https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-anabole-steroiden-eiwitten-waar-je-spieren-van-gaan-groeien 2024-10-23T10:09:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46346.w613.r16-9.801114e.webp Wat zijn anabole steroïden? | Eiwitten waar je spieren van gaan groeien Anabool betekent eiwit opbouwend en spieren zijn eiwitten. Dus het anabole karakter is omwille van het feit dat die helpen bij het opbouwen van eiwitten van spiermassa. Anabole steroïden hebben relatief weinig acute neveneffecten en daarom worden ze vaak minder schadelijk ingeschat. Het is pas op langere termijn, als je gedurende langere tijd anabolica neemt dat die naar voren komen. Als je bepaalde steroïden gebruikt, dan worden die afgebroken in de lever en dan breng je die leverschade toe. Net zoals dat overmatig alcoholgebruik leverschade kan toebrengen is dat ook zo bij anabole steroïden. Denk ook dat anabole steroïden inwerken op spieren, spieren doen vergroten. De belangrijkste spier van ons lichaam is het hart. En terwijl dat spreekwoordelijk een groot hart hebben een goede zaak is, is dat als je puur fysiek kijkt niet het geval. Een groot hart houdt risico’s in. Anabole steroïden hebben dan ook cardiovasculaire risico's. Hartfalen en trombose krijgen behoort tot de mogelijkheden. En dat kan leiden tot hartfalen, tot een hartinfarct. En dat betekent dat als men er niet snel bij is dat je dood bent. Langdurig gebruik van anabole steroïden kan een drastisch effect hebben op de natuurlijke aanmaak van testosteron in het mannenlichaam. Anabole steroïden bootsen het effect van testosteron na wat de hypofyse ertoe aanzet om de eigen testosteronproductie te verminderen of zelfs volledig te stoppen. Hierdoor daalt de spermaproductie, krimpen de testikels en neemt de vruchtbaarheid af. Na het stoppen met steroïden kan het tot een jaar of langer duren voordat het lichaam zijn natuurlijke testosteronproductie volledig heeft hersteld. Sommige mannen herstellen zelfs nooit volledig. Ondertussen ervaren mannen allerlei klachten, zoals laag libid, erectieproblemen, somberheid en vermoeidheid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226006 116.949 647 2024-10-23T10:05:22+00:00 yes no spier drugs sport eiwit https://schooltv.nl/video-item/waarom-moet-je-goed-poetsen-tirsa-gaat-langs-bij-kindertandarts-nicole-om-te-leren-over-tandplak-gaatjes-en-erosie 2024-10-24T08:41:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46347.w613.r16-9.8b23f8f.webp Waarom moet je goed poetsen? | Kindertandarts Nicole over tandplak, gaatjes en erosie We willen allemaal shinen met een stralend gebit, maar dat kan alleen als je je tanden beschermt tegen indringers. Ons gebit heeft namelijk twee belangrijke vijanden. Zuur en suiker. Die twee kunnen zorgen voor gaatjes in je tanden en kiezen en voor slijtage en ontstekingen. Nou, dan kan je die shine wel vergeten. De mensen die alles over ons gebit weten zijn natuurlijk tandartsen. Ik heb met Nicole afgesproken op de grootste tandartsen school van Nederland. Nicole is kindertandarts en weet alles over hoe je je tanden goed moet verzorgen. Nou Nicole, ik ben echt uit de buurt van mijn vrienden gebleven want ik mocht van jou mijn ondertanden niet poetsen. Waarom was dat nou eigenlijk? Dat is om te laten zien wat er gebeurt als je drie dagen je tanden poetst. Met dit instrument ga ik kijken of je tandplak hebt en kijk, hier zit tandplak op je advies En met deze vloeistof kan ik je beter laten zien waar de tandplak allemaal zit. Dus het is nu allemaal paars en daarna spoelen we met water en waar het dan blijft zitten daar heb je nog tandplak zitten. Hier heb ik een spiegel voor je. Je ziet heel goed het verschil. De boventanden, die heb je goed gepoetst, die zijn helemaal mooi wit. En daaronder, ja, daar is het echt heel erg roze. Het is dat ook allemaal, dat roze, dat kleurt het tandplak. En wat is dat dan? Tandplak? Dat zijn etensresten, speeksel, resten en heel veel bacteriën. In het laboratorium kunnen we mijn tandplak van dichtbij bekijken. Al die bolletjes die je ziet, dat zijn allemaal bacteriën. En hier die lange sliert, dat is zelfs een schimmel. Oh nee, er zitten gewoon schimmels tussen je tanden. Vies! En dit komt dus omdat ik mijn tanden niet heb gepoetst. Ja, daardoor zijn het er zoveel. Maar je hebt altijd tandplak, dus je hebt altijd bacteriën. En als je dan heel veel suiker eet of suiker drinkt, dan gaan die bacteriën nog veel sneller groeien. En dat kan je goed zien in dit experiment waarbij er twee bakjes met bacteriën zijn. Aan één van de bakjes wordt suiker toegevoegd. En jawel, de bacteriën die suiker krijgen groeien veel en veel sneller. En wat is er dan zo erg aan die bacteriën op je tanden? Nou, die bacteriën, die eten suiker. Dus alles wat jij eet, dat eten zij ook en daar maken ze zure poep van. Door dat zuur komt er een gaatje in het hele sterke tandglazuur. Als dat gaatje steeds groter wordt dan wordt je tand minder sterk en kan die zelfs afbreken en kan je je tand verliezen. En dat kun je hier zien. Kijk, deze tanden zijn allemaal verloren gegaan. Wow! En die hebben allemaal een gaatje. Ja, dat is toch wel heftig. Oké, dus bacteriën maken van suiker in je mond iets zuurs en zo krijg je gaatjes. Maar we eten en drinken ook veel meer zuur dan we denken. Dat in een glaasje cola super veel suiker zit, dat weten we. Maar wist je dat cola ook heel erg zuur is? Cola is net zo zuur als een citroen en wel 10000 tot 100000 keer zuurder dan water. Je proeft het alleen niet door al het suiker dat erin zit om te laten zien wat zuur met je tanden doet, gaan we een proefje doen. Kijk, dit ei heeft een paar dagen in water gelegen en is nog steeds helemaal hard. Maar dit ei is met schil en al in de cola gelegd en daar is nu dit van over. Het is helemaal verkleurd en zacht. Door het zuur is de hele schil opgelost. Hij stuitert gewoon! En dat doet zuur dus ook met je tanden. Kijk de buitenste laag van je tand, die lost langzaam op. Dat heet erosie en dan krijg je dat, dus. Daarom kun je maar beter niet te vaak per dag zure dingen eten of drinken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20225984 232.874 778 2024-10-23T11:08:00+00:00 yes no tand tandarts gebit bacterie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-oranjegevoel-nizar-en-janouk-gaan-opzoek-naar-de-kern-van-het-nederlandse-oranjegevoel 2024-10-29T09:17:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46348.w613.r16-9.edd451f.webp Wat is het Oranjegevoel? | Van dorpje in Frankrijk naar een heel stadion gevuld met oranje (Wij Houden van Oranje van Andre Hazes speelt af) Het Nederlands elftal gaat spelen op het WK en het leuke is, hier zitten allemaal verschillende mensen, maar samen vieren ze feest. Helemaal in het oranje. En dat komt door het Oranjegevoel. Ik vind oranje heel erg lelijk eerlijk gezegd. Oh echt? Ja, ja, maar voor zoiets doe ik het graag. Dat iedereen weer voor één land is he. Geen ruzies, geen Feyenoord-Ajax. Het is de hele sfeer, iedereen komt samen en het is één groot feest. Altijd oranje. Ik, normaal mijn vrouw ook, de hond is gekleurd. We zijn samen. We strijden samen, we mopperen samen, we juichen samen. Dat Oranjegevoel maakt de Nederlandse sportfans in heel de wereld bekend als de vrolijke supporters met hun uitbundige outfits. Maar wat is dat oranje gevoel nou precies? En hoe komt het dat het dit alles met ons doet? De kleur oranje danken we aan een man die hier in Delft woonde, werd vermoord en hier in deze kerk werd begraven. Dit hier is het praalgraf van een verre voorvader van onze koning Willem Alexander en hij heette ook Willem en is de vader des Vaderlands, omdat Nederland zoals we het nu kennen ooit begon bij hem Willem van Oranje. En zo zag ie eruit, zo'n 450 jaar geleden. Willem werd geboren in Duitsland en was van adel en in die tijd betekende dat dat als je later groter was, dat je de baas werd over verschillende stukken land. Willem kreeg al zijn eerste gebiedje toen die elf jaar oud was. Hij erfde een stukje land in het zuiden van Frankrijk. Kijk, dit stukje land, om precies te zijn. Orange, oranje dus. En sindsdien heet hij dus Willem van Oranje. Later kwamen de Nederlanders onder zijn leiding in opstand tegen de Spanjaarden die hier toen de baas waren. “In naam van Oranje,” riepen ze toen. En welke kleur voerden ze? Ja, oranje natuurlijk. En dat deden ze zo met deze vlag. Kijk, de kleuren wit en blauw waren van het gebiedje Orange en aan de bovenkant had je een mooie oranje baan, oftewel oranje boven. Na de oorlog tegen de Spanjaarden kregen we de vlag zoals we nu kennen met een rode baan aan de bovenkant. En waarom dat oranje veranderde in rood? Dat weet eigenlijk niemand. Maar wat we wel weten is dat we de kleur oranje best wel misten. En dus werd deze oranje wimpel bedacht. Die ken je misschien nog wel van Koningsdag. Let op, komt-ie. Oranje boven, oranje boven. Leve de Koning. Oranje bove... Oh daar gaat hij... Nederland begon in naam van Oranje en met de kleur oranje. En die kleur, die zie je nu vooral nog terug tijdens sportwedstrijden. Maar dat is niet iets wat we al heel lang doen. Dat doen we eigenlijk al zo'n jaar of zestig. En toch hebben we in die tussentijd echt van alles bedacht om onze sporthelden aan te moedigen. De eerste keer dat we sportfans met Oranje zagen, was bij schaatsen. In 1966 deed Nederland het super goed tijdens het Europees Kampioenschap en daar droegen fans voor het eerst een oranje muts. Maar heel gek, toen het Nederlands voetbalelftal de WK finale haalde in 1974 was er nauwelijks Oranje te zien en in 1978, weer een WK finale. Ook nauwelijks oranje te zien in het publiek. Maar toen Nederland Europees kampioen werd in 1988 kleurde het land al aardig oranje. Maar dat is allemaal nog niets vergeleken met 2010, toen Nederland weer een WK probeerde te winnen. Één grote Oranje zee. En nu zien we Oranje bij alle internationale sportevenementen. Hockey, volleybal, Olympische Spelen, Paralympische Spelen, noem maar op. Dit zijn de Leeuwinnen, het Nederlands dames elftal in training. Ze zijn Europees kampioen geweest. En ja, ze hebben ook in een WK finale gestaan. Ook verloren, net als de mannen. Maar met al die successen en wat teleurstellingen. Wat is dat Oranjegevoel nou? Je hoort echt heel erg bij elkaar. Het gevoel van saamhorigheid. Maakt het jou ook trots? Ja. Gewoon gezellig ja. Wat is dat Oranjegevoel? Ja, ik weet het niet... Dit denk ik. Ja, de fans. En ja, dat gevoel dat je als je naar het stadion gaat en Oranje het hele stadion overneemt. Ik denk dat wij daar iets heel bijzonders mee hebben als land. Het straalt gewoon echt iets uit. Wat straalt het uit? Eenheid denk ik. Speel jij ook beter als Ja tuurlijk. Speel je beter voor Oranje dan voor Manchester United? Dat ga ik niet zeggen, maar het heeft wel iets heel bijzonders. Ja, ik denk wel dat dat iets is wat je echt bij je land hoort. En dat is altijd wel nog een tikje extra. Ja. Nu vinden we al dat oranje heel normaal, maar toch is het raar dat we dat nog maar zo'n zestig jaar doen. Want het Nederlands voetbalelftal speelt al in een oranje outfit sinds 1907. Ja, en deze uit het EK van 1988 is toch wel een van de opvallendste oranje shirts ever. Nou... Jij hebt gewoon een T-shirt aan van het Spaanse elftal waar ze ons dus in de laatste WK finale keihard mee hebben verslagen. Ja, mooi is dat he, je ziet meteen dat ik er nou niet bij hoor en dat je meteen een soort van oorlogstaal begint uit te slaan. Oranje, dat is nog steeds verbonden met dat militaire, inderdaad. Het is het oranje legioen. Als je met de fans in de stadions zit, dan gaan ze allemaal roepen: “Aanvallen!” Ja, we gaan hier ook wel even meteen wat aan doen, want ik heb er last van. Zo hier, petje op! Zo mooi capeje om. Ja dit is beter. Waarom doen we dit eigenlijk zo met die oranje kleur en zo? Omdat we bij elkaar willen horen. Vroeger droegen mensen dat als ze inderdaad enorme fan waren van de familie van Oranje. Maar er waren natuurlijk ook ongelooflijk veel mensen die helemaal niks hadden met het Huis van Oranje. Ja, en is dat iets wat je dan nu vandaag de dag nog terugziet? Die link met het koningshuis en met Willem van Oranje bijvoorbeeld. Nou, daar komt het oorspronkelijk wel vandaan. Zo'n 130 jaar geleden, toen werd de overgrootmoeder van Willem-Alexander koningin. Dat was Wilhelmina. En toen zij koningin werd, moest zij heel populair gemaakt worden. Dus er waren allerlei oranje producten, serviezen, plaatjes, prentenboeken, een soort van merchandise lijn die in de sport ook voorkomt, en die echt los is gegaan nadat Nederland 1988 met dat mooie shirt van jou het EK won. En daarna, ja dan is het hek van de dam en dan wordt er van alles gemaakt. Je kent dit gekke harige poppetje vast toch wel. Dat plakte je vast ook overal te pas en te onpas op. We zien petjes. We zien deze beroemde jongen waar je verschrikkelijk veel lawaai mee kan maken. Alles is nu oranje. Ja als je dan oranje zou moeten beschrijven in drie woorden? Voetbal, schreeuwen en... Gewoon winnen. Super blije kinderen, natuurlijk, volle stadions en ja, ook al gaat het slecht zijn ze er alsnog. Dus echt die steun. Eenheid, gekte en plezier. Ja, dat Oranjegevoel dat heeft niet per se iets te maken met dat we onoverwinnelijk zijn, toch? Nee, zeker niet. Zo goed zijn we nou ook weer niet. Maar dat Oranjegevoel, dat dat is eigenlijk groter dan dat. En als je kijkt naar Nederland en de geschiedenis van Nederland, dan zie je toch een land met heel veel verschillen. Heel veel verschillende geloven, heel veel verschillende politieke ideeën. Er zijn ongelooflijk veel mensen uit allemaal andere landen bijgekomen. Maar als je oranje draagt, dan maakt dat allemaal niks uit. Dan hoort iedereen erbij; arm of rijk, wit of zwart, jong of oud, man of vrouw, van alle kleuren van de regenboog. En zelfs die koning, die doet er ook aan mee. Nederland, dat is toch vaak een beetje een volkje van doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg. Maar toch. Die Nederlanders hebben dan af en toe zo'n enorme uitlaatklep nodig. En dat Oranje en dat oranje legioen, dat is daar perfect voor. Als ik nou aan jou als expert vraag wat is dat Oranjegevoel in drie woorden? Wat zeg je dan? Voetbal? Ja, één Tompoucen, tompoucen. Oké, ja. En feest. Natuurlijk, feest! Ja, eigenlijk weet iedereen in Nederland wel wat het Oranjegevoel is. Het laat zich alleen een beetje lastig omschrijven. Het is dit hier. En als ik het Oranjegevoel zou moeten omschrijven, dan zou ik zeggen: jij, wij, in een. Toch! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226012 569.749 837 2024-10-23T11:24:25+00:00 yes no Willem van Oranje oranjegevoel oranje voetbal supporter https://schooltv.nl/video-item/wat-doen-mariniers-pascal-gaat-langs-op-texel-bij-het-korps-mariniers-om-erachter-te-komen-wat-ze-doen 2024-10-31T12:32:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46349.w613.r16-9.f586c85.webp Wat doen mariniers? | Vechten en werken onder de zwaarste omstandigheden op zee en op land Ze bestaan al meer dan 350 jaar, zijn onderdeel van de Nederlandse krijgsmacht en ze worden ook wel elite-militairen genoemd. Omdat ze overal in de wereld onder de zwaarste omstandigheden door weer en wind moeten kunnen werken en vechten. Ik heb het over een heel bijzonder, maar toch ook wel heel heftig beroep. Marinier. En hier op Texel, aan de Noordzee zit het onderdeel amfibische operaties van het Korps Mariniers. En zij doen de operaties op de grens van water en land. Daar gaan we. Yo! En jij, Sergeant Prigioniero, bent marinier. Ja, dat klopt. Ja, maar wat is dat eigenlijk, een marinier? Een marinier is een beroepsmilitair die binnen 48 uur, waar dan ook ter wereld, onder welke klimatologische omstandigheden ingezet kan worden. En het kan bijvoorbeeld zijn koude gebieden. Denk daarbij aan Noordpool-achtige activiteiten in gebieden zoals jungle, maar ook in berg gebieden. En wij zijn de enige militairen die van zee het land op gaan. En wanneer worden jullie dan ingezet? Dat kan zijn bijvoorbeeld bij rampen. Dus als er een orkaan is geweest, een aardbeving. Ook veel drugssmokkel, voornamelijk in Caribisch gebied, om drugssmokkel tegen te gaan. En wat we ook doen is als er bijvoorbeeld een oorlog ergens is, kunnen wij daar ook gewoon uit helpen als beroepsmilitairen. Want jullie zijn er dus echt om de mensen te helpen en jullie vechten voor vrede en veiligheid, soms echt onder de zwaarste omstandigheden. En dat doen jullie onder andere met dit soort vaartuigen. Ja dat klopt ja. We hebben meerdere type vaartuigen, maar onder andere dit soort vaartuigen gebruiken we dus om van zee naar land te opereren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226085 112.106 306 2024-10-23T14:31:59+00:00 yes no water leger gevaarlijk beroep https://schooltv.nl/video-item/waarom-blozen-we-je-wordt-rood-omdat-je-bloedvaten-wijder-worden 2024-10-24T09:09:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46411.w613.r16-9.7a85fa7.webp Waarom blozen we? | Je wordt rood omdat je bloedvaten wijder worden Soms word je zo rood als een tomaat. Als je je betrapt voelt. Of heel onzeker als iedereen ineens naar jou kijkt. Dat noemen we blozen. Blozen wordt veroorzaakt door kleine bloedvaatjes in de huid van ons gezicht. Als er niks aan de hand is, worden deze bloedvaten dichtgeknepen door spiertjes die om die bloedvaten heen liggen. Maar als we ons plotseling betrapt voelen of heel onzeker laten deze spiertjes los en worden de bloedvaten wijder. Op dat moment kan er meer bloed in deze vaten stromen en door de grote hoeveelheid bloed in de huid kleurt je gezicht dan rood. Wist je dat blozen erg kan worden als je juist probeert niet te blozen? Het kan helpen om dan aan jezelf toe te geven dat je nou eenmaal soms gaat blozen en vooral door te gaan met waar je mee bezig was. Je zult zien dat het blozen dan al een stuk minder wordt en dan is het de beurt aan iemand anders om te blozen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226092 74.069 398 2024-11-11T19:10:00+00:00 yes no huid bloed blozen https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-een-konijn-met-ogen-aan-de-zijkant 2024-10-24T09:09:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46412.w613.r16-9.6040cf7.webp Hoe ziet een konijn? | Met ogen aan de zijkant Met onze ogen kunnen we heel veel zien. Veraf, van dichtbij, in kleur en ook aardig rond om ons heen. Maar we zien ook heel veel niet. Als je met andere ogen naar de wereld kijkt, ziet hij er echt totaal anders uit. Zoals met de ogen van een konijn. Dit konijn is wat je noemt een prooidier en prooidieren herken je meteen omdat ze ogen aan de zijkanten van hun kop hebben. Roofdieren zoals leeuwen, tijgers, beren wolven en wij mensen trouwens ook, hebben ogen aan de voorkant en daarmee kunnen ze goed zien waar het eten zit, het prooidier. Maar hoe weird is dit? Ogen aan de zijkanten van je kop. Dus dan kijk je met je ene oog helemaal zo naar links die kant op en met je andere oog helemaal naar rechts. Ja, wat is daar nou handig aan? Een prooidier zoals een konijntje, een prairiehond, een schaap, een ezel, een impala of een hert, die kan veel verder om zich heen kijken dan wij. Die heeft een veel groter blikveld, zoals je dat noemt. En dit hier, dat ziet ie allemaal. Met zijn rechteroog ziet hij het blauwe vlak dus van hierachter gewoon helemaal tot aan hiervoor en met zijn linkeroog ziet hij dit gele vlak, dus hij kan er gewoon bijna helemaal rondom zich kijken. Om natuurlijk die leeuwen, tijgers, beren en wolven die roofdieren te kunnen spotten. Ja, ik vraag me toch wel af hoe zou dat dan zijn? Hai. Ik heb hier een geniale constructie, namelijk een speciale bril, een cameraatje hier aan deze kant en ook een cameraatje aan de andere kant. En daarmee kan ik anders kijken, namelijk zoals een prooidier, als een konijn dus. Terwijl er op mij gejaagd wordt door dit angstaanjagende roofdier. Ik ben heel benieuwd of het gaat werken. Oh zo, dat ziet er nu al heel gek uit, nou dan moet ik even wennen. Zo kijken dus. Nou, eerst even een slokkie even voor de energie. Ik had hier ergens een blikje. Ik had hier echt een blikje namelijk. Ja hahaha. Het gekke is dat ik nu al niet zie waar het blikje is. Ik, ik voel hem wel, maar ik zie hem niet, even checken. Misschien dat ik dan zo, anders zie ik hem niet. Zo, da’s ook gek hoor. En ik zie nu dus niet dat ik drink. Oke, ik heb energie, ik ben er klaar voor! Tijger ook? Drie, twee, één. Oh wauw! Oké, dit is echt heel weird want je hebt twee totaal aparte beelden. En mijn hersenen? Die kunnen daar gewoon helemaal niks mee en die zijn er niet aan gewend. Maar de hersenen van zo'n konijn, die maken van die twee aparte beelden wel weer een compleet beeld en met een paar kleine bewegingen van zijn kop kan zo'n prooidier dan dus gewoon alles om zich heen zien. En zo mis je niks. Nou ja, tenzij het roofdier natuurlijk slimmer en sneller is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226249 196.394 856 2024-11-11T19:10:00+00:00 yes no konijn roofdier prooi oog https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-limburgse-vlaai-gemaakt-een-zoete-vlaai-op-zijn-limburgs 2026-03-10T14:26:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46413.w613.r16-9.3593561.webp Hoe wordt Limburgse vlaai gemaakt? | Een zoete vlaai op zijn Limburgs Om te weten te komen hoe Limburgse vlaai gemaakt worden, ben ik op de enige plek in Nederland waar ze de lekkerste en de echte maken, namelijk in de provincie Limburg. Ik ben bij bakker Sjoerd in Ottersum en de geur van al die vlaai, die komt me al helemaal tegemoet. Heerlijk! Een vlaai is een zoete taart, meestal gevuld met vruchten, maar het kan ook een vulling hebben van rijst of pudding en dan is ie vaak afgedekt met zo'n heel mooi raster met van die leuke ruitjes. Maar hij kan ook afgedekt zijn met zo'n mooie kruimellaag of zelfs helemaal dicht zijn. En dat noemen ze dan hier in Limburg een dichte deksel. Maar niet elke vlaai is een Limburgse vlaai, want de Limburgse vlaai is namelijk een zogenaamd beschermd Europees streekproduct. En dat betekent dat de Limburgse vlaai alleen zo genoemd mag worden als hij ook daadwerkelijk gebakken is in de Nederlandse provincie Limburg of Belgisch Limburg. Maar hoe maak je zo'n vlaai nou precies? Nou, we beginnen natuurlijk met de bodem. Een vlaai moet minimaal tien centimeter, maximaal dertig centimeter zijn. En daar gaat een deeg in. En het deeg, dat maken we van een aantal ingrediënten. Zo hebben we tarwebloem, melkpoeder, suiker, zout en verse gist en daarvan maken we een deeg. Dat deeg gaat in een vlaaipan en dan kunnen we daar een vulling op aanbrengen. Het is heel belangrijk dat de vlaai vers gegeten wordt, dus hij mag niet ouder zijn dan 24 uur. Je moet hem op de hand kunnen eten, zo uit het vuistje. Oké Sjoerd, welke Limburgse vlaai gaan we maken? Kersenkruimel, specialiteit van het huis. Lekker. Daarvoor gaan we eerst deeg maken. Het deeg kneden we van de grondstoffen. Daarvan vormen we bollen. En die bollen, die rollen we uit tot ronde deegstukken voor in de vlaaipan. En dan goed aandrukken natuurlijk aan de zijkanten. Netjes in de randjes. Als het deeg erin zit dan gaan we hem vullen met de kersen. Daaroverheen gaan de kruimeltjes voor een lekkere krokante bovenkant. Hij gaat dan in de rijskast. En hoe lang moet die hierin? Ongeveer 30 minuten en daarna gaat hij de oven in 35 minuten ongeveer. Dan is het klaar. Tadaa! Daar is ie dan, de enige echte Limburgse vlaai. Even opmeten. Precies dertig centimeter. Ja, is ie goed zo? Dat kunnen we alleen maar proeven. Daar gaat ie. Oh, hij klinkt al heel krokant. Ja. En uit het handje dan he? Dat is de bedoeling. Oh kijk, dat gaat hartstikke goed. Dat moet lukken. Echte Limburgse vlaai in Limburg gebakken. Eet smakelijk he. Heerlijk! Ik wil dadelijk nog wel een stukje. Ja, ik ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226252 173.077 805 2024-11-11T19:10:00+00:00 yes no taart bakken cultuur Limburg https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-een-vale-gier-een-aaseter-met-verrekijkers-op-zijn-kop 2024-10-24T09:09:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46499.w613.r16-9.5edcc2b.webp Hoe ziet een vale gier? | Een aaseter met verrekijkers op zijn kop Met onze ogen kunnen we heel veel zien. Veraf, van dichtbij in kleur en ook aardig rond om ons heen. Maar we zien ook heel veel niet. Als je met andere ogen naar de wereld kijkt, ziet hij er echt totaal anders uit. Zoals met de ogen van de vale gier. En kijk, daar zit ie. Hier in een dierentuin in Amersfoort. Een gier is een aaseter en dat betekent dat hij alleen dode dieren eet. En die zoekt hij dan met zijn ogen vanuit de lucht. En dat doet ie van superhoog 2000 meter, 5000, 6000 meter. Het schijnt zelfs dat ze op een hoogte van tienduizend meter kunnen vliegen. Dat is net zo hoog als een passagiersvliegtuig. Op die manier kunnen ze een enorm gebied overzien op zoek naar voedsel. Om het eten goed te kunnen zien gaat hij dan wel wat lager vliegen. Maar ik kan je vertellen, de vale gier kan dode dieren van behoorlijk ver af zien liggen en eigenlijk heeft die gewoon een soort verrekijkers in zijn kop. Misschien heb je wel eens een oogtest gedaan. Dan moet je op drie meter afstand gaan staan en kijken welke regels van deze kaart je kan lezen. De zesde regel, kan je die wel lezen? Heb je prima ogen, kan je niet meer lezen dan moet je eigenlijk toch wel een brilletje. Ikzelf kom tot regel zeven dus prima ogen. De vale gier, die kan zo'n test niet echt doen. Ik bedoel, hij kan niet lezen. Hij kan ook niet praten, dus dat wordt een beetje lastig. Toch denken wetenschappers dat hij de achtste regel makkelijk kan lezen. En zelfs ook nog de negende regel, de tiende, de elfde tot en met de twaalfde regel.Hij ziet dus in ieder geval dubbel zo goed als wij. Als een gier op zoek is naar eten, dan doet hij dat van ongeveer 500 meter hoogte. Dat zijn vijf Eiffeltorens op elkaar gestapeld en vanaf die hoogte kan hij een dood dier op de grond zien liggen van zestien centimeter. Zo groot dus ongeveer. Kan ik dat niet ook gewoon ik bedoel, ik heb best wel goede ogen dus laten we even een testje doen. Voor het gemak nemen we even deze kleine prooi van één centimeter dus even een rekensommetje. 1500 meter gedeeld door 16 is 93,75. Perfect. Even kijken dus. Laten we het afronden op 94 meter. Een vale gier moet deze prooi zien van 94 meter afstand. Verstop hem maar. Ik draai me even om, zet hem op. Oké, zo! Daar ergens? Ik zie al gelijk, op eigen kracht gaat dit niet lukken. Gelukkig heb ik een hulpmiddel, dus dit, dit zou moeten lukken. Kun je een beetje helpen? Het is echt wel heel moeilijk nog steeds. Ik zie het nog steeds niet. Sjonge jonge dit is wel moeilijk hoor. Ja, ja ja ja ja. Volgens mij zie ik hem nu hoor. Ja, ja, ja, ja, die vale gier die kan wel echt ontzettend goed kijken, zo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226314 203.264 245 2024-11-18T19:07:00+00:00 yes no vogel roofvogel oog https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-ouderwets-snoep-gemaakt-kneden-trekken-en-hakken 2024-10-24T09:11:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46500.w613.r16-9.a161322.webp Hoe wordt ouderwets snoep gemaakt? | Kneden, trekken en hakken Ja, af en toe een snoepje eten, dat is wel gewoon heel erg lekker. Het meeste snoep wordt gemaakt in de fabriek, maar hier in Zaandam wordt het echt nog met de hand gemaakt. Dit zijn Mika en Dominik. Je kan ze met recht snoepartiesten noemen. Ik mag vandaag met ze meelopen, dus heel veel zin in! Ze maken hier dus deze gekleurde, ietwat glimmende snoepjes in allerlei smaken. Grappig toch? Oké Dominik, waar gaan we mee beginnen als we snoepjes maken? Dus wat is de basis? Wat we nodig hebben is water en suiker. Dat moet in deze grote pan verwarmd worden. Echt een enorme pan dit. En nu hebben we nog suiker nodig. Dat is heel belangrijk. Zo, dat is echt zoveel suiker! En nu? En nu moeten we roeren. Oh ja, die is dus veel vuur. En over 5 minuten komt de glucose, dan zijn we voor nu klaar. Glucose is een soort stroop en dat zorgt ervoor dat het snoep aan het einde niet uit elkaar valt. De smaak komt erbij. Die ga ik nog een keer goed roeren. En dan kan ik het nu uitgieten. En wat hebben we voor smaakje nu? We hebben meloensmaak want we gaan meloensnoepjes, lekker watermeloensnoepjes maken. En dan moeten we nu de kleur in mengen. Dat hebben we nodig, groen voor de buitenkant. Dus er moet ook nog wit bij. En wat we dan ook nog nodig hebben is de binnenkant van de meloen en die is natuurlijk rood. Dan kunnen we nu de kleuren uitknippen, want die zijn nu een beetje afgekoeld. Het volgende is dat we moeten gaan snoep trekken op een haak en de reden waarom we dat doen is van we willen dat rood graag een beetje meer roze hebben en dat wit willen we gewoon knalwit hebben. We gaan nu alle kleurtjes kneden en dan gaan we er uiteindelijk een watermeloentje van maken. Dit is goed in het rood ingepakt. Dus dat moet hier nog die witte rand omheen. Wat we nodig hebben is een soort strookje. Zo mooi die streepjes! Ja, leuk he, net een watermeloen. Ja. En nu moet de buitenkant eromheen. Kijk. Het is zo cool! Nu is die ene klaar. Alleen willen we graag in plaats van één grote watermeloen een paar duizend kleine. Tadaa! Daar zijn ze dan, onze watermeloensnoepjes. En dan kunnen we er best eentje proeven, toch? Zullen we dat doen? Smaakt gewoon echt naar watermeloen! Ik vind het nog steeds heel lekker. Ik ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226290 183.36 1641 2024-11-18T19:09:00+00:00 yes no snoep suiker https://schooltv.nl/video-item/waarom-laten-we-scheten-gassen-uit-je-darmen-worden-naar-buiten-geperst 2024-10-24T09:12:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46501.w613.r16-9.08fcb7c.webp Waarom laten we scheten? | Gassen uit je darmen worden naar buiten geperst Ieuw! Was jij dat? Scheten laten is de normaalste zaak van de wereld. Hoppa. Iedereen laat gemiddeld wel 15 tot 25 scheten per dag. Dus ook de koning laat scheten. Maar hoe ontstaan scheten eigenlijk? Scheten zijn alle gassen bij elkaar die vanuit onze maag en darmen samenkomen. Een deel van de gassen komt voort uit de lucht die binnenkomt wanneer je praat, eet of drinkt. Bijvoorbeeld drank met prik. Maar vaak ontsnapt deze lucht al uit je lichaam door middel van een boer. Het grootste gedeelte wordt gemaakt door de darmbacteriën in je dikke darm. Miljarden van deze darmbacteriën breken het voedsel af, waarbij gassen ontstaan. Die bacteriën laten dus ook scheetjes. En al die kleine scheetjes samen vormen één grote mensenscheet. Samen met de ingeslikte lucht gaat die scheet naar de uitgang van je lichaam, richting het poepgat. Soms gebeurt dat heel stil en zacht en soms met een knetterend geluid. Hoe hard je scheet klinkt, wordt bepaald door de snelheid waarmee het gas naar buiten wordt geperst en de vorm van het poepgat op het moment dat het gas langskomt. Naast het geluid heb je natuurlijk ook nog de geur. Die is afhankelijk van het soort eten dat je hebt gegeten. Voorbeelden van echt scheeteten zijn uien, bruine bonen en boerenkool. En het is maar goed dat we scheten laten anders zouden we ontploffen. Zo, hoorde je dat? Ja, maar dit was ik echt niet hoor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226289 113.386 785 2024-11-18T19:11:00+00:00 yes no darm spijsvertering bacterie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-hakkelen-struikelen-over-je-woorden 2024-11-26T08:10:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46604.w613.r16-9.4b880db.webp Wat is hakkelen? | Struikelen over je woorden Oké Anne, wat denk jij? Ik, ik…Ik, ik eh… Struikel jij ook wel eens over je woorden? Dat noemen we hakkelen. Bij hakkelen, herhaal, herhaal, herhaal je bijvoorbeeld vaak een woord. Of je zegt…Oh nee, nee, nee, nee, nee. Laat ik het anders zeggen. Je maakt een valse start met een zin waardoor je opnieuw moet beginnen. Dat je weet wat je wil gaan zeggen, maar je struikelt over je woorden. Bijvoorbeeld omdat je het spannend vindt. Of nee, omdat je afgeleid wordt. Je kunt ook beginnen met praten, maar niet de juiste woorden ervoor weten te vinden. In dat geval heb je last van woordvindingsmoeilijkheden. Hoe heet dat beest ook alweer? Zo'n beest met één bult. Niet twee zoals bij een kameel, maar een ehm…Laat maar. Daarnaast heb je nog een andere, extremere vorm van hakkelen en dat is stotteren. Wanneer iemand stottert, verloopt de samenwerking tussen de hersenen, zenuwen en spieren niet helemaal goed. De basis van stotteren is een bepaalde aanleg voor het maken van vloeiende spraakbewegingen, net zoals je wel of geen aanleg kunt hebben voor voetbal. Net als ballet is ook praten een vak apart. Dat de één makkelijk uit z'n woorden komt en de ander niet heeft te maken met neurodiversiteit. Onze breinen verschillen allemaal een beetje en er is veel variatie. Dus als de hersenen van de één nou net iets anders werken dan die van de ander, betekent dat niet meteen dat iemand een stoornis heeft. Wist je dat als je moeilijk op een woord kan komen er allemaal trucjes zijn die je kunnen helpen? Zo kun je bijvoorbeeld het alfabet aflopen om te zien of de eerste letter helpt om het woord te vinden. a, b, c d… Ik weet het, een dromedaris natuurlijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226315 125.354 369 2024-11-25T19:05:00+00:00 yes no hersenen praten stotteren stem spier https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-kralenfontein-eerst-omhoog-dan-pas-naar-beneden 2024-11-26T08:10:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46605.w613.r16-9.7d585b1.webp Hoe werkt een kralenfontein? | Eerst omhoog, dan pas naar beneden Ja, moet je eens kijken. Dit is zo vet! Ik heb echt vaak zulke filmpjes gezien, maar het blijft gewoon bijzonder. Kijk dan. Wat? Whoo. Wetenschappers, die vonden dit zo bizar dat ze er zelfs wetenschappelijk onderzoek naar hebben gedaan. Dit is toch maf? Ik bedoel is dit fake of werkt dit echt zo? Nou, ik ga even kijken of het kan en als het kan…Hoe dan? Hoe dan? Hoe dan? Hoe dan? Hoe dan? Oké, ik zie hier dat die kettingfontein ook wel bekend staat als de zelfhevelende kralen of de Newtonkralen. Newtonkralen? Newton staat toch bekend om zijn kennis over de zwaartekracht? Juist door de zwaartekracht is het gek dat er een lus omhoog gaat in plaats van dat de ketting meteen naar beneden gaat. Klopt, maar het heeft ook wel met de zwaartekracht te maken, want ook al gaat die omhoog, uiteindelijk wordt hij naar beneden getrokken en dat is toch echt de zwaartekracht. Kijk, als je hem eruit trekt dan hangt ie eerst even zo en kan je hem even hier vasthouden? En kijk eens even, welke kant vind jij zwaarder voelen? De kant die in de beker hangt of de kant die eruit hangt? Waar die naar beneden hangt. Ja, dat klopt. Hier is meer ketting dat hangt. Dus meer zwaartekracht, dus zwaarder dan dit korte stukje en dit zwaardere deel trekt dat lichtere deel zo met de zwaartekracht eruit. Oke, logisch.Maar wat ik niet begrijp is waarom die ketting niet langs de rand naar beneden glijdt, maar eerst boven de beker een soort lus gaat maken. Ja, laten we dat even goed bekijken. Ho hij gaat omhoog! Hij gaat omhoog kijken, kijk, kijk! Ja, ja, het werkt! Netjes. Kijken. Ja, het lijkt dus onlogisch, maar het is eigenlijk best logisch. Kijk maar wat er gebeurt. In het begin gaat hij nog heel netjes zo langs de rand van het glas. Maar wat gebeurt er als het sneller gaat? Geen idee. Wat gebeurt er met een auto als je heel hard door de bocht gaat? Dan vliegt ie uit de bocht. Precies. En dat gebeurt hier dus ook. Hoe meer van de ketting er eenmaal uit hangt, hoe meer de zwaartekracht aan dat deel trekt en daardoor gaat ie steeds sneller en gaat ie uit de bocht natuurlijk. Dus hoe meer die uit de bocht vliegt, hoe hoger die komt. En het blijkt dus dat als je nog hoger staat dan is er dus nog een langer deel voor de ketting om buiten de beker te hangen. Dus meer zwaartekracht gaat ie nog harder en een nog grotere lus. Zie jij wat ik zie? Ja, lachen, naar boven! Ga jij naar boven. Oke, ik sta nu hoger dus de lus moet ook hoger komen. Succes! We gaan het zien. Ja. Het is gelukt! Cool! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226316 185.194 187 2024-11-25T19:05:00+00:00 yes no wetenschap proefje zwaartekracht https://schooltv.nl/video-item/waarom-hebben-honden-een-natte-neus-met-een-natte-neus-kun-je-beter-ruiken 2024-11-26T08:10:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46606.w613.r16-9.55396ed.webp Waarom hebben honden een natte neus? | Met een natte neus kun je beter ruiken Kijk, dit hier is Danjo, een hele lieve Oud-Duitse herder en Danjo heeft net als elke andere hond altijd een lekkere natte neus. Maar waarom hebben honden nou eigenlijk altijd een natte neus? Daar weet Froukje van een dierenkliniek hier in Groesbeek alles van. Gaan jullie mee naar binnen? Ja. Kom Danjo. Let’s go! Ja Froukje, voordat we het gaan hebben over de natte hondenneus, eerst even over de neus op zich, want dat is echt het allerbelangrijkste reukorgaan, toch? Klopt ja, een hond kan tot wel tienduizend keer beter ruiken dan mensen en dat komt door alle geurcellen in zijn neus. Een mens heeft 5 tot 6 miljoen geurcellen en een hond heeft tot wel 300 miljoen geurcellen. Maar waar zitten die cellen dan allemaal? Ik kan het aan de hand van dit model laten zien. Oja. Dit is allemaal het geurepitheel. Wat is dan precies het geurepitheel? Eigenlijk zijn dat cellen en die vangen de geurtjes op en worden door middel van zenuwen doorgegeven aan de hersenen. En dan kan een hond ruiken. En speelt die natte neus dan ook nog een rol bij het ruiken? Ja jazeker, ik kan dat aan de hand van dit plaatje laten zien. Hier heb je eigenlijk een doorsnede van de neus van een hond en dit is waar het geurepitheel aan zit. En hier zit ook slijmvlies met cellen die vocht produceren. En dat vocht zorgt ervoor dat de geurtjes worden opgevangen eigenlijk gevangen uit de lucht en dus worden doorgegeven om te ruiken. Maar het zorgt er ook voor dat de neus weer schoon wordt gemaakt dus dat die geurstofjes weer uit de neus gaan. En de neus wordt ook vochtig gehouden door tranen. Door tranen? Ja, er loopt een traanbuis vanaf de ooghoek naar de neus waarbij overtollig oogvocht wordt afgevoerd via de neus. En zo wordt de neus dus ook natgehouden. Ja zeker. Ik kan het met een testje laten zien. We hebben een testje die we wel eens doen bij honden om te kijken of ze een verstopte traanbuis hebben ja of nee. Het is een kleurstofje. Ja, dat druppel ik in het oog en dan komt het vanzelf als de traanbuis goed werkt naar buiten toe. Goed zo. He kijk! Ik zie daar groene druppeltjes uit z’n neus komen. Zo ja. Kijk eens even. Dat klopt. Ja, het werkt, dus de traanbuis doet het goed. We gaan hem zo verdoven om zijn gebitje schoon te maken. Je kunt misschien meteen even met een cameraatje in zijn neus kijken. Oké ja. Wow. Oh, daar zie je al het weefsel zitten. Ja, dit is het eigenlijk allemaal ja. De opgerolde geurcellen en het slijmvlies met het vocht wat geproduceerd wordt en al die cellen samen, die zorgen ervoor dat dus de geurtjes worden opgenomen en dat hij dat gewoon kan ruiken. Het is ook vochtig, dus je ziet inderdaad daar ook echt. Ja hier ook. Het glimt van het vocht wat je in de neus ziet. Wow! Oké, nou ja, dan nu maar het gebit reinigen. Ja, gaan we doen. Het ziet er weer keurig uit, heel mooi wit. Kijk! Nou, dank je wel, wij gaan weer lekker naar buiten, kun jij weer lekker verder snuffelen. Kom maar. Tot ziens. Veel plezier. Dank je wel. Doei! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226317 177.024 524 2024-11-25T19:05:00+00:00 yes no hond huisdier neus ruiken zintuig https://schooltv.nl/video-item/ff-terugspoelen-wat-leidde-tot-de-val-van-de-berlijnse-muur 2025-07-23T11:31:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46354.w613.r16-9.32057a1.webp Duitsland wordt weer herenigd | Wat leidde tot de val van de Berlijnse muur? Al snel groeiden de mensen aan tot een stroom onbedwingbare vreugde, ook aan de West Berlijnse kant. Uitzinnige jongeren klommen de muur op. 9 november 1989, de dag dat de Muur valt. De grens die 28 jaar lang Duitsland in tweeën verdeeld. Wat is er precies gebeurd en waarom stond die muur daar? Laten we even terugspoelen. In 1945 geeft nazi-Duitsland zich over en is de Tweede Wereldoorlog voorbij. De geallieerden verdelen het land in vier bezettingszones. Een Britse een Franse Een Amerikaanse en een Russische zone. En Berlijn, de hoofdstad, ligt middenin de Russische zone. En ook Berlijn wordt opgedeeld in vier dezelfde bezetting zones. Al snel wordt Duitsland het strijdtoneel van de Koude Oorlog. De Koude Oorlog is een machtsconflict tussen het kapitalistische Westen onder leiding van de Verenigde Staten en het communistische Oosten onder leiding van Rusland, dat dan de Sovjet-Unie heet. Dit leidt dus ook tot spanningen rondom de verdeling van Duitsland. Wanneer de Britse, Franse en Amerikaanse zones samen één nieuwe munteenheid invoeren de Duitse mark, is Joseph Stalin, de leider van de Sovjet-Unie woedend. In 1948 laat hij daarom West-Berlijn blokkeren. Hiermee hebben de burgers geen toegang meer tot voedsel vanuit het Westen en zijn ze afhankelijk van de Sovjet-Unie. Maar de Britten en Amerikanen verzinnen een list. Ze openen een luchtbrug naar West-Berlijn. Met vliegtuigen kunnen ze dus zo dat deel van de stad van voedsel en grondstoffen voorzien. Op piekdagen werden via deze luchtbrug soms wel tienduizend ton goederen overgevlogen. Alles wat vliegen kon, werd ingeschakeld. Het doel van de blokkade is dus mislukt en daarom wordt die na één jaar alweer opgeheven. Hierna voegen de drie westelijke bezettingszones zich samen tot één onafhankelijk vrij land. De Bondsrepubliek Duitsland, oftewel de BRD. Als reactie hierop wordt in Oost-Duitsland de Duitse Democratische Republiek opgericht. De DDR. Anders dan de BRD, wordt de DDR door één partij bestuurd. Niet echt democratisch dus. Want achter de schermen trekt de communistische Sovjet-Unie aan de touwtjes. De regering van de DDR kiest ervoor om een eigen industrie op te bouwen. Het gevolg is dat de Oost-Duitsers meer moeten werken voor lagere lonen. Mensen komen massaal in opstand. Veel Oost-Duitsers besluiten naar West-Duitsland te vluchten. De Sovjets en de regering van de DDR vrezen een leegloop. Omdat Berlijn dé belangrijkste vluchtroute is voor Oost-Duitsers Legt de DDR-regering in 1961 een prikkeldraadversperring aan tussen Oost en West-Berlijn. Toch lukt het veel mensen om alsnog te vluchten. Er moet dus een nieuwe, stevige grens komen. Een muur van beton. Daardoor werden de ontsnappingsmogelijkheden voor de Oost-Berlijners vrijwel tot nul gereduceerd. De muur loopt soms midden over de stoep of tussen twee huizen door. Ramen met uitkijk op West-Berlijn worden dichtgetimmerd. Hele families en vriendengroepen worden in één klap van elkaar gescheiden door een muur. Moet je je voorstellen als je je vrienden ineens aan de andere kant van de muur ziet verdwijnen. Ondanks dat de muur enorm streng wordt beveiligd blijven mensen vluchtpogingen ondernemen. Zeker 5000 mensen vluchten naar de andere kant. Ze graven tunnels, zwemmen of proberen het zelfs met een luchtballon. Zo'n 138 mensen komen om bij vluchtpogingen. In de DDR houdt de binnenlandse veiligheidsdienst de Stasi, haar burgers scherp in de gaten. Mensen worden afgeluisterd en bespioneerd maar ook de bevolking zelf houdt elkaar in de gaten. Echtgenoten bespioneren elkaar en professoren doen verslag over hun studenten. Burgers die zich niet gedragen zoals de overheid wil, worden opgepakt. Het dagelijks leven in de DDR is sober. Armoede en urenlange rijen voor de supermarkt en winkels zijn aan de orde van de dag. Terwijl in de BRD de economie zo snel groeit dat er wordt gesproken van een wonder. Het Wirtschaftswunder. Met de jaren neemt de ontevredenheid in Oost-Duitsland toe. De drang naar vrijheid en democratie groeit. Steeds meer mensen komen in opstand. En ook vanuit de rest van de wereld is er kritiek. Tijdens zijn bezoek aan West-Berlijn roept de Amerikaanse president Ronald Reagan Sovjet leider Michail Gorbatsjov op om de muur neer te halen. Gorbatsjov kiest, anders dan zijn voorgangers, voor een mildere koers. Hij wil hervormingen en zoekt toenadering tot het Westen. De druk op de DDR-regering wordt groot. Op 9 november 1989 is het dan eindelijk zover. De DDR-regering opent de grenzen en de Berlijnse Muur valt. Het is nauwelijks te geloven. De doorgangen in de Berlijnse Muur staan wagenwijd open. Het zwaarbewaakte IJzeren Gordijn is opengeschoven. Na 28 jaar. Het is voor Duitsland een belangrijk keerpunt en staat daarom ook wel bekend als die Wende. Hét omslagmoment waarop Oost en West-Duitsland worden herenigd. De verwachting is dat Oost en West weer zullen samensmelten. En dat gebeurt ook. Maar er blijven verschillen. Tot op de dag van vandaag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226322 646.88 2033-10-23T22:00:00+00:00 3681 2024-10-24T13:15:00+00:00 yes no Koude Oorlog Duitsland kapitalisme communisme FF terugspoelen https://schooltv.nl/video-item/ff-terugspoelen-wat-gebeurde-er-tijdens-de-kristallnacht 2025-07-23T11:31:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46355.w613.r16-9.a576e8b.webp Een door nazi's georganiseerde aanval op Duitse Joden | Wat was de Kristallnacht? In de nacht van negen op 10 november 1938 worden in Duitsland en Oostenrijk massaal Joodse winkels, synagogen scholen en Joodse burgers aangevallen. Deze Kristallnacht is een kantelpunt in het geweld tegen Joden. Waar komt dit geweld vandaan en wat zijn de gevolgen? Laten we even terugspoelen. De Kristallnacht is een pogrom, een georganiseerde, gewelddadige aanval. Het is een uiting van extreem antisemitisme, ofwel Jodenhaat. Pogroms op Joden komen al de gehele geschiedenis voor. De eerste pogrom is al in de zesde eeuw voor Christus. In tijden van bijvoorbeeld oorlog, hongersnood en ziektes worden Joden vaak als zondebok gebruikt en steekt massageweld tegen hen de kop op. De Kristallnacht past dus in een lange traditie van geweld tegen joden. In 1938 is het Adolf Hitler met zijn partij, de NSDAP ook wel de nazi partij die de aanjager is van dit geweld. Nadat Duitsland de Eerste Wereldoorlog in 1919 verliest worden de Joden tot zondebok gemaakt en Hitler en de nazi's spelen daar slim op in. Hij geeft hen de schuld van het verliezen van de oorlog en hij verspreidt antisemitische complottheorieën. Zo zouden Joden volgens hem op wereldmacht en geld uit zijn en daarnaast schildert hij hen af als minderwaardig volk. Untermenschen. Hitler en de nazi's geloven dat mensen uit verschillende rassen bestaan, waarbij het ene ras beter is dan het andere ras. Dit klopt natuurlijk niet. Volgens hem zijn Joden een gevaar voor het Duitse Arische ras. Veel Duitsers geloven de woorden van Hitler en de afkeer tegen Joodse Duitsers neemt toe. Als Hitler in 1933 aan de macht komt worden zijn antisemitische woorden ook daden. Hij voert wetten in die het leven van Duitse Joden drastisch inperken. Zo wordt er een algemeen boycot afgekondigd tegen Joodse winkeliers. Duitsers mogen niet meer bij Joden kopen. De SA, de knokploeg van de nazi's blokkeert en beklad Joodse winkels. En dat is pas het begin. Een paar weken later worden er massaal Joodse boeken verbrand en kort daarna worden alle Joodse ambtenaren ontslagen. Joden die in opstand komen worden al vanaf 1933 opgesloten in concentratiekampen. In 1935 worden de beruchte Neurenberger rassenwetten ingevoerd. Met deze racistische wetten krijgen Joden minder rechten dan andere Duitsers. De wet bepaalt wanneer je Joods bent en wanneer niet. Huwelijken tussen Joden en niet Joden worden verboden en langzaam maar zeker worden Joden buiten de Duitse samenleving geplaatst Veel Joden slaan op de vlucht en hopen in een ander land een veilig bestaan op te kunnen bouwen. Zo komen er ook 25.000 Joodse vluchtelingen in Nederland terecht. Het doel van Hitler is alle Joden uit Duitsland te verwijderen. En Hitler schrijft hierover in zijn dagboek Dat betekent de Joden moeten weg uit Duitsland, uit heel Europa zelfs. En een van de dingen waar Hitler aan denkt is emigratie. Het plan is om de Europese Joden uit te zetten zo ver mogelijk van Duitsland. Naar Palestina maar ook naar Siberië of Madagascar. In oktober 1938 laat Hitler 12.000 Duitse Joden naar Polen verbannen. Maar Polen weigert ze binnen te laten. De mensen zitten dagenlang vast bij de Duits Poolse grens zonder fatsoenlijke voorzieningen en in onzekerheid over hun lot. En dit wekt bij veel Joden woede. Zo ook bij de Poolse Joodse Herschel Grynszpan. Op 7 november 1938 vermoordt hij in Parijs een Duits diplomaat. En dat komt de Duitsers eigenlijk wel goed uit. Het geeft hem het perfecte excuus om een wraakactie op touw te zetten. De SA organiseert een gewelddadige aanval, een pogrom. Op 9 november worden in heel Duitsland Joodse instanties en burgers aangevallen en de nazi's noemen deze pogrom de Kristallnacht De nacht van het gebroken glas. Het was één grote ruïne een stinkende, hete ruïne, smeulende as. Verbrande boeken op straat. En mijn moeder die zei Kom, kom, laten we vlug naar huis gaan. En toen kwamen we bij ons huis en toen hoorde ik zeggen bij de Jood Binheim zijn we nog niet geweest. En hij blies op een fluitje en in een ommezien kwam daar een overvalwagen met mensen die onze zaak kapot sloegen. En wij konden nog net naar boven vluchten. Toen werden wij gesommeerd om de rotzooi op schoot op straat weer op te ruimen. En toen heb ik mijn geloof in de mensheid verloren. Wij gingen met emmers en bezems naar beneden. Daar stond een menigte aan de grond genageld. Daar waren ook vaste klanten van mijn vader bij en er was niemand die een hand uitstak. De Joodse bevolking moet de schade zelf vergoeden. En naast alle vernielingen worden zo'n 30.000 joden opgepakt en opgesloten in concentratiekampen. Na het afnemen van de burgerrechten en alle discriminerende maatregelen is deze pogrom het dieptepunt. De boodschap is duidelijk. Voor Joden is geen plaats in nazi-Duitsland. Na de Kristallnacht zijn nog eens 120.000 Duitse Joden op de vlucht, maar de ontvangst in andere landen is kil. Veel landen hebben hun eigen problemen en zitten, ja hoe naar dat ook is niet te wachten op Joden. Sommige landen hebben hun grenzen zelfs al gesloten. Ook Nederland laat vanaf 1938 nog nauwelijks vluchtelingen toe. Een oorlog is aanstaande en de Joden zitten in de val. De Kristallnacht is een keerpunt in wat we nu de Holocaust noemen de vervolging en moord op 6 miljoen Joden in Europa. De Kristallnacht was het eerste moment dat het geweld tegen Joden in Duitsland zo'n extreme vorm aannam en daarna werd het alleen maar erger. Tegenwoordig is antisemitisme verboden en is ontkenning van de Holocaust strafbaar. Maar helaas is Jodenhaat van alle tijden. Je merkt het dagelijks op straat antisemitisme. Als je duidelijk herkenbaar bent als Jood en dat ben ik natuurlijk en dat wil ik ook dan ja krijg je absoluut, waar je ook komt Zelfs de beste buurten van Amsterdam krijg je opmerkingen naar je hoofd geslingerd. Wat werd er dan gezegd? Alles. Aan het het gas. Nare dingen? Ja natuurlijk. Alleen maar nare dingen zijn nooit de vrolijke dingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226323 605.76 2033-10-23T22:00:00+00:00 2721 2024-10-24T13:25:00+00:00 yes no jodenvervolging joden Tweede Wereldoorlog Holocaust FF terugspoelen https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-bij-een-hersenschudding-neuroloog-marsh-legt-uit-hoe-een-hersenschudding-verloopt 2024-10-24T14:30:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46356.w613.r16-9.18b3fd2.webp Wat gebeurt er bij een hersenschudding? | Neuroloog Marsh legt uit hoe een hersenschudding verloopt Het kan zomaar gebeuren dat je een flinke klap tegen je hoofd krijgt. Tijdens het buitenspelen bijvoorbeeld. Of je komt in een flink duel terecht tijdens een potje voetbal. Of een auto-ongeluk. (knal) Of je struikelt gewoon en valt op je hoofd. Het kan zijn dat je dan 'out gaat'. Dat je bewusteloos raakt. Ho ho! Hee, gaat-ie? Kom maar. En na die klap gebeuren er ineens hele gekke dingen. Je kunt je niet alles goed herinneren. Je voelt je heel suf. Je bent heel duizelig. En misselijk. Dan kan het zijn dat je een hersenschudding hebt. Kijk, hier zitten dus die hersenen. En als je daar een flinke klap tegenaan hebt gehad dan zijn die hersenen flink van slag. Zo'n klap kan dus een grote impact hebben. Het is dus best wel een gevoelig kwabje waar we voorzichtig mee om moeten gaan. Ik heb hier Marsh, neurowetenschapper. Jij weet van alles over die hersenen. Maar ik ben heel benieuwd of die hersenen echt schudden tijdens een hersenschudding. Hoe zit dat? De hersenen zijn best wel goed ingepakt. Ze zijn tegen heel wat bestand. Ja. Je hebt natuurlijk een keiharde laag van bot, de schedel. Daar binnenin liggen de hersenen. De hersenen zijn ook ingepakt in verschillende lagen die beschermen. Die worden de hersenvliezen genoemd. Samen vormen die hersenvliezen een soort kussen. Die beschermen de hersenen tegen klappen van buitenaf. Ze vormen ook een zak gevuld met vocht En dat wordt ook wel hersenvocht genoemd En dat heeft ook een beschermende werking voor klappen van buitenaf. Dus drie lagen van hersenvlies, vloeistof en een schedel. De hersenen zijn heel goed beschermd? Dat moet ook wel. Want de hersenen zijn heel belangrijk. Ze regelen veel belangrijke functies in ons lichaam. Zoals bewegen, zien, horen, denken, emoties. Ja. Die functies kunnen ook van slag raken bij een hersenschudding. Maar waarom heet het dan een hersen-schudding? De hersenen zijn heel goed ingepakt in die lagen en vloeistof. Ze kunnen een kleine klap goed opvangen. Maar bij een grotere klap, kunnen ze inderdaad schudden in de schedel. Kun je me laten zien hoe dat eruitziet als die hersens geschud worden? Zeker. Kom maar mee. Hier hebben we geprobeerd het na te maken. Ja. Aan de buitenkant dat is de schedel. Binnenin zit een soort 'jelly'. Dat zijn de hersenvliezen plus het hersenvocht. En de hersenen drijven daarin. Ja. Dit geheel beschermt de hersenen best wel goed als je bijvoorbeeld een kleine klap krijgt. Kijk Oh ja, hij wiebelt een beetje. Cool hè. Hij blijft mooi stabiel, de klap wordt opgevangen. Maar bij een harde klap. (bonk) Dan kunnen de beschermende lagen de klap niet meer opvangen. De hersenen kunnen van vorm veranderen, een beetje uitrekken. Misschien tegen de binnenkant van de schedel komen. Bij zo'n harde klap, raken je hersenen dan echt beschadigd? Niet altijd. Maar het hersenweefsel raakt wel van slag. Hoe merk je dan dat je een hersenschudding hebt? Je kunt van allerlei dingen last krijgen. Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid. Wazig zien. Meestal gaat het snel weer over. Sommigen hebben er langer last van. 1 op de 10 mensen heeft langer dan een maand last. We weten niet precies hoe dat komt. Of waarom mensen zulke verschillende klachten overhouden. Het is lastig inschatten hoelang dat duurt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226392 212.949 508 2024-10-24T14:12:04+00:00 yes no hoofd hersenen pijn hoofdpijn dokter https://schooltv.nl/video-item/wat-voor-uitrusting-heeft-een-straaljagerpiloot-speciale-helm-en-speciale-broek-tegen-g-krachten 2024-10-24T15:17:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46357.w613.r16-9.37af287.webp Wat voor uitrusting heeft een straaljagerpiloot? | Speciale helm en speciale broek tegen G-krachten Aha. Hier hangen al mijn spullen. Die trek ik zo snel mogelijk aan om dan naar de vliegtuigen toe te rennen. En waar zijn deze spullen dan allemaal precies voor? Nou, deze spullen heb je aan tijdens het vliegen, maar dat kan ik je denk ik beter uitleggen bij de vliegveiligheidsuitrusting. Alle kastjes staan open, het zijn er best veel. Ja, dat zijn er flink wat. Dit is mijn kastje en hier hangt ook mijn g-broek. Je g-broek? -G-broek. En waar gebruik je die voor? Dat is een broek tegen de G-krachten. Je gebruikt hem in het vliegtuig om ervoor te zorgen dat je niet flauwvalt als je heel hard door de bocht gaat met het vliegtuig. Dan zijn er G-krachten. En die G-krachten, die zorgen ervoor dat het bloed uit je lichaam naar je benen toe stroomt. Je kunt je voorstellen dat als je geen bloed in je hoofd hebt, dat je uiteindelijk flauwvalt op het moment dat die G-krachten er zijn dan blaast die broek op en die zorgt ervoor dat dat bloed eigenlijk niet goed je benen in kan stromen of zelfs teruggeduwd wordt je lichaam in en dus in je hoofd blijft zitten. Nou, daar gaan we. Woeh! Oh, zo! Oh, dit voelt net alsof je Wow! Alsof ik op ga stijgen ofzo. En dit is dan de helm en het vizier. Wat natuurlijk ervoor zorgt dat de zon niet in je ogen schijnt. Maar daar wordt ook nog bepaalde informatie op geprojecteerd. Hier aan de binnenkant zit een soort projectortje, een soort beamer en die beamer die projecteert op het vizier aan de rechterkant, voor je rechteroog bepaalde informatie. Snelheid, hoogte en afstand tot andere vliegtuigen, dat soort dingen. We hebben een helm. Ja. We hebben de vliegbroek. Ja. Uitrusting compleet. