt gespot door een undercoveragent. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254355 415.552 2032-02-24T23:00:00+00:00 118 2025-02-25T14:44:54+00:00 yes no muziek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-gregoriaans-muziek-die-in-de-kloosters-en-tijdens-vieringen-van-de-kerk-werd-gezongen 2025-02-28T08:28:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47099.w613.r16-9.477983c.webp Wat is Gregoriaans? | Muziek die in de kloosters en tijdens vieringen van de kerk werd gezongen Oh als ik terug kon in de tijd… Naar een tijd ver vóór Yves Berendse, vóór het Polygoonjournaal, vóór de uitvinding van de boekdrukkunst… ja, we gaan het hebben over old school muziek: Gregoriaans. Toen was musiceren nog monnikenwerk. Letterlijk. Het is de muziek die in de kloosters en tijdens vieringen van de kerk werd gezongen. De term Gregoriaans stamt uit de 9e eeuw. In die tijd maakte Karel de Grote zich hard voor één Europa. Niet dat dat van een Ursula von der Leyen dakje ging. Iedereen betaalde met eigen geld, de klokken liepen in elke stad en dorp anders en er werd lukraak gestemd op verschillende toonhoogtes (Muziek in een Notendop aflevering 17). In die tijd was Karel de Grote Voorstander van standaardisering. Hij had vast maar wat graag de Euro ingevoerd, maar hield het destijds bij een standaard liturgie voor de kerk. Zo werd het geloof in Karels best wel uitgestrekte rijk overal op dezelfde manier beleden. Het Gregoriaans dankt zijn naam aan paus Gregorius de Grote, die zich omstreeks het jaar 600 bezighield met het verzamelen en ordenen van kerkmuziek voor de liturgie. Volgens de legende, die Karel de Grote graag rondbazuinde, was Gregorius een soort kerkelijke John Lennon of John Ewbank, die geïnspireerd door een heilige duif de meest hemelse melodieën op papier zette. Een mooi verhaal maar een legendarische leugen. Als je op Spotify of op cd weleens Gregoriaans hebt geluisterd, dan weet je dat dat anders klinkt dan wat dan ook. Tijdloos misschien. Of stokoud. Wetenschappers denken dat de muzikale wortels liggen in de manier van psalmzingen in de joodse of vroeg-christelijke gemeenschap. Er zijn een paar zaken die typisch-Gregoriaans zijn. Zo is de zang eenstemmig en zonder instrumentale begeleiding. De melodieën zijn diatonisch, er is geen sprake van een strakke maatverdeling en er wordt gebruikgemaakt van modi. Die modi waren destijds in de mode. Kerktoonladders, zo worden ze ook wel genoemd. In de 8e eeuw werden ze voor het eerst genoemd door Alcuinus van York, de PA van Karel de Grote, die ook leuke gedichten schreef, bijvoorbeeld over Utrecht, de stad die hij roemde om een lekker bord pap met boter en honing. Maargoed, deze modi waren het dagelijks brood voor de geestelijke van toen: Dorisch, hypodorisch, frygisch, hypofrygisch, lydisch, hypolydisch, mixolydisch en hypomixolydisch (Sander laat in de video horen hoe dit klinkt) Diabetici zouden er duizelig van worden, zoveel hypo's, maar da's locrisch. Onee, locrisch is wat anders. De Locrische modus is verduveld vervelend. Niet voor niks dat deze in de 16e eeuw officieel verworpen is. Het gaat dus om de afstanden tussen de noten die zo'n toonladder zijn of haar eigen karakter geven. En wat wordt er nog precies gezongen? Nou, Latijn. En een paar woorden Grieks (Kyrie Eleison). Alle onderdelen van de normale mis, van de dodenmis, van speciale momenten in het kerkelijk jaar en vlak ook de getijden niet uit. Al eeuwenlang wordt de dag muzikaal aangekleed met het getijdengebed. Bij Getijdenkoor Sint Jan uit Zutphen is het Gregoriaans wat de klok slaat en hun klok slaat in 2025 al 30 jaar, dus getijd voor een feestje. Sint Jan maar ook alle andere Gregoriaanse gezelschappen zingen doorgaans antifonaal of . Antifonaal zingen doe je met een in tweeën gedeeld koor, dat om de beurt zingt. Responsoriaal is de wisselwerking tussen solozang en koorzang. Vooral interessant is de manier waaróp er gezongen wordt. De toonsafstanden zijn vaak beperkt en er is een afwisseling van syllabisch en melismatisch zingen. Syllabisch: Al-Tijd Is Kort-Jak-Je Ziek. Melismatisch: Ah ha ha ha ha hal Tij hij hij hij hij hij hij hij tih ih ih ih ih skort ja ha ha ha ha ha etcetera. De belangrijkste woorden in een Gregoriaans gezang worden benadrukt via zo'n melismatisch uitgesmeerde passage. Dus: hoe belangrijker het woord, hoe meer noten op de zang. De notatie lijkt een mengeling van morsecode, steno en een kruising tussen een hiëroglief en een Incavloek. We noemen die notatie het neumenschrift. Zegmaar de voorloper van de moderne muzieknotatie. Zo wisten de monniken wat de bedoeling was met de te zingen tekst. Probleem was wel dat de neumen per regio verschilden. Dus als je als monnik uit Kloosterzande een weekje Salou deed en op zondag mee wilde zingen, dan moest je duimen of je wat kon met hun neumen. Uiteindelijk werd het neumenschrift steeds eenduidiger en completer. Zo kwam Guido van Arezzo met vier lijnen, die van de noot een deugd maakten. Geen mokkende monnik meer, want je wist precies welke noot er gezongen moest worden. Dat ging een paar eeuwen best lekker, tot er door mensen als Maarten Luther aan de stoelpoten van het Gregoriaans gezaagd werd. Want de mensen op straat die geen Latijn spraken, moesten God toch ook kunnen loven in hun eigen taal? Vandaag de dag is het Gregoriaans niet meer zo alomtegenwoordig als een millennium geleden, maar vergis je niet: nog steeds is deze kerkelijke oervorm goed voor kippenvel. De muziek lijkt buiten de tijd te staan en is tegelijk zo geaard, zo puur, dat je erdoor in hogere sferen raakt. Dat vind ook Herman Finkers, die het Gregoriaans gebruikte in zijn concept van de Missa in Mysterium en de door hemzelf gecomponeerde Sint Jorismis. En denk aan Sarah Brightman met Eden, Enigma met Sadeness en Karl Jenkins met zijn Adiemus-hits. Hee jongens, is dat daar nou een duif? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254612 498.88 2032-02-26T23:00:00+00:00 508 2025-02-27T09:24:32+00:00 yes no muziek klassiek Middeleeuwen klooster monnik https://schooltv.nl/video-item/wat-is-neoklassiek-muziekstroming-waarin-werd-teruggegrepen-op-muziek-uit-de-barok-en-de-klassieke-periode 2025-02-28T08:19:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47100.w613.r16-9.0d047b0.webp Wat is neoklassiek? | Muziekstroming waarin werd teruggegrepen op muziek uit de barok en de klassieke periode Misschien heb je wel eens de term neoclassicisme gehoord. Neoclassicísme is een muziekstroming die ontstond in de jaren twintig van de vorige eeuw waarin werd teruggegrepen op muziek uit de barok en de klassieke periode. Neo betekent in het Oudgrieks nieuw. Kenmerken zijn onder meer een heldere vorm en balans, en gebruik van muzikaal materiaal uit oude tijden. Belangrijke neoclassicistische componisten zijn Igor Stravinsky, Darius Milhaud, Francis Poulenc en Paul Hindemith. Ik ga het in deze Notendop-video hebben over neoklassieke muziek. Dat is wat anders. De basis voor deze stroming is gelegd door componisten Frédéric Chopin en Erik Satie, zonder dat deze heren daar erg in hadden. Chopin had het vermoedelijk zelfs erg gevónden. Satie, die had het over meubileringsmuziek -muzikaal behang- muziek die zo min mogelijk moest opvallen en minimalistisch van aard is. Da's al meer in de richting. Heerlijk rustgevend toch? De Italiaan Ludovico Einaudi dacht: dat kan ik ook! In een tijd dat veel componisten ‘moeilijke’ muziek schreven vroeg hij zich af: ‘Waarom zou ik per se schurende, wringende muziek moeten maken?’ Hij kwam op de proppen met overzichtelijke en toegankelijke pianowerken. Ter verhoging van de feestvreugde maakt hij daarbij videoclips die hij opneemt in verre oorden, in de sneeuw of in de regen; zijn piano heeft wat te verduren. Maar zijn aanpak bleek een gat in de markt en hij kon er ein Audi van kopen. In onze altijd drukke en hectische tijd snakken veel mensen naar rust en luisteren bijvoorbeeld graag tijdens het studeren naar zijn pianomuziek. En zoals altijd gaat met zo'n succesformule: “goed” voorbeeld doet goed volgen. Zo nieuw is neoklassiek dus niet meer. In Nederland hebben we Joep Beving. Tijdens een burn-out zocht deze reclameman zittend achter zijn piano de verstilling op. De muziek die uit zijn vingers vloeide, raakt mensen over de hele wereld diep. Inmiddels is hij miljoenen streams op Spotify, optredens in het Concertgebouw en een paar albums verder. Zijn muziek omschrijft hij zelf als "toegankelijke muziek voor complexe emoties". Opvallend kenmerk is dat de opname niet perfect hoeft te klinken. Een Steinway huren voor een cd-opname? Nergens voor nodig. Gewoon de rechtopstaande piano die bij jou in de woonkamer of de kringloopwinkel staat is goed genoeg. Je hoeft 'm niet eens te stemmen - beetje zweving is sfeer voor Beving. Ook hoeft er niet geïnvesteerd te worden in dure opnameapparatuur. Joep nam tracks van zijn eerste album Solipsism gewoon op met zijn telefoon. Hij legde zijn telefoon in de piano en begon te spelen zonder zich te storen aan de kinderen die een kamer verderop aan het spelen waren. Een hele directe opname met bijgeluiden zorgt voor een pure luisterervaring. Tikjes, kraakjes, niks wordt weggepoetst. Je hoort de mechaniek van de piano, toetsen, hamertjes en pedaal met een sausje van kreunend vilt en roestige stangen. Voor dat echt Neo-gevoel wordt vaak het studiepedaal gebruikt. Er komt dan een doek tussen de hamertjes en de snaren. Het geluid wordt gedempt. Voeg hier en daar nog wat zuchtende synthesizerstrijkers toe en voilà: de echte neoklassieke sound. De diehard klassiekemuziekliefhebber -die een perfecte opname maar bovendien en plausibel pianospel en wezenlijke muzikale ontwikkelingen verlangt- snapt niets van deze trend. Dit is toch het muzikale equivalent van twee suikerspinnen, een grote bak cheesecake-ijs of een hamburger langs de snelweg? Even lekker, maar daarna voel je je vies of ga je trillen. Tsja, we moeten de muziek gewoon anders zien. Er is een verband tussen muziek en de samenleving waarin ze ontstaat en dat die muziek dan een reactie is op die tijd. Neoklassiek is functionele, toegepaste muziek, een kalmeringspil die we oor-aal innemen om te kunnen dealen met de stekels in onze postliberale levens. Er is een groot publiek voor. De streams gaan door het dak en mensen die normaal gesproken nooit in een concertzaal komen staan nu ineens in de rij. Vooral ligconcerten -copyright Jeroen van Veen- waarbij je je eigen slaapmatje mee mag nemen zijn populair. Een meditatie op zalvende pianoklanken. Naast Ludovico Einaudi en Joep Beving zijn Nils Frahm, Max Richter, Matteo Myderwyk, Hauschka, Barth en DeLange bekende namen uit de Neo-klas. Als je zelf ook een neoklassieke hit wil scoren is het belangrijk dat je track een creatieve titel meekrijgt. Zoiets als ‘Sleeping Lotus’, ‘As wind echoes over snow’, ‘In the arms of solitude’, ‘Infinito della Scoperta’ en ‘Velvet Gloves & Spit’. Een lesser evil komt wat ons betreft uit IJsland. Wij worden namelijk best warm van Vikingur Ólafsson. Ja, hij houdt van het dekentje in z'n piano, maar speelt wel Bach. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254613 442.944 2032-02-26T23:00:00+00:00 127 2025-02-27T09:28:35+00:00 yes no klassiek muziek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-ostinato-een-kort-muzikaal-motief-dat-steeds-herhaald-wordt 2025-02-28T08:19:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47101.w613.r16-9.8f6212b.webp Wat is ostinato? | Een kort muzikaal motief dat steeds herhaald wordt Een ostinato is een kort muzikaal motief dat steeds herhaald wordt. Het is Italiaans en betekent koppig of obstinaat. Het herhalen van steeds hetzelfde korte motief komt inderdaad een beetje over als drammen. In de klassieke muziek wordt vaak de term ostinato gebruikt; in de pop- en jazzmuziek heeft men het meestal over de term riff of vamp. Speel je basgitaar en kan je met je ogen dicht vier noten? Dan kan je met je bandje lekker Hit the road, Jack spelen. Niet heel spannend maar in het geheel klinkt het wel lekker. Door de constante herhaling wordt er een bepaalde verwachting bij de luisteraar ingelost. Het is direct herkenbaar. Net als Seven Nation Army van The White Stripes. Al in de barok wisten ze dat herhaling de kracht van de reclame is. Muziek met een basso ostinato -een ostinato in de bas- noemden ze toen een Chaconne. De Canon van Pachelbel bijvoorbeeld. Het hele stuk door spelen de lage strijkers dit motiefje. En nóg een keer, en nóg een keer en nóg een keer. Wat de andere instrumenten ook doen, deze noten blijven steeds weer klinken. Een ritmisch ostinato bestaat ook. De slagwerker die de Bolero van Ravel ‘mag doen’, moet dit volgende motiefje 169 keer herhalen. Respect… Hou dat maar eens vol zonder uit de maat te raken. Mars uit The Planets van Gustav Holst is ook een goed voorbeeld van zo'n ritmisch ostinato, maar dan wel gespeeld door strijkinstrumenten. Bij het horen van het woord Ostinato zijn er wellicht mensen die meteen aan Canto Ostinato denken, met de daarbij horende ligconcerten copyright Jeroen van Veen: op een matje genieten van de hypnotiserende klanken van het stuk dat Simeon ten Holt in de jaren 70 van de vorige eeuw schreef. Canto Ostinato is een stuk voor toetsinstrumenten -vaak piano- waarvan de lengte niet precies vastligt. De uitvoerenden mogen zelf weten hoe vaak ze de verschillende secties herhalen. Zodoende kan het stuk wel drie uur duren. De ostinato zit in de linkerhand. En die beweging gaat dan als een soort perpetuum mobile eindeloos door. Ook in andere genres, zoals jazz en pop, spelen ostinati een grote rol. Wel zijn het vaak wat kortere blokjes muziek, met het accent op het ritme en niet op een uitgebreide harmonie of melodie. In de jazz worden ze vamps genoemd en nee, dat heb niks met een femme fatale te maken. Hoewel.. vroeger stond er weleens ‘vamp till ready’ in je bladmuziek en als je de gitarist was van een band die aan het wachten was tot die ene zangeres met een attitude bereid was om haar ding te doen, dan moest je maar vampen tot ze ready was. Maar bijvoorbeeld Take Five van Dave Brubeck. Dat pianodingetje is ook een vamp. In de popmuziek praten ze over riffs. Riffs komen iedere keer weer in een compositie om de hoek kijken en fungeren op die manier als een fundament voor de melodie. Riffs zorgen voor herkenbaarheid. Voorbeelden hiervan zijn Livin’ on a Prayer van Bon Jovi, Beat It van Michael Jackson en Another One Bites the Dust en We will Rock You van Queen. Op de website Guitarworld.com staan de riff-top 50 samengesteld door lezers. Hoog scoren onder meer Smells Like Teen Spirit van Nirvana en Ain't Talkin Bout Love van Van Halen. Op 1 staat Whole Lotta Love van Led Zeppelin. De gitarist speelt een riffje van slechts 2,7 seconden. Meer hoeft het niet te zijn. Met een mokergoede riff zwem je al snel in het geld en snorkel je naar een koraalrif. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254614 350.186 2032-02-26T23:00:00+00:00 151 2025-02-27T09:30:48+00:00 yes no muziek klassiek https://schooltv.nl/video-item/brainstorm-je-brein-en-illusies 2025-02-28T08:18:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47104.w613.r16-9.12f7e1d.webp Brainstorm | Je brein en illusies Illusies: Waarom trapt je brein in trucs van illusionisten? In de Brain Pain Game wordt de pijngrens getest van illusionist Steven Kázan. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358758 1205.32 1204 2025-03-09T17:15:00+00:00 yes no hersenen illusie https://schooltv.nl/video-item/brainstorm-je-brein-en-water 2025-02-28T08:17:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47105.w613.r16-9.552bfc1.webp Brainstorm | Je brein en water Je brein en water. Hoe overleef je een ramp op zee? In de Brain Game wordt de pijngrens getest van Marco Schuitmaker. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358759 1239 644 2025-03-16T17:15:00+00:00 yes no hersenen water https://schooltv.nl/video-item/maak-je-betere-beslissingen-met-een-lege-blaas-meer-focus-als-je-nodig-moet-plassen 2025-03-11T07:36:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47155.w613.r16-9.83b3798.webp Maak je betere beslissingen met een lege blaas? | Meer focus als je nodig moet plassen NOJ NOJ NOJ. Nee of ja? Gaan we zo beginnen, mattie van de materie. Ik ga even plassen, ben zo terug. Nee, nee, ik heb een vraag voor je. Zullen wij die duurdere ketting kopen voor Tirsa d’r verjaardag? Of die twee goedkopere? Maar die waren wel sneller stuk toch? Ik moet zo nodig plassen. Ik kan nu niet nadenken of beslissen. Ik ga even naar de wc. Oh, maar dat is wel een hele leuke NOJ. Moet je een lekker lege blaas hebben om een betere beslissing te kunnen maken? Hm. NOJ, nee of ja? Checking is facting! Dus ik mag niet nu naar de wc? Zeker niet. Oké, even voor de dubbelcheck. Heb jij een volle blaas? Ja. Top, dat is geweldig. Oké, ik ga je zometeen een paar vragen stellen en ik wil van jou gewoon zo snel mogelijk een antwoord, goed? Ja. Wil jij overmorgen € 20? Of wil jij over drie dagen € 40 op de bank? € 40 op mijn bank. Je gaat zometeen een aantal woorden zien in een bepaalde kleur. Van jou wil ik horen wat voor kleur je ziet. Groen Goed. Rood. Goed. Blauw? Ja goed. Geel. Je ziet zometeen een plaatje en een woord en van jou wil ik horen wat er op het plaatje staat. Oké, prima. Ja. Een hond. Ja goed. Een vogeltje? Ja. Een kat. Ja. Een hond. Oh nee, een schaap. Ja. De laatste vraag: wil jij deze zes snoepjes? Of wil jij vanavond na het eten dit schaaltje met tien snoepjes? Ik ga voor na het eten tien snoepjes. Dan mag je nu gaan plassen. Echt?! Wat een prijs! Eindelijk, ik kan het niet geloven. De beste prijs! Doei! Hoppa. Zo dat lucht op hè? Dat was erg fijn! Ben jij klaar voor ronde twee? Ja, ik ben klaar! Wil jij volgende week € 60 of wil jij nu € 40? € 40. Want dan betaal ik die aan jou. En dan heb ik meteen mijn cadeautje voor Tirza. Van jou wil ik horen in welke kleur je het ziet. Blauw, roze, oranje. Roze, roze. Oké. Oranje. Concentreer je. Zwwww blauw! Dit is een viii kip. Een koe. Ja, koe, goed. Een vlinder. Wil jij nu deze vier snoepjes? Of wil jij vanavond na het eten deze acht snoepjes? Ja oké, ik kan wel even wachten, want ik wil wel veel snoep. En dan nu de uitslag van deze checking is facting. Hoe heb ik het gedaan? Je gaf dus meer goede antwoorden en betere antwoorden met volle blaas. Nou, dat is grappig, want ik voelde al, die eerste keer ging het veel beter. Ik moest heel nodig plassen. Daardoor was die focus er met die tweede keer was ik gewoon heel ontspannen en dat kwam het eigenlijk niet ten goede. Maar waarom wetenschap? Waarom wetenschap? Waarom? Dat heb ik dus even gefactcheckt bij onze matties van de materie van de Technische Universiteit in Twente. Zij denken dat het komt omdat je dus heel erg veel moeite moet doen om je plas op te houden, dus dan doe je eigenlijk aan zelfcontrole. Oh ja, ik moest echt mijn blaas controleren. Ja, en daarmee rem je dus niet alleen je plas af, maar ook al je andere gedrag is eigenlijk. Omdat ik die plasimpuls moet onderdrukken, onderdruk ik ook allemaal andere impulsen. Ja precies. Dus moet je een hele lege blaas hebben om betere beslissingen te maken? NOJ NOJ NOJ, een dikke vette nee! Ciao for now en tot de volgende: NOJ! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254669 199.466 296 2025-03-10T19:12:00+00:00 yes no blaas plassen proefje hersenen https://schooltv.nl/video-item/brainstorm-je-brein-en-spookhuis 2025-04-07T08:20:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47318.w613.r16-9.db63eef.webp Brainstorm | Je brein en het spookhuis Alles over je brein en spookhuis. Waarom vinden we griezelen zo fijn? Hoe maak je met hulp van de wetenschap het perfecte spookhuis? In de Brain Game wordt de pijngrens getest van boer Ayoub. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358762 1225.12 482 2025-04-06T16:15:00+00:00 yes no hersenen eng spanning https://schooltv.nl/item/wat-weet-jij-van-de-jaren-70-en-80-quiz-over-punkers-popmuziek-en-atoomwapens 2025-03-03T08:18:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46898.w613.r16-9.c93f266.webp Wat weet jij van de jaren 70 en 80? | Quiz over punkers, popmuziek en atoomwapens In de jaren 70 kan alles! Maar in de jaren 80 is Nederland in de ban van de bom. Weet jij alles over deze decennia? Klik op de afbeelding om de quiz te starten! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 585 2025-03-01T19:12:00+00:00 yes no quiz geschiedenis Koude Oorlog https://schooltv.nl/video-item/de-dikke-data-show-help-mijn-ouders-hebben-een-smartphone 2025-02-28T08:15:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47108.w613.r16-9.94d4468.webp De dikke data show | Help mijn ouders hebben een smartphone Herken jij dat ook? Ouders die de hele dag maar op die telefoon zitten. En maar swipen en maar appen. Dit kan toch niet goed zijn? Quinty gaat onderzoeken wat al die schermtijd met ons brein doet en of we niet samen een oplossing kunnen bedenken zodat die ouders wat minder op hun smartphone zitten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356738 1195.36 2032-02-28T07:16:00+00:00 485 2025-02-28T07:16:00+00:00 yes no mobiele telefoon verslaving hersenen https://schooltv.nl/video-item/de-dikke-data-show-sociale-media-tijdens-oorlog 2025-02-28T08:15:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47109.w613.r16-9.03e4d2f.webp De dikke data show | Sociale media tijdens oorlog Quinty komt steeds vaker op haar tijdlijn video's en foto's tegen van oorlogen. Door social media lijkt het wel of we allemaal de oorlog in onze broekzak hebben. Wat doet het met je als je de hele dag een oorlog kunt volgen? En hoe moet je daar mee omgaan? In een oorlog staan partijen lijnrecht tegenover elkaar. Ieder met een eigen waarheid. Elke social post kan zo'n waarheid zijn. Wat is echt en wat is nep? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356739 1190.047 2032-02-28T11:00:00+00:00 387 2025-02-28T07:17:00+00:00 yes no social media oorlog https://schooltv.nl/video-item/de-dikke-data-show-gratis-games 2025-02-28T08:14:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47110.w613.r16-9.86af4b1.webp De dikke data show | 'Gratis' games Hoe gratis zijn gratis games eigenlijk? Veel games die jij en ik tegenwoordig spelen zijn gratis. Maar als je een extra leuke outfit wil voor je poppetje of je wil een level verder komen in het spel, dan moet je ineens wel betalen. Quinty duikt in de wereld van gratis games. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356740 1138.84 2032-02-28T07:16:00+00:00 406 2025-02-28T07:18:00+00:00 yes no game computergame https://schooltv.nl/video-item/de-dikke-data-show-allemaal-hetzelfde 2025-02-28T08:13:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47111.w613.r16-9.8d198e0.webp De dikke data show | Allemaal hetzelfde Op sociale media zie je regelmatig trends voorbij komen, van snelle dansjes tot lipsyncen, van fashion tot foodtrends. Quinty is benieuwd wat er zo leuk is aan al die trends volgen. Hoe kan je nog je unieke zelf blijven als we allemaal hetzelfde doen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356741 1114.96 2032-02-28T07:24:00+00:00 357 2025-02-28T07:24:00+00:00 yes no social media https://schooltv.nl/video-item/de-dikke-data-show-shame-sexting 2025-02-28T08:12:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47112.w613.r16-9.cd02f0d.webp De dikke data show | Shame sexting Vroeger knipoogden je ouders naar elkaar om vervolgens een beetje te zoenen na schooltijd, iewl. Tegenwoordig flirten we vooral online en daar kan ook sexting bij horen. Sexting is het, met toestemming, sturen van sexy berichtjes, foto's en video's. Maar wat als je een naaktfoto doorgestuurd krijgt waar jij niet op zit te wachten en die waarschijnlijk ook niet voor jou bedoeld is? Ongewenst dus. Wat moet je dan doen? Quinty onderzoekt wat shame sexting is. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356742 1103.563 2032-02-28T07:24:00+00:00 849 2025-02-28T07:50:00+00:00 yes no social media mobiele telefoon https://schooltv.nl/video-item/de-dikke-data-show-koop-een-nieuwe 2025-03-21T10:57:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47113.w613.r16-9.077b58d.webp De dikke data show | Koop een nieuwe Een nieuwe telefoon, heerlijk! Een betere camera, een nog mooier scherm, nieuwe knopjes, nieuwe dingetjes. Niet dat die nieuwe telefoon nodig is, onze oude telefoon doet het nog prima. Quinty wil graag weten waarom we eigenlijk altijd het nieuwste van het nieuwste willen? En hoe erg is dat? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356743 1184.24 2032-02-28T11:00:00+00:00 298 2025-02-28T07:54:00+00:00 yes no duurzaamheid consumptiegedrag ecologische voetafdruk https://schooltv.nl/video-item/de-dikke-data-show-juicekanalen 2025-02-28T07:58:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47114.w613.r16-9.27b11a1.webp De dikke data show | Juicekanalen Wat kan dat toch heerlijk zijn soms: roddelen. Tegenwoordig horen we de meest sappige verhalen over bekende mensen online, via juicekanalen. Waarom vinden we roddelen eigenlijk zo lekker? En zijn er ook gevolgen aan roddelen online? Want je komt het niet alleen tegen op juicekanalen, ook veel dichterbij in bijvoorbeeld appgroeps op school. En dan kan zo'n roddel ineens over jou gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356744 1114.007 2032-02-28T11:00:00+00:00 302 2025-02-28T07:55:00+00:00 yes no pesten roddelen roddelpers https://schooltv.nl/video-item/de-dikke-data-show-ai-kunst 2025-02-28T08:09:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47115.w613.r16-9.92d1a80.webp De dikke data show | AI kunst Quinty heeft besloten om kunstenaar te worden. Kunst is namelijk dé manier om snel rijk te worden. Ze onderzoekt hoe ze AI hiervoor kan gebruiken. Wat zijn bijvoorbeeld goede prompts? Vervolgens gaat ze haar kunst proberen te verkopen, maar dan bekruipt ineens de gedachte: mag dit eigenlijk wel? Of is ze nu allerlei kunstwerken aan het kopiëren? Waar haalt AI eigenlijk beelden vandaan? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356745 1100.04 2032-02-28T07:59:00+00:00 902 2025-02-28T07:59:00+00:00 yes no artificial intelligence kunst https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-mol-klokhuis-soortsafari 2025-02-28T09:29:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47116.w613.r16-9.6df3b2f.webp Op zoek naar de mol | Klokhuis SoortSafari Janouk en Bram gaan op zoek naar een dier dat ze nog nooit in het echt hebben gezien: de mol. Misschien wel de lastigste soort om te spotten, maar verrassend makkelijk om te scoren met de app! Hoe dat kan? Dat laten ze je zien in de vlog van deze week! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254743 385.877 583 2025-02-28T08:00:00+00:00 yes no mol biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/ff-terugspoelen-wat-gebeurde-er-op-11-september-2001 2025-07-02T09:09:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47118.w613.r16-9.b4fc15a.webp Terrorisme in Amerika en de War on Terror | Wat gebeurde er op 11 september 2001? 11 september 2001. Op die dag worden in Amerika meerdere terroristische aanslagen gepleegd, waarbij bijna 3000 doden vallen. Hierna zal de wereld niet meer hetzelfde zijn. Waarom? En wat is eraan voorafgegaan? Laten we even terugspoelen. De aanslagen van 11 september komen voor veel mensen onverwacht. Na een eeuw van oorlogen kan het alleen maar beter worden, denkt men. De 21e eeuw is net begonnen. Het internet komt op. Er zijn geen grote conflicten meer en Amerika en Rusland laten elkaar eindelijk een beetje met rust. Een nieuwe tijd is aangebroken. Mensen wanen zich vrij en veilig. Maar dan is daar die aanval. De beelden gaan de wereld over en de mensen zijn bang. Het is voor velen de eerste grote kennismaking met terrorisme. Het zijn daden die voortkomen uit extremistische opvattingen. In dit geval tegen Amerika en het Westen. Ook al lijken de aanvallen onverwacht, ze komen niet helemaal uit het niets. Ze zijn het gevolg van een reeks gebeurtenissen. Dit is het Midden-Oosten. In deze regio en een aantal omliggende landen is het al decennia lang onrustig. Vooral door de onderlinge geloofs verschillen tussen het overwegend joodse Israël en landen als Egypte, Irak en Syrië. De grootmachten de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten bemoeien zich met regeringen en mengen zich regelmatig in conflicten en oorlogen, zoals bijvoorbeeld in Afghanistan in de jaren tachtig en in Saoedi-Arabië in de jaren negentig. En dit stoot sommige islamitische groepen flink tegen de borst. Ze zijn klaar met het Westen, dat dan wel geen koloniën meer heeft, maar toch macht blijft uitoefenen wereldwijd. Vooral de bemoeienis van Amerika blijkt een voedingsbodem voor extremistische ideeën. Zo ook bij deze man. Osama bin Laden. Hij beschouwt de bemoeienis van Amerika in het Heilige Land, zoals hij de regio van islamitische landen ziet, als een grote belediging. Hij wil een islamitische staat oprichten zonder invloeden of bemoeienis uit het Westen en hij richt daarom de militante groep Al-Qaida op, wat de basis betekent. Al-Qaida roept islamitische strijders wereldwijd op tot een heilige oorlog tegen de VS en zijn bondgenoten. Een jihad. We denken dat het allemaal begint met 9/11 maar Al-Qaida pleegt al vanaf 1992 terroristische aanslagen in en tegen het Westen. Zoals bijvoorbeeld in 1993 met een bomaanslag in het World Trade Center in New York. Juist, diezelfde torens die later zo'n grote rol gaan spelen. Maar ook worden er Amerikaanse ambassades en een marineschip aangevallen. De Amerikaanse veiligheidsdiensten willen Al Qaida en hun leider Bin Laden stoppen. Maar Bin Laden vlucht naar Afghanistan, waar op dat moment de streng islamitische Taliban aan de macht is. Onder de Taliban wordt het land een broeinest voor extremisten. Hier kan Bin Laden zijn missie voortzetten en terroristen opleiden. De grootste aanval tegen Amerika moet namelijk nog komen. In de vroege ochtend van 11 september 2001 boort een vliegtuig zich door één van de iconische Twin Towers, een kantoorgebouw van het World Trade Center in New York. Het brengt een enorme explosie teweeg. Niemand weet wat er aan de hand is. Is het een ongeluk of is het doelbewust? Als twintig minuten later een tweede toestel de andere toren binnenvliegt, is het duidelijk dat dit opzet is. De vliegtuigen blijken gekaapt. Het is een aanval. De wolkenkrabbers met wel 110 verdiepingen worden geëvacueerd. Maar er breekt brand uit en ze storten in. Vrijwel iedereen die op dat moment nog in de torens is, komt om het leven. Maar hier blijft het niet bij. Een derde vliegtuig stort zich op het Pentagon in Washington. Het ministerie van Defensie van Amerika. En een vierde vliegtuig stort neer in een weiland. Het lukt de inzittenden om de kapers te overmeesteren voordat het vliegtuig in het Capitool of het Witte Huis vliegt. Alle inzittenden van het vliegtuig komen om. Deze dag, 9/11 gaat de geschiedenis in als dé dag waarop Amerika wordt aangevallen. En dat niet alleen. De democratische wereld wordt aangevallen. Al-Qaida eist de verantwoordelijkheid voor de aanslagen op. Vliegtuigen boren zich doelbewust in torens van het World trade center. Beide gebouwen na zware explosies ingestort. Ook het Pentagon brand na een aanslag met vliegtuig. De beelden gaan de hele wereld over en de kranten staan er vol mee. Er is angst voor nieuwe aanslagen. Tot 11 september 2001 geloven de Amerikanen er heilig in dat hun land een veilige, onschendbare haven is. Maar doordat het land in het hart wordt getroffen. Is dat geloof in één klap weg. De Amerikaanse president Bush wil wraak op Bin Laden en Al-Qaida en roept daarom de War on Terror uit. De oorlog tegen terreur. Bush dwingt zijn bondgenoten om een kant te kiezen. Als je niet met ons bent, ben je tegen ons, zegt hij. Een aantal landen geven gehoor aan zijn oproep. Ook Nederland. Amper een maand na 9/11 vallen de Verenigde Staten Afghanistan aan. De thuisbasis van Al Qaida. Amerika wil Al Qaida uitschakelen en de Taliban regering omverwerpen om te voorkomen dat Afghanistan opnieuw een vrijplaats voor terroristen wordt. Een paar jaar later vallen de Verenigde Staten ook Irak aan onder het mom van de War on Terror. Een omstreden aanval, want dit land blijkt later helemaal geen banden te hebben met Al-Qaida of terrorisme. En zo raakt Amerika weer verwikkeld in een oorlog heel ver van Amerikaanse bodem. Maar ook de moslims in het Westen voelen de gevolgen. Islamofobie, angst en haat naar moslims komt in veel landen op. Ook in Nederland. Dit is misschien nog wel het minst erg van allemaal. Dit is al behoorlijk voor ons intimiderend en kwetsend. Ik ben... ja wij met zijn allen zijn er echt sprakeloos. Als je het hebt over islamofobie dan is dat niet iets van gister. Het is eigenlijk begonnen zou je kunnen zeggen vanaf 9/11. Toen uiteindelijk presidenten en regeringsleiders zeiden it’s War on Terror. Maar tegelijkertijd werd bedoeld het is een oorlog tegen islam of moslims, zeg maar. Dus mensen die de islamitische achtergrond hebben, maar ook de religie aanhangen. En dat is een gevaarlijke uitspraak. Want wat zie je dan? Vanaf 9/11 zie je dus echt gestaag een stijging zeg maar van moslimhaat in Europa. De War on Terror heeft ervoor gezorgd dat terroristische leiders, waaronder Bin Laden, zijn opgespoord en veroordeeld. En daarmee zijn grootschalige aanslagen in Europa en Amerika voorkomen. En nog steeds worden er aanslagen verijdeld. En ook de veiligheid is sinds 9/11 extreem aangescherpt. Denk maar eens aan al die securitymaatregelen op vliegvelden. Maar het heeft ook een keerzijde. Sindsdien is er grote onrust in het Midden-Oosten. Afghanistan en Irak liggen in puin en velen zijn het gebied ontvlucht. Bij de aanslagen in Amerika zijn 3000 doden gevallen, maar in het Midden-Oosten zijn miljoenen mensen omgekomen. De indirecte doden van 9/11. En dit alles blijkt een voedingsbodem voor juist nog meer haat tegen het Westen. En de vraag die overblijft is hebben 9/11 en de War on Terror de wereld veiliger of onveiliger gemaakt? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254834 752.277 2033-02-10T12:10:00+00:00 2115 2025-02-28T11:10:00+00:00 yes no terrorisme Amerika Afghanistan Irak islam https://schooltv.nl/video-item/wat-waren-de-oslo-akkoorden-er-was-bijna-vrede-tussen-israel-en-palestina 2025-10-08T11:59:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47119.w613.r16-9.1547f95.webp Er was bijna vrede tussen Israël en Palestina | Wat waren de Oslo-akkoorden? Dit zijn de Israëlische premier Rabin en de leider van de Palestijnen, Arafat in 1993. Ze sluiten hier de Oslo akkoorden, maar die vrede waar ze op hoopten kwam er helemaal niet. Hoe kan dat? En waarom zijn Israël en de Palestijnse gebieden eigenlijk met elkaar in conflict? Laten we even terugspoelen. Dit is Israël. Het is een Joodse staat die eigenlijk pas heel kort bestaat. Lange tijd heet dit gebied Palestina. Het is heilige grond, niet alleen voor Joden, maar ook voor moslims en christenen. En dat levert vaak strijd op over het eeuwenoude vraagstuk. Van wie is dit gebied nou eigenlijk? Aan het begin van de twintigste eeuw hebben de islamitische Ottomanen de macht in Palestina. Maar wanneer de Ottomanen in de Eerste Wereldoorlog worden verslagen, wordt Palestina een mandaatgebied van Engeland. De Britten hebben hiermee tijdelijk de macht in handen, maar spreken de belofte uit dat Palestina in de toekomst een land moet worden voor het Joodse volk. En die belofte van Engeland is niet zomaar. De oorsprong van het Joodse volk ligt namelijk in Palestina. Al tienduizenden jaren wordt dit gebied door verschillende volkeren bewoond, dus ook door Joden. Al in de oudheid krijgen zij te maken met overheersende volkeren die hen vervolgen of verdrijven. Hierdoor verspreidden de Joden zich over de hele wereld. Dit noemen we de diaspora. Veel Joden komen in het christelijke Europa terecht, waar ze weer te maken krijgen met antisemitisme. Discriminatie omdat ze Joods zijn. Veel Joden verlangen naar een eigen onafhankelijke Joodse staat. Deze ideologie wordt zionisme genoemd en aan het begin van de twintigste eeuw trekt een groep zionisten naar Palestina om daar te bouwen aan die Joodse staat. Maar niet alleen de oorsprong van de Joden ligt in Palestina, ook een ander volk komt hier vandaan. Palestijnen. Een islamitisch volk en zij wonen in dat gebied als de Zionisten komen. Eén van de mythes waar Israël op gefundeerd is, dat was een leeg land. En wij kwamen daar en... Een land zonder volk? Een land zonder volk. En nu heeft het weer een volk, maar er was al een volk. We gaan naar de jaren veertig van de vorige eeuw. De tweede Wereldoorlog. 