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226007 117.141 399 2024-10-23T10:07:00+00:00 yes no piloot https://schooltv.nl/video-item/zijn-er-verschillen-tussen-jongens-en-meisjes-verschillen-in-hormonen-en-aangeleerde-verschillen 2024-10-28T10:29:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46358.w613.r16-9.6afd949.webp Zijn er verschillen tussen jongens en meisjes? | Verschillen in hormonen en aangeleerde verschillen Hey. Hallo. Zo, ik zet ze even hier neer. Baudewijntje Kreukels, jij doet onderzoek naar gender hier op het Amsterdam UMC. Hoe zit het nou precies met die verschillen tussen jongens en meisjes? Nou, over gender weten we nog heel veel niet. Maar als we de hersenen van een groep jongens vergelijken met de hersenen van een groep meisjes, dan zien we in sommige gebieden wat verschillen. Dat komt voor een deel door verschillen in hormonen. Dat zijn stofjes in onze hersenen. Dus je kan gewoon aan de hersenen zien of iemand een jongen is of een meisje? Nou, zo makkelijk is dat niet. Als we kijken naar bijvoorbeeld de hersenen van jongens onderling. Zoals jullie bijvoorbeeld, verschillen ook heel erg van elkaar. En dat geldt ook voor de hersenen van meisjes en vrouwen onderling. Dus de verschillen tussen jongens en meisjes zijn voor een deel te verklaren vanuit de hersenen en hormonen. Maar niet helemaal. Precies, want we weten bijvoorbeeld ook dat veel verschillen tussen jongens en meisjes zijn aangeleerd door de omgeving, bijvoorbeeld door wat ze op tv zien, of bij anderen of thuis. Vroeger, in 1875, werd kinderen via spotprenten geleerd dat het belachelijk was als mannen bijvoorbeeld de was deden. Dat vonden ze echt alleen bij vrouwen passen. Of dat vrouwen geen leiding konden geven, zoals een kapitein zijn. Erger kon bijna niet. En in de speelgoedwinkel liggen de poppen vaak in de meisjeshoek en vind je bij de jongens stoer speelgoed. Maar welke voorkeuren zijn aangeleerd en met welke je geboren bent, dat weten wetenschappers nog niet precies. Als we bijvoorbeeld zien dat meisjes graag met poppen spelen, komt dat dan doordat ze biologische meisjes zijn? Of omdat ze vaker een pop cadeau krijgen voor hun verjaardag? Of in reclames zien dat alleen meisjes met poppen spelen? En als we zien dat jongens vaker voetballen, komt dat dan omdat ze biologisch een jongen zijn? Of omdat ze andere jongens vaker zien voetballen en daardoor denken: Dat is dus ook iets voor mij. Goede vragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226393 130.261 990 2024-10-24T15:01:54+00:00 yes no jongen meisje gender https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-een-roodborstje-soortsafari 2024-10-28T08:30:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46361.w613.r16-9.4c97355.webp Op zoek naar een roodborstje | Klokhuis SoortSafari Deze week zijn Janouk en Bram in Zwolle. Ze gaan op zoek naar een roodborstje. En hoewel ze de vogel snel hebben gevonden blijkt het lastig om deze op de camera vast te leggen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226571 547.669 703 2024-10-28T09:00:00+00:00 yes no buiten vogel biodiversiteit dier https://schooltv.nl/video-item/waar-moeten-we-zoeken-naar-buitenaards-leven-de-manen-europa-en-enceladus-bij-jupiter-en-saturnus 2024-10-28T14:20:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46363.w613.r16-9.acfdc05.webp Waar moeten we zoeken naar buitenaards leven? | De manen Europa en Enceladus bij Jupiter en Saturnus Is er ook buitenaards leven in ons zonnestelsel op dit moment? Daarvoor moet ik daar zijn, bij de sterrenwacht. Hee! Bij jou, planeetonderzoeker Bert Vermeerschen. Waar moeten wij nou zoeken naar dat buitenaardse leven? In ons zonnestelsel, bij de gasreuzen Jupiter en Saturnus. Duidelijk. Maar die staan wel heel ver van de zon af. Dus dan is het daar toch ijs- en ijskoud? Klopt, maar die beide planeten hebben manen en dat zijn ijsmanen. En dan zou je zeggen, ja, daar is het ijs- en ijskoud. Dat zijn ijsbollen, daar kan toch geen enkele vorm van leven bestaan? Maar in het inwendige hebben die ijsmanen een heel groot geheim. Zo, dit is wel een prachtige ruimte he? Met deze telescoop kan je heel mooi Jupiter en Saturnus zien. En als het goed is, zie je nu Saturnus. Wow ja. Ja, dit is natuurlijk supertof. Maar ik ben eigenlijk ook heel erg benieuwd, wat is er precies aan de hand met die ijsmanen? Nou, die ijsmanen zijn superinteressant en één ervan is Titan, die staat bij Saturnus en die is recent ook bezocht door een ruimtescheepje, Cassini. En Cassini heeft gevonden dat Titan eigenlijk heel veel op onze aarde lijkt. Allerlei heuvels hebben we waargenomen, maar er zijn ook meren, er zijn zeeën. En in die meren en die zeeën, omdat het daar zo koud is, zit daar vloeibaar methaangas, geen water. En het zou zelfs kunnen zijn dat zich onder het oppervlak van Titan leven bevindt. Dat meen je niet. Dat zou misschien wel de allergrootste ontdekking ooit zijn dan toch? Absoluut. Maar de kans is nog groter bij twee andere maantjes in ons zonnestelsel. Dat is Europa bij Jupiter en Enceladus bij Saturnus. En het ruimteschip Cassini heeft ontdekt dat uit die ijsmaantjes geisers spuiten van waterijs. En die komen soms tientallen kilometers hoog. Wacht even, dus die ijsmanen, die hebben geisers waaruit water dat heelal inspuit. Hoe kan dat? En wat zit er precies onder die ijskorst? In de ijsmanen van Jupiter en Saturnus zit dus misschien buitenaards leven. Vertel, hoe zit dat? Als ik dit model van de maan Enceladus - of van Europa, maar dit is Enceladus - openmaak, dan kan ik dat uitleggen. Hier zie je die ijslaag aan de buitenkant. En dat blauwe, dat is een enorme dikke tientallen kilometers dikke oceaan van vloeibaar water. Een oceaan van tientallen kilometers diep. Dat is bijna niet voor te stellen. Veel dieper nog dan bij ons, maar het is er ijskoud. Letterlijk. Dus hoe kan dat water dan vloeibaar zijn? Nou, dat heeft alles te maken met de baan van de ijsmaan om de planeet. Die is namelijk niet rond, maar die is ovaalvormig. Dat zorgt ervoor dat het inwendige, de materie, gekneed wordt, waardoor er warmte ontstaat en waardoor het ijs gaat smelten. Ja, zo kunnen de oceanen dus vloeibaar worden en dan kan er dus ook leven zijn. Ja, want onder die oceanen van Enceladus en Europa zit een vaste bodem. Net als op de aarde zitten waarschijnlijk op die oceaanbodem van die manen ook vulkanen en geisers. En die spuiten materiaal, voedingsstoffen, bouwstoffen voor leven in die oceanen van die ijsmanen. Je maakt me hier wel enthousiast mee, want dat betekent dat er dus buitenaardse bacteriën in die oceanen kunnen leven. Of misschien wel hele bijzondere wezens. Ja, of hele grote vissen, misschien zelfs haaien. Op aarde kan de mens maar drie meter groot worden. En dat komt door de zwaartekracht. Maar die ijsmanen, die hebben een veel geringere zwaartekracht. Dus de mens, maar ook deze vissen, die zouden er wel eens veel groter kunnen zijn. Dus misschien zitten daar gigantische zeemonsters die wij alleen uit films kennen. Ja, wie weet. En het goeie nieuws is dat zowel de ESA als de NASA missies naar die manen gaat lanceren. Naar Saturnus, naar Titan en Enceladus. En voor één van die missies zijn wij ook bezig om daar robotjes voor te ontwikkelen. Voor Enceladus, die in die geisers gaan afdalen. En dan gaan we gewoon kijken wat zich onder dat ijs in die oceanen bevindt. Nou, ik hoor het, dat wordt dus superspannend wat die robots dan precies onder dat ijs gaan aantreffen. Misschien wel een hele onderwaterstad met echte aliens. Het zou kunnen. Eén ding weet ik wel: ik kan niet wachten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20148027 297.344 909 2024-10-27T11:12:00+00:00 yes no heelal ruimte https://schooltv.nl/video-item/ff-terugspoelen-hoe-leidde-een-moord-tot-de-eerste-wereldoorlog 2025-07-23T11:32:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46364.w613.r16-9.356c195.webp De moord op kroonprins Franz Ferdinand | Wat was de aanleiding van de Eerste Wereldoorlog? Dit zijn beelden uit 1914. Dit is Franz Ferdinand, de kroonprins van Oostenrijk-Hongarije. Op 28 juni 1914 wordt hij doodgeschoten in Sarajevo. Na deze moord zal Europa nooit meer hetzelfde zijn. Waarom? En wat ging eraan vooraf? Laten we even terugspoelen. Om te begrijpen waarom deze moord zo'n grote impact heeft. Moeten we terug naar Europa aan het eind van de negentiende eeuw. De macht is dan in handen van vier landen Groot-Brittannië Frankrijk, Rusland en Oostenrijk-Hongarije. Deze landen hebben allemaal kolonies en daarmee vergroten ze hun rijkdom en macht. Hierdoor knettert het af en toe flink tussen de landen en worden er soms onderling oorlogen uitgevochten. Maar dan komt daar ineens Duitsland bij. Dit land wil ook meedoen op het wereldtoneel en brengt de machtsverdeling in Europa aan het wankelen. Duitsland bestaat uit allerlei kleine staatjes maar verenigt zich in 1871 tot één keizerrijk met flinke ambities. Duitsland wil een dominante macht worden in Europa, net als de andere grootmachten. En dat betekent koloniën en een modern groot leger met sterke oorlogsvloot. De andere grootmachten volgen de ontwikkelingen in Duitsland met wantrouwen. De eerste scheurtjes in Europa beginnen te ontstaan. Er volgt een wapenwedloop waarbij de verschillende landen elkaar proberen af te troeven met steeds sterkere oorlogsvloten. De Europese landen verbinden zich met elkaar in twee kampen. Bondgenootschappen. Aan de ene kant het Duitse Rijk, Oostenrijk-Hongarije en Italië. De Triple Alliantie ofwel de Centralen. En aan de andere kant een bondgenootschap tussen het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Rusland. De triple Entante, oftewel de geallieerden. Stel je dus voor de machtsverhoudingen beginnen te verschuiven. Alle landen bouwen aan grotere en sterkere legers en sluiten onderling bondjes om elkaar te helpen mocht er oorlog uitbreken. Het begint nu echt onrustig te worden in Europa. En dan is er nog iets wat olie op het vuur gooit. Nationalisme. Het geloof dat één volk ook één natie hoort te hebben. En vooral in Oostenrijk-Hongarije, dat op dat moment bestaat uit tientallen volkeren, zorgt dit voor problemen. Want naast Oostenrijkers en Hongaren wonen er Serven Tsjechen, Slowaken, Kroaten en nog veel meer volkeren in dit keizerrijk. En die volkeren vinden dat Oostenrijk-Hongarije maar niks. Ze willen liever hun eigen naties. In 1911 richt een groep extreme Servische nationalisten de Zwarte Hand op. Hun doel is de Serven te verenigen in een zelfstandig Servië. 1914. De spanningen in Oostenrijk-Hongarije komen tot een kookpunt en precies op dat moment brengt Franz Ferdinand, de troonopvolger van de Oostenrijks-Hongaarse keizer, een bezoek aan de Slavische gebieden van het rijk. En deze kroonprins is anders dan de huidige keizer. Hij is voor meer vooruitgang en meer vrijheid voor de verschillende volkeren. 28 juni 1914 maakt Franz Ferdinand samen met zijn vrouw Sophie een rondrit door de Bosnische stad Sarajevo. De Zwarte hand grijpt zijn kans. Langs de route staan vier leden van de terreurgroep met als missie een aanslag op de troonopvolger. Het is de Bosnisch-Servische student Gavrilo Princip die raak schiet. Twee schoten. Franz Ferdinand en zijn vrouw sterven ter plekke. Na de moord op Franz Ferdinand is heel Europa in rep en roer. Keizer Franz Josef van Oostenrijk-Hongarije is na de aanslag op zijn neef uit op wraak. Hij verklaart de oorlog aan Servië. Omdat Rusland de Serviërs als broedervolk ziet mengen zij zich in het conflict. Geen van de Europese landen wil oorlog. Maar daar zijn dan die bondgenootschappen. En binnen zes weken zijn alle grootmachten in Europa met elkaar in oorlog. Uit alle koloniën komen troepen om mee te vechten. En zo wordt het dus een wereldoorlog. Door het grote aantal deelnemende landen en de enorme hoeveelheid doden wordt deze oorlog, ook wel de grote Oorlog genoemd. Wij kennen het als de Eerste Wereldoorlog. De moord op Franz Ferdinand in Sarajevo is de directe aanleiding voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Maar de aanleiding is niet hetzelfde als de oorzaak. De bondgenootschappen, de wapenwedloop en het nationalisme, dat zijn oorzaken. Stel je voor als die moord niet was gepleegd, zou de oorlog dan niet zijn uitgebroken? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20227116 492.84 2033-10-27T22:00:00+00:00 2942 2024-10-28T16:10:00+00:00 yes no Eerste Wereldoorlog nationaliteit Europa FF terugspoelen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-kou 2024-10-29T15:08:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46369.w613.r16-9.9b2e8a9.webp Het Klokhuis | Kou Als het heel koud is buiten, zie je er soms tegenop om naar buiten te gaan. Toch kan kou heel handig zijn, er zijn zelfs plekken die kou transporteren. Janouk leert wat kou is en gaat op bezoek bij een plek waar ze heel goed kunnen omgaan met kou. In de sketch blijkt dat het in de ruimte ook behoorlijk koud kan zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325820 918.241 1243 2024-10-30T18:58:00+00:00 yes no koud temperatuur ijs https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-stenen-1 2024-10-29T15:14:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46370.w613.r16-9.99b920e.webp Het Klokhuis | Stenen Je ziet ze bijna overal: stenen. Toch is iedere steen anders en vertelt iedere steen een ander verhaal. Janouk verdiept zich in stenen: wat kan je zien aan een steen? Waar komen die stenen vandaan? En hoe komen ze in Nederland? Wendel en Liza zoeken stenen die bijzonder zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1350180 885.52 2774 2024-10-31T18:00:00+00:00 yes no steen zand aarde aardrijkskunde https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-hartslag 2024-11-05T10:47:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46384.w613.r16-9.9e91a31.webp Het Klokhuis | Hartslag Soms wanneer je keihard sport of wanneer je verliefd bent, voel je je hart bonzen in heel je lichaam. Maar wat doet die hartslag eigenlijk en waarom is die zo belangrijk? De Kassameisjes vinden elke hartslag even belangrijk en willen er geen verspillen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355304 928.4 4102 2024-11-06T18:00:00+00:00 yes no hartslag hart lichaam bloed bloedvat orgaan https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-papierknipkunst 2024-11-05T10:48:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46385.w613.r16-9.8a09fb0.webp Het Klokhuis | Papierknipkunst Papierknipkunst bestaat al zolang er papier bestaat. Geertje Aalders maakt ook papierknipkunst. Ze is het liefst in het bos voor inspiratie. In haar atelier komt de natuur dan weer tot leven, op papier. Dat is best een priegelwerk. Janouk maakt een vlinder van papier. In de sketch heeft Mick weer een handige lifehack. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355306 941.007 1382 2024-11-05T18:00:00+00:00 yes no papier kunst kunstenaar natuur knutselen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-paardenzadel 2024-10-29T15:22:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46394.w613.r16-9.f36fa9f.webp Het Klokhuis | Paardenzadel Als je zonder zadel een paard probeert te berijden, valt het niet mee om lang te blijven zitten. En voor het paard is het ook niet echt lekker, die harde zitknobbels in zijn rug. Erik Daaleman is de laatste echte zadelmaker in Nederland. Met de hand maakt hij van leer zadels voor allerlei soorten rijders. Nizar gaat kijken hoe hij dat doet. Bij de Cowboys roept een bijzonder zadel veel emoties en herinneringen op. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355298 938.72 639 2024-11-07T18:00:00+00:00 yes no paard paardrijden ambacht https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-exoten 2024-10-29T15:23:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46425.w613.r16-9.6f67d4a.webp Het Klokhuis | Exoten Wist je dat er hier in Nederland dieren leven die hier eigenlijk helemaal niet vandaan komen? Die noem je exoten. Eva leert welke dieren exoten zijn, hoe ze hier zijn gekomen en waarom deze gasten van ver een probleem kunnen zijn. In de sketch een boswachter die wel heel ver gaat om het bos en haar inwoners te beschermen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355292 950 888 2024-11-12T18:00:00+00:00 yes no dier exoot biodiversiteit ecosysteem https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-kabelwerker 2024-11-15T08:54:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46454.w613.r16-9.2b892c8.webp Het Klokhuis | Kabelwerker Als je op straat loopt denk je er waarschijnlijk nooit over na: de 1,7 miljoen kilometer aan kabels en leidingen onder de grond. Zonder die spaghetti onder de grond hadden we geen stroom, water, data of gas. Maar we maken en gebruiken steeds meer stroom. Daarom zijn kabelwerkers zoals Regillo hard aan het werk om nog meer kabels te leggen. Tirsa gaat met hem mee. In de sketch proberen Wesley en Rodney de kabels en snoeren in huis uit elkaar te houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355297 944.013 1395 2024-11-14T18:00:00+00:00 yes no stroom waterleiding pijpleiding kabel beroep https://schooltv.nl/video-item/de-amerikaanse-presidentsverkiezingen-uitgelegd-hoe-democratisch-is-de-amerikaanse-democratie 2024-10-30T15:37:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46371.w613.r16-9.405f2b3.webp De Amerikaanse presidentsverkiezingen uitgelegd | Hoe democratisch is de Amerikaanse democratie? Zo krom is de Amerikaanse democratie. Of wat ervan over is. Please let me explain. Oké, dan vast even een disclaimer: niet dat wij hier nou zo perfect zijn. Of andere democratieën wat dat betreft. Valt ook genoeg op aan te merken. Maar de meeste hebben wel 'evenredige vertegenwoordiging', dus dat een percentage stemmen ook wordt vertaald naar een aantal zetels. Geldt niet in zogeheten meerderheidsstelsels. Die meestal maar 1 winnaar kennen. Je zou zeggen dat ook in een tweepartijenstelsel elke stem in ieder geval evenveel waard is. En dat de kandidaat met de meeste stemmen wint. De Amerikanen noemen dat de 'popular vote'. Maar daar koop je in de VS niets voor. Sterker nog: het is al een paar keer voorgekomen dat een kandidaat de popular vote verloor maar het presidentschap won. Drie keer heel lang geleden. Een keer in het jaar 2000. En veel recenter nog in 2016. Donald Trump. Hij kreeg drie miljoen stemmen minder dan Clinton maar won wel. Hoe dan? Komt door het unieke Amerikaanse kiessysteem, waarbij de president niet direct door het volk wordt gekozen, maar via de vijftig staten. Je stem telt daar alleen voor de staat waarin je woont. Wie daar een meerderheid pakt, wint de hele staat. Dit wordt een beetje ingewikkeld, maar luister. Alle vijftig staten hebben vertegenwoordigers in het Congres, hier dit gebouw in de hoofdstad. Het Capitool. Met in totaal 538 zetels. Op dat aantal is het zogeheten Electoral College gebaseerd, het kiescollege. Dat college wijst uiteindelijk de nieuwe president aan. Door 538 Electoral Votes te verdelen. Hier een beetje gek vertaald naar 'kiesmannen'. Maar zie het meer als een soort puntensysteem. Een presidentskandidaat heeft dus een meerderheid van die 538 'punten' nodig. Oftewel: met 270 kiesmannen, of meer, ben je er. Hoeveel kiesmannen per staat? Daarvoor kijken we naar de twee Kamers in het Congres: het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Alle vijftig staten, groot of klein, hebben elk sowieso twee senatoren. Die zijn dus ook twee kiesmannen/punten waard. En hoeveel Afgevaardigden een staat in het Huis heeft wordt bepaald door het aantal inwoners. Daar begint het al krom te trekken. Neem een reus als New York State met bijna 20 miljoen mensen. Die krijgt 26 Afgevaardigden, plus die 2 senatoren. Is 28 kiesmannen. Terwijl een ukkie als Wyoming met maar weinig mensen er slechts eentje krijgt, maar wel weer plus die twee senatoren. Is dus drie kiesmannen. Relatief veel meer per inwoner. Een stem uit Wyoming is dus veel meer waard dan eentje uit New York. Dus puur de staat waar je woont, bepaalt hoe zwaar jouw stem weegt. En dat is een groot voordeel voor de kleintjes. Maar wacht. 't Kan krommer. Want voor heel veel Amerikanen geldt dat hun stem zelfs helemaal niets waard is omdat alle kiesmannen van een staat dus naar een kandidaat gaan. Voorbeeld. California, de staat met de meeste inwoners. Terug naar 2016. Trump tegen Clinton. Daar stemden bijna 4,5 miljoen mensen op Trump. Maar zij zagen hun stem verloren gaan doordat twee keer zo veel mensen op Clinton stemden en zij er dus vandoor ging met alle 55 kiesmannen uit staat California. Lullig. Maar omgekeerd gold hetzelfde voor grote staten als Texas en Florida. Daar zagen juist miljoenen Democraten hun stem verdampen. Met veel kleinere marges nog. Hoppa, 67 kiesmannen voor Trump. Zo kon Trump dus winnen. Met dus miljoenen stemmen minder maar wel veel meer kiesmannen. Want: The winner takes it all. Dat vinden wij hier misschien een beetje krom. Maar: dat vindt de meerderheid van de Amerikanen zelf ook. Bijna zes op de tien heeft liever de popular vote als bepalende factor. Of ja dat getal wil je wel even uitsplitsen. Vooral de Democraten willen dat. De meeste Republikeinen vinden dat Electoral College wel chill. Niet zo gek, want dat werkt enorm in hun voordeel. Bij de laatste acht presidentsverkiezingen wonnen de Republikeinen slechts één keer de popular vote. Dat was de herverkiezing van Bush in 2004. Maar door dat hele winner-takes-all-principe met al die kiesmannen wonnen ze wel drie keer een presidentschap. Weet je nog? Doordat de Democraten veel vaker de meeste stemmen halen, zijn de Republikeinen veel handiger geworden om toch verkiezingen te kunnen winnen. Op meerdere manieren. Denk aan zoiets als voter supression. Oftewel het praktisch moeilijker maken om te kunnen stemmen voor bepaalde mensen. Dat zie je vooral veel in de swing states. Of veel belangrijker nog: de beproefde tactiek van 'gerrymandering' - kiesrechtgeografie. Betekent een slim lijnenspel, door de grenzen van verschillende kiesdistricten in een staat zo te tekenen, dat bepaalde bevolkingsgroepen of juist tactisch op een kluitje worden gegooid dat heet packing, of juist uit elkaar worden getrokken: cracking. Waardoor je met in totaal minder stemmen toch in al die districten een meerderheid kunt halen. Krom? Misschien. Maar het werkt. Want op deze manier weten de Republikeinen in lokale districten relatief veel zetels te pakken die ook vaak landelijk meetellen. Zo zetten ze beleid naar hun hand en weten belangrijke poppetjes op belangrijke plekken te benoemen. Tot de Supreme Court aan toe. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20227476 411.264 1334 2024-10-30T14:11:35+00:00 yes no Amerika verkiezingen democratie https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-swing-states-sommige-amerikaanse-staten-zijn-belangrijker-dan-andere-in-de-verkiezingsstrijd 2024-10-30T15:46:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46372.w613.r16-9.c44d4dd.webp Wat zijn ‘swing states’? | Sommige Amerikaanse staten zijn belangrijker dan andere in de verkiezingsstrijd Wat als ik je vertel dat voor meer dan 200 miljoen stemgerechtigde Amerikanen, da's bijna negen op de tien, geldt dat ze deze verkiezingen eigenlijk helemaal niet eens meedoen. Puur door de staat waarin ze wonen. Goed, ze mogen wel stemmen, maar voor deze 43 staten geldt dat de winnaar eigenlijk al zo goed als vaststaat. De zogeheten blauwe of rode staten. 'Zekerheidjes', dus. Maar voor veel stemmers in die typisch rode of blauwe staten voelen de verkiezingen een beetje als spek en bonen. En voor de kandidaten geldt dat die staten dus ook helemaal niet interessant zijn om campagne te voeren. En ze focussen dus ook niet op de issues die daar spelen. Beetje krom, misschien. Dat doen ze wel volop in de staten waar het er echt nog om spant. In die zogeheten Swing States dus, de schommelstaten. Deze zeven. Hier kunnen de kwartjes, opgeteld 93 kiesmannen waard, nog beide kanten op vallen. Als één van beide kandidaten vijf van de zeven schommelstaten weet te winnen, is dat genoeg. Dat zou beide kandidaten aan die minstens 270 kiesmannen helpen. De 32 miljoen stemgerechtigden in deze zeven staten bepalen dus de koers van het hele land. En die andere meer dan 200 miljoen kijken slechts toe. Maar het kan nog krommer. Dit systeem laat het toe dat zelfs maar een paar duizend stemmen het verschil kunnen maken voor alle 333 miljoen Amerikanen. Let op. Biden versloeg Trump afgetekend in zowel de popular vote als het aantal kiesmannen. Of ja, zo leek het. Op de kaart ook. Maar laten we eens inzoomen op deze drie staten met totaal 37 kiesmannen. Eerst Wisconsin: hier was het verschil tussen Biden en Trump net iets meer dan 20 duizend stemmen. In Georgia iets minder dan 12 duizend. En in Arizona zelfs maar net iets meer dan 10 duizend. Opgeteld zo'n 43 duizend stemmen verschil. Da's niks. Of nouja, heel weinig. Het komt erop neer dat als iets meer dan de helft daarvan oftewel slechts 0,008 procent van de Amerikaanse bevolking anders zou hebben gestemd, het kwartje waarschijnlijk Trumps kant op was gevallen. Een duur kwartje, want: The winner takes it all. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20227478 178.517 548 2024-10-30T15:16:55+00:00 yes no Amerika verkiezingen https://schooltv.nl/video-item/wat-doe-je-bij-de-meerkamp 2024-10-31T10:19:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46373.w613.r16-9.d2239fd.webp Wat doe je bij de meerkamp? | Atletiek met verschillende onderdelen Vandaag leer ik alles over een sport waar je superfit voor moet zijn. Namelijk; Meerkamp! (muziek) Ik sta hier op de atletiekbaan want ik ga trainen voor. niet zomaar een wedstrijd. Maar voor een meerkamp. Je weet dat 100 meter maar een van de 10 onderdelen is, hè? Wat? Een meerkamp is veel meer dan alleen rennen. Meer dan rennen? Wat is er nog meer dan? (Startschot) Wat is er nog meer dan! Maar wat nog meer? (muziek) Maar wat is meerkamp nog meer dan? Nou, dit. (muziek) De Meerkamp is een vorm van atletiek. waarbij je 10 verschillende atletiekonderdelen hebt. en voor vrouwen zijn dat er 7. 100 meter horden, 200 meter sprint. 800 meter hardlopen. Verspringen, hoogspringen, kogelstoten en speerwerpen. Voor mannen is het hetzelfde, maar dan komt er wat extra bij. Een extra hardloop onderdeel, polsstokhoogspringen en discuswerpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20227612 100.48 887 2024-10-31T10:05:23+00:00 yes no sport atletiek bewegen buiten https://schooltv.nl/video-item/niet-p-maar-b-letterliedjes 2026-01-12T09:43:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46374.w613.r16-9.5a475f5.webp Niet p maar b! | Letterliedjes In het water woont een krab En een spin woont in een web Zie je dat ik aan het eind Niet p maar b geschreven heb? Je hoort een p Maar schrijft een b Watte? Nog eens? Sorry? Huh? Je hoort een p Maar schrijft een b Watte? Nog eens? Sorry? Huh? Hier is de tip van de zanger: Maak de woorden eens wat langer! Zoals: Krab krabben Web webben Rib ribben Heb hebben Krab krabben Web webben Rib ribben Heb hebben Dit, bij vissen, noem je 'schub' Uit zijn T-shirt komt een kwab Goed dat ik mijn kamer schrob Ik heb luizen, dus ik krab Je hoort een p Maar schrijft een b Watte? Nog eens? Sorry? Huh? Je hoort een p Maar schrijft een b Watte? Nog eens? Sorry? Huh? Wat was de tip van de zanger? Maak de woorden eens wat langer! Schub schubben Web webben Schrob schrobben Heb hebben https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20226391 101.312 2858 2024-11-04T09:00:00+00:00 yes no schrijven woordenschat spelling https://schooltv.nl/video-item/hoe-komt-verkeersinformatie-op-de-radio-informatie-verzamelen-en-voorlezen-in-de-studio 2024-12-11T19:36:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46380.w613.r16-9.75443eb.webp Hoe komt verkeersinformatie op de radio? | Informatie verzamelen en voorlezen in de studio Er is vooral heel veel vertraging voor het verkeer in Zuid-Holland. Het heeft ook te maken met ongelukken. De fileberichten op de radio. Je hoort ze iedere dag, maar hoe worden die eigenlijk gemaakt? Hier bij de ANWB komt alle informatie binnen over de drukte op de grote wegen in Nederland. Het is iets minder druk dan anders op donderdag, maar op de A2 rijdt het al langzaam. En daar staat één van de negen filelezers. Bianca Damink. Ja, ze is net klaar. Top! Hey. Hallo! Volgens mij hoorde ik jou net in de auto ook nog op de radio. Dat kan heel goed kloppen. Ja ja en de verkeersinformatie die je op de radio hoort komt hier vandaan. Uit deze vijf studiootjes in totaal. En hier lezen wij de hele dag door live de verkeersinformatie die je hoort op de radio. En op de A16 Rotterdam richting Breda voor knooppunt Ridderkerk 10 minuten oponthoud. Deze informatie krijgen wij dan weer binnen van alle data die wordt verzameld door navigatiesystemen en mobiele telefoons en naar aanleiding daarvan kunnen wij dat weer op de radio brengen. Dus dankzij die signalen weet je dan, er is langzaam rijdend verkeer of stilstaand verkeer en dat zie je dan zo? Ja, alle rode strepen, dat zijn echt de langste files. Daaraan kun je zien dat je daar heel veel vertraging hebt. De informatie die wij binnenkrijgen, dat is wel allemaal anoniem. Oké. We krijgen ook veel extra informatie van bijvoorbeeld Rijkswaterstaat want zij hebben camera's boven de weg dus zij kunnen precies zien of er ergens rijstroken dicht zijn door een ongeluk of dat er bijvoorbeeld dieren op de weg lopen waardoor er wat aan de hand is. We kunnen hier inzoomen op deze file. Dan zie je precies alle matrixborden, die grote zwarte borden die boven de weg hangen. En als er een rood kruis in dat bord staat, dan wil het zeggen dat de rijstrook dicht is en dat er dus wat aan de hand is. Dat gebruiken wij weer allemaal. Maar ik moet nu weer naar de inspreekstudio. Loop je mee? Ik moet weer op de radio. Tuurlijk. Tuurlijk. Strakke planning. Ja. En door. Er staat in totaal tachtig kilometer file dus je kunt het beste omrijden via de A13. Wil je het anders een keer zelf proberen? Ja is goed, ik ben heel benieuwd nu! Ga je gang. Oh ja, ja, ja, daar gaan we. Maar dan de A15 in Nijmegen richting Rotterdam tussen de afrit Leerdam…tussen de afrit Leerdam en Hardinxveld 1,5 uur file door een ongeluk. Ik wens jullie allemaal heel veel sterkte en anders gewoon lekker een filevrije rit. Ja, je kan het wel wat zakelijker houden. Je hoeft mensen geen sterkte te wensen of de groeten te doen. Hou het gewoon zakelijk. Ik laat het lekker over aan jou en je collega's. Helemaal goed! Ik ga snel weer door. Ik moet zo weer live in de uitzending. Top! Nou zet hem op! Dank je wel! Er is vooral heel veel vertraging voor het verkeer in Zuid-Holland. Het heeft ook te maken met ongelukken. Zo ging het mis op de A4 van Amsterdam. En daar zal je haar weer hebben, Bianca. Altijd fijn natuurlijk om die stem te horen. Tenminste, als ik zelf maar niet in de file sta. Het rijdt lekker door hier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20225801 173.397 474 2024-11-04T19:04:00+00:00 yes no verkeer radio file auto https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-een-eend-soortsafari 2024-11-04T08:11:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46376.w613.r16-9.095d1c7.webp Op zoek naar een eend | Klokhuis SoortSafari Deze week gaan Pascal en Bram samen op zoek naar de eend. En hoewel ze overal eendjes horen is het lastig om ze te vinden. Zal het ze lukken om het waggelende kontje van de eend te fotograferen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20227800 471.317 664 2024-11-01T09:00:00+00:00 yes no eend biodiversiteit buiten https://schooltv.nl/video-item/waarom-slaapt-je-arm-of-been-soms-een-tintelend-gevoel-door-beknelde-zenuwen 2024-11-04T08:07:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46381.w613.r16-9.b9f26be.webp Waarom slaapt je arm of been soms? | Een tintelend gevoel door beknelde zenuwen Hallo? Hallo? Het kan zo zijn dat het plotseling voelt alsof een deel van je lichaam slaapt en dat kan overal in je lichaam zijn. Maar dat komt het meeste voor in je handen, armen, benen en voeten. Je kunt bijvoorbeeld een slapend been krijgen als je je benen te lang over elkaar gehouden hebt. Dan drukt je ene been zenuwen in je andere been klem. Ook kan een slapend been of arm ontstaan doordat de bloedtoevoer naar sommige zenuwen voor een korte tijd was afgekneld. Omdat je bijvoorbeeld in je slaap boven op je arm bent gaan liggen. Hierdoor kan je arm of been even niet meer met je hersenen praten en daardoor kan je arm gevoelloos en vaak ook een beetje slap aanvoelen. De tintelingen die je op dat moment voelt worden veroorzaakt door de zenuwen eromheen die waarschuwen dat je je arm of been moet verplaatsen zodat je schade voorkomt. Om sneller van je slapende lichaamsdeel af te komen, kun je het beste langzaam bewegen. Zo gaat het bloed er namelijk langzaam weer doorheen stromen en hoef je dus nog lang niet naar bed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20224312 81.6 825 2024-11-04T19:06:00+00:00 yes no been arm bloed zenuw https://schooltv.nl/video-item/raad-eens-wat-ik-doe-kunstenaar 2026-04-08T09:04:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46377.w613.r16-9.32f94e0.webp Raad eens wat ik doe | Kunstenaar Welk beroep zit er deze keer in de mysterie box? Is het een brandweer, een conducteur, een dj of een heel ander beroep. Drie kinderen gaan door middel van een spel op zoek naar het juiste beroep. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734908 898.56 1148 2024-10-26T07:41:00+00:00 yes no beroep kunstenaar schilder https://schooltv.nl/video-item/raad-eens-wat-ik-doe-rechercheur 2026-04-08T09:04:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46378.w613.r16-9.69bf7fb.webp Raad eens wat ik doe | Rechercheur Welk beroep zit er deze keer in de mysterie box? Is het een brandweer, een conducteur, een dj of een heel ander beroep. Drie kinderen gaan door middel van een spel op zoek naar het juiste beroep. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734909 1017.24 1228 2024-11-02T08:43:00+00:00 yes no beroep politie https://schooltv.nl/video-item/raad-eens-wat-ik-doe-gamedesigner 2026-04-08T09:04:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46399.w613.r16-9.bc29509.webp Raad eens wat ik doe | Gamedesigner Welk beroep zit er deze keer in de mysterie box? Is het een brandweer, een conducteur, een dj of een heel ander beroep. Drie kinderen gaan door middel van een spel op zoek naar het juiste beroep. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734910 905.88 933 2024-11-09T09:12:00+00:00 yes no game computergame beroep https://schooltv.nl/video-item/raad-eens-wat-ik-doe-chef-kok 2026-04-08T09:04:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46476.w613.r16-9.5f9ead5.webp Raad eens wat ik doe | Chef-kok Welk beroep zit er deze keer in de mysterie box? Is het een brandweer, een conducteur, een dj of een heel ander beroep. Drie kinderen gaan door middel van een spel op zoek naar het juiste beroep. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734911 1009.56 1272 2024-11-16T09:13:00+00:00 yes no kok koken restaurant beroep https://schooltv.nl/video-item/raad-eens-wat-ik-doe-scheidsrechter 2026-04-08T09:03:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46584.w613.r16-9.3cc1542.webp Raad eens wat ik doe | Scheidsrechter Welk beroep zit er deze keer in de mysterie box? Is het een brandweer, een conducteur, een dj of een heel ander beroep. Drie kinderen gaan door middel van een spel op zoek naar het juiste beroep. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734912 888.72 1166 2024-11-23T09:14:00+00:00 yes no wedstrijd voetbal beroep https://schooltv.nl/video-item/raad-eens-wat-ik-doe-dj 2026-04-08T09:03:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46635.w613.r16-9.43b8343.webp Raad eens wat ik doe | Dj Welk beroep zit er deze keer in de mysterie box? Is het een brandweer, een conducteur, een dj of een heel ander beroep. Drie kinderen gaan door middel van een spel op zoek naar het juiste beroep. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1734913 969.569 1243 2024-11-30T09:15:00+00:00 yes no dj muziek beroep https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-een-plompe-lori-grote-ogen-die-goed-in-het-donker-kunnen-zien 2024-11-05T08:04:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46382.w613.r16-9.589bd89.webp Hoe ziet een plompe lori? | Grote ogen die goed in het donker kunnen zien Met onze ogen kunnen we heel veel zien. Veraf, van dichtbij, in kleur en ook aardig rond om ons heen. Maar we zien ook heel veel niet. Als je met andere ogen naar de wereld kijkt, ziet die er echt totaal anders uit. Zoals met de ogen van een nachtdier. Kijk eens even, zie je die ogen van hem? Dit is een heel bijzonder diertje die ze hier hebben in Dierenpark Amersfoort, namelijk, en niet lachen om de naam, de plompe lori. Het is een halfaap en hij leeft vooral ‘s nachts. En dan gaat hij op zoek, jagen naar insecten en vogeleieren. En dat kan omdat hij supergoed kan zien in het donker. Veel beter dan wij. Dit is wat hij ziet. Het is ongelooflijk hè? Maar hoe kan dat? Het geheim zit hem aan de binnenkant van die ogen. Waar is ie nou? Op zich werkt het oog van de plompe lori ongeveer zoals ons oog. We zien de dingen om ons heen doordat ons oog licht opvangt. En dat licht, dat komt hier binnen door je pupil. Weet je wel, dat zwarte rondje hier zo? En valt dan op de achterkant van je oog, op je netvlies. Daar zitten speciale ontvangers die dat licht vervolgens vertalen naar kleur en vorm. En daardoor zie je dan mensen, dieren, dingen, van alles. Maar in het donker is er weinig licht en wij mensen zien dan bijna niks. Dieren zoals de plompe lori, maar ook katten, koeien, honden en herten, die hebben iets wat wij mensen niet hebben en dat zit hier nog achter deze ontvanger, dat is namelijk een tapetum lucidum, een lichtend tapijt, een soort spiegel. Kijk, bij ons valt het licht via je pupil zo op het netvlies en laten we eens even meten hoeveel licht daar dan op terecht komt. Dat kan met deze lichtmeter. 420 lux. Dat is de lichtsterkte. Bij nachtdieren zoals de plompe lori zit achter het netvlies nog dat tapetum lucidum, die spiegel. Wat gebeurt er nou? Dat licht gaat door de pupil, door het netvlies weerkaatst dan, komt nog een keer op het netvlies terecht. Zo maakt de plompe lori dus twee keer gebruik van hetzelfde licht. 830 lux is de lichtsterkte nu, dus het werkt. Als je in het donker licht schijnt op de ogen van zo'n nachtdier dan krijg je van die enorme lichtgevende ogen. Dat is dat tapetum lucidum, die spiegel aan de binnenkant van hun ogen. En nou lijkt die plompe lori superschattig met die grote ogen van hem, maar wist je dat die ook supergiftig is? Als je er als mens door gebeten wordt, dan kan je er serieus aan doodgaan. Ja, dat zorgt er toch weer voor dat je een beetje anders gaat kijken naar zo'n beessie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20224313 187.584 413 2024-11-05T08:00:00+00:00 yes no oog zintuig dier https://schooltv.nl/video-item/wat-is-copd-clipphanger 2024-11-28T15:23:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46441.w613.r16-9.8ef626c.webp Wat is COPD? | Clipphanger Als jij weinig zuurstof binnenkrijgt, moeite hebt met ademhalen en een gebrek aan energie, dan heb je misschien wel Chronic Obstructive… Pulmonary… Disease. En als je dat niet haalt, dan zeg je gewoon COPD. COPD is een longziekte, die bestaat in 2 varianten: bij de ene heb je een tekort aan longblaasjes. Hierdoor wordt er minder zuurstof opgenomen en is het ook lastiger om afvalstoffen uit te ademen. Het kan ook zijn dat je ontstekingen hebt aan de vertakkingen van je luchtpijp. Er wordt dan te veel slijm aangemaakt, waardoor je slecht ademt - maar wel heel goed rochelt. Als je rookt of vapet loop je een verhoogd risico op COPD. Gooi die stinkstokken dus vandaag nog weg. COPD is nog niet te genezen, maar er zijn wel medicijnen die je ademhaling wat makkelijker kunnen maken. Of je haalt verlichting uit een zuurstoftank. En die hoef je misschien helemaal niet zo lang te gebruiken, want vergeleken met een gezond mens leef je gemiddeld zo’n 8 jaar korter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20228625 76.437 1335 2024-11-13T23:10:00+00:00 yes no longen ademen ziekte https://schooltv.nl/video-item/wat-is-verzilting-zoet-water-wordt-zeldzaam 2024-11-07T08:58:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46387.w613.r16-9.d0d74e8.webp Wat is verzilting? | Zoet water wordt zeldzaam Nederland is eigenlijk een soort laag Nederland, een soort platte pannenkoek. Die ligt laten we zeggen hier, een beetje onder zeeniveau. Zeeniveau is nu al daar en die zeespiegel gaat omhoog. Een meter, drie meter, misschien zeventien meter, dat weten we niet. Maar hoe dan ook, al dat zoute water, dat drukt natuurlijk naar beneden. En die kust van ons, dat zijn geen rotsen, dat zijn duinen. Dus dat zijn zachte sedimenten. En dat zoute water gaat daar gewoon doorheen. En dat komt dan in het achterland omhoog. Nou, gelukkig drijft het zoete water wat we hebben in West-Nederland, dat drijft, dat drukt dat zoute water omlaag. Maar we hebben steeds minder zoet water in de zomer. En die zoetwaterlens is ook maar heel dun. En hoe hoger de druk van dat zoute water, hoe meer verzilting er dus plaatsvindt en ook hoe verder uit de kust. Want nu is het dertig kilometer. Maar het wordt 60, 70, dus daar komt het echt ver voorbij Utrecht komt het ook nog omhoog. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20228899 58.944 1281 2024-11-07T08:57:00+00:00 yes no water zee zout zeespiegel klimaatverandering https://schooltv.nl/video-item/aangespoeld-een-liedje-over-hoe-een-bruinvis-zich-voelt 2024-11-07T10:52:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46390.w613.r16-9.9ca83c3.webp Aangespoeld | Liedje over hoe een bruinvis zich voelt Ik zag op de televisie hoe een bruinvis aan de kust niet meer terug naar zee kon. Hij lag daar uitgeblust te wachten op wat komen ging. De onrust, de vernedering. Behandeld worden als een ding. Het zal je maar gebeuren. Aangespoeld. Meegenomen, ingeënt. Goed bedoeld, uitgeladen, opgemeten. Afgespoeld. En beetgepakt. Soms weet ik exact hoe zo'n bruinvis zich voelt. Ik ben op school de weg kwijt weet niet wat ik daar doe. Ik heb er niets te zoeken, maar ik moet er toch naar toe. Waar mijn hoofd wordt volgepropt met regels, cijfers. En het klopt dat als je klein bent het pas stopt wanneer je haast gesloopt bent. Aangespoeld, meegenomen, ingeënt. Goed bedoeld, uitgeladen, opgemeten. Afgespoeld. En beetgepakt. Soms weet ik exact hoe zo’n bruinvis zich voelt. Overgeleverd aan de nukken van een leraar. Hardhandig en schijnheilig. Maar waar kan ik naartoe? Zelfs op zee ben je niet veilig. Aangespoeld. Meegenomen, ingeënt. Goed bedoeld. Uitgeladen, opgemeten. Afgespoeld en beetgepakt. Soms weet ik exact hoe zo'n bruinvis zich voelt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229008 147.434 252 2024-11-07T10:51:00+00:00 yes no bruinvis walvis gevoel https://schooltv.nl/video-item/broer-met-autisme-liedje-over-anders-zijn 2024-11-07T10:53:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46391.w613.r16-9.a063b4d.webp Broer met autisme | Liedje over anders zijn Het was bij het drielandenpunt. Ik weet het nog precies. Mijn broer, die durfde België niet in. En naar Duitsland evenmin. De grens was nog geen baksteen. En toch, hij deed geen stap. En het was niet voor de grap. Hij was bang. Als mijn broer niet weet wat er komt dan raakt ie in paniek. Dat is hoe hij is. Als hij het antwoord niet weet bij een quiz zapt ie snel naar een ander kanaal. In een boek bladert hij eerst naar het eind van het verhaal. Bij verstoppertje verstopt hij altijd op dezelfde plek in de kast. Voor een ander klinkt dat gek maar voor hem is het normaal. Mijn broer heeft een drang naar het bekende. Die kan hij niet bedwingen, want de wereld met de mensen en de dingen is voor hem gewoon heel veel. Vandaar dat hij niet over grenzen gaat. Mijn broer houdt liever vast aan wat hij weet. Hij weet alles over dino's en vulkanen over Jupiters manen, over treinen, Max Verstappen en hoor je hoe volwassen hij daarover praat kan je haast niet snappen dat hij niet zijn billen af kan vegen omdat hij bang is voor zijn poep. En dat hij gooit met het cadeau dat hij van oma heeft gekregen. Omdat het niet is wat hij had gehoopt en bedacht. Omdat het leven al zo vaak anders loopt dan verwacht. Er is een woord voor wat hij heeft: autisme. Maar dat is me veel te kaal en veel te koud. Ik noem het liefde. Omdat ik weet en voel en zie dat hij misschien wel meer dan wij van de wereld en de mensen en de dingen houdt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229009 0 614 2024-11-07T10:52:00+00:00 yes no autisme hersenen zintuig neurologie liedje psychische stoornis https://schooltv.nl/video-item/focus-in-de-klas-muggen-in-verzilt-water 2024-11-07T14:32:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46392.w613.r16-9.406ce35.webp Focus in de klas | Muggen in verzilt water Verzilting. Het is een proces dat nu al gaande is in Nederland en de verwachting is dat het door klimaatverandering alleen maar gaat toenemen. Maarten Schrama en Jordy van der Beek onderzoeken wat dat met de muggen doet. Het is hier bijna twee millisiemens dus er komt hier ontzettend veel zout omhoog. Hier komen ze dan omhoog. Kijk eens wat een grote jongens. Nou, dat zijn er…Het zijn er nu al honderd denk ik. Meerdere soorten denk ik ook trouwens. Ja, ik denk twee soorten inderdaad. Bijna alleen maar muggen. Het zijn er echt veel. Wat we hier nu in het veld zien is dat de aantallen natuurlijke vijanden in die mooie schone zoete sloot hier bovenop de dijk veel hoger is dan in deze wat viezere sloot hier onderaan de dijk. Ja, die mug heeft hier in dit verzilte slootje eigenlijk helemaal niks meer te vrezen, dus die wordt niet meer opgegeten waardoor die ja, z'n gang kan gaan en kan uitgroeien tot die tot die volwassen muggen die in je slaapkamer zitten. De mug vindt het prima in een zoute sloot maar zijn natuurlijke vijanden niet. Maarten weet nog goed dat hij dit voor het eerst zag, zoveel muggenlarven. Ja, dat is natuurlijk heel superverrassend. Het grootste deel van de literatuur zegt dat muggen daar gewoon niet zo heel goed tegenkunnen. Stel dat heel Nederland vol ligt met slootjes waar heel veel muggen in zitten, dan levert dat gigantisch veel overlast. En mijn onderbuikgevoel zegt dat als er zoveel muggen zijn dat het een soort enorm kruitvat is wat ligt te wachten totdat iemand de lont aansteekt. En dus als er dan een infectieziekte binnenkomt die overgedragen wordt door die gigantische hoeveelheden muggen dan zou het zomaar kunnen dat je echt een heel groot probleem krijgt. Onze eigen mug kan zich dus prima aanpassen aan een verzilt land. Nederland is eigenlijk een soort, laag Nederland is eigenlijk een soort platte pannenkoek. Die ligt, laten we zeggen hier, een beetje onder zeeniveau. Zeeniveau is nu al daar en die zeespiegel gaat omhoog. Een meter, drie meter, misschien zeventien meter, dat weten we niet. Maar hoe dan ook, al dat zoute water, dat drukt natuurlijk naar beneden. En die kust van ons, dat zijn geen rotsen, dat zijn duinen. Dus dat zijn zachte sedimenten. En dat zoute water gaat daar gewoon doorheen. En dat komt dan in het achterland omhoog. Nou, gelukkig drijft het zoute water wat we hebben in West-Nederland dat drijft dat drukt dat zoute water omlaag. Maar we hebben steeds minder zoet water in de zomer. En die zoetwaterlens is ook maar heel dun. En hoe hoger de druk van dat zoute water, hoe meer verzilting er dus plaatsvindt en ook hoe verder uit de kust. Want nu is het dertig kilometer. Maar dat wordt 60, 70, dus dan komt het echt ver voorbij Utrecht komt het ook nog omhoog. Maarten en Jordy onderzoeken dit niet alleen in sloten maar ook hier in het lab. We hebben hier verschillende bakken staan met zoet en zout water en we kijken wat voor effecten die verschillende zoutconcentraties hebben op de steekmuglarven. Opmerkelijk genoeg lijkt het zoute water de ontwikkeling van de larf niet heel erg te beïnvloeden. In het lab lijken de muggen dus gewoon te kunnen opgroeien ondanks het zout. Als de verzilting doorzet kunnen er dus muggenplagen ontstaan. Komt daar een virus bij, dan kan er een grootschalige uitbraak volgen. Access granted. In een speciaal beveiligd lab onderzoeken ze hier hoe muggen op virussen reageren. Charlotte heeft de muggen die in zout water opgroeiden van Jordy gekregen en kijkt of zij gevoelig zijn voor die virussen. Sander, Charlotte is net in haar witte pak naar binnen gegaan. Ik mag hier ook niet naar binnen. Waarom is dit zo'n beveiligde omgeving? Ja, omdat we hier met de virussen werken die mogelijk ook ziektes kunnen veroorzaken. Wat voor virussen? We werken met specifiek met virussen die door muggen worden overgedragen. Het westnijlvirus is daar een voorbeeld van, het sindbisvirus is daar een ander voorbeeld van. Andere bekende voorbeelden dengue, knokkelkoorts, misschien wel eens van gehoord? Dat soort virussen kunnen we dus hier testen. En wat doet Charlotte nu met haar muggen? Zij heeft haar muggen meegenomen. Ze zijn hongerig, ze willen bloed. Kippenbloed wel te verstaan. Het zijn muggen die ook graag vogels en dus ook kippen bijten. Dus er is ook kippenbloed daar? We hebben ook kippenbloed speciaal meegenomen. Ze heeft het reservoirtje daarzo. Daar hebben wij dus ook het virus al in in aangebracht en als dus die muggen gaan voeden op bloed krijgen ze het niet alleen het bloed binnen in hun maag, maar ook het virus. Ja en dat gebeurt dus hier nu…Ja, ze is het aan het klaarmaken. Precies, dat is haar emmertje. En dat wordt, dat plaatst ze daar gewoon daar bovenop. En die muggen die dus in dat kooitje zitten, die kunnen met hun steeksnuit door dat gaas heen, door het membraan heen van het reservoir en op die manier wordt het bloed naar binnen gezogen en na een paar minuten zijn ze voldaan. En dan? Wat is de volgende stap? Wachten. Hoe lang? Twee weken. Want die zo’n mug gaat het bloedmaal verwerken. Dat gebruikt die mug zelf voor haar eitjes maar het virus gaat ondertussen mogelijk ook aan de slag. Dat virus gaat in eerste instantie in de mug gaat het de maagwandcellen van de mug infecteren. Die virusdeeltjes kunnen uiteindelijk daar weer uit ontsnappen en uiteindelijk door de mug heen gaan zwerven met het hemolymf met het bloed van de mug en op die manier uiteindelijk ook in de speekselklieren van de mug terechtkomen. Speeksel, dat krijg je dus binnen als je wordt geprikt. Precies, dat krijg je binnen als je wordt geprikt en dan kun je dus inderdaad geïnfecteerd raken. En wat denken jullie? Zullen die muggen dan dat virus ook opnemen? Of zullen ze dat juist niet doen? Wat is jullie hypothese? Nou ja, we hebben dus nu muggen die eigenlijk op heel andere manieren zijn opgegroeid, die onder die zoute condities zijn opgegroeid. Dat kan mogelijk heel veel stress bij die muggenlarven hebben veroorzaakt en dus ook bij die volwassen muggen. En stress heeft weer een invloed op het immuunsysteem, ook van de mug en de mug zou dan nog wel eens vatbaar kunnen zijn voor zo'n virus en dus relatief meer virus overdragen dan muggen die onder normale omstandigheden zijn opgegroeid. Nu ga ik de pootjes en de vleugels verwijderen zodat we als we het speeksel aan het afnemen zijn, dat ze niet kunnen wegvliegen. Wel zielig. Ja. Maken we een pipetpunt klaar waar we wat suikerwater in doen. En dat is ook een trigger om het speeksel af te geven. Zo. Daar gaan ze van kwijlen. Ja, daar gaan ze van kwijlen inderdaad. Dat is wel een enorm precisiewerkje. Het vraagt wel oefening. Die zit erin. En dan wachten we. Onder de microscoop is het duidelijk te zien. Wat het virus aanricht. Ja, wat we hier zien is gewone cellen. Die zijn nog gezond. Als we dan gaan kijken naar dit sample bijvoorbeeld. Dat ziet er echt heel anders uit. Dan zie je meteen het verschil. Een heel groot verschil. Hier zijn bijna alle cellen doodgegaan door het virus dat aanwezig is in het speeksel van de mug. Dus hier heeft het virus de boel echt aangetast. Klopt ja. Het is duidelijk. Onze mug blijkt een zoute omgeving ook prima te vinden. En in het steeds zilter wordende Nederland is dat geen goed nieuws. Het zorgt makkelijker voor plagen. En als het zout de muggen ook nog gevoeliger maakt voor virussen, kan dat leiden tot grote uitbraken. Niet echt waar we op zitten te wachten. Valt daar nog iets tegen te doen? Eens even kijken wat er allemaal in zit. Maarten Schrama laat nog een gezonde sloot zien waar de mug wel natuurlijke vijanden heeft. Ah kijk, supermooi om te zien. Vrijwel geen muggenlarven natuurlijk hier, maar wel een waterjufferlarve en een kikker. Hij gaat er vandoor. En nog een grondeltje. Hier zit een grondeltje. Allemaal beesten die muggen primair op dieet hebben staan. Dus een mooie biodiverse sloot hier. Dat is een behoorlijk lastige omgeving voor jonge muggen om op te groeien. Een biodiverse sloot is een goede oplossing tegen muggen. Maar Maar hoe ga je dat dan precies doen in die zoute milieus? Dat is nog best wel lastig voor je te zien. We hebben in Nederland ongeveer 300.000 kilometer sloot. Als al die sloten in Nederland helemaal vol met muggen komen te zitten, dan is dat misschien wel een land waar je kunt leven. Maar de vraag is wel of je daar dan ook nog wil leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229054 593.834 279 2024-11-07T14:45:00+00:00 yes no mug virus biodiversiteit zout water https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-landbouwgrond-wordt-natuurgebied 2024-11-26T09:21:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46396.w613.r16-9.0c1b3e0.webp Vroege Vogels in de klas | Landbouwgrond wordt natuurgebied Zo’n 20 jaar geleden ziet het gebied ‘Hart van Drenthe’ er zó uit. Landbouwgrond, sloten en kaarsrechte wegen. Maar dan besluit men om de grond terug te geven aan de natuur. Natuur heeft water nodig en dus worden sloten gedempt om het water langer vast te houden in de bodem. In een paar stappen laat Karel Bos ons zien wat er gebeurt als je de natuur zijn gang laat gaan. Te beginnen met een perceel dat 6 jaar geleden is losgelaten. … Boeren die in dit gebied landbouwgrond hebben, ruilen dat in tegen gronden in de buurt. Het is verbazingwekkend, hoe snel de natuur reageert. … Een plant die onmiddellijk omhoogschiet is pitrus. Een sponsachtige plant die alles lijkt over te nemen. De plant groeit goed op de voedingsstoffen die vanwege het landbouwverleden nog in de grond zitten. … Die verandering is goed te zien op een veld verderop, dat al langer braak ligt. … Dotterbloemen kunnen niet tegen mest en houden van zuurstofrijk water. … De waterstanden in deze gebieden worden bewust hooggehouden en de sloten zijn gedempt zodat het een drassige ondergrond wordt. … Destijds zijn hier allerlei granen verbouwd; bieten, mais, aardappelen, graslanden die veevoer moesten opleveren en nu heeft de natuur het overgenomen. … En als je dan een gebied 20 jaar met rust laat, krijg je dit. … Dit gebied heet de Holmers. Het water komt van de bossen aan de randen hier omhoog en zorgt voor een interessante diverse vegetatie. Dit is echt nieuwe natuur. … Hier is 20 jaar geleden de bovenlaag afgegraven en daarna is er helemaal niets meer aan gedaan. … En dat landschap is prachtig en verandert nog voortdurend. Zonder dat de mens er iets aan doet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229158 539.2 2031-11-07T23:00:00+00:00 178 2024-11-08T08:40:36+00:00 yes no natuurbescherming natuur https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-hoogveen-in-de-peel 2024-11-26T09:22:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46397.w613.r16-9.144ee15.webp Vroege Vogels in de klas | Hoogveen in de Peel Hoogvenen kunnen een wel meer dan vijf meter dikke laag vormen en zijn duizenden jaren oud. De belangrijkste ingrediënten bij de groei van hoogveen zijn veenmossen. In de 19e eeuw wordt hier op grote schaal turf gewonnen om te dienen als brandstof. En in kleine veenputten die hier en daar zijn achtergebleven groeien weer veenmossen die nieuwe veenbulten maken. Veenmos is een bladmos met meer dan 100 verschillende soorten. Het groeit het beste in een natte, voedselarme omgeving. Veenmos heeft geen wortels en neemt het vocht op via de bladeren. Het groeit dus aan de bovenkant aan en sterft af aan de onderkant. Aan de onderkant verzuurt de bodem en dat zorgt ervoor dat de plantenresten niet worden afgebroken. Ze worden samengedrukt door het gewicht van de doorgroeiende plantenmassa erboven. In de Peel komen 15 soorten veenmos voor waarvan het wrattig veenmos en het hoogveen-veenmos de belangrijkste zijn. Veenmossen houden dus van een vochtige bodem. Maar dat veen nathouden is nog een hele uitdaging. De Peel wordt namelijk omringt door landbouwgebied dat juist veel water onttrekt. Er wordt nu onderzocht hoe het veen natter gemaakt kan worden. Er wordt een analyse gemaakt van het hele gebied. En zo kunnen we zien hoe de bodem onder de veenlaag eruitziet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229226 520.52 2031-11-07T23:00:00+00:00 199 2024-11-08T09:25:11+00:00 yes no hoogveen veen https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-korstmossen 2024-11-26T09:22:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46398.w613.r16-9.6b1aa8b.webp Vroege Vogels in de klas | Korstmossen Korstmossen leven niet alleen op steen, maar ook op hout. … Het groot dooiermos houdt van ammoniak en groeit dus op plekken waar veel stikstof is zoals langs snelwegen. … We gaan weer even terug naar de stenen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229218 410.72 2031-11-07T23:00:00+00:00 544 2024-11-08T08:48:12+00:00 yes no mos https://schooltv.nl/video-item/kris-berry-zie-de-maan-schijnt-surprise-knip-en-plak-band 2024-11-09T19:45:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46401.w613.r16-9.59f6553.webp Kris Berry - Zie de maan schijnt | Surprise Knip en Plak Band Zie de maan schijnt door de bomen. Makkers, staakt uw wild geraas. Het heerlijk avondje is gekomen. Het avondje van Sinterklaas. Vol verwachting klopt ons hart. Wie de koek krijgt, wie de gard. Vol verwachting klopt ons hart. Wie de koek krijgt, wie de gard. Zie de maan schijnt door de bomen. Makkers staakt uw wild geraas. Het heerlijk avondje dat is gekomen. Het avondje van Sinterklaas. Vol verwachting klopt ons hart. Wie de koek krijgt, wie de gard. Vol verwachting klopt ons hart. Wie de koek krijgt, wie de gard. Wie de koek krijgt en wie de gard. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229526 136.832 703 2024-11-09T19:29:00+00:00 yes no Sinterklaas Sinterklaasjournaal https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-een-langpootmug-soortsafari 2024-11-11T08:16:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46402.w613.r16-9.b408945.webp Op zoek naar een langpootmug | Klokhuis SoortSafari Deze week duiken Pascal en Bram de zogenaamde grotten van Nijmegen in. Ze gaan namelijk op zoek naar een heel bijzondere mug. Zal het ze lukken om de langpootmug op de foto te zetten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229157 503.104 395 2024-11-11T07:00:00+00:00 yes no biodiversiteit buiten dier mug https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-zangvogels-in-het-riet 2024-11-26T09:21:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46403.w613.r16-9.abafde3.webp Vroege Vogels in de klas | Zangvogels in het riet Ik ga in het voorjaar met rietvogelonderzoeker Wender door de rietlanden op zoek naar zingende rietvogels. Je herkent ze aan hun geluid. … De Roerdomp is een zeldzame klein soort reiger. Hij jaagt op kikkers, vissen, muizen en grote insecten, die in het rietland voorkomen. … Dan zien we ook nog een roodborsttapuit. Niet perse een rietvogel, maar hij houdt wel van lage vegetatie. Het is een zeldzame vogel, maar het gaat dankzij natuurontwikkelingsprojecten ook met deze vogel weer beter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229252 340.12 2031-11-07T23:00:00+00:00 178 2024-11-08T11:03:16+00:00 yes no vogel riet https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-ruimte-voor-de-rivier 2024-11-26T09:22:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46405.w613.r16-9.1d4d673.webp Vroege Vogels in de klas | Ruimte voor de rivier In januari 1995 staat het water in de grote rivieren in ons land extreem hoog. Men is bang dat de dijken het zullen begeven en ruim 250.000 mensen uit het rivierenland moeten worden geëvacueerd. Het is dan de grootste evacuatieoperatie in de Nederlandse geschiedenis. … Om te voorkomen dat het ooit weer zo ver kan komen worden er plannen gemaakt om de rivieren meer ruimte te geven. Dus geen hogere dijken, maar meer opslagcapaciteit van water. Er worden gebieden aangelegd die onder kunnen lopen als de rivier te veel water moet verwerken. En zo zijn er nieuwe natuurgebieden langs de rivieren ontstaan. … Het natuurgebied Munnikenland is zo’n gebied. Het is een soort badkuip met eromheen een enorme nieuwe dijk, die ervoor zorgt dat het water niet kan overstromen naar bewoond gebied. Maar Munnikenland staat natuurlijk niet altijd onder water en zo ontstaat een nieuw stuk moerasland, waar de natuur zijn kans grijpt. … Want in februari als het water van de rivier hoog staat, kun je de functie van het gebied goed zien. De waterstand in de Waal en de Maas wordt op peil gehouden door het hele gebied onder te laten lopen. Claudia controleert met haar collega Tanja of alle koninkpaarden en runderen op tijd aan het water zijn ontsnapt. … In Munnikenland hebben ze twee vliegen in één klap geslagen. De rivier heeft de ruimte gekregen en er is een mooi natuurgebied ontstaan waar je ook van kunt genieten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229253 412.76 2031-11-07T23:00:00+00:00 739 2024-11-08T11:04:23+00:00 yes no rivier overstroming https://schooltv.nl/video-item/een-meander-in-een-rivier-rivieren-kronkelen-door-het-landschap 2024-11-11T14:05:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46406.w613.r16-9.2a6a3e2.webp Een meander in een rivier | Rivieren kronkelen door het landschap Een meander is een lus in een rivier. Een opeenvolging van deze lussen vormt een kronkelende, meanderende rivier. Doordat het water in de buitenbocht van de rivier harder stroomt dan in de binnenbocht, schuurt het in de buitenbocht grond weg en zet het in de binnenbocht slib af. Zo verandert de rivier en wordt de lus steeds groter. Hier komen we dus bij de Roer. Zoals je ziet ook weer helemaal vrij meanderend. De Roer in Zuid-Limburg is zo'n meanderende rivier. Hij stroomt door vrij vlak gebied zonder veel hoogteverschillen. Ideale omstandigheden waarin een rivier gaat kronkelen. En dan is daar Duitsland? Ja, dat is stroomopwaarts, ongeveer tien kilometer. En dan stroomt ie zo hier naar Roermond. Ja. Daar ook ongeveer tien kilometer die kant op, komt ie in de Maas uit. De provincie wil de Roer meer ruimte geven en is bezig om oude oeverbeschermingen te verwijderen. Hier zijn we dus bij zo'n meander. Je ziet hier dat de rivier de afgelopen maand ongeveer wel drie meter uit zijn oever weg heeft geslagen. Je ziet hier de restanten van de bomen en als die dat nog drie jaar doet, dan is ie bij de weg. Dat is de reden waarom vroeger...Dan is die weg weg. De boeren al deze buitenbocht volstortten met puin. En dat dat is voor over de hele lengte van de Roer. Want we zitten hier vlak bij de grens met Duitsland. Tot aan Roermond was dat het geval, dat kerken, schuren, afgebroken huizen werden gebruikt om de oevers te verstevigen waardoor die Roer op zijn plek bleef. We zien hier schuin tegenover ons al wat puin liggen. En waarom mag het hier dan wel blijven liggen? Nou, dat is nog niet weggehaald en dat is op heel veel plekken al wel gedaan en hier nog niet. Maar dat gaat nog wel gebeuren? Daar ga ik van uit. Die diversiteit die daardoor ontstaat is nodig om dat leven hier mogelijk te maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229725 123.8 1578 2024-11-11T14:04:00+00:00 yes no rivier meander Limburg https://schooltv.nl/video-item/hoe-past-de-koolmees-zich-aan-onderzoek-naar-koolmezen-in-nederland 2024-11-11T14:06:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46407.w613.r16-9.7a8eef0.webp Hoe past de koolmees zich aan? | Onderzoek naar koolmezen in Nederland De koolmees is een van de meest voorkomende broedvogels in ons land. Het zijn zogenaamde standvogels. Dat betekent dat ze het hele jaar in Nederland blijven en niet wegtrekken, ook niet in de winter. Het Nederlands Instituut voor Ecologie doet al zo'n zeventig jaar onderzoek naar de koolmees. En is dit nou een hotspot van het Nederlandse vogelonderzoek? Dit is een van de hotspots van het Nederlands koolmeesonderzoek. Er zijn zes gebieden in Nederland waar we echt hele lange termijn onderzoeken hebben en vier daarvan, we hebben nu 76 jaar data van. Ja. En begint hier nou al het onderzoeksgebied? Ja hoor, want o ja, kijk hier hangt er een. Maar de mezen die in dit bosgebied leven, dat zijn natuurlijk wilde dieren, wilde mezen. Maar wel allemaal onderdeel van jullie onderzoeksproject? Ja, allemaal onderdeel van het onderzoeksproject. En wat betekent dat voor ze? Dat betekent voor ze eigenlijk dat we ze van geboorte tot tot sterfte kunnen volgen. En volgen op wat voor manier? Volgen betekent dat als ze hier geboren worden, dat we natuurlijk weten waar ze zijn uitgevlogen, wie de ouders zijn, wie de grootouders zijn. Als ze dan zelf een territorium hier krijgen, dan weten we hoeveel jongen ze grootbrengen, wanneer ze hun eieren leggen. Wat ook een heel belangrijk gegeven is, wat ze daarna doen, hoe goed ze overleven door de winter. Ik zie een pad van de onderzoekers, een soort wissel. Een onderzoekerswissel. Onderzoekerswissel. En wat is het verschil met een doodgewone voedersilo? Het verschil is dat er, kun je hier wel een beetje zien, dat er een klein printplaatje zit. En die is verbonden met een met een klein trapje hier. En als een koolmees hierop landt dan registreert hij dat daar een vogel op zit. Er zijn vier van deze voedersilo's. De koolmezen hebben een chip waardoor ze steeds maar bij eentje naar binnen kunnen en dat is ook telkens een andere. Ze moeten dus iedere keer uitvinden waar ze hun voer kunnen halen. Zo wordt er gekeken of de koolmees zich aan wisselende situaties kan aanpassen. En in het licht van veranderende omstandigheden in Nederland, temperatuursstijging en ander voedselaanbod, is dat dan van belang? Precies, wat we dus eigenlijk willen weten is van zijn er individuele verschillen in hoe goed dieren zich aan kunnen passen als er dingen veranderen in de natuur? De belangrijkste verandering die je ziet is dat het voorjaar heel veel warmer is geworden. Een gevolg daarvan is dat de koolmees steeds vroeger eieren gaat leggen. Maar rupsen, belangrijk voer voor de koolmeesjongen, lopen nog sterker uit de pas. De koolmees is ongeveer vijftien dagen eerder gaan leggen als je het vergelijkt met de tachtiger jaren. Maar die rups, die is nog tien dagen eerder uitgekomen, dus er ontstaat eigenlijk een soort mismatch tussen die koolmees en zijn voer. De koolmees gaat al een tijdje mee. In de ijstijd trok hij voor het ijs uit naar het zuiden en daarna kwam die langzaamaan weer terug. Vanaf het moment dat hij zich hier settelde, ontwikkelde de mees een perfecte timing om te gaan broeden. Een timing die eeuwenlang voldeed. Toen ze hier zijn gesetteld, dat is duizenden jaren geleden, Toen hebben ze die, ja eigenlijk die regels ontwikkeld van hoe ze moeten reageren op de temperatuur, wat ze moeten eten en wanneer dat er is? En wanneer dan de eieren uit moeten komen zodat er genoeg rupsen zijn voor die voor die jongen. Ja, en sinds wanneer is dat nu zo enorm aan het veranderen, dat ze die aansluiting niet meer vinden? Dat verandert eigenlijk sinds eind jaren tachtig. Vanaf dat moment gaat de opwarming zo snel dat de koolmees het niet meer kan bijbenen. De consequenties kunnen dus twee kanten op gaan. Aan de ene kant kunnen ze er last van hebben en dat zie je bij die koolmees bijvoorbeeld dat hij dus eigenlijk vroeger moet gaan leggen, maar niet vroeg genoeg kan leggen. Ja, maar het gaat niet slechter met die koolmees. Het gaat ook niet slechter met die koolmees, ook omdat er in de winter meer voer is omdat ze daar weer een voordeel van hebben door diezelfde klimaatverandering. Nou is het wel zo dat als je gewoon gaat kijken over alle soorten, over heel de wereld, dat over het algemeen die negatieve gevolgen veel groter zijn dan die positieve gevolgen. En zeker ook een koolmees is geen kwetsbare soort, dus die kan zich heel mooi aanpassen. Diersoorten die zich slechter aan kunnen passen, ja die krijgen meteen in één keer zo'n grote klap dat ze daardoor uitsterven. Dus ook al redt de koolmees het nog, de opwarming is een serieus probleem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229728 280.84 526 2024-11-11T14:05:00+00:00 yes no vogel onderzoek klimaatverandering evolutie https://schooltv.nl/video-item/grafheuvels-in-het-landschap-prehistorische-begraafplaatsen 2024-11-11T14:07:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46408.w613.r16-9.a706474.webp Grafheuvels in het landschap | Prehistorische begraafplaatsen Een grafheuvel is een begraafplaats uit de prehistorie. Rondom Hilversum liggen er een flink aantal, zoals hier op de Zuiderheide. Ik zie ze al Paul. Dit moeten ze zijn, de grafheuvels. Ja, we zijn hier op de Zuiderheide bij de Zeven Bergjes. En die bergjes, dat zijn grafheuvels uit de bronstijd. Dus ja, dan moet je denken aan 4000 jaar oud. Zo. Vind ik altijd indrukwekkend. Nou. Want je staat eigenlijk in een oer landschap waar mensen hier rondliepen. De mensen werpen de heuvels op over het lichaam of de as van een overledene. Vaak worden er ook gebruiksvoorwerpen mee begraven, zoals bijlen, speerpunten, sieraden en aardewerk potten. In de Middeleeuwen denkt men dat er heksen in de grafheuvels wonen en worden er veel weggehaald. Maar hier op de Zuiderheide ligt er nog een aantal. Zeven he? Nee, het is...Ze konden vroeger niet tellen, want het zijn er negen. Ja, daar, daar is ook nog eentje, maar die hebben ze niet herkend, denk ik. In de negentiende eeuw begint men te begrijpen waar de heuvels wel voor dienen en honderd jaar later worden ze grondig onderzocht en vindt men naast menselijke resten ook bijlen, urnen en vazen. Dit zijn dus plekken waar wat was 4000 jaar geleden mensen werden begraven. Ja, het zijn echte grafplekken. De indruk bestaat, voor zover ik dat allemaal precies weet, dat het ook, ja wel gegoede mensen waren die aanzien hadden. Dus toen ook al was dit een gebied voor gegoede mensen. Ja, ja, ja, ja, nog steeds ja. Het Gooi en de nou ja, goed. Oh, hier wonen ook heel veel gewone mensen natuurlijk. Ook. In heel Nederland zijn nu ongeveer 1700 grafheuvels bekend. Ze hebben ons inzicht gegeven in hoe mensen vroeger met hun overledenen omgingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229730 130.56 410 2024-11-11T14:06:00+00:00 yes no landschap heide dood https://schooltv.nl/video-item/hoe-kunnen-we-de-egel-helpen-egels-in-nederland 2024-11-11T14:55:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46409.w613.r16-9.d5d302f.webp Hoe kunnen we de egel helpen? | Egels in Nederland De egel is een nachtdier. In de donkere uurtjes zoekt ie z'n voedsel bij elkaar. Hiervoor legt hij grote afstanden af, minstens een kilometer per nacht. De egel is een carnivoor, dat wil zeggen dat hij een vleeseter is. Hij eet allerlei soorten insecten. Egels leven onder meer aan de randen van bossen, maar ook in parken en in dichtbegroeide stadstuinen. Willemijn loopt in de winter mee met Merel Claarmont van de Vogelwerkgroep Nederland. Ja, ik heb een kaart. En al die kleurtjes die je ziet zijn egels. Dus blauw is een egel. Geel is een egel. Dit zijn toevallig alle drie mannetjes die hier zitten en die delen hier met elkaar het leefgebied en die gaan soms zo'n vijf kilometer per nacht lopen. Vijf kilometer. Ja. Let's go. Maar ik zou denken eigenlijk. Het is hartje winter. Dat ze allemaal lekker in winterslaap liggen. Ja, nou, de meeste egels zijn nu ook in winterslaap, dus dat klopt. En ze worden ook nog wel eens regelmatig wakker, ongeveer iedere zeven à elf dagen. Dan ontwaken ze uit de winterslaap. Dus ze worden wakker. Ze brengen de temperatuur weer omhoog en heel vaak blijven ze dan liggen en gaan ze gewoon weer verder. Maar soms gaan ze ook naar buiten om bijvoorbeeld van winter nest te wisselen of nog even wat te eten. Het lijkt erop dat er 's winters meer en actievere egels gezien worden dan voorheen. Zoals deze hier in januari. En hier. Want wat jij doet, onderzoek daarnaar. Ja. Hier hebben ze gelopen. Nou, hier heb ik bijvoorbeeld eentje ooit gevonden. Elke nacht zochten we ze terug met een zogenaamde VHF-zender. Is dit een hele fijne plek voor egels, dat ze hier zitten, dat ze hier tussen? Ja nou, of het nu geschikt is voor de winter, het is natuurlijk nu vrij dun en ze houden wel echt van een dik nest. Maar voor de zomer is dit prima om onder te slapen en ook om onder te scharrelen 's nachts, om op zoek te gaan naar voedsel, want je kan je voorstellen dat hier van alles onder leeft. Kevertjes, wormen, slakken. Ja, dus die dichte bosjes, die zijn echt ideaal voor egels. Maar dat is zo, dat is zo te gek gewoon midden in een woonwijk. Ja, midden in een woonwijk. En dit is nog...Ja, en dit is nog best wel groen, maar ze komen ook gewoon voor in de echte versteende wijken. In een stad heb je wel meer verkeer, dat kost ieder jaar aan 135.000 egels het leven. Maar waarom zitten ze dan überhaupt in de stad? Daar worden ze doodgereden. Dat is toch helemaal niet de natuurlijke habitat, zou je denken. We bouwen steeds meer vol. En ja, de natuurgebieden, die krimpen gewoon. En er komen natuurlijk ook predatoren voor in de natuur, zoals de das en de vos. Dus die egel, die zoekt zijn heil eigenlijk in de stad, als een soort dassenvrij paradijs. Gaat het eigenlijk goed met de egel? Nee, nee, het gaat helaas niet goed met de egel. De trend gaat naar beneden en in de afgelopen tien jaar is die ongeveer met 50% afgenomen. 50%. Ja, het zijn bizarre aantallen. Ja, ja. En waardoor het precies komt? Ik denk dat verkeer een hele grote rol speelt. We denken ook dat, ja toch het gebruik van gifstoffen in de natuur insectenafname, daardoor weer, voedselschaarste, dat het een grote rol speelt. Wat kun je nou doen om de egel te helpen? Waar nog echt heel veel winst te halen is voor de egel, dat is dus ten eerste dus dat gemeentes wat meer aan openbaar groen doen om dat struweel door de stad te versterken en te vermeerderen. Maar waar ook heel veel winst te behalen is, is in de tuinen. Nou ja, je ziet hier bijvoorbeeld kijk, dat is top. Zo'n hekje, daar past die egel onderdoor. Die kan de tuin in en die kan gewoon gebruik maken van die tuin. En ja, dat is gewoon onderdeel van zijn leefgebied. Kijk, hier grenzen natuurlijk allemaal schuttingen aan en dit is perfect om een egelsnelweg in aan te leggen. Maar wat is een egelsnelweg? Een egelsnelweg, is dat gaatje in de schutting waarmee je de egel dus je tuin in kan helpen. Ja, oké. Nou, hier onderdoor bijvoorbeeld. Dit is prima. Ik denk dat ze dit nog wel trekken. Een hele vette egel vlak voor de winterslaap gaat het misschien wat lastig krijgen. Kan ie zich niet een beetje plat drukken op de grond? O ja, dat kunnen ze wel, maar ik denk wel dat dit beter is. Dus ideaal als ik een egel goedgekeurd sticker had, dan had ik hem hier opgeplakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229743 282.64 478 2024-11-11T14:53:00+00:00 yes no egel nacht zoogdier biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-suikerspin-en-emmer-afl-66 2024-11-14T08:40:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46410.w613.r16-9.36166c1.webp PatsBoemKledder! | Suikerspin en emmer (afl. 91) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359901 1071.574 1165 2024-11-11T16:14:00+00:00 yes no suiker productieproces spel https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-stroopwafel-afl-92 2024-11-14T08:40:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46419.w613.r16-9.cf04066.webp PatsBoemKledder! | Stroopwafel (afl. 92) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359902 1053.179 1159 2024-11-12T07:00:00+00:00 yes no spel productie koek https://schooltv.nl/video-item/het-donker-pimpernelblauwtje-een-zeldzame-dagvlinder 2024-11-12T07:56:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46416.w613.r16-9.65196fe.webp Het donker pimpernelblauwtje | Een zeldzame dagvlinder Het donker pimpernelblauwtje is een dagvlinder. Dit insect leeft op graslanden waar de grote pimpernel groeit. De vlinder is zeer zeldzaam en leeft alleen nog in het Roerdal in Limburg. Nou, dit is het dus. Het leefgebied van het donker pimpernelblauwtje. Het ziet er dus nu wat onooglijk uit, maar als je hier in de zomer komt, dan is dit gewoon allemaal bloeiende kruiden. In een klein stukje berm pal naast de N274 leeft een heel zeldzame vlinder, het donker pimpernelblauwtje. Deze berm is dan ook zeer beschermd, maar dat weet niet iedereen. Goedenavond. Een fout van het Waterschap Limburg betekent mogelijk het einde voor het donker pimpernelblauwtje. Kijk, hier ligt het maaisel. Strook breed, meter breed is afgelopen maandag hier gemaaid. Ja, echt dikke schande. We weten dat het al de tweede keer is dit jaar. Het donker pimpernelblauwtje kan niet leven zonder zijn waardplant, de grote pimpernel. En juist die plant werd weggemaaid terwijl die volop in bloei stond. Die vrouwtjes leven twee dagen en die moeten in die twee dagen een stuk of tachtig eitjes afzetten. En als er dan geen planten zijn en ze kunnen dat niet, ja dan is dat natuurlijk niet de bedoeling. Nou, dit is maar 450 meter wegberm ongeveer alles bij elkaar en dat is natuurlijk superkwetsbaar. Dus daarom zijn wij bezig met allerlei natuurontwikkelingsprojecten om ervoor te zorgen dat we meer leefgebied voor die vlinder krijgen. En daarom worden nu in de buurt van de berm stukken land aantrekkelijk gemaakt voor het donker pimpernelblauwtje om zo het leefgebied te vergroten. Zo. Hier gaat het allemaal om. Hier zie ik het. Even kijken dit. Dit hier. Dit is het zaad van de grote pimpernel. Deze. Die is zo heel erg belangrijk omdat het de enige waardplant is van het donkere pimpernelblauwtje. Die legt zijn eitjes echt alleen maar op die ene plant af en geen enkele andere. Het moet gewoon per se deze plant zijn. Dan kun je zo heel weinig zaad kun je heel mooi verspreiden op een hele grote oppervlakte. Het donker pimpernelblauwtje is niet alleen een fijnproever als het gaat om zijn waardplant, maar deze vlinder is voor zijn voortbestaan ook nog eens afhankelijk van een niet voor de hand liggend diertje. De knoopmier. Hoi. Hoi. Heb je wat gevonden? Ja, misschien. Ah, kijk eens. Misschien is dit hem? Wacht eens even. Ja, dit is er een. Dit is echt een knoopmier. De larve van dit blauwtje heeft precies dezelfde geur als die van de larve van de knoopmier. Als de mier de vlinderlarve vindt, sleept ie hem dus mee naar zijn nest en daar voedt de vlinderlarve zich met de mierenlarven. Eigenlijk is het ook een hele gemene parasiet, dus hij leeft gewoon op kosten van die mieren. En als deze mier er niet in voldoende mate is, dan kun je zoveel grote pimpernellen hebben als je wilt, dat wordt het dan niet. Het moet echt allebei zijn. En dus wordt het landschap zo ingericht dat ook de knoopmier er graag zit. Nou Jos, dat schiet lekker op hè? Denk ik hè? Ja, zijn de laatste plantjes alweer bijna voor dit seizoen. De grootste vraagteken waar we nu nog tegenaan zitten te kijken is hoe krijgen we meer gewone steekmieren in dit gebied? Waarom verspreiden ze zo slecht? Waarom doen ze het niet zo goed? En dan blijkt dat wat ze nodig hebben voor hun leefgebied, ze een warme plekken moeten zijn. Maar ook plekken die de hele zomer door vochtig genoeg blijven, dus beschaduwd genoeg blijven, want anders vinden ze het te droog en dan zijn ze er ook niet. En we lopen eigenlijk het gebied voor op klaar te maken zodat die vlinder eigenlijk hier zo dadelijk gewoon binnen kan komen fladderen. We doen alles in ons vermogen om dat hier aan te pakken. Daarom zijn we hier ook aan het planten. Die vlinder moet het nog wel zelf doen. Ja, het is te hopen dat het lukt om de bijzondere levenscyclus van het donker pimpernelblauwtje te blijven beschermen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229857 264.72 256 2024-11-12T07:55:00+00:00 yes no vlinder bedreigd biodiversiteit insect Limburg https://schooltv.nl/video-item/de-letterzetter-een-kever-die-bossen-diverser-maakt 2024-11-12T10:37:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46417.w613.r16-9.07a845c.webp De letterzetter | Een kever die bossen diverser maakt Zo'n honderd jaar geleden worden er in Nederland veel bossen aangeplant voor de houtproductie, ook hier in Drenthe. Er worden onder andere fijnsparren uit Scandinavië gebruikt, omdat die mooi recht omhoog groeien. Maar door de droogte van tegenwoordig hebben ze het moeilijk. De bomen verzwakken en een klein kevertje, de letterzetter, geeft ze het laatste zetje om dood te gaan. Deze fijnspar, die is wel flink het loodje aan het leggen zo te zien. Oh, die is dood. Die is gewoon hartstikke dood. Dit is einde verhaal. Als de letterzetter erin zit, is het ook echt afgelopen. Maar Staatsbosbeheer vindt het niet erg dat de bomen afsterven. Het zijn geplante bomen en de eenzijdige productiebossen moeten weer diverser worden. De letterzetter zit alleen in verzwakte bomen. We kunnen kijken of we een beetje kunnen zien hoe dat er uit ziet. Het kan zijn dat dit een late aantasting is van vorig jaar en dat ze er nog in zitten voor een deel. Ja, hier zie je ze, hier zie je ze zitten. Oh ja, zie je ze? Ja, hier, hier, hier, hier. Piepklein beessie. In het voorjaar graaft de letterzetter gangetjes onder de schors. Daaraan graaft hij nisjes waarin de eieren worden gelegd. De larven eten het hout en knagen zich zo naar de moedergang. Op die manier ontstaat een patroon van gangen dat lijkt op letters. Vandaar de naam letterzetter. En dat zijn deze lijnen. Links en rechts worden eitjes afgezet. En die eitjes die ontwikkelen zich tot larven. Die larvengangen zie je hier. Eerst kijkt een mannetje of een boom zwak genoeg is om naar binnen te knagen. Dan maakt hij een paringskamer en scheidt een feromoon uit dat vrouwtjes lokt. Zo paart hij met twee tot drie vrouwtjes, die vervolgens de moedergang graven. Kever heeft meer dan tien verschillende soorten gisten en schimmels bij zich die hem helpen op allerlei manieren om de weerstand van de boom te overwinnen. En een van die schimmels is een pathogene schimmel. En die schimmel alleen is al genoeg om die boom ook het loodje te laten leggen. En die kever, die draagt die schimmel met zich mee. Ja, die laat die schimmel achter op de boom. De larven die uitkomen, boren een gang naar buiten en vliegen naar een volgende boom. In dit gebied is het natuurlijk een beetje het idee dat de natuur zijn gang gaat. Dus wat gebeurt er dan nu als die fijnsparren allemaal doodgaan? Dan laten we ze liggen en dan komt er iets nieuws? Ja, als deze allemaal doodgaan en dat gaan ze, ja, dan krijg je hier een hele lichte situatie waar berk zich bijvoorbeeld ook prima voelt. Dus je krijgt een veel meer gemengd bos. De letterzetter doet iets wat je heel graag wilt. In Duitsland wordt hij tegenwoordig zelfs af en toe een sleutelsoort genoemd, want dit beestje kan dus een bos omvormen met zijn vijf millimeter. Puur ecologisch gezien denk ik dat dit gewoon een correctie is en dat het welkom kan zijn dat dit gebeurt. Want we moeten hier iets anders. En wat voor bos dat wordt, bepaalt de natuur. Wat je dus ziet is dat je dus gewoon berken terugkrijgt. En dit zijn allemaal berken. Ja, zijn allemaal berken. Grove dennen zijn ook van die eerste soorten die altijd weer terugkomen. Dus wat je hier allemaal ziet is allemaal het resultaat van helemaal niks meer doen. Ja. En dan krijg je een veel ander beeld. Want ja, ik weet niet of wij dit veel in Nederland kennen, op dit soort, op deze grote schaal. Dit zijn wel veranderingen die aan de gang zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229858 250.24 393 2024-11-12T08:41:00+00:00 yes no kever bos boom biodiversiteit schimmel insect https://schooltv.nl/video-item/de-gladde-slang-een-bedreigd-reptiel-in-nederland 2024-11-12T09:11:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46418.w613.r16-9.3e94ef5.webp De gladde slang | Een bedreigd reptiel in Nederland De gladde slang is een bedreigde diersoort. Dit reptiel komt vooral voor in heide- en veengebieden, zoals hier in de Limburgse Peel. Er een beetje tussen... Maar wel tussen allemaal gaatjes in holletjes lijkt het wel. Ja, dat vinden die dieren geweldig. En hoeveel van die platen heb je liggen in dit gebied? We hebben hier een aantal trajecten liggen. In totaal liggen er meer dan honderd platen. Oké. Domin Dalessi doet hier onderzoek naar gladde slangen. De gladde slang houdt van dit gevarieerde landschap. Om ze te tellen en te vangen gebruikt hij metalen golfplaten als hulpmiddel. Ik heb er wat pijpenstro onder gelegd en dan gaan ze er vaak een beetje tussen liggen. Die gladde slang is een dier dat heel graag in die strooisellaag ligt tussen dat gras. Dus wat hij doet is vaak helemaal vertrouwen op zijn schutkleur en gewoon stil blijven liggen en hopen dat jij verder loopt. En hieronder, het lijkt mij dat het hier behoorlijk snel warm wordt. Het wordt daar behoorlijk snel warm, maar daar kunnen ze best tegen. Ik moet zeggen, vandaag is het wel een beetje aan de zonnige kant. Als ik het ideale gladde slangenweer beschrijf, dan zeg ik een graad of vijftien, bewolkt. Gladde slangen zijn eierlevendbarend. Het vrouwtje broedt de eieren uit terwijl ze nog in haar lichaam zitten en dan pas komen de jongen naar buiten. Zes tot acht stuks. Gladde slangen zijn niet giftig of agressief. Ze leven vooral van jonge muizen en soms hagedissen. We zullen er eens eventjes uithalen. Ja, daar ligt ie. Het is echt een piertje hoor. Wat een klein beestje. Wat mooi. Dit is een ik denk een mannetje en dat zie ik aan de lengte van de staart. Dit is een dier dat vorig jaar is geboren. Hebben jullie er nog één? Serieus? Nou ja. Het is vandaag feest, Menno. Ja, we hebben echt geluk. Gewoon soms afdwingen. We hebben echt geluk. Zal ik deze even terugdoen? Dat ik die eventjes laat zien? Dit is een mannetje. Duidelijk. Duidelijk een mannetje. Dit is een beestje, dat is denk ik drie jaar oud. Centimeter of dertig, veertig zal die halen, misschien net volwassen. Bij mannetjes zie je echt een lange staart. Slangen hebben een cloaca, net als vogels. En bij mannetjes zie je dan ook dat de staart vanaf de cloaca naar achteren vrij lang is. Het is een vrij groot stuk, dit gedeelte. Bij vrouwtjes is dat veel korter. Mooi he? Bij de adder in Nederland en de ringslang in Nederland zit op iedere schub als je met een vergrootglas kijkt met een loepje kijkt het een heel klein kieltje en deze heeft volkomen gladde schubben. Daarom heet die gladde slang. Heel mooi hoe die zich voortbeweegt. Hij volgt gewoon de contouren, in dit geval dan van mijn hand, mijn vingers, gaat een hoekje om. Meestal beginnen we met op te schrijven wat we gevonden hebben en in welk deelgebied. Hij is 39 centimeter, net volwassen mannetje. Ik hoef eigenlijk niks anders te doen dan een heel klein beetje te draaien in de bek en dan heb je al meteen een beetje mondslijmvlies en dan heb je eigenlijk al voldoende DNA. En dan is de bedoeling dat we de toekomst van alle dieren die we hebben en een compleet overzicht maken van verwantschappen. Wat zie je dan? Dan zie je dus gewoon dat bepaalde stukjes DNA hier meer voorkomen dan daar en je krijgt een soort van vingerafdrukken als je al die stukjes DNA bij elkaar legt. En wat zegt dat nou over Nederland dat deze slang hier voorkomt? Veel mensen associëren het met verre buitenlanden. Ja, ja. Nou, dit zegt voor mij dat je gewoon in een rijk gebied zit waar echt gewoon biologische rijkdom te vinden is en zeker hier in zo'n hoogveengebied. Zeker hier op de Peel. Hier zou je echt trots op moeten zijn dat je dat dit hebt en ook nog in behoorlijke aantallen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229889 239.64 2031-11-17T23:00:00+00:00 623 2024-11-12T09:10:00+00:00 yes no reptiel slang camouflage bedreigd biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/reeen-in-drenthe-leven-in-en-om-de-bossen 2024-11-12T09:28:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46420.w613.r16-9.4e96e4a.webp Reeën in Drenthe | Leven in en om de bossen Het aantal reeën in ons land is de laatste honderd jaar gegroeid van 4000 naar ruim 135.000. In Drenthe ga ik ze zoeken met Lammert de Boer. Ja, rechts zie ik er één. Ik zie een... Het is niet te geloven, twee. Ik kan ook de camera geven. Ja. Drenthe is van oudsher een belangrijk gebied voor reeën. Lammert telt ze al jaren. We hebben hier in Drenthe, pak 'm beet, iets van een kleine tienduizend. Misschien iets meer dan tienduizend reeën. O zoveel? Ja. Goh. Ja. En de stand neemt eigenlijk nog een beetje toe. Maar er worden ook jaarlijks een kleine duizend reeën doodgereden door auto's. Dus ja, de auto is de grootste predator van de reeën in dit gebied. We moeten wel een beetje stil zijn. Ja, we moeten ons nou even stilhouden. Het is altijd weer een sport om ze te vinden, want deze reeën leven voornamelijk in het bos en laten zich bij het vallen van de avond pas zien als ze de weilanden ingaan om te eten. Ja, dan loopt een moeder met twee kalveren. Geit is een zwart kalf bij, die is donker. Ja, het is een kalf. Die is vorig jaar geboren. Dus het zijn vrouwtjes en jongen van ja, en jongen van vorig jaar. Er lopen ook smalreeën tussen en er lopen ook een paar bokken tussen. En wat zijn smalreeën? De smalree is een ree die nog niet gejongd heeft zeg maar. Totdat die een keer een kalf gekregen heeft is het een smalree. Dus een jong vrouwtje. Het is een jong vrouwtje. Ja, maar de meeste kalfjes worden mei begin juni geboren en begin juli begint de bronstperiode. Dus die vrouwtjes moeten direct weer aan de bak. Ja. Lammert, wat zijn ze nu aan het doen zo? Ze zijn nou gewoon ja, wij noemen dat laveien maar je mag ook zeggen foerageren. Die hele rechtse die ze lopen op de stoppels, daar heeft maïs gestaan. Oh ja, oh, daar helemaal rechts loopt er nog een. Ja. Alleen de mannetjes, de bokken, dragen een gewei dat in de winter afvalt en in het voorjaar weer aangroeit. Ze gebruiken het gewei vooral om indruk te maken, niet om er anderen mee te verwonden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229894 157.48 319 2024-11-12T09:27:00+00:00 yes no hert zoogdier bos Drenthe https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-weidevogels 2024-11-26T09:22:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46421.w613.r16-9.d2a7240.webp Vroege Vogels in de klas | Weidevogels In de polder Arkenheem praat ik met Jelle de Jong van de Vogelbescherming. Hij vertelt me dat er in de jaren zeventig van de vorige eeuw nog zo’n 120.000 gruttobroedparen zijn. … Door intensieve landbouw is de waterstand in gebieden waar de weidevogels broeden gedaald en wordt er veel en vroeg gemaaid. … Maar in de polders Arkenheem en de naastgelegen Eempolder wordt het nu anders aangepakt. En daar gaat het weer langzaam wat beter met weidevogels als de scholekster, grutto, wulp, kievit en tureluur … Grote stukken van de polder zijn opgekocht door natuurmonumenten. … Door de hoge waterstand is het voor de grutto makkelijker om de wormpjes te vangen. Daarom heeft ie zo’n lange snavel om de grond in te kunnen. De kievit met z’n korte snavel doet het weer anders. Die stampt met z’n poten op de grond om de beestjes naar boven te lokken. Behalve voor het vinden van voedsel is de hoge waterstand ook goed tegen de grootste vijanden van de weidevogels; de vos en de hermelijn. … Gerwout is één van die boeren. Hij heeft een melkveebedrijf waarvan hij 20% beschikbaar stelt voor ‘zwaar beheer’, dat is natuurbeheer en komt ten goede van de weidevogels. Hiervoor krijgt hij een vergoeding van de overheid. … Het zwaar beheer bestaat uit een plas of dras in het midden, daaromheen kruidenrijk grasland en daar weer omheen gras dat later gemaaid wordt dan normaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229254 542.4 2031-11-07T23:00:00+00:00 350 2024-11-08T11:05:12+00:00 yes no vogel trekvogel broeden kievit grutto https://schooltv.nl/video-item/wat-is-braille-blinde-mensen-lezen-door-het-brailleschrift-te-voelen-met-hun-vingers 2024-11-20T11:29:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46426.w613.r16-9.24b1942.webp Wat is braille? | Blinde mensen lezen door het brailleschrift te voelen met hun vingers Kijken hoe ik het ervan afbreng als ik bijna niks meer zie met mijn topografie kennis. OK, dat begint al goed. Wat is dit dan? Wat is dit joh? Groningen? Dit is Groningen. Oh, er is weer een grote. Dit is toch Brabant? Dit is klein. Iets heel langs. Dit heb ik toch al gehad? Wat irritant als je niks kan zien jongens. Dit is toch twee keer hetzelfde? Oh prachtig! Als Nederland er toch zo uit zou zien. En dat voelen is ter voorbereiding om braille te leren. Want wie geen zwart schrift kan lezen en zo noem je het schrift dat meesten van ons wel kennen, moet braille leren lezen. Of nou ja, eigenlijk leren voelen. (leest letters voor vanuit braille) Ja, heel goed. Janouk, vind je het leuk om zelf ook wat braille te leren? Ja. Kan jij de de A maken voor Janouk? - Ja. Gaan we Janouk ABC leren? A, B. Deze is de A. Dat is een pinnetje, dat is de A. Ja. - Hartstikke goed. Dat is de A. De B is puntje één en twee. B is puntje één en twee. OK. En de C dus puntje één en vier. Deze. Ja. Je kunt dus elk brailleteken maken met die zes puntjes. OK. Kijk, Bodi heeft nu ook braille les. Wat is dit voor een speciaal toetsenbord? En hoe werkt het? Dit is een brailleleesregel. Ja, hierop kan je zeg maar lezen wat er op je computer staat. De fee Anamee maakt gelukkig. Supersonisch toetsenbord, eigenlijk. Ja, zeker. - Cool. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230170 116.16 1824 2024-11-13T08:45:30+00:00 yes no blind leren lezen boek https://schooltv.nl/video-item/de-bloedzuiger-in-het-kort-slijmerige-vampiers 2025-08-26T12:37:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46427.w613.r16-9.3ffbe2d.webp De bloedzuiger in het kort | Slijmerige vampiers Dit is dus de medicinale bloedzuiger. De bloedzuiger wordt al eeuwenlang gebruikt in de geneeskunde. Vroeger kon je zelfs bloedzuigers bij de apotheek halen, tegenwoordig worden ze vooral in het ziekenhuis gebruikt. De bloedzuiger is ook erg slijmerig. Dat lijkt heel vies, maar het slijm van de bloedzuiger heeft volgens sommige mensen een functie. Zij geloven dat het goed is voor je huid. Zou jij bloedzuigerslijm op je gezicht smeren? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230179 30.741 548 2024-11-13T09:22:00+00:00 yes no insect bloed huid https://schooltv.nl/video-item/de-berenklauw-in-het-kort-groot-groen-en-giftig 2025-08-26T12:37:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46428.w613.r16-9.bbfdd38.webp De berenklauw in het kort | Groot, groen en giftig Dit is dus de reuzenberenklauw. Het allerengste aan deze plant is het gif. Het gif kan bij mensen en dieren ernstige brandwonden veroorzaken, maar dat doet de berenklauw niet alleen, want het gif werkt samen met de zon. De zon straalt ultraviolet licht uit: UV-licht. Dat licht kan schade aanrichten onder onze huid, waardoor je rood wordt of verbrandt. Het gif van de berenklauw zorgt ervoor dat je huid extra gevoelig wordt voor UV-licht. Dus hoe langer je met het gif in de zon blijft, hoe erger de brandwonden zullen worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230178 40.149 604 2024-11-13T09:23:00+00:00 yes no plant exoot gif huid https://schooltv.nl/video-item/de-aardhommel-in-het-kort-brommende-bloemenvriend 2025-08-26T12:37:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46429.w613.r16-9.7f8825a.webp De aardhommel in het kort | Brommende bloemenvriend Dit is dus de aardhommel. De hommel is een lieverd, want hij steekt veel minder snel dan wespen en haar zusje de bij. De aardhommel kan je herkennen aan haar dikke bontjas. Die houdt haar lekker warm. Door dat vachtje kan de aardhommel al bij twee graden naar buiten om een nest te bouwen. Maar met zo'n harige vacht blijft er ook sneller stof en vuil hangen. Daarom moet de hommel zichzelf vaak even schoonpoetsen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230177 30.272 752 2024-11-13T09:24:00+00:00 yes no insect hommel bestuiven https://schooltv.nl/video-item/de-canadese-kreeft-in-het-kort-kolossale-knijper 2025-08-26T12:36:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46430.w613.r16-9.e692099.webp De Canadese kreeft in het kort | Kolossale knijper Dit is dus de Canadese kreeft en die komt zoals de naam al verklapt uit Canada. Maar de afgelopen jaren is hij ook in de Nederlandse wateren te vinden. De Canadese kreeft en alle andere zeekreeften blijven hun hele leven groeien. Naarmate zij ouder worden, vertraagt de groei wel iets, maar stopt het nooit. Een Canadese kreeft kan wel tot een meter lang worden en hoe groter de kreeft, hoe pijnlijker de kneep. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230176 31.061 968 2024-11-13T09:25:00+00:00 yes no kreeft zee https://schooltv.nl/video-item/de-mug-in-het-kort-een-steekinsect-met-weinig-fans 2025-08-26T12:35:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46431.w613.r16-9.16fa5d8.webp De mug in het kort | Een steekinsect met weinig fans Dit is dus de mug. In Nederland is de mug niet gevaarlijk, maar in andere delen van de wereld kan de mug gevaarlijke ziektes overbrengen, zoals malaria en het zikavirus. De Nederlandse steekmug kan wel jeukende bultjes veroorzaken. Muggen komen op warmte en lichaamsgeur af. Dat betekent dat als jij niet gebeten wil worden, je moet zorgen dat je niet stinkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230175 31.317 441 2024-11-13T09:26:00+00:00 yes no mug insect virus https://schooltv.nl/video-item/de-paling-in-het-kort-een-ernstig-bedreigde-vissoort 2025-08-26T12:35:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46432.w613.r16-9.e681ed7.webp De paling in het kort | Een ernstig bedreigde vissoort Dit is dus de paling. In Europa wordt de paling veel gegeten, te veel eigenlijk, want helaas gaat het niet goed met de paling. Het gaat zelfs zo slecht dat de paling inmiddels op een rode lijst staat voor ernstig bedreigde diersoorten. Het eten van de paling brengt nog een gevaar met zich mee. Veel paling uit Nederland zwemt in wateren waar op de bodem de schadelijke stof dioxine te vinden is. De paling leeft op de bodem dus krijgt veel van dit gif binnen. Als wij daarna weer die paling eten komt het gif ook in ons lichaam terecht en kan dat op lange termijn schadelijk zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230174 40.746 366 2024-11-13T09:27:00+00:00 yes no vis paling bedreigd gif https://schooltv.nl/video-item/de-snoek-in-het-kort-een-roofvis-met-een-lange-snuit 2025-08-26T12:34:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46433.w613.r16-9.9dc5de3.webp De snoek in het kort | Een roofvis met een lange snuit Dit is dus de snoek. De snoek is een uitstekende jager, helemaal dankzij de extreme snelheid die de vis onder water kan halen. Als een snoek zijn prooi ziet, schiet hij supersnel tevoorschijn en is de prooi kansloos. De snoek kan tot wel 25 kilometer per uur halen. Zelfs als jij op een fiets zou zitten, hou je dat maar moeilijk bij. En niet alleen zijn snelheid maakt hem een goede jager. De snoek moet het vooral hebben van zijn zicht. Bij veel vissen zitten de ogen aan de zijkant, maar bij de snoek zitten de ogen vooraan op zijn kop waardoor hij in bijna alle richtingen kan kijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230173 39.04 378 2024-11-13T09:28:00+00:00 yes no vis roofdier https://schooltv.nl/video-item/de-waterschorpioen-in-het-kort-een-lui-roofdier 2025-08-26T12:34:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46434.w613.r16-9.1b82f39.webp De waterschorpioen in het kort | Een lui roofdier Dit is dus de waterschorpioen. De waterschorpioen is een echte rover, maar geen rover die de achtervolging inzet. Daar is ie te langzaam voor. De waterschorpioen wacht tot zijn prooi voorbij zwemt en slaat dan toe. Zijn favoriete hapje: muggenlarven. De waterschorpioen is één van de belangrijkste verdelger van muggenlarven en vooral de larven van de steekmuggen. Dus heb jij een hekel aan muggen? Dan is de waterschorpioen je beste vriend. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230172 31.594 392 2024-11-13T09:28:00+00:00 yes no water insect schorpioen https://schooltv.nl/video-item/de-wespspin-in-het-kort-een-spin-die-een-beetje-lijkt-op-een-wesp 2025-08-26T12:34:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46435.w613.r16-9.842aa08.webp De wespspin in het kort | Een spin die een beetje lijkt op een wesp Dit is dus de wespspin, maar zij wordt door haar strepen ook wel eens de tijgerspin genoemd. De kleuren van de wespspin zijn ervoor bedoeld om haar vijanden af te schrikken. Felle kleuren, waaronder geel en zwart, betekenen maar één ding: gevaar. De wespspin maakt ook een bijzonder web. De basis van het web is hetzelfde als bij veel andere spinnen, maar de wespspin voegt daar iets extra's aan toe. Dwars door het midden van het web maakt zij Z-achtige vormpjes. Waar zij dat voor doet is niet bekend, maar het ziet er wel supermooi uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230171 39.317 597 2024-11-13T09:29:00+00:00 yes no spin insect https://schooltv.nl/video-item/de-platte-zwemwants-in-het-kort-stuntpiloot-met-zes-pootjes 2025-08-26T12:33:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46436.w613.r16-9.8576a0a.webp De platte zwemwants in het kort | Stuntpiloot met zes pootjes Dit is dus de platte zwemwants. Hij heet zo vanwege zijn platte lijfje en zwemkunsten. De platte zwemwants is een echte stuntpiloot. Hij kan supersnel zwemmen, naar boven, onder, op zijn kop, allemaal. Maar die zwemkunsten gebruikt hij niet om zijn prooi te achtervolgen. Als de platte zwemwants zijn prooi probeert te vangen, verstopt hij zich tussen de waterplanten en wacht hij daar om op het juiste moment zijn slag te slaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230169 31.36 127 2024-11-13T09:30:00+00:00 yes no insect roofdier kever https://schooltv.nl/video-item/het-perfecte-taartje 2024-11-20T11:29:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46438.w613.r16-9.620c3b7.webp Hoe creëer je het perfecte taartje? | Door verschillende sensaties en smaken in de mond Een taartje moet echt een belevenis zijn en daar kan mondgevoel enorm aan bijdragen. Hidde, waar let jij nou op als jij een taartje gaat maken? Ik wil gewoon dat alles wat je beleeft in je mond, in je neus, alles dat moet in een taartje zitten. Dat is iets krokants, iets zachts, iets luchtig, iets zuurs, iets zoets. Wow! En dat allemaal in één hap, eigenlijk? Het liefste wel. Wat gaan we maken? Ja, we gaan het allerlekkerste chocoladetaartje maken die jij ooit hebt geproefd. Oh, heb ik nu al zin in! OK! En ik begin met een krokant bakje. Een tartelette, en daarin komt de eerste laag en dit is een romige vulling van kokos. Klinkt al zo lekker! En melkchocolade. Dan krijgen we nog een karamel, maar dan wat lopender. Nou en dat is allemaal vrij zoet dit. Ja. Dan doen we daar wat zout overheen. Oh, verrassend, verrassend. En hier heb ik dan knetter suiker. Oh, dat kennen we van de knetter ijsjes. Precies. Hier komt ie! Mmm. En die komt er dan weer op. Oh, dat knettert meteen he! Dat is lekker he? En daarop komt dan een luchtige chocolademousse en dan heb ik hier crumble en dat is dan weer met zwart cacao cacaopoeder gedaan. En het zorgt er ook weer voor dat het weer wat droger wordt in je mond. En ik wil eigenlijk nog een soort van finale krokantheid, crunchy. OK Dus wat ik dan doe? Ik heb hier dan een karamel galette gemaakt. Ook weer met chocolade. Oh die gaat er ook nog op! En die komt er zo precies mooi bovenop. Kijk, en dan kan je hier zo precies en mooi onderdoor kijken. Ja. En je zei natuurlijk net al: het oog wil ook wat. Ja, je bent nog niet klaar. Bladgoud. Zo, maar dit vind ik wel echt next level hoor! Wauw! En daar is ie! De Janouk Chocolate Cake! Ah hij is zo mooi! Oh je hebt hem naar mij vernoemd! Voel me vereerd. En hij moet helemaal op. Ja ik wou net vragen nou wil ik hem wel echt heel graag proeven. Kijk Zullen we tegelijk? Proost! Proost. Oh, dit is nou echt een mondgevoelbommetje. Een ongewone sensatie. Ja! Heerlijk he. Er gebeurt van alles. Heerlijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230249 154.901 250 2024-11-13T13:51:00+00:00 yes no taart mond chocolade smaak https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-appelsap-en-kleerhanger-afl-93 2024-11-14T08:38:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46442.w613.r16-9.ed039b2.webp PatsBoemKledder! | Appelsap en kleerhanger (afl. 93) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359903 1104.12 930 2024-11-13T08:35:00+00:00 yes no spel productieproces appel https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-bril-afl-94 2024-11-14T08:39:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46443.w613.r16-9.3d5cb38.webp PatsBoemKledder! | Bril (afl. 94) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359904 1047.285 861 2024-11-14T08:35:00+00:00 yes no spel productieproces https://schooltv.nl/video-item/kevers-in-de-rivier-leven-aan-de-rand-van-het-water 2024-11-14T11:01:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46447.w613.r16-9.626c2fe.webp Kevers in de rivier | Leven aan de rand van het water We gaan op zoek naar kevers. Ja. En dan zoeken we kevers die specifiek in de uiterwaarden leven eigenlijk. Ja, er zijn kevers die specifiek in zulk soort situaties leven als die kale stranden. Die zijn daaraan aangepast, die kunnen over dat zand hollen en die zoeken daar naar een prooi bijvoorbeeld. Kevers leven verstopt onder de grond of in begroeiing. Met hoogwater laten ze zich naar boven drijven omdat ze anders zouden verdrinken. Door de stroming van het water spoelen de kevers aan op de rivierstrandjes van de Waal. In Nederland leven ruim 4100 verschillende soorten kevers. Dit doen we om de kevers te pesten. Ja. Die zitten als het goed is verstopt in het zand. En die spoelen zo mee de rivier in. Nu spoelen ze eigenlijk uit hun holletjes? Nu spoelen ze eigenlijk uit hun normale milieu en dan kunnen we hier... Ja ja. Die blijven drijven. Het zand zakt naar beneden. Die kevers blijven drijven als het goed is. Ja, dus je spoelt ze uit hun holletjes... Ik spoel ze uit hun holletjes. En probeert ze nu op te vangen. En proberen ze nu op te vangen. En ik denk dan meteen aan kevers van vier centimeter, maar die zoeken we niet he? Nee kevers van een paar millimeter en die zitten hier ook helemaal niet in. Nou, ik heb in ieder geval één kever al. Nou, kijk. Kijk. Je had een kever. Ja, ik had een kever. Dit is een snuitkever. En komen deze vaak voor aan de oever van de rivier? Ja, dit is wel iets typisch wat je op rivierduintjes ziet. Niet echt op de oever. Dat heeft natuurlijk niks met die oever zelf, want hij leeft hier op die zandige plekken en knaagt daar wat aan planten en ook de larven die leven van planten. Ja. Hoe kom je daar nou zo ooit bij om je hier zo voor te interesseren? Daar ben ik zo benieuwd naar. Een van de dingen is dat niemand zich daar interesseert. Dat is natuurlijk heel fascinerend, dat als je naar buiten gaat, dat er allerlei dingen zijn waar eigenlijk niemand iets van weet of wat de mensen in je directe omgeving als je jong bent eigenlijk helemaal niks van weten. De eerste keer ga je naar buiten en dan zie je dingen lopen en denk je goh wat is dat eigenlijk? En dat blijft heel fascinerend. Dit is feitelijk alles wat is blijven drijven. Hèhè, nou hebben we iets aardigs. Ja? Echt heel erg echt oeverbeest. Oh wat leuk! Wat is het? Een kortschildkever. Oh en nog een, er zijn ook loopkevers die ook tunnels graven en vaak jagen op die andere beesten in die tunnels zitten. Maar die zijn zelf ook dus cilindrisch zodat ze efficiënt door tunnels kunnen lopen en gigantische graafpoten hebben, die roven de beesten die van die algen en het organisch materiaal leven. Heb je weer wat? Ja, hier echt een heel typisch rivierduinbeest. Ja? Een anticide, een snoerhalskever, die zit hier. Een snoerhalskever. Van de familie der snoerhalskevers. Nog nooit van gehoord. Sommige soorten hebben een soort ingesnoerd half schild. Een ingesnoerd half schild. Ja. Als een korset, bedoel je? Ja, precies. De kevers hebben een kop. En dan als je van boven naar kijkt heb je eerst een kop, dan zie je het halsschild en daarna zie je de de dekschilden waar de vleugels onder verborgen zitten. Dat is wat je van de bovenkant van een kever ziet. Nou, dat zijn toch nog even wat echte oeverbeesten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230410 238.44 228 2024-11-14T11:00:00+00:00 yes no kever insect rivier biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/lepelaars-in-de-winter-overwinteren-in-nederland 2024-11-14T11:03:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46448.w613.r16-9.0b30200.webp Lepelaars in de winter | Overwinteren in Nederland In het najaar trekken onze lepelaars weg om te overwinteren. Via Franse en Spaanse moerassen gaan ze naar de kust van West-Afrika en het gebied ten zuiden van de Sahara. Maar steeds vaker blijven ze ook gewoon hier, hopend op een niet al te strenge winter. Hier zitten sowieso twee volwassen lepelaars tussen. Hoe zie je dat nou? Dat kun je zien aan de aan de kuif op de kop. Even kijken hoor, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11. Het is een beetje een surrealistisch gezicht eigenlijk, want je ziet daarachter dat ze villa's aan het bouwen zijn met de bouwlampen er nog op. Ja. En dan heb je gewoon die plas waar die lepelaars rustig, ja aan het slapen zijn. Het is nog even wennen. Lepelaars in de winter. Vroeger maakten ze in ons land geen kans, maar door de zachte winters kunnen ze hier nu overleven. Het klassieke voorbeeld van een lepelaar is, hij trekt het eerste jaar naar het zuiden toe. Dan blijft hij drie jaar, blijft hij in het zuiden en dan komt hij als volwassen vogel terug om daarna weer terug te komen om te broeden. Er waren altijd al lepelaars die niet naar het zuiden trokken. Dat waren de achterblijvers, die waren te laat geboren om nog mee te kunnen. Die overleefden de winter niet en dat is nu veranderd. Zolang het goed weer is en er is voldoende voedsel beschikbaar, heeft die lepelaar eigenlijk geen reden om weg te trekken. Maar er is nog een opvallende wintergast. De lepelaar in het midden is geringd en daardoor weten we dat hij zijn eerste drie winters in Zuid-Europa doorbracht. Maar dat is dit jaar anders. En kan dit wel een van de eerste vogels zijn die na een aantal jaar in het buitenland zegt van, het is in Nederland prima te doen. Ik blijf gewoon lekker hier. Dit is heel gunstig voor die lepelaars, maar op het moment dat het weer dus omslaat en die lepelaars kunnen zich daar niet op voorbereiden, dan leggen ze wel het loodje, ja. Ja, ja? Ja. Gaan ze dan niet, as ze voelen van het wordt wat kouder, we zakken eens een beetje af. België, Frankrijk. Kijken hoe het daar is? Nee, nee, die lepelaars zijn wat het winterverblijf betreft heel plaatsvast. Op het moment dat echt het enorm gaat vriezen, sneeuwen, alles vriest dicht. Ze kunnen niet bij het voedsel. Ja, dan is die lepelaar eigenlijk ten dode opgeschreven. De lepelaar eet diertjes die onder water in de bodem zitten. Als er ijs ligt, kan hij daar niet bij. Zeven lepelaars hebben deze winter niet overleefd. Op de hele populatie heeft dat verder geen effect. Als de opwarming doorgaat, blijven waarschijnlijk steeds meer lepelaars