6 miljoen Europese Joden worden vermoord tijdens de Holocaust. De mensen die het overleven willen weg uit Europa. Veel van hen vertrekken naar Palestina, het land waar hun oorsprong ligt en dat Engeland immers aan hen had beloofd. In 1947 wijst de Verenigde Naties Palestina officieel aan als gebied voor Joden. Maar omdat er ook Palestijnen wonen, wordt besloten om het land op te splitsen in een Joods en een Palestijns deel. Je moet je voorstellen, dit gaat over een gebied dat kleiner is dan Nederland. De Palestijnen zien met lede ogen aan hoe hun grondgebied wordt teruggebracht tot een fractie van wat het was. En de zionisten zijn ook niet blij. Zij willen juist dat heel Palestina aan de Joden wordt toegewezen. Op 15 mei 1948 verlaten de Britten Palestina en nog diezelfde dag wordt de staat Israël uitgeroepen. David Ben-Gurion, de minister president, arriveert voor de grote zitting waarbij de staat Israël wordt uitgeroepen. In de straten van de stad werd de bevolking, onder andere door aanplakbiljetten van de geboorte van de nieuwe staat in kennis gesteld. De Joden zijn blij en dansen uit vreugde op straat. Eindelijk is er een eigen land voor het Joodse volk. Een geluksgevoel. Ja? Absoluut. En ook een bevrijding. Van nu hebben we een land waar we veilig kunnen zijn. Voor een heleboel Joden is dat een enorme opluchting geweest, want na de oorlog waren er een heleboel Joden... Die wilden eigenlijk niet meer Joods zijn. Sommigen hebben ook hun naam veranderd en zo. Want die waren als de dood dat als er weer zoiets gebeurde, ja dan was je joods, stond je geregistreerd. Dan werd je gelijk meegenomen. Maar nu was het zo: Nee, we hoeven we niet zo bang te zijn, want we kunnen naar ons eigen land, naar Israël. Maar waar het voor de Joden een feestdag is, is het voor de Palestijnen een ramp. Al de volgende dag schieten de islamitische buurlanden te hulp en vallen Israël binnen. Een onafhankelijkheidsoorlog van bijna een jaar volgt. Mede daarom hier heel belangrijk voor ons dat met name Antonis laat vallen als ons door het dollarbiljet probeert haar aanvallers heen. Hoe dit behalve door de bomber waar? Tijdens de onafhankelijkheidsoorlog worden zo'n 700.000 Palestijnen verdreven. Deze gebeurtenis wordt ook wel Al Nakba genoemd. De catastrofe. Veel Palestijnen komen terecht in vluchtelingenkampen in islamitische buurlanden. Hierna volgen nog meer oorlogen en conflicten, waaronder de Zesdaagse Oorlog in 1967. Niet een oorlog om onafhankelijkheid, maar om grondgebied. Israël bezet grote stukken Palestijns land, waardoor het veel groter wordt dan met de Verenigde Naties is afgesproken. De Palestijnen worden als tweederangsburgers behandeld. Hun leefomstandigheden zijn slecht en er is grote werkloosheid. Vanaf eind jaren tachtig komen de Palestijnse burgers massaal in opstand. Intifada in het Arabisch. Ze staken, demonstreren en gooien met stenen. De Palestijnen eisen hun eigen gezag terug. Om een vuist te maken wordt de PLO opgericht. De Palestijnse Bevrijdingsorganisatie. Daarnaast ontstaan er ook terreurorganisaties die Israël met geweld willen terugdringen, zoals Hamas in de Gazastrook. Het is duidelijk dat de situatie onhoudbaar is. De Verenigde Naties veroordeelt de daden van Israël en wil dat er vrede komt. In het diepste geheim werken de Israëlische leider Rabin en de leider van de PLO, Arafat, aan een vredesakkoord. En dit lukt na maanden van geheime onderhandelingen in de Noorse hoofdstad Oslo. Ver weg van Israël, sluiten ze in 1993 de Oslo akkoorden. Hierin wordt afgesproken dat de Palestijnen hun gebieden terugkrijgen en dat er een twee staten verdeling komt. Onder het oog van de Amerikaanse president Clinton bezegelen Rabin en Arafat de akkoorden met een handdruk. De vrede is dichterbij dan ooit. Onder de gematigde burgers is er blijdschap. Maar extremistische Palestijnen en Joden zijn tegen de akkoorden. Zij willen nog steeds hun land niet delen. Twee jaar later wordt Rabin vermoord door een joodse rechts-extremist die fel tegen het vredesakkoord is. Veel mensen zien de hoop op vrede als sneeuw voor de zon verdwijnen. Dacht je op dat moment ook nou komt het niet meer goed? Ja, ja, ik heb het. Ja. Ergens heb ik dat wel gedacht. Ja. Ik dacht dit is dit, dit gaat fout. Het ontnam me de hoop. Het ontnam me de hoop. Ja? Ja. Want dat was eigenlijk het einde van het vredesproces. Dat is het einde. Het is nooit meer echt op gang gekomen. Ja. De Oslo akkoorden leken een goede stap naar een twee staten oplossing waarin de Joden en de Palestijnen vredig naast elkaar konden leven. Maar ze bleken een mislukking. Na Rabin komen er extremistische Joodse leiders aan de macht die zich tegen de akkoorden en een twee staten oplossing keren. Vanaf het begin van de 21e eeuw is de gespannen sfeer in Israël en de Palestijnse gebieden weer helemaal terug. De Joden blijven stukken Palestijns grondgebied, vooral in de Westbank koloniseren. En er zijn over en weer aanslagen. Met die reden bouwt Israël zelfs een metershoge grensmuur om de Palestijnse gebieden heen. Doordat er geen duidelijk antwoord bestaat op de vraag van wie het gebied is, blijft er strijd. Met alle gevolgen van dien. Israël gaat niet meer weg, zeg maar. Dat is er gewoon. Maar tegelijkertijd bestaan al die die Palestijnen, die bestaan ook. Dus die mensen, die zullen het met elkaar moeten gaan rooien, want ze zitten nou eenmaal met elkaar in die ongelooflijke puinhoop. En dat maakt het dus vreselijk ingewikkeld om een soort hapklare oplossing te verzinnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254835 681.834 2033-02-11T12:12:00+00:00 1067 2025-02-28T11:30:00+00:00 yes no Israël palestina islam joden Jodendom Verenigde Naties FF terugspoelen https://schooltv.nl/video-item/ff-terugspoelen-hoe-streden-de-dolle-minas-voor-baas-in-eigen-buik 2025-07-23T11:34:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47120.w613.r16-9.c830d2d.webp Feminisme in de jaren 60 | Hoe streden de Dolle Mina’s voor baas in eigen buik? Dit zijn de Dolle Mina's in de jaren zeventig. Ze strijden voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Ze zijn vooral bekend van hun actie. Baas in eigen buik. Daarmee zet ze zich in voor de legalisering van abortus. Waarom was dit zo hard nodig En wat hebben ze met hun acties bereikt? Laten we even terugspoelen. Tot ver in de jaren zeventig van de vorige eeuw zijn vrouwen bij lange na niet gelijk aan mannen. Vanaf het begin van de twintigste eeuw roepen steeds meer vrouwen om gelijke rechten. Emancipatie heet dat. En in het geval van vrouw man verhoudingen heet het feminisme. Hoe gek het ook klinkt, aan het begin van de twintigste eeuw mogen vrouwen niet stemmen. Ze hebben dus niks te zeggen in de maatschappij. Deze vrouw, Wilhelmina Drucker, is in die tijd het boegbeeld van de emancipatiebeweging in Nederland. We noemen dit de eerste feministische golf. Samen met andere feministen richt ze De Vrije Vrouwen Vereeniging op. Door deze inzet wordt in 1919 het vrouwenkiesrecht ingevoerd. Een overwinning, maar we zijn er nog lang niet. Na de eerste feministische golf is het een tijdje stil. Maar in de jaren zestig leeft de feministische beweging weer op. Er worden nieuwe actiegroepen opgericht, zoals de man vrouw beweging en Dolle Mina, vernoemd naar Wilhelmina Drucker. We noemen deze periode de tweede feministische golf. Hierin strijden vrouwen niet meer voor kiesrecht, maar voor andere rechten. Zo zijn niet alle opleidingen toegankelijk voor vrouwen en als ze al werken, krijgen ze veel minder betaald dan mannen. En getrouwde vrouwen mogen al helemaal niet werken. Zij moeten thuisblijven en voor het huishouden en de kinderen zorgen. Kindje zit in een wipstoeltje en luistert naar de piano. We noemen deze periode de tweede feministische golf. Hierin strijden vrouwen niet meer voor kiesrecht, maar voor andere rechten. Zo zijn niet alle opleidingen toegankelijk voor vrouwen en als ze al werken, krijgen ze veel minder betaald dan mannen. En getrouwde vrouwen mogen al helemaal niet werken. Zij moeten thuisblijven en voor het huishouden en de kinderen zorgen. Kindje zit in een wipstoeltje en luistert naar de piano. En dat. Ja, dat vond ik in het begin vond ik dat wel leuk natuurlijk. Het was ook allemaal leuk, maar wat ik toen al dacht... ik wil ook nog ja andere dingen doen, naar dingen toegaan en mensen zien en en verder studeren. Dat zat natuurlijk toch altijd wel een beetje in mijn hoofd. Alleen ik zag absoluut niet hoe ik dat zou moeten doen. De actiegroepen willen dat vrouwen, getrouwd of ongetrouwd buitenshuis kunnen werken. Dat studies toegankelijk worden voor vrouwen. En dat er crèches komen om de kinderen op te vangen. Vooral Dolle Mina wordt erg bekend door de ludieke acties. Zo bezetten de aanhangers van Dolle Mina de Dolle Mina’s een opleidingsinstituut voor mannen en binden ze roze linten rondom urinoirs om te pleiten voor openbare toiletten speciaal voor vrouwen. Die zijn er in die tijd namelijk niet. Waarom heeft u die pop bij u? We waren van plan om ergens op de publieke tribune te komen en deze pop naar onze geachte minister president te gooien. Met hun acties schudden ze Nederland wakker en geven ze vrouwen een stem. En dat slaat aan. Ik zag het op de tv en ik denk anderen ook en ik was echt getroffen. Ik was zwanger van de tweede en ik voel me ontzettend klem zitten thuis en geen baan meer en... Een heel leuk leven daarvoor gehad als ongetrouwde werkende en ik had het echt benauwd. Ik zat ook vast, net als jij en ik had het gevoel van goh is dit dan alles hè? Ja precies. Ja precies, ik ook. Ja die twee baby’s, is dit nou alles? Ja, ze waren allemaal heel erg klein en ik had ontzettende heimwee naar vrijheid. De meest bekende actie van Dolle Mina is baas in eigen buik. Ze willen dat vrouwen zelf over hun lichaam mogen beschikken. Dit raakt aan iets heel fundamenteels, want door de hele geschiedenis heen hebben vrouwen dat niet mogen doen. Mannen hadden altijd de macht over het lichaam van een vrouw. Of het nou gaat om zwangerschap, seks of bewegingsvrijheid. De Dolle Mina's strijden met baas in eigen buik voor geboortebeperking en abortus. Dat betekent zelf te kunnen beslissen of je kinderen krijgt en hoeveel. Tot kort geleden zijn gezinnen namelijk vaak groot. Kijk maar naar je opa en oma. Het gebruik van voorbehoedsmiddelen zoals de pil of condooms zijn dan taboe en het is strafbaar om een ongeboren baby weg te laten halen. Vrouwen gaan van de ene naar de andere zwangerschap. De lichamelijke en mentale last van die zwangerschappen is groot. En dat terwijl juist steeds meer vrouwen seksuele vrijheid willen en niet langer een huisvrouwenbestaan willen leiden. Zwangere vrouwen die helemaal geen kind willen, zijn vaak wanhopig. Omdat ze door artsen niet worden geholpen, proberen ze zelf allerlei nare en gevaarlijke methodes om ongewenste baby's weg te halen. Er gingen toen heel enge verhalen deden de ronde. Ook meisjes die dan met allerlei primitieve middelen hadden geprobeerd een abortus op te wekken en dan in het ziekenhuis terechtkwamen en daar doodbloeden. En griezelige vrouwen op smoezelige, achteraf kamertjes die met zeepsop in de weer gingen en in een heet bad gaan zitten met zestig kinine pillen. En van de trap springen en achterop de fiets gaan zitten, over hobbelige keitjes rijden. En dat was nog echt begin jaren zestig. Ja, het was vreselijk. Legaliseer de abortus nu! Legaliseer de abortus nu! De Dolle Mina's willen abortus legaliseren en ervoor zorgen dat dit veilig gebeurt. Bij protesten maken ze dit duidelijk door de leus Baas in eigen buik op te schrijven en hun shirt omhoog te trekken. In de jaren zeventig komt de discussie over abortus tot een kookpunt. Tegenstanders vinden bijvoorbeeld Gij zult niet doden. Een kind is een geschenk van God, wat je volgens hen niet zou mogen laten weghalen. De discussies zijn fel en de mensen gaan met spandoeken de straat op. In 1984 is het dan eindelijk zover. De nieuwe Wet afbreking zwangerschap wordt ingevoerd. Voortaan mogen vrouwen kiezen voor abortus. Een overwinning voor Dolle Mina, maar een groot verlies voor de tegenstanders. Sommigen van hen protesteren dan ook bij abortusklinieken. Jij werd dus in de jaren zeventig voortdurend met die tegenstanders geconfronteerd? Ja, weet je, in het begin, ja heb ik ook zelf geprobeerd met ze in gesprek te gaan. Maar je merkt heel snel ja, dat is zinloos, want ze zijn zo overtuigd van hun gelijk. Ze zijn zo overtuigd dat dit kindermoord is. Je kunt daar niet tegen tegenin praten. De Dolle Mina's en alle andere feministen hebben in de loop der tijd veel bereikt op het gebied van vrouwenemancipatie. Hun acties en inzet hebben nog steeds veel invloed op het leven van de vrouw nu. Vrouwenstrijd van de Dolle Mina's heeft ons heel veel opgeleverd. Dat vrouwen werken, hun kind naar de crèche brengen, dat voorbehoedsmiddelen makkelijk verkrijgbaar zijn, dat vrouwen baas in eigen buik zijn, dat abortus een recht is. Ze hebben aangekaart dat er een dubbel seksuele moraal is. Dat is allemaal dankzij de Dolle Mina's in een stroomversnelling gekomen. Toch is de missie van Dolle Mina nog steeds niet klaar. Juridisch gezien is abortus nog steeds geen recht, maar een misdrijf waar uitzonderingen voor worden gemaakt. Eén van de eisen is abortus uit het strafrecht. Ja, niet gelukt. Nee is nog steeds niet gelukt. Dus abortus is nog altijd verboden. Tenzij je als je aan een paar voorwaarden zoals binnen zoveel tijd enzovoort, dan mag het. Ja, dat is dus een aparte wet. Nu, meer dan ooit staan de vrouwenrechten onder druk. Zo is in Amerika in 2022 het landelijk recht op abortus afgeschaft. In sommige staten worden vrouwen die een abortus willen laten doen vervolgd, net als de artsen die hen proberen te helpen. Ook in Nederland is de rolverdeling tussen man en vrouw helaas nog steeds ongelijk. Veel vrouwen ervaren een hogere last in de taakverdeling rondom het huishouden en kinderen. Toch hebben vrouwen in vergelijking met vroeger nu wel meer rechten en vrijheden. Is de emancipatie dus voltooid? Of zou er een nieuwe generatie Dolle Mina's moeten opstaan? Moet je weer de barricade op? Ja, natuurlijk gaan wij allemaal de barricades weer op. En gelukkig zijn er ontzettend veel jonge meisjes en jonge vrouwen die dit ook nu snappen dat dat moet gebeuren, net als in de jaren zeventig. En ja, het lijkt alsof we geheel teruggaan in de tijd wat dat betreft, dus daar moet iets tegen gedaan worden. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254836 606.101 2033-02-11T12:15:00+00:00 1886 2025-02-28T12:10:00+00:00 yes no feminisme abortus vrouw zwanger FF terugspoelen https://schooltv.nl/video-item/het-speer-spoor-speur-lied-letterliedjes 2026-01-12T09:42:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47229.w613.r16-9.a5ee1c8.webp Het speer spoor speur lied | Letterliedjes Attentie! Attentie! We gaan het hebben over drie soorten woorden. Woorden die eindigen op eer, op oor en op eur. Daar is iets bijzonders mee. Zeg de woorden eens hardop Luister goed, wat valt je op? Beer, weer, veer, speer. De woorden klinken ongeveer Als bir en wir en vir en spir Maar staat de r er achteraan Dan moet de 'e' er twee keer staan Maar staat de r er achteraan Dan moet de 'e' er twee keer staan Zeg de woorden eens hardop Luister goed, wat valt je op? Boor, goor, koor, spoor. Ze klinken als, ik zeg het voor Als bor en gor en kor en spor Maar staat de r er achteraan Dan moet de 'o' er twee keer staan Maar staat de r er achteraan Dan moet de 'o' er twee keer staan Zeg de woorden eens hardop Luister goed, wat valt je op? Deur, geur, kleur, speur. Misschien vind je wel dat ik zeur Ze klinken als het woord 'humur' Maar staat de r er achteraan Dan moet de eu, de eu daar staan Maar staat de r er achteraan Dan moet de eu, de eu daar staan Zet voor de r twee letters neer Let op, bij eur en oor en eer Zet voor de r twee letters neer https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20254473 107.946 3218 2025-03-03T11:00:00+00:00 yes no letter lezen schrijven woordenschat https://schooltv.nl/video-item/dieuwertje-blok-1957-2025-23-jaar-het-gezicht-van-het-sinterklaasjournaal 2025-03-03T13:56:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47128.w613.r16-9.f89f768.webp Dieuwertje Blok: 1957 - 2025 | 23 jaar het gezicht van Het Sinterklaasjournaal Hallo allemaal! Dit is zoals veel kinderen Dieuwertje Blok hebben leren kennen: als presentator van het Sinterklaasjournaal. Dat is ze al vanaf de allereerste uitzending en dat was in het jaar 2001. Hallo allemaal, Ik ben Dieuwertje. Dieuwertje Blok is 67 jaar geworden. Ze is geboren in het dorp Nederhorst den Berg. Dieuwertje heeft bijna haar hele leven voor de televisie en radio gewerkt. Toen ze 22 jaar oud was, kwam ze voor het eerst op tv. Dieuwertje wordt dan ook heel bekend bij kinderen. Dat komt omdat ze een paar jaar lang het jeugdprogramma Schooltv-Weekjournaal presenteert. Dieuwertje maakte veel programma's voor radio en televisie en ze zet zich in voor goede doelen. In december kreeg ze voor al haar werk een koninklijke onderscheiding. Toen was ze al gestopt met het Sinterklaasjournaal. Dit is de laatste keer dat ze daarin te zien was in december 2023. Nou, wat mij betreft mag het vanaf nu cadeautjes regenen. Maar in 2024 kan Dieuwertje het programma niet meer presenteren. Ze heeft een ernstige vorm van kanker en moet daarom geopereerd worden aan haar neus. Haar neus wordt weggehaald en ze krijgt een kunstneus. Maar Dieuwertje blijkt nog steeds de ernstige ziekte te hebben en dokters kunnen haar niet meer beter maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20255212 82.986 1810 2025-03-03T13:50:00+00:00 yes no Sinterklaasjournaal televisie https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-er-anders-uit-te-zien 2025-03-04T08:57:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47132.w613.r16-9.91288b7.webp De Mensenbieb | Hoe is het om er anders uit te zien? Miray werd gepest om de pigmentvlek in haar gezicht. Omdat weghalen niet lukt, probeert ze zichzelf nu te accepteren zoals ze is. Toch is ze nog wel eens onzeker. Ricky heeft vitiligo. Hij vertelt hoe het voor hem was om op te groeien met een bijzonder gezicht en hoe hij zijn zelfverzekerdheid terugvond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20255364 446.912 2032-01-27T23:00:00+00:00 270 2025-03-04T08:56:00+00:00 yes no uiterlijk onzekerheid https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-ga-je-om-met-groepsdruk 2025-03-04T08:58:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47133.w613.r16-9.e61d56c.webp De Mensenbieb | Hoe ga je om met groepsdruk? Thijs is bang dat hij verkeerde vrienden maakt op de middelbare school. Hij wil leren hoe hij zich niet kan laten leiden door groepsdruk. Zanger Ammar Bozoglu heeft veel gedaan waar hij spijt van heeft. Hij hoopt Thijs te helpen om goede keuzes te maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20255365 444.224 2032-01-27T23:00:00+00:00 855 2025-03-04T08:57:00+00:00 yes no school vriendschap https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-waarom-roddelen-we 2025-03-04T08:59:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47134.w613.r16-9.7fd1f89.webp De Mensenbieb | Waarom roddelen we? Lieve heeft een hechte vriendinnengroep, maar soms roddelen ze over elkaar en dat zorgt regelmatig voor spanningen onderling. Waarom roddelen we toch allemaal? Zou bibliothecaris Roeland met RTL-Boulevardjournalist Rob Goossens het juiste boek voor haar hebben? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20255366 498.261 2032-01-27T23:00:00+00:00 955 2025-03-04T08:58:00+00:00 yes no roddelen nieuws journalist https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-waarom-dromen-we 2025-03-04T09:00:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47135.w613.r16-9.265d07e.webp De Mensenbieb | Waarom dromen we? Zayvièn wil meer leren over dromen. Want waarom dromen we eigenlijk? En hoe kan je je dromen beter onthouden? Droomexpert Tim weet alles over het onderwerp en leert Zayvièn hoe je je dromen kan laten uitkomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20255367 0 2032-01-27T23:00:00+00:00 906 2025-03-04T08:59:00+00:00 yes no droom slaap https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-ga-je-om-met-angsten 2025-03-04T13:38:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47137.w613.r16-9.e950b68.webp De Mensenbieb | Hoe ga je om met angsten? Isolde heeft last van verschillende angsten: ze is bang voor oorlog, nare ziektes en de dood. In De Mensenbieb hoopt ze te leren begrijpen waarom ze zo bang is. Kinderpsycholoog Nadine legt uit dat haar angsten heel normaal zijn en helpt haar om zonder angsten te kunnen slapen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20255506 461.461 2032-01-27T23:00:00+00:00 295 2025-03-04T13:37:00+00:00 yes no angst psychologie https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-een-beperking-te-hebben 2025-11-25T10:28:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47138.w613.r16-9.87c3987.webp De Mensenbieb | Hoe is het om een beperking te hebben? Renée heeft een zus die meervoudig beperkt is. Ze wil weten hoe het is om daarmee te leven, maar haar zus kan dat niet uitleggen omdat ze die vraag niet begrijpt. In De Mensenbieb hoopt Renée antwoord te krijgen van acteur Sjoerd Fleur, die zelf het syndroom van Down heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20255507 439.274 2032-01-27T23:00:00+00:00 477 2025-03-04T13:38:00+00:00 yes no beperking Syndroom van Down https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-schrijf-je-een-boek 2025-03-04T13:40:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47139.w613.r16-9.f7f6560.webp De Mensenbieb | Hoe schrijf je een boek? Vera droomt ervan om later schrijver te worden, want ze zit boordevol verhalen. Maar hoe begin je met het schrijven van een boek? In De Mensenbieb ontmoet ze kinderboekenschrijver Sanne Rooseboom, die al haar vragen met liefde beantwoordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20255508 0 2032-01-27T23:00:00+00:00 394 2025-03-04T13:39:00+00:00 yes no boek schrijver beroep https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-te-leven-met-tics 2025-03-04T13:41:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47140.w613.r16-9.d877dbd.webp De Mensenbieb | Hoe is het om te leven met tics? Taets heeft last van tics en dwanggedachten. In De Mensenbieb krijgt hij de kans om het hierover te hebben met ervaringsdeskundige Lex. Lex vertelt hoe zijn tics zijn leven soms lastig maakten, maar dat het hem toch is gelukt zijn droom om muzikant te worden uit te laten komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20255512 457.664 2032-01-27T23:00:00+00:00 497 2025-03-04T13:40:00+00:00 yes no tic hersenen psychische stoornis https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-knobbelzwaan 2025-03-04T14:35:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47141.w613.r16-9.b50d10b.webp Het Klokhuis | Knobbelzwaan De knobbelzwaan is de grootste en meest voorkomende zwaan in Nederland. Je ziet ze in de stad en op het platteland. Het is ook de zwaarste vliegende watervogel in de lucht. Klopt het dat zwanenstelletjes hun hele leven bij elkaar blijven? Janouk gaat op pad met Ton en Henk van de Knobbelzwanenwerkgroep. Klokko presenteert een heel bijzondere nieuwe uitvinding. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355328 865.64 1018 2025-03-05T19:00:00+00:00 yes no zwaan dier vogel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-miniatuurbouw 2025-03-04T14:36:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47142.w613.r16-9.5bcee0d.webp Het Klokhuis | Miniatuurbouw Je kunt het zo gek niet bedenken of het wordt in het klein nagemaakt. Architecten maken bijvoorbeeld maquettes voor hun werk, om te weten hoe een gebouw er straks uit komt te zien. Maar je kent vast ook wel poppenhuizen en modeltreintjes. Nienke gaat langs bij miniatuurbouwer Bianca. Zij kan van alles tot in het kleinste details nabouwen. Hoe doet ze dat? In de sketch dreigt door een wisselstoring een treinbotsing, als dat maar goed komt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362642 921.448 664 2025-03-06T19:00:00+00:00 yes no architectuur bouwen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-voedselkringloop 2025-04-17T08:42:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47143.w613.r16-9.79b92c8.webp Het Klokhuis | Voedselkringloop Alle levende wezens in de natuur eten, maar worden ook opgegeten. Ze hebben elkaar nodig om te overleven. Planten zijn voedsel voor dieren. Dieren staan op het menu van andere dieren. Dode dieren en poep zijn voer voor schimmels en bacteriën. Alles wordt opnieuw gebruikt. Janouk gaat met boswachter Rosan op safari in de Oostvaardersplassen, om de voedselkringloop van dichtbij te bekijken. Het Ruimteschip heeft last van een vieze voorruit, waardoor het hele schip begint te stinken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355319 933.76 4507 2025-03-11T19:00:00+00:00 yes no voedselketen dier natuur https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-dj 2025-03-04T14:38:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47144.w613.r16-9.56f303a.webp Het Klokhuis | Dj Je ziet ze op grote festivals, maar misschien ook wel op jouw schoolfeest. Op grote en kleine feestjes kom je tegenwoordig wel een dj (deejay) tegen. Ze draaien verschillende soorten muziek, soms zelfgemaakt. Sommige dj's zijn wereldberoemd, zoals Tiësto of Martin Garrix. Pascal onderzoekt wat een dj nou precies doet en hij maakt zelf ook een lekker nummertje. In de sketch zien we hoe een dj zelfs van een wc-bezoek een feestje kan maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355314 938.451 910 2025-03-12T19:00:00+00:00 yes no muziek dj https://schooltv.nl/video-item/kan-de-politie-zelf-boetes-krijgen-verkeersregels-gelden-ook-voor-de-politie-maar-niet-altijd 2025-03-06T12:36:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47147.w613.r16-9.8466c64.webp Kan de politie zelf boetes krijgen? | Verkeersregels gelden ook voor de politie, maar niet altijd Een stoplicht negeren. Je telefoon in de hand houden op de fiets of zonder licht of veel te hard rijden. Tja, dan kun je een bekeuring krijgen. Voor het niet dragen van een autogordel krijgt u een bekeuring van € 130. Maar geldt dat ook voor de politie zelf? Want bij een achtervolging bijvoorbeeld, dan wachten ze natuurlijk niet netjes voor het stoplicht. Krijgen agenten dan een boete? Jeugdagent Robin legt uit hoe het zit. Als politie zijnde kunnen wij zeker een boete krijgen. Nou is het wel zo, als er meldingen zijn of incidenten dat wij verkeersovertredingen mogen plegen. Dus door rood rijden of te snel. Zijn er geen meldingen dan moeten wij de boete zelf betalen. En ook als agenten niet aan het werk zijn, in hun vrije tijd dus, dan moeten ze zich gewoon netjes aan de verkeersregels houden. Doen ze dat niet, dan kan dat een duur grapje worden, weet politievlogger Jan-Willem. Hij reed vorig jaar ruim vijftig kilometer te hard na zijn werk en moest daarom een poos zijn rijbewijs inleveren. Ik kies er nu ook voor om dit met jullie te delen. Zeker omdat ik al zeven jaar lang video's maak over het werk. Over de dingen die ik doe, waarbij ik andere mensen misschien het rijbewijs inneem of een bekeuring aanvecht. Dan vind ik het wel zo netjes, eerlijk en transparant dat ik ook vertel op het moment dat ik iets fout gedaan heb en wanneer ik daarvoor op de blaren moet zitten. En ja, ook agent Robin heeft wel eens een bekeuring gehad. Jazeker! En ik heb zeker wel eens boetes gehad als ik niet aan het werk ben, want dan gelden de regels ook voor mij. Net als voor ieder ander. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20256014 99.84 888 2025-03-06T12:35:00+00:00 yes no politie wet verkeer verkeersregel https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-een-sneeuwklokje-soortsafari 2025-03-18T09:23:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47150.w613.r16-9.dd55bba.webp Op zoek naar een sneeuwklokje | SoortSafari | Deze week strijden Nizar en Serah tegen elkaar in SoortSafari. Allebei gaan ze op zoek naar het sneeuwklokje, maar wie weet deze het eerste te vinden? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20256251 387.904 672 2025-03-07T11:00:00+00:00 yes no biodiversiteit plant bloem lente https://schooltv.nl/video-item/graffiti-in-de-jaren-80-kunst-of-vandalisme 2025-07-14T07:46:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47151.w613.r16-9.cc628ec.webp Graffiti in de jaren 80 | Kunst of vandalisme? Hey! Wil je een toffe stijl neerzetten? Wil jij een piece maken? Vind je olieverf en canvas ook belachelijk ouderwets? Heb je wat te melden? Wil je een money, fame, roem? Of hou je van illegale zaken, spanning, risico? En van 's nachts je raam uit klimmen in de straat. Zonder dat je ouders het merken? Dan zeg ik, graffiti! Niet gravity, maar graffiti. Want gravity dat betekent zwaartekracht in het Engels. Wij zijn graffiti schrijvers. Wij schrijven op muren. Op bushokjes, viaducten. Maar vooral treinen, metro's. Die komen overal. Die worden het best bekeken. Dan ziet het hele land jouw piece. Kijk, dit is mijn tag. Dat is mijn handelsmerk. Dit is een throw up. Je naam in één lijn, binnen één minuut gezet. Throw up. Choke, dat is mijn bijnaam. Tan. Sake. Maar zo heten we niet. Dat zijn onze schuilnamen. We blijven undercover. We zijn illegale graff-schrijvers. Het is verboden. Maar over een aantal jaren zijn graffiti artiesten helemaal hot. Hangen onze murals misschien wel in musea. En dan krijgen we money, fame en staan we bekend als cool graff-schrijvers. En huren ze ons voor veel geld in om grote werken te maken. Een piece of een masterpiece zoals dat heet. Masterpiece! Maar ja, nu zijn we nog arm. Politie! En moeten we nog rennen voor de politie. Halt, politie! Wat een tuig. Nou, vind het wel mooi. Modern. Ja, dat lijnenspel, dat kleurengamma is echt vernieuwend. Maar ja, het mag niet. Vandalen! Halt! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20256017 91.349 1179 2025-03-08T19:11:00+00:00 yes no graffiti kunst vandalisme https://schooltv.nl/video-item/de-rubiks-kubus-een-wiskundig-experiment-en-rage-uit-de-jaren-80 2025-03-17T09:56:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47152.w613.r16-9.eb9e5d3.webp De Rubik's kubus | Een wiskundig experiment en rage uit de jaren 80 Het is tijd voor de allereerste wereldkampioenschappen Rubik's Cube in Boedapest van 1982. En kijk, daar is de uitvinder zelf: Meneer Rubik! Meneer Rubik, goedemiddag. Goedemiddag. Rubik, van de Rubik's Cube. Goed meneer Rubik, hoe heeft u de Rubik's Cube bedacht? Oh, ik wilde mijn leerlingen kunst en design hier in Boedapest iets leren over wiskunde, over ruimtelijk inzicht. En dus maakte ik de kubus, maar toen wilde iedereen een Rubik's Cube genaamd, naar mij. Meneer Rubik. Ja en hoe lang deed u erover om de puzzel op te lossen? Oh, raad maar. 1 uur, 2 uur? Meneer Rubik deed daar een hele maand over. Een maand? Nou deze kandidaten kunnen dat veel sneller. Dat mag ik hopen. En is er maar één manier om de puzzel op te lossen? Ja, één manier. En dat kan fout op 40.000 miljard andere manieren. Nou ja, het is een rage hè? Goed, het is tijd voor de allereerste Rubik's Cube wereldkampioenschappen. Zijn jullie klaar? Wilt u aftellen, meneer Rubik, van de Rubik's Cube? Heel leuk. 5, 4, 3, 2, 1. Go! Oh, en kijk ze gaan. Kijk, ze draaien aan die Rubik's Cube. Ze draaien linksom, ze draaien rechtsom, ze zweten, ze zuchten, ze steunen. Yes! En kijk, we hebben een winnaar! De Amerikaan Minh Thai in 22 seconden, ongelooflijk. Yes! En de tweede, de Nederlander Guus Razoux Schultz in 24 seconden. En achter je wordt er nog geworsteld. Misschien minuten, misschien weken. Ze krijgen de prijs uit handen van meneer Rubik zelf. Tot zover de Rubik's Cube. Van mij, hè? Meneer Rubik, van de Rubik's Cube. Bravo voor mij. Nou, ik eh. Hè? Zo, af! Ja, maar zo heb je hem uit de verpakking gehaald. Ja klopt, beter wordt het niet! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20255997 125.866 712 2025-03-08T19:10:00+00:00 yes no vorm wiskunde rage https://schooltv.nl/video-item/james-brown-grondlegger-van-de-funk 2025-03-18T10:38:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47156.w613.r16-9.6bbe5ea.png James Brown, grondlegger van de funk | Een grote inspiratie voor Michael Jackson Hey, je bent weer bij TopPop, yeah! Met Penny de Jager en Ad Visser. Penny, ben je er klaar voor? Oh, jazeker. Wie hebben we gast, Ad? De hardst werkende man in showbusiness, de grondlegger van de funk muziek. Het grote voorbeeld voor Michael Jackson, Prince en Jay-Z. The one and only James Brown! Yo, guys, we are ready to do my thing. Yeah! 1, 2, 3, come on. Sta op, sta dan op. Sta op, sta dan op. Blijf op de been, sta dan op. Ook al heb je er maar een, sta dan op. Schud je arm, schud je arm. En dan krijg je het warm, dan krijg je het warm. Buig je rug, buig je rug. En ook weer terug, en ook weer terug. Schud je centenmaker, schud je centenmaker. Sta op, sta dan op. Sta op, sta dan op. Say it loud, I'm black and I'm proud. Roep het hard, roep het hard. Ik ben trots en zwart, ik ben trots en zwart. TopPop, TopPop yeah. Dit is TopPop, yeah. Dit is TopPop, yeah. Met Penny de Jager. Treetje lager, en lager, en lager, en lager. And get down, and get down, and get down. En lager, en lager. Adje Visser. Wat een misser. Sta op, Ad. Sta dan op. Sta op, Ad. Sta dan op. Ja, geweldig, dank je wel James en Bobby. Dit was het weer. Wij waren Ad Visser en Penny de Jager en dit was TopPop. Yeah! Yo, baby breng me naar de brug. Yeah! Ik zeg breng me naar de brug. Kan je me naar die brug brengen? Ok. Kan je me naar die brug brengen? Schud je centenmaker, schud je centenmaker, schud je centenmaker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20256019 127.146 633 2025-03-08T19:10:00+00:00 yes no muziek Michael Jackson zangstem popmuziek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-watergate-een-groot-schandaal-in-de-amerikaanse-politiek 2025-06-04T09:57:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47157.w613.r16-9.9119946.png Wat is Watergate? | Een groot schandaal in de Amerikaanse politiek Boss, waar zijn we? We zijn in het hoofdkantoor van een Democratische partij in Washington, USA. Dit is het Watergate gebouw. Oh ja, en we gaan hier de kluis leegroven. Nee, nee, nee, shh. We gaan afluisterapparatuur aanbrengen hier. Microfoontjes in de muur, in de telefoon en in de tafelpoot. Oh ja, we gaan geen kluis roven. Nee, we gaan de verkiezingen stelen voor Nixon als president. Nixon wil opnieuw verkozen worden, koste wat kost, en dus wil hij heel graag de tegenpartij afluisteren. En dat is hier. Maar dat maakt hij helemaal niet? En daarom heeft hij inbrekers ingehuurd in hele nette pakken. En dat zijn wij. Ik snap het! Hier hebben jullie de microfoontjes en maak een beetje rommel. Komt voor de bakker. Als de politie ons betrapt, wat zeggen we dan? Dan zeggen we dat we geld aan het zoeken zijn. Hier, cash. Kijk! Jij neemt geld mee naar je inbraak? Wat ben je voor inbreker? Niet in mijn gezicht schijnen! Hello, hello, hello, hallo? Do you hear me? Nee, blijf hier. Dat is de uitkijk. Die zit in het hotel voor de deur. Hello Alfred, hier gaat alles goed. Alles loopt helemaal gesmeerd. Helemaal niet, de politie is overal! Oh, no! Ze zijn in het gebouw, jullie zijn erbij. Je moet hollen! Was jij in slaap gevallen? Nee, ik was een film aan het kijken op televisie en het was zo spannend. Echt een aanrader. Oh, welke film was dat dan? Die wil ik ook wel zien. Idioot we moeten rennen. Run guys, run! Police! Freeze! Jullie zijn hippies. Wij zijn politie, maar vermomd als hippies. Kijk. Maar waarom? We waren bezig met een undercoveroperatie. Onder de hippies. Maar toen kregen wij een melding van de beveiliging dat de deur openstond. Maar wij zijn gewone inbrekers. Ja, alleen maar op zoek naar geld en juwelen. Verder niks. Heeft niks met politiek of zo. Niks met Nixon. Jullie staan allemaal onder arrest. Mee naar het bureau. Move! Come on. Ok. Ik ben toch wel benieuwd welke film Alfred aan het kijken was. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20256020 153.514 431 2025-03-15T19:10:00+00:00 yes no Amerika president geheim Koude Oorlog https://schooltv.nl/video-item/wie-was-margaret-thatcher-de-eerste-vrouwelijke-premier-van-engeland 2025-03-17T09:55:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47158.w613.r16-9.efd83a0.png Wie was Margaret Thatcher? | De eerste vrouwelijke premier van Engeland Excellentie Miss Thatcher, U bent de minst populaire prime minister ooit. Alleen een wonder kan uw herverkiezing redden. Ik moet doen wat ik moet doen. De mensen zijn boos vanwege die keiharde bezuinigingen. Ik ga door op het door mijzelf gekozen pad. De werkloosheid is enorm, overal in het land demonstraties tegen u. Iedereen vindt u harteloos. Dat is precies wat dit land nodig heeft. Keiharde aanpak! Maar als er vandaag de dag verkiezingen zouden zijn, dan zou u enorm verliezen. Thank you, you can go. Prime minister, er is iets vreselijks gebeurd! What is it? What is it? De Falkland eilanden zijn overvallen en bezet door de Argentijnen. No. Yes. No! Yes! No. Yes. En waar liggen die precies, die Falkland eilanden? Het ligt hier. Dat is wel heel erg klein, dat is met het blote oog nauwelijks te zien. We hebben een vergrootglas nodig. Hoeveel mensen wonen daar? 1813 Maar wel duizenden schapen. Britse schapen? Die worden nu beschoten door die ellendige Brazilianen. Argentijnen. Maakt mij niet uit wie het is. Wij moet er die schapen redden? Bel het leger. Bel de marine. Bel de infanterie. We kunnen toch eerst praten met die Argentijnen? No way! Wij sturen onmiddellijk ons vliegdek, moederschepen en onze atoomonderzeeër. Yes, let's go to the Folklore Isles. De Falklands. Whatever. Wij gaan vechten voor een gorgeous Engeland voor links rijden, voor The Beatles. Heren, wij zijn in oorlog. Voor de 1813 mensen en een paar schapen? Al was het maar één schaap. Het schaap is wel een onderdaan van de United Kingdom, it's our bloody sheep! Wij gaan die eilandjes terugwinnen of mijn naam is niet The Iron Lady en de IJzeren Lady. God save our gracious queen. Dit is een ramp, die aanstaande verkiezingen. Die zal ze met glans winnen. Wedden? Maar die peilingen zijn hopeloos. Klopt. Maar wat is er beter voor een herverkiezing dan een buitenlandse oorlog? Dat weet je toch? Ja natuurlijk. Als zij wint, is iedereen trots. En dan krijgt ze alle stemmen, zo werkt dat. God save the queen! Nou, nou, nou. Heb je eindelijk een vrouw en dan macht, gaat ze meteen oorlog voeren. Lekker bezig, Maggie Thatcher... Not! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20256032 160.341 292 2025-03-15T19:10:00+00:00 yes no Engeland oorlog Zuid-Amerika eiland schaap https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-wapenwedloop-amerika-en-de-sovjet-unie-strijden-om-de-beste-wapens 2025-03-17T09:56:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47159.w613.r16-9.2456cc2.png Wat is de wapenwedloop? | Amerika en de Sovjet-Unie strijden om de beste wapens Oh, dat is een catastrofe. Wat? De Amerikanen hebben een atoombom gegooid. Njet. Duizend maal sterker dan een gewone bom. Gegooid op Hiroshima en Nagasaki. Waar ligt dat? Japan? Het is misdadig, onmenselijk! Da. Wij moeten ook zo'1n bom. Da. Nu! Da! Gentleman, wij zijn het sterkste land ter wereld en het enige land met een atoombom. De States zijn oppermachtig, we rule the world! Ja! Yes, hello? But how? Oh no, the Ruski's, ze hebben nu ook een atoombom. No! Dat betekent dat wij er meer moeten maken. Meer bombs, meer, meer, meer! Kameraden, we hebben de Amerikanen ingehaald met onze Tsar Bomba, onze tsaren boom. Hahaha. Sterker dan die van hun. Maar wij hebben helemaal geen geld meer. De mensen hebben honger. Nou en? We moeten meer atoomwapens maken. Meer, meer! Wat het ook kost. Duidelijk? Duidelijk! De Russen lopen steeds op ons in. We houden elkaar in evenwicht. En daarom is er vrede. En that's good, right? Yeah. So? More bombs! More, more, more! Oh wat erg al die kernbommen. Waar moet dat heen? Stil nou, het gaat nog door. Nee, toch? Nog meer bommen? Kameraden, onze grote leider is dood. Maar wie wordt dan nu onze nieuwe leider? Applaus voor onze nieuwe president, mister Ronald Reagan. Ja, ha ha ha. Gentlemen, ik ben zo proud om hier te zijn. Yes sir! En ik heb hele grootse plannen met onze atoomwapens. Yes! Wat wilt u, ze verkopen, bezuinigen? Oh no, ik wil ze verdubbelen. Ja, ik wil een wapenschild. Een schild dat ons beschermt tegen hun kernwapens. Eh, mister president, dat kunnen wij niet betalen. De staatsschuld is veel te groot. Oh, ik zeg altijd de staatsschuld is zo groot, die kan best voor zichzelf zorgen. Ha ha ha ha ha. Kameraden, applaus voor onze nieuwe leider. Michail Gorbatsjov! Dank! Kameraden. Ik heb nieuwe defensie plannen. Het roer moet om. Wij zijn bankroet. Platzak. Wij stoppen ermee. Ik geef het op. Maar dan verliezen we de wapenwedloop. Inderdaad, kameraden, want het is tijd voor perestrojka en glasnost. Dat is vrede, dat is openheid, hervormingen, democratie. Goeiedag. Vrede? Openheid? Democratie? Gentlemen, we hebben een wapenwedloop gewonnen. Dankzij u. Hooray voor de president! Hooray! De Koude Oorlog is beëindigd, dankzij mij. Applaus, kameraden! Maar we komen nog wel een keertje terug over een tijdje. Reken maar. We'll be back. Bravo, Bravo! Hè hè, opgelost, vrede! Hè hè. Ja, maar voor hoelang? Niet zo negatief Trui. Ik ben een realist, Maarten straks is het weer Koude Oorlog. Kappen nou. Ja, maar ik krijg toch gelijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20256033 262.144 819 2025-03-15T19:10:00+00:00 yes no Koude Oorlog Amerika Rusland president kern https://schooltv.nl/item/wat-weet-je-over-de-paus 2025-03-13T10:35:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47161.w613.r16-9.87b86c3.png Wat weet jij over de paus? | De belangrijkste man van het Vaticaan De paus is een belangrijk figuur voor miljoenen christenen. Je hebt hem misschien wel eens op televisie gezien rond Pasen, wanneer hij een heel groot plein met mensen toespreekt. Wat weet je eigenlijk écht over de paus en zijn rol? Klik op de afbeelding om de quiz te starten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 706 2025-03-11T13:26:00+00:00 yes no paus katholicisme https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-invloed-van-zwaartekracht-op-je-brein-experiment-in-een-paraboolvlucht 2025-03-14T22:17:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47163.w613.r16-9.e1e8dbe.webp Wat is de invloed van zwaartekracht op de werking van je brein? | Experiment in een paraboolvlucht We gaan onderzoeken wat de invloed is van vliegen en zwaartekracht op je brein. Om dat voor elkaar te krijgen gaan we de lucht in. Op aarde trekt de zwaartekracht je naar beneden, waardoor je met beide benen op de grond blijft staan. Maar tijdens een zero gravity vlucht gebeurt er iets speciaals. Het vliegtuig vliegt eerst heel snel omhoog alsof het een steile heuvel op gaat. En dan, als het bijna bovenaan is, draait het vliegtuig naar beneden. Tijdens dat stukje waar het vliegtuig naar beneden duikt, valt alles en iedereen in het vliegtuig op dezelfde snelheid naar beneden. Hierdoor voelt het alsof je zweeft. Met hulp van een eeneiige tweeling Tess en Lisa gaan we onderzoeken wat de invloed van gewichtloosheid op je brein is. Je hebt geen hoogtevrees in principe, maar af en toe denk ik wel van oeh, dat is wel heel hoog. Maar ik ben heel benieuwd! Ja Nou Lisa, neem plaats. Kijk, om nou te onderzoeken wat het effect van zwaartekracht op je brein is gaat Tess zo meteen een aantal testjes op de grond doen. Terwijl zusje Lisa precies diezelfde test boven in de lucht doet, terwijl ze geen zwaartekracht voelt. Dan gaan we kijken wat het verschil is. Hallo Steven, wij kunnen jou verstaan. Oké, dan mag Lisa nu beginnen om op de tablet de reactietijden test uit te voeren. Oké, oké, gaat ze doen. Good luck. Oké Tess, ik heb er hier ook eentje voor jou. Dank je wel! Succes! Ik moest met de tablet zo snel mogelijk tikken als ik het groene scherm zag oplichten en het ging over algemeen wel goed, maar soms was ik wel sneller dan dat het groene licht kwam. Ik denk wel dat Lisa het moeilijker heeft. In de ruimte waar helemaal geen zwaartekracht gevoeld wordt, kunnen kleine problemen snel grote problemen worden. En astronauten moeten dus snel en goed kunnen handelen om zichzelf en hun team veilig te houden. Daarom onderzoeken we reactiesnelheid tijdens gewichtloosheid. Na een paar keer werd ik wel misselijk, vooral als ik dan een beetje omhoog ging, dan voelde ik echt zo Die druk op mijn maag en dan dacht ik wel van: dit is niet helemaal prettig. Ik had wel het gevoel dat het echt moeilijker was in de lucht dan op de grond. Zo, zakje vol. Ja dat zijn natuurlijk die zwevende maagsappen die nou naar boven komen. Gadverdamme. Alles voor de wetenschap. Het evenwichtsorgaan, dat zit hier zo achter je oren. En dat maakt dus gebruik van een vloeistof, net als bij een waterpas bijvoorbeeld, om dus die stand van je lichaam te bepalen. Precies. En als die vloeistof gewichtloos wordt en dus rond gaat zweven, dan krijg je evenwichtsorgaan allemaal foute informatie binnen en dan word je mega misselijk. Charly, Kilo, Tango, Alpha. Oké jongens, we gaan de tweede run doen, dus dan mogen jullie het testje gaan doen met de touwen. Dus ga jezelf maar losmaken uit de touwen, Lisa. Om los te komen uit deze touwenpuzzel heb je vindingrijkheid en ruimtelijk inzicht nodig. Skills die in de ruimte ook van levensbelang kunnen zijn. Erg waardevol onderzoek voor astronauten dus. NASA zal wel blij zijn met ons. Die puzzel met die touwtjes, dat was echt onmogelijk voor mij. Ik vind het echt abacadabra. Überhaupt dat mijn ledematen een soort van zweefden tijdens die gewichtloosheid Ja, hoe kom je daar nou uit? Ja, en jij voelt ook nog gewoon zwaartekracht. Dus jouw hersenen hebben alle capaciteit om dit probleem op te lossen. Het oplossen van de puzzel is op de grond met aardse zwaartekracht al lastig. Zou het één van de tweelingzussen uiteindelijk lukken om zich los te krijgen? Als je dus een lus maakt met de ene en dan via je je pols eruit haalt dan Dan ben je vrij. Ja, kijk, je bent los. Top! Wat goed! Even rustig nadenken en toen lukte het wel. Tijdens de gewichtloosheid vond ik wel concentreren echt lastig, maar het ging wel beter dan ik had verwacht. Dat lukte redelijk. Als eeneiige tweeling zijn we wel echt bijna overal even goed in, maar ik denk dat dit wel een verschil heeft laten zien. Ja, de resultaten zijn super waardevol voor de wetenschap. Kijk, die knopen test. Tessa kwam met enige moeite, maar uiteindelijk wel los uit die touwen. Maar Lisa zat nog volledig vastgesnoerd in het toestel toen ze weer aan de grond stond. Dat was niet gelukt. Nee. Vervolgens hadden we natuurlijk de reactietijden. En wat zien we? Je bent beduidend langzamer als je geen zwaartekracht ervaart. Dus wat kunnen we concluderen? Nou, dat de zwaartekracht toch wel behoorlijk veel invloed heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20256866 344.32 167 2025-03-01T23:00:00+00:00 yes no zwaartekracht hersenen denken https://schooltv.nl/item/wat-weet-je-over-pasen 2025-03-13T10:29:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47164.w613.r16-9.a4058d7.png Wat weet jij over Pasen? | Een belangrijke feestdag In het voorjaar vieren we Pasen. Wat weet jij over de oorsprong van deze feestdag? Wat hebben paaseieren en de paashaas te maken met Pasen? Klik op de afbeelding om de quiz te starten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 3316 2025-03-11T14:03:00+00:00 yes no pasen lente christendom haas ei Jezus https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-vliegtuigeten 2025-03-26T11:10:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47262.w613.r16-9.8796992.webp Het Klokhuis | Vliegtuigeten Op lange vliegtuigvluchten zijn er geen koks aan boord, maar kant-en-klare maaltijden. Die maaltijden worden klaargemaakt 'op de grond', door bedrijven die gespecialiseerd zijn in het maken van vliegtuigeten. Janouk neemt een kijkje in de keuken van het vliegtuig. Varkentje Rund ziet hoe een bijzondere passagier een heel vliegtuig in rep en roer brengt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355334 913.16 1829 2025-03-25T19:00:00+00:00 yes no vliegtuig eten reizen voeding voedsel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-ziekenhuisbezoek 2025-03-12T09:32:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47165.w613.r16-9.ecc8f97.webp Het Klokhuis | Ziekenhuisbezoek Als je naar het ziekenhuis moet voor onderzoek of een behandeling, kan dat best spannend zijn. Want wat gebeurt er als je bloed moet laten afnemen? Of wanneer je een röntgenfoto of hartecho moet laten maken? Kinderverpleegkundige Nicole en onderzoekers Britt en Charlotte hebben een app ontwikkeld waarmee kinderen en hun ouders zich kunnen voorbereiden op zo'n ziekenhuisbezoek. Nizar volgt Robert, Lieke en Stan in het ziekenhuis. Varkentje Rund heeft een ongelukje gehad, kunnen de artsen raden wat er gebeurd is? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355335 950 1819 2025-03-18T19:00:00+00:00 yes no ziekenhuis ziek ziekte https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-wat-is-nieuws-het-klokhuis-over-journalistiek 2025-03-20T10:31:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47166.w613.r16-9.9da61a0.webp Het Klokhuis | Wat is nieuws? - Het Klokhuis over journalistiek Hoe maakt een journalist van een gebeurtenis een nieuwsbericht? Janouk laat zien hoe een journalist alle feiten op een rij zet en antwoord geeft op de vragen wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe. Ook loopt ze een dagje mee met tv-verslaggever Ruben Leter. Bij de Cowboys doet een beginnende journalist live verslag van een bankoverval, maar blijft hij wel bij feiten? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355288 932.603 3264 2025-03-19T18:05:00+00:00 yes no nieuws journalist journaal nepnieuws https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-nieuws-of-nonsens-het-klokhuis-over-journalistiek 2025-03-27T08:25:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47167.w613.r16-9.8c7973c.webp Het Klokhuis | Nieuws of nonsens - Het Klokhuis over Journalistiek Hoe weet je of informatie klopt? En hoe gaan professionele factcheckers te werk? Janouk laat zien hoe verhalen soms een eigen leven gaan leiden. En ze gaat langs bij factchecker Jos de Groot. In de sketch zingt de boyband 'Klokboys' over roddels op het internet, oftewel: juice. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355289 944.295 1397 2025-03-26T18:05:00+00:00 yes no nieuws journalist nepnieuws journaal https://schooltv.nl/video-item/hoe-veranderen-hersenen-bij-gewichtsloosheid-meer-vloeistof-stroomt-naar-je-brein 2025-03-14T22:18:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47169.w613.r16-9.a391efa.webp Hoe veranderen hersenen bij gewichtsloosheid? | Meer vloeistof stroomt naar je brein We zijn dus al op de maan geweest en binnenkort gaat de mens dus ook nog naar Mars. Ja, maar de vraag is: houden we dat vol? Zijn onze hersenen ervoor gemaakt om lang buiten de aarde te verblijven... op plekken waar de zwaartekracht anders is en waar je moet leven met kunstmatige zuurstof? Ja, en wat denk je van de reis? Je bent dus rustig acht maanden onderweg naar Mars. Dat moet je geestelijk ook aankunnen. Ja, en al dat gezweef kan toch ook niet goed zijn voor je? Janouk, waar ben je? Astronauteneten wordt koud. Ja, ik kom eraan. Ik zit even op de ruimte wc, maar de afzuig slang doet het niet. Het is echt één grote bende hier. Een beetje misselijk ook. De hersenen van astronauten veranderen ook echt. Daar is heel veel onderzoek naar gedaan, toch prof? Vertel, hou het kort. Nou, stel je voor dat deze ballon je brein is. Je moet weten dat er in je hersenen lege ruimtes zitten die gevuld zijn... met een vloeistof. En die lege ruimtes? Die worden ook wel ventrikels genoemd. Oké, klinkt een beetje gek. In dat eerste half jaar in de ruimte worden die ventrikels... die ruimtes in je brein worden groter en dat komt omdat er meer vloeistof in komt te zitten. En dat heeft dan natuurlijk weer alles te maken met gewichtloosheid en het gebrek aan zwaartekracht. Ja, precies. Door die gewichtloosheid drukt de vloeistof in je lichaam meer... naar boven en kom je hersenen onder meer druk te staan. Ja, en nou, hoor ik je denken, kunnen onze hersenen dan ook ontploffen? Uit elkaar klappen? Nee. Natuurlijk niet. Nee, gelukkig maar. Dat is echt nog nooit gebeurd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20257047 97.344 162 2025-03-01T23:00:00+00:00 yes no hersenen ruimtevaart https://schooltv.nl/item/canon-talks-anne-frank-praat-met-anne-frank-in-de-tweede-wereldoorlog 2026-03-31T15:29:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47176.w613.91c8211.e4d9fda.png Canon Talks: Anne Frank | Praat met Anne Frank in de Tweede Wereldoorlog Stap in de tijdmachine, de professor stuurt je naar Anne Frank om met haar te kunnen praten. Zij ontvangt je in Het Achterhuis, de geheime schuilplek in Amsterdam waar ze ondergedoken zit tijdens de Tweede Wereldoorlog. Omdat Anne Frank Joods is, moet ze zich verbergen voor de Duitse bezetter. Klik op de afbeelding om de chat te starten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1423 yes no Anne Frank onderduiken Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-zwarte-mamba 2025-03-17T13:45:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47174.w613.r16-9.a4c192b.webp Freeks Jungle School | Zwarte Mamba Zwarte mamba's zijn de snelste slangen ter wereld en hun gif is dodelijk. Dat Freek een levende zwarte mamba heeft meegenomen, zorgt dan ook voor superspannende momenten. Freek legt precies uit wat het gif in je lijf doet en waarom deze grijsbruine slangen zwarte mamba heten. Je komt er ook achter welke onverwachte vijanden deze gifslangen hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409738 621.84 2030-03-06T13:13:00+00:00 2276 2025-03-13T13:13:00+00:00 yes no Freek Vonk slang gevaarlijk gif biologie eng https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-grizzlyberen 2025-03-17T13:45:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47177.w613.r16-9.3b2508b.webp Freeks Jungle School | Grizzlyberen Ze zijn onberekenbaar en beresterk: grizzlyberen. Freek vertelt over zijn spannende zoektocht naar grizzlyberen in de Canadese bossen. Hij doet voor wat je wel en vooral níet moet doen als je zo'n bakbeest tegenkomt en legt uit waarom ze zo'n kort lontje kunnen hebben. En waarom rusten grizzlyberen eigenlijk in de winter? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409739 638.48 2030-03-06T13:18:00+00:00 1065 2023-03-06T13:18:00+00:00 yes no Freek Vonk beer gevaarlijk biologie https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-tijgers 2025-03-17T13:44:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47178.w613.r16-9.43449f5.webp Freeks Jungle School | Tijgers Het zijn misschien wel de mooiste katten ter wereld: tijgers. Ze zijn levensgevaarlijk en jagen in hun eentje. Freek laat zien waarom een oranje vacht met zwarte strepen handig is tijdens het besluipen van prooien. En als hij de schedel van een tijger erbij pakt, kom je er al snel achter dat je nooit tussen die machtige kaken terecht wil komen. Freek legt uit dat tijgers ook fantastische moeders zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409740 638 2030-03-06T13:17:00+00:00 1203 2023-03-06T13:17:00+00:00 yes no Freek Vonk tijger gevaarlijk dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-makis 2025-03-17T13:44:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47179.w613.r16-9.e8a9358.webp Freeks Jungle School | Maki's Het eiland Madagaskar zit er vol mee: maki's in alle soorten en maten. Freek vertelt wat maki's zijn en dat hij ze zelf een paar keer van dichtbij heeft gezien... en gehoord. Hij onthult wie er in een groep maki's de broek aanhebben en dat er aan de versiertechnieken van sommige maki's een luchtje zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409741 626.2 2030-03-06T13:16:00+00:00 847 2023-03-06T13:16:00+00:00 yes no Freek Vonk aap jungle wild dier boom buiten https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-mug 2025-03-17T13:23:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47180.w613.r16-9.49cf94c.webp Freeks Jungle School | Mug Ze zijn irritant en soms zelfs gevaarlijk, maar ook superbijzonder: muggen! Freek legt precies uit hoe een mug te werk gaat om bij je bloed te komen en gebruikt zichzelf als proefpersoon. Zouden de vliegende gasten van vandaag een beetje trek hebben? Ook het liefdesleven van muggen is waanzinnig interessant. Voortaan klinkt hun gezoem jou als muziek in de oren. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409742 708.498 2030-03-06T13:15:00+00:00 794 2023-03-06T13:15:00+00:00 yes no Freek Vonk mug insect jeuk zomer https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-pijlgifkikkers 2025-03-17T13:23:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47181.w613.r16-9.4bcd026.webp Freeks Jungle School | Pijlgifkikkers Ze zijn supermooi, superklein én supergiftig: pijlgifkikkers. Freek vertelt dat deze baasjes niet alleen felle kleuren, maar ook een fel karakter hebben. Maar als het op hun kindertjes aankomt, zijn het toegewijde ouders. Geen taak is ze te zwaar. Freek legt uit waar pijlgifkikker-gif vandaan komt en dat je niet bang hoeft te zijn voor de kleurige gifkikkertjes die hij heeft meegenomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409743 621.72 2030-03-13T13:39:00+00:00 1167 2023-03-13T13:39:49+00:00 yes no Freek Vonk kikker pijl gif dier gevaarlijk jungle https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-koraal 2025-03-17T13:22:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47183.w613.r16-9.bcac080.webp Freeks Jungle School | Koraal Ze hebben de mooiste kleuren en vormen enorme, bruisende onderwatersteden: koralen. Ze zijn reuzebelangrijk voor vele andere dieren in de oceaan. Maar wat zijn koralen nu precies? Freek legt het haarfijn uit. Hij vertelt dat koralen steengoed kunnen samenwerken, maar dat ze elkaar ook de tent kunnen uitvechten. Ze kunnen zelfs daten. En dat allemaal zonder daadwerkelijk van hun plek te komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409744 636.125 2030-03-13T13:21:00+00:00 1733 2023-03-13T13:40:38+00:00 yes no Freek Vonk koraal zee water tropen https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-giraffe 2025-03-17T13:11:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47185.w613.r16-9.c141a0d.webp Freeks Jungle School | Giraffe Giraffen zie je al van ver aankomen - en zij jou ook! Freek legt uit waarom giraffen zo'n lange nek hebben en waarom dat ook weleens onhandig is. Een deel van een giraffenskelet past nog nét in zijn junglehut. Freek vertelt wat die gekke uitsteeksels op de schedel zijn en dat giraffen niet alleen heel wat te stellen hebben met elkaar, maar ook met hun favoriete voedsel: de acaciaboom. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409746 591.935 2030-03-13T13:42:00+00:00 1494 2023-03-13T13:42:00+00:00 yes no Freek Vonk giraffe groot hoog dier dierentuin Afrika https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-luiaards 2025-03-17T13:08:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47186.w613.r16-9.421e3fc.webp Freeks Jungle School | Luiaards Hun leven verloopt in slow-motion en hun vacht zit vol leven: luiaards zijn een van de gekste zoogdieren van de Zuid-Amerikaanse jungle. Freek raakt niet uitgepraat over zijn lievelingsdieren, die hij zelfs een keer van heel dichtbij mocht helpen. Hij legt uit hoe luiaards zo makkelijk kunnen rondhangen en duikt de prehistorie in naar levensechte, reusachtige familieleden. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409747 637.6 2030-03-13T13:42:00+00:00 1363 2023-03-13T13:42:48+00:00 yes no Freek Vonk luiaard klimmen boom jungle https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-walvishaaien 2025-03-17T13:07:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47187.w613.r16-9.b53eef8.webp Freeks Jungle School | Walvishaaien Ze zijn gigantisch groot, maar wij staan gelukkig niet op hun menu: walvishaaien. Om de piepkleine diertjes te kunnen laten zien die deze haaien wél lusten, heeft Freek een microscoop nodig. Freek vertelt over zijn ontmoeting met de grootste vis ter wereld en waarom onderzoek naar walvishaaien zo hard nodig is. En hoe verzamel je eigenlijk wetenschappelijke informatie over zulke mysterieuze dieren? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409748 611.681 2030-03-20T14:49:00+00:00 1480 2023-03-20T14:49:00+00:00 yes no Freek Vonk haai walvis zee dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-flamingos 2025-03-17T13:07:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47188.w613.r16-9.4c7edb6.webp Freeks Jungle School | Flamingo's Ze lijken zo breekbaar en hun kleur valt uit de toon, maar flamingo's zijn een van de meest geharde vogels ter wereld. Freek legt uit hoe flamingo's in gebieden kunnen overleven waar veel andere dieren zich niet wagen, maar dat die omgevingen voor henzelf ook levensgevaarlijk kunnen zijn. Freek wijst op een flamingoskelet aan waar de knieën zitten en het is niet wat je verwacht. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409749 630.32 2030-03-20T14:52:00+00:00 1606 2023-03-20T14:52:00+00:00 yes no Freek Vonk flamingo vogel dier dierentuin https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-struisvogels 2025-03-17T13:05:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47189.w613.r16-9.309bbda.webp Freeks Jungle School | Struisvogels Ze zullen nooit opstijgen, maar hebben de coolste aanpassingen om rennend over de savanne te overleven: struisvogels. Freek demonstreert met een paar veren waarom struisvogels niet kunnen vliegen, maar vertelt dat hun vleugels toch heel belangrijk zijn. Struisvogels zijn taaie vogels, die, zeker als het op hun kleintjes aankomt, voor niets en niemand terugdeinzen. Freek laat een struisvogelpoot zien en legt uit hoe goed gewapend ze zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409750 638.84 2030-03-20T14:53:00+00:00 988 2023-03-20T14:53:00+00:00 yes no Freek Vonk dier vogel ei https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-afrikaanse-wilde-honden 2025-03-17T13:04:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47190.w613.r16-9.ba572ec.webp Freeks Jungle School | Afrikaanse wilde honden Ze zijn slechts ver aan honden verwant: Afrikaanse wilde honden. Freek legt uit waarom zij extreem goede jagers zijn. Hij vertelt over de eerste keer dat hij Afrikaanse wilde honden zag en hoe ongelofelijk hecht deze dieren zijn. Afrikaanse wilde honden zijn een van de meest gevreesde jagers van de savanne, maar voor hun familie gaan ze door het vuur. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409751 638.96 2030-03-20T14:55:00+00:00 1016 2023-03-20T14:55:00+00:00 yes no Freek Vonk Afrika wild hond https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-chimpansees 2025-03-17T08:18:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47191.w613.r16-9.e33189d.webp Freeks Jungle School | Chimpansees Chimpansees zijn oersterke bazen en, net als wij, groepsdieren. Freek vertelt waarom veel andere bosdieren vluchten, wanneer onze naaste verwanten op boomstronken beginnen te trommelen. Hij laat een paar belangrijke verschillen zien tussen de schedel van een mens en een chimpansee en legt uit dat je een geheugenspelletje tegen deze mensapen echt niet zomaar wint. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101409752 638.165 2030-03-20T14:56:00+00:00 1108 2023-03-20T14:56:00+00:00 yes no Freek Vonk chimpansee aap biologie jungle https://schooltv.nl/video-item/baila-bailalaa-kinderen-voor-kinderen 2025-03-17T09:53:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47205.w613.r16-9.ab39e86.webp Baila bailalaa | Kinderen voor Kinderen Ooooooh Iedereen goed opgelet, Oooh, oooh Zwaai je armen van links naar rechts! Oooh, oooh! Ja iedereen goed opgelet, Oooh, oooh! Zwaai je armen van links naar rechts! Un, dos, tres! Refrein (kort) Kom we dansen Baila baila bailalaa Met z’n allen, Baila baila baila baila Baila bailalalaa Couplet 1: Wat een feest, kijk om je heen. We dansen op de maat of je nu zit of staat. In de klas of op de straat, Zolang je maar beweegt, ja dat is waar het om gaat Zolang je maar beweegt, ja dat is waar het om gaat. Iedereen goed opgelet, Oooh, ooh! Zwaai je armen van links naar rechts! Oooh, ooh! Ja iedereen goed opgelet, Oooh, oooh! Zwaai je armen van links naar rechts! Un, dos, Kom we dansen Baila baila bailalaa Met z’n allen, Baila, baila, bailalaa (Ooh) Iedereen kom erbij, Dansen we samen ja Baila baila baila baila Baila bailalalaa O ooh weejoh Baila bailalalaa O ooh weejoh Baila bailalalaa Voel het ritme, ja elke dag Kies je eigen favoriet, Zwemmen, tennis, atletiek. Of ga dansen maak een twist, ‘Ja want hiervan word je fit Bewegen kent geen taal, je maakt zelf je verhaal Iedereen goed opgelet, Oooh, ooh! Zwaai je armen van links naar rechts! Oooh, ooh! Ja iedereen goed opgelet, Oooh, oooh! Zwaai je armen van links naar rechts! Un, dos, tres! Kom we dansen Baila baila bailalaa Met z’n allen, Baila, baila, bailalaa (Ooh) Iedereen kom erbij, Dansen we samen ja Baila baila baila baila Baila bailalalaa Prrrraaaaai! Baila baila Iedereen, Kom erbij! Baila baila Freeze & Go! Baila baila (groep) 3x (Ooooohhhh…) Un, dos, tres! Kom we dansen Baila baila bailalaa Met z’n allen, Baila, baila, bailalaa (Ooh) Iedereen kom erbij, Dansen we samen ja Baila baila baila baila Baila bailalalaa O ooh weejoh Baila bailalaa O ooh weejoh Baila bailalaa Iedereen kom erbij, Dansen we samen ja Baila baila baila baila Baila bailalalaa https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101412629 185.16 2877 2025-03-14T18:26:00+00:00 yes no Koningsdag zingen sport https://schooltv.nl/video-item/hoe-overleef-je-op-zee-je-moet-rustig-blijven-samenwerken-en-positief-zijn 2025-03-14T22:24:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47195.w613.r16-9.0716b93.webp Hoe overleef je een ongeluk op zee? | Je moet rustig blijven, samenwerken en positief zijn Een crash op zee met een heli. En daarna ook nog eens dagenlang niks dan water om je heen. En wat dat met je brein doet onderzoeken we in een opleidingscentrum voor mensen die op zee gaan werken. Ik moet meteen op survivalmodus eigenlijk. Dus je hebt iets van: waar ben ik, wat doe ik hier? En, ja... Ik zou wel bang zijn. Kan ik me wel voorstellen. Maud, hoe stressbestendig is jouw brein? Ik denk niet echt. Ik heb echt nu al enorm veel stress en ik zit nog niet eens in de lucht. Tijd voor het experiment met de gecrashte helikopter. Zijn jullie er klaar voor? Succes! Het eerste wat je doet, op het moment dat je te water gaat doe je je benen zo en je handen erop. Gaan we op een gegeven moment zakken, zakken, zakken. Een hand hier en een hand op je gordel. Heb je nog vragen? Nee. Succes guys! Deelnemers, zijn jullie er klaar voor? Oké, let's go! Dan gaan we. Zet ‘m maar door, Job. Zet ’m door. Ja. Oké. Drie, twee, een. En stop! Netjes. Nu gaan ze hun gordel los maken. Je moet in een draai helemaal los. Gaat de gordel helemaal open. En daarna hebben ze de keuze om in deze oefening achter uit te stappen of via het raam te gaan. Kijk, de handelingen zelf zijn natuurlijk niet zo moeilijk. Waarom vindt ons brein zo'n situatie nou zo ingewikkeld? Mensen komen in een keer in koud water terecht. Dat zorgt voor een reactie in ons lichaam en in ons hoofd. Dat we een stuk stress ervaren. En tijdens die stress moet je wel die simpele handelingen kunnen uitvoeren. En daar moet je rustig voor blijven. En dat is trainbaar. Ja. Weet je nog hoe je de vest moet activeren? Oké, heel goed. Check, aan de rechterkant. Juist, help elkaar. Heel goed. Wauw. Nice. Het is spannend. Had wel in gedachte: hoe kom ik er nou eigenlijk uit? Maar eenmaal, met de goede instructies was het toch wel gelukt gelukkig. Ja, als ik in een vliegtuig zit en daar worden al die veiligheidsregels uitgelegd dan probeer ik wel zeg maar, wel een beetje op te letten want je weet maar nooit of het ook in het echt gebeurt. Goedzo, houd vol! Ja, ja, daar zitten ze dan. In hun eentje op de volle oceaan. Niks anders te zien dan water. Geen telefoon voor afleiding. Nee, niks anders dan jezelf, dat vlot, het water en je gedachten. Ja, het testteam is op dit moment allerlei reddingstesten aan het uitvoeren. Maar naast mij zit iemand die echt een schipbreuk heeft meegemaakt. Klopt. Hier zien we natuurlijk in een supermooi reddingsvlot. Hoe ging dat bij jullie? Ja, nou toch wel wat anders. Wat hadden wij? Een heel simpel sloepje. Paste maximaal vijf, zes, zeven mensen op. En hoeveel waren jullie? 25. Oh nee. Dus dat paste niet. En die zwemvesten, die zien er hier ook geweldig opgeblazen uit. Voor ons waren het schuimblokken. Tijdens een georganiseerde boottocht op vakantie in Indonesië, begon de boot waar Wilbert op zat te zinken. Alle bemanningsleden en passagiers belandden in zee. Ze moesten 40 uur zwemmen om de ramp te overleven. Jij hebt wel al vroeger een training gehad vanwege je werk. Ja. Hielp jou dat ook op dat moment dan om een soort van koel te blijven in zo'n angstige situatie? Ja, ik denk het wel. Wat je hebt in een een noodsituatie is dat ons reptielenbrein aangaat. Dat is vechten, vluchten of bevriezen. En ik koos ervoor om te vechten. Of koos... Dat ging dus automatisch door die trainingen. En ja, ik blijf dan wel koel. En dan gaat het ook nog stormen. Dat is heel heftig. Zeeziekte, misselijkheid, dorst, honger, isolement. Allemaal zaken waar je brein echt van op tilt kan slaan. Testteam, probeer naar dat schip toe te komen, daar hangt een touwladder. Dan kunnen jullie in veiligheid komen. Voor mij was het erg realistisch. Het was en de golven waren hoog. Het was stress. Het was erg moeilijk om erheen te zwemmen. Je lag dus met z'n allen daar in zee met dat kleine sloepje. Ja, midden op zee. We zagen niks. Geen eiland, geen licht, helemaal niks. Behalve de sterren en de maan. Pikkedonker. Pikkedonker. Toen het licht werd, wisten we: we moeten naar het enige eiland wat we zien. Je denkt alleen maar ik moet even mijn koppie erbij houden. Want wij gaan nu met 25 mensen kilometers naar het eiland zwemmen. We wisten niet hoe ver dat was. Je wilde naar links en je ging naar rechts. Stromingen. Ja... Maar iedereen was ook intussen al bebloed, gewond. Dat schip was van hout, spijkers. Ik had hier tien centimeter wonden. Ik had allemaal wonden, overal. En ik weet niet in welke film jij denkt. Ja, Jaws. Ja. Haaien, daar dacht je aan. Oh, nee. Met die angst gingen wij zwemmen. Kun je je nog herinneren wat er door je heen ging? Zeg maar, want ik kan me voorstellen dat je nu ook al gedacht heb: ik ga dit helemaal niet overleven. Jazeker, ja. Nou ja, eigenlijk de helft van de tijd was ook mijn brein en ook ons lichaam heel actief. We willen overleven en vooral s nachts dacht je van: ik moet positief blijven. Ik probeerde dat brein ook wel een beetje te sturen. Positief blijven. Maar mijn lichaam was aan het opgeven, maar dacht: koppie, die moet ik erbij houden. Dat is allerbelangrijkste. Wij zijn uiteindelijk gered na 40 uur zwemmen overleven in de golven, watertrappelen. 40 uur lang, meer dood dan levend, door twee hele oude vissersboten. Met de aardigste mensen ter wereld natuurlijk. Ja, En wij waren puur bij toeval op hun vaarroute, midden op zee. Nice, heel nice. Eenmaal in zo'n vlot op zee drijvend, wat zijn dan je overlevingskansen? Overlevingskansen zijn best wel groot als je de juiste training hebt gehad. Maar nog belangrijker is de juiste mindset. Het moment dat je opgeeft kan het heel snel afgelopen zijn. Hier in je hoofd, nooit opgeven. Heb je een tip voor mensen die zoiets mee zouden maken en die niet getraind zijn? Ik denk wat ook voor mezelf gold. Je kunt echt meer dan je denkt. Als je mij nu vraagt ga jij even lekker 40 uur zwemmen? Ja, zeg ik: nee. Maar het lukte en ik had nog wel wat uren in me, waarschijnlijk. Ja. Geef nooit op. Je kunt echt meer dan je denkt, maar werk samen. Dat is een andere: teamwork, was bij ons super belangrijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20257614 406.72 229 2025-03-16T21:48:00+00:00 yes no nood ongeluk overleven https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-met-je-lichaam-als-je-onder-water-duikt-het-water-drukt-op-je-schedel 2025-03-14T22:23:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47196.w613.r16-9.fdb5596.webp Wat gebeurt er met je lichaam als je onder water duikt? | Het water drukt op je schedel Stel je voor: deze kokosnoot is je hoofd en deze pers is de oceaan. Dus hoe dieper je de oceaan induikt, hoe groter die druk wordt op je hoofd natuurlijk, maar ook op de rest van je lijf. En die druk, die kun je dus al voelen in een zwembad. Welnu, om deze pijnlijke bijkomstigheid van het zwemplezier tegen te gaan dient u uw oren te klaren. Knijp uw neus dicht, houd uw lippen stijf op elkaar en adem langzaam uit tegen uw neus. Deze handeling, die u zowel boven als onder het water kunt uitoefenen zal gegarandeerd bijdragen tot een verhoogd zwemplezier. Kijk, als je alsmaar dieper en dieper en dieper in die oceaan zou duiken zou dit gebeuren met je schedel. Oh, dat klinkt echt niet fijn! Die druk wordt gewoon te groot en je schedel splijt in stukken. Oh, d’r komt allemaal spul uit. Oh nee, dat is niet goed. Ja, er zou dus maar weinig van je overblijven. Je hersenen en je hele lichaam imploderen, worden helemaal in elkaar gedrukt. Het tegenovergestelde van exploderen. Maar ja, het resultaat is hetzelfde. Je bent gewoon helemaal aan flarden. Ja, dat kun je wel zeggen. Als je als mens echt diep de oceaan in wil duiken dan moet je dat in een duikboot doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20257740 76.949 262 2025-03-16T21:48:00+00:00 yes no schedel duiken druk https://schooltv.nl/video-item/hoe-misleid-je-iemand-met-een-goocheltruc-je-moet-het-brein-afleiden 2025-03-14T22:19:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47197.w613.r16-9.7aecbb7.webp Hoe misleid je iemand met een goocheltruc? | Je moet het brein afleiden De twee duo's moeten een act instuderen en proberen ons brein zoveel mogelijk te misleiden. Het lijkt misschien simpel, maar zo'n truc instuderen én overtuigend uitvoeren is, helemaal nog niet zo makkelijk. Wat ik doe, is: ik doe beide handen naar elkaar toe. En dan laat je hem doorgaan naar het einde. En dan doen we net alsof die daar, op dat moment, uit elkaar smelt. Dit heet: the one step ahead. Ik heb het al gedaan, maar het gebeurt een seconde later. Als je goochelt, dan wil je eigenlijk eerst dat het technisch gewoon goed werkt. Er zit natuurlijk toch een geheim achter. Ja, en als die eenmaal werkt, dan wil je eigenlijk dat de presentatie wel echt overtuigend is. Dat je het echt verkoopt aan het publiek. En zijn er dan nog speciale technieken die jullie gebruiken om het publiek te misleiden? Zeker, wij gebruiken eigenlijk afleiding. Dus als ik jou vraag om naar deze ring te kijken, dan heb jij niet door dat ik jouw mobiel uit jouw zak heb gepakt. Wat, heb jij? Ja. Hoezo heb jij mijn mobiel? Dat had je niet in de gaten, he? Afleiding. Wij gebruiken allemaal verschillende componenten om zo veel mogelijk het publiek te misleiden. Door middel van vuur en trucs, en muziek en dans. En dat allemaal in één grote pan noemen wij dan onze spektakels. Dus eigenlijk maken jullie heel slim gebruik van zeg maar, de zwaktes van het menselijk brein? Klopt. Klopt, wij gebruiken al die verschillende elementen zodat wij mensen de aandacht kunnen verleiden en zoveel mogelijk in ons verhaal kunnen geloven. Ja, zodat het brein eigenlijk niet anders kan dan meegaan in jullie verhaal en daarmee compleet voor de gek gehouden wordt. Exact. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20257741 102.464 211 2025-03-09T21:48:00+00:00 yes no goochelen illusie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-verschil-tussen-mening-en-feit-filterbubbel 2025-06-12T13:46:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47200.w613.r16-9.69d37df.webp Wat is het verschil tussen mening en feit? | Filterbubbel We krijgen de hele dag feiten en meningen naar ons hoofd geslingerd. Daardoor halen we al gauw een mening door de war met een feit. Politieke personen vertellen bijvoorbeeld over niet-kloppende feiten en echte feiten krijg je te zien als nepnieuws. Best ingewikkeld. Hoe zit dat nou? Laten we beginnen met een feit. Een feit is een gebeurtenis waarvan vaststaat dat die ook echt gebeurd is. Een feit kun je controleren op waarheid door de bron te checken. Wie heeft het geschreven en waar haalt hij de informatie dan vandaan? En is deze informatie wel betrouwbaar? Een mening is iets wat je ergens van vindt. Je kunt het ergens mee eens zijn of juist niet. Iemand zegt bijvoorbeeld dat die nieuwe sneakers heel erg tof zijn, maar dat kun je niet controleren. Iemand anders vindt ze misschien gewoon heel erg lelijk. Geen feit dus. Maar hoe vorm je eigenlijk een mening? De meningen die we allemaal hebben zijn vaak gebaseerd op vier dingen. Één. De normen waarmee je bent opgevoed. Dat zijn de ongeschreven regels over hoe je je hoort te gedragen, maar ook de waarden. Dus bepaalde idealen of dromen die jij belangrijk vindt, als persoon of als groep. Twee. Je onderbuikgevoel vertelt je vaak al eerder dan je hoofd of je een situatie kan vertrouwen of niet. Drie. Een ervaring die je hebt meegemaakt. Die ervaring heeft zo'n indruk op je gemaakt dat je dit hebt onthouden. Zoals een eerste keer verliefd worden. Dat was spannend, maar voelde misschien ook heel erg fijn. Vier. Jouw gewone dagelijks leven heeft als laatste ook invloed op jouw mening. Zoals de supermarkt waar je je snacks haalt of je favo sociale media app. De meningen die je nu hebt zijn misschien heel anders over een jaar, week of zelfs uur. Nieuwe ervaringen, andere gevoelens en hoe je je ontwikkelt, zorgen ervoor dat jouw mening blijft veranderen. Jouw mening kan dus anders zijn dan die van je buurvrouw. Het betekent niet dat haar mening dan gelijk fout is, want jullie weten nu dat we allemaal onze eigen mening vormen vanuit onze eigen normen en waarden. Je onderbuikgevoel, jouw ervaringen en het dagelijks leven. Niet met je buurvrouw eens? Verplaats je dan eens in haar bubbel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252916 141.184 2032-02-17T23:00:00+00:00 785 2025-03-14T23:00:00+00:00 yes no mening nepnieuws https://schooltv.nl/video-item/hoe-verslavende-algoritmes-werken-filterbubbel 2025-06-12T13:46:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47201.w613.r16-9.d5e4905.webp Hoe werken verslavende algoritmes? | Filterbubbel Een algoritme is een stappenplan om een probleem op te lossen. Jij lost zelf aan de lopende band problemen op zonder na te denken. Bijvoorbeeld als je je tanden poetst. Dit doe je niet in complete chaos en achterstevoren. Het probleem tanden poetsen los je op door logische stappen uit te voeren. Ze glimmen niet meteen, toch? Je start eerst met pak je tandenborstel, daarna de tube tandpasta. Draai de dop van de tube en ga zo door. Computers en websites werken ook zo. Mensen schrijven algoritmes om computers hun opdracht uit te laten voeren. Er zijn veel verschillende soorten algoritmes. Ze hebben een ander doel en werken allemaal op hun eigen manier. Zo heb je zoekalgoritmes met voorspellende algoritmes en probleemoplossende algoritmes. De bedenker van sociale mediaplatforms hebben het doel om jou zo lang mogelijk op een platform te houden, want dat betekent dat zij meer geld kunnen verdienen. De makers willen met hun algoritme voorspellen wat jij wil zien in jouw feed. Dit doen ze door te kijken naar je eerdere online zoek, klik, volg, like, sla op en blijven kijken-gedrag. Tadaa, een feed for you zonder einde. En nu heb jij het gevoel dat je door wilt scrollen. Want misschien mis je net dat leuke of iets dat je net wilde weten. De bouwers van sociale media hebben de werking van gokkasten gebruikt. Je hersenen krijgen steeds het seintje: Oh, ik word hier blij van. Ik wil meer dopamine. Het gelukstofje in je hersenen wordt dan namelijk aangemaakt. En daar was het perfecte idee voor de verslavende algoritmes. Doordat het algoritme weet waarop jij zoekt wat je liket en welke video je blijft kijken, wordt je sociale media app gevuld. Denk aan de volgorde van je feed en stories, voorgestelde andere profielen en reclames. Dit zorgt ervoor dat je blijft klikken en scrollen. Je bent dus echt niet de enige die iedere seconde je app wil blijven checken. We trappen met zijn allen, ja, ook je docent, blind in die slimme algoritmes. Zolang jij je bewust blijft van de werking van zo'n algoritme, heb je het zelf weer in de hand. Succes met die gokkast in je broekzak! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20252918 139.264 2032-02-17T23:00:00+00:00 714 2025-03-14T23:01:00+00:00 yes no voorspellen verslaving social media https://schooltv.nl/video-item/wat-is-wij-zij-denken-filterbubbel 2025-06-12T13:45:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47202.w613.r16-9.b57549e.webp Wat is wij-zij denken? | Filterbubbel Zodra je bent opgestaan, wordt er een stortvloed aan informatie op je afgevuurd. Jouw hersenen gebruiken daarom drie slimme trucjes om al die informatie toch snel te verwerken. Één. Je hersenen filteren de voor jou belangrijke informatie eruit. Twee. Daarna focussen je hersenen zich op één ding. Drie. Wat jouw hersenen nog niet zeker weten, vullen ze zelf in. Iedereen filtert altijd informatie. Jij bent op een bepaalde manier opgegroeid. Je leeft in een cultuur met gewoontes, hebt een bepaalde smaak en verschillende interesses. Wat je wel of niet ziet, hangt ervan af wie jij bent als persoon. Je ziet daarom de dingen niet altijd hoe ze echt zijn, maar hoe ze passen in jouw wereld. Kijk, jij gaat met jouw mening op zak op zoek naar nog meer informatie. Bijvoorbeeld in je browser of in je favo app. Algoritmes filteren zonder dat je het doorhebt alle andere informatie weg die niet met jouw eerdere zoek-, klik- en like-gedrag matcht. Je ziet dus alleen waarvan het algoritme vindt dat het bij jou past. Zo zie je vaak maar één kant van een verhaal in jouw filterbubbel. Je krijgt daardoor alleen nog informatie te zien die jouw blik op de wereld en manier van denken bevestigt. Wanneer het algoritme jou steeds berichten blijft aanbieden, dan is het mogelijk dat de berichten hierover steeds extremer worden. Die extreme berichten kunnen ook invloed hebben over hoe jij je mening vormt in jouw filterbubbel. Iemand anders zoals je sportbuddy, kan een hele andere filterbubbel hebben. Door deze bubbel heeft zij een andere mening dan jij. Hoe extremer de meningen, hoe groter de botsing. Dit noemen we wij-zij-denken. Deze manier van denken zorgt voor veel onrust tussen mensen en groepen. Het is dus beter om een genuanceerde mening te vormen waarbij je je verplaatst in de ander en het verhaal van meerdere kanten kunt bekijken. Probeer je bubbel dus ook eens lek te prikken, zodat jij niet degene bent die de botsing veroorzaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20253020 119.914 2032-02-17T23:00:00+00:00 529 2025-03-14T23:02:00+00:00 yes no filter mening discussie https://schooltv.nl/video-item/hoe-ga-je-om-met-desinformatie-filterbubbel 2025-06-12T13:46:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47203.w613.r16-9.0fcd453.webp Hoe ga je om met desinformatie? | Filterbubbel Onzin, flauwekul en kletskoek. Dat is online overal te vinden en offline inmiddels ook. Desinformatie is informatie die niet klopt en jou op het verkeerde been zet. Het is een vorm van nepnieuws dat expres wordt verspreid. Waarom? Nou, om bijvoorbeeld geld te verdienen of om jouw mening te veranderen. Je kan het in verschillende vormen tegenkomen. Een nieuwsbericht op een website, een video op sociale media of een gek plaatje in een appgroep. Desinformatie bestaat al sinds de oertijd, maar doordat we nu over de hele wereld internet en sociale media hebben, kan iedereen in één klik even een nepnieuwtje delen. Hierdoor raken we snel in de war. Echt nieuws, nepnieuws en advertenties gaan steeds meer op elkaar lijken, dus logisch dat je wel eens in nepnieuws trapt. Nepnieuwsmakers zijn een kei in verkeerde informatie delen die iets met onze emotie doet. Als zo'n bericht jouw aandacht trekt en je er ook iets bij voelt, dan is de kans groot dat je het bericht gaat liken of delen met anderen. Als je een post of video ziet, hebben jouw hersenen daar al een oordeel aan vastgeplakt. Soms wil je het nieuws graag geloven, omdat het bij jouw mening past. Die informatie bevestigt dan wat jij al dacht of voelde. Op onze telefoon scannen we snel alle informatie die voorbijkomt. Ook checken we even de likes en reacties op een bericht. Jouw hersenen denken bij veel reacties al gauw: Hmmm, dit kan best wel eens waar zijn. Heeft de maker ook nog eens veel volgers? Dan hebben die hersenen al het vakje vast wel betrouwbaar aangekruist. De makers en verspreiders van desinformatie maken graag gebruik van deze trucjes. Je wordt dus genept waar je bij staat. Twijfel je of iemand de waarheid spreekt? Check dan de bron en bedenk waarom iemand dit deelt. Desinformatie heeft invloed op onze meningen en hoe we met elkaar omgaan. Als we in verschillende dingen geloven die helemaal niet waar zijn, ontstaat er verwarring en onrust. Het maakt niet uit of je een tiener of een opa bent, een nerd of een hipster. Arm of rijk en gelovig of niet, weet dat we allemaal in desinformatie kunnen trappen. Dus dubbelcheck als je het niet vertrouwt. Zo geef jij desinformatie niet de kans om je mening door de war te schoppen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20253022 136.021 2032-02-17T23:00:00+00:00 1600 2025-03-14T23:04:00+00:00 yes no nepnieuws social media mening https://schooltv.nl/video-item/waarom-gaan-mensen-complotdenken-filterbubbel 2025-06-12T13:45:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47204.w613.r16-9.446e249.webp Waarom gaan mensen complotdenken? | Filterbubbel Welkom, ontdekkers van de verborgen waarheden. Vandaag neem ik je mee in de wereld van complotdenken. Het woord complot, oftewel complot, is het Franse woord voor samenzwering. Zo'n samenzwering gaat vaak over een geheime afspraak tussen een groep mensen die een plan maken om iets te veranderen, te verbergen of juist bekend te maken. Door alle informatie die op ons afkomt, kan het zijn dat je soms niet alles begrijpt of dat een ingewikkelde gebeurtenis je bang maakt. Misschien voel je je onrustig, ga je twijfelen en wil je graag weer de controle terugkrijgen op wat er in de wereld gebeurt. Dat is best logisch. Je brein wil een uitleg hebben. Je gaat dan net zo lang zoeken, doorklikken en kijken totdat je een voor jou logisch antwoord hebt gevonden. Bijvoorbeeld in een complottheorie. Dat is een theorie waarbij mensen twijfelen of een bepaalde gebeurtenis wel echt zo is verlopen zoals dat verteld wordt door bijvoorbeeld de overheid, de mainstream media of wetenschappers. Een complottheorie lijkt vaak een logische oplossing voor een ingewikkelde gebeurtenis of probleem. Ook al zijn er geen bewijzen voor. Complotdenkers spelen namelijk in op het idee: waar rook is, is vuur. Zij denken dat als er een voorspelling wordt verteld, dat het dan ook best wel waar zou kunnen zijn. Om te snappen waarom we in zo'n theorie willen geloven, duiken we wat dieper ons brein in. Een piepklein deel van ons brein, de amygdala, reageert wanneer wij angstig of onzeker zijn. Wanneer we iets niet begrijpen of wanneer iets ons bang maakt, kan de amygdala overactief worden. Als dat zo is, kun je gaan denken in complotten of zelfs paranoïde worden. Om niet helemaal para te worden is het debunken van complottheorieën ontzettend belangrijk. Dit betekent het onderzoeken en bewijzen dat iets wel of juist niet klopt op basis van betrouwbare informatie. Onze filterbubbel en het sociale media algoritmes spelen hier ook een belangrijke rol in. Via jouw sociale media, waar informatie supersnel verspreid wordt, kunnen complottheorieën door het dak gaan. Het algoritme pusht die opvallende en extreme ideeën ook nog eens naar voren, zodat jij eerder gaat kijken, liken of delen. Maar onthoud: soms is er niet een simpel antwoord, hoe vervelend dat ook is. Ga uit van het goede in ieder mens. Net als dat diezelfde persoon ook een vergissing kan maken zonder kwade bedoelingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20253023 142.037 2032-02-17T23:00:00+00:00 711 2025-03-14T23:05:00+00:00 yes no complot social media https://schooltv.nl/video-item/welkom-in-de-jaren-70-en-80-het-buitenland 2025-03-17T09:58:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47207.w613.r16-9.67e6ed7.webp Welkom in de jaren 70 en 80 | Het buitenland Ronald Reagan, ooit president van de USA, zit op de bank bij Dorine en neemt haar mee naar de wereldgeschiedenis van zijn tijd, naar de koude oorlog en de wapenwedloop. Dan komt zijn grote vriend, de Russische leider Michael Gorbatsjov, erbij. Samen halen ze herinneringen op aan hun tijd en hun strijd. Maar wie van de twee heeft nou eigenlijk de koude oorlog beëindigd? Met o.a. Watergate, Khomeiny, Thatcher en de Falklands en De Berlijnse Muur. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352584 1628.72 1754 2025-03-15T19:57:00+00:00 yes no Koude Oorlog Sovjet-Unie Verenigde Naties Amerika https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-paardenbloem-klokhuis-soortsafari 2025-03-17T10:02:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47208.w613.r16-9.4c5d814.webp Op zoek naar de paardenbloem | Klokhuis SoortSafari Janouk en Pascal nemen het deze week tegen elkaar op! Wie weet als eerste de paardenbloem te vinden en de mooiste foto te maken? Maar kunnen ze dat ook zonder vals te spelen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20257591 550.506 336 2025-03-17T10:00:00+00:00 yes no paardenbloem biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-hoe-ging-duitsland-van-een-dictatuur-naar-een-democratie 2025-03-20T09:37:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47209.w613.r16-9.d158777.webp Andere Tijden in de klas | Hoe ging Duitsland van een dictatuur naar een democratie? Hoe ga je van dictatuur naar democratie? Dat was de opdracht van Duitsland na de Tweede Wereldoorlog. Een hele generatie was opgegroeid zonder vrije pers en vrijheid van meningsuiting. Propaganda eruit, heropvoeding erin, op naar de vrije verkiezingen, de Wahl voor de Bundestag. Hoe hebben ze dat gedaan? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20257748 516.821 1174 2025-03-17T10:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Hitler Adolf Hitler dictatuur democratie nazi concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/baila-bailalaa-karaoke-kinderen-voor-kinderen 2025-03-18T14:55:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47212.w613.r16-9.6e037d5.webp Baila bailalaa (karaoke) | Kinderen voor Kinderen Ooooooh Iedereen goed opgelet, Oooh, oooh Zwaai je armen van links naar rechts! Oooh, oooh! Ja iedereen goed opgelet, Oooh, oooh! Zwaai je armen van links naar rechts! Un, dos, tres! Refrein (kort) Kom we dansen Baila baila bailalaa Met z’n allen, Baila baila baila baila Baila bailalalaa Couplet 1: Wat een feest, kijk om je heen. We dansen op de maat of je nu zit of staat. In de klas of op de straat, Zolang je maar beweegt, ja dat is waar het om gaat Zolang je maar beweegt, ja dat is waar het om gaat. Iedereen goed opgelet, Oooh, ooh! Zwaai je armen van links naar rechts! Oooh, ooh! Ja iedereen goed opgelet, Oooh, oooh! Zwaai je armen van links naar rechts! Un, dos, Kom we dansen Baila baila bailalaa Met z’n allen, Baila, baila, bailalaa (Ooh) Iedereen kom erbij, Dansen we samen ja Baila baila baila baila Baila bailalalaa O ooh weejoh Baila bailalalaa O ooh weejoh Baila bailalalaa Voel het ritme, ja elke dag Kies je eigen favoriet, Zwemmen, tennis, atletiek. Of ga dansen maak een twist, ‘Ja want hiervan word je fit Bewegen kent geen taal, je maakt zelf je verhaal Iedereen goed opgelet, Oooh, ooh! Zwaai je armen van links naar rechts! Oooh, ooh! Ja iedereen goed opgelet, Oooh, oooh! Zwaai je armen van links naar rechts! Un, dos, tres! Kom we dansen Baila baila bailalaa Met z’n allen, Baila, baila, bailalaa (Ooh) Iedereen kom erbij, Dansen we samen ja Baila baila baila baila Baila bailalalaa Prrrraaaaai! Baila baila Iedereen, Kom erbij! Baila baila Freeze & Go! Baila baila (groep) 3x (Ooooohhhh…) Un, dos, tres! Kom we dansen Baila baila bailalaa Met z’n allen, Baila, baila, bailalaa (Ooh) Iedereen kom erbij, Dansen we samen ja Baila baila baila baila Baila bailalalaa O ooh weejoh Baila bailalaa O ooh weejoh Baila bailalaa Iedereen kom erbij, Dansen we samen ja Baila baila baila baila Baila bailalalaa https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_BV_20256822 180.92 943 2025-03-16T15:00:00+00:00 yes no zingen Koningsdag https://schooltv.nl/item/brand-in-de-knapperige-korst-aan-de-slag-met-de-basisprincipes-van-de-journalistiek 2025-03-18T11:30:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47213.w613.r16-9.e87faac.jpg Brand in De Knapperige Korst | Kruip in de rol van journalist, juicevlogger of onderzoeksjournalist Er is brand! Wat is er gebeurd? Wat is nieuws en wat nonsens? Zoek het uit! Dit is een game van Het Klokhuis, waarin kinderen zelf met de basisprincipes van de journalistiek aan de slag kunnen. Deze game hoort bij de serie van Het Klokhuis over Journalistiek. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 667 yes no journalist nieuws nepnieuws journaal Jeugdjournaal https://schooltv.nl/item/stellingen-grensoverschrijdend-gedrag-wat-weet-jij-over-grensoverschrijdend-gedrag 2025-03-25T15:14:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47214.w613.4c2d77d.ae0d208.jpg Stellingen: grensoverschrijdend gedrag | Kun jij je eigen grenzen aangeven? Wanneer gaat iemand over jouw grens? Wat zijn de regels en waar kan je hulp vinden als iemand over je grens gaat? Ontdek wat jouw leerlingen weten over grensoverschrijdend gedrag. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1482 2025-03-18T13:02:00+00:00 yes no grensoverschrijdend gedrag discriminatie pesten gedrag https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-de-nederlandse-walvisvaarders 2025-03-20T10:38:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47222.w613.r16-9.93d6447.webp Andere Tijden in de klas | De Nederlandse walvisvaarders Het is nauwelijks meer voor te stellen, maar na de Tweede Wereldoorlog is de walvisvaart een symbool van Nederlandse nationale trots. Er is een tekort aan vet en olie en daarom vaart de Willem Barendsz 18 jaar lang uit naar Antarctica. Oud-bemanningsleden vertellen over hun ervaringen aan boord. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20258132 466.197 197 2025-03-18T13:40:00+00:00 yes no walvis jagen zuidpool wederopbouw https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-blauwestad-mislukt-woonproject-in-groningen 2025-03-18T14:51:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47216.w613.r16-9.645cb3d.webp Andere Tijden in de klas | Blauwestad: mislukt woonproject in Groningen? Giethoorn, Venetië, Blauwestad! Geen gebrek aan ambitie bij de visionairs die in de jaren ’90 het plan schetsten om 1500 woningen langs een kunstmatig meer in Oost-Groningen te bouwen. Het prestigeproject krijgt de laatste jaren steeds meer vorm maar in 2012 leek het op een grote mislukking uit te draaien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20258185 444.266 150 2025-03-18T14:30:00+00:00 yes no Groningen wonen bouw https://schooltv.nl/video-item/zangles-baila-bailalaa-kinderen-voor-kinderen 2025-03-18T15:08:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47217.w613.r16-9.212449f.webp Zangles Baila bailalaa | Kinderen voor Kinderen Iedereen goed opgelet: dit is de zangles van het Koningsspelenliedje ‘Baila bailalaa’! Iedereen kom erbij en zing samen met Kinderen voor Kinderen koor 46 en zangcoach Michiel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_BV_20258138 422.88 735 2025-03-18T15:00:00+00:00 yes no Koningsdag zingen https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-de-gruwelijkheden-van-bloedploeg-norg 2025-03-20T09:36:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47218.w613.r16-9.371ad76.webp Andere Tijden in de klas | De gruwelijkheden van bloedploeg Norg Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog werd Drenthe geteisterd door de Bloedploeg Norg. Een extreem gewelddadige groep landwachters, die samen met de Duitse bezetter tegen het verzet vocht. Wie waren zij en welke martelmethoden hielden ze er op na? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20258240 469.44 166 2025-03-18T15:45:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog NSB mishandeling https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-het-leven-van-een-textielarbeider-in-de-19e-eeuw 2025-03-19T13:02:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47220.w613.r16-9.5f20f9f.webp Andere Tijden in de klas | Het leven van een 19e eeuwse textielarbeider Textiel uit Twente, wereldberoemd. Vroeger stond die hele regio daar, aan de grens met Duitsland, in het teken van de textielindustrie. In Enschede, in Hengelo. Vandaar ook die vroege industrialisatie. Maar hoe was het om als textielarbeider te werken? Hoe ging dat eraan toe? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20258449 461.994 1470 2025-03-19T12:55:00+00:00 yes no industrie arbeid arbeider textiel https://schooltv.nl/item/wat-weet-jij-over-grensoverschrijdend-gedrag-test-je-kennis 2025-03-20T10:20:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47221.w613.r16-9.038a386.jpg Wat weet jij over grensoverschrijdend gedrag? | Test je kennis! In deze quiz vind je verschillende stellingen over grensoverschrijdend gedrag. Zijn ze waar of niet waar? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 354 yes no grensoverschrijdend gedrag https://schooltv.nl/video-item/welke-au-is-het-nou-letterliedjes 2026-01-12T09:41:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47224.w613.r16-9.3665a67.webp Welke au is het nou? | Letterliedjes Vandaag gaan we het hebben over de au. Je hebt de otje-ou en de atje-au. Er zijn veel minder woorden met die atje-au. En dat zijn bijvoorbeeld deze. Let op, kijk goed, zie je de au, Hier middenin het woordje pauw Zoals ook in het woordje kauw En tussen de twee w’s in...Wauw! Is het al bijna pauze? Kom op, dan gaan we gauw. Ja, is het bijna pauze? Ah, doe niet zo flauw. De zon schijnt en de lucht is blauw! En in het gras hangt nog de dauw! Dat enge monster lust je rauw. Als je struikelt, roep je au! Is het al bijna pauze? Kom op, dan gaan we gauw. Ja, is het bijna pauze? Ah, doe niet zo flauw. Let op! Kijk goed, ook zit de au In saus en auto en in lauw. In astronaut en berenklauw, In poezentaal zeg je: miauw! Is het al bijna pauze? Kom op, dan gaan we gauw. Ja, is het bijna pauze? Ah, doe niet zo flauw. Pauze! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20257883 104.746 3386 2025-03-20T11:00:00+00:00 yes no schrijven taal woordenschat https://schooltv.nl/video-item/hoe-herkent-ons-lichaam-zuur-door-kleine-smaakontvangers-op-je-tong 2025-03-20T13:37:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47226.w613.r16-9.b01be8e.webp Hoe herkent ons lichaam zuur? | Door kleine smaakontvangers op je tong Hoe weet ons lichaam of iets zuur is? Dat weet Margriet. Hier in Wageningen doet zij onderzoek naar smaak. Daar gaan we. De eerste ja. Oh ja. Zuur. Zuur hè? Ja. Is het zuur? Nee. Zuur! Dit ruikt een beetje naar kattenvoer. Die mag sowieso bij zuur. Ah lekker, dit is cola. Niet zuur. Oh ja, zure mat. Zet je blinddoek maar af. Even kijken hoe ik het heb gedaan. Zure matten, zure augurken, limoensap, azijn. Er zitten allemaal heel veel zure deeltjes in. En hierbij niet zuur. Daar zien we de koek en het ei en de cola. Maar met de cola, daar ben je in mijn strikvraag getrapt. Cola is toch gewoon zoet? Cola is heel zoet, maar er zitten ook een heleboel zure deeltjes in. Oh. Is dit wat ik denk dat het is? Ja dit is een pH meter en hier kunnen we de pH meten van van de cola. Hij is nu rond de 2.4 dus dat is best wel. Dat is net zo zuur als een citroen. Maar citroen proeft toch veel zuurder dan cola? Dat komt omdat er heel veel suiker in de cola zit. En dat is een soort camouflage van het zuur ofzo. Ja, smaak camouflage. Maar er zitten wel nog steeds een heleboel zure deeltjes in de cola. Oke, nu hebben we een pH meter om dat zo te meten of het zuur is, maar je lichaam weet ook of iets zoet of zuur is. Maar hoe werkt dat dan? Ja, nou, zeg maar eens A! Ja, kijk je tong, dat is een soort heuvelig landschap met allemaal kleine bobbeltjes. Dat zijn je smaakpapillen. En in die smaakpapillen, daar zitten de smaak receptoren, een soort van vangers voor de smaakmoleculen. En wanneer ze een smaakmolecuul gevangen hebben, geven ze een signaal door aan je hersenen. Hmmmm, dit heeft denk ik nog iets meer uitleg nodig. Oké, we weten dus al in zuur eten zitten zuurmoleculen. Hele kleine deeltjes zuur die zo klein zijn dat je ze met het blote oog niet kunt zien Op onze tong zitten een soort smaakontvangers, de receptoren, die deze kleine deeltjes zuur kunnen opvangen. En deze receptoren zijn ook alleen voor zure deeltjes. Zoete of zoute deeltjes bijvoorbeeld, die herkent die helemaal niet. Die hebben weer hun eigen receptoren. Maar wat gebeurt er nou als zo'n zuur deeltje op een zuur receptor belandt? Dan gaat er via een zenuwbaan als een soort snelweg een signaal naar onze hersenen. En omdat het via de zuur snelweg gaat en niet bijvoorbeeld de zoet of zoute snelweg weten onze hersenen hey, dit is zuur. Oh! Hoe kan dat dan dat je zo n gezicht gaat trekken? Als je een citroen eet? Dat zijn je je spieren in je gezicht die die samentrekken en dat doen ze om je mond te beschermen, want het zuur is ook erg krachtig en kan je tanden beschadigen. En door het samentrekken van die spieren produceer je speeksel en dat neutraliseert en verdunt het zuur. Oké, maar zuur kan dus ook heel schadelijk zijn. Ja, zuur kan in een hoge concentratie dingen kapotmaken, Afbreken. Oké. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20258711 208.789 191 2025-03-20T12:40:00+00:00 yes no natuurkunde zuur smaak https://schooltv.nl/video-item/hoe-meten-we-hoe-zuur-iets-is-meten-van-de-ph-waarde 2025-03-20T13:40:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47227.w613.r16-9.cf1fb49.webp Hoe meten we hoe zuur iets is? | Meten van de pH-waarde Hoe zuur iets is kunnen we meten en dat doen we met een pH meter. PH is de waarde waarmee wordt aangegeven hoe zuur iets is. Net zoals een centimeter aangeeft hoe lang iets is. Alleen bij pH meten is het tegenovergesteld. Dus hoe zuurder iets is, hoe lager het getal. Dit is citroensap. PH meter staat nu op veertien. Even kijken wat er gebeurt als ik hem hier instop. En je ziet dat hij heel snel naar beneden gaat rond de twee, dus dat is best wel zuur. Of niet dan? Hoe zuur iets is kunnen we zien op deze pH ladder. We zagen net dat een citroen heeft de pH waarde van twee. Best wel zuur, bijna net zo zuur als mierengif. Nog zuurder is ons eigen maagzuur, maar het alle zuurst is het zuur van een accu of batterij. En gaan we hoger op de ladder dan krijgen we zure matten, karnemelk. Wat zuurder is dan gewone melk. In het midden van de ladder krijgen we water. Dit is helemaal niet zuur en we noemen het neutraal. En gaan we nog hoger op de pH ladder, dan vinden we het tegenovergestelde van zuur en dat noemen we... zoet.? Nee, dat noemen we basen en dat zit in bijvoorbeeld afwasmiddel, soda. En helemaal bovenaan vind je gootsteenontstopper. En hier zitten dus ook allemaal hele kleine deeltjes in. Alleen deze zijn niet zuur en die noemen we dus basen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20258713 208.789 362 2025-03-20T13:00:00+00:00 yes no zuur smaak natuurkunde https://schooltv.nl/video-item/wat-is-zuur-het-zit-in-citroen-en-zelfs-in-gif 2025-03-20T13:41:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47228.w613.r16-9.0fa8598.webp Wat is zuur? | Het zit in citroen en zelfs in gif Zuur. Ook zuur, maar deze vind ik wel lekker. Oh. Er is veel zuur eten. Daar kennen we het woord zuur ook van. Maar zonder dat je het misschien wist, zijn er nog veel meer dingen zuur, zoals bijvoorbeeld natuurazijn of yoghurt. Ook zuur. Maar ook accu's en batterijen zoals die van onze auto's en maagzuur. Maar wat dacht je van mierengif? Zijn we nou eindelijk klaar? En zelfs sommige mensen zijn zuur. Maar wat is zuur nou precies? Nou, alles om ons heen is opgebouwd uit hele kleine deeltjes. Zelfs de lucht. Maar zo klein dat je ze niet met het blote oog kunt zien. En dit noemen ze moleculen. Ook al deze dingen zijn opgebouwd uit moleculen. En in bijvoorbeeld het gif van een mier zit dit molecuul en dat bevat een zuur stukje en dat zit in eigenlijk alle zuren. En het is heel klein en fel. Eigenlijk een beetje vergelijkbaar met de punt van een naald. Is ook heel klein, maar kan ook heel scherp zijn. Het is ook dit felle zuur deeltje dat ervoor zorgt dat wij in de wereld sommige dingen als zuur ervaren. Maar het is dus meer dan alleen een zure smaak. Zo zijn het de zure deeltjes die ervoor zorgen dat het pijn doet als je wordt gebeten door de rode bosmier. Auw! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20258714 109.824 172 2025-03-20T13:25:00+00:00 yes no zuur smaak citroen natuurkunde https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-maagzuur-afbreken-van-voeding-in-je-maag 2025-03-20T14:21:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47230.w613.r16-9.8f83416.webp Wat doet maagzuur? | Afbreken van voeding in je maag Zuur. Ook zuur, maar deze vind ik wel lekker. Oh. Er is veel zuur eten. Daar kennen we het woord zuur ook van. Maar zonder dat je het misschien wist, zijn er nog veel meer dingen zuur, zoals bijvoorbeeld natuurazijn of yoghurt. Ook zuur. Maar ook accu's en batterijen zoals die van onze auto's en maagzuur. Maar wat dacht je van mierengif? Zijn we nou eindelijk klaar? En zelfs sommige mensen zijn zuur. Maar wat is zuur nou precies? Nou, alles om ons heen is opgebouwd uit hele kleine deeltjes. Zelfs de lucht. Maar zo klein dat je ze niet met het blote oog kunt zien. En dit noemen ze moleculen. Ook al deze dingen zijn opgebouwd uit moleculen. En in bijvoorbeeld het gif van een mier zit dit molecuul en dat bevat een zuur stukje en dat zit in eigenlijk alle zuren. En het is heel klein en fel. Eigenlijk een beetje vergelijkbaar met de punt van een naald. Is ook heel klein, maar kan ook heel scherp zijn. Het is ook dit felle zuur deeltje dat ervoor zorgt dat wij in de wereld sommige dingen als zuur ervaren. Maar het is dus meer dan alleen een zure smaak. Zo zijn het de zure deeltjes die ervoor zorgen dat het pijn doet als je wordt gebeten door de rode bosmier. Auw! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20258787 72.064 535 2025-03-20T14:15:00+00:00 yes no zuur maag https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaan-bergen-door-het-verschuiven-van-aardplaten 2025-03-20T14:38:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47231.w613.r16-9.36f7b87.webp Hoe ontstaan bergen? | Door het verschuiven van aardplaten Een groot deel van de stenen in Nederland komt uit de berggebieden van Europa, bijvoorbeeld vanuit de Alpen via de rivieren naar Nederland. Maar er zijn ook stenen in ons land gevonden die op de bodem van de oceaan hebben gelegen. En nu komt het. Het kan zijn dat een steen uit de bodem van de zee terecht komt, boven op een berg. Bertram, hoe kan dat nou? Een steen doorloopt eigenlijk een soort kringloop. En om dat uit te leggen moeten we uitleggen hoe bergen ontstaan. De aarde bestaat uit allemaal verschillende tektonische platen. Tektonische platen, aardplaten? Aardplaten, precies! Zo ligt Nederland bijvoorbeeld op de Euraziatische plaat. En dan heb je ook de Afrikaanse plaat of de Zuid-Amerikaanse plaat. En waar die platen langs elkaar bewegen, daar kun je aardbevingen krijgen. Bijvoorbeeld hier in Turkije of in Marokko. Maar die platen hebben ook iets te maken met hoe gebergtes vormen. En dat kan ik laten zien met deze tafel. Aha. Ik heb hier twee tektonische platen van zand gemaakt. Twee aardplaten dus naast elkaar. Ja. Twee aardplaten. En daar lig ik nu een klein beetje blauw zand tussen. En dat blauwe zand, dat is de oceaan die tussen die twee verschillende platen lag. En ik ga je zo laten zien hoe die oceaan als die platen gaan bewegen, naar de top van het gebergte beweegt. Dus wat er nu gebeurt is dat deze aardplaat gaat schuiven en doordat die gaat schuiven, stuwt hij dit eigenlijk helemaal omhoog. Ja, en zo komt dus eigenlijk die oceaanbodem bovenop die bergtop terecht. Ja. Maar dat gaat dus heel langzaam. Het gaat over miljoenen jaren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20258789 98.517 3086 2025-03-20T14:35:00+00:00 yes no berg gebergte platentektoniek https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-hommel-klokhuis-soortsafari 2025-03-24T08:35:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47235.w613.r16-9.e7f4904.webp Op zoek naar de hommel | Klokhuis SoortSafari Pascal en Janouk gaan de strijd met elkaar aan! Er zijn enorm veel hommels in deze tijd van het jaar, maar wie weet de mooiste foto te maken? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20258899 445.504 371 2025-03-24T08:00:00+00:00 yes no hommel biodiversiteit https://schooltv.nl/item/wat-weet-jij-van-de-limburgse-mijnen-quiz-over-steenkool-uit-limburg 2025-03-24T10:47:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47237.w613.r16-9.aecb989.jpg Wat weet jij van de Limburgse mijnen? | Quiz over steenkool uit Limburg De Limburgse mijnen zijn in de vorige eeuw ontzettend belangrijk geweest voor Nederland. De steenkool die er naar boven werd gehaald verwarmde onze huizen. Tot 1974, toen de laatste wagon met steenkool naar boven kwam en tienduizenden mijnwerkers op straat stonden. Klik op de afbeelding om jouw kennis van de Limburgse mijnen te testen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 331 2025-03-24T10:45:00+00:00 yes no steenkool mijn Limburg https://schooltv.nl/video-item/het-stof-daalt-in-de-klas-de-sluiting-van-de-steenkolenmijnen 2025-03-25T09:57:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47238.w613.r16-9.7bdbd04.webp Het stof daalt in de klas | De sluiting van de steenkolenmijnen In 1974 komt er een einde aan de winning van steenkool in Limburg. De mijnbouw zorgt lange tijd niet alleen voor welvaart, maar speelt ook een grote rol bij de wederopbouw van Nederland na de Tweede Wereldoorlog. Winfried ervaart hoe het is om, net als de Limburgse koempels, urenlang onder de grond te zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20259333 519.616 552 2025-03-25T08:30:00+00:00 yes no mijn Limburg steenkool https://schooltv.nl/video-item/het-stof-daalt-in-de-klas-slachtoffers-van-de-mijnbouw 2025-03-25T09:57:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47239.w613.r16-9.1a0d2b1.webp Het stof daalt in de klas | Slachtoffers van de mijnbouw Het werk in de Limburgse steenkolenmijnen is zwaar en gevaarlijk. Meer dan 1000 mijnwerkers komen om door het werk in de mijn. En veel mijnwerkers krijgen stoflongen, een ernstige longaandoening. De mijndirecties ontkennen dat dit komt door de mijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20259410 438.528 396 2025-03-25T08:45:00+00:00 yes no mijn Limburg steenkool longen https://schooltv.nl/video-item/grotten-in-limburg-verstopplekken-tijdens-de-tweede-wereldoorlog 2025-03-25T09:45:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47241.w613.r16-9.bf321c3.webp Grotten in Limburg | Verstopplekken tijdens de Tweede Wereldoorlog Het zijn niet alleen kolenmijnen onder de Limburgse grond die van groot belang zijn geweest voor Nederland. We zijn in de Sint Pietersberg. We zijn om precies te zijn in een kalksteengroeve. In de Sint-Pietersberg hebben ze zo'n 20.000 gangetjes weten te maken met een totale lengte van 180 kilometer. En dat is ideaal als je iets of iemand wil verbergen zoals Nederlandse kunstschatten in de Tweede Wereldoorlog. Hier in deze rekken, daar hingen de kunstwerken, niet gesorteerd naar maker of leeftijd of tijd waarin ze gemaakt zijn, maar gewoon gepuzzeld om zoveel mogelijk rekken te vullen en zoveel mogelijk kunstwerken kwijt te kunnen. Onder dit plankier heeft vanaf 1942 de Nachtwacht gelegen in het donker, mooi opgerold in een krat en die werd af en toe gedraaid en dat was een prima plek. Heeft ie de oorlog goed overleefd. De geallieerden zijn eindelijk in Nederland, maar de oorlog is nog niet voorbij. Maastrichtenaren zijn doodsbang dat ze tussen twee vuren komen te liggen als de geallieerden en de Duitsers de bruggen in de Maas gaan beschieten. Duizenden mensen vluchten de mergelgrotten in. We zijn nu in het Stelsel Zonneberg en dat is het stelsel waar de evacuatie heeft plaatsgevonden waar de mensen naartoe konden gaan in tijden van calamiteit en de oorlog. Ze zijn in 1943 begonnen met het bedenken en uitvoeren van het evacuatieplan. Maastricht had 60.000 inwoners in die tijd en het was bedacht voor zo'n 30.000 mensen ongeveer, een groot gedeelte. Die konden hier naar binnen. Het hele stelsel was verdeeld in 26 gebieden. Die noemden ze vakken en ze hadden gidsen opgeleid die de mensen dan konden brengen naar het vak wat correspondeerde met de wijk waarin ze woonden. En dan kreeg elk gezin min of meer een nisje toegewezen. En daar konden ze dan gaan slapen. Plassen, poepen, daar hadden ze ook voorzieningen voor gemaakt, latrines hadden ze gemaakt. En dat is inderdaad niet meer dan een aantal schotjes met houten balkjes. Wat mergelpoeder om de behoefte af te dekken. Er zat geen afvoer, dat is gewoon een kuil waar een beetje mergelpoeder overheen ging, dus dat zal niet echt fris geroken hebben denk ik. Kijk, hier was ook zo'n latrine. Maar die hebben ze later afgebroken. Hier zaten die schotjes en dit was de gleuf. Dit is de bakkerij uit de Tweede Wereldoorlog. Daar konden tienduizend broden per dag gebakken worden. En meel was opgeslagen in een kerk buiten het stelsel omdat het hier heel vochtig is. Dit was ook de enige plek in de berg waar iets van warmte was. Er zijn de laatste dagen van de oorlog op eigen beweging zo'n 8000 man hier binnen geweest met een piek van 12.000 man. En nou laten we zeggen dat ze met 8000 man binnen geweest zijn. Met de 8001 zijn ze naar buiten gegaan want er is hierin de bakkerij op deze plek waar warmte was nog een jongetje geboren. Nou, als je hier kijkt dan zie je een opschrift van mensen die hier inderdaad verbleven. Je ziet ook de datum erbij 14 september '44. Precies vier jaar, vier maanden en vier dagen nadat de Duitsers Nederland waren binnengevallen, was Maastricht als eerste stad bevrijd. En eigenlijk vrij snel na de bevrijding klonk hier door de bergen uit de omroepinstallatie het Wilhelmus. En toen zijn de mensen vertrokken. 15 september was de berg weer leeg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20257354 257.877 575 2025-03-24T23:00:00+00:00 yes no grot Limburg Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/mijnschade-in-limburg-huizen-met-scheuren-en-verzakkingen 2025-03-25T09:47:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47242.w613.r16-9.ebe2fb7.webp Mijnschade in Limburg | Huizen met scheuren en verzakkingen De sporen van het mijnverleden zijn weliswaar grotendeels uitgewist, maar de gevolgen worden steeds zichtbaarder. Scheuren, verzakkingen en onbewoonbare huizen. Toen de mijnen nog in gebruik waren werd de schade snel hersteld en betaald door de mijndirectie. Maar wie betaalt er nu? Helemaal leeggehaald. Al die lijnen die natuurlijk normaal recht moeten zijn. Het loopt helemaal zo in een golfbeweging en alle kozijnen staan schots en scheef. Kijk, aan de achterkant zie je het ook allemaal, vanaf de nok allemaal zo'n golfeffect. En ook alles wat recht hoort te zijn is scheef. Bizar. Om droog te kunnen werken in de mijn pompen ze lange tijd het grondwater weg. Jaren na de sluitingen stopt dat pompen. Het grondwater komt daardoor weer omhoog. En niet alleen het water. We gaan hier eigenlijk proberen na te doen wat er gebeurt onder in de ondergrond bij Limburg. We zien hier allerlei zandlagen, zijn hier gemaakt en hier loopt die breuk. En het experiment wat we nu gaan doen is we gaan proberen het grondwater te laten stijgen hier en te kijken wat er aan het oppervlakte gebeurt. Nou, dus laten we maar even testen, ik zet hier de kraan open. Aan de onderkant zie je het grondwater komen. Het is nu aan het stijgen hier. En juist bij de breuk hier dus waar het blauwe huisje zit daar zie je eigenlijk dat er steeds meer schade gaat ontstaan. En we zien ook scheuren ontstaan terwijl het grondwater eigenlijk door blijft stijgen aan de linkerkant van de breuk. Als we het zouden willen voorkomen zouden we tot tot het oneindige moeten blijven pompen en dat willen we natuurlijk niet. Blijven monitoren is eigenlijk het belangrijkste wat je kunt doen. Op het moment dat er iets verandert in het gedrag van een bepaald huis gaat het sneller omhoog of is het nu in één keer aan het vertragen dan is dat een aanleiding om daar lokaal te gaan kijken. En als het echt dramatisch is, kun je natuurlijk mensen waarschuwen van he, er is hier iets meer aan de hand. Wordt de oude mijnstreek het nieuwe Groningen? Een loket om de schade te melden is er nog altijd niet. En het blijft lang wachten op schadevergoeding. Goedenavond. Ze hebben er lang op moeten wachten, maar bijna vijftig jaar na het sluiten van de laatste steenkolenmijn in Limburg is er eindelijk een regeling voor gedupeerden van mijnschade. Mensen die in hun woning te maken hebben met bijvoorbeeld scheuren in de muren of verzakkingen. Het zou gaan om zo'n tienduizend huishoudens in de oostelijke en westelijke Mijnstreek. Wat ooit onder toeziend oog van gouverneur Roemer tot stand lijkt te komen, blijkt nog altijd niet geregeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20257287 257.877 409 2025-03-24T23:00:00+00:00 yes no mijn Limburg huis https://schooltv.nl/video-item/het-stof-daalt-in-de-klas-werkloosheid-na-de-mijnsluiting 2025-03-25T09:58:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47243.w613.r16-9.d3de9be.webp Het stof daalt in de klas | Werkloosheid na de mijnsluiting Na de sluiting van de Limburgse mijnen in 1974 staan tienduizenden mijnwerkers op straat. De mijnen worden één voor één afgebroken. Voor de mijnwerkers die hun identiteit ontlenen aan hun werk, is dat een klap in het gezicht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20259412 517.034 854 2025-03-25T08:50:00+00:00 yes no mijn Limburg steenkool werkloosheid https://schooltv.nl/video-item/het-stof-daalt-in-de-klas-de-erfenis-van-de-steenkolenmijnen 2025-03-25T09:58:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47244.w613.r16-9.0336769.webp Het stof daalt in de klas | De erfenis van de steenkolenmijnen De mijnen in Limburg worden kort na de sluiting in 1974 gesloopt. Er is weinig meer dat herinnert aan de mijnbouw. De mijnwerkers van toen zijn trots op hun mijnverleden, en vertellen er graag over aan hun kleinkinderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20259413 558.08 927 2025-03-25T09:52:00+00:00 yes no mijn Limburg steenkool https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-riviermonsters 2025-03-25T13:59:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45202.w613.r16-9.e4c6fb0.webp Freeks wilde wereld shorts | Riviermonsters - Brazillië Prof. dr. Freek Vonk reist weer de gehele wereld over op zoek naar unieke diersoorten in hun habitat. Ondertussen geeft hij tips over hoe je kunt overleven in de meest afgelegen, ruige en onherbergzame plekken op de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362286 304.96 2031-12-15T13:34:00+00:00 2383 2024-12-15T13:34:00+00:00 yes no Freek Vonk rivier wild slang https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-shorts-koningin-van-de-woestijn-namibie 2025-03-25T13:58:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47245.w613.r16-9.ae05922.webp Freeks wilde wereld shorts | Koningin van de woestijn - Namibië Prof. dr. Freek Vonk reist weer de gehele wereld over op zoek naar unieke diersoorten in hun habitat. Ondertussen geeft hij tips over hoe je kunt overleven in de meest afgelegen, ruige en onherbergzame plekken op de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362279 298.856 2031-12-17T15:35:00+00:00 1363 2024-12-17T15:35:00+00:00 yes no Freek Vonk leeuw wild woestijn https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-shorts-ijskrabben-noorwegen 2025-03-25T14:03:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47246.w613.r16-9.6828411.webp Freeks wilde wereld shorts | IJskrabben - Noorwegen Prof. dr. Freek Vonk reist weer de gehele wereld over op zoek naar unieke diersoorten in hun habitat. Ondertussen geeft hij tips over hoe je kunt overleven in de meest afgelegen, ruige en onherbergzame plekken op de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362280 326.72 2031-12-19T16:00:00+00:00 704 2024-12-19T16:00:00+00:00 yes no Freek Vonk dier ijs Noorwegen https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-shorts-kamperen-met-beren-peru 2025-03-25T14:05:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/40000/images/40001.w613.r16-9.448c349.webp Freeks wilde wereld shorts | Kamperen met beren - Peru Prof. dr. Freek Vonk reist weer de gehele wereld over op zoek naar unieke diersoorten in hun habitat. Ondertussen geeft hij tips over hoe je kunt overleven in de meest afgelegen, ruige en onherbergzame plekken op de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362281 306.333 2031-12-01T12:35:00+00:00 639 2024-12-01T12:35:00+00:00 yes no Freek Vonk beer kamperen Peru https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-shorts-kattenkwaad-en-apenstreken 2025-03-25T14:11:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/40000/images/40006.w613.r16-9.8e14c5a.webp Freeks wilde wereld shorts | Kattenkwaad en apenstreken Prof. dr. Freek Vonk reist weer de gehele wereld over op zoek naar unieke diersoorten in hun habitat. Ondertussen geeft hij tips over hoe je kunt overleven in de meest afgelegen, ruige en onherbergzame plekken op de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362282 301.48 2031-12-04T15:55:00+00:00 808 2024-12-04T15:55:00+00:00 yes no Freek Vonk aap dier Afrika https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-shorts-bommetje-wilde-kust-zuid-afrika 2025-03-25T14:13:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45203.w613.r16-9.355d1ca.webp Freeks wilde wereld shorts | Bommetje wilde kust - Zuid-Afrika Prof. dr. Freek Vonk reist weer de gehele wereld over op zoek naar unieke diersoorten in hun habitat. Ondertussen geeft hij tips over hoe je kunt overleven in de meest afgelegen, ruige en onherbergzame plekken op de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362283 311.045 2031-12-06T16:40:00+00:00 1123 2024-12-06T16:40:00+00:00 yes no Freek Vonk wild kust Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-shorts-familiebezoek-oeganda 2025-03-25T14:20:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45198.w613.r16-9.1a689fa.webp Freeks wilde wereld shorts | Familiebezoek - Oeganda Prof. dr. Freek Vonk reist weer de gehele wereld over op zoek naar unieke diersoorten in hun habitat. Ondertussen geeft hij tips over hoe je kunt overleven in de meest afgelegen, ruige en onherbergzame plekken op de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362284 307.207 2031-12-09T15:35:00+00:00 404 2024-12-09T15:35:00+00:00 yes no Freek Vonk Oeganda Afrika https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-shorts-legendarische-roofdieren-pantanal-brazilie 2025-03-27T09:55:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45201.w613.r16-9.a5d9750.webp Freeks wilde wereld shorts | Legendarische roofdieren Pantanal - Brazilië Freeks droom komt uit. Terwijl hij roeit door de Braziliaanse Pantanal spot hij plotseling een jaguar aan de oever. Freek vertelt waarom dit legendarische katten zijn en hoe ánders zij jagen dan de rest van de grote katten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362285 310.482 2031-12-11T14:20:00+00:00 359 2024-12-11T14:20:00+00:00 yes no Freek Vonk roofdier Brazilië https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-neushoorn-nanny 2025-03-25T14:28:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47248.w613.r16-9.856f316.webp Freeks wilde wereld | Neushoorn-nanny Freek is op bezoek bij de kinderopvang. Maar wel een heel bijzondere, want hier zijn geen kinderen, maar babydieren. Hier worden jonge dieren die hun moeder kwijt zijn liefdevol opgevangen en grootgebracht. Freek past de hele dag op babyneushoorn Daisy. Hij vertelt haar tragische verhaal, maar ook over hoop voor de toekomst. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358579 630.64 2031-11-22T17:10:00+00:00 1560 2024-11-22T17:10:00+00:00 yes no Freek Vonk neushoorn dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-spektakel-op-safari 2025-03-25T14:33:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47249.w613.r16-9.85f0b8c.webp Freeks wilde wereld | Spektakel op safari Freek is op safari in Zuid-Afrika. Hij ziet hier dieren in alle vormen en maten. Piepkleine mestkevers werken als ware opruimploeg de drollen van andere savannebewoners weg. Een groep nieuwsgierige mangoesten onderzoeken Freek van top tot teen en een troep machtige leeuwen, die de bazen van dit grasland zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358580 631.52 2031-11-23T16:50:00+00:00 1501 2024-11-23T16:50:00+00:00 yes no Freek Vonk wild leeuw https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-feest-op-het-wrak 2025-03-25T14:40:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47250.w613.r16-9.1754ad8.webp Freeks wilde wereld | Feest op het wrak Bassie is jarig en dat betekent groot feest. Als cadeau nodigt Freek zijn geluidsman uit voor een prachtige duik in een oud scheepswrak. De natuur heeft dit wrak omgetoverd tot een prachtig koraalrif. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358581 624.12 2031-11-24T16:50:00+00:00 1503 2024-11-24T16:50:00+00:00 yes no Freek Vonk duiken vis https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-animatiestudio-1 2025-04-01T17:51:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47296.w613.r16-9.3e8bb31.webp Het Klokhuis | Animatiestudio Pascal gaat langs bij de animatiestudio van Mascha Halberstadt. Mascha maakt animatiefilms zonder computer. De poppen, het decor, de kleding, alles is echt en met de hand gemaakt. Bij het filmen komen de poppen tot leven. Pascal ontdekt hoe dat werkt. Klokko heeft een kit om zelf eenvoudig animaties te maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1340682 888.52 895 2025-04-01T18:00:00+00:00 yes no animatie film beroep decor https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-onderzoeksjournalist-het-klokhuis-over-journalistiek 2025-04-03T07:52:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47301.w613.r16-9.ace4d50.webp Het Klokhuis | Onderzoeksjournalist - Het Klokhuis over journalistiek Soms is een nieuwsbericht pas het topje van de ijsberg. Onderzoeksjournalisten graven dieper, speuren naar verborgen feiten en onthullen wat machthebbers misschien liever geheimhouden. Janouk gaat langs bij onderzoeksjournalisten Bijou van der Borst en Emiel Woutersen, die schokkende feiten aan het licht brachten over watervervuiling in Nederland. Ard en Fjodor willen ook onderzoeksjournalist worden en gaan op zoek naar iemand die misschien wel helemaal niet bestaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355290 968.446 683 2025-04-02T18:00:00+00:00 yes no journalist nieuws onderzoek beroep https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-kleine-reuzen 2025-03-25T14:49:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47251.w613.r16-9.71abd5d.webp Freeks wilde wereld | Kleine reuzen Freek is op het eiland Borneo. Hij en zijn team krijgen de kans om mee te helpen met het onderzoek naar bedreigde dwergolifanten. Maar om een olifant te onderzoeken, moet je hem eerst verdoven en dat is makkelijker gezegd dan gedaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358584 648.44 2031-11-27T17:10:00+00:00 1777 2024-11-27T17:10:00+00:00 yes no Freek Vonk Azië olifant https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-schermtijd 2025-09-23T11:53:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47252.w613.r16-9.faf5c5c.webp Het Klokhuis | Schermtijd Tablets, telefoons, computers: het lijkt soms wel alsof onze handen en ogen zitten vastgelijmd aan al die schermen. Er is natuurlijk heel veel leuks te zien en te doen. Toch zit het Pascal niet helemaal lekker. Waarom zit hij uren op zijn telefoon terwijl hij blijer wordt van skaten en hangen met vrienden? Hij gaat langs bij gedragswetenschapper Tim, die uitlegt dat de bedrijven achter de apps en games heel slim gebruikmaken van hoe onze hersenen werken. In de sketch laten de Onafhankelijke Kinderen zien dat je je ouders ook te slim af kan zijn als het over schermtijd gaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1350138 928.28 4095 2025-04-03T18:00:00+00:00 yes no mobiele telefoon telefoon mediawijsheid internet social media https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-regenboog-op-pootjes 2025-03-25T14:51:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47253.w613.r16-9.f8e7cd9.webp Freeks wilde wereld | Regenboog op pootjes In het oerwoud van Madagaskar leven vreemde dieren met rollende ogen, een plaktong en de bizarre eigenschap om van kleur te veranderen. Freek gaat met zijn team naar dit te gekke dier op zoek en vertelt er alles over. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358585 614.377 2031-11-28T17:10:00+00:00 1962 2024-11-28T17:10:00+00:00 yes no Freek Vonk kameleon reptiel regenboog https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-frans-hals 2025-03-26T11:11:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47254.w613.r16-9.95da061.webp Het Klokhuis | Frans Hals Een selfie met een brede lach is tegenwoordig zo gemaakt, maar een lachend portret van iemand schilderen was vroeger knap lastig. Iemand die dat heel goed kon was Frans Hals. Deze schilder uit Haarlem werd ook wel de 'meester van de lach' genoemd. Nizar ontdekt wat Frans Hals zo bijzonder maakte voor zijn tijd en leert zelf schilderen als deze meesterschilder. Er blijkt op een portret van Frans Hals veel onderlinge jaloezie te zijn, maar is dat wel terecht? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355309 925 747 2025-04-04T18:00:00+00:00 yes no kunstenaar schilderij schilderkunst schilder https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-gloeiende-haaien 2025-03-25T14:55:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47255.w613.r16-9.70dbf6f.webp Freeks wilde wereld | Gloeiende haaien Freek duikt in het Zuid-Afrikaanse kelpwoud. Hier leven pofadderschaamhaaien. Freek laat zien waarom deze haaien zo'n gekke naam hebben. Maar het wordt nog gekker, want deze haaien kunnen een heel bijzonder trucje. Freek laat zien wat dat is. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358586 637.644 2031-11-29T17:10:00+00:00 2557 2024-11-29T17:10:00+00:00 yes no Freek Vonk Zuid-Afrika haai dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-pinguinparty 2025-03-25T14:57:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47256.w613.r16-9.999dfbf.webp Freeks wilde wereld | Pinguïnparty Langs de Zuid-Afrikaanse kust leeft een bijzondere kolonie van tropische pinguïns. Deze zwartvoetpinguïns zijn helemaal aangepast aan het warme continent en moeten niks hebben van poolkou. Freek vertelt hoe de pinguïns hier overleven. Verderop duikt hij het water in en ziet een bizarre en vooral slijmerige vis. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358587 579.003 2031-11-30T16:50:00+00:00 2420 2024-11-30T16:50:00+00:00 yes no Freek Vonk pinguïn kust Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-levende-lianen 2025-03-25T15:01:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47257.w613.r16-9.2e453c0.webp Freeks wilde wereld | Levende lianen Freek vindt in het oerwoud van Madagaskar een bizarre slang en legt uit waarom deze slang een gekke neus heeft. Daarna spot Freek een piepkleine kameleon en een prachtige komeetstaartvlinder. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1361456 630.218 2031-12-01T14:59:00+00:00 1139 2024-12-01T14:59:00+00:00 yes no Freek Vonk jungle Afrika slang https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-de-koning-van-bali 2025-03-25T15:07:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47258.w613.r16-9.1e41d57.webp Freeks wilde wereld | De koning van Bali Freek is op Bali en loopt mee met de Slangentelefoon. Er komt bericht dat er een levensgevaarlijke koningscobra in een huis is gekropen. Hij komt meteen in actie, want dit is een linke situatie! Deze majesteit laat zich niet zomaar vangen. Als dat maar goed komt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1361457 637.64 2031-12-02T17:10:00+00:00 3042 2024-12-02T17:10:00+00:00 yes no Freek Vonk Indonesië slang gif https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-opvallen-of-verdwijnen 2025-03-25T15:12:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47259.w613.r16-9.161d855.webp Freeks wilde wereld | Opvallen of verdwijnen Freek is op Madagaskar en het wemelt daar van de meest vreemde dieren. Hij spot een knalrode tomaatkikker die vijanden afschrikt met zijn felle kleuren. Verderop in het bos zit juist een gekko die zo min mogelijk wil opvallen, hij lijkt wel onzichtbaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1361458 632.96 2031-12-03T17:10:00+00:00 1532 2024-12-03T17:10:00+00:00 yes no Freek Vonk kikker reptiel dier https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-een-nette-gast-in-huis 2025-03-25T15:20:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47260.w613.r16-9.8e0cc63.webp Freeks wilde wereld | Een nette gast in huis Freek is op Bali en loopt mee met de Slangentelefoon. Hij krijgt weer een belangrijk telefoontje: er is reusachtige slang bij mensen thuis naar binnen gekropen. Hij gaat er meteen op af. Zal het hem lukken om zowel de slang als de bewoners in veiligheid te brengen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1361459 585.24 2031-12-04T17:10:00+00:00 2522 2024-12-04T17:10:00+00:00 yes no Freek Vonk slang Indonesië https://schooltv.nl/video-item/freeks-wilde-wereld-zure-zeedieren 2025-03-25T15:26:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47261.w613.r16-9.37f1295.webp Freeks wilde wereld | Zure zeedieren Freek is in het mangrovewoud van de Bahama's. Hij laat zien hoe bizar de bomen hier zijn aangepast aan het leven tussen land en zee. De boomwortels dienen als schuilplaats voor allerlei kleine en jonge zeedieren. Freek wordt omringd door babycitroenhaaitjes en hij vertelt hoe en waarom zij hier opgroeien. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1361460 613.36 2031-12-05T17:15:00+00:00 3088 2024-12-05T17:15:00+00:00 yes no Freek Vonk haai eiland tropen https://schooltv.nl/video-item/fikkie-rugtas 2025-03-26T13:15:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47263.w613.r16-9.20c636b.webp Fikkie | Rugtas Fikkie wordt door de professor naar Indy gestuurd. Indy moet brood kopen, maar onderweg komt ze erachter dat ze iets is vergeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359239 533.536 2032-03-05T23:00:00+00:00 732 2025-03-01T23:00:00+00:00 yes no emotie gevoel https://schooltv.nl/video-item/fikkie-wortels 2025-03-26T10:25:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47269.w613.r16-9.49b331a.webp Fikkie | Wortels De professor stuurt Fikkie naar Dinand en Zane. Zij gaan dieren op de kinderboerderij voeren, maar Dinand vindt het spannend. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359240 532.806 2031-03-05T23:00:00+00:00 414 2025-03-08T23:00:00+00:00 yes no emotie gevoel https://schooltv.nl/video-item/fikkie-was 2025-03-26T10:26:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47270.w613.r16-9.2aefc99.webp Fikkie | Was De professor vraagt zich af of mensenkinderen koekjes kunnen bakken. Daarom stuurt hij Fikkie naar Nala, die samen met haar moeder deeg maakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359241 538.084 2032-03-05T23:00:00+00:00 280 2025-03-15T23:00:00+00:00 yes no emotie gevoel https://schooltv.nl/video-item/fikkie-spin 2025-03-26T10:27:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47271.w613.r16-9.812115d.webp Fikkie | Spin De professor stuurt Fikkie naar Eleanora, Adam, Anna Lucy en Benjamin. Zij gaan een dagje naar de dierentuin, maar moeten eerst heel lang wachten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359242 535.525 2032-03-05T23:00:00+00:00 878 2025-03-22T23:00:00+00:00 yes no emotie gevoel https://schooltv.nl/video-item/fikkie-schoonmaakrobot 2025-03-26T10:28:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47272.w613.r16-9.425e04c.webp Fikkie | Schoonmaakrobot De professor vraagt zich af of mensenkinderen wel kunnen klussen. Daarom stuurt hij Fikkie naar Aiden en Caithlin, want hij wil samen met hen iets in elkaar zetten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359243 485 2032-03-06T08:00:00+00:00 441 2025-03-30T07:00:00+00:00 yes no gevoel emotie https://schooltv.nl/video-item/fikkie-botten 2025-03-26T10:32:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47273.w613.r16-9.b647d95.webp Fikkie | Botten De professor stuurt Fikkie naar Daaf en Jinte. Daaf moet leren fietsen, maar dat is nog best lastig. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359244 530 2032-03-05T23:00:00+00:00 1197 2025-04-06T07:00:00+00:00 yes no gevoel emotie https://schooltv.nl/item/het-zonnestelsel-in-3d-reis-mee-door-ons-zonnestelsel 2025-03-26T15:50:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47274.w613.r16-9.cbebe22.png Het zonnestelsel in 3D | Reis mee door ons zonnestelsel De zon is het stralende middelpunt van het zonnestelsel waartoe, naast zeven andere planeten, ook de aarde behoort. In deze interactieve schoolplaat kun je een reis maken door het zonnestelsel en informatie krijgen over de planeten. Ook kun je zien hoe de planeten zich ten opzichte van de zon bewegen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 6635 yes no zonnestelsel planeet aarde zon https://schooltv.nl/video-item/vergrijzing-en-de-zorg-meer-ouderen-op-de-spoedeisende-hulp 2025-03-27T09:40:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47275.w613.r16-9.a3bc15b.webp Vergrijzing en de zorg | Meer ouderen op de spoedeisende hulp We hebben hier iemand liggen van 76. Van 78 jaar is er iemand. Van 70. 71 We hebben nu 127 patiënten sinds middernacht hier gehad. Daarvan waren er 43 mensen van 70 jaar of ouder. Dat is naar verhouding best veel. Hallo. We zijn op de spoedeisende hulp van het Westeinde-ziekenhuis in Den Haag de grootste in Nederland. We hebben ook de indruk dat er meer ouderen komen in de laatste jaren. Dat ze hier meer ouderen zien, komt doordat Nederland vergrijst. Kijk maar. 20 jaar geleden zag de bevolkingssamenstelling er nog zo uit. Nu is het aandeel ouderen al veel groter. En die vergrijzing neemt de komende jaren alleen maar toe. Over 20 jaar is dit de prognose. De groep 70-plussers is dan ruim twee keer zo groot als 40 jaar eerder. Ouderdom betekent ook meer kwalen en ziektes. En omdat huisartsen vaak geen tijd en verpleeghuizen geen plek hebben de bejaardenhuizen zijn wegbezuinigd en in de thuiszorg een groot personeelstekort en geldgebrek is kwamen hulpbehoevende ouderen de afgelopen jaren steeds vaker terecht in het ziekenhuis op de spoedeisende hulp. En dat zal de komende jaren dus gigantisch toenemen. Ook goedemiddag. - Ik ben dokter Van Meer. Ik ben van ouderengeneeskunde. - Ja, oké. Op de spoedeisende hulp belanden, is voor mensen een heel intense ervaring. Ik denk voor iedereen, maar zeker voor de kwetsbare oudere patiënt. Kortom, de spoedeisende hulp is een plek waar je kwetsbare ouderen liever niet wil hebben. Volgens het ministerie van Volksgezondheid belanden hier jaarlijks ruim 300.000 ouderen zonder medische noodzaak. Onnodig dus. Dat aantal moet volgend jaar omlaag met 20%, zo wil het ministerie. Gaat dat lukken? Ik denk niet dat het gaat lukken om die beweging te maken. Dat is een vijfde van wat we nu zien. Dat is bijna de grootste groep patiënten en het stijgt op dit moment. Ik denk dat we hier een heleboel patiënten zien die eigenlijk een andere vorm van zorg nodig zouden hebben. Er zijn heel veel problemen. Dat kost veel tijd maar ze hebben geen spoedeisendehulpprobleem. Steeds meer mensen krijgen hiermee te maken. Neem nou de vader van Lucas die al meerdere keren noodgedwongen in het ziekenhuis terechtkwam. Mijn vader ligt in het ziekenhuis omdat hij hersenschade heeft opgelopen en daardoor niet goed kan bewegen. Hij kan ook niet goed zien, slecht voor zichzelf zorgen en hij kan niet meer thuis wonen. En hij wacht daar nu op een vervolgplek. Dat is een verpleeghuis. Maar de wachtlijsten zijn lang, dus we weten niet precies hoelang dat gaat duren. Het duurt nu al een week of drie en het kan nog langer duren, maar dat weten we niet. De situatie van Lucas' vader is niet uniek. Omdat geschikte zorg buiten het ziekenhuis ontbreekt is er voor deze mensen vaak geen andere optie dan langer in het ziekenhuis blijven. In de zorg noemt men dit verkeerde bedden. Tussen 2021 en 2022 steeg het aantal met meer dan 30%. Het gaat om meer dan 700 verkeerde bedden per dag. Alsof een groot ziekenhuis iedere dag helemaal gevuld is met patiënten die daar eigenlijk niet zouden moeten liggen. Dat veel mensen niet op de juiste plek behandeld worden, ziet ook Wink de Boer. Hij heeft veel ervaring als medisch specialist en zat in de directie van een ziekenhuis. We hebben het systeem verkeerd ingericht en als je gaat nadenken over wat we zouden moeten doen met de vergrijzing die op ons afkomt, steeds meer ouderen met een chronische ziekte dan moeten we de basis versterken. En dat betekent dat we dus minder ziekenhuizen nodig hebben maar ook met name moeten gaan investeren in de huisartsenzorg in de wijk. Ondertussen zien ze hier het aantal kwetsbare ouderen alleen maar toenemen. Maar wanneer is dat voor het laatst gelukt? Een wandeling? Dat is een tijd terug. Ergens van de zomer. - In de zomer. Dat is een tijd terug. Ergens van de zomer. - In de zomer. We zien heel veel mensen die hier niet hadden moeten zijn. We sturen bij onveranderd beleid echt af op een enorm zorginfarct. We zien nu al grote personele tekorten. We krijgen enorme wachtlijsten. Financieel wordt de spanning ook steeds groter. We gaan geloof ik over de 100 miljard budget voor de zorg. Het moet anders, want anders gaan we vastlopen. Dat is onvermijdelijk. We moeten gaan investeren in de wijk, de huisartsenzorg want daar zal die grote toename van ouderen straks gezien en behandeld moeten worden. Als we op de huidige manier blijven doorgaan, loopt het systeem vast waardoor de zorg die heel veel toevoegt aan de gezondheid van patiënten de thuiszorg en de huisartsenzorg, steeds minder tijd en aandacht krijgt en we in de ziekenhuizen steeds meer moeilijke dingen doen. Daarbij vraag ik me altijd af of we daarmee de patiënt helpen of vooral eigenlijk alleen maar meer doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20259883 299.584 320 2025-03-25T23:00:00+00:00 yes no vergrijzing veroudering zorg https://schooltv.nl/video-item/zijn-meer-kerncentrales-mogelijk-in-nederland-en-waar-laten-we-al-dat-kernafval 2025-03-27T09:40:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47276.w613.r16-9.c7fb72c.webp Zijn meer kerncentrales mogelijk in Nederland? | En waar laten we al dat kernafval? Borssele, Zeeland. Dit is vooralsnog de enige werkende kerncentrale van Nederland. In z'n eentje produceert hij zo'n drie procent van onze elektriciteit. Op de eerste plaats produceren wij CO2-vrije stroom. Dus ik denk dat het heel goed is voor Nederland. Toch zorgt ook een kerncentrale voor CO2-uitstoot. Tijdens de bouw bijvoorbeeld, of bij het opgraven van uranium Maar als je alle uitstoot bij elkaar optelt en vergelijkt met andere vormen van energie kom je hierop uit: Dit is de CO2-uitstoot van kolen en dit van gascentrales. Dit die van zonnepanelen en windmolens. En daar vinden we kerncentrales terug. Met als bijkomend voordeel dat de stroomproductie niet afhankelijk is van zon of wind. En daarom wil de politiek sinds een paar jaar kerncentrales bouwen. Want in 2050 wil Nederland geen broeikasgassen meer uitstoten. In Den Haag wil men geen fossiele brandstof meer gebruiken in de toekomst en we willen voor elektriciteitsopwekking en voor warmteopwekking geen biomassa gebruiken. Als je die twee opties afwijst, ontkom je er niet aan, in mijn visie om ook kernenergie in te zetten. Want met hernieuwbare bronnen alleen ga je het niet redden? Met alleen hernieuwbare bronnen in Nederland gaan we het niet redden voor het jaar 2050. We zijn op het Finse eiland Olkiluoto. Daar staan drie kerncentrales. De nieuwste is de eerste centrale in Europa van een nieuwe generatie. Deze kerncentrale kan dik drie keer zoveel stroom opwekken als de onze in Borssele. Nederland wil dus vier vergelijkbare kerncentrales bouwen. Die zouden ongeveer een kwart van onze elektriciteit kunnen gaan leveren. In de voorlopige plannen staat dat Borssele de voorkeurslocatie is voor in ieder geval twee centrales, vlak bij de huidige kerncentrale. Daar lijkt genoeg ruimte te zijn. Bovendien, het Nederlandse kernafval wordt daar nu ook opgeslagen. Als dat om wat voor reden dan ook niet lukt in Borssele is de Eerste Maasvlakte bij Rotterdam het eerste alternatief. En dan, de veiligheid. In het ontwerp van die 'generatie III+' -centrales is al rekening gehouden met eerdere kernrampen. Zoals Fukushima in 2011. En dat kan, als het goed is, niet gebeuren in de generatie III+-centrales. Deze nieuwe generatie kerncentrales is dus krachtiger en veiliger dan ooit. En in Finland zijn ze er nu hartstikke blij mee maar dat was tijdens de bouw wel anders. Want waar je ook loopt, overal is wel een keer iets misgegaan dat veel meer tijd en geld kostte dan van tevoren berekend. Wat weten we nu? In Finland liep de bouw jaren vertraging op. Nederland kan leren van de Finse fouten maar het bouwen van een kerncentrale blijft een ingewikkelde en dure puzzel. Maar het kan dus wel. En als ze er dan straks staan bijvoorbeeld hier in Borssele en een kwart van onze elektriciteit genereren, is er nog een ander probleem. Want meer kerncentrales betekent meer kernafval. Vooralsnog hebben we daar in Nederland geen definitieve oplossing voor. Een paar honderd meter van de kerncentrale ligt in deze enorme bunker ons kernafval opgeslagen. Maar hoe dik de bunkermuren ook zijn, bovengronds is het afval kwetsbaarder voor bijvoorbeeld natuurrampen of oorlogen, dan ondergronds. En de afspraak is dat in het jaar 2130 dat dan het afval ondergronds moet zijn opgeslagen. We hebben die faciliteit nog niet voor een deel omdat we nog maar heel weinig afval hebben en we dus als het ware het afval verzamelen en dan in één klap in zo'n ondergrondse opslagmijn willen neerleggen. Nu komen daar nieuwe plannen bij. Ja, als die vier grote nieuwe kerncentrales er komen dan komt er jaarlijks ook dertien keer zoveel kernafval bij. De vraag is of we dan niet sneller ondergronds moeten. Voor een voorbeeld van hoe zo'n eindberging eruit zou kunnen zien.. gaan we weer terug naar Finland. 433 meter om precies te zijn. Zo diep ligt Onkalo, een tunnelstelsel in bijna 2 miljard jaar oud graniet. En daar gaat Finland al zijn kernafval in opslaan. Het afval wordt in koperen tonnen in de gaten gestopt. De tunnels worden afgesloten met klei en beton. En als over honderd jaar alle tunnels vol zitten wordt het hele complex volgestort en voorgoed afgesloten. De Finnen zijn de eerste ter wereld met zo'n definitieve oplossing. Ze wilden simpelweg niet langer wachten, zegt de toezichthouder op kernafval. Het komt voornamelijk neer op het feit dat wij de last van het afval niet bij toekomstige generaties willen leggen. Om een idee te geven hoelang dat is neem de grote piramides in Egypte, die zijn van 4500 jaar geleden. De laatste grote ijstijd begon 120.000 jaar terug. En de moderne mens vindt z'n oorsprong 300.000 jaar geleden. En zo lang is dan de periode dat Onkalo veilig moet zijn. De Finnen zijn een voorbeeld voor veel andere landen. Niet alleen door hoe ze het onder de grond stoppen maar ook omdat ze de bevolking lieten meebeslissen over of Onkalo nou wel zo'n goed idee is. In Finland zijn ze dus bijna klaar om het afval in de grond te stoppen. Maar in Nederland weten we nog niet hoe we dat gaan doen. Het Rathenau Instituut adviseert ons kabinet daarover. Gaan we met andere landen samenwerken? Regelen we het zelf? Eén ding staat in ieder geval al vast: graniet, zoals in Finland, hebben we niet. Maar wel zout- en kleilagen, en die lijken ook geschikt voor de opslag van kernafval. - Zouden we hier radioactief afval in kunnen stoppen? Ik denk dat het echt nog veel te vroeg is om dat te zeggen. We hebben in Nederland generiek, dus in algemene zin onderzoek gedaan naar de mogelijkheid van het opslaan van het afval in dan wel zout, dan wel klei, eigenlijk al vanaf de jaren 70. Maar we hebben nooit echt zelf in de bodem gekeken. Er is eenmaal een poging gedaan om dit te doen met proefboringen. En dat leidde tot weerstand, dat leidde tot weerstand op locatie. 'Waarom moet het hier? Waarom mogen wij hier niet over meepraten?' Dat werd een heel gevoelig proces. We laten het niet gebeuren. Weg met die troep. Uiteindelijk is een technologische oplossing alleen niet voldoende. Ik denk voor heel veel vraagstukken, maar ook voor dit vraagstuk vergt het ook dat je mensen meeneemt, goed informeert en ook goed naar mensen luistert. De onderzoekers die ons kabinet gaan adviseren over het kernafvalprobleem zouden willen dat Nederland ook aan de slag gaat. Ja, als je dit vergelijkt met andere landen dan is dit echt een proces dat 30, 40 of misschien 50 of 60 jaar kan duren. Dus je hebt het echt over decennia. Wat het tegelijkertijd ook belangrijk maakt om er nu mee te beginnen. In alle gevallen zijn de experts het er wel over eens dat er snel politieke keuzes gemaakt moeten worden. Niet alleen rondom de opslag van het kernafval maar ook over de bouw van de centrales. Alleen: 2035 gaan we niet redden, het wordt op z'n minst 2040. Misschien zelfs 2045. Maar ook na 2035 hebben we energie nodig groeit de vraag naar elektriciteit en kan kernenergie daar dus nog steeds een bijdrage aan leveren. Alleen veel later, en veel duurder ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20259884 516.672 613 2025-03-25T23:00:00+00:00 yes no kerncentrale energie kernafval kernenergie https://schooltv.nl/video-item/kerncentrales-voor-de-toekomst-nieuwsuur-in-de-klas 2025-03-27T09:45:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47279.w613.r16-9.5d51ed8.webp Nieuwsuur in de klas | Kerncentrales voor de toekomst Vier van dit soort enorme kerncentrales komen naar Nederland. Over dik tien jaar moet er hier in Zeeland al eentje staan. Ja, Den Haag zegt: In 2035 draait de eerste. Ik denk dat dat onhaalbaar is. En als ze er, wanneer dan ook, wel staan wat doen we dan met al dat levensgevaarlijke kernafval? In deze video reizen we naar Finland en België om je te laten zien hoe zij 't onoplosbare probleem met kernafval oplossen. Nu gaan we 225 meter diep onder de grond. En leggen we je uit waarom de bouw van een kerncentrale zo lastig is. Dit is de ingewikkelde puzzel van kernenergie. Borssele, Zeeland. Dit is vooralsnog de enige werkende kerncentrale van Nederland. In z'n eentje produceert hij zo'n drie procent van onze elektriciteit. Op de eerste plaats produceren wij CO2-vrije stroom. Dus ik denk dat het heel goed is voor Nederland. Toch zorgt ook een kerncentrale voor CO2-uitstoot. Tijdens de bouw bijvoorbeeld, of bij het opgraven van uranium Maar als je alle uitstoot bij elkaar optelt en vergelijkt met andere vormen van energie kom je hierop uit: Dit is de CO2-uitstoot van kolen en dit van gascentrales. Dit die van zonnepanelen en windmolens. En daar vinden we kerncentrales terug. Met als bijkomend voordeel dat de stroomproductie niet afhankelijk is van zon of wind. En daarom wil de politiek sinds een paar jaar kerncentrales bouwen. We gaan de komende jaren van een fossiel naar een duurzaam energiesysteem en gaan we voor schone en betaalbare energie zoveel mogelijk van eigen bodem. Want in 2050 wil Nederland geen broeikasgassen meer uitstoten. In Den Haag wil men geen fossiele brandstof meer gebruiken in de toekomst en we willen voor elektriciteitsopwekking en voor warmteopwekking geen biomassa gebruiken. Als je die twee opties afwijst, ontkom je er niet aan, in mijn visie om ook kernenergie in te zetten. Want met hernieuwbare bronnen alleen ga je het niet redden? Met alleen hernieuwbare bronnen in Nederland gaan we het niet redden voor het jaar 2050. We zijn op het Finse eiland Olkiluoto. Daar staan drie kerncentrales. De nieuwste is de eerste centrale in Europa van een nieuwe generatie. Deze kerncentrale kan dik drie keer zoveel stroom opwekken als de onze in Borssele. Nederland wil dus vier vergelijkbare kerncentrales bouwen. Die zouden ongeveer een kwart van onze elektriciteit kunnen gaan leveren. In de voorlopige plannen staat dat Borssele de voorkeurslocatie is voor in ieder geval twee centrales, vlak bij de huidige kerncentrale. Daar lijkt genoeg ruimte te zijn. Bovendien, het Nederlandse kernafval wordt daar nu ook opgeslagen. Als dat om wat voor reden dan ook niet lukt in Borssele is de Eerste Maasvlakte bij Rotterdam het eerste alternatief. En dan, de veiligheid. In het ontwerp van die 'generatie III+' -centrales is al rekening gehouden met eerdere kernrampen. Zoals Fukushima in 2011. In Japan zijn er na de aardbeving grote problemen met drie kerncentrales. Geavanceerde systemen om koelwater aan te voeren, doen het niet meer. En bij één reactor is de situatie zo ernstig dat de temperatuur binnenin oploopt tot 1200 graden. Officieel geven de Japanners nu toe dat in reactor II van Fukushima een meltdown heeft plaatsgevonden. Er ontstaat een soort lava in die kern, dat valt op het beton op de bodem. In Fukushima is zeker een paar meter het beton ingesmolten en op een gegeven moment kan het door de hele vloer heen gaan en in dat grondwater terechtkomen. En dan de rapen nog verder gaar bij zo'n kernramp. En dat kan, als het goed is, niet gebeuren in de generatie III+-centrales. Zit er dan nog wel een gevaar in een klein hoekje of gaan we daar pas achter komen als er 'n volgende kernramp plaatsvindt? Kijk, kleine kansen zitten in kleine hoekjes. We zien ook dat rampen vaak gebeuren niet om technische redenen, maar omdat mensen fouten maken. Er is ook meer terrorisme vanbuiten gekomen. Want voor de oorlog in Oekraïne hadden we, voor zover ik begreep niet echt rekening mee gehouden dat je er een oorlog in de buurt zou gaan uitvechten. - Bijvoorbeeld. Als daar een zware raket op komt, zijn ook daar de rapen gaar. Deze nieuwe generatie kerncentrales is dus krachtiger en veiliger dan ooit. En in Finland zijn ze er nu hartstikke blij mee maar dat was tijdens de bouw wel anders. Want waar je ook loopt, overal is wel een keer iets misgegaan dat veel meer tijd en geld kostte dan van tevoren berekend. Het leidt tot een enorme overschrijding van het budget. De kerncentrale kostte uiteindelijk geen 3, maar 11 miljard euro. Dat is nog steeds relatief weinig. Als je nu naar Engeland kijkt, waar twee reactoren worden gebouwd en die moeten in 2030, 2031 klaar zijn dan is de huidige schatting van de kosten 53 miljard euro. En dat gaat waarschijnlijk nog hoger worden. Maar ook al wordt hij heel duur, hij gaat zich wel terugverdienen als hij bijvoorbeeld zestig jaar mag draaien. Ook al lopen de kosten helemaal uit de hand? Ja, helemaal uit de hand is wel heel erg ver. maar als die twee kerncentrales in Nederland 50 miljard zouden kosten dan is het denkbaar dat die zich terugverdienen ver binnen die zestig jaar. - Wordt onze stroom dan niet veel duurder? De stroom zal dan misschien wel, zeker in het beginjaar, ietsjes duurder worden. Maar niet veel duurder, ietsjes duurder. Terug naar Finland, want in april 2023 gaat de kerncentrale eindelijk open. De voorbereiding en bouw duurt uiteindelijk dus niet 11 jaar, zoals gepland maar 25 jaar. De bouw in Nederland zou sneller moeten kunnen maar het gaat nog lang duren voordat hier een kerncentrale staat. De eerste voorbereidingen werden drie jaar geleden genomen. Den Haag zegt: In 2035 draait de eerste grote nieuwe kerncentrale waarschijnlijk bij Borssele. Ik denk dat dat onhaalbaar is. Maar ziet u wel iets op gang komen, waarvan u denkt: Al die problemen gaan we hier ook tackelen. Natuurlijk, er wordt nu aan gewerkt om die problemen te tackelen. Kijk, twee jaar geleden zat er anderhalve man met kernenergiedeskundigheid bij het ministerie van Economische Zaken. Inmiddels zitten daar, als ik 't goed heb, iets van veertig of vijftig mensen die hier alleen maar mee bezig zijn. 2040 is haalbaar, maar zelfs dat is ambitieus, in mijn visie. Dus er moet keihard aan getrokken worden, wil je dat werkelijk realiseren in 2040. Dat leert de ervaring in Finland, in Frankrijk, in Engeland. Er zijn nog geen indicaties dat dat veel sneller kan in de westerse wereld. Wat weten we nu? In Finland liep de bouw jaren vertraging op. Nederland kan leren van de Finse fouten maar het bouwen van een kerncentrale blijft een ingewikkelde en dure puzzel. Maar het kan dus wel. En als ze er dan straks staan bijvoorbeeld hier in Borssele en een kwart van onze elektriciteit genereren, is er nog een ander probleem. Want meer kerncentrales betekent meer kernafval. Vooralsnog hebben we daar in Nederland geen definitieve oplossing voor. Een paar honderd meter van de kerncentrale ligt in deze enorme bunker ons kernafval opgeslagen. Maar hoe dik de bunkermuren ook zijn, bovengronds is het afval kwetsbaarder voor bijvoorbeeld natuurrampen of oorlogen, dan ondergronds. En de afspraak is dat in het jaar 2130 dat dan het afval ondergronds moet zijn opgeslagen. We hebben die faciliteit nog niet voor een deel omdat we nog maar heel weinig afval hebben en we dus als het ware het afval verzamelen en dan in één klap in zo'n ondergrondse opslagmijn willen neerleggen. Nu komen daar nieuwe plannen bij. Ja, als die vier grote nieuwe kerncentrales er komen dan komt er jaarlijks ook dertien keer zoveel kernafval bij. De vraag is of we dan niet sneller ondergronds moeten. Voor een voorbeeld van hoe zo'n eindberging eruit zou kunnen zien.. gaan we weer terug naar Finland. 433 meter om precies te zijn. Zo diep ligt Onkalo, een tunnelstelsel in bijna 2 miljard jaar oud graniet. En daar gaat Finland al zijn kernafval in opslaan. Het afval wordt in koperen tonnen in de gaten gestopt. De tunnels worden afgesloten met klei en beton. En als over honderd jaar alle tunnels vol zitten wordt het hele complex volgestort en voorgoed afgesloten. De Finnen zijn de eerste ter wereld met zo'n definitieve oplossing. Ze wilden simpelweg niet langer wachten, zegt de toezichthouder op kernafval. Het komt voornamelijk neer op het feit dat wij de last van het afval niet bij toekomstige generaties willen leggen. Om een idee te geven hoelang dat is neem de grote piramides in Egypte, die zijn van 4500 jaar geleden. De laatste grote ijstijd begon 120.000 jaar terug. En de moderne mens vindt z'n oorsprong 300.000 jaar geleden. En zo lang is dan de periode dat Onkalo veilig moet zijn. Vanaf volgend jaar is Onkalo open. De Finnen zijn een voorbeeld voor veel andere landen. Niet alleen door hoe ze het onder de grond stoppen maar ook omdat ze de bevolking lieten meebeslissen over of Onkalo nou wel zo'n goed idee is. In Finland zijn ze dus bijna klaar om het afval in de grond te stoppen. Maar in Nederland weten we nog niet hoe we dat gaan doen. Het Rathenau Instituut adviseert ons kabinet daarover. Gaan we met andere landen samenwerken? Regelen we het zelf? Eén ding staat in ieder geval al vast: graniet, zoals in Finland, hebben we niet. Maar wel zout- en kleilagen, en die lijken ook geschikt voor de opslag van kernafval. - Zouden we hier radioactief afval in kunnen stoppen? Ik denk dat het echt nog veel te vroeg is om dat te zeggen. We hebben in Nederland generiek, dus in algemene zin onderzoek gedaan naar de mogelijkheid van het opslaan van het afval in dan wel zout, dan wel klei, eigenlijk al vanaf de jaren 70. Maar we hebben nooit echt zelf in de bodem gekeken. Er is eenmaal een poging gedaan om dit te doen met proefboringen. En dat leidde tot weerstand, dat leidde tot weerstand op locatie. 'Waarom moet het hier? Waarom mogen wij hier niet over meepraten?' Dat werd een heel gevoelig proces. We laten het niet gebeuren. Weg met die troep. Uiteindelijk is een technologische oplossing alleen niet voldoende. Ik denk voor heel veel vraagstukken, maar ook voor dit vraagstuk vergt het ook dat je mensen meeneemt, goed informeert en ook goed naar mensen luistert. In alle gevallen zijn de experts het er wel over eens dat er snel politieke keuzes gemaakt moeten worden. Niet alleen rondom de opslag van het kernafval maar ook over de bouw van de centrales. Alleen: 2035 gaan we niet redden, het wordt op z'n minst 2040. Misschien zelfs 2045. Maar ook na 2035 hebben we energie nodig groeit de vraag naar elektriciteit en kan kernenergie daar dus nog steeds een bijdrage aan leveren. Alleen veel later, en veel duurder ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20259886 886.037 609 2025-03-25T23:00:00+00:00 yes no kerncentrale kernafval kernenergie energie https://schooltv.nl/video-item/journalistiek-waarom-is-het-werk-van-een-journalist-zo-belangrijk 2025-04-11T07:34:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47295.w613.r16-9.e310173.jpg Journalistiek | Waarom is het werk van een journalist zo belangrijk? Wat doet een journalist eigenlijk, en waarom is dat zo belangrijk? In de serie Het Klokhuis over Journalistiek krijg je antwoord op deze vragen en leer je meer over nepnieuws en persvrijheid. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 46 2025-04-01T13:04:00+00:00 yes no journalist nieuws https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-gans-klokhuis-soortsafari 2025-04-17T08:49:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47281.w613.r16-9.72043da.webp Op zoek naar de gans | Klokhuis SoortSafari Serah en Nizar gaan op zoek naar… de gans! Maar wie vindt 'm als eerste? Ze racen door de stad met de tram en de scooter, om de gans zo snel mogelijk te fotograferen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20260282 288.746 296 2025-03-31T07:30:00+00:00 yes no gans biodiversiteit vogel https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-de-kracht-van-een-aardbeving-gemeten-trillingen-in-de-aarde 2026-03-30T14:20:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47283.w613.r16-9.a36d0ce.webp Hoe wordt de kracht van een aardbeving gemeten? | Trillingen in de aarde Alles om je heen schudt, beweegt of stort in. De schade is vaak groot na een zware aardbeving. De kracht van een beving wordt gemeten met zo'n apparaat, een seismometer. Het kan trillingen van de grond laten zien. Hoe hoger de lijnen, hoe krachtiger de beving en ook hoe hoger deze scoort op de aardbevingsschaal van wetenschappers. Een beving met een kracht van één is net voelbaar. Dat gebeurde tijdens een concert op het festival Pinkpop. Mensen sprongen zo hard dat er een lichte aardbeving ontstond. Gebeurt trouwens ook vaak bij concerten van Taylor Swift. Dit was niet te beschrijven. Het hele huis trilde, de kast trilde helemaal. Je hoorde ‘m kraken. De zwaarste aardbeving in Nederland had een kracht van 5.8. Dat was in 1992 in Roermond en voelbaar tot in Zwitserland. Alles wat hierop stond is allemaal kapot. Maar de zwaarste aardbeving ter wereld was deze in Chili in 1960. De beving had een kracht van 9.5. Je ziet het, dan is bijna alles in de omgeving kapot. De kracht van een beving zegt trouwens niets over de schade die er is. Sommige landen zijn goed voorbereid op aardbevingen, zoals Japan. De gebouwen bewegen er zelfs mee. Armere landen zijn vaak veel slechter voorbereid. Bij een beving stort er dan van alles in en is de impact dus ook groter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20260710 189.994 1261 2025-03-31T08:56:00+00:00 yes no aardbeving natuurgeweld ramp https://schooltv.nl/video-item/uitsterven-ongedaan-maken-door-terug-te-kruisen-of-gentechnologie-komt-de-mammoet-terug 2025-03-31T13:28:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47284.w613.r16-9.c6a31d6.webp Uitsterven ongedaan maken door terug te kruisen of gentechnologie | Komt de mammoet terug? Check dit skelet van de wolharige mammoet. Icoon van de ijstijd. Hier nu tentoongesteld bij Naturalis als een verzameling botten van een duizenden jaren geleden uitgestorven dier. En je kent 'm natuurlijk als Manny uit Ice Age. Maar wat als ik zeg dat ze in staat zijn om deze wollige vriend weer tot leven te wekken? De-extinctie heet dat. Letterlijk: ontuitsterven. Een soort Jurassic Park Maar dan écht. Niet met deze meid hier. Hey Trix! Maar dus wel met deze knul. Uitsterven ongedaan maken. Het klinkt fantastisch. Zeker nu we aan de voet staan van een zesde massale uitstervingsgolf, wat we sinds de dinosauriërs niet meer hebben gezien. Leg ik allemaal uit. De-extinctie dus. Schijnt nu serieus te kunnen. Mammoeten we het ook willen? Het 8-jarige jochie in mij, dat ook hier naast Trix spontaan begint te stuiteren, zegt: 'Tuurlijk! Hoe f*cking vet!' En als ik dan ik de site bekijk van het bedrijf achter dat project, ga ik nog harder. Het ziet er heel gelikt uit allemaal. En schijnbaar zijn ze ook al heel ver met de Tasmaanse tijger en de Dodo. Er zit ook nog eens veel meer achter dan de-extinctie, zeggen ze. Deze technieken zouden ook de nu bedreigde bestaande soorten beter kunnen beschermen. Terwijl we de technieken ontwikkelen om deze soorten weer tot leven te wekken kunnen we ze direct toepassen om diersoorten te helpen zich aan te passen aan het huidige klimaat. En check dit. De mammoet terugbrengen naar hun oude thuis in het Noordpoolgebied helpt de balans terug te keren in hun leefgebied en zal de schade vertragen of zelfs tenietdoen die klimaatverandering heeft aangericht op onze planeet. Toe maar. Kom ik zo uitgebreid op terug. Maar voor ik het over de-extinctie ga hebben wil ik eerst even praten over extinctie. Die massale uitstervingsgolf waar we nu mee te maken hebben. Dat dier- en plantsoorten uitsterven is doodnormaal. Dat is evolutie. Maar meestal gaat dat geleidelijk, verspreid over vele duizenden jaren. Maar op dit moment worden zo'n één miljoen soorten tegelijk bedreigd. Onze charismatische vrienden. Maar ook ontelbaar minder bekende soorten. Boosdoener? Eén soort: Homo sapiens. Want ineens bewonen wij de aarde binnen no time met z'n acht miljarden en knijpen 'm samen leeg. We kappen bossen, putten de bodem uit verstoren ecosystemen, stoten broeikasgassen uit verzuren de oceanen, warmen de atmosfeer op en veranderen het klimaat. Resultaat: Rampzalig voor de biodiversiteit en het leefgebied van wildsoorten. De mens heeft de aarde overlopen. Wetenschappelijke onderzoeken laten zien dat het tempo waarin soorten nu uitsterven honderden tot duizenden keren hoger ligt dan in de afgelopen miljoenen jaren. Dat het door de mens komt en zelfs steeds sneller gaat. En dat we daardoor dus aan de voet staan van die zesde massale uitstervingsgolf. Leg ik uit. We spreken van een massa-extinctie of uitstervingsgolf als binnen relatief korte tijd - op een geologische schaal van miljoenen jaren - zeker 75 procent van alle plant- en diersoorten verdwijnt. Deze ken je wellicht. Maar de afgelopen 500 miljoen jaar waren er dus al vijf van zulke golven. Weten we dankzij de paleontologie: de wetenschap van fossielen. Die de verhalen vertellen van een ver verleden. Elke laag in de bodem vertegenwoordigt een geologische periode van soms wel miljoenen jaren. Let op. Hier te zien op een tijdlijn. 