hier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230411 174.44 381 2024-11-14T11:02:00+00:00 yes no vogel water trekvogel klimaatverandering winter https://schooltv.nl/video-item/de-haas-in-nederland-een-snel-knaagdier-maar-wel-kwetsbaar 2024-11-14T11:06:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46449.w613.r16-9.0a1aae1.webp De haas in Nederland | Een snel knaagdier, maar wel kwetsbaar De haas leeft in open gras- en landbouwgebied. Hij maakt geen hol zoals een konijn, maar een leger een ondiep kuiltje in het gras waar hij plat in gaat liggen. Door de goede schutkleur is een haas dan nauwelijks te zien. Hoe speur je nou naar haas in dit hobbelige landschap? Ja, dat is altijd de truc. Ik zie altijd allerlei molshopen aan voor hazen. Oh jij ook, toch wel? Ja, ja, ja, Iedereen. Ja hoor. Ja, volgens mij zie ik er zelfs daar al een zitten. Het is een beetje van die bruine polletjes. Ik word ook een beetje afgeleid door al die grutto's die weer terug zijn. Dat is ook fantastisch. We zijn in het Eemland bij Amersfoort. Een ideaal leefgebied voor weidevogels. Ik zie hier al een grutto. Oh ja, daarachter. Naast die molshoop zie je iets. Dat is net wat anders bruin dan de... Ja, dat is er een. Precies over die grutto heen. Dit gebied is echt fantastisch. Ja, waarom? Ja, ik denk dat het gewoon komt door het weidevogelbeheer. Hazen en weidevogels hebben toch voor een groot deel echt dezelfde dingen nodig. En dat zit hier zit heel goed in elkaar. De haas profiteert hiervan rust en ruimte, genoeg voedsel en dekking in het hobbelige landschap. Zodra de zon erbij komt prachtige kleuren, waanzinnig. Ja, ik vind het wel een erg mooi gebied hoor, zo dicht bij de Randstad. Ja, ja. Nou, hij rent toch een flink eind weg en kijkt nog steeds. Die is op zoek naar een volgende dame misschien? Of zou het ook angst zijn dat die weg is gejaagd daar? Ja, ze zaten met z'n drieën achter elkaar aan. Als een haas wegvlucht houdt ie z'n witte staart horizontaal, waardoor alleen de zwarte bovenkant zichtbaar is. Een haas kan hard lopen, wel 65 kilometer per uur en springt makkelijk een sloot over van ruim vijf meter breed. Ook niet erg als ie er invalt trouwens, want de haas kan prima zwemmen. Oh wauw, daar ging er een recht de sloot in. Zag je dat? Oh ja. Oh, daar rent er één. Ja, kijk, daar rent er een. En daar gaat ie. Hij gaat een sloot over. Oh ja. Gaaf hè? Nou, wat zijn ze groot! Want die is heel ver weg. Ja, maar je ziet hem gelijk. Alsof daar een ree loopt joh. Maartse haas. Ja, weer de sloot in. De ander zit rustig te poetsen. Ze zijn echt...Wat is dat? Is het ook gewoon hormonen? En dolligheid? Ze zijn ook blij dat de grutto's terugkomen. Er gaan er nog twee naar. Oh ja. Ja ja, er zitten er daar nu vier. Allemaal de sloot over. Jeetje. Ja, waanzinnig! Nou zien we er heel veel Jasja, maar het is een beetje vertekend beeld hè? Ja, dit is gewoon een hartstikke mooi gebied voor hazen. En dat is niet typisch voor heel Nederland. Nee? Helaas. Want hoe gaat het in Nederland met de haas? Ja, hij staat sinds kort op de rode lijst. We moeten gaan uitkijken met de haas. Sinds de jaren zeventig is de hazen stand enorm teruggelopen, blijkt uit afschotlijsten en tellingen van jagers. En wat je eigenlijk ziet als je die cijfers analyseert in heel Europa zie je dat het toch vooral komt door weer die landbouw. Boeren moesten steeds intensiever gaan bewerken, de oogsten moesten steeds vroeger, steeds groter. Landschappen werden steeds meer monocultuur. Daar kan die haas gewoon, die kan er niet goed tegen. Die moet het hele jaar rond kunnen eten. En wat moet er gebeuren om die haas een steuntje in de rug te geven? Dat is nou precies waar ik een beetje bang voor ben. Alle aandacht gaat nu uit naar de jacht. Maar er moeten wel wat meer gebeuren. Want uit onderzoek blijkt dat de jacht dus wel zou kunnen als je daar op een goede manier mee omgaat. En intussen blijft er allerlei... landschappelijke zaken blijven staan. En daardoor is de haas samen met het konijn na onderzoek van Jasja en de zoogdiervereniging op de rode lijst beland. Dat is wel treurig toch? Dieren die wij zo gewoon vinden, een haas en een konijn. Hoe gewoner kan het? Die staan dan nu op de lijst met wat is het officieel kwetsbaar of wat zijn ze? Kwetsbaar ja. Het zijn soorten waarvan je zou denken ja, het is niet heel moeilijk, het is niet. Ze hebben allerlei ingewikkelde planten nodig of allerlei grote rustgebieden. Ze zijn met niet superveel tevreden. Een mooi grasland, een mooi akkerland en rust en ruimte en een beetje dekking. Dat zou genoeg moeten zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230412 266.92 664 2024-11-14T11:03:00+00:00 yes no haas knaagdier bedreigd landbouw https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-nut-van-bodemdieren-wormen-houden-de-grond-luchtig 2024-11-14T11:04:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46450.w613.r16-9.71411f2.webp Wat is het nut van bodemdieren? | Wormen houden de grond luchtig Graafdieren als mollen en regenwormen zorgen ervoor dat de bodem los en luchtig blijft. Dat kun je goed zien in dit kruidenrijke weiland met een zachte, natte bodem. Ook tref je hier en daar een steviger bodem door bodemcompactie. Wat is dat, bodemcompactie? Nou, je ziet hier wat sporen van tractorbanden en als je ook hier gaat staan dan dan voel je wel, het veert een heel klein beetje mee, maar niet zo sterk. En als je nou naar dit soort plekjes kijkt, die liggen iets hoger, dus hier zit een mollengang onder. Dan zie je dat je dat gewoon veel dieper kan wegduwen. Je zakt echt weg. Nou, dat geeft heel duidelijk aan dat door betreding klinkt die bodem als het ware een beetje in. Dus die, die kracht, die op die hoeven, het gewicht wat op de hoeven staat, dat zorgt ervoor dat die bodem wordt ingeduwd. Compacter wordt. Ja, dat is compactie. Ja. Als je hier om je heen kijkt zie je hier heel veel strooisel liggen, zeg maar, dat oude bladmateriaal van de grassen, dat is afgestorven. Nou, dat zijn allemaal voedingsstoffen voor regenwormen en andere bodembeestjes. Als je hier gaat graven dan verwacht ik wel het een en ander aan te treffen. Het is natuurlijk hartstikke nat. Wat heeft dat voor invloed op de bodem dat het hier nat is? Dat zorgt er eigenlijk voor dat het bodemleven net als die mol aan het oppervlak voorkomt. Want als het nog dieper zou zitten? Ja, dan zitten ze in het water en dat vinden ze niet jofel. Nou, ik zie gelijk al een regenworm. Dit zijn de zogenaamde grijze wormen. Dit zijn tunnelaars dus de tunnelaars, dat zijn de regenwormen die in de bodem zitten en die maken daar horizontale gangen. Net als die mol geven ze wel heel veel ruimte, heel veel lucht brengen ze in de bodem aan en die leven van allerlei organisch materiaal wat in de bodem zit. Dan heb je de zogenaamde pendelaars en de pendelaars, die maken verticale gangen, dus daar kan water kan ook heel makkelijk in de bodem zakken. Met name natuurlijk in tijden van regen. Ja ja. En dat zorgt er eigenlijk voor dat er als het ware heel veel water wordt opgeslagen in de bodem. Wat dan in de zomer, als het uitdroogt weer door planten gebruikt kan worden. Even kijken of ik een goede kan vinden. Nou, hier kun je een gangetje zien. Hier zie je een regenwormgang. Oh ja, dat mooie ronde gaatje. Een mooi rond gaatje. Ja, je ziet het voedsel eromheen wat ze eten. Dus die worteltjes. Dit is, even kijken. Dit is een rode. Je ziet dat, die is ook wat roder. Die is wel echt wat roder van kleur. Ja. Dus dat is een van die soorten, dat is een pendelaar die dus op en neer gaat. Zo, even alles weer netjes netjes terugleggen, alsof er niks is gebeurd. We gaan kijken op een ander perceel dat voor veeteelt wordt gebruikt. Zo, dit is meteen heel anders hier. Ja, het ziet er veel eentoniger uit. Met eigenlijk maar twee grassoorten zie ik hier even snel, Engels raaigras en witbol. Weinig kruiden, ook weinig verschil in in reliëf. En veel droger. Veel droger. . Nou, lekker stuk. Ja. Nou, klei hè. Dat kun je heel mooi zien. Je kan ook heel mooi zien dat die grond bestaat uit twee kleuren, grijs en en bruin. Dus het grijze, dat is eigenlijk het deel dat is heel dicht, heel kleiig, maar daar komt dus relatief weinig zuurstof bij. En als door die wortelkanalen komt dan de zuurstof van boven zo dieper de bodem in. En dat heb je ook bij de kanaaltjes van regenwormen en dan zie je dat al het oude strooisel, al het oude plantenmateriaal, daar komt dan zuurstof bij en dan wordt het bruin, dus dat is geoxideerd. Ja, het is vooral heel compact. Die andere bodem, die was heel kruimelig, heel stevig. Ja, ja, door al die bodemactiviteit ja, breekt die bodem als het ware in hele kleine stukjes uiteen. Ja, dit is gewoon eigenlijk een blok beton. Je kunt je voorstellen, zeker in de zomer als dit uitdroogt, dat het heel moeilijk is voor plantenwortels en ook voor andere bodembeesten om zich hierdoorheen te bewegen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230413 258.2 623 2024-11-14T11:04:00+00:00 yes no worm insect bodem klei zand https://schooltv.nl/video-item/konijnen-op-een-vuilnisbelt-de-evolutie-van-huiskonijnen 2024-11-14T11:05:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46451.w613.r16-9.1ff9174.webp Konijnen op een vuilnisbelt | De evolutie van huiskonijnen In het oosten van Amsterdam ligt het Diemerpark. In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw is dit de vuilnisbelt van de stad. Waar we nu op uitkijken, dit was gewoon één grote gifbelt, afvalbelt? Dit was één grote gifbelt en het begon eerst met bagger en rottend fruit en groente, maar al snel werd dat huisvuil en puin. Dus er zijn hier, dit was de eindbestemming van ontelbare vrachtwagens vanuit Amsterdam die hier dat huisvuil kwamen... Echt, echt een vuilnisbelt. Echt een vuilnisbelt en zelfs ook een gifbelt. Vanaf 1973 wordt er ook zwaar chemisch afval in het gebied gestort en is het verboden om er te komen. Maar dan wil de gemeente direct naast de vuilnisbelt de nieuwe woonwijk IJburg gaan bouwen. Je kan natuurlijk niet een woonwijk gaan bouwen naast een gifbelt. Dus toen is er een grootschalig saneringsproject heeft hier plaatsgevonden om dit...Je kan het voorstellen als een omgekeerde doos, dus dit is dan de gifbelt en daar hebben ze een omgekeerde doos overheen geplaatst om het hermetisch, dat gif af te sluiten. Dus dit was allemaal gif. Ja, ja dus dit is de asfalt, dat fietspad nu, naar Muiden. En dan is...Hier kunnen dus wel bomen staan omdat dat is gewoon normaal. En dan is hier het saneringsproject en dit is allemaal gif. En waarom mogen er geen bomen staan? Omdat de laag is dus, er zit niet genoeg zand op. Het is maar twee meter zand dus die...Als er bomen groeien dan kan het die deklagen gaan aantasten. Dan gaan die met hun wortelen er doorheen bedoel je? Ja, dat kan en dat wil je natuurlijk niet. Kijk, daar gaat een konijntje. Dat is wel snoezig. Ja, kijk naar die kleintjes. Ja, het zijn allemaal kleintjes hè? Ja, ach ja. Kijk. Maar die konijntjes die ik bedoel is toch eigenlijk heel grappig om over na te denken. Die dieren, die wonen gewoon op een gifbelt. Ja, want die...Door dat zand hebben we eigenlijk een duinlandschap gecreëerd. Dus van gifbelt tot duinlandschap. En konijnen, die hou je heel erg van droge zanden. En als er nog wel een beetje sappig gras is. Dus dit is een ideale biotoop voor konijnen. Het zijn allemaal konijnenholen? Ja, één grote...Oe! Echt grote groep, wou ik zeggen. Die horen allemaal bij elkaar, of zo? Ja, dit kan dan een konijnenburcht zijn en het is zo dat, dat is dan een groepje. Ik ga oppassen, en dat ongeveer 3 tot 4 mannetjes met 2 tot 3 vrouwtjes. Die vormen samen een groep en als de groep te groot wordt, dan splitsen ze zich weer op. Maar zijn het eigenlijk wilde konijnen? Nou, nu zijn het wel allemaal wilde konijnen, maar eigenlijk waren dit allemaal konijnen die mensen als huisdier hadden. En na verloop van tijd dan bevalt dat huisdier toch niet helemaal en dan wordt het zo hops... Ga maar! Ja, in de natuur. Ja ja. En daardoor waren ze dus eerst ook allemaal verschillende kleuren, dus ze waren, een huiskonijn kan zwart, wit, gevlekt. Ik weet het niet. Ja, en nu zie je dat wildkleur domineert. Een beetje bruinig. Ja, een beetje schutkleur. En dat is het leuke, want daar zie je meteen de evolutie die haar werk doet, weet je wel. Na verloop van tijd domineert toch die schutkleur. Ja, wat grappig. Behalve de konijnen leven hier nu ook bijzondere diersoorten als blauwborst, ijsvogel, ringslang en rugstreeppad. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230414 239.8 237 2024-11-14T11:04:00+00:00 yes no konijn knaagdier vervuiling evolutie https://schooltv.nl/video-item/frans-de-waal-1948-2024-grote-geesten 2024-11-14T14:35:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46462.w613.r16-9.95b2348.webp Frans de Waal (1948 - 2024) | Grote geesten Op een dag belandt een spreeuw per ongeluk in het verblijf van een bonobo. De vogel verstijft van schrik, vliegen lukt niet meer. Voorzichtig pakt de mensaap de spreeuw op, klimt ermee in een hoge boomtop, spreidt met zijn handen de vleugels en helpt hem om weg te vliegen. Primatoloog Frans de Waal ziet het gebeuren en voor hem is het overduidelijk: het vermogen om je in te leven in een ander is dus niet alleen iets van mensen. Het is de rode draad in zijn werk en hij wordt er wereldberoemd mee. Apen en mensen lijken veel meer op elkaar dan tot dan toe gedacht. Duizenden uren observeert hij als jonge onderzoeker chimpanseekolonie in Burgers Zoo in Arnhem. Hij ziet de apen flink ruziën, maar ook hoe ze daarna hun hand uitsteken en elkaar omhelzen om het weer goed te maken. En dat is niet voor niets: want verzoenen betekent overleven. In de jaren zeventig is dit een radicaal nieuw inzicht. Tot die tijd werd gedacht dat mensen en dieren dan wel dingen gemeen hebben, maar dan alleen de slechte instincten zoals agressie en hebzucht. Alleen wij mensen zouden in staat zijn om samen te werken en empathie te hebben, dankzij religie en cultuur. De Waal neemt nog iets opvallends waar: het alfamannetje is lang niet altijd de grootste en de sterkste van de groep. De leider die alleen maar agressief machtsvertoon uitoefent, houdt het nooit lang vol. Deze leiders verliest het al gauw van een leider die samenwerkt, schrijft hij in zijn boek Chimpanseepolitiek. Een goede leider weet juist maar al te goed wanneer hij moet vechten en wanneer het tijd is voor verzoening. Door de kloof tussen apen en msenen te verkleinen, inspireerde hij niet alleen andere wetenschappers, maar ook bestuurders en politici konden er iets van opsteken. Nieuwe Amerikaanse Congresleden krijgen zijn boek dan ook prompt aangeraden om zich voor te bereiden op het politieke werk. Of zoals De Waal zegt: “Ik heb apen een beetje dichter bij mensen gebracht, maar ik mensen ook weer met hun voeten op de grond gebracht". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20224983 132.48 463 2024-10-21T12:34:00+00:00 yes no biologie aap chimpansee leider https://schooltv.nl/video-item/james-baldwin-1924-1987-grote-geesten 2024-11-14T14:30:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46463.w613.r16-9.34cd055.webp James Baldwin (1924 - 1987) | Grote geesten ‘Dit onwetende land heeft jou in een getto gestopt, met in feite de bedoeling jou daar te laten creperen,' schrijft James Baldwin in 1963 in een openbare brief aan zijn 15-jarige neefje. Alleen wie zijn ogen ervoor sluit kan beweren dat het wel meevalt met de raciale ongelijkheid, 100 jaar na afschaffing van de slavernij. Iemand met een zwarte huidskleur is in het land van de vrijen nog altijd niet veel meer dan iemands bezit.   Baldwin spreekt uit ervaring. Net als zijn neefje is hij opgegroeid in Harlem, een arme, zwarte buurt in New York. Al op zijn tiende wordt hij door agenten gewelddadig gefouilleerd en bespot om zijn homoseksualiteit. Vrienden hangen in portieken met een fles wiskey, ruziend, huilend, vloekend. Of ze strijden verbeten tegen de witte onderdrukker. Maar die beschikt over de rechters, de, jury's, de vuurwapens. En dus is het resultaat steeds hetzelfde: broeders die eindigen in de gevangenis. Om te ontsnappen aan de ‘koude woestenij’ van Amerika, waar zwarte mensen en homoseksuelen zondebokken zijn, vertrekt Baldwin naar Parijs en later ook naar Istanbul. Hier proeft hij voor het eerst wat vrijheid betekent. Hier kan hij mens zijn. Hij ontmoet er de liefde van zijn leven en heeft genoeg afstand om zich te ontwikkelen tot schrijver. Al blijft hij qua onderwerp wel dichtbij huis: zwart zijn in Amerika. Dat is verre van eenduidig. Dus stopt hij in zijn dialogen zo veel mogelijk verschillende stemmen. Hij ziet zichzelf als een getuige van de waarheid en die dwingt hem uiteindelijk weer terug te keren naar het onvrije vaderland. Want de strijd is nog niet gestreden en schrijven alleen is niet genoeg. Net als Martin Luther King wordt Baldwin een ware inspirator voor de geweldloze burgerrechtenbeweging. Ook na de moorden op King en Malcolm X blijft verzoening tussen zwart en wit de basis van Baldwins filosofie. Want wie anderen veracht, veracht zichzelf. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222026 127.466 257 2024-10-21T12:36:00+00:00 yes no racisme discriminatie homoseksualiteit https://schooltv.nl/video-item/iris-murdoch-1919-1999-grote-geesten 2024-11-14T14:21:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46464.w613.r16-9.34a657b.webp Iris Murdoch (1919 - 1999) | Grote geesten Stel: een schoonmoeder vindt haar schoondochter maar vulgair. Ze praat zo hard en kleedt zich ordinair. Maar haar zoon is ontzettend verliefd. De schoonmoeder twijfelt aan zichzelf: ben ik misschien jaloers, bekrompen of ouderwets? Ze werpt een nieuwe blik op haar schoondochter, wat welwillender. En ziet nu: het meisje is niet plat, maar eenvoudig. Niet onbeleefd, maar spontaan. Niet kinderachtig, maar speels. Het is een bekend voorbeeld uit het filosofische werk van Iris Murdoch. En het geeft eigenlijk meteen al antwoord op de belangrijkste vraag in haar werk: hoe ben je een goed mens? Murdoch heeft haar eigen filosofische stem kunnen ontwikkelen tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen veel mannen naar het front waren. Haar stem wijkt nogal af van de abstracte manier van filosoferen die dan heerst. Filosofen focussen vooral op het waarneembare gedrag, de buitenkant. Alleen wat je ziet is volgens hen een bewijs van iemands juiste keuze of goede bedoelingen. Murdoch vindt dat nogal een beperkte kijk op het goede. Wat je denkt, voelt en verlangt, doet er wel degelijk toe. 'Het is niet stil en duister binnenin,' schrijft ze. Ze verwijt haar collega's dat ze de ziel kapot hebben gemaakt. De schoonmoeder bijvoorbeeld blijft steeds even beleefd. Aan haar gedrag is niet te merken dat ze een innerlijke draai heeft gemaakt. En waarin zit dan de morele groei? Die schoonmoeder, zegt Murdoch, durft voorbij haar eigen vooroordelen te kijken. Als we aandacht schenken aan de ander, zonder met onszelf bezig te zijn, leren we iemand kennen zoals die echt is. Die empathische houding noemt ze liefde en is de motor van onze groei. Maar dat is nog niet zo eenvoudig voor ons, egoïstisch en stijfkoppig als we zijn. Het 'dikke vette ego' staat in de weg. We zitten gevangen in ons 'web van zelfverheerlijkende en troostende wensen en dromen', schrijft Murdoch. Wie het goede wil ontdekken, moet volgens Murdoch leren boven zichzelf uit te stijgen. En goed verschilt van dat betreft niet eens zoveel van god. Je moet er alleen niet voor naar boven kijken. Maar opzij. Naar anderen. Of naar beneden. Er is nog een hele wereld onder je voeten. ook kunst kan een handje helpen om van het ego weg te blijven. De schoonheid van een roman of van muziek. Of je gaat zoals de flamboyante Murdoch het liefst naakt een eindje zwemmen in de rivier, om de werkelijkheid te ervaren zoals die is, in al haar aspecten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20221934 152.874 239 2024-10-21T12:38:00+00:00 yes no filosoof filosofie identiteit https://schooltv.nl/video-item/simone-de-beauvoir-1908-1986-grote-geesten 2024-11-14T14:12:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46465.w613.r16-9.154b959.webp Simone de Beauvoir (1908 - 1986) | Grote geesten ‘Wees niet ‘juffrouw de Beauvoir’, maar wees jezelf.’ Dat schrijft Simone de Beauvoir als achttienjarige in haar dagboek. Ze geeft zichzelf de opdracht om zich vooral niet sociaal wenselijk te gedragen. Ze wil zélf haar leven vormgeven. Samen met studiegenoot en grote liefde Jean Paul Sartre,vormt ze al gauw de kern van de groep existentialisten die elkaar ontmoeten elkaar in rokerige cafés in Parijs. Deze groep filosofen gelooft dat elk mens verantwoordelijk is voor zijn of haar eigen leven. Er valt niets af te schuiven op een god of andere mensen. Met elke levenskeuze die we maken, bepalen we zelf onze toekomst. De Beauvoir voegt daaraan toe dat de situatie waarin je leeft zer nogal toe doet. De een is veel vrijer in het maken van keuzes dan de ander. In die tijd worden getrouwde vrouwen nog gezien als handelingsonbekwaam: ze mogen niet werken, geen bankrekening openen en niet op reis zonder toestemming van hun man. De Beauvoirs boek De Tweede Sekse uit 1949 slaat dan ook in als een bom. Ze schrijft hierin: “Je wordt niet als vrouw geboren, je wordt tot vrouw gemaakt.” Een zin die later wereldberoemd zou worden. Meisjes worden volgens haar van jongs af aan aangemoedigd om zich klein te blijven en zich aan te passen. Als voorbeeld somt ze ook de bekende sprookjes op, waarin alle vrouwen mooi zijn, niets doen dan wachten en worden gered door een man. Ze spoort vrouwen aan het heft in eigen handen te nemen. In haar eigen leven doet ze dat ook. Met Sartre sluit ze een vooruitstrevend verbond. Ze zijn elkaars liefde voor het leven, maar behouden hun eigen leven en zijn vrij om seks te hebben met anderen, zolang ze het maar eerlijk vertellen. Dat levert heus ook jaloezie op. Want wat betekent de vrijheid van de één voor de vrijheid van de ander? Maar het hebben van hun eigen leven doet niets af aan hun liefde. Na de dood van de Beauvoir in 1986 worden de twee in hetzelfde graf begraven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20225249 133.44 485 2024-10-21T12:40:00+00:00 yes no filosofie feminisme identiteit https://schooltv.nl/video-item/anton-de-kom-1898-1945-grote-geesten 2025-03-11T10:01:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46466.w613.r16-9.9817db6.webp Anton de Kom (1898 - 1945) | Grote geesten Al op jonge leeftijd is Anton de Kom geïnteresseerd in de geschiedenis van zijn land en zijn volk. Gevoed door de verhalen over de grote helden van Suriname en de gruwelijkheden van de slavernij. Als hij als assistent-boekhouder bij rubberbedrijf Balata Compagnie aan de slag gaat, ziet hij met eigen ogen hoe de onderdrukking nog steeds voortduurt. Surinaamse ‘balata bleeders’ zwoegen in het onherbergzame oerwoud, terwijl alle winst verdwijnt in de zakken van het koloniale bewind. Officieel mag de slavernij dan wel afgeschaft zijn, maar mensen worden onderdrukt door wurgcontracten en zijn dus nog altijd niet vrij. Als hij in 1933 bij zijn ouderlijk huis een adviesbureau opent om de klachten van Surinamers te verzamelen trekken honderden mensen trekken er speciaal voor naar de stad. Dag na dag wachten arbeiders urenlang om hun verhaal te vertellen aan ‘papa De Kom’. Tot grote verontrusting van de koloniale bezetter, die ziet De Kom als staatsgevaarlijk. Nog voordat hij de klachten kan aanbieden aan de gouverneur wordt hij dan ook gearresteerd en gevangen gezet. De massale demonstratie voor zijn vrijlating die op gang komt, wordt door de politie neergeslagen en er vallen 2 doden en 22 gewonden. Anton De Kom komt niet vrij. Na 3 maanden gevangenschap (zonder enige vorm van proces) wordt hij verbannen en op een schip naar Nederland gezet. Dat weerhoudt hem er niet van in 1934 zijn boek Wij slaven van Suriname te publiceren. Het eerste boek dat de geschiedenis van Suriname beschrijft vanuit een Surinaams perspectief. Nu gaat het over zwarte vrijheidsstrijders in plaats van over de zwarte mens als oproerkraaier. “Geen volk kan tot volle wasdom komen, dat erfelijk met een minderwaardigheidsgevoel belast blijft,” schrijft hij. Zodra in 1940 de Tweede Wereldoorlog uitbreekt in Nederland, verzet hij zich opnieuw tegen de onderdrukker. De bevrijding maakt hij niet mee, op 24 april 1945 sterft hij in kamp Sandbostel aan tuberculose. Lange tijd verdwijnt De Kom in de vergetelheid. Totdat Surinaamse studenten in de jaren 60 in de Universeitsbibliotheek van Leiden zijn boek ontdekken. Ze verspreiden kopieën zowel in Nederland als Suriname, waar het boek gretig wordt omarmd en zuurstof geeft aan een nieuw antikoloniaal zelfbewustzijn. In 2022 maakt de Nederlandse overheid officiële excuses aan zijn nazaten. Anton de Kom wordt in ere hersteld als de verzetsheld die zijn leven op het spel zette, omdat geen mens ondergeschikt is aan een ander. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20225250 169.066 754 2024-10-21T12:42:00+00:00 yes no racisme slavernij discriminatie Suriname schrijver Anton de Kom https://schooltv.nl/video-item/emilie-du-chatelet-1706-1749-grote-geesten 2024-11-14T13:54:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46467.w613.r16-9.d5639f5.webp Émilie du Châtelet (1706 - 1749) | Grote geesten Café Gradot is de vaste ontmoetingsplek van vooraanstaande wetenschappers van de Verlichting. Maar niet alle genieën zijn hier welkom. Émilie du Châtelet, met haar uitzonderlijke talent voor wis- en natuurkunde, wordt de toegang geweigerd omdat ze een vrouw is. En vrouwen doen niet mee in de wetenschappelijke wereld van de 18e eeuw. Ze laat het er niet bij zitten en keert een week later terug. Dit keer verkleed als man. Hoewel iedereen haar herkent, mag ze vanaf dat moment toch meepraten. Ze schrijft: “Als ík de koning was zouden vrouwen wél wetenschap mogen bedrijven.” Ze vindt het frustrerend dat de talenten van vrouwen onbenut blijven, dat ze zich met nutteloze dingen als haren en nagels bezig moeten houden terwijl hun brein ligt te verroesten. Zelf heeft ze ook braaf aan de verwachtingen voldaan: ze krijgt drie kinderen uit een gearrangeerd huwelijk. Maar op een feestje ontmoet ze de bekende schrijver Voltaire, die haar wél als gelijke ziet. Ze grijpt haar kans en samen bouwen ze een laboratorium waar ze eindelijk haar natuurkundige experimenten kan uitvoeren. Deze experimenten leiden tot de eerste volledige en correcte formule voor kinetische energie en haar belangrijkste eigen boek, opgezet als compleet overzichtswerk voor haar 13-jarige zoon. Theorieën van belangrijke denkers die elkaar weerspreken rijgt Du Châtelet moeiteloos aaneen tot een kloppend geheel. In de inleiding schrijft ze dan ook aan haar zoon: alleen de waarheid doet ertoe, niet een beroemde naam. Voor een artikelwedstrijd gebruikt ze een oude truc: ze verbergt haar vrouw-zijn en stuurt anoniem in. Zo wordt ze de eerste vrouw met een publicatie in de koninklijke Académie des Sciences. Maar het meest bekend is Du Châtelet door haar vertaling van de Principia van Newton van Latijn naar Frans. Want ze laat het niet bij vertalen alleen. Ze is zo vrij Newtons werk aan te vullen waar nodig en verduidelijkt zijn werk met behulp van haar eigen experimenten. Zo levert ze een enorme bijdrage aan de verspreiding van Newtons baanbrekende ideeën over beweging en zwaartekracht. Voltaire omschreef haar als 'een groot man, wiens enige gebrek is dat ze vrouw was'. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222025 144.597 345 2024-10-21T12:44:00+00:00 yes no wiskunde wetenschap verlichting vrouw feminisme https://schooltv.nl/video-item/magnus-hirschfeld-1868-1935-grote-geesten 2024-11-14T14:04:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46468.w613.r16-9.04dae14.webp Magnus Hirschfeld (1868 - 1935) | Grote geesten De jonge dokter Magnus Hirschfeld is diep geraakt wanneer één van zijn patiënten uit het leven stapt. Uit de afscheidsbrief die de soldaat hem schrijft, wordt duidelijk dat hij worstelde met zijn liefde voor mannen. Vlak hierna publiceert Hirschfeld zijn eerste pamflet over homoseksualiteit met als ondertitel een quote van Nietzsche: “Wat natuurlijk is, kan niet immoreel zijn.” Aan het begin van de 20ste eeuw is Hirschfeld de bekendste seksuoloog van Duitsland. Homoseksualiteit geldt dan nog als zonde of geestesziekte. Volgens Hirschfeld zit dat heel anders. Hij ziet gender en seksualiteit als een spectrum. En homoseksualiteit als een van de vele variaties. “Liefde is zo gevarieerd als de mensen zelf”, zegt hij. Het zou dus geen taboe moeten zijn en al helemaal niet illegaal. Zijn motto is: rechtvaardigheid door wetenschap. Met gelijkgestemden richt hij in 1897 de allereerste homorechtenorganisatie op. Ze strijden voor emancipatie en gelijkheid van homoseksuelen. Een petitie tegen de strafbaarheid van homoseksualiteit wordt door duizenden bekende Duitsers ondertekend. Ook sticht hij het eerste instituut voor seksuologie, waar een van de eerste geslachtsveranderende operaties wordt uitgevoerd.   Hirschfeld is zelf homoseksueel en van Joodse komaf. Als de politieke situatie in Duitsland verslechtert met de opkomst van de nazi’s vertrekt hij op wereldtournee. Vanuit het buitenland moet hij toekijken hoe in 1933 zijn wereldberoemde instituut wordt geplunderd en gesloten. Vier dagen later worden de geroofde boeken en archieven publiekelijk verbrand. Hij sterft in 1935 in Frankrijk op zijn 67ste verjaardag. De volledige legalisering van homoseksualiteit laat dan nog vijftig jaar op zich wachten. De 'Einstein van de seks' maakt het niet meer mee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20221936 133.077 283 2024-10-21T12:46:00+00:00 yes no homoseksualiteit recht gender https://schooltv.nl/video-item/het-sinterklaasjournaal-met-gebarentaal-aflevering-5-15-november 2024-11-15T19:08:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46475.w613.r16-9.3a7c3f6.webp Het Sinterklaasjournaal met gebarentaal | Aflevering 5 - 15 november Rachel bezoekt Vianen. Sinterklaas wordt niet meer wakker en problemen voor de Stoomboot. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229532 614.506 532 2024-11-15T19:08:00+00:00 yes no Sinterklaas Sinterklaasjournaal gebarentaal https://schooltv.nl/video-item/lucretia-van-der-vloot-een-piet-ging-uit-fietsen-surprise-knip-en-plak-band 2024-11-16T18:35:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46480.w613.r16-9.22b4b08.webp Lucretia van der Vloot - Een Piet ging uit fietsen | Surprise Knip en Plak Band Deze keer zingt Lucretia van der Vloot samen met de Surprise Knip en Plak Band het nummer "Een Piet ging uit fietsen". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230869 113.344 546 2024-11-16T18:33:00+00:00 yes no Sinterklaas Sinterklaasjournaal https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-de-ringslang 2024-11-26T09:22:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46481.w613.r16-9.9ea08d9.webp Vroege Vogels in de klas | De ringslang Na de bevruchting legt het vrouwtje 20 tot 30 eieren. Ze doet dat het liefst in composthopen, bladhopen en mestvaalten. Om ze te helpen, worden hier in natuurgebied Diemerscheg speciale mesthopen aangelegd. … Door het verlies van leefgebied heeft de ringslang het moeilijk in ons land. Dus het is maar goed dat ze een handje worden geholpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229255 395.28 2031-11-07T23:00:00+00:00 752 2024-11-18T09:05:00+00:00 yes no slang https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-een-eik-klokhuis-soortsafari 2024-12-02T09:47:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46482.w613.r16-9.9a1e039.webp Op zoek naar een eik | Klokhuis SoortSafari Het is herfst en dat is het perfecte seizoen om op zoek te gaan naar bladeren en bomen. Pascal en Bram gaan op zoek naar een boom die wel 1000 jaar oud kan worden: de eik. Lukt het ze om deze boom en zijn eikeltjes te vinden? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230578 436.181 974 2024-11-18T08:00:00+00:00 yes no biodiversiteit boom buiten plant blad https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-verlanding-van-het-oude-veenlandschap 2024-11-26T09:22:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46484.w613.r16-9.56d07a1.webp Vroege Vogels in de klas | Verlanding van het oude veenlandschap Het natuurgebied de Deelen in Friesland is van oorsprong een laagveengebied. Vanaf 1920 gaat men hier veen winnen en ontstaan er grote trekgaten met daartussen akkers om de turf te laten drogen. In het Fries worden de trekgaten ook wel petgaten genoemd. Nu is het een natuurgebied en ik ga met boswachter Bennie Henstra op verkenningstocht. En als er genoeg waterplanten groeien, ontstaat er eerst trilveen. Je kunt er al voorzichtig overheen lopen. Maar dan moet je wel goed uitkijken waar… En dan na vele jaren ontwikkelt dit trilveen zich tot zuurdere rietlanden en bossen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229257 478.32 2031-11-07T23:00:00+00:00 303 2024-11-17T23:00:00+00:00 yes no veen laagveen natuurgebied natuurbescherming Friesland https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-knoppen-en-katjes-op-bomen-en-struiken 2024-12-04T08:48:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46485.w613.r16-9.b14835b.webp Vroege Vogels in de klas | Knoppen en katjes op bomen en struiken Het bos is in winterslaap. Maar er gebeurt nog van alles. De bomen maken zich klaar voor de lente. En die lente lijkt steeds eerder te komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229256 343.2 2031-11-07T23:00:00+00:00 510 2024-11-17T23:00:00+00:00 yes no boom wilg boomknop https://schooltv.nl/video-item/de-gewone-steenloper-in-het-kort-een-duizendpoot-met-dertig-pootjes 2025-08-26T12:33:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46486.w613.r16-9.fa356e0.webp De gewone steenloper in het kort | Een duizendpoot met dertig pootjes Dit is dus de gewone steenloper. Dieren krijgen de stempel ‘gewoon’ als ze als eerste in hun soort ontdekt worden. De gewone steenloper is dus een duizendpoot met dertig pootjes maar als ze geboren worden hebben ze er maar veertien. Iedere keer dat hij uit zijn exoskelet breekt, krijgt hij er weer twee bij, met dertig pootjes als limiet. De steenloper kan je vinden onder stenen. Daar woont hij met spinnetjes, pissebedden en kevertjes. En dat is handig, want die staan allemaal op zijn menu. Buon appetito, steenloper. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230933 33.706 509 2024-11-18T12:18:00+00:00 yes no insect https://schooltv.nl/video-item/de-stinkende-kortschildkever-in-het-kort-een-beestje-met-ballen 2025-08-26T12:32:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46487.w613.r16-9.d63753f.webp De stinkende kortschildkever in het kort | Een beestje met ballen Dit is dus de stinkende kortschildkever. Al sinds de Middeleeuwen hangen er allerlei mythen rondom deze kever. Hij wordt zelfs in een aantal landen in verband gebracht met de duivel. Zo zouden in de zeis van Magere Hein kortschildkevers zijn verwerkt en kan de stinkende kortschildkever jou vervloeken door zijn kontje naar je te richten. Dat de kever een donkere kant heeft, dat klopt. Hij leeft namelijk vooral ‘s nachts en als je zijn stinkende goedje op je huid krijgt dan gaat de geur er misschien pas na tien dagen vanaf. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230934 32.96 396 2024-11-18T12:19:00+00:00 yes no kever insect https://schooltv.nl/video-item/de-gouden-schallebijter-in-het-kort-een-alleseter-in-het-bos 2025-08-26T12:32:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46488.w613.r16-9.8521d49.webp De gouden schallebijter in het kort | Een alleseter in het bos Dit is dus de gouden schallebijter. Voor de schallebijter is het bos een paradijs. Hij eet namelijk alles wat er op de bosvloer te vinden is. Biologen gebruiken de schallebijter zelfs om te meten hoe goed het met een stukje natuur gaat. Veel schallebijters betekent dus genoeg andere beestjes. Maar de schallebijter heeft ook een superpower. Hij kan met zijn zes pootjes namelijk keihard rennen. Als de schallebijter zo groot als een mens was, dan was hij twee keer sneller dan de auto's op de snelweg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230935 32.96 228 2024-11-18T12:20:00+00:00 yes no kever insect biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/de-hazelworm-in-het-kort-een-hagedis-zonder-pootjes 2025-08-26T12:31:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46489.w613.r16-9.dabe757.webp De hazelworm in het kort | Een hagedis zonder pootjes Dit is dus de hazelworm. Het is geen worm, geen slang, maar een hagedis. Volgens legendes had de voorouder van de hazelworm vroeger gewoon pootjes zoals je verwacht van een hagedis. Maar omdat de hazelworm zijn prooien laag bij de grond vangt en zichzelf ingraaft, zaten die pootjes hem alleen maar in de weg. Een makkelijke manier om te weten of je te maken hebt met een slang of een hazelworm is een staarwedstrijd. Want hazelworm hebben oogleden en slangen niet. Dus als het beestje knippert met z’n ogen, is de norm een hazelworm. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230936 33.834 586 2024-11-18T12:20:00+00:00 yes no hagedis reptiel https://schooltv.nl/video-item/de-bronlibelle-in-het-kort-de-grootste-libel-in-nederland 2025-08-26T12:31:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46490.w613.r16-9.e8c6b9e.webp De bronlibelle in het kort | De grootste libel in Nederland Dit is dus de bronlibelle. Als je op vakantie de bronlibelle wil ontmoeten, dan kan je hem vinden in het bos in de buurt van een bron. De bronlibelle is één van de weinige vliegende insecten die nooit zijn vleugels inklapt. Daardoor kan hij op elk moment wegvliegen. De bronlibelle vliegt niet alleen naar achteren naar voren, maar hij kan ook naar links, naar rechts, naar boven en naar onder vliegen. Jagen, eten, voortplanten en eitjes leggen doet de bronlibelle allemaal in de lucht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230937 33.877 542 2024-11-18T12:21:00+00:00 yes no libel insect https://schooltv.nl/video-item/de-dwergmeerval-in-het-kort-een-katvis-met-giftige-stekels 2025-08-26T12:33:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46491.w613.r16-9.d8730ce.webp De dwergmeerval in het kort | Een katvis met giftige stekels Dit is dus de Amerikaanse dwergmeerval. De dwergmeerval behoort tot de meervalfamilie maar is zelf een katvis. Het verschil tussen een normale meerval en een katvis is dat een katvis stekels op zijn vinnen heeft. De dwergmeerval is een hele sterke vis want hij kan overleven in heel vies water. Vervuild water met veel blubber, weinig zuurstof en een hoog zuurgehalte zou voor vrijwel elke andere vis de dood betekenen. Maar voor de dwergmeerval is er geen probleem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230938 33.557 182 2024-11-17T23:00:00+00:00 yes no vis https://schooltv.nl/video-item/de-grottenspin-in-het-kort-een-holbewoner-met-acht-poten 2025-08-26T12:30:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46492.w613.r16-9.bb9d911.webp De grottenspin in het kort | Een holbewoner met acht poten Dit is dus de gewone grottenspin. De gewone grottenspin staat ook wel bekend als de cave spider. Hij is zelfs zo bekend dat hij een rolletje heeft in Minecraft. Als je daar gebeten wordt door de cave spider, dan moet je blij zijn als je het overleeft. In het echte leven kunnen wij mensen gelukkig niet doodgaan door haar gif. De gewone grottenspin maakt in tegenstelling tot de meeste spinnen een superlelijk web vol met gaten en loshangende draden. Dat komt omdat ze niet jaagt met haar web, maar zo haar eigen maniertjes heeft om prooien te vangen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230939 33.706 180 2024-11-18T12:23:00+00:00 yes no spin https://schooltv.nl/video-item/de-gemarmerde-sidderrog-in-het-kort-een-vis-met-elektriciteit-als-superkracht 2025-08-26T12:30:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46493.w613.r16-9.e676083.webp De gemarmerde sidderrog in het kort | Een vis met elektriciteit als superkracht Dit is dus de gemarmerde sidderrog. Hij heet zo omdat het patroontje op zijn huid heel erg lijkt op marmer een steensoort. De gemarmerde sidderrog heeft achter zijn ogen een soort stroomopwekorgaan en die werkt eigenlijk hetzelfde als bij een accu in een auto. In een accu zitten metalen plaatjes en een zure stof. Die reageren op elkaar en daardoor gaat er een stroompje leven. De sidderrog heeft natuurlijk geen metalen plaatjes in zijn lijf, maar dierlijk weefsel dat hetzelfde doet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230940 33.877 259 2024-11-18T12:24:00+00:00 yes no vis elektriciteit https://schooltv.nl/video-item/de-gladde-slang-in-het-kort-een-reptiel-dat-eitjes-legt-in-haar-buik 2025-08-26T12:30:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46494.w613.r16-9.ebafe1d.webp De gladde slang in het kort | Een reptiel dat eitjes legt in haar buik Dit is dus de gladde slang. De gladde slang houdt van droge, zanderige heidelandschappen met af en toe een open plek waar ze lekker in de zon kan liggen. Veel slangen leggen eieren in een holletje of onder het zand maar de gladde slang vindt dat allemaal veel te gevaarlijk. De gladde slang is eierlevendbarend. Dat betekent dat ze eitjes legt in haar eigen buik. Die eieren komen dus in de buik uit en levende gladde, glibberige, gladde slangetjes, glibberen de gladde slang uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230941 35.712 1144 2024-11-18T12:24:00+00:00 yes no slang reptiel https://schooltv.nl/video-item/de-bidsprinkhaan-in-het-kort-geen-heilig-boontje-wel-groen 2025-08-26T12:29:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46495.w613.r16-9.e67ad5c.webp De bidsprinkhaan in het kort | Geen heilig boontje, wel groen Dit is dus de Europese bidsprinkhaan. De bidsprinkhaan heeft zijn naam te danken aan de houding waarin je hem vaak kan tegenkomen. Biddend. Gezonde bidsprinkhanen hangen het liefst op de kop aan de onderkant van een blad. Om niet op te vallen maken zij een dansende beweging, zodat het lijkt alsof ze slechts een blaadje zijn dat in de wind waait. Maar de bidsprinkhaan is niet altijd conflictvermijdend. Tijdens het paren eet het vrouwtje het mannetje al op. Zo krijgen zijn ongeboren babybidsprinkhanen meteen de voeding die ze nodig hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230942 35.946 1655 2024-11-18T12:25:00+00:00 yes no bidsprinkhaan insect schutkleur https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-de-prijs-van-noten 2024-11-18T13:15:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46496.w613.r16-9.d2f3d8d.webp Keuringsdienst van waarde in de klas | De prijs van noten Supermarkten bieden dezelfde noten aan in verschillende verpakkingen. Maar kijk je naar het prijskaartje, dan zijn de verschillen enorm. Waarom zijn noten in een klein bakje veel duurder dan dezelfde noten in een zak? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230931 539.371 2031-11-17T23:00:00+00:00 551 2024-11-18T10:47:35+00:00 yes no noot economie prijsvorming https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-halalkip 2024-11-22T08:04:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46497.w613.r16-9.9b2eb5c.webp Keuringsdienst van waarde in de klas | Halalkip Plofkip komt er bij de supermarkt niet meer in: alle kip in de supermarkt moet minstens 1 ster hebben van het Beter Leven-keurmerk. Maar hoe zit het eigenlijk met halalkip, voor moslims? Wanneer is een kip halal en waarom heeft een halalkip eigenlijk geen ster? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20230932 577.814 2031-11-17T23:00:00+00:00 680 2024-11-18T10:50:42+00:00 yes no kip islam prijsvorming https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-glas-in-lood-en-riem-afl-95 2024-11-19T07:24:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46502.w613.r16-9.73eb6eb.webp PatsBoemKledder! | Glas-in-lood en riem (afl. 95) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359905 1029.688 788 2024-11-15T07:14:00+00:00 yes no spel productieproces riem glas https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-bureaulamp-afl-96 2024-11-19T07:19:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46503.w613.r16-9.20804f7.webp PatsBoemKledder! | Bureaulamp (afl. 96) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359906 1038.166 657 2024-11-18T07:14:00+00:00 yes no spel productieproces lamp https://schooltv.nl/video-item/het-sinterklaasjournaal-met-gebarentaal-aflevering-8-18-november 2024-11-19T11:16:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46506.w613.r16-9.4701059.webp Het Sinterklaasjournaal met gebarentaal | Aflevering 8 - 18 november Pieten fietsen weer. Pieterbaas pakt cadeautjes in en Sinterklaas niet blij met nieuwe spullen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229534 606.912 250 2024-11-18T17:10:00+00:00 yes no Sinterklaas Sinterklaasjournaal gebarentaal https://schooltv.nl/video-item/de-zee-egel-in-het-kort-stekelige-bodemdieren 2025-08-26T12:29:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46505.w613.r16-9.08a3832.webp De zee-egel in het kort | Stekelige bodemdieren Dit is dus de zee-egel. De zee-egel z’n favoriete maaltijd zijn de algen die hij van de rotsen af eet. Omdat de zee-egel zich vastzuigt aan een rots zit zijn kontje bovenop zodat hij niet poept waar hij eet. De zee-egel gebruikt zijn stekels alleen ter zelfverdediging. Sommige zee-egels hebben zelfs giftige stekels. En die stekels werken, want de zee-egel kan wel tot 200 jaar oud worden. Er wordt dan ook gedacht dat van alle dieren ter wereld de zee-egel het langst leeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231176 34.112 1070 2024-11-19T11:09:00+00:00 yes no zee ongewerveld gif https://schooltv.nl/video-item/de-vuursalamander-in-het-kort-een-amfibie-met-een-giftige-beet 2025-08-26T12:28:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46507.w613.r16-9.1a4c11e.webp De vuursalamander in het kort | Een amfibie met een giftige beet Dit is dus de vuursalamander. De salamander is een amfibie. Hij kan dus zowel op het droge als op het natte leven. Hoewel zijn voorkeur uitgaat naar een natte, droge plek. Als de salamander wordt aangevallen en zijn staart of poten verliest groeit hij gewoon een nieuwe aan. En dat kan hij niet maar één keer, maar zo vaak hij wil. De grootste bedreiging voor de salamander zijn wij mensen. Als wij met onze blote vieze vingers een vuursalamander aanraken, dan kan het zo zijn dat we ze ziek maken. Niet aankomen dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231175 33.344 1411 2024-11-19T11:10:00+00:00 yes no amfibie salamander gif https://schooltv.nl/video-item/het-vliegend-hert-in-het-kort-de-grootste-kever-in-nederland 2025-08-26T12:28:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46508.w613.r16-9.c00f525.webp Het vliegend hert in het kort | De grootste kever in Nederland Dit is dus het vliegend hert. Voordat het vliegend hert te zien is als de grote vliegende kever die wij kennen hebben ze al 5 tot 8 jaar als larve geleefd. Het vliegend hert leeft maar één maand in zijn volgroeide vorm. In de laatste weken van het leven hoeven de mannetjes eigenlijk niet meer te eten en dat kunnen ze ook niet omdat hun gewei in de weg zit. Als ze toch wat willen eten, zijn zij afhankelijk van de vrouwtjes want als die in een goede bui zijn, doneren zij wat voedsel aan het mannetje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231174 34.56 963 2024-11-19T11:11:00+00:00 yes no insect kever https://schooltv.nl/video-item/de-toornslang-in-het-kort-een-agressief-reptiel 2025-08-26T12:28:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46509.w613.r16-9.a428402.webp De toornslang in het kort | Een agressief reptiel Dit is dus de geelgroene toornslang. En dat is dus niet toorn van toren of toorn van het Engelse woord torn, maar toorn van toorn: razernij. De toornslang is ongeveer één meter twintig. Dat is dus groot genoeg om in de meeste achtbanen te mogen. En ruzie met de toornslang wil je sowieso niet. Naast dat hij jou kan bijten gebruikt hij soms ook zijn staart om zweepslagen te geven. Maar de toornslang is niet alleen maar woest. Als toornslangen baby's maken dan wikkelen ze zich om elkaar heen tot ze lijken op een fussili. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231173 33.664 278 2024-11-19T11:13:00+00:00 yes no slang reptiel https://schooltv.nl/video-item/de-schorpioen-in-het-kort-een-giftige-geleedpotige 2025-08-26T12:27:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46510.w613.r16-9.ea2dfe0.webp De schorpioen in het kort | Een giftige geleedpotige Dit is dus de Italiaanse Schorpioen. Er zijn minstens 2000verschillende soorten schorpioenen op de wereld en iedere schorpioen heeft gif. Maar slechts 25 van die 2000 schorpioensoorten zijn dodelijk voor de mens. En naast de angel met gif heeft hij ook nog twee scharen waar die schade mee kan aanrichten. Maar waar moet je banger voor zijn? Nou, er is één heilige schorpioenregel: hoe groter de scharen van de schorpioen, des te zwakker zijn gif. Dus een schorpioen met kleine scharen: nooit onderschatten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231171 35.072 1494 2024-11-19T11:14:00+00:00 yes no schorpioen geleedpotig gif https://schooltv.nl/video-item/de-smaragdhagedis-in-het-kort-een-groene-vechtbaas 2025-08-26T12:27:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46511.w613.r16-9.b2e013c.webp De smaragdhagedis in het kort | Een groene vechtbaas Dit is dus de smaragdhagedis. Smaragd is een kleur. Deze kleur. De smaragdhagedis kan niet over muren klimmen zoals de muurhagedis dat kan, want hij leeft vooral op de grond. Als twee mannetjes elkaar tegenkomen in hetzelfde gebied dan zit er maar één ding op: vechten. Ze bijten elkaar in de nek en gebruiken hun lange nagels om de ander omver te duwen. En er staat veel op het spel, want de winnaar mag alle vrouwtjes in dat territorium bevruchten, terwijl de verliezer eenzaam afdruipt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231170 35.477 279 2024-11-19T11:15:00+00:00 yes no hagedis reptiel https://schooltv.nl/video-item/de-weverboktor-in-het-kort-een-houteter-met-een-zwart-schild 2025-08-26T12:26:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46512.w613.r16-9.f5667ef.webp De weverboktor in het kort | Een houteter met een zwart schild Dit is dus de weverboktor. De weverboktor is één van de meer dan 33.000 soorten boktorren. De meest beruchte boktor is de huisboktor. Zij legt haar eitjes in het hout van oude woningen, kunstwerken of kasten. De larven kunnen wel tien jaar lang in gangetjes in het hout leven voordat ze verpoppen en echte boktorren worden. De weverboktor is niet geïnteresseerd in jouw houten huis of meubels. In haar huishouden eten de larven biologisch, dus alleen het hout van vrije bomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231169 35.584 133 2024-11-19T11:15:00+00:00 yes no insect kever https://schooltv.nl/video-item/de-riftrekkervis-in-het-kort-een-territoriaal-visje 2025-08-26T12:26:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46513.w613.r16-9.38f3d47.webp De riftrekkervis in het kort | Een territoriaal visje Dit is dus de riftrekkervis. Ook wel bekend als de trigger fish. Het is een vis van vele namen, want naast een eigen handgebaar heeft de vis van de Hawaiianen ook zijn eigen naam gekregen. Dat is Hawaiiaans voor vis met de korte varkensneus. En die naam is toepasselijk, want als deze trekkervis iets duidelijk wil maken dan maakt hij een geluid wat lijkt op het gegrom van een boos of geïrriteerd varken. Dus ben je aan het snorkelen en hoor je een big, dan is het waarschijnlijk de riftrekkervis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231168 35.861 151 2024-11-19T11:16:00+00:00 yes no vis https://schooltv.nl/video-item/de-geelbuikvuurpad-in-het-kort-een-amfibie-met-een-geel-zwarte-buik 2025-08-26T12:25:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46514.w613.r16-9.0561bf7.webp De geelbuikvuurpad in het kort | Een amfibie met een geel-zwarte buik Dit is dus de geelbuikvuurpad. Padden zijn echte landdieren. Ze houden wel van water, dus zoeken ze tijdelijke poeltjes waar ze even lekker in kunnen afkoelen. Een natte voetafdruk van een koe is voor de pad al genoeg om te leven als een god in Frankrijk. In Nederland gaat het heel slecht met de vuurbuikpad. Doordat veel drassige stukjes land onder andere worden bestraat of opdrogen zijn er in ons kikkerlandje nog maar 150 vuurbuikpadden te vinden. Dus wil jij deze pad begroeten, dan zal je naar Frankrijk moeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231167 34.944 325 2024-11-19T11:17:00+00:00 yes no pad amfibie https://schooltv.nl/video-item/de-regendaas-in-het-kort-een-plaagdier-dat-hard-kan-bijten 2025-08-26T12:25:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46515.w613.r16-9.f663901.webp De regendaas in het kort | Een plaagdier dat hard kan bijten Dit is dus de regendaas. Eén van de meer dan dertig verschillende soorten dazen. Dazen zijn maar een paar weken per jaar actief, maar dan komen ze dus wel allemaal tegelijkertijd uit en gaan ze met z'n allen op zoek naar bloed. Doordat ze dan met zoveel zijn, zijn het echte plaagdieren. Boeren kunnen soms niet eens hun veld op en vanwege de pijnlijke beten kunnen paarden en koeien zelfs op hol slaan. Regendazen worden aangetrokken door donkere kleuren en zweet. Dus wil jij op vakantie niet gebeten worden? Trek lichte kleren aan en relax. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231166 35.946 164 2024-11-19T11:18:00+00:00 yes no insect vlieg https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaan-mosselbanken 2024-11-20T11:29:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46516.w613.r16-9.d7dcdd0.webp Hoe ontstaan mosselbanken? | De koraalriffen van de Waddenzee Oh jongens, de Waddenzee. We varen nu van Den Helder naar Texel. Eventjes door dit prachtige en unieke natuurgebied. Het water staat nu best wel hoog dus je kan nog niet zo heel veel zien, maar zodra het zakt krijg je echt een heel mooi kijkje in wat er allemaal leeft en krioelt in dat waddengebied. We hebben zelfs gewoon onze eigen natuurlijke riffen en dat lijken enorme rotspartijen, maar het zijn gewoon schelpen die op het zand liggen en leven. Mosselbanken. En de Waddenzee is een uniek natuurgebied. Waarom? Het is een zogeheten getijdengebied, dus bij elke eb- en vloedbeweging wordt er hier vers en voedselrijk water aangevoerd. En het is hier best wel ondiep en daardoor warmt het water een beetje op. En dat vormt echt de perfecte kraamkamer voor allerlei diersoorten. Dus je vindt hier verschillende schaal en schelpdieren zoals kokkels, Alikruiken krabbetjes zie je hier heel veel maar ook kruipers zoals wad pieren. Dus eigenlijk is het één groot feest. En dat is ook de reden dat vogels hier zo graag naar toe komen. Want ja, zeg nou zelf, het is gewoon één grote gedekte tafel hier. Het mooie is dat hier in die natuurlijke omgeving van het wad een paar soorten zijn die er keihard voor werken om het hier zo goed voor elkaar te krijgen. Dat zijn de zogenoemde bio bouwers. En het zijn die bio bouwers die hier zo'n prachtig en uniek rif bouwen dat dan weer bescherming biedt voor andere soorten. En hele belangrijke bio bouwer hier op het wad zijn mosselen. Kijk, hier zitten er een heleboel en die zul je niet snel alleen tegenkomen, want ze leven namelijk het liefst in dit soort trossen en dit noem je dus al een mosselbank. Maar goed, dit is dan nog maar een heel kleintje, maar moet je daar even kijken, dat is toch niet normaal? Maar wat maakt die mossel nou een bio bouwer? Hier, bij het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee op Texel doen ze onderzoek naar die bio bouwers, want ze zijn heel belangrijk voor de Waddenzee. Maar wat doen ze nou precies? Laten we bij het begin beginnen. Hoe wordt een mossel geboren? In het vroege voorjaar gaan de mosselen, zoals je dat noemt, melken. De vrouwtjes mosselen, Die laten dan miljoenen eicellen zo los in dat zeewater. En de mannetjes mosselen, die doen hetzelfde met hun zaad. En dat zeewater, dat zit dan echt vol met zaadcellen en eicellen die elkaar toevallig tegen kunnen komen. En als dat gebeurt, dan wordt er een jong mosseltjes geboren. Dat jonge mosseltje is eerst een hele tijd een heel klein larfje die met andere larven in een soort wolk door die zee heen zwerft. En op een gegeven moment gaan die larven groeien en krijgen ze al een heel klein schelpje. Kijk, dat schelpje wordt op een gegeven moment zwaarder en dan gaat die mossel naar de bodem zakken. Dat noem je de broedval. En waar zo'n mosseltje dan terecht komt, ja, dat is helemaal afhankelijk van de wind en van de stroming. Maar als de mossel echt geluk heeft, dan komt ie op een rustig plekje in de zee terecht met andere mosselen. En als hij echt geluk heeft dan komt ie misschien zelfs op een mosselbank terecht. Ja en dan kan het bouwen echt beginnen. Eerst gebruiken ze hun voetje, dat is een heel bijzonder voetje. Die voet is een soort spier waar ze zich heel langzaam mee kunnen verplaatsen. Maar dat is niet het enige. In die voet zit een kliertje waarmee ze een speciaal sap kunnen maken. En met dat sap kunnen ze net als een spin draden trekken die vervolgens hard worden. Op die manier kunnen ze zich aan van alles vastbinden, zodat ze niet met de stroming wegspoelen. En vaak doen ze dat dus aan elkaar, zodat ze als een klomp op de zeebodem liggen. En dat is dan een mosselbank. Tjisse, jij doet uitgebreid onderzoek naar deze bio bouwers. Waarom bouwen mosselen zo'n bank? Nou, ten eerste omdat ze zo niet wegspoelen. Je kunt je voorstellen dat als er een enkel mosseltjes op de wat plaat ligt dat de golven dan meteen meenemen. - Ja, precies. En als ze zo'n klompje maken, dan zitten ze stevig aan elkaar vast op die wad bodem. En het wordt ook veel moeilijker voor rovers zoals krabben en garnalen en vogels om die mosseltjes ertussenuit te plukken. Dus dat is ook echt een bescherming voor die mossels. En hoe kan het dan dat ze soms gewoon zo'n grote mosselbank maken dat het er gewoon uitziet als een heel rif? In het begin dan zitten ze in het water en dan zoeken ze een plekje op die wad bodem en dan hechten ze zich al meteen aan elkaar op die bodem. Dan gaan ze filteren, ze filteren de algen uit het water om te groeien dan worden ze groter. Maar ze maken natuurlijk ook poep, mossel poep. En die en die mossel poep, die daalt dan neer in de omgeving tussen die mosselen en die kruipen daar dan weer bovenop. Ze kruipen op hun eigen poep en zo krijg je een heel bulten landschap. Dus ze bouwen met hun eigen poep. Ze bouwen met hun eigen poep eigenlijk een heel nieuw wadden landschap. Wat grappig! Ja, en dat trekt dan ook weer een nieuw leven aan. Er zijn heel veel soorten, die moeten zich ergens aan vast hechten. Denk aan zeepokken en anemonen en er komen ook veel krabbetjes en garnaaltjes op af. Dus je kunt je voorstellen bij laagwater. Dan zijn er heel veel vogels, die zoeken die krabbetjes en die garnaaltjes om die weer op te eten. En bij hoogwater komt er juist heel veel vis op af. Een mooie grote biotoop dus! Ja, het is echt een soort oase van biodiversiteit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231212 331.072 561 2024-11-19T12:38:00+00:00 yes no biodiversiteit zee Waddengebied mossel https://schooltv.nl/video-item/hoe-lang-bestaat-de-superheld-superman-bestaat-bijna-100-jaar-en-er-zijn-er-al-veel-meer-bijgekomen 2024-11-20T11:27:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46517.w613.r16-9.6e33283.webp Hoe lang bestaat de superheld? | Superman bestaat bijna 100 jaar en er zijn er al veel meer bijgekomen Superhelden, wie kent ze niet? Gespierde mensen met bovennatuurlijke krachten die elke dag in hun uppie de wereld redden. En zeg nou zelf, heb jij niet ook wel eens gedroomd om zelf een superheld te zijn? Ik wel. Maar wat maakt nou eigenlijk een superheld? Voor het antwoord op die vraag duiken we de geschiedenisboeken in. Want al zo lang als mensen leven, bestaan er verhalen over helden die we terug kunnen vinden in grottekeningen, oude boeken en op standbeelden. En iemand die me daar meer over kan vertellen is Dan. Hoe lang bestaan er eigenlijk al verhalen over superhelden? Superhelden verhalen bestaan net geen honderd jaar, maar zo lang als er mensen bestaan, vertellen we elkaar verhalen over helden. Wat is een held dan precies? Volgens mij is de beste manier om een held te beschrijven als iemand die het opneemt voor mensen die zwakker zijn. Iemand die dapper is en nobel en de rest die wat zwakker is wil bewaken voor gevaar. Want als je een held hebt, heb je natuurlijk ook een slechterik en die slechterik, die staat voor ‘Waar zijn wij nu bang voor?’ En de held die staat voor ‘wat vinden wij goed?’ En die verhalen, die vertellen ons iets over hoe de wereld in elkaar zit. En die helpen ons begrijpen hoe wij denken over wat goed gedrag is of over wat fout gedrag is. Maar waarom houden mensen nou zo van helden? Het maakt de wereld wat eenvoudiger, want je kan denken over ‘die’ is goed en ‘die’ is slecht. Verhalen over helden die maken dat we ook geloven in figuren die eigenlijk alleen maar goed doen. Of juist schurken die altijd alleen maar kwaad in de zin hebben. Lekker simpel, lekker makkelijk. - Ja. Vroeger werden helden omschreven in verhalen en in boeken. Teksten op papier met hier en daar een plaatje. Maar in de jaren dertig van de vorige eeuw werd in Amerika een nieuwe vorm ontwikkeld: de strip. In 1938 verscheen het eerste stripverhaal met de allereerste superheld: Superman. Een buitenaards weeskind dat op aarde terechtkomt en door de kracht van onze zon kan vliegen lasers kan schieten door zijn ogen en super sterk is. En hij is ook de eerste superheld die in een bijzonder maar ook best wel gek kostuum de wereld redt. Maar het blijkt een enorm succes, dus niet lang daarna volgen nog veel meer superhelden. Er kwamen zoveel superhelden verhalen uit dat er een heel nieuw genre ontstond: het superhelden genre. Allemaal met speciale krachten en natuurlijk een eigen super pak. Sinds 2008 zijn superheldenfilms een van de grootste genres in de filmwereld. Maar niet alleen de films. Eigenlijk is de wereld van een superheld een wereld op zich met strips, games, events en merchandise. En die films worden steeds populairder. Er komen nog meer verhalen van steeds meer superhelden. En eigenlijk lijkt het wel alsof iedereen stiekem een superheld zou willen zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231179 200.106 336 2024-11-19T10:13:47+00:00 yes no held film televisie strip verhaal https://schooltv.nl/item/wat-weet-jij-van-insecten-en-reptielen-quiz-bij-steken-en-prikken 2025-08-26T12:20:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46518.w613.r16-9.e640662.jpg Wat weet jij van insecten en reptielen? | Quiz bij Steken en prikken Heb jij goed opgelet tijdens Steken en Prikken? Dan weet jij natuurlijk alles van de dieren die Emma en Jurre te grazen hebben genomen! Klik op de afbeelding om de quiz te starten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1797 2024-11-19T13:07:00+00:00 yes no quiz insect reptiel https://schooltv.nl/video-item/wie-was-hannie-schaft-clipphanger 2024-11-28T15:22:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46531.w613.r16-9.4ec80a0.webp Wie was Hannie Schaft? | Clipphanger Jannetje Johanna Schaft wordt in 1920 geboren in Haarlem. ’Jo gaat rechten studeren in Amsterdam. Wanneer haar Joodse vriendinnen in de oorlog te maken krijgen met onderdrukking door de nazi’s, komt Jo in actie! Met vervalste id-kaarten en onderduikadressen houdt ze haar vriendinnen veilig. In 1943 sluit ze zich aan bij een verzetsgroep in Haarlem. Ze vervoert wapens, zorgt voor onderduikers en brieft informatie over de Duitsers door aan de Engelsen. Ze verandert haar naam in Hannie, verft haar rode haar zwart en neemt een bril en schietlessen, om zelf aanslagen te kunnen plegen op NSB’ers en verraders. Maar de nazi’s zijn ook naar haar op zoek. Ze arresteren zelfs haar ouders, maar Hannie blijft ondergronds, steelt munitie en blaast treinen op als een ware superheld. In maart 1945 wordt ze toch opgepakt. In haar fietstas: illegale kranten, in haar handtas: een pistool. Na dagenlange verhoren bekent ze een aantal aanslagen. In de duinen wordt ze vlak voor het einde van de oorlog gefusilleerd. Na haar dood wordt ze geëerd als Nederlandse verzetsstrijder en in films en documentaires wordt haar verhaal nog steeds verteld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231348 89.664 1718 2024-11-20T23:10:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-oudste-stad-van-nederland-terug-naar-de-romeinse-tijd 2024-11-20T10:36:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46521.w613.r16-9.1a7af99.webp Wat is de oudste stad van Nederland? | Terug naar de Romeinse tijd Door heel Nederland vind je steden en gebouwen die honderden jaren oud zijn. Toch zijn er nog veel oudere steden. Steden die tijdens het Romeinse Rijk zijn ontstaan. De Romeinen hadden een enorm rijk in een groot deel van Europa. Dat was zo'n 2000 jaar geleden. Het liep helemaal van Turkije tot Engeland. Ook een groot deel van Nederland hoorde daarbij. Langs de grens van het rijk werden steden en forten gebouwd om de grens te kunnen bewaken. Deze vier steden ontstonden er rond het jaar 0 en zijn dus ruim 2000 jaar oud. Nijmegen en Voorburg kregen rond het jaar honderd stadsrechten. Maastricht en Heerlen hebben die nooit gekregen van de Romeinen. Veel deskundigen zeggen dat Nijmegen de oudste van Nederland is want die stad kreeg net iets eerder stadsrechten dan Voorburg. Maar in Heerlen staat weer het oudste gebouw van Nederland, zeggen zo'n dertig wetenschappers die er jarenlang onderzoek naar hebben gedaan. Het gaat om een badhuis van zo'n 2000 jaar oud. Je kon zwemmen hier in het zwembad. Een beetje fris, want het is een buitenbad. Je kon overal lekkere snackjes eten. We hebben bijvoorbeeld oesterschelpen gevonden en vorkjes en heel veel bakjes en bordjes. Je kon waarschijnlijk lekker gemasseerd worden. In de buurt van zo'n groot badhuis moeten dus ook veel mensen hebben gewoond. En dan zou het zomaar kunnen dat Heerlen dus de oudste stad van Nederland is. Maar helemaal zeker is dat dus niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231405 99.221 2013 2024-11-20T10:35:00+00:00 yes no stad Romeinse Rijk https://schooltv.nl/video-item/het-sinterklaasjournaal-met-gebarentaal-aflevering-10-20-november 2024-11-20T17:25:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46525.w613.r16-9.b69bbfb.webp Het Sinterklaasjournaal met gebarentaal | Aflevering 10 - 20 november Problemen voor Piet de Smeerpoets. Contact met Pieterbaas en vreemde post voor Sinterklaas. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229559 605.504 292 2024-11-20T17:10:00+00:00 yes no Sinterklaas Sinterklaasjournaal gebarentaal https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-rugzak-boter 2024-11-20T20:11:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46526.w613.r16-9.af7cb2e.webp PatsBoemKledder! | Rugzak en boter (afl. 97) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359907 1050.08 1252 2024-11-19T20:00:00+00:00 yes no spel productieproces eten https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-koffiekopje-afl-98 2024-11-20T20:07:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46527.w613.r16-9.d72c0e5.webp PatsBoemKledder! | Koffiekopje (afl. 98) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359908 1102.093 657 2024-11-20T20:00:00+00:00 yes no spel productieproces koffie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-de-vlieg 2024-11-20T20:36:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46528.w613.r16-9.47425fa.webp Het Klokhuis | De vlieg Welk dier kruipt eerst uit een eitje, verandert in een larve en maakt daarna nóg een metamorfose mee? De vlieg. Je ziet hoe een vlieg geboren wordt, hoe de vlieg zijn vleugels bestuurt en uit alle hoeken gevaar herkent. In de sketch zien we hoe een jonge vlieg van zijn vader leert om vliegenmeppers te ontwijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1350192 943.72 1750 2024-11-19T20:14:00+00:00 yes no vlieg metamorfose insect https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-visuele-effecten 2024-11-26T14:43:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46529.w613.r16-9.f9e2650.webp Het Klokhuis | Visuele effecten Veel van de beelden die we zien zijn, zonder dat we het zelf door hebben, helemaal niet echt. De techniek waarmee je filmbeelden op de computer bewerkt en dingen toevoegt of verwijdert heet visuele effecten, ofwel VFX genoemd. Tirsa gaat naar de Filmacademie en ziet wat er allemaal mogelijk is. In de sketch zet Varkentje Rund een 3D-bril op. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355327 916.613 675 2024-11-20T20:14:00+00:00 yes no film animatie beeldbewerking https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-radar 2025-09-02T12:36:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46578.w613.r16-9.a04e175.webp Het Klokhuis | Radar Radar kan je in van alles om je heen vinden, in schepen, op vliegvelden, in auto's. De politie gebruikt het om snelheidsovertreders te betrappen. Met radar kan je kijken zonder ogen. Serah leert hoe dat werkt en wat er allemaal mee kan. Ze gaat kijken bij een van de beste radars in Nederland. In de sketch zien we hoe twee hele ongeruste ouders hun fietsende kind in de gaten proberen te houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355343 933.048 1320 2024-11-21T20:14:00+00:00 yes no radar politie vervoer https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-lodewijk-napoleon 2024-11-28T09:27:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46619.w613.r16-9.bb97f32.webp Het Klokhuis | Lodewijk Napoleon Wist je dat de eerste koning van Nederland geen Oranje was, maar een Fransman? Dat was Lodewijk Napoleon. Nizar bezoekt het Koninklijk Paleis in Amsterdam, het gebouw dat Lodewijk heeft laten ombouwen tot zijn persoonlijke paleis. Hij krijgt daar een kijkje in het leven van deze bijzondere koning. In de sketch zien we hoe Lodewijk langsgaat bij rampen en waarom. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355344 897.251 4132 2024-11-27T20:14:00+00:00 yes no Napoleon koning paleis Franse revolutie https://schooltv.nl/video-item/hein-dappere-donnie-afl-2 2026-01-16T14:41:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46534.w613.r16-9.46f7f24.webp Hein | Dappere Donnie (afl. 2) Hein ziet tot zijn vreugde Dewi weer terug op Lommerrust, maar ze heeft wel wat vragen. Hoe wist hij al die dingen over haar en haar oma? Menno besluit Johannes te helpen met zijn werkzaamheden, maar krijgt de schrik van zijn leven als een motorbende zich meldt om één van hun leden, Ruud de Vorst, op Lommerrust te laten begraven. De geest van Ruud meldt zich bij Hein. Volgens hem was zijn dood geen ongeluk maar een moord. En hij weet ook al wie de dader is: zijn gezworen broeder Donnie. Bij deze moordzaak blijken de zaken heel anders in elkaar te steken dan iedereen dacht. En Hein besluit zijn grote geheim aan Dewi op te biechten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1331747 1532.24 2031-11-19T23:00:00+00:00 785 2024-12-30T19:33:00+00:00 yes no dood moord geest rouw https://schooltv.nl/video-item/hein-een-verborgen-talent-afl-1 2026-01-16T14:40:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46535.w613.r16-9.5433875.webp Hein | Een verborgen talent (afl. 1) Vlak voor Hein met vakantie gaat met zijn vader Menno, krijgen ze het bericht dat zijn opa een ongeluk heeft gehad en verzorging nodig heeft. Zo komt Hein terecht op begraafplaats Lommerrust, waar zijn opa de beheerder is. Menno ontmoet zijn jeugdliefde Terrence. Hein leert haar zoon Jordi kennen met wie het niet echt botert. Dan doet Hein een bizarre ontdekking; hij kan geesten zien, een gave die hij blijkt te delen met zijn opa Johannes. De geest van mevrouw De Groot vraagt Hein haar kleindochter Dewi te bevrijden van het juk van haar strenge moeder. Met hulp van Johannes lukt dat. Daarmee is ook de interesse van Dewi voor Hein gewekt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1331746 1529.018 2031-11-19T23:00:00+00:00 1215 2024-12-31T19:13:00+00:00 yes no dood rouw geest https://schooltv.nl/video-item/welke-rechten-hebben-kinderen-afspraken-uit-het-kinderrechtenverdrag 2024-11-21T09:59:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46536.w613.r16-9.d56916b.webp Welke rechten hebben kinderen? | Afspraken uit het Kinderrechtenverdrag Je hebt het recht om les te krijgen en je hebt het recht op je eigen mening. Je hebt het recht op je eigen geloof. Ja, je hebt behoorlijk wat rechten als kind. Maar wat betekent dat eigenlijk? Rechten zijn dingen die voor jou geregeld moeten zijn. Dat zijn de afspraken die in de wet staan. En er zijn ook afspraken gemaakt over waar kinderen recht op hebben. Die dingen staan in het Kinderrechtenverdrag. Dit is een lijst van 54 afspraken waar bijna alle landen zich aan moeten houden. In die afspraken staat bijvoorbeeld dat er altijd eerst aan het kind moet worden gedacht als er beslissingen over een kind worden genomen. De meeste landen zeggen zich dus aan die afspraken te willen houden. Toch gaat het lang niet overal goed, ook in Nederland niet. In ons land leven bijvoorbeeld veel kinderen in armoede en ook vluchtelingenkinderen hebben het zwaar. Volgens Marc Dullaert, die opkomt voor de rechten van kinderen zouden er nog wel wat extra afspraken bij mogen komen. Wat je eigenlijk mist, is de aanpassing aan deze tijd. Bijvoorbeeld alle dingen die met vervelend gepest op internet te maken hebben. Pesten staat er al in, maar internet, toen dit geschreven werd, dertig jaar geleden bestond nog niet. Dat wordt nu allemaal, zoals we nu aan het praten zijn wordt dat allemaal aangepast. Er wordt aan gewerkt dus. Maar ieder kind heeft dus rechten. Ook een goeie om te onthouden voor als je ouders zeuren dat je aan je huiswerk moet: Artikel 31: ieder kind heeft recht op vrije tijd. Gooi die er maar eens in thuis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231619 98.389 1680 2024-11-21T09:29:00+00:00 yes no recht mensenrechten kinderrechten https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-verschil-tussen-discriminatie-en-racisme-iemand-beledigen-uitsluiten-of-anders-behandelen 2024-11-21T10:48:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46539.w613.r16-9.4fcce3a.webp Wat is het verschil tussen discriminatie en racisme? | Iemand beledigen, uitsluiten of anders behandelen Er is een verschil tussen discriminatie en racisme. Discriminatie is iemand buitensluiten of anders behandelen vanwege bijvoorbeeld leeftijd, geloof of om hoe je eruitziet. Racisme is een vorm van discriminatie. Dat is dat je iemand ongelijk behandelt vanwege huidskleur of afkomst. Als je wordt beledigd om je geloof, dan is het discriminatie. Wanneer je wordt beledigd om je huidskleur, dan is het racisme. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231620 27.2 1189 2024-11-21T11:00:00+00:00 yes no racisme discriminatie https://schooltv.nl/video-item/sinterklaas-x-knutselfeest-maak-een-krans-van-kruidnoten 2024-11-21T13:02:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46540.w613.r16-9.1ead74a.webp Sinterklaas x Knutselfeest | Maak een krans van kruidnoten In deze aflevering leert Rosalie je een krans van pepernoten maken! Mooi als versiering voor Sinterklaas én voor kinderen om van te snoepen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20220871 460.906 2031-11-12T23:00:00+00:00 464 2024-10-17T13:00:00+00:00 yes no knutselen Sinterklaas pepernoot https://schooltv.nl/video-item/sinterklaas-x-knutselfeest-sinterklaas-vieren-met-kinderen 2024-11-21T13:02:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46541.w613.r16-9.6da8201.webp Sinterklaas x Knutselfeest | Sinterklaas vieren met kinderen Tijd voor Sint voorpret! De komende weken viert Knutselfeest Sinterklaas met allerlei leuke knutsels. In deze video trappen we af met wat leuke feitjes, snoepgoed en natuurlijk: Sinterklaasliedjes! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20221932 230.357 2031-11-12T23:00:00+00:00 1331 2024-10-10T13:00:00+00:00 yes no Sinterklaas liedje https://schooltv.nl/video-item/sinterklaas-x-knutselfeest-knutsel-een-megagrote-chocoladeletter 2024-11-21T13:02:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46542.w613.r16-9.45a0c54.webp Sinterklaas x Knutselfeest | Knutsel een megagrote chocoladeletter Ben jij ook zo gek op chocoladeletters? Maak dan deze grote! Leuk voor kinderen om te maken tijdens Sinterklaas én als surprise! Doe je mee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20220872 477.312 2031-11-12T23:00:00+00:00 664 2024-10-31T14:00:00+00:00 yes no Sinterklaas chocolade knutselen https://schooltv.nl/video-item/focus-in-de-klas-dooiende-permafrost-en-klimaatverandering 2024-11-21T11:27:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46543.w613.r16-9.9f6fa2d.webp Focus in de klas | Dooiende permafrost en klimaatverandering Er is een plek op aarde waar de aarde meer opwarmt dan waar dan ook.Tussen de zwemmende toeristenonderzoeken Nederlandse wetenschappers de gevolgen van deze opwarming. Fleur van Krimpen rijdt over de highway naar het afgelegen Tuktoyaktuk. Het dorp staat aan de rand van de oceaan en dreigt samen met de ontdooide permafrost weggespoeld te worden. We zijn in het land van de Inuit en zij laten ons toe om hier onderzoek te doen. Er wonen hier nu ongeveer 900 mensen om en nabij en in de zomer komen daar nog eens 24 onderzoekers bij. En we liggen hier pal aan de kust hier in Noord-Canada. Helemaal blootgesteld aan alle elementen wind, storm en dus ook klimaatverandering. Een daarvan is kusterosie een gevolg en een groot probleem hier voor de community. We zijn op Tuktoyaktuk eiland. Dit is eigenlijk de natuurlijke barrière die de haven beschermt en ook de binnenkant van Tuktoyaktuk. In 1950 was het eiland 150 meter breder en het erodeert ongeveer met twee meter per jaar, dus kun je hier ook langs de klif zien zometeen. En de voorspellingen zijn nu dat over twintig jaar ongeveer het eiland gebroken is, dat de permafrost helemaal gedooid is en dat de oceaan eigenlijk zo de haven in kan. We zetten nu een timelapsecamera hangen we hier eigenlijk over de klif zodat we voor deze zomer in ieder geval zolang de kust helemaal vrij is van sneeuw en ijs, dat we goed kunnen monitoren hoe snel die erosie eigenlijk gaat en wat zwakke plekken zijn.De bovenste laag, dat is soms vijftig centimeter, soms een meter. Ligt er een beetje aan, die dooit elke zomer en daar zie je ook dat heel veel wortels en de planten groeien daar in en daaronder is eigenlijk constant bevroren. Dus permafrost, de wetenschappelijke definitie van permafrost is bodem die twee jaar aaneengesloten bevroren is, dus onder 0 en de bovenlaag is dan de actieve layer omdat de actieve laag en die dooit en vriest eigenlijk weer elk seizoen. Dus hier zien we echt een mooie natte laag. Dit is allemaal vochtig ook dus hier zit normaal gezien water en ijs in en dit is al gedooid nu in de zomer. Een kwart van het noordelijk halfrond is permanent bevroren grond dus de grootste delen van Siberië, Rusland, Canada, Alaska zijn altijd bevroren, op een dun laagje na in de zomer dat ontdooit. Klimaatveranderingen in het Noordpoolgebied gaat ongeveer vier keer zo snel of soms sneller dan bij ons. Dus als het hebben over anderhalve graad of twee graden gemiddelde opwarming dan zou dat dus daar betekenen dat het ongeveer tot acht graden sneller opwarmt dan normaal. Dus het gaat veel sneller en je hebt ook dat de zomers dus warmer worden. Het gaat om een paar graden per keer met hittegolven daar nog tussen, dus kan je gemiddeld op 4 tot 8 graden meer uitkomen. Maar dat kan dus soms gewoon vijftien graden warmer dan normaal zijn. Het Arctische gebied is een soort van petrischaaltje waarin de extremen al zoveel vooruit zijn op wat wij nu zien. We hebben nu al te maken met de problematiek en de erosie en de opwarming. Dus eigenlijk wat we hier tegenkomen kunnen wij ook verwachten. Tot op zekere hoogte. We hebben dan geen permafrost maar we zien ook dat in Nederland weer heel anders wordt.We hebben veel meer stormen, we hebben veel meer wateroverlast. Al die extremen en dat zie je hier ook. Ik ben verbaasd dat in de tijd waarin wij leven met de technologie die wij hebben en de kennis die we hebben en die is enorm dat mensen nog steeds kunnen zeggen: nee, het valt wel mee en we hoeven ons niet zo druk te maken. Dus dit is ons sample, komt van land en dat gaat in een buisje. We hebben allerlei monsters genomen. En vervolgens gaan we de eerste stap eigenlijk doen. Dat noemen wij fractioneren en daarmee splitsen al onze samples op basis van dichtheid. Het idee is eigenlijk dat we het transportproces in de oceaan een beetje nabootsen in het laboratorium en dat we dus goed kunnen zien welke fractie waar naartoe gaat in de oceaan uiteindelijk. Er werd altijd aangenomen dat het meeste materiaal tot wel 80% op de oceaanbodem terecht zou komen en dat er maar weinig CO2 vrij zou komen. Maar wat is de realiteit? Eigenlijk is permafrost gewoon grond. Je zou het kunnen vergelijken met doperwten die je in de vriezer hebt liggen. Misschien al jaren. Die liggen daar prima zolang die vriezer dicht is. En die deur staat nu open. En omdat die deur openstaat en die doperwten warm worden komen er allemaal bacteriën vrij en processen en is het helemaal niet meer gewoon veilig opgeslagen. Dus zolang permafrost permafrost is en koud en bevroren is is dat eigenlijk prima. De volgende dag gaat Fleur naar Peninsula Point waar de kust het snelst afbrokkelt en je dat letterlijk kunt zien gebeuren. Dit is de permafrost, dus ik heb hier een flesje neergezet. Dat water wil ik graag bemonsteren. Daar kunnen we kijken hoeveel koolstof daar dan ook weer in zit. En uiteindelijk als er dan dus nu een storm komt, dan wordt dit helemaal weggespoeld de zee in. En dan daar gaat het weer verder met de afbraak van het koolstof wat hier in zit. Je kan het ook ruiken. Permafrost heeft echt een een beetje een mestgeur eigenlijk, echt een beetje zoals onze veenlanden in Nederland, want dat is het uiteindelijk.Heel veel plantenmateriaal zit erin, heel veel wortels en mijn laars zit ook vast. Dat is dus altijd het risico van onderzoek. Eerdere berekeningen van koolstof die vrijkomt van het permafrost zijn eigenlijk enorm onderschat. Het is veel meer, erosie gaat veel sneller. De hoeveelheid koolstof die vrijkomt neemt ook toe en dat is natuurlijk een vicieuze cirkel. Dus dat warmt het klimaat weer verder op en versnelt het dooiproces ook weer. Dus we blijven een soort van eeuwig in een rondje gaan. Jaren ging de wetenschap ervanuit dat er weinig CO2 vrijkomt als de kust erodeert, maar uit het onderzoek van Fleur blijkt dat allerminst zo te zijn. En blijft soms tot wel 98% van het koolstofrijke materiaal lang in het water te liggen en daar afgebroken kan worden tot CO2. Als de temperatuur door blijft gaan en we gaan op deze manier verder dan kunnen we wel ingrijpende veranderingen zien in het klimaat. Voor Tuktoyaktuk specifiek betekent dat eigenlijk gewoon dat er misschien straks geen Tuktoyaktuk meer is. Dat is dan de realiteit. Dat is al die mensen die daar nu wonen, die daar zijn opgegroeid die daar hun land hebben, hun voorouders liggen daar begraven. Dat is er dan misschien straks gewoon niet meer. Uiteindelijk leven we allemaal op permafrost. De grond onder onze voeten is dan misschien niet bevroren, maar uiteindelijk wat er daar gebeurt in de Arctic heeft uiteindelijk ook hier effect. Uiteindelijk zijn we met z'n allen op deze aardbol en we hebben allemaal hetzelfde doel. Iedereen wil eigenlijk opgroeien in een veilige wereld en de realiteit is dat als wij zo doorgaan dat dat gewoon niet de toekomst gaat zijn. Het is wel heel moeilijk te omvatten natuurlijk dat de wereld die wij nu kennen misschien niet de wereld is van onze kinderen of kleinkinderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231621 556.906 544 2024-11-21T11:26:00+00:00 yes no permafrost klimaatverandering Canada https://schooltv.nl/video-item/sinterklaas-x-knutselfeest-knutsel-een-val-voor-pakjespiet 2024-11-21T13:02:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46544.w613.r16-9.2f1dece.webp Sinterklaas x Knutselfeest | Knutsel een val voor pakjespiet Wanneer jij je schoen hebt gezet en Piet deze komt vullen, gaan we hem vangen! Maak een boobytrap met belletjesalarm, poeder voor schoenafdrukken en een ballon die knapt met knalerwten! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20220885 421.034 2031-11-12T23:00:00+00:00 455 2024-11-07T14:00:00+00:00 yes no knutselen Sinterklaas Piet https://schooltv.nl/video-item/sinterklaas-x-knutselfeest-maak-een-aftelkalender-voor-pakjesavond 2024-11-21T13:02:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46545.w613.r16-9.261f00b.webp Sinterklaas x Knutselfeest | Maak een aftelkalender voor pakjesavond Knutsel een adventkalender waarmee je 25 dagen aftelt naar pakjesavond! De meeste benodigdheden heb je waarschijnlijk al in huis: een doos, wc-rolletjes en inpakpapier. Vul de aftelkalender met snoepjes of leuks en maak het Sinterklaasfeest nog een stukje leuker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20223216 454.912 2031-11-12T23:00:00+00:00 222 2024-10-24T12:45:00+00:00 yes no knutselen Sinterklaas https://schooltv.nl/video-item/sinterklaas-x-knutselfeest-maak-een-stokpaardje-als-ozosnel 2024-11-21T13:02:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46546.w613.r16-9.e49c0c3.webp Sinterklaas x Knutselfeest | Maak een stokpaardje als Ozosnel Wil jij net als Sinterklaas galopperen op paard Ozosnel? Kinderen knutselen makkelijk een stokpaardje met Rosalie! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20223221 525.397 2031-11-12T23:00:00+00:00 754 2024-11-14T14:00:00+00:00 yes no paard knutselen Sinterklaas https://schooltv.nl/video-item/sinterklaas-x-knutselfeest-knutselideeen-bij-sinterklaas 2024-11-28T15:54:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46542.w613.r16-9.45a0c54.webp Sinterklaas x Knutselfeest | Knutselideeën bij Sinterklaas Maak samen met Rosalie een chocoladelettersurprise, stokpaardje, aftelkalender, kruidnotenkrans en meer. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 13 yes no Sinterklaas knutselen https://schooltv.nl/video-item/grote-geesten-bruno-latour-1947-2022 2024-11-29T09:59:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46548.w613.r16-9.e798d27.webp Bruno Latour (1947-2022) | Grote geesten Op een winterse dag in 1972 is het in een klap helder. Die blauwe lucht is niet zomaar een blauwe lucht. Filosofiestudent Bruno Latour zet zijn auto aan de kant en laat deze gedachte eens goed tot zich doordringen. Niets kan teruggebracht worden tot iets anders. Niets kan afgeleid worden uit iets anders. Alles kan verbonden worden met al het andere. Latour is een van de eerste filosofen die de aarde ziet als een groot netwerk. Een chaotisch krachtenveld tussen mensen en niet-mensen. Neem die blauwe lucht. Is dat nou puur natuur? Wel als je kijkt naar de vogels, de wolken, de breking van het licht, de chemoische verbinding tussen stikstof, zuurstof en...Maar hoe zit het met die witte vliegtuigstreep daar? En hoeveel instrumenten hebben we wel niet nodig gehad om tot onze kennis te komen en te zien wat we zien? De wereld buiten ons is niet simpelweg terug te brengen tot de natuur, maar ook niet tot de samenleving. De hokjes die de moderne wetenschap heeft bedacht, cultuur en natuur, mensen en niet-mensen, feiten en waarden kunnen dus niet kloppen, zeg Latour. Dat is even schakelen. Het maakt de mens niet langer tot een hoofdrolspeler, maar één van de spelers. En de wetenschapper als eenzaam genie is een fabeltje. Die heeft immers hulp nodig van computers, kapitaal en peer-review. Voor de aarde gebruikt Latour de naam Gaia, naar de Griekse oergodin. Daarmee bedoelt hij niet alleen de aarde zelf, maar het hele netwerk van levensvormen. Zelfs de eencelligen. En dus, besluitt Latour, verdienen de ‘dingen' om ons heen een stem. Hij bedenkt het 'parlement der dingen', waarin niet-mensen zoals oceanen en mineralen rechten krijgen. Het is een oefening om de oude grenzen tussen mens en natuur los te laten en de andere spelers op waarde te leren schatten. Dankzij Latour is een blauwe winterhemel geen decorstuk meer, en zien we Gaia in actie. Zijn ideeen zijn door de klimaatbeweging volledig omarmd en relevanter dan ooit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20226288 140.48 222 2024-10-21T12:07:00+00:00 yes no filosoof filosofie maatschappij Frans Frankrijk https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-kat 2024-11-21T13:16:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46549.w613.r16-9.f4a6df5.webp Wilde buren | Kat In Tjerkwerd heeft vogelwachter Jan last van katten. Niet omdat ze in zijn gordijnen hangen, maar omdat katten in de buurt beschermde vogels omleggen. Vooral de grutto is slachtoffer. Jan kan het leed niet meer aan. Gelukkig heeft Wildebras een geniale oplossing. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356772 913.898 2031-11-12T23:00:00+00:00 552 2024-11-11T11:44:00+00:00 yes no kat vogel grutto https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-gans 2024-11-21T13:19:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46550.w613.r16-9.a99517a.webp Wilde buren | Gans Kinderen van een basisschool in Rotterdam komen te laat op school door de gans. Een grote groep hooliganzen blokkeert de weg. Jay-Z (12) durft nu niet meer naar school. Die ganzen denken dat ze de wereld runnen. Hoe kunnen de kinderen weer veilig en op tijd op school komen? Wildebras zoekt het uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356773 908.96 2031-11-12T23:00:00+00:00 348 2024-11-12T13:09:00+00:00 yes no gans https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-naaktslak 2024-11-21T13:23:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46551.w613.r16-9.b400cde.webp Wilde buren | Naaktslak In Watergraafsmeer is Marije van de Darwintuin radeloos. Ieder jaar doen alle vrijwilligers hun uiterste best om de tuin in bloei te zetten, maar voor de derde keer op rij worden hun prachtige bloemen aangevreten door de naaktslak. Marije zit met de handen in het haar. Wildebras heeft een idee. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356774 906.293 2031-11-12T23:00:00+00:00 408 2024-11-13T13:09:00+00:00 yes no slak tuin https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-rat 2024-11-21T13:22:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46552.w613.r16-9.fbb9a82.webp Wilde buren | Rat Monica durft niet meer in haar tuin te zitten, want in Den Haag lopen ratten zo groot als katten! Ze is doodsbang dat deze knaagdieren naar binnen glippen als ze even lekker een luchtje wil scheppen buiten. Hoe gaat Wildebras dit oplossen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356775 896.88 2031-11-11T23:00:00+00:00 366 2024-11-14T13:09:00+00:00 yes no rat https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-mol 2024-11-21T13:25:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46553.w613.r16-9.c79700b.webp Wilde buren | Mol Raïssa maakt de omgeving bij bedrijven vrolijker door tuinen aan te leggen. Het is er nu zo gezellig dat ook een mol het bedrijventerrein heeft gevonden. Sindsdien zijn er verzakkingen op de paden wat gevaarlijke gevolgen kan hebben voor bellende kantoormensen. Wildebras helpt Raïssa uit de brand. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356777 922.29 2031-11-12T23:00:00+00:00 1015 2024-11-15T13:23:00+00:00 yes no mol https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-amerikaanse-rivierkreeft 2024-11-21T13:28:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46554.w613.r16-9.9fcc276.webp Wilde buren | Amerikaanse rivierkreeft In Haastrecht is een opvangcrisis gaande. De Amerikaanse rivierkreeft neemt daar alle slootjes over. De inheemse planten en waterbeestjes worden opgevreten tot er niks meer overblijft. Linde (12) kan het niet meer aanzien en komt op voor de oorspronkelijke waterbewoners van Haastrecht. Wildebras schiet te hulp. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356776 898.76 2031-11-12T23:00:00+00:00 698 2024-11-18T13:23:00+00:00 yes no kreeft sloot https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-spin 2024-11-21T13:30:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46555.w613.r16-9.fe223c7.webp Wilde buren | Spin Ouafaa en haar zoon Yassine (12) zijn doodsbang voor spinnen. Laten zij nou net op spinneneiland, alias Zeeburg, wonen. Overal waar je kijkt zijn spinnenwebben en spinnen te zien. Zelfs in huis. Kan Wildebras ze van hun angsten verlossen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356778 909.88 2031-11-12T23:00:00+00:00 1480 2024-11-19T13:28:00+00:00 yes no spin angst https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-damhert 2024-11-21T13:37:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46556.w613.r16-9.3c40d30.webp Wilde buren | Damhert In Friesland heeft Hasan een ecologische tuin. Hij wil hiermee een stuk land teruggeven aan de natuur. Maar sinds hij regelmatig bezoek krijgt van een aantal herten die zijn tuin slopen, komt die natuur wel erg dichtbij. Kan Wildebras bemiddelen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356779 928.494 2031-11-12T23:00:00+00:00 524 2024-11-20T13:28:00+00:00 yes no hert tuin https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-buizerd 2024-11-21T13:49:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46557.w613.r16-9.a9a1d05.webp Wilde buren | Buizerd Jan Willem is dol op hardlopen. Hij doet dat al jaren drie keer per week. Maar sinds kort zit er op zijn hardlooproute een Bijzonder Boze Buizerd. Als Jan Willem langs rent dan wordt hij aangevallen. Deze BBB'er gaat te ver! Wildebras zorgt ervoor dat Jan Willem weer onbezorgd kan rennen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356780 922.05 2031-11-12T23:00:00+00:00 813 2024-11-21T22:46:00+00:00 yes no roofvogel https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-mediterraan-draaigatje 2024-11-21T13:52:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46558.w613.r16-9.c4ce18b.webp Wilde buren | Mediterraan draaigatje In Wageningen hebben Anneloes en haar kinderen Niek (6) en Elsa (3) extreem veel last van het mediterraan draaigatje. Deze twerkende miersoort zit overal en bijt! De familie durft niet meer naar buiten en zit opgesloten in hun eigen huis. Heeft Wildebras een oplossing om dit gezin te bevrijden? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356781 912.052 2031-11-12T23:00:00+00:00 244 2024-11-22T22:50:00+00:00 yes no mier https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-kwal 2024-11-21T13:54:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46559.w613.r16-9.df51020.webp Wilde buren | Kwal Puck (12) houdt heel erg van zwemmen in het Veerse Meer, maar zwemmen in dit water doet ze niet meer. Kwallen hebben het meer overgenomen. Puck vindt de glibberige dieren maar vies. Wildebras komt met een gruwelijke oplossing. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356782 919.973 2031-11-12T23:00:00+00:00 1052 2024-11-25T22:00:00+00:00 yes no kwal zwemmen https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-mug 2024-11-21T13:58:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46560.w613.r16-9.5b3e931.webp Wilde buren | Mug De mug verstoort de powerwalk van lifestylecoach Danielle. Dat het lichaam van Danielle een tempel is, daar heeft de mug lak aan. Ze komen met hele groepen en steken alles lek wat op hun pad komt. Hoe krijgt Wildebras de positieve energie weer terug? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1356783 927.08 2031-11-12T23:00:00+00:00 382 2024-11-26T22:00:00+00:00 yes no mug https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-roek 2024-11-21T14:01:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46562.w613.r16-9.75038b4.webp Wilde buren | Roek In Steenwijk krijgen ze al jaren bezoek van de roek. De overlast die deze vogel veroorzaakt is zo erg dat militair Jack liever op militaire training is dan thuis met het roekengeluid. Dit kan niet de bedoeling zijn. Wildebras komt te hulp. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1361686 912.92 2031-11-12T23:00:00+00:00 285 2024-11-27T22:00:00+00:00 yes no vogel https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-schildpad 2024-11-21T14:03:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46566.w613.r16-9.b70955c.webp Wilde buren | Schildpad De kinderboerderij in Stiens kampt met een schildpaddenprobleem. Een páár nieuwkomers was niet erg, maar nu er tweehonderd schildpadden de eendenvijver hebben overgenomen is de maat vol. Eigenaar Jan Willem wil de veilige plek voor zijn eenden terug. Wildebras heeft een idee. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1361687 925 2031-11-12T23:00:00+00:00 743 2024-11-28T22:53:00+00:00 yes no schildpad eend https://schooltv.nl/video-item/wilde-buren-konijn 2024-11-21T14:12:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46567.w613.r16-9.fb33857.webp Wilde buren | Konijn In Zwijndrecht zet het konijn verschillende voetbalteams buitenspel. Al jaren graven deze langoren gaten in de grasmatten. Chaos van middenstip tot doellijn! Vrijwilliger Martin van de voetbalclub Z.V.V. Pelikaan weet zich geen raad meer. Gelukkig heeft Wildebras een oplossing voor alles. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1361688 911.202 2031-11-12T23:00:00+00:00 765 2024-11-29T22:53:00+00:00 yes no konijn gras https://schooltv.nl/item/hoe-begon-de-tweede-wereldoorlog-story-over-de-oorzaken-van-de-tweede-wereldoorlog 2024-11-21T14:08:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46561.w613.r16-9.249d07d.jpg Hoe begon de Tweede Wereldoorlog? | Story over de oorzaken van de Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog is de dodelijkste oorlog ooit. Om te begrijpen hoe deze oorlog begon, moeten we terug naar het eind van de Eerste Wereldoorlog. Klik op de afbeelding om de hele story te lezen op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2146 2024-11-21T14:05:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Adolf Hitler Eerste Wereldoorlog versailles https://schooltv.nl/item/wie-is-benjamin-netanyahu-story-over-de-leider-van-israel 2024-11-21T14:12:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46568.w613.r16-9.6de027a.jpg Wie is Benjamin Netanyahu? | Story over de leider van Israël Benjamin Netanyahu is de premier van Israël. Hij staat bekend als uitgesproken rechts en is tegenstander van een onafhankelijke Palestijnse staat. Klik op de afbeelding om de rest van de story te lezen op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1186 2024-11-21T14:09:00+00:00 yes no Israël Midden-Oosten dictatuur palestina https://schooltv.nl/item/wat-is-add-story-over-attention-deficit-disorder 2024-11-21T14:14:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46563.w613.r16-9.d59d8aa.jpg Wat is ADD? | Story over attention deficit disorder Ben jij snel afgeleid, vergeetachtig en dromerig. Dan heb je misschien wel ADD. Wil je weten wat ADD precies inhoudt? Klik op de afbeelding om de rest van de story te lezen op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 653 2024-11-24T14:12:00+00:00 yes no ADHD psychische stoornis zintuig hersenen https://schooltv.nl/item/wat-is-woke-story-over-maatschappelijk-bewustzijn 2024-11-26T09:43:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46565.w613.r16-9.b985839.jpg Wat is woke? | Story over maatschappelijk bewustzijn Woke betekent dat je je bewust bent van ongelijkheid en onrecht in de samenleving, zoals racisme of discriminatie op basis van gender. Maar niet iedereen is blij met de opkomst van woke. Lees de rest van de story op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 3241 2024-11-25T14:15:00+00:00 yes no racisme discriminatie gender samenleving https://schooltv.nl/video-item/ezel-chiel-over-jozef-kriebel-afl-1 2024-11-21T15:20:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46569.w613.r16-9.6b559aa.webp Ezel Chiel over Jozef (afl. 1) | Kriebel Als Anne vertelt dat Jakob een lievelingszoon heeft, zegt Chiel dat daar niets van klopt. Chiel is natuurlijk de favoriet van Jakob; hij is tenslotte zijn lievelingsdier. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1357727 547.041 2031-11-12T23:00:00+00:00 805 2024-10-28T14:12:00+00:00 yes no bijbel christendom verhaal https://schooltv.nl/video-item/ezel-chiel-over-jozef-storm-afl-2 2024-11-21T15:20:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46570.w613.r16-9.4d82a4f.webp Ezel Chiel over Jozef (afl. 2) | Storm Het onweert. Anne schrikt van de donder en is bang. Maar als Anne een verhaal vertelt, vergeet ze het onweer. Anne vertelt over Jozef die door zijn broers in de put wordt gegooid en vervolgens naar Egypte wordt gebracht. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1357728 564.008 2031-11-12T23:00:00+00:00 606 2024-10-29T14:12:00+00:00 yes no bijbel christendom verhaal https://schooltv.nl/item/wanneer-ben-je-hoogbegaafd-story-over-de-voor-en-nadelen-van-hoge-intelligentie 2024-11-21T14:21:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46564.w613.r16-9.c80d76e.jpg Wanneer ben je hoogbegaafd? | Story over de voor- en nadelen van hoge intelligentie Je bent hoogbegaafd als je een IQ hebt van 130 of hoger, beschikt over een kritische instelling en perfectionisme. Maar hoogbegaafdheid is meer dan superslim zijn. Klik op de afbeelding om de rest van de story te lezen op NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 449 2024-11-26T14:19:00+00:00 yes no intelligentie erfelijkheid hersenen https://schooltv.nl/video-item/ezel-chiel-jozef-saai 2024-11-21T15:20:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46571.w613.r16-9.b65e5cb.webp Ezel Chiel over Jozef (afl. 3) | Saai Anne leest een spannend boek. Chiel vindt dat maar saai. Gelukkig krijgt hij Anne zover dat ze een verhaal vertelt. Deze keer over Jozef die in de gevangenis zit en er ook weer uitkomt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1357729 581.8 2031-11-12T23:00:00+00:00 389 2024-10-30T14:21:00+00:00 yes no bijbel christendom verhaal https://schooltv.nl/video-item/ezel-chiel-jozef-plantje 2024-11-21T15:19:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46572.w613.r16-9.9993823.webp Ezel Chiel over Jozef (afl. 4) | Plantje Anne vertelt Chiel over Jozef. Omdat zijn broers hem hadden verkocht, werd Jozef slaaf. Maar nu is Jozef onderkoning in Egypte en ontmoet hij zijn broers weer. Alleen weten zij niet dat de onderkoning hun broertje is. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1357730 566.6 2031-11-12T23:00:00+00:00 473 2024-10-31T09:50:00+00:00 yes no bijbel christendom verhaal https://schooltv.nl/video-item/ezel-chiel-jozef-puzzelstukje 2025-02-25T12:36:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46573.w613.r16-9.dfe9f76.webp Ezel Chiel over Jozef (afl. 5) | Puzzelstukje Chiel baalt, want hij is het laatste stukje van zijn puzzel kwijt. Anne zegt dat ze hem misschien na het verhaaltje wel zullen vinden. Ze vertelt over onderkoning Jozef die na al die tijd tegen zijn broers zegt, wie hij echt is. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1357731 584.76 2031-11-12T23:00:00+00:00 583 2024-11-01T09:51:00+00:00 yes no bijbel christendom verhaal https://schooltv.nl/video-item/het-sinterklaasjournaal-met-gebarentaal-aflevering-11-21-november 2024-12-02T11:43:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46577.w613.r16-9.27423fe.webp Het Sinterklaasjournaal met gebarentaal | Aflevering 11 - 21 november Oplossing voor kapotte Pietenfietsen. Met Pietenspotters op pad en zorgen om Sinterklaas. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229560 623.36 329 2024-11-21T17:10:00+00:00 yes no Sinterklaas Sinterklaasjournaal gebarentaal https://schooltv.nl/video-item/het-sinterklaasjournaal-met-gebarentaal-aflevering-12-22-november 2024-11-28T13:21:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46581.w613.r16-9.a1f612f.webp Het Sinterklaasjournaal met gebarentaal | Aflevering 12 - 22 november Het gaat niet goed met Sinterklaas. Problemen met een surprise en zijn de cadeautjes op? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229561 618.901 152 2024-11-22T17:12:00+00:00 yes no Sinterklaas Sinterklaasjournaal gebarentaal https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-visstick-afl-98 2024-11-23T08:51:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46582.w613.r16-9.f5f9280.webp PatsBoemKledder! | Visstick (afl. 98) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359909 1109.2 769 2024-11-21T08:50:00+00:00 yes no vis spel productieproces https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-raamkozijn-afl-100 2024-11-23T08:53:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46583.w613.r16-9.4c9e137.webp PatsBoemKledder! | Raamkozijn (afl. 100) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359910 1073.68 627 2024-11-22T07:00:00+00:00 yes no bouw spel productieproces https://schooltv.nl/video-item/het-sinterklaasjournaal-met-gebarentaal-aflevering-13-23-november 2024-11-28T13:20:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46587.w613.r16-9.eceed04.webp Het Sinterklaasjournaal met gebarentaal | Aflevering 13 - 23 november Steeds meer Pieten zonder fiets. Alle cadeautjes zijn op en onverwachte gebeurtenis in het Grote Pietenhuis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20229562 600.64 145 2024-11-23T17:10:00+00:00 yes no Sinterklaas Sinterklaasjournaal gebarentaal https://schooltv.nl/video-item/lucky-fonz-iii-de-zak-van-sinterklaas-surprise-knip-en-plak-band 2024-11-23T18:09:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46588.w613.r16-9.7c74750.webp Lucky Fonz III - De zak van Sinterklaas | Surprise Knip en Plak Band Deze keer zingt Lucky Fonz III samen met de Surprise Knip en Plak Band het nummer "De zak van Sinterklaas". https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232029 106.474 376 2024-11-23T18:00:00+00:00 yes no Sinterklaas Sinterklaasjournaal https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-spin-klokhuis-soortsafari 2024-11-25T08:23:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46590.w613.r16-9.047a63a.webp Op zoek naar de spin | Klokhuis SoortSafari Pascal en Bram gaan op een spannende safari vandaag. Ze gaan namelijk op zoek naar spinnen. In Nederland leven ongeveer 700 verschillende soorten, maar hoeveel ze er hiervan weten te vinden is de vraag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231807 464.746 780 2024-11-25T07:00:00+00:00 yes no spin biodiversiteit buiten dier https://schooltv.nl/video-item/hoe-herken-je-onbewuste-vooroordelen-bij-jezelf-iedereen-heeft-vooroordelen 2024-11-25T09:30:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46592.w613.r16-9.a0e5ef5.webp Iedereen heeft vooroordelen | Hoe herken je onbewuste vooroordelen bij jezelf? Hoe herken je onbewuste vooroordelen bij jezelf? Elke dag maak je honderden snelle beslissingen over mensen, gebaseerd op je ingebouwde vooroordelen. Die lijken soms onschuldig maar kunnen hele vervelende gevolgen hebben. Presentator Ajouad El Miloudi legt onze vooroordelen onder een vergrootglas en laat zien hoe je vooroordelen kunt herkennen vóór je handelt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16891069 739.221 1309 2024-11-25T09:28:00+00:00 yes no vooroordeel https://schooltv.nl/video-item/wie-was-churchill-clipphanger 2024-11-28T09:25:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46620.w613.r16-9.ae520e0.webp Wie was Churchill? | Clipphanger In 1874 wordt in een paleis in Engeland de kleine Winston Churchill geboren. Hij heeft niet zo’n fijne jeugd. Van zijn ouders krijgt-ie weinig liefde en op school wordt hij ook nog eens gepest. Hij interesseert zich alleen voor geschiedenis en literatuur. Da’s toevallig want in allebei de vakken maakt-ie een mooie carrière. De jonge Churchill gaat het leger in en reist als oorlogsjournalist de wereld over, van Cuba naar India en Zuid-Afrika. Daar wordt hij gevangengenomen, maar hij weet nogal spectaculair te ontsnappen. Churchill komt thuis als een bekende Brit en gaat de politiek in. Daarna is hij de grote baas op verschillende ministeries, schrijft dikke boeken, houdt van katten, schildert, krijgt 5 kinderen en rookt en drinkt zich ook helemaal suf. Wat een leven! Tijd voor een nieuw boek, over zichzelf. In het oorlogsjaar 1940 wordt Churchill premier. Hij houdt meteen een indrukwekkende toespraak. Met “bloed, zweet en tranen” en wat slimmigheden sleept hij de Britten door de Tweede Wereldoorlog. Zo krijgt hij zelf een ereplek in de geschiedenisboeken, en dan pakt hij in 1953 ook nog een keer de Nobelprijs voor de literatuur. Dat hadden die pestkoppen vast niet verwacht… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232150 94.037 1823 2024-11-27T23:06:00+00:00 yes no Europa Tweede Wereldoorlog Engeland https://schooltv.nl/video-item/stink-stank-letterliedjes 2026-01-12T09:43:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46595.w613.r16-9.6f84a4a.webp Stink stank | Letterliedjes Klink klank Flink flank Drink drank Stink stank Klink klank Flink flank Drink drank Stink stank Lees je een woord als 'plank' Of lees je een woord als 'stank' Denk je vast: volgens mij Moet de k iets opzij Want de g die moet erbij Want de g die moet erbij Nee! De g doet niet mee Want de nk bestaat uit twee Dan zet je dus daar De n en k naast elkaar Klink klank Flink flank Drink drank Stink stank Klink klank Flink flank Drink drank Stink stank Lees je een woord als 'pink' Of 'donker', 'janken' of 'flink' 'Zinken' of 'schenken' ‘Klinken' of 'denken' Dan zet je dus daar De n en k naast elkaar Dan ben je lekker snel Lekker snel klaar Klink klank Flink flank Drink drank Stink stank Klink klank Flink flank Drink drank Stink stank https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231711 95.232 3079 2024-11-25T13:03:00+00:00 yes no spelling woordenschat schrijven https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-de-israelische-nederzettingen-de-gevolgen-voor-palestijnen-zijn-groot 2024-11-27T09:03:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46591.w613.r16-9.d3567e7.webp De gevolgen voor Palestijnen zijn groot | Wat zijn de Israëlische nederzettingen? Israëlische nederzettingen komen regelmatig in het nieuws. Ze worden sinds 1967 door kolonisten gebouwd in door Israël bezette gebieden zoals de Westelijke Jordaanoever. Volgens internationaal recht zijn deze nederzettingen illegaal. De Palestijnen die er legaal wonen, komen hiertegen al jaren in verzet. Maar het leven wordt hen steeds moeilijker gemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20222323 573.824 791 2024-11-25T13:55:00+00:00 yes no Israël palestina oorlog https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-fietstas-wastafel 2024-11-25T14:31:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46597.w613.r16-9.91a96c0.webp PatsBoemKledder! | Fietstas en wastafel (afl. 101) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359911 1088.811 1107 2024-11-25T14:29:00+00:00 yes no spel productieproces https://schooltv.nl/video-item/hein-een-doodshemd-zonder-zakken 2026-01-16T14:40:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46599.w613.r16-9.a77e107.webp Hein | Een doodshemd zonder zakken (afl. 3) Bij een poging Lommerrust financieel gezond te krijgen besluit Menno de doden voor wie de grafrechten niet betaald zijn in kaart te brengen. Dat stuit Johannes tegen de borst, maar stoort ook een geest uit een ver verleden in zijn grafrust. De geest van Lodewijk van Stierum, een rijke edelman, vraagt Hein uit te zoeken waarom zijn grafrechten niet betaald zijn. Nu Dewi het geheim van Hein kent mag ze voor het eerst mee op missie. Wanneer Menno ontdekt dat ook Terrence een betalingsachterstand heeft voor het graf van haar overleden man, de vader van Jordi, komt Menno in gewetensnood. Hij besluit tot een creatieve oplossing. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1331748 1467.88 2031-11-12T23:00:00+00:00 504 2024-12-29T19:29:00+00:00 yes no dood rouw geest betalen https://schooltv.nl/video-item/nieuwe-dinosaurussoort-ardetosaurus-viator-nos-nieuwsclips 2024-11-26T12:23:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46607.w613.r16-9.40c6252.webp Nieuwe dinosaurussoort: Ardetosaurus Viator | NOS Nieuwsclips De dino is gaan heten: Ardetosaurus Viator. “Ja, er is heel veel analyse op geweest, dus ik heb gekeken naar alle botten. En vergeleken naar met soortgenoten, dus met dieren als diplodocus en brontosaurus. En eigenlijk na ieder bot dat ik vergeleek met een soortgelijk bot, kwam ik er vrij snel achter dat er combinaties van karakteristieken zijn die eigenlijk die dieren, die er veel op lijken, niet hebben. En dat hij een aantal kenmerken heeft, die alle andere helemaal niet hebben.” Zo'n 50 speciaal opgeleide vrijwilligers en studenten geologie zijn 1,5 jaar bezig geweest om het dier uit het steen te peuteren. “Ja, dat is vrij bijzonder. Zeker van deze dieren wordt er eens in de 10 à 20 jaar een nieuwe soort ontdekt. Dus het is eigenlijk wel heel mooi dat we er nu weer een nieuwe bij hebben.” “Wat vind je ervan?” “Heel knap dat ze het hebben ontdekt. Hij heeft een hele lange nek en een staart die heel erg lang is, dus dan maakt het ook weer een beetje eng.” “Voor jou, hoe bijzonder is dit om dit zo te ontdekken?” “Ik ben heel blij. Ik ben blij dat het eruit is. Er is veel werk in gegaan door mij en mijn co-auteurs. Dus ik ben heel blij dat het nu officieel is en dat het nu gepubliceerd is.” https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232270 88.917 281 2024-10-07T22:00:00+00:00 yes no dinosaurus geologie skelet https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-schommel-bushokje 2024-11-26T10:37:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46610.w613.r16-9.e7f5d63.webp PatsBoemKledder! | Schommel en bushokje (afl. 102) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359912 1113.92 766 2024-11-26T10:29:00+00:00 yes no spel productieproces schommel https://schooltv.nl/video-item/wat-is-polarisatie-wij-tegen-zij 2024-11-26T11:26:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46611.w613.r16-9.30721e2.webp Wat is polarisatie? | Wij tegen zij Onze samenleving bestaat uit allemaal verschillende mensen die samen met elkaar leven. Als twee groepen uit de samenleving het niet met elkaar eens zijn en steeds meer tegenover elkaar komen te staan, ontstaat polarisatie. Ze gaan de ander steeds meer als een vijand zien en proberen de rest bij hun eigen groep te krijgen door te roepen hoe goed zij zelf zijn of hoe slecht de ander is. Polarisatie wordt erger als steeds meer mensen zich bij één van die groepen aansluiten. Het midden tussen die twee groepen wordt dan steeds kleiner. Dat zijn de mensen die niet zo'n sterke mening hebben of naar alle beide groepen proberen te luisteren. Hoe kleiner die groep in het midden wordt, hoe meer mensen ruzie met elkaar maken en hoe minder mensen naar elkaar luisteren en met elkaar samenleven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232328 53.034 641 2024-11-26T11:25:00+00:00 yes no samenleving mening democratie rechtsstaat https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-melkrobot-koeien-worden-gemolken-door-machines 2024-12-10T08:27:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46707.w613.r16-9.59d9a13.webp Hoe werkt een melkrobot? | Koeien worden gemolken door machines Dit is het weiland van boerin Lydia, midden in het Groene Hart, vlakbij Woerden. Het is nu winter, dus alle koeien staan daar op stal. Er lopen hier bijna tachtig koeien rond. Ze kunnen hier een beetje rondwandelen en af en toe eten als ze er zin in hebben. Maar ja, al die koeien zijn hier natuurlijk niet voor niets, want het gaat om de melk. En deze koeien hebben allemaal een kalfje gekregen zodat ze melk gaan produceren. Die melk, die gaat natuurlijk lang niet allemaal naar het kalfje, maar die gaat ook voor een groot deel naar ons. Want ja, wij drinken ook van die melk en dat betekent dat de koeien gewoon een aantal keren per dag gemolken moeten worden. Dat is echt een flinke klus. Maar boerin Lydia heeft daar een hele slimme oplossing voor namelijk een melkrobot. Ja, een melkrobot, hoe werkt dat? Kijk eens even dames. Heerlijk! In de meeste stallen worden de koeien twee keer per dag allemaal tegelijkertijd gemolken. Maar niet in deze stal. Hier wandelen de koeien zelf op hun eigen moment naar de melkmachine toe om gemolken te worden. Elke koe heeft een halsband om haar nek met daarin een klein kastje, een tekst en in die tekst staat alle informatie over de koe en de melkmachine kan die informatie uitlezen en zo weet ie precies welke koe er gemolken gaat worden. Eerst worden de uiers schoon gemaakt met ronddraaiende borstels en dat geeft de koe ook meteen het signaal om haar melk te laten stromen. En daarna worden de spenen heel precies gescand met een laserstraaltje. Zo weet de machine namelijk precies waar de spenen hangen en waar die moet zijn. En door middel van een heel slim vacuümsysteem. In die melk beker wordt dan de koe gemolken. En het mooie is dat meteen ook in de machine de melk wordt geanalyseerd. En zodra er dan iets mis is met de melk, dan wordt de melkbeker meteen afgekoppeld en wordt de melk apart gehouden zodat het niet bij alle goede melk in de tanks terecht komt. Kijk, hier wordt alle melk verzameld en kun je ook meteen zien hoeveel een koe gegeven heeft. En uiteindelijk wordt al die melk dan opgeslagen in een grote koeltank die eens in de zoveel dagen geleegd wordt. Maar natuurlijk niet voor niets. Als beloning krijgt de koe tijdens het melken een goede hap krachtvoer. Want ja, ze moet het natuurlijk wel leuk vinden om de volgende keer weer terug te komen. Lydia, het lijkt me best wel spannend om het melken gewoon helemaal over te laten aan de machine. Ja zeker! Dat was ook wel even, het was erg wennen. Voor de koeien, maar ook voor de boer. Maar ze doen het er echt heel goed op. Ze kunnen hun eigen ritme bepalen. Ja. Ze kunnen gewoon lekker hun eigen gang gaan. En neemt het voor jullie nou heel veel werk uit handen? Ja, we lopen nu meer tussen de koeien om weer te focussen op de gezondheid en het is anders werken is het één keer, dus voor ons heel prettig, maar ook voor de koeien. Ja en hier is het allemaal om te doen. De melk. Nou proost! Proost! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232357 187.264 1086 2024-12-09T19:08:00+00:00 yes no koe melk veeteelt robot https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-als-je-haar-recht-overeind-staat-statische-elektriciteit-in-actie 2024-12-10T08:28:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46708.w613.r16-9.96f8b0e.webp Wat gebeurt er als je haar recht overeind staat? | Statische elektriciteit in actie Wow, Nizar. Ja. Moet je kijken. Als ik met die ballon over mijn haar ga, dan gaat mijn haar echt zo knetterhard overeind staan. Zie je? Grappig he? Maar moet je kijken als ik dit filmpje zo zie dan zie ik nergens een ballon of iets aan te pas komen en dat haar staat echt nog veel harder overeind. Wat? Raar toch? Hoe dan? Kijk, als je over een ballon wrijft, wordt die elektrisch geladen. Dat noem je statische elektriciteit. Daardoor kan die verschillende dingen aantrekken. En dat is niet alleen jouw haar maar ook, kom eens mee? Een waterstraal. Kijk. Zie je? Nou ja! Ik zei het je toch. Hij gaat gewoon in een bochtje. Ja, hij komt er gewoon naar toe. Hoe kan dat nou? Dat komt dus door dat die elektrisch geladen is. Ja, ik vind het allemaal leuk en aardig, maar kijk, in dit filmpje is helemaal geen ballon te zien en ook geen andere objecten die statisch geladen zijn. Ja, maar kijk naar wat daarboven hangt. De lucht. In de lucht? Wolken? Precies! Donderwolken zijn ook statisch geladen. Oh, dat is onweer. Denk maar aan de bliksem die daarbij komt kijken. Één en al elektriciteit. Echt superstatisch en dat zorgt ervoor dat je haar overeind kan staan. Maar dat is vet! Dat wil ik ook wel een keer meemaken. Lachen. Hallo, niet lachen, het is levensgevaarlijk. Met zo'n coupe is het eigenlijk een teken dat je zo snel mogelijk weg moet gaan omdat de bliksem kan inslaan. Dus dan moet je eigenlijk wel maken dat je wegkomt. Ja. En goed, een schuilplaats zoeken. Kijk. Knip hier een reepje uit. Statische energie kan dingen aantrekken, maar ook afstoten. Oké, ik heb een reepje. Oké, kom naar achter. Oké, Even statisch maken. Ja. Oké, let's go. Kom maar. Nou! Dit is toch een geweldige truc als je indruk wil maken op iemand die je aantrekkelijk vindt. Nou ja, afstotelijk in dit geval. Kijk! Wat goed! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232356 162.112 1855 2024-12-09T19:10:00+00:00 yes no haar statische elektriciteit onweer https://schooltv.nl/video-item/wat-is-advent-clipphanger 2024-11-29T09:22:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46631.w613.r16-9.1460a0e.webp Wat is advent? | Clipphanger Advent, zo noemen we de periode die voorafgaat aan het Kerstfeest op 25 december. Het woord ‘Advent’ komt uit het Latijn en betekent ‘komst’. Maar het gaat dan niet om de komst van die oude kindervriend, maar van de enige echte Kerstman: Jezus. Over die Jezus lees je van alles in de Bijbel, maar de Advent zal je daar niet in vinden. Die traditie komt ‘pas’ uit de 4de eeuw. Tegenwoordig beslaat de Adventtijd de 4 zondagen voor Kerst. Veel christenen versieren hun huis dan met een adventskrans, met 4 kaarsen erin. Elke zondag wordt er 1 kaarsje extra aangestoken. Zo kijk je tijdens Advent steeds meer uit naar de komst van het licht in huis, en de geboorte van het Licht van de Wereld. Jezus dus! In veel huizen hangt ook een adventskalender, waarbij je tot Kerst elke dag een vakje mag openmaken. Vroeger zat daar een dagelijkse christelijke wijsheid in, als een soort religieus gelukskoekje. Maar tegenwoordig zit er in elk vakje vaak iets lekkers. Allemaal op weg naar dat o zo gezellige Kerstfeest. Het enige minpuntje van Kerst? Dat de adventskalender dan leeg is! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232359 93.141 3631 2024-11-28T23:10:00+00:00 yes no advent kerst Jezus christendom https://schooltv.nl/video-item/sinterklaas-x-knutselfeest-maak-je-eigen-mantel-van-de-sint 2025-06-23T08:58:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46614.w613.r16-9.c751048.webp Sinterklaas x Knutselfeest | Maak je eigen mantel van de Sint Wil jij de mantel van Sinterklaas namaken? Alle kinderen knutselen makkelijk mee met Rosalie! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20231216 351.744 2031-11-12T23:00:00+00:00 289 2024-11-21T14:00:00+00:00 yes no Sinterklaas knutselen kleding https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-boter-gemaakt-melk-met-bacterien 2024-12-17T08:12:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46741.w613.r16-9.70eb68d.webp Hoe wordt boter gemaakt? | Melk met bacteriën Dit is het weiland van Elly en Gert. Zij hebben honderd koeien. Het is nu winter en niet zo lekker weer, dus de koeien staan op stal en die worden twee keer op een dag gemolken. En die melk, die verkopen ze. Hallo allemaal. Maar een groot deel gebruiken ze ook zelf. Ze maken hun eigen zuivelproducten voor hun eigen boerderijwinkel. Denk aan kaas, room, karnemelk en boter. En dat doen niet zo heel veel boeren meer. Boter maken: hoe doe je dat? Kijk eens aan. Verse melk van de koe en 350 liter van deze melk wordt straks hierin gepasteuriseerd zoals ze dat noemen. Het wordt dan verwarmd op 75 graden en hierdoor kun je het langer bewaren. Daarna worden de melkzuurbacteriën toegevoegd. Die worden speciaal gekweekt om boter mee te maken en dat maakt die vloeibare melk eigenlijk wat dikker. En één zo'n klein potje is genoeg voor 350 liter melk. Elly, wat doen die melkzuurbacteriën nou precies? Die melkzuurbacteriën, die hebben we nodig om de melk te laten verzuren. Die groeien zo bij zo'n 25 graden en dat laten we ze voor 36 uur doen. Ze gebruiken dan de suiker in de melk om zuur van te maken. Dus de zoete melk wordt zuur en dat is weer goed om de melk houdbaar te maken. En voor de smaak en de melk wordt er heel veel dikker van. Oh ja. Kijk, het is een soort pudding. Dat melkzuur, dat doet nog iets anders. In de melk zitten allemaal vetbolletjes die zien er even zo uit en aan de buitenkant zit een dun vliesje. Dat noem je het membraan en dat melkzuur. Dat zorgt ervoor dat dat membraan dunner en slapper wordt. En dan gaat het er een beetje zo uitzien. En tijdens dat roeren, karnen, dan kan dit makkelijker worden kapot gemaakt en komt dat vet vrij. En zo maak je dan boter. De aangezuurde melk wordt nu gekarnd met behoorlijk wat geweld wordt die melk geroerd en er wordt lucht in geslagen. Nou eens kijken. Het moet nu langzaam in beweging gehouden worden zodat de boter naar boven kan komen en bij elkaar kan drijven tot het één grote klont is. Maar dit is eigenlijk maar zo'n laagje. Maar het grootste gedeelte hieronder, dat is iets anders. Lekker glaasje karnemelk en het heet dus karnemelk omdat het gekarnde melk is. 300 liter he. Je ziet het is echt een serieuze klont boter geworden. En hoeveel boter komt er nou uit die 350 liter melk? Daar halen we ongeveer vijftien kilo boter uit. Dat is een van deze pakjes zestig. En ook nog eens een keer 300 liter karnemelk. Boter maken. Zo doe je dat dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232565 194.304 1030 2024-12-16T19:03:00+00:00 yes no melk boerderij zuivel bacterie https://schooltv.nl/video-item/hoe-sterk-is-water-met-maizena-vloeibaar-en-vast-tegelijk 2024-12-17T08:11:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46742.w613.r16-9.809a353.webp Hoe sterk is water met maïzena? | Vloeibaar en vast tegelijk Kijk eens aan, Nizar. Ik heb hier twee emmers met vloeistoffen. In deze zit water en hierin zit ook water maar dan gemengd met maiszetmeel. Dat ken je wel he? Ja. Maïzena. Nou heb ik mij laten vertellen dat jij ooit een cursus hebt gevolgd in boksen. Dat klopt. Durf jij het op te nemen tegen deze vloeistoffen? Je bedoelt dat ik het water moet slaan? Dat bedoel ik. Denk je dat ik paphanden heb? Maar het kan nog wel een tikkeltje harder. Ja, kom op. Huh? Oké, nog een keer, nog een keer. Wat? Dat is gek he? Ja. Kijk, het lijkt vloeibaar en dat is het ook. Maar als je er dan hard op slaat dan is het ineens een vaste stof. Van een filmpje op internet. Moet je kijken. Kijk, nu lijkt het gewoon vloeibaar. Een metalen bal. Kijk, als je die erop laat vallen dan Woo, zag je dat? Hij stuitert eerst terug en dan zakt hij er alsnog doorheen. Hoe dan? We hebben hier water, melk, thee. Deze vloeistoffen…Ja, die doen gewoon precies wat je ervan zou verwachten. Dus ze stromen naar de andere plek. En als je er iets ingooit, knikker bijvoorbeeld, dan zakt het naar de bodem. Maar dan heb je ook nog vloeistoffen en die doen niet wat je zou verwachten, zogeheten non Newtonian fluids. Wat? Da’s een mengsel van een vloeistof en een vaste stof. En die mengsels, die zijn vaak vloeibaar, maar onder bepaalde omstandigheden worden ze eventjes vast en dan…heee zo. Ja, ja. Ja. Ja. Zo ja. Maiszetmeel in water stroomt echt op een uitzonderlijke manier. Wil dit mengsel stromen, dan moeten die maïzenadeeltjes over elkaar heen kunnen rollen. Wat gebeurt er als je er op slaat? Ze blokkeren even totdat de druk er weer vanaf is. Maak eens een bal. Zolang je blijft bewegen blijft het ook hard. Hey hey hey hey snel komt ie! Check! Als je het met rust laat wordt het direct weer vloeibaar. Is het vermoeiend? Wat zei je? Oh oh oh, ik zit vast. Ja, En ik bedenk ineens ik heb nog een afspraak, dus vet gedaan. He later! Pascal, dit kan je niet maken! Hoe moet ik dan naar huis? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232563 191.872 576 2024-12-16T19:05:00+00:00 yes no maïs water vloeistof https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-hoefsmid-nieuwe-hoefijzers-maken-voor-paarden 2024-12-30T19:03:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46783.w613.r16-9.dd3e959.webp Wat doet een hoefsmid? | Nieuwe hoefijzers maken voor paarden Dit hier is Mambo, een heel mooi, lief groot paard. Twintig jaar oud alweer en hij woont hier op een…Ja, je zou het kunnen noemen een paardenbejaardentehuis. En elke acht weken krijgen de paarden hier nieuwe hoefijzers.Waarom doen ze dat? Je kunt het vergelijken met schoenen. Als je met blote voeten op een te harde ondergrond loopt dan is dat niet zo heel goed voor je. En voor paarden is dat eigenlijk precies hetzelfde. Maar hoefijzers vervangen? Hoe doen ze dat? Kijk, dit is het busje. En hier zit alles in, de hoefijzers natuurlijk. Hier achterin heb je gewoon een grote werkbank, boormachines, een heuse oven en natuurlijk het aambeeld. Ideaal, alles in één zo'n busje. En we hebben hier natuurlijk ook nog Sanne. Sanne is hoefsmid. Sanne, waar gaan we mee beginnen? We gaan eerst beginnen met de oude hoefijzers van het paard af halen, dus even mijn gereedschap pakken aan de andere kant en dan kunnen we beginnen. Nou, we beginnen dus met het afhalen van het oude ijzer. Zo joh, er komen gewoon nog spijkers uit. Dan beginnen we met de hoef schoonmaken. Het bekappen terwijl we de nagels knippen. Oh ja, de nagels knippen. Ja, het is ook een soort nagel toch? Ja, het is hoorn inderdaad. En voelt ie daar ook wat van of niet? Nee, dat voelt ie niks van. Hoppa, even vijlen. Even vijlen. Vanaf de buitenkant maak je de voet weer in model en haal je de losse stukjes weg. Nou, en als we dit gedaan hebben gaan we eens kijken welke maat schoenen Mambo gaat krijgen. Maatje drie. Hij wisselt ook nog wel eens tussen vier, dus ik neem ze even allebei mee. Zo, dan gaan we nu de ijzers even warm maken. Dan kunnen we ze makkelijker op maat maken. Ik begin altijd met een opzetje maken in het ijzer. Dat paard rolt over zijn voet heen en door die opzet help je hem wat makkelijker over zijn voet heen te rollen. Oké, dus je maakt eigenlijk een soort van ronding of zo. Ja. En waarom doe je dat eigenlijk met het hele hete hoefijzer onder die voet? Dat doe je om te passen. Kijken of die mooi op maat is en of er geen oneffenheden in de voet zitten. En dan gaan we nu ijzers onder de voet maken. Dat voelt hij niet. Nee. Dan komt ie aan de andere kant er gewoon weer uit. Ja, dat klopt. Dan zie je hier de nageltjes zitten. Oja. Kunnen we zometeen mee vastmaken. En dan gaan we nu nog eventjes de veters strikken. Dat is het afwerken van de voet. Dan vouwen we de nagel om. Knippen we hem af. Dus met de vijl maken we dat mooi vlak. En dan is ie klaar. Nou, hij heeft weer vier nieuwe schoenen. Zal ik hem terugbrengen naar z’n plekkie? Helemaal goed. Kom maar Mambo, ga je weer met je nieuwe schoenen. En over acht weken krijg je weer nieuwe! He, mazzelkont. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232601 193.941 795 2024-12-30T19:05:00+00:00 yes no paard hoef ijzer beroep https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-papieren-vliegtuig-zonder-vleugels-een-ufo-van-papier 2024-12-30T19:03:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46784.w613.r16-9.26ae2a0.webp Hoe maak je een papieren vliegtuig zonder vleugels? | Een ufo van papier Wacht. Wacht. Janouk, kom eens, kom eens kijken. Dit is een…Er zijn meer van dit soort filmpjes met een soort papieren UFO en in dit filmpje kan je zien wat de reden is dat ie in de lucht blijft. Oké. Dit wil ik ook kunnen. Dit wil ik ook. Nee, maar dit is gewoon… Ik snap het al. Dit is natuurlijk gewoon zo'n papieren koker en daardoorheen zit dan een visdraadje en het visdraadje zorgt er dan voor dat die in de lucht blijft hangen. Nee, helemaal niet. Hij kan echt vliegen. Het gaat erom welke draai je eraan geeft. Oké, cryptisch. Maar hoe dan? Hoe dan? Kijk Janouk, ik zal je uitleggen hoe je een papieren UFO vouwt. Pak papier en dan pak je een derde van het papier en dat vouw je zo in de lengte. En dan pak je daar weer het midden van en dan vouw je hem nog een keer. Ja. Je moet het nog een keer vouwen. Oké. En dan…Nu moet je er een soort ronding van gaan maken. Scheurt die nou niet? Nee. Dan moet je eens kijken wat er gebeurt. Zie je, een soort bolling. De laatste vouw die we hadden gemaakt, die maken we nu even open en dan gaan we hem in elkaar schuiven en nu de oude vouw naar binnen toe. Kijk en als ik hem recht gooi dan stort ie meteen neer. Die stort meteen in de grond. En het gaat erom dus dat je er een draai aan geeft. Dat is het belangrijkste. Met je hand bedoel je dan. Ja, met mijn hand kijk. Ik heb er ook eentje voor jou. Ik snap alleen nog steeds niet helemaal hoe kan het nou zijn dat zo'n ding zonder vleugels vliegt? Ik bedoel, kijk, dit vliegtuigje heeft gewoon vleugels, weet je wel? Maar dit ding zonder vleugels, hoe kan dat nou? Ja, maar dat heeft dus alles met die draai te maken. De gyroscopische beweging waarmee je hem gooit. Ik snap het nog steeds niet helemaal. Oké, kom ik, Ik leg het je uit. Graag. Janouk, pak jij even het wiel? Ja, kijk. Stel dat ik er dus nog geen bewegingen aan geef, dus geen gyroscopische beweging. Wat gebeurt er dan? Oh ja, Oh, dan valt ie. Dan valt ie. Ja. Precies. Nou, als ik hier wel een draaiende beweging aan geef…Yes! Kijk en nu laat ik het los. Nee, hij blijft gewoon hangen! Kijk, en dat is dus zo vet. Door de draaiende beweging kan een papieren UFO rechtop blijven staan. Net als het wiel kan er lucht doorheen en kan hij op de lucht blijven zweven. Cool! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232600 186.752 1087 2024-12-30T19:05:00+00:00 yes no vliegen vliegtuig papier proefje zweven https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-croissants-gemaakt-kneden-vouwen-rollen-en-bakken 2025-01-08T09:38:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46798.w613.r16-9.6e44a0b.webp Hoe worden croissants gemaakt? | Kneden, vouwen, rollen en bakken Als ik hier alleen al naar kijk loopt het water me in de mond. Net uit de oven. Verse croissants. In deze ambachtelijke bakkerij in Amsterdam worden ze iedere dag nog vers gemaakt. Croissantjes maken. Hoe doen ze dat? Maarten. He. He, Pascal. Je bent croissantjesbakker.Wat gaat er nou eigenlijk allemaal in een goede croissant? Dat is eigenlijk niet zo ingewikkeld. Bloem, water, melk, suiker, gist, zout en natuurlijk boter. Dat gaan we eerst mengen. Heel chill om te zien. Ja, ja, we willen een beetje kracht erin hebben zodat het goed samen blijft. En dat betekent dat we nog wat moeten kneden. En dan worden eigenlijk de gluten Misschien heb je daar wel eens van gehoord. Die worden dan geactiveerd, dus dat is eigenlijk de spier in het deeg. Die ben je aan het werken. En dan vervolgens wordt het één geheel en houdt ie eigenlijk de boter die we straks erin gaan doen, kan ie de boter goed vasthouden. Flinke bonk. Pats! Wat je nu ziet is dat ie helemaal aan elkaar blijft. Wat ik nu ga doen is ik ga hem verdelen in twee stukken. En dan ga ik hem uitrollen op een uitrolmachine. En dat is eigenlijk een soort van mechanische deegroller. Wow. En dan gaat het de koelkast in en dan gaat ie tot morgen gaat ie rusten. En dat heeft nu een nacht gerust. Wat uiteindelijk de laagjes geeft bij een croissant zijn de laagjes boter en deeg. Eerst maak ik het deeg plat. En dan doe ik de boter erin. Kijk, de truc met het maken van een croissant is eigenlijk de boter die je er nu invouwt. Want als je hem nu zou bakken, heb je eigenlijk dus twee laagjes. Maar een croissant heeft natuurlijk veel meer laagjes, dus moet je een aantal keer vouwen om zoveel laagjes te krijgen. Prachtig! Kijk, je ziet al die laagjes heel precies zitten. Deeg, boter, deeg, boter, deeg, boter. En daar gaan we dan driehoeken van snijden en die gaan we oprollen tot een croissant. Kijk eens. Ze zijn gelukt! Wow, dit ziet er prachtig uit hè? Dat perfecte goudbruine laagje, die geur die er vanaf komt.Heerlijk! Oh wow, je ziet ook echt al die laagjes nog steeds zitten. Zo lekker! Dank je wel! Nou, leuk dat je er was! Croissantjes maken. Zo doen ze dat dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232819 193.237 1134 2025-01-06T19:14:00+00:00 yes no brood bakken bakker beroep deeg https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-trommel-afl-103 2024-11-28T09:46:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46622.w613.r16-9.ed4d7b8.webp PatsBoemKledder! | Trommel (afl. 103) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359913 1055.2 784 2024-11-27T09:44:00+00:00 yes no spel productieproces trommel https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-koffieapparaat-afl-104 2024-11-28T15:33:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46623.w613.r16-9.04d33d5.webp PatsBoemKledder! | Koffieapparaat (afl. 104) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359914 1029.04 769 2024-11-28T09:44:00+00:00 yes no spel productieproces koffie https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-snoep-moeilijk-te-weerstaan-spreek-met-jezelf-af-hoeveel-je-mag-eten 2024-11-28T11:04:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46624.w613.r16-9.54bc2f5.webp Waarom is snoep moeilijk te weerstaan? | Spreek met jezelf af hoeveel je mag eten Ik strooi: snoeeeeeep. Aan het einde van het jaar kan je er bijna niet omheen. Overal snoepgoed. Ik vind het heel leuk dat ze ook pepernoten gaan uitdelen en zo. Chocoladeletters. Zo lekker dat het moeilijk is om ermee te stoppen. Hoe komt dat eigenlijk? Dat vragen we aan diëtiste Mirjam van Delft, die veel over voedsel weet. Dat heeft eigenlijk een beetje mee te maken dat ons brein en ons lijf korte termijn denkt, het denkt nu oh, dat is lekker, dat wil ik nu. En het denkt niet na over later. Want later voel je je misschien misselijk. En bovendien kan veel snoepen leiden tot overgewicht. En daar hebben steeds meer mensen in Nederland last van, blijkt uit onderzoek. Dat je al die pepernoten niet kunt laten staan, is begrijpelijk. Maar volgens diëtiste Mirjam is het wel belangrijk om goed naar je eigen lijf te luisteren. Door echt te zeggen van oké, ik ga er tien nemen of vijftien nemen en dan te stoppen. En als je dan even een kwartiertje wacht en dan zeg je tegen jezelf oké. Ik wacht nu een kwartiertje of een half uurtje en als ik daarna nog steeds wil dan mag ik nog een beetje. Als je goed luistert naar je buik, dan kun je op tijd voelen van hé, eigenlijk is het nu wel goed, ik heb genoeg gehad. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232957 100.629 470 2024-11-28T10:08:00+00:00 yes no snoep Sinterklaas overgewicht https://schooltv.nl/video-item/knutsel-de-stoomboot-van-sinterklaas 2025-06-23T08:58:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46629.w613.r16-9.f57a98d.webp Sinterklaas x Knutselfeest | Knutsel de stoomboot van Sinterklaas Wil jij een boot als die van de Sint maken? Deze stoomboot voor kinderen kun je zelf makkelijk maken met Rosalie! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20232566 381.184 2031-11-12T23:00:00+00:00 653 2024-11-28T14:00:00+00:00 yes no Sinterklaas knutselen stoomschip https://schooltv.nl/video-item/ruben-hein-hij-komt-hij-komt-surprise-knip-en-plak-band 2024-12-02T08:17:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46639.w613.r16-9.5c86bc4.webp Ruben Hein - Hij komt, hij komt | Surprise Knip en Plak Band Hij komt, hij komt. Die lieve goede Sint. Mijn beste vriend, jouw beste vriend, de vriend van ieder kind. Mijn hartje klopt. Mijn hartje klopt zo blij. Wat brengt hij jou? Wat brengt hij mij? Wat brengt hij jou en mij? Dat weet je niet. Dus wacht maar rustig af. Hij komt, hij komt. Die lieve goede Sint, mijn beste vriend, jouw beste vriend, de vriend van ieder kind. Hij komt, hij komt, die lieve goede Sint. Mijn beste vriend, jouw beste vriend, de vriend van ieder kind. Mijn hartje klopt. Mijn hartje klopt zo blij. Wat brengt hij mij? Wat brengt hij jou? Wat brengt hij jou en mij? Dat weet je niet, dus wacht maar rustig af. Hij komt, hij komt! Die lieve goede Sint. Mijn beste vriend, jouw beste vriend. De vriend van ieder kind. Dat weet je niet. Dus wacht maar rustig af. Hij komt, hij komt! Die lieve goede Sint. Mijn beste vriend, jouw beste vriend, de vriend van ieder kind. Wow! Wie had dat gedacht zeg! Dank je wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20233477 124.949 932 2024-11-30T18:00:00+00:00 yes no Sinterklaas liedje zingen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-suiker 2024-11-30T20:23:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46640.w613.r16-9.1f5f7f1.webp Het Klokhuis | Suiker Snoep, koekjes, taart, eigenlijk vindt iedereen dat wel lekker. Ze hebben één ding gemeen: er zit suiker in. Maar waarom vinden we suiker zo lekker? Eva gaat naar Groningen om te kijken wat er gebeurt met al die suiker in je lichaam. In de sketch spreekt een interviewer weer bijzondere mensen op straat. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355322 896.64 3793 2024-11-28T20:16:00+00:00 yes no suiker eten spijsvertering energie https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-kabelbaan-en-beschuit-afl-105 2024-12-01T10:23:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46641.w613.r16-9.c20edb3.webp PatsBoemKledder! | Kabelbaan en beschuit (afl. 105) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359915 1096.006 885 2024-11-29T10:17:00+00:00 yes no spel productieproces beschuit https://schooltv.nl/video-item/dierendag-x-knutselfeest-dierendag-vieren-voor-kinderen 2024-12-01T10:31:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46642.w613.r16-9.696cab2.webp Dierendag x Knutselfeest | Dierendag vieren voor kinderen! We vieren dierendag! Maar waarom eigenlijk? Rosalie bespreekt het met de kinderen die de komende weken mee gaan knutselen. Zij delen hun lievelingsdieren, wat ze gaan doen en welke feestdag ze zelf zouden willen verzinnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20210839 213.354 2031-11-12T23:00:00+00:00 108 2024-08-15T14:45:00+00:00 yes no dier huisdier https://schooltv.nl/video-item/dierendag-x-knutselfeest-knutselen-halsband-voor-jouw-huisdier-maken 2024-12-01T10:40:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46643.w613.r16-9.cfe86dd.webp Dierendag x Knutselfeest | Halsband voor jouw huisdier maken Knutsel een halsband, inclusief naamplaatje als hanger, voor je huisdier deze dierendag! Rosalie legt je uit hoe. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20210843 453.034 2031-11-12T23:00:00+00:00 184 2024-08-22T14:45:00+00:00 yes no dier huisdier knutselen https://schooltv.nl/video-item/dierendag-x-knutselfeest-knutselen-maak-een-rugzak-van-jouw-knuffel 2024-12-01T10:39:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46644.w613.r16-9.5eb59c7.webp Dierendag x Knutselfeest | Maak een rugzak van jouw knuffel Wist je dat je van een knuffel, een hele leuke rugzak kan knutselen? We doen het in deze aflevering van Knutselfeest! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20210937 503.232 2031-11-12T23:00:00+00:00 121 2024-08-29T14:45:00+00:00 yes no dier tas knuffel knutselen https://schooltv.nl/video-item/dierendag-x-knutselfeest-maak-een-dierenbedje-van-de-oude-koffer 2024-12-02T15:36:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46645.w613.r16-9.127fada.webp Dierendag x Knutselfeest | Maak een dierenbedje van je oude koffer Heb jij thuis nog een oude koffer liggen? Rosalie legt uit hoe je er een dierenbedje van knutselt. Een leuk cadeau voor jouw huisdier op dierendag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20211206 434.56 2031-11-12T23:00:00+00:00 142 2024-09-05T14:45:00+00:00 yes no dier koffer knutselen huisdier https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-hazelaar-klokhuis-soortsafari 2024-12-02T08:28:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46647.w613.r16-9.a433e77.webp Op zoek naar de hazelaar | Klokhuis SoortSafari Deze week een kletsnatte zoektocht voor Janouk en Bram. In Ede gaan ze op zoek naar een hazelaar. Janouk is er nog niet helemaal over uit of het nou een boom of een struik is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20233360 348.949 182 2024-11-29T09:00:00+00:00 yes no dier biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/op-de-vlucht-sinds-1948-waarom-leven-palestijnen-in-vluchtelingenkampen 2024-12-03T09:17:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46651.w613.r16-9.a356965.webp Op de vlucht sinds 1948 | Waarom leven Palestijnen in vluchtelingenkampen? Veel Palestijnse vluchtelingen wonen al hun hele leven in vluchtelingenkampen, verspreid over Libanon, Syrië, Jordanië, Gaza en de Westelijke Jordaanoever. Aan het door de VN in 1948 vastgestelde ‘recht op terugkeer’ is tot op de dag van vandaag geen gehoor gegeven. Hierdoor is het leven in een vluchtelingenkamp voor meer dan 1,5 miljoen Palestijnen al meer dan 75 jaar dagelijkse realiteit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20233646 643.434 891 2024-12-03T07:38:00+00:00 yes no vluchteling palestina Israël Midden-Oosten https://schooltv.nl/video-item/waarom-maakt-je-maag-soms-een-knorrend-geluid-je-spijsvertering-in-actie 2024-12-03T07:45:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46652.w613.r16-9.7b6c6bb.webp Waarom maakt je maag soms een knorrend geluid? | Je spijsvertering in actie Denk jij dat je buik knort als je megahonger hebt? Dat hoeft niet. Als je hebt gegeten, dan blijft het eten eerst vier uur in je maag, waar het eten verkleind wordt tot stukjes van één à drie millimeter. Daarna wordt het eten naar de dunne darm geknepen en daar blijft het ongeveer 6 uur. Vervolgens reizen de overgebleven resten een dag door de dikke darm om daarna als poep je lichaam weer te verlaten. Je spijsverteringskanaal heeft dus een handig doorschuifsysteem wat ervoor zorgt dat er steeds weer plek is voor nieuw eten. Elke keer als het eten, lucht en vloeistoffen zich verplaatsen kun je een knorrende of borrelend geluid horen. Bovendien vindt er twee keer per dag een hele grote schoonmaakbeurt plaats. Het is alsof met een bezem al het eten en de resten in één keer ver worden doorgeschoven. Dit gebeurt door een samentrekking van de maag tot aan de dikke darm. Vaak zijn deze momenten tussen twee maaltijden door en geven ze meer geluid. Je maag en darmen ruimen dus lekker op en dit zegt niets over of je honger hebt, maar omdat dit langere knorgeluid vaak wordt gemaakt als je maag al een tijdje leeg is heb je dan soms toevallig net honger gekregen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231623 85.994 2724 2024-12-02T19:00:00+00:00 yes no spijsvertering maag eten https://schooltv.nl/video-item/hoe-plak-je-je-fietsband-stap-voor-stap-je-lekke-band-repareren 2024-12-03T07:47:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46653.w613.r16-9.1094a65.webp Hoe plak je je fietsband? | Stap voor stap je lekke band repareren Kak! Kak kak. Kakkerdekak. Het is weer zo ver, een lekke band. Iedere keer weer naar de fietsenmaker. Terwijl het helemaal niet moeilijk is om je fietsband zelf te plakken. Dus wat heb ik geregeld? Ik krijg een spoedcursus banden plakken bij de fietsenmaker zelf. Dit is de werkplaats van fietsenmaker Koen. En ja, dit is natuurlijk de perfecte plek om te leren hoe je je band plakt. Drie, twee en hoppa! Nou, het allerbelangrijkste is een bandenplaksetje. Er zit van alles in. Plakkertjes, lijm, een klein stukje schuurpapier en bandenlichters. Check. Je steekt het platte kantje van de bandenlichter tussen de velg en de buitenband. Dan wip je hem omhoog. Haak je ‘m aan de spaak. Nou, iets van tien centimeter verderop de volgende en met de derde schuif je een kant van die buitenband los. Dan draai je het ventiel los en dan trek je eigenlijk zo de binnenband eruit. Wauw! Hoppa. Eerst het ventieltje terug erin en dan moeten we de band een beetje oppompen. Soms, als het echt een groot lek is, dan stroomt de lucht er wel uit. Ik hoor wel iets, maar…Nou, ik ben nog niet zeker. Als het echt niet lukt dan biedt een bak water altijd uitkomst. Haal de band rustig… he bubbeltjes! Door de bak heen. Dan is het handig om met een pen meteen een kruisje erbij te zetten, dan weet je waar die zit. Eerst het gebied rondom het gaatje goed opruwen. Eerst smeer je de solutie mooi op het gaatje en dan maak je een mooi rondje zodat je weet dat het gaatje straks in het midden zit. Dan heel belangrijk: wachten. Oh ja? Ja. En je kan zien dat ie gedroogd is doordat de oppervlakte een beetje dof wordt. Nou, heel even wachten. Mooi in het midden en met twee duimen. Kan ik? Goed aandrukken. Yes! He, lekker gedaan! Ventiel door het gat en dan is het heel belangrijk om de band een klein beetje op te pompen. Dat voorkomt dat ie straks gedraaid of gevouwen in de buitenband zit. Als ie er helemaal netjes in ligt dan kun je de buitenband weer op zijn plek gaan leggen. Dat doe je met je handen. Huppakee. Dank je wel! Veel fietsplezier. Top. Ja, zo doen ze dat dus! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232246 190.229 906 2024-12-02T19:00:00+00:00 yes no fiets wiel techniek https://schooltv.nl/video-item/kun-je-een-tekening-omdraaien-met-water-licht-verandert-van-richting 2024-12-03T07:49:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46654.w613.r16-9.07b01dc.webp Kun je een tekening omdraaien met water? | Licht verandert van richting Hè? He, kom eens even kijken. Ik heb hier een gekke goocheltruc gevonden. Echt serieus, dit ga je niet geloven. Let op. Zie je die vissen? Flats? Pats, ineens andersom. Dat is gekke beeldmanipulatie of zo toch? Nee, nee, nee. Dit is 100% geen beeldmanipulatie en geen truc. Hoe dan? Is het een ton? Not! Hoe kan dat nou? Magic! Nee, natuurlijk niet. Het is gewoon pure natuurkunde. Leg uit. Kijk, als ik dit rietje pak en ik zet hem zo in het water en je vergelijkt het gedeelte onder het water met die daarboven, wat zie je dan? Ja, het lijkt wel op een andere plek te zitten, alsof het los van elkaar zit. Ja, bizar hè? Ja. Licht, het komt zo en het schijnt op het rietje dat weerkaatst naar onze ogen. Alleen het licht in het glas moet door water heen, terwijl het bovenste gedeelte alleen door de lucht hoeft te reizen. En laat het licht nou een stuk sneller door de lucht reizen dan door het water. Op zich ook wel logisch, want je rent ook veel makkelijker door de lucht dan door een zwembad gevuld met water. Precies. Precies, daar heeft licht dus ook last van. Het licht wordt dus ineens afgeremd als het door water moet. Het buigt een beetje af en daarom zie je het dus op een andere plek. Kijk, je kan het een beetje vergelijken met een auto die schuin een modderig veld oprijdt. Het wiel dat als eerste het modderige veld bereikt remt af en trekt de auto scheef en daardoor verandert het van richting. En dat effect, dat heeft water dus ook op licht. Maar kan het zo veel buigen dat je zo'n pijl dan helemaal omgedraaid ziet? Ja, dat kan door de bolling van het glas en dus het water dat erin zit. Daardoor buigt het licht zo ver dat je de pijl omgekeerd ziet. Wauw. Sick he? Ja, en toch ook wel een beetje magie. Well, het is echt magic. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20232244 166.421 563 2024-12-02T19:00:00+00:00 yes no tekenen water licht proefje https://schooltv.nl/video-item/waarom-strooien-we-met-pepernoten-en-kruidnoten-strooigoed-met-sinterklaas 2024-12-03T10:42:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46656.w613.r16-9.b2a4c14.webp Waarom strooien we met pepernoten en kruidnoten? | Strooigoed met Sinterklaas Ja, waarom gooien? Moet je al die pepernootjes weer van de grond rapen voordat je ze op kunt eten. Dat is toch hartstikke vies? Maar goed, het gebeurt al heel lang. Zoals je kunt zien op deze prenten van meer dan honderd jaar oud. Waarom er wordt gegooid? Daar zijn verschillende verklaringen voor. Volgens sommige geschiedkundigen zou de traditie afstammen van het strooien van zaden op de akkers in de winter. Het zou ook kunnen dat het afstamt van een oud-Duitse carnavalstraditie Hansel-Laufen, waarbij feestelijk geklede mensen die best wel een beetje lijken op onze Pieten snoep en fruit strooien op straat voor de kinderen. Klinkt best wel logisch toch? Maar misschien is het allemaal begonnen met een oude christelijke legende over Sint Nicolaas. Hij zou honderden jaren geleden via een raam zakjes met geld in het huis van een arm gezin hebben gegooid en een paar muntjes zouden in de schoenen terecht zijn gekomen. Kijk, en dat verklaart niet alleen waarom er met pepernoten, kruidnoten en schuimpjes wordt gegooid, maar ook waarom we onze schoen zetten en waarom we chocolademunten eten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20234218 84.906 1514 2024-12-03T10:10:00+00:00 yes no Sinterklaas traditie pepernoot https://schooltv.nl/video-item/hein-match-made-in-heaven 2026-01-16T14:40:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46658.w613.r16-9.cfb3aba.webp Hein | Match made in heaven (afl. 4) Hein en Dewi zien Duman dagelijks aan het graf van zijn overleden vrouw Hanane staat te huilen. Ze zijn onder de indruk van zijn trouw en liefde, maar de geest van Hanane blijkt er heel anders over te denken. Ze smeekt Hein en Dewi om een nieuwe liefde voor hem te vinden, zodat ze eindelijk haar verdiende rust krijgt. Ondertussen lijkt tussen Menno en Terrence iets van hun oude liefde weer op te bloeien. Maar de concurrerende uitvaartondernemer Steven van Uden lijkt ook een oogje op Terrence te hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1331749 1538.8 2031-11-12T23:00:00+00:00 354 2024-12-28T15:00:00+00:00 yes no dood rouw geest https://schooltv.nl/video-item/yoga-mee-met-roos-acrobaat 2024-12-03T11:32:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46659.w613.r16-9.791fe3d.webp Yoga mee met Roos | Acrobaat Kinderen treden op in het circus terwijl ze yogaposes leren in het interactieve kinderprogramma Yoga mee met Roos. Doe jij mee met de yogales? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20231616 968.704 2031-12-01T11:29:00+00:00 984 2024-12-03T10:00:00+00:00 yes no yoga acrobatiek circus https://schooltv.nl/video-item/yoga-mee-met-roos-brandweer 2024-12-03T11:31:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46660.w613.r16-9.68bf614.webp Yoga mee met Roos | Brandweer Help je mee bij de brandweer? Kinderen leren verschillende yogaposes terwijl ze helpen bij het redden van een kat uit de boom en het blussen van een brand in de koekjesfabriek! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20233256 856.661 2031-12-01T11:27:00+00:00 859 2024-12-03T11:00:00+00:00 yes no yoga brandweer brand https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-wilde-dieren-wisent 2024-12-03T12:31:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46661.w613.r16-9.214be49.webp Beestenbrigade Wilde Dieren | Wisent Boswachter Tim en cameraman Sjoerd gaan elke week op spannende zoektocht naar een wild dier in Nederland. In deze aflevering staan ze oog in oog met een indrukwekkende wisent. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20206400 704.064 2031-12-01T11:32:00+00:00 2225 2024-12-03T11:30:00+00:00 yes no dier https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-wilde-dieren-vos 2024-12-03T12:36:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46663.w613.r16-9.b2ea7c2.webp Beestenbrigade Wilde Dieren | Vos Boswachter Tim en zijn cameraman Sjoerd gaan op zoek naar de vos! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20207804 661.546 2031-12-03T12:00:00+00:00 3652 2024-12-03T12:00:00+00:00 yes no vos https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-wilde-dieren-zeehond 2024-12-03T12:35:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46664.w613.r16-9.7fb78b0.webp Beestenbrigade Wilde Dieren | Zeehond Boswachter Tim en zijn cameraman Sjoerd gaan op zoek naar zeehonden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20209518 651.712 2031-12-03T12:30:00+00:00 2678 2024-12-03T12:00:00+00:00 yes no zeehond https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-wilde-dieren-ringslang 2024-12-03T12:39:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46665.w613.r16-9.365cff5.webp Beestenbrigade Wilde Dieren | Ringslang Boswachter Tim en zijn cameraman Sjoerd gaan op zoek naar de ringslang. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20210445 638.592 2031-12-01T12:35:00+00:00 1889 2024-12-03T12:30:00+00:00 yes no slang https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-wilde-dieren-zeester 2024-12-03T12:41:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46666.w613.r16-9.d12741e.webp Beestenbrigade Wilde Dieren | Zeester Boswachter Tim en zijn cameraman Sjoerd gaan op zoek naar zeesterren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20210446 538.944 2031-12-01T12:40:00+00:00 3464 2024-12-03T12:35:00+00:00 yes no dier zee https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-wilde-dieren-lepelaar 2024-12-03T12:43:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46667.w613.r16-9.67191a5.webp Beestenbrigade Wilde Dieren | Lepelaar Boswachter Tim en zijn cameraman Sjoerd gaan lepelaars spotten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20210447 684.501 2031-12-01T12:41:00+00:00 2199 2024-12-03T12:40:00+00:00 yes no dier vogel https://schooltv.nl/video-item/waarom-ga-je-klappertanden-als-je-het-koud-hebt-van-bewegen-krijg-je-het-warm 2024-12-10T08:29:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46715.w613.r16-9.5d2ad8f.webp Waarom ga je klappertanden als je het koud hebt? | Van bewegen krijg je het warm Ja, Eva hier. Vandaag verwachten we koud weer, een ijzige wind en een gevoelstemperatuur van -25 graden. Terug naar de studio. Als je het ijskoud hebt, bijvoorbeeld in de winter is het soms moeilijk om weer warm te worden. Je kan bijvoorbeeld gaan rillen en daarbij kan je ook gaan klappertanden. Maar waarom helpt dat eigenlijk tegen de kou? Dat heeft te maken met je spieren. Denk maar eens aan als je gaat hardlopen of fietsen en veel spieren gebruikt. Dan krijg je het al snel warm. Als je spieren veel bewegen, verbranden ze voedingsstoffen die ons lichaam binnenkomen door te eten. En je verbranding het woord zegt het eigenlijk, al brand, daar komt warmte bij vrij. Van bewegen krijg je het dus warm. Maar als je het echt koud hebt, heeft je lichaam een trucje. Het gaat dan uit zichzelf rillen zonder dat je wat hoeft te doen. De spieren in je lichaam trekken zich steeds kort samen en ontspannen weer. En dus ook de spieren van je kaak waardoor je gaat klappertanden. Zo krijg je het zelfs als je stilstaat nog lekker warm. Maar hoe kan het dan dat we soms ook klappertanden in de zomer? Nou, dat komt bijvoorbeeld door ziekte. Als je ziek bent en bijvoorbeeld koorts hebt, dan kan je lichaam gaan rillen en door het rillen krijg je een hogere lichaamstemperatuur. Ziektemakers kunnen niet zo goed tegen die hogere lichaamstemperatuur en zo word je dus sneller beter. Daarnaast kun je ook gaan klappertanden als je bang bent. Hallo? Is daar iemand? Je spieren kunnen zich door spanning afwisselend aanspannen en ontspannen, waardoor je rillingen kunt krijgen. Soms dus in de vorm van klappertanden. Ja Eva hier. Lieve mensen, nu vragen jullie je vast af hoe ik -25 graden Celsius overleef zonder te klappertanden. Nou, kleed je warm aan. Beweeg lekker je spieren of ga net als ik gewoon lekker relaxed op vakantie naar de zon. Terug naar de studio. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231624 122.752 719 2024-12-09T19:05:00+00:00 yes no koud temperatuur tand spier gebit https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-slappe-lach-tranen-in-je-ogen-en-verslapte-spieren 2024-12-17T08:10:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46743.w613.r16-9.8afba49.webp Wat is de slappe lach? | Tranen in je ogen en verslapte spieren Ieuw! Ik doe het bijna in m’n broek! Kun jij soms ook niet meer stoppen met lachen wanneer je langdurig moet lachen? Dan heb je de slappe lach. Je begint dan extreem te ademen. Je middenrif beweegt snel op en neer. Het middenrif is een spier die tussen je borst en je buik zit en het geluid dat je daarbij maakt, dat kennen we als lachen. Ha ha ha ha ha ha. Daarnaast spannen je gezichts- en buikspieren zich aan. Gemiddeld gebruik je wel zes keer zoveel zuurstof als bij normaal ademen. Alsof je een sprintje trekt. Door het lachen kun je tranen in je ogen krijgen. Naast de inspanning van je spieren zijn er ook spieren die juist ontspannen. Onderzoekers denken dat tijdens het lachen een gebiedje in je hersenen wordt aangezet dat ervoor zorgt dat de signalen vanuit de hersenen naar veel spieren een beetje worden onderdrukt, waardoor ze slapper worden. Als je aan het dromen bent, zorgt datzelfde gebiedje er ook voor dat de spieren verslappen en je niet ineens uit bed springt. Ook bij je blaas verslappen je spieren en omdat je buikspieren tijdens het lachen juist op je blaas drukken, kun je soms ook in je broek plassen van het lachen. Oeps. Door de extreme reactie van je lichaam tijdens de slappe lach worden er seintjes gestuurd naar je hersenen. Je hersenen maken vervolgens allerlei geluksstofjes aan, zoals endorfine. Deze stofjes hebben een positief effect. Je voelt je vrolijker en minder gestrest. Bovendien kan de slappe lach ervoor zorgen dat je minder pijn voelt. Stoppen met de slappe lach. Dat kan soms lastig zijn, zeker als je in de buurt bent van een andere lachebek. Maar als je lichaam uiteindelijk te moe is van het lachen, dan stopt de slappe lach en kun je even bijkomen. Nou, gelukkig is lachen gezond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231705 127.552 657 2024-12-16T19:05:00+00:00 yes no lachen spier gezicht hersenen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-bloedneus-bloedvaatjes-in-je-neus-gaan-kapot 2024-12-30T19:03:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46785.w613.r16-9.d7b4ab5.webp Wat is een bloedneus? | Bloedvaatjes in je neus gaan kapot Ja, ja, ik sta vrij! Ik sta vrij! Aaaauuuu! Om een bloedneus te krijgen hoef je niet per se te vechten of een bal in je gezicht te krijgen. Het kan je ook zomaar ineens overkomen. Je hebt een bloedneus als er bloed stroomt uit één of beide neusgaten. Maar hoe komt het dat je neus gaat bloeden? Dat zit zo. Als je bij de neusgaten naar binnen gaat zit er overal dun en vrij kwetsbaar slijmvlies. Je neus bestaat uit twee neusholten, gescheiden door een muurtje. Het neustussenschot. Door het neusslijmvlies lopen veel bloedvaatjes. Als er droge lucht je neus binnenstroomt kan dit slijmvlies uitdrogen en gaan irriteren. Een bloedvaatje dat in dit slijmvlies zit kan daardoor kapotgaan en op dat moment krijg je een bloedneus. Het gebeurt ook wel eens tijdens een verkoudheid.Bij een verkoudheid of na een neusbloeding ontstaan er korstjes op het neusslijmvlies. Door deze korstjes ga je vaak je neus snuiten of neuspeuteren, waardoor het onderliggende slijmvlies beschadigd raakt. Daarnaast kan zo'n bloedvaatje ook kapot en beschadigd raken van buitenaf door bijvoorbeeld een bal in je gezicht niet meer gezicht of als je hard tegen iets aanloopt. Au! Als je een bloedneus hebt, dan kun je het beste rustig rechtop gaan zitten met het hoofd iets voorover gebogen. Hierdoor loopt er minder bloed naar de mond, keelholte en maag en word je niet zo snel misselijk. Vervolgens snuit je je neus voorzichtig leeg en knijp je hem voor 5 minuten dicht. Hierbij moet je opletten dat je niet op het bot van je neus drukt maar daaronder, zodat je je neusvleugels naar elkaar toe knijpt. Door het knijpen gaat het bloedende vaatje dicht en vaak gaat de bloedneus dan zo weer over. Hee! Moeten we je wisselen? Neehoor, het gaat wel weer! Ja, kom maar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231706 113.024 1574 2024-12-30T19:03:00+00:00 yes no neus bloedneus ehbo https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-misselijkheid-het-braakcentrum-in-je-hersenen-slaat-alarm 2025-01-08T09:39:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46796.w613.r16-9.d8bbe92.webp Hoe ontstaat misselijkheid? | Het braakcentrum in je hersenen slaat alarm Misselijk zijn. Het is een vervelend gevoel. Waar komt dat gevoel nou zomaar vandaan? Dat ga ik je uitleggen. Vaak ontstaat misselijkheid doordat je maag geïrriteerd raakt. Dit kan onder andere komen door virussen en bacteriën, bijvoorbeeld in bedorven eten. Op het moment dat je iets verkeerds eet, dan stuurt je maag een signaal naar je hersenen. In je hersenen wordt dan een speciaal plekje geprikkeld, wat we ook wel het braakcentrum noemen. Zodra het braakcentrum alarm slaat, begin je je misselijk te voelen. Hierdoor kun je gaan overgeven zodat het bedorven eten je lichaam uitgaat. Of het wil je laten weten dat je lichaam rust nodig heeft om te herstellen. Het braakcentrum kan ook alarm slaan door bepaalde geuren, smaken of beelden. En dan hebben we natuurlijk nog de misselijkheid die je kan voelen als je last hebt van reisziekte. Deze misselijkheid ontstaat wanneer je hersenen verschillende informatie ontvangen van je zintuigen, zoals je ogen en je evenwichtsorgaan. Het evenwichtsorgaan ligt in het binnenoor en speelt een belangrijke rol bij het houden van je evenwicht. Als je bijvoorbeeld in een rijdende auto een boek leest dan denken je ogen dat je stilzit terwijl je evenwichtsorgaan beweging voelt. En dit kan zorgen voor verwarring in je hersenen en het centrum waardoor je wagenziek wordt. Het kan dan onder andere helpen om naar buiten te kijken, naar een punt in de verte. Zo snappen je hersenen weer dat je aan het rijden bent. Bij reisziekte hoef je trouwens niet per se te reizen. Je kunt het ook krijgen in draaimolens, op schommels of in achtbanen. Oh, volgens mij ben ik een beetje misselijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20231707 121.749 828 2025-01-06T19:04:00+00:00 yes no maag hersenen ziek https://schooltv.nl/video-item/dierendag-x-knutselfeest-knutsel-een-tent-voor-jouw-huisdier 2025-08-04T08:48:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46668.w613.r16-9.6be7d1e.webp Dierendag x Knutselfeest | Knutsel een tent voor jouw huisdier Kan jouw kat of kleine hond wel een extra plekje gebruiken? Maak dan deze tipi tent voor dierendag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20211305 445.461 2032-12-03T13:09:00+00:00 47 2024-09-12T14:45:00+00:00 yes no dier kat knutselen https://schooltv.nl/video-item/dierendag-x-knutselfeest-knutsel-3d-dierenportretten-van-eierdozen 2024-12-06T12:59:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46669.w613.r16-9.c30a5aa.webp Dierendag x Knutselfeest | Knutsel 3D-dierenportretten van eierdozen Wil je knutselen met iets wat je al in huis hebt? Van eierdozen maak je megaleuke 3D-dierenportretten. Leuk voor dierendag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20211307 463.509 2031-12-01T13:09:00+00:00 109 2024-09-19T15:00:00+00:00 yes no dier knutselen https://schooltv.nl/video-item/dierendag-x-knutselfeest-knutsel-een-lamp-van-dierenspeeltjes 2024-12-03T13:08:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46670.w613.r16-9.a1882b6.webp Dierendag x Knutselfeest | Knutsel een lamp van dierenspeeltjes Oude dierenspeeltjes hergebruiken? Knutsel er een superstoere dierenlamp van! Rosalie doet het voor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20211366 431.466 2031-12-01T13:00:00+00:00 56 2024-09-26T14:45:00+00:00 yes no dier knutselen https://schooltv.nl/video-item/dierendag-x-knutselfeest-knutsel-dierenfeesthoedjes-voor-dierendag 2024-12-03T13:13:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46671.w613.r16-9.b5ca941.webp Dierendag x Knutselfeest | Knutsel dierenfeesthoedjes voor dierendag Een feestdag wordt leuker met feesthoedjes! Knutsel daarom makkelijk deze dierenhoedjes om te dragen op dierendag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20211368 489.877 2031-12-01T13:09:00+00:00 144 2024-10-03T14:45:00+00:00 yes no dier knutselen hoed https://schooltv.nl/video-item/hoe-luchtvervuiling-in-de-lucht-komt-waar-is-de-schoonste-en-minst-schone-lucht-van-nederland 2025-12-22T09:21:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46672.w613.r16-9.c3752ec.webp Hoe luchtvervuiling in de lucht komt | Waar is de schoonste en minst schone lucht van Nederland? Dit is één van de plekken in Nederland met de meeste luchtvervuiling. In Wijk aan Zee! Met elke ademteug krijg je hier gemiddeld het meeste fijnstof binnen. En dat niet alleen, ook allerlei andere narigheid. Maar goed, het is niet zo dat de rest van Nederland nou wél zo'n lekker schone lucht heeft. Nederland moet de uitstoot van ultrafijnstof terugdringen. Dit is niet echt goed voor je longen, zo'n lekker knapperend houtvuur. Je kunt de luchtverontreiniging in Gelderland vergelijken met het meeroken van zes sigaretten per dag. Hoe komt dat? Wat denkt u? Fijnstof. Luchtvervuiling is één van de grootste veroorzakers van ziektes in Nederland. Ongeveer net zo'n grote risicofactor als overgewicht. En als dit dan de meest vervuilde plek van Nederland is waar is de lucht dan wél schoon? En is dat dan schoon genoeg? Om die vraag te beantwoorden staarden we naar kaarten, bekeken