444 miljoen jaar geleden zien paleontologen de eerste grote uitstervingsgolf. Een abrupte mega-ijstijd roeit een groot deel van het rijke zeeleven uit. Op het land leeft dan sowieso nog bijna niks. Maar het leven in zee herstelt zich. Vooral veel nieuwe vissoorten. Een tweede massa-uitstervingsgolf 80 miljoen jaar later deelt een nieuwe harde klap uit. Hoofdverdachte: fotosynthese. Als nieuwe planten en bossen op het land ineens massaal CO2 uit de atmosfeer halen en zo de aarde drastisch afkoelen. Dan The Great Dying. Die zijn bijnaam dankt aan het uitsterven van bijna al het leven op aarde 96 procent. Mogelijk door meteorietinslagen óf extreem vulkanisme. Het wordt in elk geval bloedheet op aarde. En in de vijf miljoen jaar daarna is het hier akelig stil. Maar Het leven vindt een weg. Met ook de eerste dino's. Die krijgen hun eerste grote klap 200 miljoen jaar geleden. Hoofdverdachte is hier extreme vulkanische activiteit als het supercontinent Pangaea openscheurt. Leidt wel een nieuw geologisch tijdperk in het Jura. De hoogtijdagen van de dinosauriërs. Maar dan. De laatste grote massa-extinctie, 65 miljoen jaar geleden. Driekwart van alle soorten uitgeroeid. Door een gigantische meteoriet. De begraven Chicxulub-krater in Mexico bewijst dat. Bijna álle dino's weggevaagd. Bijna We weten nu dat vogels de laatst overgebleven dinosauriërs zijn. Ook kleine zoogdieren overleven de inslag Onze voorouders. En die van hem. Maar zijn verhaal komt zo. Zeg eerst allemaal maar even allemaal: 'dankjewel Chicxulub-meteoriet'. Want de één z'n dood, is de ander z'n brood. Maar ik had het begin dit hoofdstuk over de zesde uitstervingsgolf. We zitten nog lang niet op die driekwart, maar wat wij nu al in een paar eeuwen klaarspelen, is ongekend. Veel van deze wondere wezens lijken voor eeuwig te verdwijnen. In andere woorden: wij zijn nu die 'meteoriet'. Maar dan: de-extinctie. Ontuitsterven dus. Dat kan op drie manieren. Eén is klonen. Op een kunstmatige manier een soort voortplanten met een exacte kopie van het DNA voor een identiek exemplaar. Zo werd schaap Dolly in de jaren 90 wereldnieuws. Schaap Dolly was een sensatie, een wetenschappelijke doorbraak. Fascinerend. Maar Dolly roep ook enge vragen op. Als we een schaap kunnen klonen, vragen mensen zich af waarom dan niet ook een mens? Tot het laten klonen van je huisdier. Ze hielden zo veel van Marly dat ze 'm niet los konden laten. Voor 50.000 dollar kun je een kloon van je geliefde huisdier thuis laten bezorgen. Het is precies een kopie van Marly. Heeft met de-extinctie verder helemaal niks te maken. Maar de Pyrenese steenbok, uitgestorven in het jaar 2000, wel. Wetenschappers hadden van Celia, de allerlaatste van haar soort cellen bevroren en bewaard. In 2003 werd zij succesvol gekloond, als eerste ont-uitgestorven dier ooit. Of ja succesvol. Dit was er allemaal nodig om tot de geboorte van één kloon te komen. Die al na tien minuten stikte, overleed en dus opnieuw uitstierf. Dat vat de uitdagingen en ook de ethische bezwaren rondom klonen wel samen. Ook heb je er een 100 procent compleet genenpakket voor nodig. Maar met al uitgestorven dieren is dat lastig. Dus de-extinctie door klonen nee. Of misschien toch? Eerst nog: terugkruisen. Een tweede, natuurlijkere, manier van de-extinctie. Door bestaande diersoorten selectief te fokken, kun je eigenschappen van al uitgestorven soorten terughalen. Dat gebeurt. Goed voorbeeld vinden we hier in Nederland: het Tauros-programma. We hebben een lange weg afgelegd van zo'n 40- tot 50.000 jaar geleden, tot nu. En nu hebben we de technologie en de behoefte om die kuddes weer vrij rond te laten lopen. Ze hebben succesvol de Oeros teruggebracht. Een al eeuwen geleden uitgestorven wilde rundsoort. Of ja, een 2.0-versie dan, maar nauwelijks te onderscheiden van z'n voorouder. En het mooie: Dat grazen van die Oeros is superbelangrijk voor het ecosysteem van de Europese wildernis. Goed voor de biodiversiteit. Toen, en nu dus opnieuw. Een succesverhaal. Terugfokken naar deze vriend, dat gaat niet gebeuren. Daarvoor is-ie al te lang geleden uitgestorven. Maar dit is wel een prachtig bruggetje naar Pleistocene Parc. Hier: diep in Siberië. Een soort Jurrassic Park, maar dan terug naar de ijstijd. Een initiatief van vader en zoon Sergei en Nikitia Zimov, die dit natuurreservaat willen herstellen naar de oude steppe graslanden van toen. Grassoorten kunnen niet concurreren met mos, struiken en bomen zonder de hulp van dieren. Maar we kunnen dit terugdraaien. Door grote dieren terug te plaatsen, voorkom je dat al alles teruggroeit. Dan krijg je gras, waar een pak sneeuw op blijft liggen die wordt platgestampt. Dat vertraagt het dooien van de permafrost, waardoor broeikasgassen in de grond blijven. Of dit écht gaat werken Hoeveel dieren heb je nodig? Honderdduizenden? Miljoenen? Je moet ergens beginnen, je moet bewijzen dat het werkt. Ons experiment is er een van de lange adem. Tientallen en tientallen jaren. Tientallen jaren? - Ja. Hadden ze maar een enorme kudde reusachtige herbivoren liefst een beetje bekend met het Pleistoceen. Misschien een slurf, slagtanden, dikke vacht Wat zij nodig hebben is de grootste bomenbreker van de afgelopen 20.000 jaar. Heb je de mammoet nodig om dit allemaal terug te brengen in het park? Heb jij je rechterarm nodig om te werken en te leven? Zelfde geldt voor de mammoet. He he. Eindelijk ben jij aan de beurt. Eerst even wat mammoet-basics. Honderdduizenden jaren is hij de hoeder van de steppe op het noordelijk halfrond. Van Europa tot Noord-Amerika. Dé bewaker van het ecosysteem. Waar andere soorten van profiteren. Jij wil een bodyguard zodat je niet iemands bijgerecht wordt. En ja, zelfs voor het reguleren van het klimaat. Maar zo'n 4000 jaar geleden sterft de allerlaatste mammoet hier op het eiland Wrangel boven Siberië. En wij zijn op z'n minst medeplichtig. Moeten wij dat dan ook weer terug willen draaien? Volgens sommige mensen spelen jullie voor God. Ik vind van niet. Onze voorouders speelden voor God 15.000 jaar geleden. En wij proberen 'm slechts terug te halen. En ze krijgen hulp: van dat ene bedrijf achter het mammoetproject Colossal Biosciences. In de laatste 10 jaar heeft de mensheid significante vorderingen geboekt in het begrijpen van DNA en het gebied van de genetica. Een doorbraak in gentechnologie zoals CRISPR en andere technieken maakt het mogelijk om een genenbestand te lezen, te bewerken en zelfs te ontwerpen. Met gentechnologie dus. De derde vorm van de-extinctie. Door te knutselen aan het DNA van een organisme of het aan te vullen met het DNA van een verwante soort. We brengen deze uitgestorven soorten terug om de biodiversiteit te vergroten en die techniek gebruiken we voor dierenbescherming, en dat is best cool. Klinkt inderdaad 'pretty cool'. Ze werken ook al nauw samen met organisaties voor natuurbehoud en doen bijvoorbeeld onderzoek naar een vaccin tegen olifantenherpes. De kansen voor wilde olifanten vergroten op een mooie toekomst. Maar hun topprioriteit is toch echt 'de-extinction'. Met nu dus de Dodo, de Tasmaanse tijger. Weggejaagd uit zijn leefgebied door de opkomst van de menselijke beschaving. En vooral dus die wolharige mammoet. Met grote beloftes dus. Het doel van Colossal is om uitsterven iets uit het verleden te maken. Wauw. Zegt evolutiebioloog en schrijfster van dit boek Beth Shapiro. Voor bijvoorbeeld het mammoet-project beginnen we met iets dat al bestaat. Een Aziatische olifant is het meest aan de mammoet verwant. We hebben al 98 procent van een mammoet. Ok, effe heel simpel gezegd: ze halen mammoet-DNA uit opgegraven resten in de permafrost. Ze mixen vervolgens die mammoet met olifantencellen en tweaken net zo lang tot ze meer mammoeteigenschappen krijgen. Zoals een wollige vacht, kleine oren en grote slagtanden. En dan… Dan gebruiken we somatische celkerntransplantatie een proces dat bekendstaat als klonen. Huh? Dus toch klonen? Van die cellen maken we een embryo en die implanteren we in een draagmoeder. Het wordt geboren, lijkt op een mammoet en gedraagt zich zo en het leeft nog lang en gelukkig, best simpel toch? Wacht effe Zaten daar niet allemaal ethische dilemma's aan vast? En risico's? Zomaar wat bezwaren. We hebben nooit levende mammoeten gekend. Wat weten we nou echt over wat ze nodig hebben? Een echte mammoet? - Een echte mammoet. Dus het is geen hybride? Goed punt. Het wordt geen echte mammoet, maar nieuw soort hybride 'mammoefant'. Dus technisch gezien ook geen de-extinctie. Zegt ook de andere mede-Colossal oprichter zelf: George Church. Eigenlijk maken we een hybride die zomaar had kunnen bestaan. Speel je als Church dan niet toch een beetje voor God? Ander punt: dierenleed. Er kleven enorme gezondheidsrisico's aan klonen. En hoeveel toch al bedreigde olifanten heb je nodig als surrogaatmoeders die in gevangenschap mammoetkloontjes moeten baren? Met hoeveel traumatische miskramen? Colossal heeft het daarom al over artificiële baarmoeders. Maar dat betekent dus ook: opgroeien in een lab. Maar olifanten zijn intelligente en complexe wezens met sterke familiebanden. Het allereerste mammoetkloontje uit een lab wordt zo'n beetje het eenzaamste dier op aarde. En het leeft lang en gelukkig. Maar wie voedt 'm op? En wat als moeder olifant het gekke wollige Frankenstein-kalfje afstoot? Wat zou jij doen als je ineens een chimpanseetje krijgt? En voor een gezonde populatie met genetische diversiteit heb je niet één mammoet ook geen honderd, maar vele duizenden nodig. Er zijn talloze voorbeelden waarbij mensen invasieve soorten hebben geintroduceerd en daarmee ecosystemen hebben verwoest. Doen we dat nu weer? En om ook impact te hebben op het landschap en klimaat, zelfs miljoenen. Heb je effe? Het duurt tientallen jaren? - Ja. Of nog langer. Overleeft deze nieuwe soort überhaupt in het wild? Op een door Homo sapiens overlopen opgewarmde planeet? De mens heeft de wereld overlopen. En zo staan er nog wel meer vragen open, die pas te beantwoorden zijn als die mammoet er uiteindelijk is. Maar is het kwaad dan niet allang geschied? Colossal doet kolossale claims. We willen uitgestorven soorten terughalen en al het leven op aarde behouden. Om van uitsterven iets uit het verleden te maken. Maar kunnen ze die waarmaken? In de paleontologie zijn ze zeer kritisch en het idee wordt afgedaan als 'absurd'. Anderen vrezen dat het uitdraait op een verkapt huisdierproject voor miljonairs. En ook de wetenschappers die wij spraken bij Naturalis zijn zeer sceptisch. Daarbovenop de-extinctie door gentechnologie is hartstikke duur. Geld dat naar andere projecten voor natuurbehoud kan gaan. In plaats van naar één, of drie al uitgestorven dieren. Toch slaat juist dít verhaal enorm aan. Want over geld gesproken. Dat is zelfs de reden dat we het hier nu over hebben. Vandaag ben ik blij om te kunnen zeggen dat de grootste investering ooit is gedaan in dierenbescherming en de-extinctie. Ik heb het over 200 miljoen dollar. Wie weet lukt het ons ooit extinctie iets uit het verleden te maken. 200 miljoen, is in één klap bijna een verdubbeling van hun budget. Ook beroemdheden als regisseur Peter Jackson, van je-weet-wel Paris Hilton en anderen steken miljoenen in dit project. Geld zat dus. Ze hebben een enorme klap geld opgehaald. De wetenschap is er gewoon, het was echt een kwestie van geld. Daarom dus de vraag van deze video komt de mammoet daadwerkelijk terug? Het zou dus zomaar echt kúnnen. Of ja een hybride, deels genetisch gemanipuleerde en deels gekloonde 2.0-mammoefant-variant dan, ofzo. De echte vraag is: moeten we dat wel willen? Mag je helemaal zelf oordelen. Maar de vraag of de-extinctie hét antwoord is op de huidige zesde massale uitstervingsgolf durf ik wel te beantwoorden. Nee. Hoe dan wel? We moeten leren met de natuur samen te leven, in plaats van ertegen. Dat weten anderen misschien beter. ..en ik ga je vertellen hoe. Hoe heet ook alweer die film dat alles na sluitingstijd in het museum tot leven komt? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20260744 1104.746 859 2025-03-31T12:50:43+00:00 yes no uitsterven DNA mammoet genetische modificatie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-uitstervingsgolf-als-minstens-75-van-alle-plant-en-diersoorten-verdwijnt 2025-03-31T17:49:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47285.w613.r16-9.93507b7.webp Wat is een uitstervingsgolf? | Als minstens 75% van alle plant- en diersoorten verdwijnt We spreken van een massa-extinctie of uitstervingsgolf als binnen relatief korte tijd - op een geologische schaal van miljoenen jaren - zeker 75 procent van alle plant- en diersoorten verdwijnt. Deze ken je wellicht. Maar de afgelopen 500 miljoen jaar waren er dus al vijf van zulke golven. Weten we dankzij de paleontologie: de wetenschap van fossielen. Die de verhalen vertellen van een ver verleden. Elke laag in de bodem vertegenwoordigt een geologische periode van soms wel miljoenen jaren. Let op. Hier te zien op een tijdlijn. 444 miljoen jaar geleden zien paleontologen de eerste grote uitstervingsgolf. Een abrupte mega-ijstijd roeit een groot deel van het rijke zeeleven uit. Op het land leeft dan sowieso nog bijna niks. Maar het leven in zee herstelt zich. Vooral veel nieuwe vissoorten. Een tweede massa-uitstervingsgolf 80 miljoen jaar later deelt een nieuwe harde klap uit. Hoofdverdachte: fotosynthese. Als nieuwe planten en bossen op het land ineens massaal CO2 uit de atmosfeer halen en zo de aarde drastisch afkoelen. Dan The Great Dying. Die zijn bijnaam dankt aan het uitsterven van bijna al het leven op aarde 96 procent. Mogelijk door meteorietinslagen óf extreem vulkanisme. Het wordt in elk geval bloedheet op aarde. En in de vijf miljoen jaar daarna is het hier akelig stil. Maar Het leven vindt een weg. Met ook de eerste dino's. Die krijgen hun eerste grote klap 200 miljoen jaar geleden. Hoofdverdachte is hier extreme vulkanische activiteit als het supercontinent Pangaea openscheurt. Leidt wel een nieuw geologisch tijdperk in het Jura. De hoogtijdagen van de dinosauriërs. Maar dan. De laatste grote massa-extinctie, 65 miljoen jaar geleden. Driekwart van alle soorten uitgeroeid. Door een gigantische meteoriet. De begraven Chicxulub-krater in Mexico bewijst dat. Bijna álle dino's weggevaagd. Bijna We weten nu dat vogels de laatst overgebleven dinosauriërs zijn. Ook kleine zoogdieren overleven de inslag. Onze voorouders. En die van hem. Zeg eerst allemaal maar even allemaal: 'dankjewel Chicxulub-meteoriet'. Want de één z'n dood, is de ander z'n brood. Maar ik had het begin dit hoofdstuk over de zesde uitstervingsgolf. We zitten nog lang niet op die driekwart, maar wat wij nu al in een paar eeuwen klaarspelen, is ongekend. Veel van deze wondere wezens lijken voor eeuwig te verdwijnen. In andere woorden: wij zijn nu die 'meteoriet'.We spreken van een massa-extinctie of uitstervingsgolf als binnen relatief korte tijd - op een geologische schaal van miljoenen jaren - zeker 75 procent van alle plant- en diersoorten verdwijnt. Deze ken je wellicht. Maar de afgelopen 500 miljoen jaar waren er dus al vijf van zulke golven. Weten we dankzij de paleontologie: de wetenschap van fossielen. Die de verhalen vertellen van een ver verleden. Elke laag in de bodem vertegenwoordigt een geologische periode van soms wel miljoenen jaren. Let op. Hier te zien op een tijdlijn. 444 miljoen jaar geleden zien paleontologen de eerste grote uitstervingsgolf. Een abrupte mega-ijstijd roeit een groot deel van het rijke zeeleven uit. Op het land leeft dan sowieso nog bijna niks. Maar het leven in zee herstelt zich. Vooral veel nieuwe vissoorten. Een tweede massa-uitstervingsgolf 80 miljoen jaar later deelt een nieuwe harde klap uit. Hoofdverdachte: fotosynthese. Als nieuwe planten en bossen op het land ineens massaal CO2 uit de atmosfeer halen en zo de aarde drastisch afkoelen. Dan The Great Dying. Die zijn bijnaam dankt aan het uitsterven van bijna al het leven op aarde 96 procent. Mogelijk door meteorietinslagen óf extreem vulkanisme. Het wordt in elk geval bloedheet op aarde. En in de vijf miljoen jaar daarna is het hier akelig stil. Maar Het leven vindt een weg. Met ook de eerste dino's. Die krijgen hun eerste grote klap 200 miljoen jaar geleden. Hoofdverdachte is hier extreme vulkanische activiteit als het supercontinent Pangaea openscheurt. Leidt wel een nieuw geologisch tijdperk in het Jura. De hoogtijdagen van de dinosauriërs. Maar dan. De laatste grote massa-extinctie, 65 miljoen jaar geleden. Driekwart van alle soorten uitgeroeid. Door een gigantische meteoriet. De begraven Chicxulub-krater in Mexico bewijst dat. Bijna álle dino's weggevaagd. Bijna We weten nu dat vogels de laatst overgebleven dinosauriërs zijn. Ook kleine zoogdieren overleven de inslag. Onze voorouders. En die van hem. Zeg eerst allemaal maar even allemaal: 'dankjewel Chicxulub-meteoriet'. Want de één z'n dood, is de ander z'n brood. Maar ik had het begin dit hoofdstuk over de zesde uitstervingsgolf. We zitten nog lang niet op die driekwart, maar wat wij nu al in een paar eeuwen klaarspelen, is ongekend. Veel van deze wondere wezens lijken voor eeuwig te verdwijnen. In andere woorden: wij zijn nu die 'meteoriet'. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20260862 262.592 553 2025-03-31T16:48:12+00:00 yes no uitsterven https://schooltv.nl/video-item/de-achterblijvers-artsen-met-grenzen 2025-07-15T12:23:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47287.w613.r16-9.419fb18.webp De Achterblijvers | Artsen met grenzen (afl. 1) Het is bijna zomervakantie en Sven kan niet wachten om met zijn vrienden op survivalkamp te gaan. Maar dan krijgt hij van zijn moeder het slechte nieuws er echt geen geld is voor zijn vakantieplannen. Uit schaamte liegt Sven tegen zijn vrienden dat hij wél op reis gaat. Wanneer iedereen de volgende dag vertrekt, ontmoet hij drie andere 'achterblijvers': Hamza, Alicia en Wiggert. Het is het begin van een onvergetelijke zomer. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101412474 1228.96 2032-03-04T23:00:00+00:00 641 2025-06-02T23:00:00+00:00 yes no armoede geld https://schooltv.nl/video-item/de-achterblijvers-mi-casa-es-su-casa 2025-07-15T12:26:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47288.w613.r16-9.357b8d1.webp De Achterblijvers | Mi Casa Es Su Casa (afl. 2) Sven verveelt zich kapot in de lome hitte van het verlaten dorp. En dan moet hij ook nog bewijs vinden om zijn vrienden te overtuigen dat hij op vakantie is in een luxe hotel. Gelukkig nodigt Hamza zijn nieuwe vrienden uit in zijn luxe villa. Maar Hamza lijkt iets te verbergen en de zonnige middag neemt een onverwachte wending. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101412475 1071.654 2032-03-04T23:00:00+00:00 409 2025-06-02T18:00:00+00:00 yes no armoede geld https://schooltv.nl/video-item/de-achterblijvers-pinky-princess 2025-07-15T12:26:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47289.w613.r16-9.b3bc1e8.webp De Achterblijvers | Pinky Princess (afl. 3) Als Sven boodschappen moet doen voor zijn overwerkte moeder ziet hij een kans om toch op vakantie te gaan: een winactie naar Curaçao bij de flesjes Pinky Princess drinkyoghurt! Vastbesloten om te winnen, besluiten Sven, Wiggert, Hamza en Alicia de hele winkelvoorraad te roven. Met een list dringen ze het magazijn binnen. Maar de heist loopt anders dan verwacht. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101412476 1173.165 2032-03-04T23:00:00+00:00 331 2025-05-31T18:00:00+00:00 yes no armoede geld https://schooltv.nl/video-item/de-achterblijvers-factor-80 2025-07-15T12:27:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47290.w613.r16-9.99f95c7.webp De Achterblijvers | Factor 80 (afl. 4) Wiggert mag van zijn overbezorgde moeder niet mee met de Achterblijvers naar het meertje. Dus smokkelen zijn vrienden hem stiekem mee. Bij het meertje wordt Wiggert geconfronteerd met alles waar hij bang voor is. Sven ontdekt waar Wiggerts angsten vandaan komen, terwijl hij zelf voor het eerst eerlijk is over zijn 'vakantie'. Wanneer Wiggerts ouders hem vinden, moet Wiggert voor zichzelf opkomen. Maar durft hij dat? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101412477 1208.647 2032-03-04T23:00:00+00:00 330 2025-05-30T18:00:00+00:00 yes no armoede geld https://schooltv.nl/video-item/de-achterblijvers-nul 2025-07-15T12:27:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47291.w613.r16-9.33834b4.webp De Achterblijvers | Nul (afl. 5) De Achterblijvers vervelen zich in het uitgestorven dorp, totdat ze horen over een groot huisfeest voor oudere tieners. Als ze daar nou eens naar toe konden! Thuis ontdekt Sven dat de stroom is afgesloten. Zijn moeder kon de rekening niet betalen. Boos vlucht hij zijn huis uit. En dan krijgt Sven ook nog eens ruzie met Alicia en moeten Wiggert en Hamza een ongemakkelijk spel spelen. Terwijl alles dreigt uit de hand te lopen, rijst de vraag: kan Sven echt alles alleen aan? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101412478 1253.337 312 2025-05-29T18:00:00+00:00 yes no armoede geld https://schooltv.nl/video-item/de-achterblijvers-mannendag 2025-07-15T12:28:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47292.w613.r16-9.3ed4482.webp De Achterblijvers | Mannendag (afl. 6) Wanneer de Achterblijvers merken dat Alicia sinds gisteravond nergens te bekennen is en haar telefoon niet meer opneemt, maken ze zich zorgen. Als ze bij haar thuis aankomen, doen ze een schokkende ontdekking die een spannende zoektocht in gang zet. Terwijl ze steeds meer geheimen onthullen, komen de jongens erachter dat ze Alicia toch niet zo goed kenden als ze dachten. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101412479 1217.809 2032-03-04T23:00:00+00:00 355 2025-05-28T18:00:00+00:00 yes no armoede geld https://schooltv.nl/video-item/de-achterblijvers-afgesloten 2025-07-15T12:30:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47293.w613.r16-9.06a6da4.webp De Achterblijvers | Afgesloten (afl. 7) Wanneer de Achterblijvers voorstellen om bij Sven thuis voetbal te kijken, durft hij niet te vertellen dat de stroom is afgesloten. Met groeiende stress ziet hij geen andere uitweg dan stiekem stroom af te tappen bij de buren. Wonder boven wonder lijkt dit te werken. Lukt het Sven om zijn leugen in stand te houden, of leert hij eindelijk de waarheid te vertellen? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101412480 1200.56 2032-03-04T23:00:00+00:00 251 2025-05-27T18:00:00+00:00 yes no armoede geld https://schooltv.nl/video-item/de-achterblijvers-souvenir 2025-07-15T12:30:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47673.w613.r16-9.d6b98e2.webp De Achterblijvers | Souvenir (afl. 8) School staat op het punt weer te beginnen. Sven gaat weer veel met Bernard en Remco om en heeft hij steeds minder tijd voor de Achterblijvers. Thuis groeit ook de spanning bij Sven als zijn moeder hem geen geld wil geven voor een souvenir en jeugdzorg onverwachts voor de deur staat met ingewikkelde vragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101412481 1172.123 2032-03-04T23:00:00+00:00 237 2025-05-26T18:00:00+00:00 yes no armoede geld https://schooltv.nl/video-item/de-achterblijvers-schuld 2025-07-15T12:31:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47506.w613.r16-9.580f592.webp De Achterblijvers | Schuld (afl. 9) Op de eerste schooldag weet Sven iedereen te overtuigen dat hij de hele vakantie in Myanmar is geweest. Maar hij voelt hij zich steeds verder verwijderd van zijn oude vrienden. Wanneer Hamza in de klas wordt gepest door iets wat Sven heeft verteld, neemt de druk op hem toe. Ondertussen heeft Svens moeder vragen over een gestolen portemonnee. Weet Sven eindelijk de juiste keuze te maken? https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101412482 1268.564 2032-03-04T23:00:00+00:00 310 2025-05-25T18:00:00+00:00 yes no armoede geld https://schooltv.nl/video-item/leven-er-haaien-in-de-noordzee-noordzeehaaien-hebben-bescherming-nodig 2025-04-09T12:31:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47297.w613.r16-9.fd8cd0b.webp Leven er haaien in de Noordzee? | Noordzeehaaien hebben bescherming nodig Het is het grootste natuurgebied van Nederland, de Noordzee. En er leven ook, ja echt, volop haaien in dat water. Vooral in de diepere gedeeltes. Ongeveer elf soorten komen er voor in de Noordzee. Kleinere soorten zoals de hondshaai, maar ook haringhaaien en zelfs deze joekels, reuzenhaaien. Ze kunnen wel elf meter groot worden en eten alleen maar plankton. De Noordzee grenst niet alleen aan Nederland, maar ook aan Groot-Brittannië, België, Frankrijk, Duitsland, Denemarken en Noorwegen. Een groot gebied dus. In het Nederlandse gedeelte komen er maar acht soorten haaien voor en bang hoef je er niet voor te zijn. Gevaarlijke haaiensoorten komen eigenlijk alleen in tropisch water voor en dus niet in de Noordzee. Het gaat trouwens niet echt goed met een deel van de Noordzeehaaien. De helft van de soorten is met uitsterven bedreigd en daarom wordt er onderzoek naar de dieren gedaan. Ze worden gevangen en krijgen een tag en daardoor kunnen onderzoekers de dieren in de gaten houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20261149 73.109 1274 2025-04-02T07:45:00+00:00 yes no haai vis Noordzee natuurbescherming https://schooltv.nl/video-item/dansles-baila-bailalaa-kinderen-voor-kinderen 2025-04-03T06:36:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47300.w613.r16-9.8e9ce20.webp Dansles Baila bailalaa | Kinderen voor Kinderen Iedereen goed opgelet: dit is de dansles van het Koningsspelenliedje ‘Baila bailalaa’! Iedereen kom erbij en dans samen met Kinderen voor Kinderen koor 46 en Olivier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_BV_20261144 568.36 992 2025-04-02T11:16:57+00:00 yes no Koningsdag dansen https://schooltv.nl/video-item/wie-was-hannie-schaft-de-tweede-wereldoorlog-in-het-kort 2025-04-03T09:39:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47303.w613.r16-9.777620e.webp Wie was Hannie Schaft? | De Tweede Wereldoorlog in het kort Heb jij wel eens van het meisje met het rode haar gehoord? Op 21 maart 1945 wordt de 24-jarige verzetsstrijder Hannie Schaft gearresteerd. Later wordt ze bekend als het meisje met het rode haar. Hannie steelt tijdens de oorlog persoonsbewijzen, zorgt voor onderduikadressen voor Joden, zit bij het gewapend verzet en is betrokken bij moordaanslagen op Nederlanders die samenwerkten met de Duitse bezetter. Na haar arrestatie wordt Hannie dagenlang verhoord. Ondanks haar zwart geverfd haren komt de politie er toch achter dat zij het meisje met het rode haar is dat ze al tijden zoeken. Bijna alle gevangen verzetsvrouwen werden naar concentratiekamp Ravensbrück gestuurd. Hannie Schaft niet. Zij werd op 17 april 1945 in de duinen doodgeschoten en ligt als enige vrouw begraven op de oude begraafplaats in Bloemendaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20261345 62.549 932 2025-04-03T09:31:08+00:00 yes no verzet Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/de-april-meistaking-van-1943-de-tweede-wereldoorlog-in-het-kort 2025-04-03T09:40:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47304.w613.r16-9.ff13b59.webp De april-meistaking van 1943 | De Tweede Wereldoorlog in het kort Wat zou jij doen als je ineens gedwongen wordt om te werken in een ander land? In april en mei 1943 vond in Nederland een grote staking plaats tegen de Arbeitseinsatz. Nederlandse mannen werden gedwongen om in Duitsland te werken. Veel Nederlanders waren het hier niet mee eens en besloten te staken. Op 29 april 1941 begon de staking bij een machinefabriek in Hengelo en verspreidde zich daarna over de rest van Nederland. Meer dan een half miljoen mensen in fabrieken, mijnen en op boerderijen legden een paar dagen het werk neer. De Duitse bezetter reageerde keihard. Tientallen stakers werden doodgeschoten of afgevoerd naar concentratiekampen. Door de agressieve reactie van de nazi's kwamen meer Nederlanders in verzet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20261346 54.549 614 2025-04-03T09:35:32+00:00 yes no staking verzet Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/wie-was-anton-de-kom-de-tweede-wereldoorlog-in-het-kort 2025-04-03T09:44:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47305.w613.r16-9.388484e.webp Wie was Anton de Kom? | De Tweede Wereldoorlog in het kort Weet jij wie Anton de Kom is? Anton de Kom is een Surinaamse schrijver. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zit hij in het verzet en dit is zijn verhaal. Anton de Kom wordt op 22 februari 1898 geboren in Paramaribo, Suriname. Lange tijd was daar slavernij. Daarover schrijft Anton een boek: Wij slaven van Suriname. Ook verzet hij zich tegen het Nederlandse koloniale gezag in Suriname. Tijdens de Tweede Wereldoorlog woont Anton in Nederland. Hij wil schrijven over de oorlog, maar dat mag niet van de bezetter. Op 7 augustus 1944 wordt hij gearresteerd door de nazi's. Zij sturen hem naar Duitse concentratiekampen, waar hij uiteindelijk overlijdt. Lang is zijn verhaal niet bekend onder het grote publiek. Maar nu zijn er straten naar hem vernoemd, standbeelden opgericht en heeft hij eerherstel gekregen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20261370 63.104 336 2025-04-03T09:37:19+00:00 yes no verzet slavernij Tweede Wereldoorlog Suriname Anton de Kom https://schooltv.nl/video-item/oorlogsdetective-aflevering-1 2025-07-08T15:22:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47309.w613.r16-9.abe2b90.webp Oorlogsdetective | Brief uit de oorlog (afl. 1) Drie bekende Zappgezichten, Willem Voogd, Dzifa Kusenuh en Marije Zuurveld, beginnen een juicebar. Tijdens de werkzaamheden vinden ze een brief uit de Tweede Wereldoorlog. Daaruit blijkt dat iemand verzetsgroep De Schoppen Vijf heeft verraden. Willem, Marije en Dzifa gaan op zoek naar wie dat was. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736541 917.6 2032-03-26T23:00:00+00:00 870 2025-04-30T06:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet https://schooltv.nl/video-item/oorlogsdetective-aflevering-2 2025-07-08T15:22:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47310.w613.r16-9.f8698af.webp Oorlogsdetective | Piloot helpen met onderduiken (afl. 2) Willem heeft de brief aan een restaurateur gegeven en Dzifa gaat langs bij alle buren en het Verzetsmuseum. Zo komen zij meer te weten over de verzetsgroep De Schoppen Vijf. Marije is boos op Willem en Dzifa. Zij moet al het werk in de juicebar zelf doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736542 875.768 2032-03-26T23:00:00+00:00 529 2025-04-29T06:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet onderduiken https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-de-stem 2025-04-03T11:49:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47311.w613.r16-9.55dc6e7.webp Het Klokhuis | De stem Je kan het wel horen, maar niet zien of aanraken. Je kan het kwijtraken maar het blijft toch altijd van jou. Dat is je stem. Eva leert alles over dit bijzondere instrument. Ze traint haar stem met een zangdocent en leert hoe je emoties overbrengt met je stem. In de sketch zien we wat er kan gebeuren als je zo zenuwachtig bent voor je spreekbeurt dat je helemaal niet meer kunt praten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355326 938.693 997 2025-04-08T18:00:00+00:00 yes no muziek stem zingen https://schooltv.nl/video-item/oorlogsdetective-aflevering-3 2025-07-08T15:22:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47312.w613.r16-9.5a12554.webp Oorlogsdetective | Persoonsbewijs vervalsen (afl. 3) Willem gaat naar het NIOD en vindt een melding over het verraad van verzetsgroep De Schoppen Vijf. De vijf leden gaan steeds een stapje verder. Naast het drukken van verzetspamfletten, proberen zij een neergestorte Engelse piloot te redden van de Duitsers. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736543 855 2032-03-26T23:00:00+00:00 603 2025-04-28T06:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet https://schooltv.nl/video-item/oorlogsdetective-aflevering-4 2025-07-08T15:22:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47313.w613.r16-9.d7fbedb.webp Oorlogsdetective | Een overval plegen (afl. 4) Via een lokale historicus komen Willem en Dzifa erachter dat verzetsgroep De Schoppen Vijf ook een distributiebonnencentrale heeft overvallen. Een onbekende man houdt de drie zappgezichten nauwlettend in de gaten. Wie is hij? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736544 831.72 2032-03-26T23:00:00+00:00 452 2025-04-27T06:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet https://schooltv.nl/video-item/oorlogsdetective-aflevering-5 2025-07-08T15:22:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47314.w613.r16-9.695d511.webp Oorlogsdetective | Bijna gepakt door de Duitsers (afl. 5) De verzetsgroep stelt alles in het werk om een Joods meisje te laten onderduiken. Willem en Dzifa krijgen een dreigbrief dat zij moeten stoppen met hun onderzoek naar De Schoppen Vijf. Zij denken dat Marije hierachter zit en zijn woedend op haar. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736545 784.64 2032-03-26T23:00:00+00:00 586 2025-04-26T17:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet onderduiken https://schooltv.nl/video-item/oorlogsdetective-aflevering-6 2025-07-08T15:23:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47315.w613.r16-9.d67c245.webp Oorlogsdetective | Moord op een landverrader (afl. 6) Willem en Dzifa komen erachter dat de verzetsgroep De Schoppen Vijf ook een belangrijke NSB'er heeft vermoord. Maar dat liep fataal af. Marije achtervolgt de onbekende man die hen in de gaten houdt en vindt uit dat hij een advocaat is. Wat moet hij van hen? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736546 826.481 2032-03-26T23:00:00+00:00 464 2025-04-25T17:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-persvrijheid-het-klokhuis-over-journalistiek 2025-04-10T07:07:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47329.w613.r16-9.a8fbe6c.webp Het Klokhuis | Persvrijheid - Het Klokhuis over journalistiek Kunnen journalisten overal ter wereld vrij vertellen wat er écht speelt? In sommige landen mag dat niet. Janouk gaat langs bij World Press Photo om te zien hoe het is gesteld met de persvrijheid in verschillende delen van de wereld. Ze spreekt op een geheime plek met Derk Sauer, oprichter van een Russische krant, over censuur. In de sketch wil een president koste wat kost bepalen wat er in de krant komt, vooral als het over hemzelf gaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355291 959 2082 2025-04-09T18:00:00+00:00 yes no journalist nieuws persvrijheid https://schooltv.nl/video-item/oorlogsdetective-aflevering-7 2025-07-08T15:23:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47364.w613.r16-9.61f8f3c.webp Oorlogsdetective | Verrader ontmaskerd (afl. 7) De lokale historicus heeft alle namen van de verzetsgroep De Schoppen Vijf achterhaald. Willem en Dzifa vinden uit dat er nog maar twee verdachten over zijn die de groep verraden kunnen hebben. In het laatste oorlogsjaar worden alle leden van de verzetsgroep door de Duitsers opgepakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736547 782.965 2032-03-26T23:00:00+00:00 457 2025-04-24T17:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet https://schooltv.nl/video-item/oorlogsdetective-aflevering-8 2025-07-08T15:23:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47377.w613.r16-9.a9f9d8f.webp Oorlogsdetective | Het verraad van Gerrit (afl. 8) Het is bekend wie de verzetsgroep De Schoppen Vijf heeft verraden. De zappgezichten schrikken als ze horen waarom diegene dat heeft gedaan. Een verrassende gast opent hun nieuwe juicebar. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736548 864.419 2032-03-26T23:00:00+00:00 532 2025-04-23T17:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet https://schooltv.nl/video-item/oorlogsdetective-aflevering-9 2025-07-08T15:23:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47381.w613.r16-9.0691463.webp Oorlogsdetective | Verraad van de schoppen vijf (afl. 9) Drie bekende Zappgezichten, Willem Voogd, Dzifa Kusenuh en Marije Zuurveld, beginnen een juicebar. Tijdens de werkzaamheden vinden ze een brief uit de Tweede Wereldoorlog. Daaruit blijkt dat iemand verzetsgroep De Schoppen Vijf heeft verraden. Willem, Marije en Dzifa gaan op zoek naar wie dat was. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736549 6577.32 2032-03-26T23:00:00+00:00 472 2025-04-22T10:50:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-duif-klokhuis-soortsafari 2025-04-17T08:49:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47319.w613.r16-9.3f0ec27.webp Op zoek naar de duif | Klokhuis SoortSafari Nizar en Serah strijden om de mooiste foto van een duif, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan! Lukt het hen om dit beweeglijke dier perfect vast te leggen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20261488 349.589 303 2025-04-07T08:00:00+00:00 yes no duif biodiversiteit vogel https://schooltv.nl/item/waarom-hebben-we-vrienden-nodig-story-over-het-belang-van-vriendschap 2025-04-07T13:27:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47320.w613.r16-9.467c800.jpg Waarom hebben we vrienden nodig? | Story over het belang van vriendschap Mensen zijn echte groepsdieren. Vriendschappen kunnen je gelukkiger maken, steun geven en eenzaamheid verminderen. Wat is een goede basis voor vriendschap en hoeveel vrienden heb je nou eigenlijk nodig? Klik op de afbeelding om de hele story te lezen op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 354 2025-04-07T13:31:00+00:00 yes no vriendschap https://schooltv.nl/item/hoe-ontstaat-typisch-mannelijk-en-vrouwelijk-gedrag-story-over-gendernormen 2025-04-07T13:31:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47323.w613.r16-9.f9089a1.jpg Hoe ontstaat typisch mannelijk en vrouwelijk gedrag? | Story over gendernormen In de media zien we constant hoe mannen en vrouwen zich moeten gedragen. Wat doen die gendernormen met ons gedrag? Klik op de afbeelding voor de hele story op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 222 2025-04-08T06:28:00+00:00 yes no gender man vrouw stereotype https://schooltv.nl/item/wie-zijn-de-sinti-en-de-roma-story-over-nomadische-volken-zonder-land 2025-04-07T13:36:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47322.w613.r16-9.7d56659.jpg Wie zijn de Sinti en de Roma? | Story over nomadische volken zonder land Sinti en Roma komen oorspronkelijk uit India. Ze leven eeuwenlang als nomaden, maar wonen nu op vaste plekken in Europa. Tijdens de Tweede Wereldoorlog worden een half miljoen Sinti en Roma vermoord. Meer weten over deze bijzondere volken? Klik op de afbeelding voor de story op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 254 2025-04-09T06:31:00+00:00 yes no volk cultuur Europa https://schooltv.nl/item/wat-mag-de-politie-story-over-de-bevoegdheden-van-de-nederlandse-politie 2025-05-15T14:47:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47321.w613.r16-9.f215fb3.jpg Wat mag de politie? | Story over de bevoegdheden van de Nederlandse politie Om de maatschappij veilig te houden, heeft de politie bepaalde bevoegheden. Ze mogen dingen die gewone mensen niet mogen. Maar wat mogen agenten wel en niet? Klik op de afbeelding voor de story op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 412 2025-05-14T14:45:00+00:00 yes no politie maatschappij https://schooltv.nl/video-item/welke-stenen-komen-er-voor-in-nederland-rivieren-die-naar-ons-land-stromen-nemen-stenen-mee 2025-04-08T08:54:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47325.w613.r16-9.7b1964e.webp Welke stenen komen er voor in Nederland? | Rivieren die naar ons land stromen nemen stenen mee Dit vond ik vroeger dus echt het allerleukste om te doen, he. Stenen zoeken en stenen verzamelen. Want je vindt ze echt overal en toch zijn ze ook weer heel verschillend. Of je nou stenen zoekt in Groningen, in Limburg op de Veluwe of aan de kust, elke steen ziet er weer heel anders uit. Hier kun je echt zo ver kijken als je maar wil en je ziet alleen maar stenen, stenen, stenen en nog eens stenen. Dat is ook niet zo heel gek: We zijn namelijk in de steengroeve in Winterswijk. En vandaar ook deze veiligheidskleding. Kijk, nou heb ik een aantal stenen meegenomen uit mijn eigen verzameling. En zoals je ziet zien ze er allemaal anders uit. Dit is een hele mooie met allemaal streepjes en stipjes erop. Deze hier is gewoon knetterwit. Dit is een hele mooie gladde steen. Deze heeft allerlei mooie kleurtjes. Kortom, allemaal anders. En ik vraag me nou al heel lang af: Hoe kan het dat alle stenen er weer anders uit zien? Ik heb natuurlijk niet voor niets mijn eigen verzameling stenen meegenomen en we staan ook niet zomaar hier in deze groeve. Ik heb vandaag namelijk afgesproken met een heuse aardwetenschapper. Daar zul je hem hebben, hoor. Onze aardwetenschapper Bertram Uunk van de Vrije Universiteit Amsterdam. Bertram, wat ben je nou precies aan het doen? Ik ben aan het kijken wat dit voor gesteente is. Zo proberen we bijvoorbeeld uit te zoeken hoe een gebergte ontstaat of hoe de aardbodem over miljoenen jaren is veranderd. Wauw. Wat cool. En dat kunnen stenen ons vertellen. Oké. Ga je mee naar binnen? Dan ga ik het laten zien. Ja, graag. Dan neem ik wel even mijn eigen stenen mee, goed? Helemaal goed. Zo, hier. Neem jij die mee? Ja. Top. Ik heb ook wat stenen meegenomen, allemaal gevonden in Nederland. En ze zien er allemaal anders uit. Andere kleuren, andere texturen. Nou zou je denken, Bertram: Een steen is een steen. Maar zo simpel ligt het dus niet, hè? Nee. Zeker niet. Elke steen wordt op een andere manier gevormd. M-hm. En die heeft een andere oorsprong. Die komt ergens anders vandaan. Deze steen komt bijvoorbeeld uit Bretagne. En deze mooie witte steen die komt uit Zuid-Engeland. Maar kun jij nou zien aan die steen waar-ie vandaan komt? Ja. Dat kun je zien doordat ze allemaal uit andere mineralen bestaan op andere manieren zijn gevormd, en dus ook van een andere plek vandaan komen. Dit is een zandsteen. Die komt uit Duitsland. Duitsland, ja. En deze kleine, hop, kiezel? Die kleine kiezel komt met de Maas mee uit Frankrijk. Dit had ik nooit kunnen bedenken. Dat al die stenen die ik gewoon in Nederland heb gevonden zo een reis hebben gemaakt. Dat vind ik echt vet. In Nederland zijn heel veel soorten stenen te vinden. In de afgelopen miljoenen jaren zijn die hier allemaal verzameld want Nederland is een soort afvoerputje van Europa geworden. Ons land ligt namelijk lager dan heel veel andere Europese landen. En die rivieren die allemaal naar ons land toe stromen nemen allerlei kleine steentjes mee. Dat kun je hier in de groeve in Winterswijk heel mooi zien aan al deze lagen stenen. En, Bertram, dit is wat we nu met het blote oog zien, hè maar hier onder de grond gaat het natuurlijk nog veel verder. Klopt. Dit is maar een heel klein deel van alle lagen. Dat gaat nog kilometers door tot diep in de ondergrond. En die lagen zijn over miljoenen jaren allemaal gevormd en de nieuwe lagen hebben de oude lagen steeds naar beneden geduwd. Oké, dus hoe dieper je gaat hoe ouder het gesteente is? Klopt. En ik kan je binnen laten zien wat voor gesteente dit allemaal is. Oké. Nou, let's go. We hebben hier een vaas. Zonder bloemen weliswaar maar met een aantal hele mooie laagjes zand, hè. Ja. En die laagjes zand geven de verschillende gesteentes in de Nederlandse ondergrond weer. Die zijn over miljoenen jaren gevormd. Die gesteentes kunnen laten zien hoe Nederland er in die tijd uitzag. Iets meer dan 300 miljoen jaar geleden bestond Nederland uit veel meer kleine rivieren. Dat zie je hier terug in het gesteente. Al die verschillende kleine afgeronde kiezeltjes. Ja. Die zijn gevormd in de rivier. Door het water rondde-ie natuurlijk af. Ja. Je zegt 300 miljoen jaar geleden. Dus dat is dan ongeveer deze onderste laag, he? Klopt, dat is het oudste gesteente. En deze rode stenen? Wat is dat? Dit is klei. Dat vormt vaak ook naast de rivier. Dus dat hoort bij dezelfde periode. Hier zie je dat het gesteente eigenlijk alleen maar bestaat uit zand. Heel fijn zand. Dat soort zand vind je nu terug in de woestijn. Nederland was gewoon ooit een woestijn? Ja. Klopt. Wat?! Ja. Heel lang geleden. Dat is dus ook de laag die net boven de oudste laag zit? Ja. Die is net iets jonger. Zo'n 150 miljoen jaar geleden zag heel Nederland eruit als een soort hele grote Waddenzee. Een getijdegebied met eb en vloed. En je kreeg dus ook zandlaagjes en kleilaagjes. Maar er zaten ook wormen in te wroeten. Hier zie je bijvoorbeeld zo'n graafgangetje van zo'n worm. Dus dit is gewoon een 150 miljoen jaar oud wormengangetje? Ja. Precies. Aan elke losse steen kan Bertram dus zien uit welke periode die komt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20262234 299.221 550 2025-04-08T08:08:18+00:00 yes no steen stenen kiezelsteen https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-dovenetel-klokhuis-soortsafari 2025-04-17T08:49:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47332.w613.r16-9.799bbfc.webp Op zoek naar de dovenetel | Klokhuis SoortSafari Tijdens hun zoektocht naar de dovenetel ontdekken Nizar en Serah dat deze plant een stuk moeilijker te vinden is dan je zou denken. Want prikt die plant nou? En welke kleur heeft 'ie… en maakt hij je nou écht doof? Tijd om de plant op te sporen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20262823 290.986 287 2025-04-11T11:23:00+00:00 yes no biodiversiteit plant bloem https://schooltv.nl/video-item/de-heid-en-teit-feiten-letterliedjes 2026-01-12T09:42:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47333.w613.r16-9.867d5af.webp De heid en teit feiten | Letterliedjes Er zijn woorden die eindigen op heid, zoals snelheid, en woorden die eindigen op teit, zoals majesteit. Je schrijft ze anders dan je denkt, let maar op: Hier zijn de woorden met heid. Heid, heid, het is een feit. Hoor je aan het einde hijt? Dan schrijf je heid! Die dief spreekt niet de waarheid (heid!). Vakantie, dat is vrijheid (heid!). De flitspaal checkt je snelheid (heid!). Dat kunstwerk! Wat een schoonheid (heid!). Dus heid schrijf je in veiligheid. En heid schrijf je in moeilijkheid Ook schrijf je heid in eenzaamheid. En (smerig, zeg!) in viezigheid. Dan is het nu tijd voor de woorden met teit. Alleen de tijd van de klok. schrijf je dan weer niet als teit, maar deze woorden wel: Teit, teit, het is een feit. Hoor je aan het einde tijt? Dan schrijf je teit! Bah, wat een slechte kwaliteit (teit!). Een koning noem je majesteit (teit!). Mijn broer zit in de puberteit (teit!). Pas op met elektriciteit (teit!). Schrijf teit in universiteit. Schrijf teit in muzikaliteit. Schrijf teit ook in sportiviteit. En (lekker puh!) brutaliteit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20263288 101.44 1733 2025-04-14T07:00:36+00:00 yes no klank schrijven woordenschat spelling https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-uilen-2 2025-04-16T08:52:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47341.w613.r16-9.ef64298.webp Het Klokhuis | Uilen Ze kunnen geruisloos vliegen, hebben hele goede oren en ogen en ze kunnen hun kop bijna ronddraaien: uilen. In Nederland heb je zes soorten. Van de kerkuil, die je herkent aan z'n hartvormige kop, tot de oehoe, een van de grootste uilen ter wereld. Janouk gaat naar De Fûgelhelling in Friesland, waar uilen worden opgevangen. Ton, de beste vriend van Barry Snotter, heeft problemen met zijn ogen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355336 945.56 1549 2025-04-16T08:52:00+00:00 yes no uil vogel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-plantage 2025-04-17T08:42:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47342.w613.r16-9.34d50da.webp Het Klokhuis | Plantage In de koloniale tijd verdiende Nederland veel geld met het verbouwen van grondstoffen in Suriname. Koffie, cacao, suiker en katoen kwamen van meer dan 400 plantages. Wat is er nog te zien van deze plantages? Tirsa is in Suriname en vertelt over deze geschiedenis. Joy zingt een lied over Keti Koti, want is dat wel voor iedereen een feestelijke dag? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355329 920.419 2230 2025-04-16T18:00:00+00:00 yes no plantage slavernij Suriname Keti Koti https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-motorracen 2025-04-18T17:51:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47354.w613.r16-9.ca777b5.webp Het Klokhuis | Motorracen Met hun knieën rakelings over het asfalt en op topsnelheid door de bocht. Op het TT Circuit in Assen strijdt de top van de motorsport om de winst, van de lichte 50cc-klasse tot de spectaculaire MotoGP. Hoe werkt zo'n race eigenlijk? Wat maakt een circuit uitdagend? Hoe bereid je je voor op zo'n waanzinnige snelheid? Eva duikt in de wereld van het motorracen, spreekt met tweevoudig wereldkampioen Jeffrey Buis en stapt zelfs achterop! Debbie is ook in de ban van motorracen, Lara heeft geen interesse. Of toch wel? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355293 920.44 1220 2025-04-18T18:00:00+00:00 yes no motor https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-vergeten-groenten 2025-04-22T17:51:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47356.w613.r16-9.0b562f5.webp Het Klokhuis | Vergeten groenten Raapstelen, aardperen, rammenas; misschien ken je deze groentes helemaal niet. Vroeger aten mensen deze groentes veel meer, nu noemen we ze 'vergeten groenten'. Janouk gaat op bezoek bij Henk, de vergeten groenteboer. Hij leert ons waarom het zonde is dat we die groenten zijn vergeten. Samen met Manfred kookt Janouk een heerlijke vergeten groentelasagne. En de ober vindt het heel moeilijk om precies te bepalen welke groenten nou vergeten zijn en welke niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355330 919.406 1079 2025-04-22T18:00:00+00:00 yes no groente plant eten https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-rechtbanktekenaar 2025-04-24T07:28:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47357.w613.r16-9.4250a18.webp Het Klokhuis | Rechtbanktekenaar Sommige rechtszaken komen in het nieuws of in de krant. Maar in de rechtbank mag je geen foto's maken. Dus is er iemand die tekeningen maakt: de rechtbanktekenaar. Nizar mag kijken hoe dat in zijn werk gaat. In de sketch heeft een gevangene een klacht over de tekening die van hem is gemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355333 934.64 706 2025-04-23T18:00:00+00:00 yes no rechtbank tekenen beroep misdaad https://schooltv.nl/video-item/wat-kunnen-we-leren-van-het-liefdesleven-van-apen-apen-kiezen-hun-partner-zorgvuldig-uit 2025-04-17T12:13:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47344.w613.r16-9.fa120a5.webp Wat kunnen we leren van het liefdesleven van apen? | Apen kiezen hun partner zorgvuldig uit In dierentuinen wordt veel onderzoek gedaan bijvoorbeeld naar het gedrag van apen. Ze zitten dan achter een laptop en doen zo mee aan allerlei psychologische onderzoeken. Dat kan dus nog veel gekker, want die onderzoekers hebben zelfs een dating-app gemaakt voor apen. O? Nou, dat is misschien wat voor jou. Leuk. Wat bedoel je daarmee? Mariska, jij doet onderzoek naar het gedrag van dieren en dan met name het gedrag van apen. Waarom is het zo belangrijk dat we onderzoek doen naar emoties van apen? Apen, zoals chimpansees, zijn onze meest naaste verwanten. En om inzicht te krijgen in waar onze emoties vandaan komen willen we weten wat de verschillen zijn en overeenkomsten zijn tussen emotioneel gedrag in chimpansees en in mensen. Emoties bestuderen bij apen, dat lijkt me best ingewikkeld want je kunt ze geen vragen stellen. Nee, dat klopt. Je kunt natuurlijk gewoon kijken wat er gebeurt: Wat zijn de gezichtsexpressies, wat is de lichaamstaal? Dat is superbelangrijk. En daar gebruiken we computertaken voor. Ik heb een filmpje meegenomen, dat is denk ik handig. Leuk. Dan kun je het meteen zien. Maar die apen zitten dus achter een scherm, hè. Die zien beelden daarop. Hoe kun je dan zien waar hun aandacht naartoe gaat? Onder dat beeldscherm hangt een speciaal cameraatje, dat heet een eye tracker. En dat meet precies waar het individu naar kijkt. Worden ze dan voor dat scherm gezet? Nee, ze kunnen daar zelf achter gaan zitten. Dat is vrijwillig? Het is zeker vrijwillig. Dat vind ik heel belangrijk. Zeker als je onderzoek doet naar emoties dan wil je 'n dier niet dwingen en dat wil ik sowieso niet. Een soort van tv-kijken voor apen is het. Ja, precies. Met deze superinteressante onderzoeken leren we heel veel over apen. Stapje voor stapje komen we erachter wat ze leuk of spannend vinden en hoe ze een partner kiezen om zich mee voor te planten. Door meer kennis over het apenbrein kunnen we nog beter voor onze harige neven zorgen. En jullie hebben ook een app ontwikkeld voor apen, begreep ik? Een soort dating-app? Dat vind ik geniaal. Weet jij dan ook wat apen aantrekkelijk vinden? Zijn er specifieke dingen waar ze op aan gaan? Ja, we hebben dit bekeken bij de orang-oetans in Apenheul en Oudehands Dierenpark. En het blijkt dat die vrouwtjes mannen met grote wangplaten interessant vinden. Dus daar gaat hun aandacht meteen naartoe. Met bolle wangen? Een soort van, ja. Hmmmmm. Even iets heel anders: Je hebt een soort blind date-experiment gedaan bij mensen op 'n festival. Komen daar dan heel andere resultaten uit dan in dat onderzoek naar apen? Nee, het is heel vergelijkbaar. Nee? Mensen denken altijd dat ze dat soort keuzes om met iemand op date te gaan of niet of je leven te delen met iemand dat je daar heel lang en goed over nadenkt en dat je dan een beslissing maakt. Maar eigenlijk blijkt het dat mensen, net als chimpansees hun beslissingen vaak maken juist op basis van emotie en intuitie. Van wat voor dingen hangt dat dan af? Dan schrijf ik even mee. O ja. Goeie. Ja... Nou, dat is best ingewikkeld. Ja, dat merk ik. We hebben in ieder geval gevonden dat als een vrouw naar je glimlacht dat het niks zegt over of ze je leuk vindt of niet. Wat ik wel heb gevonden, is dat als jullie hartslag met elkaar gelijk gaat lopen dat het waarschijnlijk wel goed komt. Oké. Ik zou zeggen: Ga vooral verder met je interessante onderzoek en bedankt voor dit waanzinnige interview. Ja, dat ga ik doen. En heel erg bedankt dat ik hier met jullie over mocht praten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20260215 233.429 128 2025-03-26T23:00:00+00:00 yes no aap liefde emotie https://schooltv.nl/video-item/niet-ie-maar-i-letterliedjes 2026-01-12T09:42:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47410.w613.r16-9.67a6454.webp Niet ie maar i | Letterliedjes Soms hoor je ie, maar schrijf je i. Bijvoorbeeld: kiwi en gitaar. Daar is geen regel voor. Deze band zingt alleen maar woorden met een i. En 1 en 2 en 1, 2, 3, 4! Die cavia speelt mooi gitaar Hij is heel muzikaal, vandaar Zing jij direct ook lekker mee? Niet ie maar i, een goed idee! Limonade en siroop. Radio en bioscoop! Limonade en siroop. Radio en bioscoop! En daar heb je de olifant. Zij speelt op een triangel want… Ze vindt dit mini-instrument Echt prima passen in een band. Kilometer, schorpioen. Kiwi, taxi en citroen! Kilometer, schorpioen. Kiwi, taxi en citroen! Op die viool daar, wie is dat? 't Is de giraf! Zo vals als wat. Heel irritant, joh, niet te doen. In valsheid is die kampioen. Sinaasappel en piraat. En bikini en klimaat! Sinaasappel en piraat. En bikini en klimaat! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20264215 92.48 1667 2025-05-11T22:10:00+00:00 yes no spelling woordenschat schrijven https://schooltv.nl/video-item/wat-voor-dieren-zijn-gorillas-intelligent-grotendeels-vegetarisch-en-echte-versierders 2025-04-17T12:13:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47346.w613.r16-9.38715e7.webp Wat voor dieren zijn gorilla's? | Intelligent, grotendeels vegetarisch en echte versierders Bikoto, daar ben je! Goeie avond jongen, hoe is het met je? Jullie denken nu misschien dat Bikoto rare boergeluiden maakt... maar dit is precies hoe gorilla's communiceren. Kom maar even hier jongen. Ga maar lekker zitten. Dan ga ik je even onderzoeken. Even zien hoor. Ja, kijk eens even. Gorilla's zijn mensapen. Als je kijkt naar de grootte van die schedel... zou je denken dat er ook heel veel hersenen in zitten. Maar de hersenen van een gorilla zijn de helft van die van een mens. We weten inmiddels dat de grootte van een brein belangrijk is voor de slimheid. Hoe groter het brein, hoe slimmer het wezen. Het zijn hele intelligente dieren. Je kunt ze dus gebarentaal leren. Ik heb aan Bikoto verteld dat ik hier een mandje heb... met lekkere banaantjes en ook wat verse takjes. En voor het idee heb ik er ook een hele vlezige rookworst in gestopt. Dus even kijken wat hij kiest. Alsjeblieft jongen. Eet smakelijk. Nou, dat is ook maar duidelijk. Gorilla's eten soms wel insecten... maar over het algemeen zijn ze hartstikke vegetarisch. Ze hebben wel enorme tanden, maar die gebruiken ze vooral om planten te vermalen. Mensen hebben gorilla's altijd al bewonderd. Vooral vanwege de gelijkenis met de mens. Zelfs in de oudste speelfilms komen ze al voor. Here comes King Kong! Heerlijk hè, dat soort films. Ik heb ook echt alles van Planet of the Apes gekeken. Gorilla's hebben ook echt enorm veel last van darmgassen. Moet je wel tegen kunnen als onderzoeker. Ik kan je vertellen, het went nooit. Ja, dat is goed, Bikoto. Kom je dan wel zo terug? Niet te lang hè? Misschien heb je het wel eens in de dierentuin gezien. Een gorilla die zijn eigen poep bestudeert en zelfs een hapje neemt. Hoe haalt hij het in zijn apenhoofd? Toch is het natuurlijk gedrag. Ze doen dit om waardevolle mineralen en vitamines... die achterblijven in hun uitwerpselen toch binnen te krijgen. Eh, Bikoto? Er zit wat op je lip, Bikoto. Misschien moet je even je tanden poetsen. Ah, kijk. Daar ben je weer, jongen. Mannetjesgorilla's zijn echte versierders. Ze hebben niet één vrouwtje, maar meerdere. En om goed voor hun groep vrouwtjes en kinderen te kunnen zorgen... moeten ze niet alleen sterk zijn, maar ook intelligent. Tijd om meer onderzoek te doen. Prof, je kan pak uittrekken, hoor. Hè? Prof?! Huh? Ben je nou zonder mij begonnen? Dat is flauw. Ik ben gek op apenonderzoek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20264217 214.464 164 2025-03-26T23:00:00+00:00 yes no gorilla aap https://schooltv.nl/video-item/waarom-draait-een-uil-met-zijn-hoofd-de-ogen-van-een-uil-kunnen-niet-bewegen 2025-04-17T12:13:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47347.w613.r16-9.7ccd921.webp Waarom draait een uil met zijn hoofd? | De ogen van een uil kunnen niet bewegen Hier zitten dus de uilen. En over uilen wordt vaak gezegd dat ze heel slim zijn, hè. Zo slim als een uil. Maar eigenlijk is dat helemaal niet waar. Ja, er is veel discussie als het gaat over intelligentie en uilen. Want in bijvoorbeeld tekenfilms en sprookjes... worden ze vaak afgebeeld als hele wijze figuren. Maar het is nooit bewezen dat uilen slimmer of juist dommer zijn dan andere vogels. Nee. Interessant, toch? Hé, en even wat anders. Weet jij waarom een uil z'n hoofd zo helemaal om kan draaien? Het zal vast iets met z'n ogen te maken hebben. Klopt. Doe jij eens zo, van links naar rechts. Dat kan een uil dus niet. Daarom moet-ie dus z'n hoofd helemaal zo draaien... om te kunnen zien wat er om hem heen gebeurt. Ha, slim. Of heel onhandig en een beetje dommig van dat uilenbrein. Ja, dat is misschien niet zo handig. Nee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20264220 53.312 303 2025-03-26T23:00:00+00:00 yes no uil kijken https://schooltv.nl/video-item/hoe-slim-zijn-olifanten-megagoed-geheugen 2025-04-17T12:13:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47348.w613.r16-9.28a95e5.webp Hoe slim zijn olifanten? | Megagoed geheugen Kijk eens even. Mooi, hè? Als je het hebt over intelligente dieren... dan staat de olifant echt superhoog op de lijst. Ontzettend slim. En ze hebben ook een megagoed geheugen. Ze kunnen de gezichten van hun soortgenoten en zelfs mensen jaren later nog herkennen. Dat is toch fantastisch? Wauw. Ik ben echt dol op olifanten. En wist je dat ze qua gedrag best wel heel erg op ons mensen lijken? Ze zorgen voor elkaars kinderen. En als er eentje dood gaat uit de kudde... dan rouwen ze daar ook echt om. Het zijn heel sociale dieren ook. In tijden van droogte delen ze zelfs hun water en voedsel met hun soortgenoten. Wil je een krentenbolletje? Ik neem altijd lekker wat lunch mee als we een uitje hebben. Mag jij hebben? Met zo'n zweterige plak kaas? Nee, ik wacht wel even. Wist je trouwens dat olifanten ook goed met elkaar kunnen communiceren? Nee, hoe dan? Ze maken een heel laag geluid. Zo laag dat wij dat als mensen helemaal niet kunnen horen. Maar zij kunnen elkaar wel horen. Dus op grote afstand, kilometers ver, kunnen ze met elkaar praten. Janouk. Hoorde je dat? Ja, die hoorde ik wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20264221 70.954 1012 2025-03-26T23:00:00+00:00 yes no olifant geheugen https://schooltv.nl/video-item/brainstorm-je-brein-en-vuur 2025-04-17T14:30:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47350.w613.r16-9.8771a2f.webp Brainstorm | Je brein en vuur Alles over je brein en vuur. Waarom hebben vlammen zo'n aantrekkingskracht? En hoe blijf je rustig als je een grote brand moet blussen? In de Brain Game wordt de pijngrens getest van presentator René van Leeuwen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358763 1230.68 554 2025-04-17T14:29:00+00:00 yes no hersenen vuur brand https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-ademhaling-als-je-lucht-inademt-nemen-je-longen-zuurstof-op-en-adem-je-koolstofdioxide-uit 2025-04-17T14:39:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47349.w613.r16-9.a7c19a1.webp Hoe werkt ademhaling? | Als je lucht inademt nemen je longen zuurstof op en adem je koolstofdioxide uit Maar hoe doet je lichaam dat eigenlijk? Dat ademen? Kijk, dit zijn je longen. Dit hier is je middenrif. Dat is de belangrijkste spier om adem te halen. Als je middenrif zich samentrekt, naar beneden gaat dan (hij haalt diep adem) vullen de longen zich met lucht. Als je middenrif ontspant dan (hij ademt uit) stroomt de lucht uit je longen. Onze longen zijn heel erg belangrijk. Want zonder je longen kan je niet ademhalen. Dokter van Oort, je bent longarts. Wat gebeurt er precies tijdens het ademen? Als je gaat ademen, adem je de lucht in via de neus of mond naar binnen. Die komt vervolgens in de luchtpijp terecht. Vervolgens gaat de lucht naar de twee longen. En belandt uiteindelijk in de longblaasjes. Van longblaasjes heb je er wel 300 miljoen. Die zijn ontzettend klein. In die longblaasjes wordt de zuurstof opgenomen in het bloed. Dat zuurstofrijke bloed wordt door je hart rondgepompt door je lichaam. En brengt alle zuurstof naar alle organen en weefsels. Daar vindt verbranding plaats. Na de verbranding komt er water vrij en koolstofdioxide. Dat adem je vervolgens weer uit. De longen zijn belangrijk voor gaswisseling waarbij de zuurstof wordt opgenomen en koolstofdioxide wordt uitgeademd. Het is een prachtig systeem. Zonder longen kunnen we niet ademhalen. Met deze test komen we er achter hoe goed mijn longen het doen. We meten namelijk mijn longcapaciteit. Ik ben heel benieuwd. Neem plaats. Blazen, blazen. Haal maar heel diep in. Diep, diep, diep. En uit. Blazen, blazen, houd vol. Houd vol. Kom maar op met die uitslag. We hebben je onderzocht om te kijken hoe je longen ervoor staan. Daarbij hebben we gezien dat je bijna 100 procent hebt gescoord. Wauw! Op zich wel wat ik verwacht had. Maar toch goed om te horen. Mijn werk is voornamelijk zorgen voor mensen die een slechtere longfunctie hebben. Bijvoorbeeld mensen met astma of taaislijmziekte. Bij mensen met astma kun je zien wat gebeurt in de kleine luchtwegen. Bij gezonde luchtwegen zijn de luchtwegen mooi open. Bij mensen met astma zijn er vernauwingen van de kleine luchtwegen. Daardoor voelt het alsof je door een rietje ademt. Ook door roken of vapen kan je longfunctie minder worden. Dit wil je niet. Je kan je longcapaciteit ook vergroten. Bijvoorbeeld door, je raadt het al, te sporten. Hiermee train je je ademhalingsspieren je luchtwegen worden wijder en je bloedvoorziening gaat er ook op vooruit waardoor je ademhaling efficiënter wordt. Bestaat er zoiets als goed of slecht ademen? Je kan op twee manieren ademhalen: Door de neus en door de mond. Door de neus ademen is wel echt veel beter. De neus waarschuwt je bijvoorbeeld voor bepaalde geuren. Als er rook is of bepaalde gassen dan kan je dat ruiken. Kan je leven redden. Kan je leven redden. De neus heeft ook een filterfunctie. Waarbij de neusharen de lucht filteren. Dat kan bacteriën en virussen buiten de deur houden. Dus, zoveel mogelijk ademen door de neus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20264326 215.274 3483 2025-04-17T13:30:11+00:00 yes no ademen menselijk lichaam longen https://schooltv.nl/video-item/brainstorm-je-brein-en-humor 2025-04-18T06:25:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47351.w613.r16-9.ae2cc93.webp Brainstorm | Je brein en humor Waarom vinden we iets grappig? En waarom lachen mensen niet altijd om dezelfde grappen? In de Brain Game wordt de pijngrens getest van actrice Jamie Tang. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358764 1205 541 2025-04-20T16:10:00+00:00 yes no hersenen humor https://schooltv.nl/video-item/brainstorm-het-puberbrein 2025-04-18T06:26:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47352.w613.r16-9.7804a4e.webp Brainstorm | Het puberbrein Alles over het brein van een puber. In de Brain Game wordt de pijngrens getest van presentatrice Rachel Rosier. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358765 1205 1117 2025-04-27T16:10:00+00:00 yes no hersenen puberteit https://schooltv.nl/video-item/brainstorm-je-brein-en-smartphones 2025-05-04T16:00:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47378.w613.r16-9.97e0bb1.webp Brainstorm | Je brein en smartphones Alles over je brein en smartphones. Welke invloed heeft onze zakcomputer op ons gedrag? In de Brain Game wordt de pijngrens getest van influencer Glenn Eilbracht. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358766 1205 939 2025-05-04T16:10:00+00:00 yes no hersenen mobiele telefoon mediawijsheid https://schooltv.nl/video-item/brainstorm-het-brein-van-meerlingen 2025-05-12T07:06:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47409.w613.r16-9.e48bdc8.webp Brainstorm | Het brein van meerlingen In de Brain Game wordt de pijngrens getest van Daan en Job. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358767 1211.364 722 2025-05-11T16:10:00+00:00 yes no hersenen tweeling https://schooltv.nl/video-item/brainstorm-compilatie 2025-05-19T06:34:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47473.w613.r16-9.133f466.webp Brainstorm | Compilatie Duik in de fascinerende wereld van het brein en ontdek hoe je hersenen en geest werken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1358768 1203.6 542 2025-05-18T16:10:00+00:00 yes no hersenen https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-een-madeliefje-soortsafari 2025-04-18T09:40:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47353.w613.r16-9.456ec3b.webp Op zoek naar een madeliefje | SoortSafari | Als de madeliefjes te zien zijn weet je dat het voorjaar echt is begonnen! Dus tijd om lekker de natuur in te gaan. Maar wie maakt de mooiste foto van dit fotogenieke bloempje? Is het Serah of Janouk? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20264473 332.714 362 2025-04-18T09:40:00+00:00 yes no bloem biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/bevrijding-op-locatie-mijn-moeder-was-een-moffenmeid 2025-04-24T06:47:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47358.w613.r16-9.0df778c.webp Bevrijding op locatie | Mijn moeder was een 'moffenmeid' Je kan toch ‘gewoon’ verliefd worden? Daar denken veel Nederlanders na de Tweede Wereldoorlog anders over. In de dagen na de bevrijding worden ‘moffenmeiden’ kaalgeschoren en kaal geknipt. Monika Diederichs, kind van een Duitse militair, vertelt over haar familliegeschiedenis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20265627 622.506 366 2025-04-24T06:45:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bevrijding https://schooltv.nl/video-item/waarom-halen-we-adem-we-hebben-zuurstof-nodig-voor-allerlei-processen-in-ons-lichaam 2025-04-24T09:53:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47359.w613.r16-9.ae9e261.webp Waarom halen we adem? | We hebben zuurstof nodig voor allerlei processen in ons lichaam Je ziet het misschien niet. Het is overal om ons heen. De lucht. Het is de lucht die je inademt. Lucht is een mengsel van verschillende gassen. Stikstof: 78 procent. Zuurstof: 21 procent. Argon: 0,9 procent. En ook een beetje koolstofdioxide: 0,03 procent. Het is de zuurstof in de lucht die we nodig hebben in leven te blijven. Dat is zo omdat we energie nodig hebben... voor allerlei processen in ons lichaam. Nu denk je misschien... die energie die haal ik toch uit mijn boterham met pindakaas? Scherp. Klopt, maar voor de verbranding van deze boterham... het omzetten naar energie, is zuurstof nodig. Net zoals vuur alleen kan branden met zuurstof. Kunnen wij ons voedsel ook alleen verbranden met zuurstof. Daarom halen we adem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20265632 96.426 987 2025-04-24T09:37:09+00:00 yes no ademen menselijk lichaam zuurstof https://schooltv.nl/video-item/hoe-verandert-je-gedrag-met-een-wapen-in-de-hand-je-voelt-je-machtig-en-overschat-jezelf-sneller 2025-07-24T10:16:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47360.w613.r16-9.d3f2e35.webp Hoe verandert je gedrag met een wapen in de hand? | Je voelt je machtig en overschat jezelf sneller Om te checken welke invloed wapens hebben, maken we twee teams. Uiteindelijk krijgen beide teams exact dezelfde opdracht. Jij, jij, jij, met mij mee. Oké en jullie gaan met mij mee. Die kant op. Op de plaats, rust! Jullie opdracht is simpel. Op dit terrein staat een gebouw met daarop een vlag. En die vlag moeten jullie neerhalen. Maar dat gebouw wordt bewaakt door een aantal gangsters. En aan jullie de opdracht om die gangsters te spotten. Als je er één spot dan bel je mij en krijg jullie nadere orders. Eén ding is heel belangrijk: Jullie moeten ervoor zorgen dat je zelf absoluut niet gespot worden. Is dat duidelijk? Duidelijk. Duidelijk. Oké, ja, nice. Hier zijn jullie wapens. Ik krijg een wapen in mijn hand en ik voel me gelijk heel cool. En jullie krijgen deze mee. Kijk eens. Ik vond het wel jammer dat ik geen wapen kreeg. Nou, je moet wel goed kijken als je alleen een verrekijker hebt. Dus je moet veel beter kijken en echt een plan maken in plaats van dat je gewoon erin rent en op iedereen maar in het wild gaat schieten. This is lieutenant general Prof. This is Jongens, dit is Janouk hier. Jullie mogen nu beginnen. Let's go. Het enige verschil tussen beide teams is dus dat het ene team wapens meekrijgt. Nou ja, het zijn natuurlijk geen echte wapens, maar de vraag is: Zou het gewapend zijn invloed op ons gedrag en brein hebben? Het mooiste deel van wetenschap is toch wel veldonderzoek, hè? Met je poten diep in de klei en dan zo rondbaggeren. Dat is mooi. Ja Het team met wapens gaat veel roekelozer te werk. Moet je ze zien gaan, joh. Inderdaad, ja. Terwijl, degenen zonder wapens zijn veel rustiger, bedachtzamer. We hebben iemand gevonden. O. Command center hier, zeg het maar. Het is een vrouw. Is ze gevaarlijk, denk je? Ja. Neutraliseren maar dan. Oké. One down. Wat je net zei over dat roekeloze, dat vind ik een hele scherpe waarneming van je. Hoezo? Klopt ook wel, denk ik. Als je een wapen vasthebt, geeft dat een gevoel van veiligheid. Dan durf je meer risico's te nemen en heb je meer lef. Ja. Waar we ook naar willen kijken is het effect van zo'n wapen op je waarneming. Ja, we onderzoeken of je waarneming verandert als je zelf een wapen vasthebt maar ook of je waarneming over een ander verandert als diegene een wapen draagt. Hee, kijk. Command center hier. Ik zie weer een bandiet. Over. Kun je omschrijven hoe die bandiet eruitziet? Hoe lang schat je in dat deze bandiet is? Ik zou wel zeggen 1,80 meter. Ik vond het best wel jammer dat ik geen wapen kreeg. Maar verrekijker was ook wel grappig, want je had echt iets meer Je moest echt stil zijn en goed een plek zoeken waar ik dan moest verstoppen. We hebben een nieuwe! Oké, vertel. Hoe lang denk je dat deze persoon is? 1,90? Dit is toch wel bijzonder om te zien, hoor. Het valt gewoon op dat alle testteamleden, zonder uitzondering, denken dat de bewapende gangsters zwaarder en groter en gevaarlijker zijn dan dat ze daadwerkelijk zijn. Ik denk 1,80. Ik denk 1,85. We denken 1,90. Ik denk 1,80. 1,80? 1,80. Hun brein schat dat gewoon verkeerd in. Ze schatten de lengte en het gewicht van de ongewapende gangsters veel nauwkeuriger in. Hoe lang denk je dat deze persoon is? Ik denk wel tussen de 1,85 en 1,90 misschien wel. Prof, we hebben een nieuwe! En hoe lang denken jullie dat deze persoon is? Ik denk 1,80. Dus voorzichtige conclusie Ja. dat als iemand een wapen vast heeft, ons brein die persoon dan zwaarder groter en gevaarlijker uit vindt zien dan dat hij eigenlijk is. Superinteressant. O, ze hebben er weer een. Kijk eens. Command center, over. Hier is het command center. Zeg het maar. Er loopt hier een man met een roze bandana. En is die bewapend? Nee, met een paraplu. Oké, goed gezien. Dan mag je die laten lopen. Oké, is goed. Over. We hebben een nieuwe. Denken jullie dat deze persoon gevaarlijk is? Hij heeft iets in zijn handen. Volgens mij is het een wapen. Dan mag je hem neutraliseren. Dit is wel heel merkwaardig. Die ongewapende testteamleden schatten veel beter in of een mogelijke tegenstander een wapen vastheeft of niet. Die gasten met wapens maken sneller een inschattingsfout. Ze denken veel sneller dat iemand een wapen vastheeft, terwijl dat niet zo is. Volgens mij had iedereen een wapen. Daarom zijn we best wel lukraak gaan schieten op iedereen. We waren aan het rennen en dan kijk je om je heen en zie je iemand lopen met een wapen. En dan ga je schieten. Dat is dus een heel gevaarlijk foutje van ons brein. Zegt dat wel. Hierdoor ben je eerder geneigd om de trekker over te halen terwijl daar misschien geen reden toe is. Ja, dat zie je maar, want deze had gewoon een paraplu vast. Ja en die ligt in de blubber. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20265668 367.466 156 2025-03-29T23:00:00+00:00 yes no wapen geweld hersenen https://schooltv.nl/video-item/word-je-agressiever-als-je-veel-geweld-ziet-het-effect-lijkt-mee-te-vallen 2025-07-24T10:16:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47361.w613.r16-9.15fc5df.webp Word je agressiever als je veel geweld ziet? | Het effect lijkt mee te vallen Mannen, vrouwen, kinderen die omkomen door geweld Dat vinden we allemaal echt vreselijk. En als we beelden zien van oorlogen of van andere vormen van geweld dan worden we daar gewoon echt niet goed van. Ja, en toch ziet ons brein daar wel een soort onderscheid in. Aan de ene kant dat gruwelijke geweld, wat jij het over hebt, oorlogen en zo En aan de andere kant dat geweld wat je tegenkomt in spelletjes of in sporten zoals kickboksen of actiefilms of videogames. Als je naar een gewelddadige film kijkt of je speelt een gewelddadige game waarin je moet schieten dan word je daar toch zelf ook gewelddadig van? Dat zie ik altijd voorbijkomen in al die online video's. Don't! Don't! Kill, kill, kill! Kill dog! Kill! Kill a dog! Kill a dog! Dit bedoel ik: Kijken naar geweld zorgt voor gewelddadig gedrag. Ja, ho, ho, ho. Nu moet de wetenschapper in mij even ingrijpen. Natuurlijk kom je dit soort filmpjes vaak tegen, want die gaan meteen hartstikke viral. En daardoor denk je: O, mensen die agressieve games spelen, die doen ook agressief. Ja, dat wist ik ook wel. Ik wilde alleen weten of jouw brein op scherp stond. Er wordt namelijk al tientallen jaren onderzoek gedaan met de vraag: Leidt kijken naar geweld tot agressief gedrag? Nou, heel algemeen kun je zeggen: nee. Maar het kan wel leiden tot meer agressie als er in je omgeving dus in het gezin of in je vriendengroep sprake is van veel geweld of agressie. Dan wel. Ja, precies. En naar de invloed van 't spelen van gewelddadige games waarin je elkaar doodschiet en zo, daar is gewoon nog niet genoeg onderzoek naar gedaan. Nee, klopt. Maar de verwachting is dat het daar ook wel meevalt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20265700 104.661 134 2025-03-29T23:00:00+00:00 yes no agressie geweld https://schooltv.nl/video-item/bevrijding-op-locatie-bommen-vallen-op-venlo 2025-04-24T14:25:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47362.w613.r16-9.04797c4.webp Bevrijding op locatie | Bommen vallen op Venlo Nederland wordt niet alleen door de Duitse bezetters gebombardeerd, maar ook door de Amerikanen en Britten. De bruggen over de maas en het nabijgelegen vliegveld buiten Venlo zijn een belangrijk doelwit voor de bevrijders. Té Laemers en Mariet Joordens wonen als tiener aan deze frontlinie. Zij zijn ooggetuigen van de verschrikkelijke verwoesting. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20265793 710.464 155 2025-04-24T14:24:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog geallieerden bevrijding Limburg https://schooltv.nl/video-item/wat-is-infrageluid-te-laag-om-te-horen-maar-toch-heeft-het-effect-op-je-hersenen 2025-07-24T10:16:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47363.w613.r16-9.e787fdb.webp Wat is infrageluid? | Te laag om te horen, maar toch heeft het effect op je hersenen Janouk gaat straks testen of je met een geluid dat zo laag is dat je het niet kunt horen toch iemand de stuipen op het lijf kan jagen. Straks gaan we kijken of het testteam er iets van merkt. Zo. Zie je niks van. De hoogste tijd om een paar testteamleden door verschillende kerkers van het fort te laten lopen. Zal de kerker met het onhoorbare geluid invloed hebben op hun angstbeleving? Dit is de eerste kerker. Dan mogen jullie naar binnen gaan. En probeer goed te voelen wat de ruimte met je doet. In de eerste kerker is geen extra geluid. Spannend. Ja? Oké, hoe eng vonden jullie het op een schaal van één tot tien? Ehm Zes. Zes. Vijfje. Vijfje? Nou, dat is niet superhoog. Gaan we door naar de volgende kerker, kom maar mee. Is goed. Oké, dit is de volgende kerker. Ik zou zeggen: entree. Oké. Ja, uit die speakers die daar binnen staan komt infrageluid. Heel zwaar geluid, dat bijvoorbeeld ook vrijkomt bij een aardbeving. Onze oren zijn er niet op gemaakt om dat geluid te kunnen horen. Toch blijkt uit de wetenschap dat ons lichaam en ons brein dat geluid wel waarnemen. Je schijnt er heel angstig van te kunnen worden maar ook duizelig of zelfs misselijk. Ik ben heel benieuwd wat zij ervaren. Die hartslag, die gaat in elk geval goed hoog. Ik zag dat die hartslag van jullie goed hoog zat. Ik ga het weer vragen: Hoe eng was het op een schaal van één tot tien? Ja, wel wat enger. Ik denk wel een acht. Ja? Ook wel een acht. Acht? Allebei een acht? Ja. Ik denk dat het wel duidelijk is: infrageluid werkt. Het is wel heel bizar dat een geluid dat we niet kunnen horen toch invloed heeft op ons gevoel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20265797 146.154 154 2025-04-05T22:00:00+00:00 yes no geluid hersenen angst https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-een-zwaan-klokhuis-soortsafari 2025-05-02T15:18:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47365.w613.r16-9.e379686.webp Op zoek naar een zwaan | Klokhuis SoortSafari Deze week gaan Serah en Janouk op zoek naar de zwaan. Een hele mooie maar soms ook gewelddadige vogel. Hoe dichtbij durven ze te komen voor de perfecte foto? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20265831 315.349 253 2025-04-28T06:45:00+00:00 yes no zwaan biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/bevrijding-op-locatie-de-laatste-aanslag-van-de-nazis 2025-05-01T14:03:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47368.w613.r16-9.6d7d8df.webp Bevrijding op locatie | De laatste aanslag van de nazi's Op 4 mei 1945 gonst het in Amsterdam van de geruchten dat het einde van de oorlog in zicht is. De 21-jarige Annick van Hardeveld heeft nog één klus voor het verzet. Maar het wordt haar laatste fietstocht. Een paar uur voor de bevrijding wordt ze doodgeschoten door Duitse soldaten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20266293 736.64 173 2025-05-01T14:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bevrijding verzet nazi https://schooltv.nl/video-item/bevrijding-op-locatie-400-nazis-vermoord-in-1-nacht 2025-05-08T14:03:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47401.w613.r16-9.ff9c143.webp Bevrijding op locatie | 400 nazi’s vermoord in 1 nacht In de nacht van 5 op 6 april 1945 komen Georgische soldaten op Texel in opstand tegen de Duitsers. Ze hopen op die manier als de bevrijders van het eiland te worden gezien. Het wordt een slagveld waarbij 400 Duitse soldaten worden gedood. Maar er vallen ook onschuldige burgerslachtoffers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20266309 633.706 182 2025-05-08T14:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bevrijding eiland https://schooltv.nl/video-item/wat-was-de-nsb-clipphanger 2025-05-01T07:24:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47366.w613.r16-9.c87163f.webp Wat was de NSB? | Clipphanger In de jaren 1930 is Nederland in crisis. Veel burgers zijn ontevreden over de economie én de democratie. De ideale voedingsbodem voor de Nationaal-Socialistische Beweging. De NSB streeft naar een krachtig én eensgezind volk. Het is tijd voor een sterke man, en da’s natuurlijk de oprichter van de NSB, ingenieur Anton Mussert. Hou-zee! Speerpunten van de beweging zijn: een sterke krijgsmacht, bestrijding van de werkloosheid en natuurlijk tucht en orde. Het gaat niet om het individu, maar om het groepsbelang, zoals te zien is bij de massabijeenkomsten naar Duits model. Zo groeit de NSB in 5 jaar tijd naar meer dan 50.000 leden. En ook de kleintjes worden niet vergeten, zij mogen bij de Nationale Jeugdstorm. En anders zwaait er wat. Tijdens de oorlog gaat de NSB samenwerken met de Duitse bezetter. NSB’ers melden zich vrijwillig bij het Duitse leger of ze gaan ‘helpen’ bij het opsporen van onderduikers. Mussert krijgt van Hitler de titel ‘Leider van het Nederlandse volk’, maar dat neemt niemand echt serieus. Na de bevrijding komt de afrekening: 10.000en NSB’ers worden opgepakt en berecht wegens landverraad. Mussert, die eindigt voor het vuurpeloton. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20266329 98.24 1664 2025-04-30T22:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog NSB bezetten https://schooltv.nl/video-item/bevrijding-op-locatie-mijn-vader-was-een-nsber 2025-05-15T14:03:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47465.w613.r16-9.9b7cc8f.webp Bevrijding op locatie | Mijn vader was een NSB'er Na de Tweede Wereldoorlog wordt kamp Vught een interneringskamp waar mensen die hebben samengewerkt met de Duitse bezetter, worden opgesloten. Ook de ouders van Tanja, omdat zij lid waren van de NSB. De rest van haar leven wordt Tanja afgerekend op wat haar vader tijdens de oorlog heeft gedaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20266885 759.701 363 2025-05-15T14:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog concentratiekamp NSB https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-vrijheid 2025-05-02T17:51:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47376.w613.r16-9.91b14bd.webp Het Klokhuis | Vrijheid Tachtig jaar geleden kwam er in Nederland een einde aan de Tweede Wereldoorlog. Sindsdien leven we hier in vrijheid, maar in vrijheid leven gaat niet vanzelf. Pascal leert wat vrijheid precies betekent en wat je er zelf aan kan doen om vrijheid voor iedereen te maken. De vader van Chelsey heeft ruzie met een collega, Donnie en Chelsey proberen hem een beetje te laten afkoelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1362640 895.538 1265 2025-05-02T18:00:00+00:00 yes no vrijheid Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/focus-in-de-klas-hoe-gezond-zijn-vezels 2025-05-01T13:55:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47367.w613.r16-9.27cb62b.webp Focus in de klas | Hoe gezond zijn vezels? Vezels zijn een belangrijk onderdeel van een gezond dieet, maar we eten er veel te weinig van. Waarom zijn vezels zo gezond? En is dat positieve effect bij iedereen hetzelfde? Adriaan ter Braack, beter bekend als Sjamadriaan, gaat op onderzoek uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20267192 683.989 314 2025-05-01T12:52:00+00:00 yes no spijsvertering darm voeding onderzoek https://schooltv.nl/video-item/oorlogsbrieven-verliefd-in-de-oorlog 2025-05-09T07:59:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47369.w613.r16-9.bd55b54.webp Oorlogsbrief | Verliefd in de oorlog In deze Oorlogsbrief lezen Monic Hendrickx en Nils Verkooijen voor uit dagboekbrieven van de Joodse Ellis Paraira en Bernie Spier. Tijdens de Tweede Wereldoorlog worden de 17-jarigen verliefd, maar als ze moeten onderduiken worden ze gescheiden. Zouden ze elkaar ooit nog zien? Deze aflevering is gebaseerd op het boek ‘Bernie & Ellis: Het verhaal van een Scheveningse liefde in oorlogstijd'. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20267197 841.066 2032-05-05T22:00:00+00:00 139 2025-05-02T07:00:00+00:00 yes no Holocaust Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/oorlogsbrieven-lou-en-selma-geven-hun-kind-weg 2025-05-02T08:22:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47370.w613.r16-9.15f5c0e.webp Oorlogsbrief | Lou en Selma geven hun kind weg In deze Oorlogsbrief vertelt Pierre Bokma het waargebeurde verhaal van Lou Wolf en zijn vrouw Selma. Zij moeten onderduiken en daarbij afscheid nemen van hun dochtertje Netty, die nog maar een baby is. Zullen ze de onderduik overleven en zullen ze Netty ooit nog weer zien? Deze aflevering is gebaseerd op mémoires uit boek: ‘Lou Wolf, ontsnapt aan het moffentuig - Het verhaal van een Joodse slager tijdens de oorlog’. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20267196 609.834 2032-05-05T22:00:00+00:00 70 2025-05-02T07:05:00+00:00 yes no Holocaust Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/oorlogsbrieven-opgepakt-door-de-duitsers 2025-05-02T08:21:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47371.w613.r16-9.140293f.webp Oorlogsbrief | Opgepakt door de Duitsers Actrice Claire Bender leest in deze Oorlogsbrief het waargebeurde verhaal voor van de 10-jarige Hélène Egger. Ze woont in Amsterdam als de Tweede Wereldoorlog begint, maar dan slaat het noodlot toe. Eerst wordt haar vader opgepakt en later ook Hélène zelf. Kan ooit nog ontsnappen aan de nazi’s? Deze aflevering is gebaseerd op het boek ‘Ik ben er nog - Het verhaal van mijn moeder Hélène Egger’ van Debby Petter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20267248 487.189 2032-05-05T22:00:00+00:00 55 2025-05-02T07:10:00+00:00 yes no Holocaust Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/oorlogsbrieven-kinderen-gesmokkeld-uit-de-creche 2025-05-09T07:58:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47372.w613.r16-9.151d453.webp Oorlogsbrief | Kinderen gesmokkeld uit de crèche Actrice Malou Gorter vertolkt in Oorlogsbrief het waargebeurde verhaal van de Joodse Sieny Kattenburg die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Amsterdam bij de crèche werkt tegenover de Hollandsche Schouwburg. In de schouwburg worden Joodse mensen voor deportatie naar de concentratiekampen samengebracht. Hun kinderen worden opgevangen in de crèche. Maar Sieny smokkelt de kinderen stiekem de crèche uit, zodat ze niet kunnen worden weggevoerd naar de concentratiekampen. Deze aflevering is gebaseerd op het boek van Esther Shaya: ‘Harry & Sieny; Overleven in verzet en liefde’. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20267249 714.794 2032-05-05T22:00:00+00:00 54 2025-05-02T07:15:00+00:00 yes no Holocaust Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-giraf 2025-05-02T11:45:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47373.w613.r16-9.1d16640.webp Het Klokhuis | Giraf Ze hebben een bijzonder vlekkenpatroon, een hele lange nek, een blauwe tong en twee hoorntjes op hun kop. Tirsa duikt in de wereld van de giraf. Hoe gaat het met dit bijzondere dier dat leeft op de Afrikaanse savanne? Tirsa loopt mee met de giraffenverzorgers van Beekse Bergen en komt alles te weten over het Europees fokprogramma voor bedreigde diersoorten. Debbie wil een giraf als huisdier, Lara vindt het een slecht idee. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355358 900 2176 2025-05-07T18:00:00+00:00 yes no giraffe dier https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-studio-giftig 2025-05-02T11:47:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47374.w613.r16-9.c318d71.webp Het Klokhuis | Studio Giftig Kaspar en Niels van Studio Giftig maken enorme muurschilderingen, waarmee ze al meerdere keren in de prijzen zijn gevallen. Fel gekleurd, in graffiti-stijl, met mensen en dieren erop, en artiesten zoals Snelle en Flemming. De hoogste muurschildering die ze hebben gemaakt in Nederland is 50 meter hoog. Hoe doen ze dat? Janouk loopt een dagje mee. In de sketch vraagt een schilder zich af of het wel creatief is om muren altijd maar wit te schilderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355337 900 815 2025-05-09T18:00:00+00:00 yes no kunst schilderen https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-koolzaad-klokhuis-soortsafari 2025-05-09T07:58:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47375.w613.r16-9.8768b7e.webp Op zoek naar koolzaad | Klokhuis SoortSafari Deze week trekken Pascal en Serah eropuit voor een zonnige SoortSafari, op zoek naar koolzaad. Misschien zegt die naam je niks, maar de kans is groot dat je dit gele plantje al eens hebt gespot. De zoektocht brengt ze door slootjes en velden vol brandnetels. Lukt het om koolzaad mooi op de foto te krijgen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20267344 304.384 301 2025-05-02T12:00:00+00:00 yes no plant bloem biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/ouderdag-x-knutselfeest-knutselideeen-bij-moederdag-en-vaderdag 2025-08-19T12:09:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/41000/images/41112.w613.r16-9.276d1d4.webp Ouderdag x Knutselfeest | Knutselideeën bij moederdag en vaderdag Knutsel samen een pennenhouder, deurhanger of ga aan de slag met snoepjes! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 5 yes no moeder vader knutselen https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-hoe-gezond-is-het-carnivoor-dieet 2025-05-12T07:29:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47382.w613.r16-9.c2c2ded.webp Pointer Checkt | Hoe gezond is het carnivoor dieet? Vlees, vlees en nog meer vlees! Tijdens het carnivoor dieet eet je alleen maar dierlijke producten: vlees, ei en zuivel en geen groente en fruit. Dit dieet zou een genezende werking hebben op je lichaam en zelfs kunnen helpen in de bestrijding tegen kanker. Is het echt zo gezond voor je? Wat klopt er en wat is misinformatie? Hoe kijkt de wetenschap naar het eten van vlees? Wij zoeken het voor je uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20186680 674.197 2032-05-06T12:59:00+00:00 118 2025-05-06T11:59:00+00:00 yes no vlees dieet https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-abortus-groot-trauma-spijt-of-juist-opluchting 2025-05-09T07:56:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47383.w613.r16-9.0113c7e.webp Pointer Checkt | Abortus: groot trauma, spijt of juist opluchting? Spijt van een abortus: heel erg naar, maar gelukkig komt het weinig voor. Toch blijven politici en anti-abortusgroepen steeds herhalen dat vrouwen spijt kunnen krijgen van een abortus. Ook zeggen ze dat vrouwen vaak onder druk worden gezet om voor een abortus te kiezen, en dat een abortus zelfs zou kunnen leiden tot psychische aandoeningen zoals een depressie. Maar wat klopt daarvan? Pointer Checkt het voor je! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20093145 770.261 2032-05-06T12:14:00+00:00 130 2025-05-06T10:00:00+00:00 yes no abortus https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-is-zonenbrandcreme-schadelijk-voor-je 2025-05-12T07:03:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47384.w613.r16-9.fa2b3e4.webp Pointer Checkt | Is zonnebrandcrème schadelijk voor je? Alles wat je moet weten over zonnebrandcrème. Is factor 50 beter dan factor 30? Hoelang is een flesje houdbaar? Kun je je huid beter laten wennen aan de zon met ‘zonnetraining’? En wat klopt er van de online verhalen dat er schadelijke stoffen in zonnebrandcrème zouden zitten? Pointer Checkt zoekt de wetenschappelijke feiten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20196416 740.544 2032-05-06T12:14:00+00:00 176 2025-05-06T11:50:00+00:00 yes no zonnestraling huid verbranden https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-moet-jij-straks-verplicht-insecten-eten 2025-05-12T07:28:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47385.w613.r16-9.8ceb7a0.webp Pointer Checkt | Moet jij straks verplicht insecten eten? Als je veel influencers moet geloven, moeten we straks allemaal verplicht insecten eten. Sterker nog, het zou stiekem al verwerkt zijn in heel veel dingen die je nu eet. Maar is dat zo? Hoe kijkt de wetenschap naar de invloed van insecten(meel) op ons eten? En wat kan je nou eigenlijk met insecten. Pointer Checkt zoekt het uit voor je in deze factcheck. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20197040 559.509 2032-05-06T12:20:00+00:00 63 2025-05-06T12:20:00+00:00 yes no insect voedsel https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-zijn-jongens-eenzamer-dan-ooit 2025-05-12T07:28:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47386.w613.r16-9.7980ef1.webp Pointer Checkt | Zijn jongens eenzamer dan ooit? Factcheck: Op sociale media gaan veel verhalen rond over de ‘male loneliness epidemic'. Mannen zouden eenzamer zijn dan vroeger, steeds minder vrienden krijgen en ook nog eens minder seks hebben. Maar wat is er eigenlijk met mannen aan de hand? Waarom hebben ze het zo zwaar? Hoe kijkt de wetenschap naar de ernst van onze eenzaamheid en de redenen daarvoor? Pointer Checkt zoekt het voor je uit! Trigger warning: in deze video gaat het over zelfdoding. Denk je aan zelfdoding? Neem dan 24/7 gratis en anoniem contact op met 0800-0113 of chat op 113.nl https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20198537 643.349 2032-05-06T13:45:00+00:00 103 2025-05-06T13:20:00+00:00 yes no eenzaamheid man https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-wat-zit-er-nou-allemaal-echt-in-je-kraanwater 2025-05-12T07:28:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47387.w613.r16-9.4f4e84d.webp Pointer Checkt | Wat zit er nou allemaal écht in je kraanwater? Wat zit er nou allemaal écht in je kraanwater? Is gefilterd kraanwater echt zoveel beter? En hoe zit het met die elektrolyse watertest? In onze tweede aflevering van Pointer Checkt over kraanwater gaan we langs Het Waterlaboratorium, een onafhankelijk waterlaboratorium die dagelijks de drinkwaterkwaliteit van ons kraanwater controleert. Daar testen we kraanwater, bronwater, gefilterd water en meer op verschillende stoffen zoals medicijnen, drugs, hormonen, zware metalen, bestrijdingsmiddelen en PFAS. We bespreken de uitslagen met coach Chicho, die twijfelt over de kwaliteit van ons water en met een onafhankelijk wetenschapper. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20205362 1001.92 2032-05-06T13:57:00+00:00 133 2025-05-06T13:45:00+00:00 yes no drinkwater waterleiding https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-maakt-ultrabewerkt-eten-ons-ziek 2025-05-09T07:51:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47388.w613.r16-9.1f12931.webp Pointer Checkt | Maakt ultrabewerkt eten ons ziek? We eten het steeds meer en het is 70% van al het eten in de supermarkt, maar hoe slecht is ultrabewerkt eten voor onze gezondheid? Eten we ons langzaam dood? En hoe zit het nou eigenlijk met die e-nummers die overal in zitten? Pointer Checkt: ultrabewerkt eten! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20206680 802.56 2032-05-06T13:57:00+00:00 122 2025-05-06T13:45:00+00:00 yes no voeding https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-zijn-elektrolyten-onmisbaar-voor-je-work-out 2025-05-12T07:27:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47389.w613.r16-9.341c90c.webp Pointer Checkt | Zijn elektrolyten onmisbaar voor je work-out? Creatine, eiwitpoeder en nu elektrolyten? Volgens gym guru's en grote bedrijven kan je niet zonder dit relatief nieuwe supplement. Maar hoe kijkt de wetenschap naar de nieuwste hype op supplement gebied? Moeten we echt elke dag een zakje met zout in ons water gooien om beter te hydrateren en presteren? Of koopje eigenlijk gewoon een duur, nutteloos supplement? Pointer Checkt zoekt het voor je uit! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20207803 659.477 2032-05-06T13:57:00+00:00 69 2025-05-06T13:45:00+00:00 yes no voeding https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-eiwitpoeder-essentieel-voor-je-spiergroei 2025-05-12T07:27:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47390.w613.r16-9.0d8bd23.webp Pointer Checkt | Eiwitpoeder: essentieel voor je spiergroei? Ben jij ook zo’n fan van een ‘shakie’ voor of na je training? Dan ben je zeker niet de enige. Eiwitpoeder en eitwitshakes zijn al jaren het populairste sportsupplement onder sporters, en de populariteit blijft maar groeien. Influencers zweren ook bij het goedje. Maar zijn die extra proteïnes echt nodig? En wat te denken van de hoge kosten? Moeten we onze emmers eiwitpoeder na deze video in de prullenbak gooien, of zijn ze toch wel nuttig? Hoe kijkt de wetenschap naar het gebruik van deze supplementen? De redactie van Pointer Checkt zocht het voor je uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20222071 668.672 2032-05-06T14:00:00+00:00 99 2025-05-06T14:00:00+00:00 yes no eiwit voeding https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-ben-je-ooit-veilig-voor-een-allergie-als-je-gellak-gebruikt 2025-05-09T07:46:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47391.w613.r16-9.3f1304a.webp Pointer Checkt | Ben je ooit veilig voor een allergie als je gellak gebruikt? Steeds meer mensen raken allergisch voor acrylaten. Vaak ontstaat zo'n allergie bij het thuis gebruiken van gellaksets. Wanneer is het risico op zo'n allergie het grootst volgens de wetenschap? En ben je ooit echt veilig als je mooie gellaknagels wil? Pointer Checkt zoekt het uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20232033 678.997 2032-05-06T14:14:00+00:00 26 2025-05-06T13:30:00+00:00 yes no allergie https://schooltv.nl/video-item/oeroeg-van-hella-haasse-boek-in-beeld 2025-07-01T08:35:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47392.w613.r16-9.02dfcd2.webp Oeroeg van Hella Haasse | Boek in beeld Oeroeg van Hella Haasse. Oeroeg is een sprookjesachtig verhaal waarin de Nederlandse ik-figuur in de taal van zijn jeugd terugkijkt op de vriendschap met een Javaanse jongen. Oeroeg was mijn vriend, schrijft hij. En dat niet alleen. Oeroeg betekende het leven op en om Kebanjati. De bergtochten, het spelen in de tuin en op de stenen in de rivier. De twee vrienden groeien op in gescheiden werelden. Toch doen ze ook veel samen. Maar er is een verschil en dat verschil wordt groter. Dat merken ze als ze een keer gaan zwemmen in de tijd dat ze bijna naar de middelbare school gaan. Het was op het heetst van de dag en dus slenterden wij langzaam de met ruwe stenen bezaaide weg af. Het groen op de berghellingen tintelde van licht. Rondom heerste de loom makende stilte die gedurende de warmste uren het land als uitgestorven doet zijn. Wij gooiden onze kleren op een hoop tussen het groen en daalden af in het frisse, glasheldere water. Met iets als teleurgestelde verbazing merkten Oeroeg en ik bij deze gelegenheid dat wij van het baden in de rivier niet meer onverdeeld genoten. Het verschil was dat wij het zwemmen, de rivier, het flonkeren van de stroom met andere ogen zagen, met ogen die niet meer in staat bleken de reële wereld als een wereld van wonderen te zien. Oeroeg is een korte novelle over een vriendschap tussen twee jongens, geschreven in de tijd dat Indonesië onafhankelijk werd van Nederland. De koloniale geschiedenis is haast onvermijdelijk de wig die hen uiteen drijft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20268023 110.869 417 2025-05-06T15:11:03+00:00 yes no literatuur boek https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-nieuwe-paus-gekozen-nos-nieuwsclips 2025-05-08T07:20:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47393.w613.r16-9.7f12306.webp Hoe wordt een nieuwe paus gekozen? | NOS Nieuwsclips Na het overlijden van de Paus treedt een heel draaiboek in werking omtrent het afscheid en het kiezen van zijn opvolger. In Vaticaanstad komen van over de hele wereld kardinalen bij elkaar, die samen tijdens het 'conclaaf' achter gesloten deuren de opvolger verkiezen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20268215 196.6 748 2025-05-07T14:40:00+00:00 yes no paus christendom https://schooltv.nl/video-item/het-bombardement-op-rotterdam-de-tweede-wereldoorlog-in-het-kort 2025-05-13T13:33:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47413.w613.r16-9.286949f.webp Het bombardement op Rotterdam | De Tweede Wereldoorlog in het kort Weet jij hoe de Tweede Wereldoorlog in Nederland begon? Op 10 mei 1940 valt nazi-Duitsland Nederland aan. Op verschillende plekken vecht het leger tegen de Duitse invasie. De Nederlandse regering wil zich niet overgeven, dus besluiten de nazi's om de havenstad Rotterdam te bombarderen. In de middag van 14 mei worden binnen een kwartier grote delen van Rotterdam verwoest. Zeker 800 mensen komen om het leven en 80.000 Rotterdammers raken hun huis kwijt. De nazi's dreigen ook om andere steden te bombarderen, maar zover komt het gelukkig niet. Een dag na het bombardement geeft Nederland zich over en is de bezetting een feit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20268370 53.36 2032-05-07T22:00:00+00:00 981 2025-05-08T07:56:14+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Rotterdam bombardement https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-is-suiker-verslavender-dan-cocaine 2025-06-06T12:35:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47396.w613.r16-9.3f2b347.webp Pointer Checkt | Is suiker verslavender dan cocaïne? "Zo kom jij van je suikerverslaving af!" Online vliegen de tips voorbij om jou van je zoetekauw af te helpen. We zouden allemaal verslaafd zijn aan suiker en het zou zelfs verslavender zijn dan cocaïne. Bestaat er zoiets als een suikerverslaving? En is suiker echt verslavender dan cocaïne? Dat zoeken we voor je uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20234317 751.467 2032-05-08T08:43:00+00:00 236 2025-05-08T08:30:00+00:00 yes no suiker verslaving https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-word-je-depressief-van-de-pil 2025-09-29T08:03:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47398.w613.r16-9.620eb81.webp Pointer Checkt | Word je depressief van de pil? De anticonceptiepil. Als je veel online zit te scrollen, denk je waarschijnlijk dat die heel slecht voor je is. Zo zou de pil je depressief maken, onvruchtbaar, of kan je er kanker van krijgen. En dat is nog niet alles: De pil zou ook je je partnerkeuze kunnen veranderen. Maar klopt dat ook? Hoeveel misinformatie over anticonceptie gaat er rond op sociale media, en hoe kijkt de wetenschap hier tegenaan? Pointer Checkt het voor je! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20132675 823.844 2032-05-08T10:00:00+00:00 172 2025-05-08T09:00:00+00:00 yes no voorbehoedsmiddel depressie nepnieuws anticonceptie https://schooltv.nl/video-item/pointer-checkt-depressie-door-een-vitamine-d-tekort 2025-05-12T07:26:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47399.w613.r16-9.511e992.webp Pointer Checkt | Depressie door een vitamine D-tekort? Vitamine D is het aller aller populairste supplement. Wie heeft er niet een potje met pillen thuis staan? Maar waarom slikken we met zijn allen vitamine D? Lost het echt je winterdip op, en brengt het je hormonen weer in balans, zoals fitfluencers en supplementenverkopers online vertellen? En kun je eigenlijk teveel vitamine D nemen? Pointer Checkt ‘t voor je! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20120400 658.986 2032-05-08T09:24:00+00:00 116 2025-05-08T09:15:00+00:00 yes no vitamine nepnieuws https://schooltv.nl/video-item/de-eerste-gesneuvelde-nederlandse-militair-in-wo-ii-de-eerste-gesneuvelde-militair-in-de-tweede-wereldoorlog 2025-05-13T11:59:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47400.w613.r16-9.37dffb0.webp De eerste gesneuvelde militair in de Tweede Wereldoorlog | NOS nieuwsclips Het eerste Nederlandse slachtoffer in de Tweede Wereldoorlog was vrijwel zeker de 22-jarige korporaal Piet Touw, die in de buurt van Roermond omkwam. We gaan langs bij zijn graf met zijn twee nichten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20268389 180.24 390 2025-05-08T09:16:18+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bezetten soldaat https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-het-beeld-van-de-masculiene-man 2025-05-09T07:39:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47402.w613.r16-9.32e0396.webp Medialogica in de klas | Het beeld van de masculiene man De moderne man worstelt met het bestaan. Volgens sommige, populaire influencers gaat het niet goed met de man. Mannen zijn zwak en hulpeloos, maar is dat ook zo? Of is het een beeld dat de manosfeer uitdraagt. Een heterogeen netwerk van internetplatformen, gemaakt door en voor mannen, waarop stoere traditionele mannelijkheid en vrouwvijandigheid worden gepropageerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20268391 701.824 2032-05-09T07:11:00+00:00 366 2025-05-09T06:51:00+00:00 yes no man gender https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-prins-bernhards-omstreden-verleden 2025-05-09T07:40:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47403.w613.r16-9.5f7e6cb.webp Medialogica in de klas | Prins Bernhards omstreden verleden Prins Bernhard wordt gezien als een oorlogsheld in Nederland, maar hij is ook lid geweest van de NSDAP, de nazipartij van Hitler. Dat is al tientallen jaren bekend, maar toch blijft het verhaal schimmig en onduidelijk. Hoe is dat zo gekomen? En hoe gaan we hier nu mee om? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20268392 652.586 2032-05-09T07:14:00+00:00 152 2025-05-09T06:52:00+00:00 yes no koningshuis nazi https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-de-beeldvorming-rond-het-syndroom-van-down 2025-05-09T07:40:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47404.w613.r16-9.0ab249f.webp Medialogica in de klas | De beeldvorming rond het syndroom van Down Programma’s over mensen met het syndroom van Down zijn populair op de Nederlandse televisie. Maar wordt er in deze programma’s wel een eerlijk beeld geschetst van Down? Medialogica onderzoekt de beeldvorming in Nederland over het syndroom van Down en de belangen die daarbij een rol spelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20268393 545.6 2032-05-09T07:14:00+00:00 188 2025-05-09T07:14:00+00:00 yes no beeldvorming Syndroom van Down https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-lhbtiq-onder-vuur-vanuit-conservatieve-hoek 2025-05-09T07:41:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47405.w613.r16-9.e5b0104.webp Medialogica in de klas | LHBTIQ+ onder vuur vanuit conservatieve hoek Om LHBTIQ+ ook zichtbaar te maken voor kinderen lezen dragqueens voor aan kinderen op scholen. Maar dit wordt niet door iedereen gewaardeerd. Tegenstanders vinden dat je kinderen niet moet confronteren met LHBTIQ+ uitingen. Voorstanders wijzen erop dat deze initiatieven bijdragen aan de acceptatie van inclusiviteit in een diverse samenleving. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20268394 647.104 2032-05-09T07:33:00+00:00 211 2025-05-09T07:15:00+00:00 yes no homoseksualiteit discriminatie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-krabben-2 2025-05-09T11:53:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47407.w613.r16-9.de367f1.webp Het Klokhuis | Krabben Janouk is op het wad in Texel, waar ze met krabbenexpert Jarco op zoek gaat naar een heel bijzonder dier: de krab. De krab heeft vaak blauw bloed, tien poten, ogen op stokjes en heel veel neuzen. In totaal zijn er in Nederland wel 40 soorten krabben. De ober heeft krabben op de menukaart staan, maar hij vindt het lastig om ze te serveren. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355346 925 1745 2025-05-13T18:00:00+00:00 yes no zee zeedier https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-stagedesign 2025-05-09T11:55:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47408.w613.r16-9.804b1d3.webp Het Klokhuis | Stagedesign Er zijn tientallen muziekfestivals in Nederland, van jazz tot pop en van enorme dance-events tot hardstyle. Bij deze festivals horen de meest waanzinnige podia. Maar voordat alles in elkaar wordt gezet, moet het natuurlijk eerst bedacht worden. Tirsa en Nizar duiken in de wereld van stagedesign. Ze ontdekken hoe een idee op papier verandert in een gigantisch podium vol spektakel. Klokko heeft een product in de aanbieding waarmee het avondeten leuker wordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1350179 925 1133 2025-05-14T18:00:00+00:00 yes no festival podium https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-boterbloem-klokhuis-soortsafari 2025-05-12T11:18:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47411.w613.r16-9.7183473.webp Op zoek naar de boterbloem | Klokhuis SoortSafari Serah en Pascal duiken de natuur in op zoek naar een heel bekend bloementje: de boterbloem! Maar hoe maak je een unieke foto van een bloem die je zo vaak ziet! Serah en Pascal laten het je zien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20268493 369.941 225 2025-05-12T07:45:00+00:00 yes no bloem biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/tentje-plof-vriendinnensnoep 2025-05-13T12:23:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47417.w613.r16-9.2e1efa1.webp Tentje Plof | Vriendinnensnoep Meike is onderweg naar de camping. Ze heeft er zin in, want straks gaat ze met Divia weer in hun geheime hut spelen. Als ze op de camping komt, hoort ze dat Divia al nieuwe vriendinnen heeft en met hén in hun geheime hut speelt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352620 458.729 2032-05-13T09:28:00+00:00 3494 2025-04-28T14:58:00+00:00 yes no kamperen hut vriendschap https://schooltv.nl/video-item/tentje-plof-camper 2025-05-13T09:29:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47418.w613.r16-9.e8410b7.webp Tentje Plof | Camper Er stopt een megagrote camper voor Philips tentje. Nuri stapt uit de camper. Philip schaamt zich voor zijn eenvoudige tent, maar Nuri ziet iets anders. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352621 471.88 2032-05-13T09:29:00+00:00 3345 2025-04-29T14:53:00+00:00 yes no kamperen tent vriendschap https://schooltv.nl/video-item/tentje-plof-spooktocht 2025-05-13T12:24:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47420.w613.r16-9.d9944bf.webp Tentje Plof | Spooktocht Er wordt een spooktocht georganiseerd. Midas verstopt zich. Hij wordt geplaagd door zijn vrienden, omdat hij is bang voor monsters. Het winkelmeisje vindt Midas en krijgt een idee. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352622 471.84 2032-05-13T09:29:00+00:00 2489 2025-04-30T09:04:00+00:00 yes no kamperen spook https://schooltv.nl/video-item/tentje-plof-ninjamissie 2025-05-13T12:25:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47421.w613.r16-9.0590344.webp Tentje Plof | Ninjamissie Als Osman verkleed is als ninja, vraagt zijn moeder of hij op missie wil om een brood te halen. Osman neemt de uitdaging aan, maar onderweg komt hij in de problemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352623 428.563 2032-05-13T09:30:00+00:00 2199 2025-05-01T09:04:00+00:00 yes no kamperen https://schooltv.nl/video-item/tentje-plof-aap 2025-05-13T09:30:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47422.w613.r16-9.12ed4b9.webp Tentje Plof | Aap Izaac ligt in bed, maar hij is zijn knuffel Aap kwijt. Samen met Philip die in de tent naast hem ligt, kruipt hij stiekem uit zijn tent om aap te zoeken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352624 466.77 2032-05-13T09:30:00+00:00 2714 2025-05-02T09:04:00+00:00 yes no kamperen knuffel https://schooltv.nl/video-item/tentje-plof-konijntje 2025-05-13T12:26:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47423.w613.r16-9.2e68925.webp Tentje Plof | Konijntje Romy heeft last van herrie. Ze gaat naar de dierenweide, want misschien is het daar rustiger. Ook daar hoort ze veel geluid. Ze zoekt samen met het konijn een rustig plekje, maar dan raakt ze hem kwijt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352625 441.415 2032-05-13T09:30:00+00:00 2620 2025-05-05T09:20:00+00:00 yes no kamperen huisdier https://schooltv.nl/video-item/tentje-plof-de-hut-van-piraat-harrie 2025-05-13T12:27:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47424.w613.r16-9.52debff.webp Tentje Plof | De hut van piraat Harrie Philip, Nuri en Elise bouwen een hut en slepen allerlei dingen van de camping om te gebruiken, maar als ze terugkomen bij de hut, hebben grote jongens hun plek ingepikt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352626 436.36 2032-05-13T09:31:00+00:00 2962 2025-05-06T09:20:00+00:00 yes no kamperen hut https://schooltv.nl/video-item/tentje-plof-vogel 2025-05-13T12:28:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47425.w613.r16-9.a7ff153.webp Tentje Plof | Vogel Isaac krijgt een schatkaart. Samen met Divia gaat hij op zoek naar de schat, totdat hij iets vindt en helemaal geen zin meer heeft om de schat te zoeken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352627 466.769 2032-05-13T09:24:00+00:00 2382 2025-05-07T09:24:00+00:00 yes no kamperen https://schooltv.nl/video-item/tentje-plof-kampvuur 2025-05-13T12:29:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47426.w613.r16-9.232d0d4.webp Tentje Plof | Kampvuur Midas wil samen met Raf houtsprokkelen voor het kampvuur. Van zijn ouders moet hij zijn zusje Lola meenemen. Daar balen de jongens van. Daarom proberen ze onderweg van Lola af te komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352628 441.403 2032-05-13T09:31:00+00:00 2790 2025-05-08T09:31:00+00:00 yes no kamperen https://schooltv.nl/video-item/tentje-plof-geheim-agent 2025-05-13T12:30:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47427.w613.r16-9.70bb74f.webp Tentje Plof | Geheim agent Nuri en Racheda spelen plakbal. Dan gooit Nuri de bal zo hoog, dat hij door het open raampje van de camper vliegt. Hoe krijgen de twee vriendinnen de bal terug, nu de deur van de camper op slot zit? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352629 441.405 2032-05-13T09:31:00+00:00 3922 2025-05-09T09:31:00+00:00 yes no kamperen vriendschap https://schooltv.nl/video-item/tentje-plof-regen 2025-05-13T12:31:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47428.w613.r16-9.ed39c3c.webp Tentje Plof | Regen Het regent. De vrienden van Elise spelen in de regenplassen. Elise durft niet zo goed, want haar vader vindt het vast niet goed als ze vies wordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352630 460.12 2032-05-13T09:31:00+00:00 3158 2025-05-12T12:44:00+00:00 yes no kamperen regen https://schooltv.nl/video-item/tentje-plof-kikker 2025-05-13T09:37:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47429.w613.r16-9.d91be53.webp Tentje Plof | Kikker Racheda ontdekt dat twee jongens een kikker hebben gevangen. Ze is bang dat de kikker doodgaat en samen met haar vriendin verzint ze een plan om de kikker te bevrijden. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1352631 442.44 2032-05-13T09:31:00+00:00 2946 2025-05-13T09:31:00+00:00 yes no kamperen kikker https://schooltv.nl/video-item/van-binnen-stroomt-het-naomi-weet-niet-of-ze-op-jongens-of-op-meisjes-valt 2025-12-03T11:57:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47432.w613.r16-9.55796a3.webp Van binnen stroomt het | Naomi weet niet of ze op jongens of meisjes valt Naomi weet niet of ze op jongens of op meisjes valt. Of op allebei. Er zijn zoveel verschillende mogelijkheden, dat ze er duizelig van wordt. Hoe weet je nou wie of wat je bent? Door meningen op social media heeft Naomi het gevoel dat ze een keuze moet maken. Ze denkt het te weten: ze is lesbisch. Maar is dat wel zo? Ze probeert los te breken van de dwang te moeten kiezen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736599 794.856 2032-05-13T11:34:00+00:00 682 2025-05-13T11:34:00+00:00 yes no homoseksualiteit dansen https://schooltv.nl/video-item/van-binnen-stroomt-het-luna-is-nieuwsgierig-hoe-het-is-om-te-zoenen-en-aangeraakt-te-worden 2025-12-04T08:20:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47433.w613.r16-9.7f607c3.webp Van binnen stroomt het | Luna is nieuwsgierig hoe het is om te zoenen Luna is nieuwsgierig hoe het is om met iemand te zijn, om te zoenen en aangeraakt te worden. Ze vindt het spannend. Hoe weet je nou of je echt klaar bent voor zoiets? Misschien wil ze eerst haar eigen lichaam ontdekken. Luna vraagt zich af of zij de enige is die hier nieuwsgierig naar is. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736600 856.133 2032-05-13T11:34:00+00:00 466 2025-05-13T11:34:00+00:00 yes no zoenen seksualiteit https://schooltv.nl/video-item/van-binnen-stroomt-het-meis-verandert-online-naar-reaper-de-krachtige-digitale-versie-van-zichzelf 2025-12-04T08:20:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47434.w613.r16-9.a081323.webp Van binnen stroomt het | Meis is online zelfverzekerder Meis voelt zich eenzaam op school. Iedere dag wil ze na de les direct naar huis. Dat is waar haar leven echt begint. In een online spel verandert ze van Meis naar Reaper, krachtige digitale versie van zichzelf. Reaper is alles wat Meis niet is. Ze vindt zelfs liefde online. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736601 837.72 2032-05-13T11:34:00+00:00 183 2025-05-13T11:34:00+00:00 yes no eenzaamheid game https://schooltv.nl/video-item/de-vuurwerkramp-in-enschede-nos-nieuwsclips 2025-05-13T14:26:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47438.w613.r16-9.a2f494d.webp De vuurwerkramp in Enschede in 2000 | NOS Nieuwsclips Op zaterdag 13 mei 2000 gaat het mis in Enschede. Even na half vier ontploft de opslag van SE Fireworks in woonwijk Roombeek. 23 mensen overleven de ramp niet, ruim 900 mensen raken gewond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20269211 256.799 2032-05-12T22:00:00+00:00 10541 2025-05-13T11:47:15+00:00 yes no ramp vuurwerk brand https://schooltv.nl/video-item/van-binnen-stroomt-het-jack-heeft-er-nooit-echt-bij-stilgestaan-of-hij-een-meisje-of-een-jongen-is 2025-12-04T08:20:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47436.w613.r16-9.b0d0ab6.webp Van binnen stroomt het | Jack weet niet of hij een meisje of jongen is Jack heeft er nooit echt bij stilgestaan of hij een meisje of een jongen is. Met het begin van de puberteit verandert dat voor Jack. Hij voelt zich namelijk geen meisje, hoe hard hij het ook probeert. Als het aan hem lag zou hij een jongen zijn. Maar kunnen de anderen hem ook zo zien? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736602 815.92 2032-05-13T12:12:00+00:00 665 2025-05-13T12:12:00+00:00 yes no gender puberteit https://schooltv.nl/video-item/zappdoc-van-binnen-stroomt-het-noah-is-gelovig-en-denkt-daardoor-anders-over-liefde-en-seksuele-gevoelens 2025-12-04T08:19:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47437.w613.r16-9.15fecc8.webp Van binnen stroomt het | Noah denkt door zijn geloof anders over seksuele gevoelens Noah is gelovig. Hij merkt dat hij anders denkt over liefde en seksuele gevoelens dan wat hij op school hoort. Het voelt gek als hij jongens van zijn leeftijd over masturbatie hoort praten. Is het eigenlijk wel normaal? Zou God het accepteren? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1736603 740.08 2032-05-13T12:17:00+00:00 288 2025-05-13T12:17:00+00:00 yes no christendom seksualiteit https://schooltv.nl/video-item/aanpoten-met-floris-alpacas 2025-05-14T08:17:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47440.w613.r16-9.0ca9bbb.webp Aanpoten met Floris | Alpaca's Floris is samen met Bram Krikke bij Alpaca Rescue Nederland in het Zeeuwse Aagtekerke. In de opvang wonen 49 alpaca's. Veel dieren komen flink verzwakt binnen, maar met de liefde die ze hier krijgen krabbelen ze er langzaam weer op. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1735215 928.4 2032-05-13T13:08:00+00:00 490 2025-05-13T13:08:00+00:00 yes no alpaca dierenopvang https://schooltv.nl/video-item/aanpoten-met-floris-gehandicapte-dieren 2025-05-13T13:28:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47441.w613.r16-9.409d592.webp Aanpoten met Floris | Gehandicapte dieren Floris is samen met zanger Claude bij Stichting Dierenthuis in Almere. In deze opvang komen dieren terecht die nergens anders een vast plekje kunnen krijgen. Van afgedankte pony's en zieke zwerfkatten tot chronisch gehandicapte honden; alle dieren die hier komen krijgen hier een nieuw thuis. De gehandicapte honden krijgen zelfs speciale rolstoelen waarmee ze toch nog kunnen rennen en spelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1735216 926.92 2032-05-13T13:19:00+00:00 852 2025-05-13T13:19:00+00:00 yes no huisdier dierenopvang https://schooltv.nl/video-item/aanpoten-met-floris-ezels 2025-05-13T13:27:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47442.w613.r16-9.fbe46f5.webp Aanpoten met Floris | Ezels Floris is samen met Nienke van Dijk bij De Ezelshoeve in het Brabantse Baarle-Nassau. Jaarlijks komen hier 50 ezels terecht, bijvoorbeeld als de eigenaar niet meer voor ze kan zorgen, of als ze verwaarloosd zijn. Hier worden ze verzorgd, gaan ze met pensioen of vinden ze via deze plek een prachtig nieuw thuis. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1735217 929.2 2032-05-13T13:23:00+00:00 339 2025-05-13T13:23:00+00:00 yes no ezel dierenopvang