we grafieken, doken we in de archieven en belden we met mensen die er verstand van hebben. Hee hallo, je spreekt met Judith van de NOS. Deed ik dus niet alleen, maar met m'n collega Judith. Uhh Judith. Judith? Dit is je cue! O hey! Ja precies. Zo kwamen we op de meest vervuilde plek uit en met deze drie kaarten zoeken we naar de schoonste lucht van Nederland. Eerst: welke schadelijke stoffen zitten er eigenlijk in de lucht? Nou als je daarnaar zoekt dan kom je er héél véél tegen. Gifstoffen en gassen die vanuit fabrieken, verbrandingsmotoren het platteland of uit de natuur in de lucht belanden. Het is onmogelijk om ze allemaal in kaart te brengen. Bovendien wordt lang niet alles structureel gemeten. Dus ja, waar moeten we beginnen? In onze zoektocht komen deze twee stoffen de hele tijd terug: fijnstof en stikstofdioxide. Allebei schadelijk voor onze gezondheid, én een goede indicatie van hoe vervuild de lucht is. Waar rook is, is vuur, zeg maar. Het RIVM meet deze en andere stoffen met honderd meetstations verspreid door het land. Je kan zelf live meekijken met de data, maar dat is dus echt een momentopname. Luchtvervuiling heeft namelijk ook veel met het weer te maken. Als het koud is blijven schadelijke stoffen langer hangen als het gaat waait verspreidt het zich juist snel, en op een warme dag kunnen door allerlei onderlinge reacties weer ándere stoffen ontstaan. Kortom: alles hangt met elkaar samen. Deze kaarten zijn daarom gemiddelden en zeggen iets over de lucht in een heel jaar. Goed, we beginnen bij stikstofdioxide. Een verbinding tussen stikstof en zuurstof, vooral veroorzaakt door uitlaatgassen van verkeer. Dat zie je ook duidelijk terug op de kaart. Kijk: de grote wegen die pik je er zo tussenuit. Te veel stikstofdioxide is slecht voor je. Kan onder meer longziektes en hart- en vaatproblemen veroorzaken. Er is bijvoorbeeld een verband tussen langdurige blootstelling aan stikstofdioxide en astmaklachten bij kinderen. En algemener, met een vroegtijdig overlijden. Hart- en vaatziekten, longkanker, luchtwegaandoeningen dat zijn natuurlijk de bekende die geassocieerd zijn met luchtverontreiniging. Rejo Zenger woont al ruim zes jaar pal naast de snelweg A10 in Amsterdam. In je dagelijks leven merk je niet veel van de snelweg, het geluid is wel merkbaar maar qua luchtvervuiling niet echt. Maar ik denk dat dat een beetje misleidend is, want die luchtvervuiling is wel iets wat ervoor zorgt dat mijn gezondheid in de loop van de jaren sterk op achteruit gaat. Maar ja, hoeveel stikstofdioxide is dan te veel? De Wereldgezondheidsorganisatie legt de grens op maximaal 10 microgram per kubieke meter. Dat is voorlopig een advies en geen regel, al wil de EU het in 2050 verplichten. Alles wat op deze kaart is ingekleurd, komt daarboven. Is alles onder die 10 microgram dan veilig? Nou, niet per se, want onderzoekers zeggen dat er geen ondergrens is waaronder er geen gezondheidseffecten zijn. Met andere woorden: zelfs lage hoeveelheden kunnen schadelijk zijn. De grootste bron in Nederland van stikstofdioxide is ál het verkeer. Ook landbouw is een belangrijke uitstoter. Maar er waait ook veel Nederland binnen uit de omliggende landen. Dan het goede nieuws. Want ja ik heb ook de comments gelezen. Ooit was het veel erger, want al jaren daalt de stikstofdioxide in onze lucht. Elf jaar geleden zag deze kaart er namelijk zo uit. 2013 nu. 2013 nu. Komt vooral door strengere regels en innovatie. Een gemiddelde personenauto levert bijvoorbeeld veel minder stikstofdioxide op dan vroeger. En misschien denk je nu al de hele tijd: Ooohja, stikstof! Dat is toch van de stikstofcrisis? Opnieuw lijkt de aanpak van de stikstofcrisis vertraging op te lopen. Terwijl Nederland zich een weg probeert de banen uit de stikstofcrisis blijft het onduidelijk hoe het verder moet met de stikstofcrisis. Ja, maar dat is echt iets anders: die crisis gaat niet alleen over stikstofdioxide maar vooral over ammoniak. En dat heeft vooral ook gevolgen voor de natuur. De Nederlandse natuur staat er slecht voor. Stikstof en de natuur, de politiek praat er inmiddels al meer dan vier jaar over. Totale waanzin. Dus als we zoeken naar de schoonste lucht in Nederland voor je gezondheid, ja, dan vallen deze plekken al allemaal af. Dan fijnstof. Dat is geen stof op zich, maar een verzamelnaam voor heel kleine deeltjes in de lucht die je meestal niet kunt zien of proeven. Fijn stof dus. Letterlijk. Stofdeeltjes die kleiner zijn dan 10 micrometer. Dat is vijf keer kleiner dan de dikte van een haar. Nou kijk, zo vies is het hier dus. Ik kan het drie keer per maand schoonmaken maar dat heeft heel weinig zin eigenlijk. Belandt niet alleen op vensterbanken en ramen. Dat is toch zwart? Dit zo'n beetje elke drie, vier weken. Maar ook in je luchtwegen. Ook fijnstof komt uit verbrandingsmotoren, de landbouw en de industrie. En dit zou je misschien niet verwachten, maar het grootste deel zijn bodemstoffen zoals ijzer- en aluminiumdeeltjes. Hieronder valt ook stof dat opwaait door het omploegen in de landbouw of door langsrijdend verkeer En, deze zag ik zelf niet aankomen, maar zeezout is ook een belangrijke bron. We liggen aan zee en dus zit er van nature nogal wat zout in onze lucht. Dat is zó klein dat het je het ook inademt als fijnstof. Daar is wel iets geks mee aan de hand. Zeezout telt in sommige metingen namelijk niet mee als fijnstof. Daardoor lijkt het alsof de lucht een stukje schoner is en de GGD wil daarom van die uitzondering af. Als het over fijnstof gaat, heb ik eigenlijk nog een kaart nodig. Deze gaat over nóg kleiner fijnstof. Deeltjes die tot 2,5 micrometer groot zijn. Dat is twintig keer kleiner dan de dikte van een haar. Die deeltjes dringen nog veel dieper je longen binnen en zijn dus nog gevaarlijker. Vooral in Zuid-Nederland hangt veel van dat kleinere fijnstof. Komt onder meer door de veehouderij in dat gebied. En in de steden zie je de effecten van het verkeer terug. Is dit dan alles? Nee. Want er is ook nog Ultrafijnstof. Weinig lucht, een piepende adem en grotere afhankelijkheid van medicijnen. Nederland moet de uitstoot van ultrafijnstof terugdringen. De allerkleinste deeltjes fijnstof, kleiner dan 0,1 micrometer. Vijfhonderd keer kleiner dan een haar. Er zijn grote zorgen over ultrafijnstof, we weten er namelijk nog maar weinig van we meten het niet structureel en er zijn geen normen voor. Terwijl: we weten wél dat het waarschijnlijk erg slecht is voor onze gezondheid. Dit is een schatting van hoeveel ultrafijnstof er in de Nederlandse lucht hangt gebaseerd op verschillende onderzoeken. Dat is denk ik inherent aan het feit dat je in een grote stad woont. En we kunnen niet allemaal op de Veluwe gaan wonen. Goed. We zoeken dus de schoonste lucht van Nederland met zo min mogelijk fijnstof. Dus als we deze twee dan even op elkaar leggen dan vallen nog veel meer plekken af. Waar geen kaarten van bestaan, maar wel een enorme lijst, zijn de Zeer Zorgwekkende Stoffen. Die zijn volgens het RIVM gevaarlijk voor mens en milieu omdat ze bijvoorbeeld kankerverwekkend zijn of voor eeuwig ophopen in de natuur. Zoals Tetrathy Lammon Hepta… Juud, kom eens. Tetrathy Lammon. Ja nou goed, dit soort stoffen dus. Die in water, grond en lucht gevonden worden. Die Zeer Zorgwekkende Stoffen verschillen nogal per regio, omdat ze vaak gevonden worden in de buurt van vervuilende fabrieken. Hier in Dordrecht gaat het met name over PFAS. Dat is vooral aanwezig in water en de grond, maar is rondom de fabriek ook gemeten in de lucht. Het Openbaar Ministerie start een strafrechtelijk onderzoek naar Chemours in Dordrecht. Het chemiebedrijf wist zeer waarschijnlijk al tientallen jaren dat de uitstoot van PFAS een risico vormt voor het personeel en de omgeving. Er zitten veel mitsen en maren aan deze stoffen, als ze überhaupt al gemeten worden in de lucht. En omdat ze zo plekgebonden zijn, hebben wij er ook geen kaart van. Daarom focussen wij ons op deze drie kaarten die dus een goede indicatie geven van de totale luchtvervuiling. Oké waar is dan de schoonste lucht? Een plek met zo min mogelijk stikstofdioxide zo min mogelijk fijnstof en zo min mogelijk nóg kleiner fijnstof. Als je hiernaar kijkt dan kun je al een prima inschatting maken maar als gedachtenexperiment willen we het zo precies mogelijk weten. Dus we gaan het berekenen. Grafisch ontwerper Onno combineert de drie kaarten tot één en verdeelt Nederland in vierkantjes van 2,5 kilometer. Hoppa! Datajournalist Semina laat vervolgens een berekening los op de data waarbij het vierkantje met de laagste hoeveelheden van deze drie stoffen, het allerbest scoort. Nou dan hebben we die. En ja, er valt van alles aan te merken op deze methode het is dan ook geen wetenschappelijk onderzoek. Goed, klein momentje. Daar komt ie. Bijna. Gevonden! Hier is de schoonste lucht van Nederland! Op Schiermonnikoog! Rick jongen kom ook, geniet van de lucht! Schone lucht! Nou, wacht even. De lucht is hier dan misschien wel het schoonst van Nederland maar écht schoon is het hier nog steeds niet. Dat zie je vooral op de Europese fijnstofkaart. Daar kleurt Nederland nu behoorlijk rood, vergeleken met bijvoorbeeld de Schotse hooglanden of zuidoost Frankrijk. Daar zitten ze wel onder de fijnstofnorm van de Wereldgezondheidsorganisatie. Maar het kan ook slechter: in Oost-Europa is het qua fijnstof echt drama. Daar draait een groter deel van de energievoorziening nog op kolencentrales en zijn er veel vervuilende fabrieken. Ook natuurlijke factoren spelen een grote rol. Zo blijft in Noord-Italië fijnstof hangen tussen de hoge bergen. Een soort badkuip-effect. En kijken we naar de hele wereld, dan is de luchtkwaliteit in New Delhi, India volgens de Wereldgezondheidsorganisatie het slechtste van alle grote steden ter wereld. De overheid moet er iets aan doen want het wordt iedere dag steeds moeilijker om te ademen. Dus: de schoonste lucht van Nederland vind je op Schiermonnikoog al is dat dus nog steeds niet súperschoon. Maar ik heb een paar hoopvolle grafieken voor je. Want ja, ik zei het net ook al maar jullie hebben groot gelijk. Kijk: we komen van ver. Heel ver. In 1990 stierven er naar schatting nog zo'n 65 per 100 duizend Nederlanders aan luchtvervuiling. En nu ligt dat veel lager. Grote fabrieken, kolen, rokende schoorstenen, smerige machines zijn steeds meer een ding van vroeger geworden. Hoewel ik nou helemaal niet het gevoel heb dat het hier zo vreselijk benauwd is zie ik toch wel overal om me heen dat er een heleboel vuiligheid en rook de lucht in wordt geslingerd. De afgelopen 30 jaar daalde het gehalte stikstofdioxide en fijnstof in de lucht verder en verder. Door onder meer het vervangen of sluiten van kolencentrales, steeds schonere motoren in auto's en de overstap naar elektrisch rijden. Maar is dat genoeg? Nog steeds is luchtvervuiling één van de belangrijkste risico's voor de gezondheid in Nederland. En mensen met luchtwegaandoeningen, zoals astma of COPD hebben veel last van die vervuiling. Die krijgen een soort irritatie, die gaan hoesten, die worden benauwd. Daarom wordt er nog steeds gewerkt aan nieuwe maatregelen. Er komen nieuwe Europese normen aan op termijn mag er in de EU minder fijnstof en stikstofdioxide in de lucht zitten dan nu. En ook Nederlandse provincies en gemeenten voeren nieuwe maatregelen in. Vanaf 1 januari volgend jaar is het afgelopen. Alleen nog schone elektrische bedrijfsbusjes mogen het centrum in. Met als uiteindelijke doel deze kaarten zo licht mogelijk krijgen. Leuk dat je keek en tot de volgende! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20234347 828.117 899 2024-12-03T13:15:47+00:00 yes no vervuiling lucht https://schooltv.nl/video-item/baas-van-het-machtigste-land-ter-wereld-hoe-word-je-president-van-de-verenigde-staten 2024-12-04T09:25:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46678.w613.r16-9.ab4bd0b.webp Baas van het machtigste land ter wereld | Hoe word je president van de Verenigde Staten? With Benjamin, you will win! Vote for Kat! He’s the best you can get. I’m a Ben fan! I’m a fan of Ben! My man. Ja, je moet jezelf wel verkopen. Dank jullie wel! Om de president van Amerika te kunnen worden. En hier te mogen zitten in de Oval Office.Het kantoor van een van de machtigste mensen op aarde. Maar hoe kom je hier? Wat moet je allemaal doen als je de baan hebt? En hoe machtig ben je eigenlijk? Hebben we voor je uitgezocht. Een serie van het Jeugdjournaal waarin we altijd één ding voor je uitzoeken. Ja, beetje flauw, maar niet iedereen kan president van de Verenigde Staten van Amerika worden. Je moet bijvoorbeeld minimaal 35 jaar zijn. Je moet in de Verenigde Staten zijn geboren of twee Amerikaanse ouders hebben en je moet minstens veertien jaar in het land hebben gewoond. Maar verder zijn er eigenlijk geen regels. Je hebt geen opleiding nodig. Sommige presidenten hadden nog nooit gestudeerd. En als je iets strafbaars of crimineels hebt gedaan, mag je gewoon president worden. Als je een beetje kans wil maken, moet je wel lid zijn van een politieke partij. In Amerika zijn er eigenlijk maar twee die er echt toe doen: de Republikeinse en de Democratische Partij. Als één van die twee jou kiest als hun presidentskandidaat ben je een stapje dichterbij. Want dan mag je meedoen met de verkiezingen. Ja, en dan moet je vooral één ding heel goed kunnen: Zoveel mogelijk Amerikanen overtuigen dat ze op jou moeten stemmen. En om te winnen is het ook heel fijn als je de steun krijgt van bekende influencers en celebrities. Ja, en als dan genoeg mensen op je stemmen, kun je het vieren. Jij bent de president van Amerika. Daar zit je dan, in de Oval Office. En je snapt vast wel waar die naam vandaan komt. Het kantoor bevindt zich hier in het Witte Huis. Het is traditie dat de Amerikaanse president hier woont, samen met zijn of haar gezin. En, niet te vergeten, ook de huisdieren mogen mee. In het Witte Huis zijn 132 kamers en 32 badkamers, een zwembad, een bioscoop en zelfs een bowlingbaan voor als je tijd over hebt. Wanneer je als president ergens heen wilt, word jeopgehaald en gebracht met The Beast, een een supergrote en beveiligde limousine. Je kunt ook de presidentiële helikopter nemen die in de tuin staat. En voor langere reizen heb je een eigen vliegtuig, de Air Force One. Je krijgt dus veel, maar er wordt ook wat van de president verwacht. Hou je vast, want je moet echt wat kunnen. Chocolaatjes uitdelen aan kinderen. Een beetje tiktokken. En ijsjes eten. Heel veel ijsjes eten. Geintje natuurlijk. Want president van de Verenigde Staten zijn is volgens sommigen de zwaarste baan die er bestaat. Kijk even mee. Zo ziet je dag eruit. Je begint lekker vroeg met werken. Tijdens je ontbijt lees je al wat kranten of kijk je journaals zodat je op de hoogte bent van het laatste nieuws. Daarna word je bijgepraat door je belangrijkste adviseur over wat je vandaag moet doen en welke zware beslissing je moet nemen. Je moet vandaag dit doen en je moet deze zware beslissing nemen. Dan begint je eerste vergadering en ik zeg eerste want de hele dag zit er vol mee. Vergadering na vergadering, na vergadering, na vergadering. Over de economie bijvoorbeeld, onderwijs of oorlogen in het buitenland. Hallo hallo? Tussendoor krijg je ook een hoop telefoontjes en dat zijn soms heel spannende en belangrijke gesprekken met andere wereldleiders. Tijdens je werkdag moet je ook nieuwe wetten ondertekenen en plannen van je ministers goedkeuren. Hallo? En soms ook op werkbezoek gaan en vragen van journalisten beantwoorden. Rond etenstijd gaat het belletje van je chef-kok want het avondeten staat klaar. Even een momentje voor jezelf. En daarna moet je weer door! Belangrijke mails versturen. Meetings waar je overdag geen tijd voor had en telefoontjes met collega-presidenten aan de andere kant van de planeet waar de dag net is begonnen. 1 seconde. Ja? En dan mag je eindelijk naar bed want morgen wordt weer hetzelfde liedje. Je hoeft dit niet allemaal alleen te doen he. Je hebt een heel team om je heen. Adviseurs, ministers, speechschrijvers, woordvoerders, beveiligers en bodyguards, tassendragers, schoonmakers, tuinmannen, hondenuitlaters, kappers en stylisten. Ze vegen nog net niet je billen af. Ik ben klaar. Goed zo. Afvegen en je broek omhoog. Ja, ja. Ja. Wie, Mark Rutte? Baas van de NAVO? Kan die over een uurtje terugbellen? Ik moet eerst nog even wat wetten ondertekenen. Wat is dit nou? Wat een stomme wet! Gaan we echt niet doen hoor. Ja, als president van Amerika heb je veel macht. Je kunt plannen waar je het niet mee eens bent tegenhouden. Vetorecht heet dat. Hallo? Ja, ik bel zo terug. Ook ben je de baas van het Amerikaanse leger volgens experts het sterkste leger op aarde. Mr. president, psssst. Ja, straks. En zelfs wat Amerika in de ruimte doet, daar heb jij iets over te zeggen. Het klinkt misschien overdreven, maar jij bent belangrijk voor de hele wereld. Net als andere wereldleiders kunnen jouw beslissingen grote invloed hebben op andere landen, zoals op hun economie. De Verenigde Staten is een superrijk land en een belangrijke handelspartner, ook van Nederland. Amerika koopt veel Nederlandse spullen, ook kaas en bloembollen bijvoorbeeld. Als jij als president zegt: ik hou niet van kaas en ik haat bloemen, we stoppen ermee, dan verdient Nederland minder geld. En dat is niet goed voor de Nederlandse economie. Alle landen waar de Verenigde Staten mee samenwerkt zijn dus wel een beetje afhankelijk van jouw beslissingen, ook als het gaat om hun veiligheid. Je hebt dus een groot en sterk leger en er zijn een hoop landen die niet zonder jouw steun kunnen. Zoals Oekraïne in de oorlog met Rusland. Dat land krijgt voor miljarden euro's aan wapens van Amerika. Daar is Oekraïne blij mee. Maar Rusland natuurlijk niet. Zo maak je vrienden en vijanden. Dit is de samenvatting. Even lezen he? Meneer, uw vliegtuig staat klaar. Nu al? Ik wilde eigenlijk even slapen. Het lijkt me een vermoeiende baan, hoor. Ik wil helemaal geen president worden! Jongens, maak snel een nieuw reclamefilmpje! With Benjamin, you will lose! Don’t vote for Kat, he’s the worst you can get. Don’t be a fan of Ben! Ik ben niet je man. Mijn naam is Benjamin Kat en I approve this message. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20234513 481.834 608 2024-12-04T09:00:00+00:00 yes no Amerika president verkiezingen democratie republiek beroep https://schooltv.nl/video-item/waar-woont-de-koninklijke-familie-een-kijkje-in-paleis-huis-ten-bosch-in-den-haag 2024-12-05T08:49:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46679.w613.r16-9.bc3b619.webp Waar woont de koninklijke familie? | Een kijkje in paleis Huis ten Bosch in Den Haag Paleis Huis ten Bosch. Hier wonen koning Willem-Alexander, koningin Máxima en de drie prinsessen. Het paleis staat in een bos in Den Haag. Als je binnenkomt, kom je in de vestibule. De vestiwat? Dat is eigenlijk gewoon een sjiek woord voor de hal. Daar hangt onder andere dit enorme kunstwerk van lichtjes. Máxima vertelde er een keer over in een interview. Ik vind het zo mooi dat in de wintermaanden…Je komt hier naar binnen en je ziet de schemering van die paardenbloemen. Als je buiten aankomt. Ja. Verder is er een enorme eetzaal, een zaal vol schilderijen, een bibliotheek en de koning en koningin hebben allebei een eigen werkkamer met in die van Maxima ook een bijzonder kunstwerk. Zo mooi! En in die van Willem-Alexander staan foto's van zijn gezin. Deze kamer, de blauwe salon is, de woonkamer van de koning, koningin en prinsessen. Hoe hun slaapkamers eruitzien en of die een beetje opgeruimd zijn, dat weet eigenlijk niemand. Er komen bijna nooit beelden naar buiten van Paleis Huis ten Bosch en je mag er al helemaal niet zomaar op bezoek. Om te werken hebben de koning en koningin een andere plek. Paleis Noordeinde, dat is ook in Den Haag. En als de koninklijke familie op vakantie gaat, gaan ze vaak naar een van hun huizen in het buitenland. De Oranjes hebben een huis in Italië en ook een huis in Griekenland aan de kust. Prima vakantieadresje toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20234515 106.154 2219 2024-12-04T09:47:00+00:00 yes no paleis koningin koning wonen huis https://schooltv.nl/video-item/pesticiden-uitgelegd-zo-giftig-is-jouw-eten 2024-12-04T13:06:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46681.w613.r16-9.57dd8c5.webp Pesticiden uitgelegd | Zo giftig is jouw eten Wat zal ik eten? Dit of dit? Allebei gezond toch? Nou, ligt er maar net aan hoe je het bekijkt. Want ik wil het met je hebben over: Hoe schadelijk is landbouwgif? - Bestrijdingsmiddelen. Landbouwgif, glyfosaat, pesticiden. Pesticiden dus. Of bestrijdingsmiddelen. Want de afgelopen jaren stapelen de onderzoeken naar de gezondheidsrisico's zich op. Bestrijdingsmiddelen verspreiden zich verder dan gedacht. Een 11-jarig meisje overlijdt aan leukemie en dat zou te maken hebben met de pesticiden waar haar moeder tijdens de zwangerschap aan blootstond. Het aantal mensen met de ziekte van Parkinson stijgt snel. Dus, deze of deze? Het antwoord krijg je straks. Eerst: hoe zit het nou echt met dat gespuit? Dit is: pesticiden uitgelegd. Kijk dit appeltje. Lekker. Maar dat vinden de appelbloesemkever, fruitmot en appelschurft ook. En geloof mij, als iets daarvan op de appelboom zit is er óf helemaal geen appel om te eten, zitten er van die gaatjes in of is-ie helemaal niet te bewaren na de oogst. Een nachtmerrie voor telers. Om zulke schade te beperken en plantziektes en plagen te voorkomen grijpen tuin- en akkerbouwers dus naar bestrijdingsmiddelen. Of met weer een ander woord: gewasbeschermingsmiddelen. Zo'n beetje elke vierkante meter met gewassen wordt bespoten. En dat kan op drie manieren. Groen, microbiologisch of chemisch. Oftewel: middelen met een natuurlijke oorsprong, bacteriën of virussen, óf gif. Even een stukje geschiedenis. Na de Tweede Wereldoorlog groeit Nederland uit tot landbouwsupermacht. Daar kom je natuurlijk niet zomaar. Die opschaling had zonder bestrijdingsmiddelen nooit gekund. Maar daar was in het begin nog geen enkel toezicht op. Er werd flink met chemische middelen gespoten op het land. Zelfs ook in Amsterdam: vier weken lang, tegen een flinke rupsenplaag in de stad. Maar veel van die middelen van toen bleken hartstikke giftig te zijn. Die zijn tegenwoordig dan ook verboden. Dankzij de Bestrijdingsmiddelenwet uit 1962. En het in het leven geroepen College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden en ook de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid vindt er wat van. Met zelfs het strengste toelatingsbeleid ter wereld. Zij checken de risico's voor mens, dier en milieu. Want wat die risico's betreft onder meer Parkinson, COPD, lymfeklierkanker, leukemie, astma, hartritmestoornissen en cognitieve aandoeningen bij kinderen worden met pesticiden in verband gebracht. Ik zeg niet voor niets: in verband gebracht met al deze ziektes. Want aantonen dat het ook echt door die bestrijdingsmiddelen komt, is nog niet zo simpel. Recent gebeurde dat voor het eerst ooit in Frankrijk. Jarenlang heeft ze ervoor gestreden. En nu geeft het overheidsfonds voor pesticiden-slachtoffers haar gelijk. De leukemie van haar dochter is het directe gevolg van de blootstelling aan bestrijdings- middelen tijdens de zwangerschap. Zo'n directe link aantonen is dus ingewikkeld. Toch zijn wetenschappers over het gevaar van sommige middelen vrij zeker. Zoals paraquat, dat de EU in 2007 daarom verbood. En wel hierom. Neem de hersenziekte Parkinson. Ontdekt door James Parkinson tijdens de Industriële Revolutie in Engeland. Vooral mensen die werden blootgesteld aan zwaar vervuilde lucht zeker in de kolenmijnen, kregen de ziekte. Dat was toen. Stuk recenter dook de ziekte ook ineens heel erg op in de VS. Dit onderzoek laat zien dat in de gebieden waar in de jaren 90 veel met paraquat werd gewerkt er 25 jaar later relatief veel Parkinson-patiënten wonen. Maar ja, bewijs maar eens dat er echt een oorzaak-gevolg-relatie is. Maar er is meer. Dierproeven. Muizen kregen Parkinsonverschijnselen na het blootstellen aan paraquat. Hun substantia nigra ging eraan. Da's het gebied in de hersenen dat dopamine maakt en wat ook aftakelt als je Parkinson hebt. En onbedoeld zijn er ook mensproeven geweest. Hier zie je een drugsverslaafde man die MPTP inspoot, een soort heroïne en ongeveer meteen Parkinson kreeg. En zo zijn er meer gevallen bekend. En laat MPTP nou bijna identiek zijn qua chemische structuur aan paraquat. Voor Brussel genoeg reden om dus te zeggen: stoppen met dat spul. Maar dat betekent nog niet dat we ook echt van paraquat af zijn. Zo is Engeland nog steeds een grote producent van het spul. Zij exporteren het weer naar Brazilië, die gebruiken het volop op de akkers en zij exporteren hun gewassen dan ook weer. En weet jij altijd waar jouw eten vandaan komt? Dus best een kans dat jij alsnog paraquat binnenkrijgt, zonder het te weten. Maar deze Europese richtlijn zorgt ervoor dat er niet te veel resten op jouw eten zitten. Paraquat gebruiken we hier dus niet meer. Maar ook andere middelen die we hier nog wel spuiten, zijn omstreden. Neem een van de meest gebruikte onkruidverdelgers: glyfosaat. Onder meer gemaakt door het Amerikaanse chemieconcern Monsanto. De Amerikaanse chemiereus Monsanto moet een kankerpatiënt 290 miljoen dollar schadevergoeding betalen. Want volgens een jury in Californië is de ziekte veroorzaakt door een onkruidverdelger van Monsanto. Toch keurde de EU eind vorig jaar het middel opnieuw goed. Maar experts hebben flink wat aan te merken op de onderzoeken die de basis vormden voor de verlenging. Zij zeggen: test ook dit op de substantia nigra van muizen, net zoals bij Paraquat. Maar dat gebeurde niet. Terwijl van andere pesticiden bekend is dat ze dat gebied kunnen aantasten. Er ontbreken cruciale onderzoeksdata, zeggen die wetenschappers. En op de toelatingsprocedure valt sowieso het een en ander aan te merken, toonde Zembla aan. De wetgeving in Europa is zo dat in principe diegene die de stof produceert en die er dus geld mee verdient, dat die ook verplicht is om een dossier aan te leveren met tests. Wij van WC-Eend keuren WC-Eend. Ik vind dat die experimenten moeten worden uitgevoerd door onafhankelijke instanties zoals bijvoorbeeld in Nederland het RIVM. Die verantwoordelijkheid moet je helemaal niet bij de industrie leggen. Die hebben daar een groot commercieel belang bij. En die belangen zijn groot. Het Duitse Bayer, moederbedrijf van Monsanto, verdient jaarlijks 8 miljard euro aan de verkoop van glyfosaat. Met de recente goedkeuring van tien jaar kunnen ze dus weer 80 miljard op hun rekening bijschrijven. Zembla sprak ook deze onderzoeker die stuitte op een alarmerend onderzoek naar een bepaald type glyfosaat. Hun motoriek was ook aangetast. De fabrikant heeft de resultaten achtergehouden voor de Europese toelatingsautoriteiten. En volgens Zembla zou ook de CTGB gezondheidsrisico's verzwijgen. Recent onthulden ze ook nog dat de club volgens deze hoogleraar verkeerd testte op het kankerrisico van glyfosaat. Je kan dan inderdaad het kankerverwekkende effect niet zien, terwijl het er wel is. Check hun hele uitzending. Linkje hieronder. Oké, wat nu? Geen pesticiden meer? Nou de reden dat groente en fruit nog enigszins betaalbaar zijn, komt toch echt door het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Zonder wordt het pas echt heel duur. En uit dit onderzoek blijkt dat we zeker 20 procent van onze wereldwijde voedselvoorziening zouden verliezen als alles ineens biologisch geteeld zou worden. Natuurlijk, in een ideale wereld zouden we dat doen. Maar dat geeft ook weer heel veel praktische problemen. Voor een akkerbouwer met een normaal bedrijf zou je zomaar aan tienduizenden euro's per jaar kunnen denken. Dat gaat niet alleen over het inkomen van de boer dat vertaalt zich ook in hogere voedselprijzen. Maar dat betekent dus dat er op dit moment nog mogelijke gezondheidsrisico's kleven aan op het oog gezond voedsel. Terug naar het begin. Weet je nog, deze twee? Zeg het maar. Nou, als jij zo min mogelijk pesticiden in je lijf wil, zou ik die overslaan. Check deze lijst voor de details. Zet 'm gerust even op pauze. Verder onderzoek is nodig, en dat komt er ook. Al die ziektes die ik eerder noemde, worden in een langdurige landelijke studie onderzocht. En ook de mix van bestrijdings- middelen moet worden gecheckt. Want op dit appeltje zit meer dan één stofje. Terwijl de meeste onderzoeken maar naar één middel kijken. Eerste onderzoeksresultaten laten zien dat een cocktail aan middelen meer risico's met zich meebrengt. Conclusie? Tja, hangt ervan af welke bril je op hebt. Zolang de gezondheidsrisico's niet waterdicht bewezen zijn, kun je twee dingen zeggen. Of: better safe than sorry. Of: waarom alarm slaan als je iets niet helemaal zeker weet? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20234350 602.88 1191 2024-12-03T15:29:23+00:00 yes no landbouw gif https://schooltv.nl/video-item/wat-is-sunneklaas-een-alternatief-sinterklaasfeest-op-ameland 2024-12-05T10:40:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46685.w613.r16-9.c10da72.webp Wat is Sunneklaas? | Een alternatief Sinterklaasfeest op Ameland Het Sunneklaasfeest is al eeuwen oud en bewoners van Ameland doen er van jongs af aan aan mee. Bijna nooit zijn er beelden van gemaakt. Deze zijn al van zo'n zestig jaar geleden. Sunneklaas wordt altijd in dezelfde tijd als Sinterklaas gehouden maar het is een heel ander feest. Sunneklazen zijn verklede mensen die door de straten lopen om geesten te verjagen. Maar voordat ze dat doen zijn er eerst nog andere verklede mensen op straat. Baanvegers worden ze genoemd. Mannen in witte lakens die met harde geluiden ervoor moeten zorgen dat de straten leeg zijn. Om precies 17 uur verlaten baanvegers hun huizen om allen van straat te jagen die er niet meer op thuishoren. En dat zijn jongens onder de achttien jaar en vrouwen van oud tot jong. Het is een spel waarbij kinderen en vrouwen proberen van huis naar huis over te steken, terwijl de baanvegers met stokken op ze jagen. Dat klinkt misschien niet bepaald leuk voor kinderen en vrouwen maar volgens de Amelanders is het vooral een spannend toneelstuk waar iedereen veel lol aan beleeft. Er worden echt geen mensen geslagen, anders zouden mijn kinderen het hele jaar, mijn dochters niet zo vol zitten van Sunneklaas, toch? Niemand slaat elkaar en zal elkaar iets aandoen. En als dat wel zo was, dan was het allang gestopt. Amelanders vinden dat mensen die niet van het eiland komen de traditie niet goed begrijpen. Ze hebben dan ook liever niet dat er journalisten naar Ameland komen om het feest te filmen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20234979 93.76 2032 2024-12-05T10:39:00+00:00 yes no traditie feest Sinterklaas Waddengebied https://schooltv.nl/video-item/sinterklaasliedjes-zing-mee-over-sinterklaas-en-de-pieten 2025-12-05T08:16:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/32000/images/32800.w613.r16-9.4c8529d.webp Sinterklaasliedjes | Zing mee over Sinterklaas en de pieten! Alle Sinterklaasliedjes van Speculasies en Het Sinterklaasjournaal in één verzameling. Zing mee met de pieten en de Surprise Knip en Plak Band! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 69 2024-12-05T14:33:00+00:00 yes no Sinterklaas liedje zingen https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-spaarvarken-en-kruidnoten 2024-12-05T15:08:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46688.w613.r16-9.ecb94fb.webp PatsBoemKledder! | Spaarvarken en kruidnoten (afl. 105) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359916 1107.294 616 2024-12-02T14:57:00+00:00 yes no spel productieproces https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-speelgoedauto-afl-107 2024-12-05T15:03:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46689.w613.r16-9.5130d58.webp PatsBoemKledder! | Speelgoedauto (afl. 107) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359917 1069.965 994 2024-12-03T14:57:00+00:00 yes no spel productieproces auto https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-stoeptegel-afl-108 2024-12-05T15:05:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46690.w613.r16-9.8728a0e.webp PatsBoemKledder! | Stoeptegel (afl. 108) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359918 1088.174 507 2024-12-04T14:57:00+00:00 yes no spel productieproces tegel https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-houten-puzzel-en-schaats-afl-109 2024-12-05T15:07:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46691.w613.r16-9.e14501a.webp PatsBoemKledder! | Houten puzzel en schaats (afl. 109) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359919 1091.96 1373 2024-12-05T14:57:00+00:00 yes no spel productieproces https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-rewilding 2024-12-05T16:04:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46692.w613.r16-9.2687546.webp Het Klokhuis | Rewilding Nu worden de meeste natuurgebieden door de mens beheerd, maar op sommige plekken proberen we juist de natuur weer wild te maken, zoals vroeger. Dat noemen we 'rewilding', of herwilderen. Janouk gaat in De Maashorst kijken hoe dat moet en hoe dat eruitziet. In de sketch heeft een boswachter een extreme manier bedacht om het bos terug te geven aan de natuur. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355305 915.28 504 2024-12-04T18:38:00+00:00 yes no natuurgebied nieuwe wildernis wildpark https://schooltv.nl/video-item/het-uw-eeuw-ieuw-lied-letterliedjes 2026-01-12T09:43:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46699.w613.r16-9.01ff97b.webp Het uw eeuw ieuw lied | Letterliedjes Dit liedje gaat over drie soorten woorden. Woorden die eindigen op -uw, op -eeuw en op -ieuw. Hier komen de woorden met -uw! Hoor je aan het einde uuw Bij bijvoorbeeld 'ruw' en 'duw' Heb je dat zó voor elkaar Want met één u ben je klaar Die vermiste kat is schuw Die gemene vos is sluw Robin voetbalt veel te ruw Scheids, ik kreeg daarnet een duw Oké, dan gaan we nu naar woorden met -eeuw. Attentie, attentie! Bij deze woorden komt er juist een u bij! Hoor je aan het einde eew Bij bijvoorbeeld leeuw en sneeuw Moeten ee en w opzij Want bij eeuw moet u erbij Honderd jaar, dat is een eeuw In de winter valt er sneeuw Bij de viskraam staat een meeuw Hou eens op met dat geschreeuw Nu de woorden die eindigen op -ieuw. Attentie, attentie! Ook bij deze woorden komt er een u bij! Hoor je aan het einde iew Bij bijvoorbeeld kieuw en nieuw Moeten ie en w opzij Want bij ieuw moet u erbij Een vis haalt adem door een kieuw Vuurwerk is met oud en nieuw Ja? Dus: 'duw' en 'leeuw' en 'kieuw' Ehhh... Mag het eventjes opnieuw? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20235062 114.112 4905 2024-12-09T09:00:00+00:00 yes no spelling woordenschat schrijven https://schooltv.nl/video-item/yoga-mee-met-roos-boerderij 2024-12-09T08:14:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46700.w613.r16-9.31ead5f.webp Yoga mee met Roos | Boerderij Help je mee op de boerderij? Met eieren rapen, schapen scheren en nog veel meer! Kinderen kunnen alles, wanneer ze meedoen met de yogales van Roos. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20233986 679.914 2031-12-09T08:11:00+00:00 2327 2024-12-09T08:00:00+00:00 yes no yoga boerderij boer https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-huismus-klokhuis-soortsafari 2024-12-09T09:06:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46702.w613.r16-9.5a76972.webp Op zoek naar de huismus | Klokhuis SoortSafari Janouk en Bram hebben deze week de opdracht om de huismus te vinden. En hoewel ze de vogel overal horen, is het vinden van de dit kleine vogeltje toch een lastige opdracht. Zal de missie mus slagen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20235335 399.744 1024 2024-12-09T08:00:00+00:00 yes no mus vogel dier biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/wie-is-bashar-al-assad-de-gevluchte-dictator-van-syrie 2024-12-09T10:14:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46704.w613.r16-9.1e005b1.webp Wie is Bashar al-Assad? | De gevluchte dictator van Syrië Standbeelden van de dictator Assad gaan omver. De beelden van Assad moesten mensen duidelijk maken dat hij de baas was in Syrië en niemand anders. Maar nu verandert dat. Op straat zijn duizenden mensen blij dat de gewelddadige dictator weg is. Bashar al-Assad was 24 jaar lang de baas in Syrië. Daarvoor was zijn vader de leider Hafiz al-Assad. Zo was de familie Assad meer dan vijftig jaar aan de macht in het land. Assad was een dictator. Hij onderdrukte de bevolking en liet duizenden tegenstanders in de gevangenis zetten of zelfs doden. Al jaren is in Syrië een burgeroorlog bezig. Het Syrische leger van Assad bombardeerde hele steden in puin. Mensen hadden het daardoor erg zwaar. Miljoenen Syriërs vluchtten hun land uit, ook naar Nederland. En de familie Assad bleef steeds aan de macht en leefde al die tijd in grote rijkdom. Jarenlang kreeg de regering en het leger van Assad hulp van andere landen, van Iran en Rusland. Maar die landen gaven de laatste tijd steeds minder hulp bijvoorbeeld omdat Rusland te druk is met hun eigen oorlog in Oekraïne. Daardoor werd Assad steeds zwakker en gewapende tegenstanders van hem die wisten dat. Die gewapende groepen veroverden steeds meer gebied in Syrië. En nu ook de hoofdstad Damascus. De gewapende groepen hebben nu de macht in Syrië. Inmiddels zijn ook mensen het paleis van Assad binnengegaan. Zelf is hij daar niet meer. Het is onbekend waar Assad nu wel is. Journalist Zainab Hammoud weet veel over Syrië. Ook zij ziet blije mensen in dat land. Zij hebben jarenlang geleden onder president Assad. Hij was heel hard. De mensen mochten geen kritiek op hem hebben. Dan kregen ze zware straffen. Dus nu hij weg is, zijn ze heel logisch blij. Maar, zegt ze, er zijn ook zorgen bij Syriërs over de toekomst. Want president Assad is verslagen door veel verschillende groepen. En die moeten eigenlijk samen het land gaan regeren. En de vraag is of dat gaat lukken. Als het niet lukt, dan kan het zomaar gebeuren dat de oorlog weer opnieuw begint. Maar voor nu denken heel veel mensen dat het in ieder geval niet veel erger kan worden dan toen president Assad de baas was. Veel gevluchte Syriërs willen na jaren weer terug naar huis. Ze hopen dat er eindelijk vrede komt in hun land. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20235670 194.069 1429 2024-12-09T09:32:00+00:00 yes no Syrië Midden-Oosten dictatuur https://schooltv.nl/video-item/waarom-dragen-kinderen-in-nederland-geen-schooluniform-in-veel-landen-is-een-uniform-verplicht 2024-12-09T10:15:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46706.w613.r16-9.6bcb405.webp Waarom dragen kinderen in Nederland geen schooluniform? | In veel landen is een uniform verplicht In veel landen moeten kinderen verplicht een uniform dragen naar school. Bijvoorbeeld in India, Australië, Mexico en ook in het Verenigd Koninkrijk. Fleur Launspach werkt voor het Jeugdjournaal in het Verenigd Koninkrijk. Ze legt uit waarom schooluniformen daar verplicht zijn. Hier in het Verenigd Koninkrijk vinden ze het belangrijk dat iedereen op school gelijk is en dus trekt iedereen het zelfde aan naar de klas. En dus kan je niet zien aan je klasgenootje of ze uit een arm of uit een rijk gezin komen en hoef je ook niet jaloers te zijn op de dure schoenen van je klasgenoot, want iedereen hier draagt precies hetzelfde. In Nederland mogen scholen zelf de regels voor kleding van leerlingen bepalen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld kleren verbieden als ze vinden dat die te bloot zijn En soms komt een school in Nederland in het nieuws omdat ze wel een verplicht schooluniform hebben, zoals in Almere. Hoe vind je ze? Lelijk. Oh! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20235796 61.781 1260 2024-12-09T10:02:00+00:00 yes no school kleding uniform https://schooltv.nl/video-item/islamitische-rebellengroep-hayat-tahrir-al-sham-werpt-regime-assad-omver-zij-grijpen-de-macht-in-syrie 2024-12-09T10:06:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46705.w613.r16-9.5ba2b67.webp Zij grijpen de macht in Syrië | Islamitische rebellengroep Hayat Tahrir al-Sham werpt regime Assad omver Dit is een strijder van de islamitische rebellengroep Hayat Tahrir al-Sham (HTS). En dit is een foto van de Syrische dictator Bashar Al-Assad. ‘...het plotselinge offensief van die rebellen, die ook een groot deel van de stad Aleppo in handen hebben.’ De afgelopen jaren hoorde je weinig over de burgeroorlog in Syrië. Sinds 2020 heeft dictator Assad het grootste deel van Syrië in handen. Maar nu valt HTS plots aan en ze veroveren dit belangrijke gebied. Wie is deze islamitische rebellengroep? En hoe konden ze zo snel terrein veroveren? Eerst even terug naar het Syrië van 2011. HTS bestaat nog niet en dictator Bashar al-Assad heeft de macht over vrijwel het hele land. Hij is de opvolger van zijn vader. Hafiz Assad. De familie regeert al meer dan vijftig jaar met harde hand. Maar mensen zijn de corruptie, werkloosheid en onderdrukking spuugzat. Deze massale protesten worden keihard neergeslagen. ‘Nog steeds schiet het regeringsleger in Syrië op vreedzame demonstranten.’ En neergeslagen is eigenlijk een understatement. ‘Martelen, vermoorden en verkrachten van burgers en de Syrische regering draagt daarvoor de verantwoordelijkheid.’ Het loopt uit op een gigantische burgeroorlog, waarbij Assads leger en verschillende strijdgroepen tegen elkaar vechten. Niets in Syrië is wat het lijkt. Rebellen, terroristen, regeringssoldaten, het zijn labels die wij er van een grote afstand opplakken. Maar als je dichterbij komt, zie je dat het conflict nog ingewikkelder is dan je al vermoedde. Andere landen, zoals de VS, Turkije en Iran, mengen zich ook in de strijd. Hoor je zo meer over. Jarenlang wisselt de machtsverdeling in het land. Van sommige groepen heb je misschien gehoord zoals IS, die een islamitische staat wil stichten en rond 2016 grote delen overneemt. In maart 2020 komt er dus een einde aan de grootste gevechten. De oorlog is niet voorbij, maar deze kaart verandert sindsdien nauwelijks. Tot nu. ‘Na hevige gevechten in Hama zijn strijders erin geslaagd om deze stad in te nemen.’ Een plotselinge aanval van de islamitische rebellengroep Hayat Tahrir al-Sham. Wat Organisatie voor de bevrijding van de Levant betekent. Hun belangrijkste doel: het regime van Assad omverwerpen. Dit is de leider Abu Mohammad Al-Jolani. Tot 2016 hoorde hij bij de Syrische tak van Al-Qaida. Je weet wel, de terreurorganisatie van Osama bin Laden, het brein achter deze aanslag. Veel landen zien HTS dan ook als terroristische organisatie. Maar zij doen hun best om van dat stempel af te komen. Ze verbreken de banden met Al-Qaida en hun macht groeit. Vooral in dit gebied. Jarenlang bereiden ze zich vanuit hier voor op een nieuwe oorlog, wachtend op het juiste moment. En dat juiste moment blijkt nu. Waarom? Nou, dat heeft veel te maken met de rol van andere landen. En dat zijn er nogal wat. Dus we kijken alleen naar de belangrijkste voor nu. Eerst Rusland. Dat staat aan de kant van Assad en helpt met onder meer wapens en luchtaanvallen in Syrië. Maar Rusland is momenteel vooral bezig met de oorlog in Oekraïne. Andere bondgenoten van Assad, zoals Iran en de strijdgroep Hezbollah in Libanon, zijn in gevecht met Israël nu het geweld tussen hen weer is opgelaaid. Daardoor is met name Hezbollah verzwakt. Kortom, al die oorlogen waar je de laatste tijd zoveel over hoort, hebben ook invloed op Syrië. Assad staat daardoor minder sterk en HTS grijpt daarom nu hun kans. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20235671 246.314 656 2024-12-09T09:39:17+00:00 yes no Syrië Midden-Oosten opstand https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-metabole-ziektes-clipphanger 2024-12-18T08:38:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46727.w613.r16-9.9915cf5.webp Wat zijn metabole ziektes? | Clipphanger Metabolisme is geen enge sekte, maar eigenlijk gewoon een heel mooi woord voor je ‘stofwisseling’, het proces waarbij alles wat jij eet wordt omgezet in energie voor je lichaam. Belangrijk hierbij zijn ‘enzymen’, want die houden de stofwisseling op gang. Bij een metabole ziekte zit er een fout in het gen dat je enzymen aanmaakt. Hierdoor kunnen schadelijke stoffen zich ophopen, en dat zorgt voor een hoop ellende. Elke dag wordt er in Nederland een kind geboren met een metabole ziekte. Metabole ziektes zijn erfelijk, maar de ouders weten vaak niet dat ze drager zijn. Met een hielprik worden sommige ziektes meteen herkend. Maar vaker is het wachten op de symptomen. Zo kan een kind bijvoorbeeld achteruitgaan in de ontwikkeling: eerst nog kunnen lopen, en daarna niet meer. Ook verstandelijke beperkingen kunnen voorkomen, groeiachterstanden en orgaanfalen. Metabole ziektes zijn nog niet te genezen. Behandeling bestaat vooral uit het verminderen van klachten en het vertragen van de ziekte. Er zijn meer dan 1900 verschillende varianten, dus er is nog veel onderzoek nodig voor we metabole ziektes kunnen genezen of misschien zelfs voorkomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20234029 94.101 1560 2024-12-11T23:10:00+00:00 yes no Serious Request ziekte enzym spijsvertering https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-zonnebril-afl-110 2024-12-09T23:10:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46709.w613.r16-9.5e60461.webp PatsBoemKledder! | Zonnebril (afl. 110) Vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359920 1073.448 1508 2024-12-06T07:00:00+00:00 yes no spel productieproces bril https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-stapelbed-en-bretels-afl-111 2024-12-09T23:10:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46710.w613.r16-9.4f299b0.webp PatsBoemKledder! | Stapelbed en bretels (afl. 111) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359921 1099.28 980 2024-12-09T07:00:00+00:00 yes no spel productieproces bed https://schooltv.nl/video-item/hein-zo-vader-zo-zoon-afl-5 2026-01-16T14:39:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46711.w613.r16-9.f05e6e3.webp Hein | Zo vader, zo zoon (afl. 5) Als Ferdinand, de vaste cakeleverancier van begraafplaats Lommerrust, overlijdt, moet zijn zoon Karel de bakkerij overnemen. Het is een grote verantwoordelijkheid, zeker nu de jaarlijkse oliebollentest in aantocht is. Ferdinand heeft er weinig vertrouwen in dat Karel de eer van de bakkerij hoog weet te houden. Hij vraagt Hein om hem te helpen. Samen moeten ze zorgen dat de wedstrijd wordt gewonnen en daarmee de bakkerij is gered. Ook op Lommerrust is er een vertrouwenscrisis aan de gang. Johannes wordt gek van de bemoeienissen van zijn zoon, terwijl Menno gek wordt van de stugge houding van zijn vader. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1331750 1553.325 2031-11-12T23:00:00+00:00 406 2024-12-27T18:00:00+00:00 yes no dood rouw geest bakker https://schooltv.nl/video-item/hein-soul-sisters-afl-6 2026-01-16T14:39:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46712.w613.r16-9.95a1cdd.webp Hein | Soul Sisters (afl. 6) Het is druk op de begraafplaats. Journalisten en fans verdringen zich voor de hekken om een glimp op te vangen van de begrafenis van soullegende Joyce Russel. Maar de enige persoon die Joyce echt op haar begrafenis wil hebben, is er niet. Joyce vraagt Hein om te zorgen dat haar jeugdvriendin Kelly, met wie ze al jaren ruzie heeft, de dienst bijwoont. Ondertussen heeft Hein zelf onenigheid met zijn vriend Jordi. Die gelooft niet dat Hein werkelijk geesten kan zien. Hij wil dat Hein contact legt met zijn overleden vader John om te bewijzen dat hij werkelijk een gave heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1331751 1521.72 2031-11-12T23:00:00+00:00 352 2024-12-26T22:00:00+00:00 yes no rouw dood geest https://schooltv.nl/video-item/hein-siep-afl-7 2026-01-16T14:39:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46713.w613.r16-9.4fe8a38.webp Hein | Siep (afl. 7) Wanneer het lichaam van een dakloze vrouw wordt gevonden, vraagt de burgemeester aan Menno om een uitvaart te regelen. Het is een trieste aangelegenheid. Lenie was helemaal alleen zonder vrienden of gezelschap. Tenminste zo lijkt het, want ze vraagt Hein om een nieuw onderkomen te regelen voor haar vele katten. Jordi en Dewi helpen mee, maar er is één kat, Siep, die nergens welkom is. Hein voelt mee met het beest. Hij weet hoe het is als niemand zich om je bekommert. Zijn vader Menno lijkt meer bezig met zijn carrière dan met het lot van Hein. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1331752 1464.4 2031-11-12T23:00:00+00:00 437 2024-12-25T22:00:00+00:00 yes no dood rouw dakloos kat geest https://schooltv.nl/video-item/hein-een-geschenk-uit-de-hemel-afl-8 2026-01-20T13:21:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46714.w613.r16-9.5117af8.webp Hein | Een geschenk uit de hemel (afl. 8) Het onverwachte overlijden van Johannes werpt een schaduw over de begraafplaats. Opa vraagt Hein om hem te helpen een opvolger te zoeken voor het beheer van de begraafplaats, zodat Johannes rust kan vinden. Maar Hein twijfelt, is hij wel klaar om afscheid te nemen van zijn opa? En wat als de begraafplaats in verkeerde handen valt? Ondertussen worstelt Menno met een groot dilemma. Zijn bedrijf krijgt een unieke kans, maar daarvoor moet hij de mensen achterlaten om wie hij geeft. Zal hij Lommerrust wederom ontvluchten? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1331753 1582.84 2031-11-12T23:00:00+00:00 612 2024-11-05T15:28:09+00:00 yes no rouw dood geest https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-wipkip-afl-112 2024-12-11T09:54:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46719.w613.r16-9.dbd31ab.webp PatsBoemKledder! | Wipkip (afl. 112) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359922 1100.497 1195 2024-12-10T09:48:00+00:00 yes no spel productieproces speeltuin https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-zeep-afl-113 2024-12-13T13:19:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46720.w613.r16-9.02daaed.webp PatsBoemKledder! | Zeep (afl. 113) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359923 1097.37 1189 2024-12-11T09:48:00+00:00 yes no spel productieproces zeep https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-samoerai 2024-12-11T10:06:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46721.w613.r16-9.fbe5c96.webp Het Klokhuis | Samoerai Je kent ze misschien uit films, strips of boeken: samoerai, Japanse ridders met prachtige helmen en lange zwaarden. Ze staan bekend om hun gevoel van eer, maar klopt dat wel? Nizar zoekt het uit en ontdekt een sport waarin je nu nog kunt leren vechten als de samoerai van toen. Bij de Cowboys komt een verkoper aan de deur met een hele bijzondere cursus. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355302 920.6 2034-12-11T09:59:00+00:00 1159 2024-12-11T19:00:00+00:00 yes no Japan zwaard vechten https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-berging-op-zee 2024-12-11T10:09:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46722.w613.r16-9.1ed23f0.webp Het Klokhuis | Berging op zee Wat gebeurt er als een containerschip kapseist? Wat als een boorplatform midden op zee instort? Of als een chemicaliëntanker op de rotsen vastloopt en begint te lekken? In al die gevallen moet er (snel) een reddingsteam naar de rampplek. Dat spectaculaire en soms ook gevaarlijke werk gebeurt door bedrijven die daar helemaal in gespecialiseerd zijn: scheepsbergers. En Nederland is daar heel goed in. Janouk wordt door berger Jeffrey op sleeptouw genomen en merkt al gauw: dit werk is niet voor watjes. In de sketch ontdekt de waterpolitie een heel bijzondere boot op de radar. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355341 934.2 2034-12-12T19:02:00+00:00 1391 2024-12-12T19:02:00+00:00 yes no schip redden ramp https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-zweefvliegen-2 2024-12-11T10:14:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46723.w613.r16-9.eae6bab.webp Het Klokhuis | Zweefvliegen Vrij als een vogel en het enige dat je hoort is de wind langs de vleugels: zweefvliegen. Geen motor, geen lawaai. Maar hoe kan een zweefvliegtuig zo mooi in de lucht blijven hangen? En hoe bestuur je een zweefvliegtuig? Eva gaat het beleven met zweefvlieginstructeur Dennis. In de sketch gaat Barry Snotter op zoek naar een nieuwe bezem voor Mermelien. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355311 938.286 2034-12-13T19:02:00+00:00 2086 2024-12-13T19:02:00+00:00 yes no vliegtuig zweven vliegen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-dierenemoties 2024-12-11T10:17:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46724.w613.r16-9.625e55e.webp Het Klokhuis | Dierenemoties Heel lang dachten we dat alleen mensen emoties hadden. Inmiddels weten we wel beter. Dieren voelen net als wij blijdschap, angst, verdriet, jaloezie en nog veel meer. Tirsa ontcijfert de emoties van kippen, koeien, varkens en honden met hulp van gedragswetenschappers Bas en Claudia van de Universiteit Utrecht. In de sketch hebben Ton en Liesbeth een klacht over hun overgevoelige huisdieren. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355320 919.337 2034-12-17T19:02:00+00:00 1111 2024-12-17T19:02:00+00:00 yes no emotie dier gedrag https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-kunstmest-gemaakt-van-poep-bacterien-zorgen-ervoor-dat-de-fosfaat-delen-uit-het-rioolwater-worden-gehaald 2024-12-12T14:54:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46726.w613.r16-9.00d20c0.webp Hoe wordt kunstmest gemaakt van poep? | Bacteriën zorgen ervoor dat de fosfaatdeeltjes uit het rioolwater worden gehaald Fosfaten uit poep. Het grootste gedeelte van de fosfaten die we eten, poepen ook weer uit. En als we het hebben over fosfaten in poep, moet je hier zijn. Alle poep en plas van een miljoen Amsterdammers wordt hier verwerkt. Het komt binnen als rioolwater, wordt vervolgens gezuiverd en gaat dan als schoon water de haven in. Alex is onderzoeker en weet alles over afvalwater en ook wat we daar nog van kunnen hergebruiken. Fosfaten uit poep, hoe zijn die daar terecht gekomen? Ja, wij eten natuurlijk gewoon thuis en dat voedsel, dat wordt gemaakt met fosfaat. En als we klaar zijn met eten dan gaan we ook weer naar de wc. Dus al die al die poep en plas komt op deze installatie en zo komen de fosfaten hier. En hoeveel is dat dan? Dat is ongeveer 80% van wat we opeten. Dat komt uiteindelijk hier terecht en ja, daar kunnen we leuke dingen mee doen. Hier in deze grote bakken komt het water binnen. En ja, daar vindt het echte werk plaats. Dus hier wordt het afvalwater schoongemaakt door onze miljarden werknemers, de bacteriën. Dat doen we door poep en plas als voedsel te gebruiken voor die bacteriën. En daar hebben ze ook lucht bij nodig en dat kan ik je even laten zien. Hoe is dat gebeurd? Ja, graag. Ja? Zo, dit is het. Dat stinkt een beetje. Ja, dit zijn onze miljarden werknemers die het afvalwater schoonmaken. De bacteriën. Ja, de bacteriën. Ja, daar hebben ze lucht bij nodig. Dat zie je ook heel duidelijk. Wat gebeurt er dan met die bacteriën? Uiteindelijk? Als ze zich vol hebben gevreten, dus hun werk hebben gedaan dus het afvalwater is schoon, dan zakken ze naar de bodem. Het is een soort vette drab eigenlijk, die naar beneden zakt in die tank en het bovenstaande water, dat is dan schoon en dat we dat lozen we dan weer op het oppervlaktewater. Dat kun je zien in de tank hiernaast. Dat ziet er gewoon netjes schoon uit. En kan ik ook de drab zien? Ja, de drab kunnen we zien, daar breng ik je zo naar toe. Dit is het dan. Dit is wel poep, ja. Ja. Ja, dit is nou de drab. Dit zijn nou de volgevreten met fosfaat bactieriën. En hoe haal je dat fosfaat er dan uit? Halen we eerst het gas eruit, uit de bacterie massa en daarna halen we het fosfaat met het met het fos vaatje eruit. So this is where the magic happens? Ja. Hier gebeurt het. Hier maken we de fosfaat kunstmest. Ja, door wat magnesium toe te voegen en een beetje te beluchten, maken we hier hele mooie kristallen. Kristallen groeien. En als de kristallen groot genoeg zijn Dan zakken ze naar het tuutje en dan tappen we ze af dan wassen ze nog een beetje en dan stoppen ze in de container. Mag ik? Ja, ga maar even kijken. *zingt een deuntje* Dit is wel echt heel veel, man. En dit was eerst gewoon poep. Eigenlijk, gewoon onze poep en plas. Ja dat is echt zo mooi. Een hele mooie vorm van kristallen. Kan ik dit gewoon over het land strooien? Nee, dit kun je niet zo over het land strooien. Er moet wel eerst gewoon kunstmest korrels van gemaakt worden. Oh. Maar dat doen wij niet hier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20236484 211.2 207 2024-12-11T14:56:00+00:00 yes no poep bacterie riool water https://schooltv.nl/item/canonquiz-indonesie 2024-12-12T11:06:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46729.w613.r16-9.c7ebc7e.jpg Indonesië | Quiz over de onafhankelijkheid van Indonesië Indonesië is voor lange tijd onderdeel van het Nederlandse koninkrijk. Weet jij alles van dit land aan de andere kant van de wereld? Kies bij elke vraag het juiste antwoord! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 608 yes no Indonesië Tweede Wereldoorlog oorlog Japan Nederlands-Indië https://schooltv.nl/video-item/een-zelfrijdende-auto-nos-nieuwsclips 2024-12-13T16:54:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46731.w613.r16-9.0be3890.webp Een zelfrijdende auto | NOS Nieuwsclips "Goedendag!" "Hallo. Hartelijk welkom. Dit is onze nieuwe auto met automatische piloot. Laten we het uittesten." "Even kort drukken, nog een keer." "En nu?" Nu rijden we op automatische piloot. Spectaculair toch? Als de automatische piloot actief is, is het toegestaan om dingen te doen die je normaal niet in een auto kan doen. Op dit moment rijd ik met mijn handen van het stuur. Dat is nu ook toegestaan, want deze auto kan zelf herkennen waar hij rijdt. Ik kan alles doen. Ik kan een film kijken of een tijdschrift lezen. Maar niet in slaap vallen, want ik moet binnen tien seconden de auto weer over kunnen nemen. "Goed opgelet." "Deze Level 3-auto wordt onze doorbraak. Op dit moment is het systeem nog beperkt tot de Duitse snelweg en met beperkte snelheid. Maar we zijn bezig om het uit te breiden, met hogere snelheden en op andere type wegen. Natuurlijk zijn we ook bezig om dit systeem naar het buitenland te brengen." De Duitse auto-industrie kwam de afgelopen jaren vooral negatief in het nieuws met teleurstellende verkoopcijfers en een moeizame overgang naar elektrisch rijden. Dat is nu juist Duitse autofabrikanten zo voorop lopen in zelfrijdende auto's. Dat is dan ook een enorme opsteker voor hen en ook voor de Duitse regering. Dat hoopt ook in de toekomst het autoland van Europa te blijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20236758 99.754 2034-08-12T22:00:00+00:00 478 2024-10-07T22:00:00+00:00 yes no auto automatisch https://schooltv.nl/video-item/noodopvang-van-asielzoekers-in-een-cruiseschip-nos-nieuwsclips 2024-12-13T16:53:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46733.w613.r16-9.2497d45.webp Noodopvang van asielzoekers | NOS Nieuwsclips We zitten op een noodopvang en normaal zullen mensen denken: als je op een cruise woont, dan is dat een hele luxe plek. "Ik dacht: dan gaan we een reisje met de boot maken." Dat is het eerste wat je dacht? "Ja." Maar hij blijft hier staan hè? "Ja. Hij heeft nooit bewogen." Hoe is het voor jou om hier te wonen? "Normaal, gewoon leuk. Leuke vrienden, mooie vrienden gemaakt. Kijk, ik zit hier nu twee jaar. Maar als ik nu met vrienden speel en zo, lijkt het gewoon dat ik hier drie dagen of twee dagen hier in de boot ben. Hier woon ik." En wat is dat voor kamer? Hoe ziet dat eruit? "Een grote kamer met twee kamers. En één wc met hele grote bad. Een kast en een grote woonkamer met grote televisie." Nou woon je daar met je twee broertjes en je moeder. Ja, wat doe je nou als je gek van hun wordt? "Niks. Dan zeg ik: kunnen jullie een beetje rustig doen." Ja, want je kan niet... Je hebt geen eigen plek, hè? "Nee." Wat vind je daarvan? "Normaal. Als ik mijn eigen plek en alleen ben, vind ik het saai. Maar wel met mijn broertjes." Dus je vindt het niet zo erg om zo dicht op elkaar te zitten? "Nee." Er zijn er ook die in de organisatie zeggen ook van: veel kinderen die in een noodopvang wonen, die kunnen vaak niet naar school. Jij wel hè? Want wat is het belangrijk volgens jou aan school? "Als je school gaat en je gaat daar leren en vrienden maken en spelen, daar word je blij van. En geniet je van." Je zit hier natuurlijk met super veel mensen op zo'n boot is dat altijd leuk? "Ja, niet altijd, want ik krijg soms helemaal hoofdpijn. In het restaurant zijn veel mensen met kinderen die schreeuwen." Over het algemeen, is dit, de noodopvang, een fijne plek voor kinderen? "Fijne plek of niet fijn... Dat je gewoon bij je ouders blijft, dat is nog belangrijker. Met familie is het altijd leuk." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20237160 116.394 2034-10-21T22:00:00+00:00 320 2024-10-21T22:00:00+00:00 yes no asielzoeker asiel asielprocedure schip https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-mestcrisis-nos-nieuwsclips 2024-12-13T16:50:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46734.w613.r16-9.a43af9f.webp Wat is de mestcrisis? | NOS Nieuwsclips Ik waarschuw je gelijk maar even. Het is niet het meest smakelijke onderwerp. Maar we moeten het toch even hebben over mest, want de Nederlandse veestapel zorgt voor zoveel ontlasting dat er zelfs gesproken wordt over een mestcrisis. Hoe dat zit? We leggen het je uit in deze video. Dit is de mestsilo. Hier wordt ook mest in opgeslagen. De mest van koeien wordt door boeren opgevangen in silo's en mestkelders totdat het mag worden uitgereden over land. Van half februari tot 1 september mogen we de mest uitrijden, want dat is het groeiseizoen. Dus dan neemt het gewas de mest op. Nederland mocht van de EU jarenlang meer mest uitrijden dan andere landen. Dat komt omdat het grasland hier langer groeit en daardoor meer voedingsstoffen nodig heeft die in die mest zit, zoals bijvoorbeeld stikstof. En de koeien eten dat gegroeide gras weer. Maar er zijn regels, want te veel stikstof is niet goed voor natuur en milieu. Daarom wordt bij het uitrijden van die mest gekeken hoeveel stikstof er in de grond terechtkomt. Afhankelijk van waar hun boerderij staat, mochten Nederlandse boeren tussen de 230 en 250 kilo stikstof per hectare uitrijden. Dat terwijl de meeste EU boeren maar maximaal 170 kg per hectare mogen uitrijden. Die uitzondering voor Nederland wordt derogatie genoemd, maar de keerzijde is dat de kwaliteit van het Nederlandse water steeds slechter wordt. Sterker nog, Nederland bungelt onderaan in Europa als het gaat om waterkwaliteit. Nederland werd steeds gewaarschuwd, maar deed veel te weinig. Dat is ook de oorzaak dat de Commissie nu zegt: het is einde oefening voor de derogatie voor Nederland. En daarom mogen Nederlandse boeren nu steeds minder mest uitrijden en in 2026 moeten ze voldoen aan de EU norm. Het zorgt nu al voor overvolle mest kelders bij duizenden boeren en dus moeten ze het laten ophalen door een commerciële partij. En bij die bedrijven staat de telefoon roodgloeiend. We proberen zoveel mogelijk mensen te helpen. Maar op dit moment gaan we al onze vaste leveranciers wel voor, ja. Mest afvoeren kost veel geld. Voor ons bedrijf komt dat neer op tienduizenden euro's en voorheen was dat nul. De BoerBurgerBeweging die nu in de coalitie zit, wil dat Nederland een uitzondering blijft houden en dat de EU de norm van 170 kilo helemaal schrapt. En als de Europese Commissie dat niet wil, dan. Dan kun je wel gewoon ook met de vuist op tafel slaan. En dus ging Caroline van der Plas naar Brussel om daar met de vuist op tafel te slaan. Maar dat bleek makkelijker gezegd dan gedaan. Kijk, heel veel mensen hebben het idee dat wij hier naartoe gingen van vuist op tafel. Geef ons de derogatie terug, nu. Maar ik snap natuurlijk ook wel dat dat allemaal niet zo werkt. BBB-landbouwminister Wiersma blijft proberen om toch een uitzondering te krijgen. Daarnaast wil ze onder meer boeren vrijwillig uitkopen, zodat er minder vee is en dus minder mest. En als een boer zijn bedrijf verkoopt, mag de nieuwe eigenaar minder dieren houden. De plannen liggen allemaal zeer gevoelig in de agrarische sector. Boeren hopen in ieder geval snel op meer zekerheid, want ondertussen raken de mest silo's alleen maar voller. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20237161 199.786 2034-10-06T22:00:00+00:00 354 2024-10-21T22:00:00+00:00 yes no koeienmest water Europa agrarische sector boer https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-aanhanger-en-gaas-afl-114 2024-12-13T16:59:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46735.w613.r16-9.56f585b.webp PatsBoemKledder! | Aanhanger en gaas (afl. 114) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359924 1098.052 746 2024-12-12T09:00:00+00:00 yes no spel productieproces https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-graafmachine-afl-115 2024-12-13T17:02:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46736.w613.r16-9.fdd5f0a.webp PatsBoemKledder! | Graafmachine (afl. 115) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359925 994.4 1687 2024-12-13T09:00:00+00:00 yes no bouw spel productieproces https://schooltv.nl/video-item/waarom-hoort-lekker-eten-bij-kerst-een-teken-van-luxe-en-rijkdom 2024-12-16T09:56:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46738.w613.r16-9.cda905e.webp Waarom hoort lekker eten bij kerst? | Een teken van luxe en rijkdom Bij kerst hoort gezelligheid veel lichtjes, een kerstboom en een hoop lekker eten. Dit eet ik niet zeg maar elke dag zo. Ze krijgen taartjes van pudding en dan met karamel en met peer. Zelfs in de ruimte ontkomen ze er niet aan. Er bestaan meerdere verhalen over waarom we zo graag veel en samen eten tijdens kerst. Eén daarvan komt uit het Verenigd Koninkrijk uit de zestiende eeuw. Koningin Elizabeth I organiseerde graag grote diners voor vrienden en familie tijdens kerst. Het eten en vooral dingen met suiker waren een teken van luxe. Rijke mensen namen deze traditie over om ook te laten zien hoeveel geld ze hadden. Later werd het eten goedkoper en konden ook mensen met minder geld een kerstdiner op tafel zetten. In de twintigste eeuw kwam de kerstdinertraditie over naar Nederland. Tegen het einde van het jaar herinneren de meesten van ons zich plotseling niets meer van begrippen als te veel calorieën. Gourmetten is trouwens echt iets Nederlands. Lekker gekookt, schat. En zo heeft ieder land wel iets dat speciaal met kerst gegeten wordt. Zo eten ze in Amerika kalkoen en in Italië hebben ze panettone, een soort kerstbrood. Niet alleen mensen houden trouwens van eten met kerst. Ook dieren krijgen vaak iets lekkers voor de feestdagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20237517 0 314 2024-12-16T09:55:00+00:00 yes no kerst eten https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-meerkoet-klokhuis-soortsafari 2024-12-16T10:18:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46739.w613.r16-9.b9abb16.webp Op zoek naar de meerkoet | Klokhuis SoortSafari Janouk en Bram gaan in Den Bosch op zoek naar een meerkoet. Een diertje wat er misschien heel lief uit ziet, maar dit lang niet altijd is. Zullen ze veilig de meerkoet spotten? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20236924 486.464 383 2024-12-16T05:00:00+00:00 yes no biodiversiteit vogel dier https://schooltv.nl/video-item/yoga-mee-met-roos-dierendokter 2024-12-16T11:47:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46740.w613.r16-9.b228acd.webp Yoga mee met Roos | Dierendokter Help jij de dierenarts met het helpen van Krabbie en alle andere dieren? Kinderen doen mee met dit interactief avontuur door Roos haar yogales te volgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20235800 758.828 2031-12-16T11:45:00+00:00 642 2024-12-16T11:45:00+00:00 yes no yoga https://schooltv.nl/video-item/wat-is-chanoeka 2025-12-16T12:18:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46755.w613.r16-9.c4361ee.webp Wat is Chanoeka? | Clipphanger Meer dan 2000 jaar geleden spelen in het bijbelse land Israel de Hellenisten de baas over de Joden. Die worden onderdrukt en mogen niet eens openlijk uitkomen voor hun joods-zijn. Een groep Joden komt hiertegen in opstand, onder leiding van: Juda de Makkabeeër. Juda weet steeds meer land terug te veroveren. In Jeruzalem verjaagt hij ze ook uit de Joodse Tweede Tempel. Die blijkt al geplunderd te zijn. Maar de Menora wordt wel teruggevonden, da’s de kandelaar die symbool staat voor het Jodendom. Er is nog maar een klein flesje olie over, nauwelijks genoeg om een dag te branden. De menora wordt toch maar aangestoken en de tempel wordt opnieuw ingewijd. Dan blijkt dat de kandelaar wel 8 dagen blijft branden. Heel bijzonder, nee, een wonder! Sindsdien vieren de Joden aan het eind van elk jaar chanoeka. Een 8 dagen durend lichtjesfeest over de vrijheid om te zijn wie je bent en dat ook te laten zien. Gelovigen zetten de chanoekia prominent voor het raam: een 9-armige kandelaar. 1 kaars brandt het hele feest en elke dag komt er eentje bij. En er is lekker eten, zoals latkes en zoete oliebollen. Want olie, dat hebben we nu in overvloed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20237816 95.104 3400 2024-12-18T23:12:00+00:00 yes no chanoeka Jodendom feest kerst https://schooltv.nl/video-item/waarom-was-de-koude-oorlog-koud-clipphanger 2025-01-09T12:14:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46806.w613.r16-9.601a46e.webp Waarom was de Koude Oorlog koud? | Clipphanger In de geschiedenis gaan er voortdurend volkeren met elkaar op de vuist - of erger. Na de Tweede Wereldoorlog volgt een periode die we de Koude Oorlog noemen - er wordt dan niet gevochten in het heetst van de strijd, maar de sfeer is nogal kil. Vanaf 1945 kent de wereld 2 machtsblokken: De kapitalistische Verenigde Staten en de communistische Sovjet-Unie. De landen ertussen hebben ze zo’n beetje onderling verdeeld, en Duitsland is zelfs in tweeën gehakt. De twee blokken vertrouwen elkaar voor geen meter. Er wordt dreigende taal uitgeslagen en krankzinnig veel geld uitgegeven aan oorlogswapens. Al snel hebben de grootmachten genoeg wapens om elkaar en de rest van de mensheid weg te vagen. Zelfs de opkomende ruimtevaart wordt gebruikt om te kijken wie er nu eigenlijk de langste heeft. Tijdens de Cubacrisis in 1962 dreigt de Koude Oorlog om te slaan in een echte, maar dat loopt met een sisser af. Pas in 1989 valt het ‘IJzeren Gordijn’. In heel Oost-Europa gaan communistische regeringen ten onder, en 2 jaar later komt er ook een eind aan de Sovjet-Unie. En dan kan ook de koude oorlog eindelijk in de ijskast. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20237817 86.634 3359 2025-01-08T23:14:00+00:00 yes no Koude Oorlog communisme kapitalisme Sovjet-Unie Amerika https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-frietmandje-afl-116 2024-12-17T10:20:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46745.w613.r16-9.75be35b.webp PatsBoemKledder! | Frietmandje (afl. 116) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359926 1070.08 1221 2024-12-16T10:16:00+00:00 yes no spel productieproces https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-jerrycan-en-chocoladeletter-afl-117 2024-12-17T10:24:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46746.w613.r16-9.4ba4f4f.webp PatsBoemKledder! | Jerrycan en chocoladeletter (afl. 117) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359927 1097.24 1558 2024-12-17T10:16:00+00:00 yes no spel productieproces chocolade https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-ijshockey-gespeeld-stevige-teamsport-op-het-ijs 2024-12-17T12:54:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46747.w613.r16-9.dd765c7.webp Hoe wordt ijshockey gespeeld? | Stevige teamsport op het ijs Dit is echt heftig. Gelukkig ben ik helemaal ingepakt met een helm schouder-, elleboog-, knie- en heupbescherming en zelfs piemelbescherming onder m'n broek, namelijk een toque. Dit schijfje, de puck, moet in de goal van de tegenstander met een stick. En daarbij mag best veel, fysiek gezien. Ik denk dat het een van de snelste en hardste sporten is ter wereld. IJshockey. Woeh! We zijn op bezoek bij een training van Tilburg Trappers. Zij spelen in de eredivisie. Ze staan hoog en over een paar dagen spelen ze tegen de koploper. Een belangrijke wedstrijd. Je hoort het, hard tegen hard. Ik ben benieuwd hoe ze het gaan doen. Let's go, iedereen hier. Ok, boys. Opstellen, blauw aan een kant, wit aan de andere. IJshockey is een keiharde, maar ook gedisciplineerde sport waarbij tactiek belangrijk is. Daarom krijgen ze allemaal heel precieze opdrachten. Ze zitten nu voor de coach met een knie op het ijs. Dat betekent: coach, ik luister. En dat kunnen ze maar beter doen want anders krijgen ze gelijk een flinke uitbrander. Laten we beginnen met een superbasic, korte cursus ijshockey. Een team bestaat uit 22 man, maar er staan er maar 6 op 't veld. Namelijk een goalie, misschien wel de belangrijkste speler dan heb je nog twee verdedigers en drie aanvallers. Namelijk de center en twee wingers. Het veld is verdeeld door een rode middellijn en je hebt drie zones: een verdedigingszone, een neutrale zone in het midden en een aanvalszone. En 't doel is om de puck in de goal te krijgen van de tegenstander. Verder zijn er een paar regels zodat het niet te gemeen wordt. Je mag iemand een bodycheck geven dus expres hard met je bovenlichaam tegen iemand aan botsen maar alleen als diegene de puck heeft. En het is ook niet de bedoeling dat je je stick gebruikt als wapen. Dat spreekt een beetje voor zich. Dus het is niet de bedoeling dat je hier iemand mee gaat slaan, prikken of haken. Wordt het toch te gemeen, dan kan de scheidsrechter affluiten. Vrije trappen worden genomen als een face-off op een van deze plekken op het veld. De puck wordt erin gebracht door de scheidsrechter en twee spelers strijden erom. De scheidsrechter kan ook tijdstraffen uitdelen waarbij een speler twee of soms vijf minuten van het veld af moet. En dan is het echt aan, want wat doet de tegenstander dan? Die gaat 'powerplayen'. Die zet z'n beste spelers in het veld om die snel te laten scoren, en dat is altijd spectaculair. Dat was een spoedcursus, dan gaan we nu weer aan de bak. Poeh. Hop! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20237644 216.512 1026 2024-12-16T17:39:00+00:00 yes no schaatsen ijs sport https://schooltv.nl/item/metabole-ziektes-quiz-over-metabole-ziektes-en-hun-symptomen 2024-12-18T10:06:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46749.w613.r16-9.bdc1413.jpg Metabole ziektes | Quiz over metabole ziektes en hun symptomen In 2024 zamelt 3FM Serious Request geld in voor Metakids, een stichting die zich inzet voor kinderen met metabole ziektes. Weet jij wat het inhoudt om een metabole ziekte te hebben? Klik op de afbeelding om de quiz te starten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 459 yes no Serious Request ziekte https://schooltv.nl/video-item/hoe-kijkt-een-huisvlieg-duizenden-kleine-ogen-die-alles-zien 2025-01-16T09:40:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46816.w613.r16-9.f18fce6.webp Hoe kijkt een huisvlieg? | Duizenden kleine ogen die alles zien Als je met andere ogen naar de wereld kijkt ziet die er echt totaal anders uit. Zoals met de ogen van een huisvlieg. Als je vliegenogen van heel dichtbij bekijkt, dan zie je dat zo'n oog geen gladde bol is, maar helemaal bestaat uit allemaal van dit soort kleine dingetjes. Ommatidia oftewel deelogen. Een huisvlieg heeft wel 3000 van die deelogen en elke heeft een lens. Wij mensen hebben maar één lens per oog. Vliegen hebben er dus echt duizenden en daarom heet zo'n oog ook een samengesteld oog. Maar waarom zoveel oogjes? Hier kweken ze vliegen voor onderzoek en heel af en toe ontsnapt er ook eentje. Wacht even hoor, even aan de kant. Ja, zo'n vlieg reageert altijd vliegensvlug en dat komt door die deeloogjes. Als jij naar mij kijkt dan zie je me eigenlijk twee keer, één keer met je ene oog en een keer met je andere oog en je hersenen, die maken daar dan één beeld van en dat is wat je nu ziet. Maar zo'n vlieg die ziet met al die deeloogjes ongeveer zoiets. Hij gebruikt steeds een aantal deelogen van die hele oogbal om mij in de gaten te houden. Omdat een vlieg meer ogen heeft en elk beeldje apart kan bekijken, valt een verandering veel sneller op. Een beweging, een verandering in het licht, een vliegenmepper die er ineens aankomt. Dan ziet die vlieg dat meteen en hij reageert ook meteen. Het reactievermogen van een vlieg is wel drie keer zo snel als dat van een mens, maar je zou het wel een beetje kunnen vergelijken met filmen in slow motion. Dan film je ook heel veel beeldjes per seconde. En als je mij dan op je af ziet komen, dan is ontwijken natuurlijk een makkie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238245 129.237 959 2025-01-13T19:06:00+00:00 yes no vlieg insect oog zintuig kijken https://schooltv.nl/video-item/hoe-leer-je-fluiten-een-lesje-mondfluiten-voor-beginners 2025-01-20T19:54:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46865.w613.r16-9.4a5a950.webp Hoe leer je fluiten? | Een lesje mondfluiten voor beginners Ja, je hoort het, ik ben niet zo goed in fluiten maar ik heb iemand gevonden die het heel goed kan. Dat is namelijk drievoudig wereldkampioen kunstfluiten. Geert Chatrou. Wow, jij kan dit heel goed! Jij hebt zelfs een soort trilling in dat fluitje. Ja. Ik bak er echt helemaal niks van. Maar jij doet dit dus mondfluiten voor je beroep. Ja, dat klopt. Ongelooflijk hè? Ja, ja. En dat het bestaat. Ja. En sinds een aantal jaren werk ik bij Cirque du Soleil. Wat gaaf! Heb ik een hele mooie rol als fluiter en als spreekstalmeester. Dan ben jij wel de perfecte persoon om mij een kleine basiscursus mondfluiten te geven. Gaan we doen! Gaat lukken! Ja? Jazeker, Leuk! Oké, wat moet ik doen? Om te beginnen, Eva: Ga je met je lippen de letter O vormen. De O. Oh, maar dan heel erg klein. O. Juist. Je tong, die leg je plat onder in je mond met het puntje tegen je ondertanden en dan weer die O eroverheen en dan blazen en dan niet gewoon blazen maar heel zachtjes blazen eigenlijk alsof je een kaars uitblaast. Juist, je hebt hem! Heel goed. En nou Eva, heb je één toon gefloten, maar je wil natuurlijk een melodietje gaan maken. Ja, ja. Ja. Hoe doe je dat nou? Je maakt je tong dikker en dunner in je mond. En op het moment dat je je tong breder maakt dan wordt de luchtkamer in je mond wordt kleiner en daardoor gaat de toon omhoog. Werkt inderdaad, grappig. Maak je je tong smaller, kleiner, dan wordt de luchtkamer groter en gaat de toon omlaag. Ja, het gaat beter. Het klinkt nog lang niet zo cool als wat jij allemaal doet met allemaal trilletjes erin en snel en mooi en whoe het gaat alle kanten op. Ja, Eva, maar ik heb ook mijn hele leven al geoefend. Ja. En ik heb een paar techniekjes zelf bedacht waardoor het ook zo klinkt. Ik gebruik niet alleen mijn tong, maar ook mijn keel. En ik kan het beste omschrijven als je naar bijvoorbeeld een vogeltje kijkt op een schoorsteen op een mooie zomeravond en je kijkt heel goed dan zie je die keel bewegen als die fluit. En dat is bij mij ook. Wil je het voelen? Ja, ja, ja, ja, ja. O wat grappig! Nou ben je drievoudig wereldkampioen, maar ken je deze? De Klokhuis-tune? Ja! Oh, heel mooi, bravo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238246 185.52 930 2025-01-20T19:07:00+00:00 yes no fluit mond geluid lucht muziek https://schooltv.nl/video-item/hoe-kijkt-een-steur-ogen-die-kunnen-switchen-tussen-twee-standjes 2025-01-20T19:53:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46866.w613.r16-9.c13fa65.webp Hoe kijkt een steur? | Ogen die kunnen switchen tussen twee standjes Met onze ogen kunnen we heel veel zien. Veraf, van dichtbij, in kleur en ook aardig rond om ons heen. Maar we zien ook heel veel niet. Als je met andere ogen naar de wereld kijkt, ziet hij er echt totaal anders uit. Zoals met de ogen van een steur. Zoals deze hier in dit aquarium in Scheveningen. De steur heeft ogen die kunnen omschakelen van normaal kijken naar een soort extra rood zicht. En ja, dat is iets wat wij mensen niet kunnen. Die twee manieren van kijken heeft hij nodig vanwege de twee soorten water waar hij in zwemt, namelijk zoet water waarin die geboren wordt, en zout water waarin die als volwassene leeft. En dan gaat hij later weer terug naar zoet water om zich voort te planten. Zonlicht bestaat uit lichtstralen met allerlei verschillende golflengtes en bij elke golflengte hoort een kleur. Bij lage golflengte wordt de kleur paars, ga je iets hoger blauw, groen, geel, oranje en rood. Dit kunnen wij mensen allemaal zien, maar dan heb je ook nog licht met een nog hogere golflengte en dat kunnen wij mensen niet meer zien. En dat zit hier zo, rechts van rood. Maar het is nog net geen infrarood, dat zit weer een stukje meer naar rechts. Infrarood, dat ken je misschien ook wel. Wordt wel eens gebruikt door de politie en speciale kijkers en camera's om boeven op te sporen vanuit de lucht. En dat werkt altijd, dag en nacht, dus je kan er ook mee in het donker kijken. Superhandig! Hoeveel je kan zien in zoet en zout water, dat verschilt nogal. Zout water van de zee, dat is vaak helder, een beetje zoals in dit aquarium. En zoet water zoals in rivieren. Ja, dat is vaak wat vieziger, dus dan kan je minder goed zien. Maar hoe helpt dat extra rode zicht dan? Dat werkt zo. Hier is het een beetje donker. De camera op deze telefoon kan infrarood zien en dit is wat je dan ziet. Oh dat is gek he? Dat ziet er dus echt totaal anders uit. Maar zo ver in het rood kijken kan de steur niet maar het helpt ze wel enorm om in dat vieze rivierwater te kunnen zien. Dat blauwe licht, dat komt daar nauwelijks doorheen, maar rood licht wel. Het rode licht wat wij mensen niet kunnen zien, maar de steur wel. En zodra die steurogen in dat rivierwater terechtkomen schakelen ze meteen om, alsof er een soort lichtknopje in zit. Dan ben ik toch wel even benieuwd wat de steur nou eigenlijk ziet onder water. Plons! Oh wow! Allemaal kikkervisjes zie ik, waterplanten. Het bruist van het leven. Wat een geluksvogel, die steur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238247 180.992 361 2025-01-20T19:08:00+00:00 yes no vis oog kijken zintuig water https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-oudste-gebouw-ter-wereld-geen-piramide-of-hunebed 2024-12-18T10:44:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46751.w613.r16-9.a1dde6c.webp Wat is het oudste gebouw ter wereld? | Geen piramide of hunebed Het alleroudste gebouw ter wereld. Zijn het misschien de piramides in Egypte? Nee. Het Colosseum in Rome? Nee. Of het Parthenon in Athene? Nee, ook niet. Allemaal oude gebouwen, maar niet het oudste ter wereld. Maar welke dan wel? Nou, daarover verschillen de meningen. Want lang niet alle gebouwen staan nog overeind. Is dit dan bijvoorbeeld nog wel een gebouw te noemen? Sommige deskundigen zeggen van wel en wijzen daarom deze oude tempel aan als het oudste gebouw ooit. Het staat in Turkije en werd ruim 9000 jaar voor Christus gebouwd en zou dus al zo'n 11.000 jaar oud zijn. Anderen zien dit als het oudste gebouw omdat dit bouwwerk nog overeind staat. Het is een oude graftombe, staat in Frankrijk en is waarschijnlijk zo'n 7000 jaar geleden gebouwd. In de lijst van oude gebouwen staan sowieso veel graven, waaronder, ja, daar zijn ze weer, de piramides in Egypte, die zijn zo'n 4500 jaar oud. In Nederland worden de hunebedden in Drenthe gezien als oudste bouwwerken. Ook dat zijn eigenlijk grafkamers van ruim 5000 jaar oud. Het oudste gebouw staat in Heerlen. Of nou ja, het staat niet meer overeind, maar 2000 jaar geleden was dit een badhuis en toen zag het er waarschijnlijk zo uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238250 94.634 2987 2024-12-18T10:43:00+00:00 yes no gebouw bouwkunst tempel piramide hunebed archeologie https://schooltv.nl/video-item/boek-in-beeld-hersenschimmen-van-j-bernlef 2025-07-01T08:35:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46752.w613.r16-9.585013c.webp Hersenschimmen van J. Bernlef | Boek in beeld Hersenschimmen van J. Bernlef. Het is winter. Maarten zit voor het raam. Zijn vrouw zet een pizza in de oven. “Hou jij de klok in de gaten? Hij moet nog 10 minuten. Dan ga ik even een trui aantrekken”, zegt ze. 10 minuten. De grote wijzer staat nu op de zeven. Als ie op de negen staat, zijn de tien minuten om. Maar wat moet er dan gebeuren? Ik staar naar de wandklok. Het lijkt alsof de klok stilstaat. Ik loop naar de keuken en kijk naar de felrode keukenklok aan de muur. Een elektrische met een secondewijzer die met lichte schokjes de wijzerplaat rondgaat. Ik laat mijn ogen er geen moment van afdwalen. Nu nog één keer en de grote wijzer zal op de negen staan. Ik sta op en loop de gang in. “Vera, Vera. De 10 minuten zijn om,” roep ik zo rustig mogelijk. Dan hoor ik haar antwoord uit de slaapkamer komen. “Zet de oven dan even uit als je wil.” Ik weet niet hoe snel ik terug moet lopen en die opdracht uitvoeren. Dat je plotseling zo los kan slaan van de meest alledaagse handelingen verontrust Maarten. Er schort de laatste tijd iets aan zijn denken. Het lukt hem niet meer om de puzzel in de krant te maken. Hij denkt dat hij naar kantoor moet en zoekt steeds naar zijn werktas. Vera wordt ongeruster en verdrietiger. Maarten houdt zich groot. Het gaat bergafwaarts. Hij gooit de ruit in met een stoel om de hond binnen te laten. Hij pist in de gang omdat hij de wc niet kan vinden. Langzaam maar zeker raakt Maarten alle grip op de werkelijkheid kwijt. Totdat zelfs de taal hem ontglipt. Hersenschimmen is een beangstigend boek over dementie en over kijken zonder te zien. Want zonder herinnering kun je alleen maar kijken. Dan glijdt de wereld spoorloos door je heen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238318 130.901 1020 2024-12-18T12:55:18+00:00 yes no literatuur boek dementie https://schooltv.nl/video-item/de-vraag-vandaag-hoe-wordt-er-in-de-eerste-en-de-tweede-kamer-gewerkt-tijdens-de-renovatie 2025-03-27T13:19:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46753.w613.r16-9.db7d0c6.webp Hoe wordt er in de Eerste en de Tweede Kamer gewerkt tijdens de renovatie? | De vraag vandaag Welkom bij deze extra aflevering van de vraag vandaag. Ik sta hier op het Binnenhof, de roemrijke zetel van onze democratie. Maar de gebouwen zijn oud, het behang bladdert van de muren, de vloeren kraken. Hoog tijd voor een renovatie. Of zoals ze hier in Den Haag zeggen: een verbouwing. Ja. De vraag vandaag is dan ook: hoe kun je werken in de Eerste en de Tweede Kamer tijdens de renovatie? Is dat niet lastig? We vragen het onze Kamerleden. Kunnen die ministers wel werken met al dat lawaai? Meneer, mag ik wat vragen? Weet u misschien waar alle Kamerleden zijn? Geen idee. Geen idee. Hallo. Hallo? Nou, er wordt inderdaad flink verbouwd. Maar waar zijn al die Kamerleden toch? Kamerleden? Hallo. Hallo? Hallo? Hallo? Hallo. Hallo. De vergaderzaal. Tuurlijk. Waar zijn alle Kamerleden. En de Kamerzetels? Even Joyce bellen. Die weet wel waar iedereen is. Joyce. Ja, de hele Tweede Kamer is leeg. Alle Kamerleden weg. De ministers foetsie. De voorzitter spoorloos. Wat zit je nou te lachen? Hoe wordt het land dan nu bestuurd? Wat zeg je? Wat? Verhuisd? Wat bedoel je, verhuisd? Oh, ja, dat wist ik natuurlijk wel. Grapje. Waar zijn ze dan naartoe verhuisd? Ah ja, natuurlijk. Kijk eens aan. En dus, om geen hinder te ondervinden van de renovatie is de Eerste Kamer tijdelijk hier gevestigd. Had Joyce toch gelijk. En dit is dan de nieuwe Eerste Kamer voor de komende jaren. Stevige muren. Er zit een dak op. Ook fijn voor als het regent. Word je niet nat. Meneer de voorzitter. Doet het. Even kijken naar de wifi. Nou, die is ook helemaal in orde. En iedereen is welkom om hier in de Eerste Kamer te komen kijken? Ja. Ook van die schoolklassen met van die leerlingen? Jazeker, die zijn van harte welkom op de tribune om daar plaats te nemen. Op de tribune. Nou, helemaal top! En dan gaan we nu naar de... Tweede Kamer. De tijdelijke locatie. 146, 147, 148, 149, 150. Alle 150 Kamerleden werken dus tijdelijk hier. Maar waar zijn al die Kamerleden nou? Meneer, mag ik misschien even wat vragen? Komt u er even bij? Waar zijn alle Kamerleden? Over een uur begint de vergadering en zit het hier helemaal vol. Over een uur. Maar we zijn nu live en ik heb niet nog een uur de tijd voordat ik mijn vraag kan stellen. Want dit filmpje is bijna afgelopen. Uhm, hoe doen we dat? Even nadenken. Eh, weet je wat? Ik stel de vraag gewoon aan u. Dan kunt u namens de Tweede Kamer antwoord geven. Hoe is het om hier te werken, tijdens de renovatie van het Binnenhof? (Duim omhoog) Oh, nou, jullie zien het. Dat is dus helemaal top! Dit was Bobby met de vraag van vandaag. Live vanuit Den Haag, waar iedereen ondanks de renovatie van het Binnenhof gewoon doorwerkt. Dank u wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238320 273.429 2031-12-18T13:15:00+00:00 227 2024-12-18T13:39:04+00:00 yes no Tweede Kamer Eerste Kamer verbouwen https://schooltv.nl/item/de-laatste-steenkool-geen-zwart-goud-meer-uit-de-limburgse-steenkoolmijnen 2024-12-18T15:52:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46754.w613.r16-9.cf88a1a.png De laatste steenkool | Geen zwart goud meer uit de Limburgse steenkoolmijnen Vijftig jaar geleden sloot in Limburg een ondergronds industrieterrein. Groter dan een stad, tot wel een kilometer diep. Duizenden mijnwerkers wonnen daar onder de grond in de smalste gangetjes onze kolen. In deze special duik je in die Limburgse kolenwereld. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1506 2024-12-18T15:40:00+00:00 yes no steenkool energiebron mijn Limburg https://schooltv.nl/video-item/waarom-hebben-sommige-mensen-een-rode-stip-op-hun-voorhoofd-de-hindoeistische-tika 2025-01-16T09:40:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46817.w613.r16-9.edb6904.webp Waarom hebben sommige mensen een rode stip op hun voorhoofd? | De hindoeïstische tika Hallo, ik ben Vera en mijn vraag voor het Klokhuis is: waarom hebben sommige mensen een rode stip op hun voorhoofd? Die rode stip, die heeft te maken met een geloof, namelijk het hindoeïsme. Ik ben in Den Haag bij Dew Mandir. Dat is een hindoetempel en ik heb afgesproken met Vidhatri. Hey hallo. Ram ram Janouk. Ram ram? Dat is de manier waarop wij iemand begroeten uit naam van onze God. Oké, nou. Ram Ram. Kom verder. Wow, wat is het hier prachtig. En jij weet dus alles over die rode stip. Dat klopt, maar om die vraag te kunnen beantwoorden moeten we eerst wat meer weten over het hindoeïsme. Eigenlijk hebben we binnen het hindoeïsme maar één God: Brahman, die als verschillende goden en godinnen op aarde is verschenen. Dus in alle goden en godinnen zie je Brahman terug. Oké. En de drie belangrijkste goden, dat zijn Brahma, Vishnu en Shiwa. Dit is onze tempel en hier komen wij samen om te bidden en de goden te eren. Ik zie eigenlijk bij al deze beelden, goden een stip of een streep op het voorhoofd. Wat is daar het verhaal achter? De stip heet tika of tilek. Als je met me meeloopt, dan laat ik je zien hoe we die maken en waarom we de tika zetten. Oké. Hier zie je een poeder. Dat heet chandan, hier noemen we dat sandelhoutpoeder. Daar wordt een tika van gemaakt. Tika kan van verschillende poeders worden gemaakt. Je mengt het dan een beetje met water. Dan roer je dat zodat het een wat dikkere substantie, mengsel wordt, zodat je het op je voorhoofd kan aanbrengen. Oké. Tika heeft verschillende redenen waarom het wordt gezet. Veel zetten het ter bescherming tegen kwade en slechte invloeden. Je zet het ook hier in de tempel om te laten zien dat je naar een tempeldienst bent geweest, God geëerd hebt en God zo elke dag, de hele dag bij je draagt. En veel zetten het ook om te laten zien dat ze Hindoe zijn. Zo, wanneer draag jij een tika? Dus als we naar de mandir gaan naar de tempel bedoel ik. Ook voor concentratie voor als we gaan bidden. We dragen het ook gewoon voor versiering en ook voor bescherming. Ik draag het ter bescherming op straat bijvoorbeeld en dan laat ik ook zien dat ik een hindoe ben. Ik vind het best mooi. En draag jij het ook vaak? Ja. Vanuit het geloof krijgen meiden een stip en jongens een streep. Ik draag wel vaker gewoon de stip maar als we naar feestjes gaan of naar deze tempel dan draag ik wel het liefst deze met steentjes of die van haar met kleurtjes. Ja. Ik kan ook een tika krijgen? Zeker. Jij kan ook een tika krijgen. Zal ik hem voor je zetten? Ja. Zit ie? Heel mooi. En zal ik hem dan bij jou zetten? Ja heel graag. Zo. Nou, dat is toch supermooi! Kijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238705 193.877 2765 2025-01-13T19:10:00+00:00 yes no hindoeïsme godsdienst gezicht https://schooltv.nl/video-item/protestgroep-provo-verzet-tegen-alles 2025-02-26T20:00:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47088.w613.r16-9.bc5619c.webp Protestgroep Provo | Verzet tegen alles De protestacties in Amsterdam stapelen zich op en te midden van het tumult ontstaat er een opvallende groep. Provo. Provo daagt het gezag uit. Het stadsbestuur en de politie. Provo ziet zichzelf als een anarchistische, geweldloze protestbeweging met als doel verzet waar het maar kan. Maar wat grappig is, is dat die naam Provo die is gewoon eigenlijk gejat. Provo is namelijk het wetenschappelijke woord dat een criminoloog gebruikte om die losgeslagen jeugd van de jaren vijftig te duiden. Die zeggen van ze provoceren. Wij noemen hen provo's. En toen dachten de oprichters van Provo he, maar dat is een goede naam. Dit wordt onze geuzennaam. Sympathisanten zijn altijd welkom en worden door de provo's enthousiast ontvangen. Provo's zijn tegen materialisme. Het leven in de stad draait in hun ogen alleen nog maar om het kopen van spullen en braaf burgerschap, zonder inspiratie. Met flyers en originele acties proberen ze mensen aan het denken te zetten. En ze provoceren bewust de autoriteiten om extra aandacht te genereren. Aandacht voor misstanden in de stad, zoals voor wat zij noemden de asfaltterreur. Door de toegenomen welvaart kunnen steeds meer mensen zich een eigen auto veroorloven en de binnenstad loopt daardoor helemaal vol. Provo wil die auto eigenlijk uit de binnenstad weg hebben. Dat ding dat vervuilt. Dat ding wordt ook wel de heilige koe van de asfaltjungle genoemd. De provo's bedenken een uniek alternatief: Het Witte Fietsenplan. Fietsen, herkenbaar aan het provowit zonder slot, zonder eigenaar. Het idee: pak een fiets, ga naar je bestemming en laat hem daar weer achter voor de volgende gebruiker. En dat slaat aan. De fiets als symbool. Internationaal denkt men ook van he maar die fiets daar, daar kan je wat mee en dergelijke in andere steden in Europa. Die slibben ook allemaal dicht, dus men vindt dat een heel sympathiek plan. De Provo-acties vallen zelfs op bij invloedrijke beroemdheden. Zoals John Lennon en Yoko Ono tijdens hun bedprotest tegen oorlog en geweld in het Amsterdamse Hilton Hotel. Maar Provo was maar één van de vele sociale bewegingen in die buurt. Actiegroepen waar vooral oudere Amsterdammers in zaten. Die waren minstens net zo belangrijk. Het is eigenlijk een element dat wordt toegevoegd aan het actiewezen in die periode en de reden dat wij het ook heel vaak over hebben nog steeds is dat Provo heel goed was in het bereiken van de media, dus die hebben daardoor heel veel archiefmateriaal achtergelaten. Ze waren zich heel bewust van hun plek in de geschiedenis. De politie ziet de acties als een gevaar voor een ordelijke samenleving. Als relschoppers die vooral uit zijn op onrust en wanorde. De politie grijpt steeds harder in en de incidenten stapelen zich op. Overal worden de provo's met steeds meer geweld aangepakt. De 23-jarige studente Koosje Koster, een bekende provo, wordt op 22 mei 1966 gearresteerd. Voor niets meer dan het uitdelen van krentjes. Als agenten haar willen fouilleren, weigert ze. Ze wordt daarom hardhandig uitgekleed. In alleen haar onderbroek, wordt ze urenlang verhoord en onder druk gezet. Het incident met Koosje Koster wordt breed uitgemeten in de media en komt symbool te staan voor de buitensporig harde aanpak van de politie. Maar het wordt duidelijk dat de harde aanpak averechts werkt. Na verloop van tijd gaan er in de gemeenteraad steeds meer stemmen op voor een toleranter beleid. Er komt meer ruimte voor het alternatieve geluid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238758 357.034 929 2025-02-26T20:10:00+00:00 yes no politie maatschappij provo https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-elsje-christiaens-deens-dienstmeisje-met-een-doodvonnis 2025-02-12T20:03:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47017.w613.r16-9.fdada1b.webp Het verhaal van Elsje Christiaens | Deens dienstmeisje met een doodvonnis Elsje Christiaens komt uit Jutland in Denemarken. Achttien jaar jong en vol dromen is ze een van de duizenden jonge vrouwen die naar Amsterdam komen. De stad is aantrekkelijk voor vrouwen, omdat ze hier kans maken op een zelfstandig bestaan. Hier zoeken ze een kamertje en hopen aan de slag te kunnen als dienstmeid bij welgestelde families. En voor dit soort werk is het geen probleem dat ze de taal niet spreken. De migranten die naar Amsterdam kwamen waren vooral arme immigranten, waarvan een heel belangrijk deel inderdaad vrouwen. En zij komen vaak in de dienstensector terecht. Schoonmaken, poetsen, huishouden, allerlei huishoudelijk werk, beroepen die laag of slecht betaald zijn en echt tot de laagst betaalde baantjes van de stad behoren. De verhalen over vrouwen die zelfstandig een bedrijf leiden, geven Amsterdam de reputatie van een stad waar alles kan. Maar als alleenstaande vrouwen zijn migranten zoals de Deense Elsje ook kwetsbaar. En toch wagen ze het erop, omdat Amsterdam de enige stad is die een sociaal vangnet biedt. Amsterdam had ook de reputatie van een vrije stad te zijn, open stad waar je als migrant naartoe kon komen, maar waar je als vrouw ook relatief dan meer rechten had dan elders. Hier konden vrouwen inderdaad handeltjes drijven. Vrouwen waren hier zeker niet gelijk, maar hadden relatief meer mogelijkheden dan vrouwen elders. De meeste, die kwamen natuurlijk aan over zee en dan kom je in de haven van Amsterdam aan. En dat alleen al moet heel imposant zijn geweest. Die hele haven kant was een komen en gaan van mensen. Eindeloze stoet zeelieden die probeerden een baantje te vinden. Nou ja, en daar kom je dan aan. Het moet echt heel spectaculair zijn geweest. De aantrekkingskracht van Amsterdam op jonge vrouwen zoals Elsje is goed te begrijpen. Een vrouw alleen is geen vreemd verschijnsel. Er wonen meer vrouwen dan mannen in de stad. Mannen zijn op zee, in de West, in de Oost of om het leven gekomen in een vreemde stad. De kansen die Amsterdam alleenstaande vrouwen biedt, hebben ook een keerzijde. Ze zijn kwetsbaar voor de grillen van mensen van wie ze afhankelijk zijn. Ze worden slachtoffer van willekeur, uitbuiting en mishandeling. Van een hospita bijvoorbeeld, die met geweld de huur opeist. De hospita valt van de trap en overlijdt ter plekke. Op 1 mei 1664 hoort Elsje haar vonnis. Elsje wordt ter dood veroordeeld door wurging op het schavot. Zoals alle misdadigers wordt ze daarna op het galgenveld aan het IJ tentoongesteld. Dankzij Rembrandt heeft ze een gezicht gekregen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238757 253.632 1204 2025-02-12T20:10:00+00:00 yes no migratie Amsterdam arbeid Rembrandt https://schooltv.nl/video-item/de-portretten-van-rembrandt-belangrijk-voor-de-kunst-en-de-wetenschap 2025-02-12T20:03:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47018.w613.r16-9.d9bfed3.webp De portretten van Rembrandt | Belangrijk voor de kunst en de wetenschap Een jonge schilder uit Leiden. Inwonend bij kunsthandelaar Hendrick Uilenburg. Veelbelovend talent, volgens kenners, die Rembrandt van Rijn, want zo heette hij. Heel veel bekende Amsterdammers uit die tijd waren migranten. Dat geldt dus voor schilders als Rembrandt en Govert Flinck. Dat waren ook mensen die natuurlijk van buiten de stad kwamen. Omdat daar zo'n enorme economische groei was, was er ook een enorme markt voor kunst. Dus die hadden allerlei kansen die je elders misschien niet kregen. Nicolaas Tulp is een vooraanstaand arts. Hij geeft les aan het Amsterdamse chirurgijnsgilde en wil een staatsieportret van hemzelf met het gilde bestellen. De Amsterdamse elite laat zich graag portretteren. Succesvolle burgers werken hard en verdienen veel geld en willen dat graag laten zien. En daar hebben ze best wat voor over. Wat een Rembrandt in die periode precies kost, weten we niet, maar experts gaan ervan uit dat iedere persoon die op het doek staat afgebeeld zo'n ƒ100 bijdraagt. Omgerekend levert de opdracht van het chirurgijnsgilde zo'n 11,500 euro op. Niet slecht voor een beginnend kunstenaar van 25 jaar. De Anatomische les zal één van Rembrandts beroemdste werken worden. Het geeft niet alleen een beeld van de Amsterdamse elite waar Nicolaas Tulp toe behoorde, maar het laat ook de ontwikkeling van de wetenschap in de zeventiende eeuw zien. Mede mogelijk gemaakt door de komst van tal van wetenschappers naar Amsterdam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238756 162.666 593 2025-02-12T20:10:00+00:00 yes no kunst Rembrandt schilder https://schooltv.nl/video-item/het-paleis-op-de-dam-een-stadhuis-met-allure 2025-02-18T14:12:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46966.w613.r16-9.c5379dd.webp Het Paleis op de Dam | Een stadhuis met allure Amsterdam laat in 1648 een nieuw stadhuis bouwen dat moet passen bij de status van de stad. We kennen het nu als het Paleis op de Dam. Het stadhuis van Amsterdam werd in de zeventiende eeuw wel het achtste wereldwonder genoemd. 13.659 Noorse sparren werden in de slappe bodem geslagen om deze kolossale constructie te kunnen dragen. Tot ver in de negentiende eeuw was dit het grootste niet kerkelijke gebouw van de westerse wereld. Groter en protserige dan het paleis van Versailles in die tijd en toch niet gebouwd voor of door een machtige koning. Hier zetelt een stadsbestuur dat hand in hand gaat met de machtige VOC en WIC, met koloniale bezittingen die zich uitstrekken van Indonesië tot New York en van Chili tot Japan. De pure macht en rijkdom waar dit gebouw symbool voor staat, is een doorn in het oog van alle omliggende koninkrijken. Wie goed kijkt naar alle versieringen, beeldhouwwerk, de ornamenten, de met marmer ingelegde vloeren, ziet maar één boodschap: dit stadhuis is van ons, van de burgers van Amsterdam. En wij Amsterdammers zijn het centrum van de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238755 0 601 2025-02-05T20:10:00+00:00 yes no Amsterdam gemeente bouwkunst architectuur https://schooltv.nl/video-item/chatgpt-in-de-klas-nos-nieuwsclips 2024-12-20T11:11:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46759.w613.r16-9.19bd7aa.webp ChatGPT in de klas | NOS Nieuwsclips Leerlingen en docenten maken graag gebruik van apps als ChatGPT, maar zijn zich niet genoeg bewust van de risico's. De Algemene Onderwijsbond werkt daarom aan een richtlijn voor kunstmatige intelligentie in de klas. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238832 160.149 2031-09-03T22:00:00+00:00 736 2024-12-19T23:01:00+00:00 yes no artificial intelligence technologie onderwijs https://schooltv.nl/video-item/rondleiding-door-asielzoekerscentrum-nos-nieuwsclips 2024-12-20T11:22:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46760.w613.r16-9.f041232.webp Rondleiding door asielzoekerscentrum | NOS Nieuwsclips Zo ziet het azc in Albergen er van binnen uit. Het voormalige hotel is omgebouwd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238835 107.797 2031-09-02T22:00:00+00:00 215 2024-09-02T22:00:00+00:00 yes no asielprocedure asielzoeker https://schooltv.nl/video-item/forensisch-onderzoek-naar-explosieven-nos-nieuwsclips 2024-12-20T11:22:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46761.w613.r16-9.8c22011.webp Forensisch onderzoek naar explosieven | NOS Nieuwsclips Cobra's worden volgens explosievendeskundige Karlijn Bezemer van het Nederlands Forensisch Instituut de laatste tijd vaak gebruikt bij aanslagen, op bedrijven en woningen. Zij laat NOS de explosievenbunker zien waarin ze de explosieven onderzoeken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238837 115.157 2031-12-16T23:00:00+00:00 278 2024-12-17T11:16:00+00:00 yes no explosie forensisch onderzoek https://schooltv.nl/video-item/handelsdeal-met-zuid-amerika-goed-voor-de-consument-nos-nieuwsclips 2024-12-20T11:36:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46763.w613.r16-9.5ad4113.webp Handelsdeal met Zuid-Amerika: goed voor de consument? | NOS Nieuwsclips Na 25 jaar onderhandelen ligt een deal op tafel tussen de EU en vijf Zuid-Amerikaanse landen. Dat betekent minder importheffingen op producten van en naar Zuid-Amerika. Correspondent Ardy Stemerding legt uit dat dat leidt tot lagere prijzen voor klanten aan weerszijden van de Atlantische Oceaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238838 84.16 2031-12-03T23:00:00+00:00 351 2024-12-04T11:33:00+00:00 yes no handel consument Zuid-Amerika Europese Unie https://schooltv.nl/video-item/zo-ziet-een-oude-kerncentrale-eruit-nos-nieuwsclips 2024-12-24T16:44:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46758.w613.r16-9.401e25c.webp Zo ziet een oude kerncentrale eruit | NOS Nieuwsclips De kerncentrale in Dodewaard is sinds 1997 buiten werking. Verslaggever Michiel Breedveld krijgt een rondleiding van Dick Kers, die sinds 1982 in de centrale werkt. Er is nog altijd stralingsgevaar, maar de kerncentrale wordt nu gesaneerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238839 185.066 2031-12-12T23:00:00+00:00 626 2024-12-12T23:00:00+00:00 yes no kerncentrale kernafval straling https://schooltv.nl/video-item/de-gevolgen-van-een-metabole-ziekte-nos-nieuwsclips 2024-12-24T16:45:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46762.w613.r16-9.4882652.webp De gevolgen van een metabole ziekte | NOS Nieuwsclips Jelte (4) heeft een metabole ziekte. Hij is het gezicht van 3FM Serious Request in 2024, dat in het teken staat van metabole ziektes. Door de ziekte heeft Jelte weinig energie en hij heeft geen lang leven meer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238840 118.72 2031-12-13T23:00:00+00:00 188 2024-12-13T23:00:00+00:00 yes no Serious Request ziekte inzamelen https://schooltv.nl/video-item/waarom-ze-in-limburg-oude-mijngangen-opvullen-nos-nieuwsclips 2024-12-24T16:46:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46764.w613.r16-9.1b5bcd4.webp Waarom ze in Limburg oude mijngangen opvullen | NOS Nieuwsclips De gemeente Kerkrade heeft de afgelopen jaren twaalf oude mijnschachten opgespoord en gesaneerd. Het gaat om oude mijnschachten die relatief ondiep zijn, zo'n 40 meter. Deze mijngangen kunnen leiden tot verzakkingen en sinkholes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238861 91.904 2031-12-14T23:00:00+00:00 351 2024-12-14T23:00:00+00:00 yes no mijn gang Limburg https://schooltv.nl/video-item/de-reis-van-ruimtesonde-voyager-nos-nieuwsclips 2024-12-24T16:47:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46765.w613.r16-9.e858774.webp De reis van ruimtesonde Voyager | NOS Nieuwsclips De missie van ruimtesonde Voyager 1 was het in kaart brengen van de buitenste planeten van ons zonnestelsel. Inmiddels is het het menselijke object dat het verst van de aarde verwijderd is. De sonde bevat de 'golden record', een opname bestemd voor buitenaards leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20239113 326.421 2031-12-12T23:00:00+00:00 652 2024-12-12T23:00:00+00:00 yes no ruimtevaart planeet zonnestelsel https://schooltv.nl/video-item/vluchten-voor-de-oorlog-in-sudan-nos-nieuwsclips 2024-12-24T16:48:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46766.w613.r16-9.40658de.webp Vluchten voor de oorlog in Sudan | NOS Nieuwsclips Er woedt een ontwrichtende oorlog in Sudan. Er is geen vrede in zicht, steeds meer mensen vluchten. Correspondent Elles van Gelder en cameraman Sven Torfinn gingen naar de grens tussen Sudan en Zuid-Sudan en laten zien hoe het is in het vluchtelingenkamp. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238862 308.16 2031-08-30T22:00:00+00:00 195 2024-08-30T22:00:00+00:00 yes no oorlog Verenigde Naties hongersnood https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-hulst-klokhuis-soortsafari 2024-12-24T07:38:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46767.w613.r16-9.5f6c368.webp Op zoek naar de hulst | Klokhuis SoortSafari Een echte kerst-soort deze week! Janouk en Bram zoeken namelijk de hulst. En dan niet simpel in een kerstkrans aan een deur, maar in de natuur van Heusden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20238869 414.506 362 2024-12-20T09:00:00+00:00 yes no biodiversiteit dier plant kerst https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-kandelaar-afl-118 2024-12-23T12:44:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46768.w613.r16-9.a71a0a7.webp PatsBoemKledder! | Kandelaar (afl. 118) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359928 984.009 1069 2024-12-18T12:41:00+00:00 yes no spel productieproces kaars https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-regenton-en-vlaggetjes-afl-119 2024-12-23T12:47:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46769.w613.r16-9.8bed82a.webp PatsBoemKledder! | Regenton en vlaggetjes (afl. 119) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359929 1051.8 2045 2024-12-19T12:41:00+00:00 yes no spel productieproces vlaggen https://schooltv.nl/video-item/patsboemkledder-vloerkleed-afl-120 2024-12-23T12:50:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46770.w613.r16-9.67c800e.webp PatsBoemKledder! | Vloerkleed (afl. 120) Een vrolijk spelprogramma voor kleuters over techniek. Vanuit het Museum van Gewone Dingen worden kleuters aangespoord om actief mee te denken. Het programma laat kleuters beseffen dat alle gewone dingen in hun omgeving ooit een keer gemaakt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1359930 1022.323 2795 2024-12-20T12:41:00+00:00 yes no spel productieproces https://schooltv.nl/video-item/deze-partijen-strijden-om-de-macht-in-syrie-veranderde-verhoudingen-na-de-val-van-het-regime-van-assad 2024-12-23T13:52:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46771.w613.r16-9.b8d575a.webp Deze partijen strijden om de macht in Syrië | Veranderde verhoudingen na de val van het regime van Assad Oké, de rebellen hebben de Syrische dictator Bashar al-Assad verslagen. Ooit had hij de macht over het hele land en nu is daar praktisch niets meer van over. Assad zelf vluchtte naar Moskou. De verhoudingen in de Syrische burgeroorlog zijn daarmee flink veranderd. Verschillende groepen vechten al jarenlang met en tegen elkaar. Wie is wie en wat willen ze? Het zijn er veel te veel om allemaal op in te gaan. Dus om te begrijpen wie er nu in Syrië strijden, en daar vroegen jullie om, kunnen we grofweg deze verdeling maken. Eerst: dictator Assad. De rebellen, die in een paar dagen tijd de macht overnamen. Dan zijn er strijders van IS, Pro-Turkse milities, Koerdische strijdgroepen en Israël. In deze video gaan we ze één voor één af. We beginnen bij dictator Bashar al-Assad. Hij heerst de afgelopen 24 jaar met keiharde hand over het grootste deel van Syrië. Zijn regime krijgt steun van Rusland en Iran, en Hezbollah uit Libanon. Iran gaf lange tijd militaire steun, om hun macht in het Midden-Oosten te vergroten maar lijkt zich nu terug te trekken. Rusland stuurt al jarenlang wapens, voert luchtaanvallen uit op Assads vijanden en heeft een eigen basis aan de Syrische kust. Dat is ook het enige stukje dat nu op de kaart nog rood kleurt. Dat brengt me bij IS. Islamitische Staat. Zij winnen vanaf 2014 veel terrein in de burgeroorlog en zijn vooral rond 2017 veel in het nieuws. Hun doel: een Islamitische Staat stichten, een kalifaat. IS-terroristen plegen ook aanslagen in Europa. En er is ook een gijzeling in de Bataclan, één van de beroemdste concertzalen van Parijs. 127 doden zijn er. En 200 gewonden van wie er 99 in kritieke toestand in het ziekenhuis liggen. Veel van de groepen op deze kaart vechten tégen IS. Waaronder Assad, inclusief bondgenoten Rusland en Iran en Koerdische milities, met steun van de Verenigde Staten. En: Westerse landen mengen zich ook zelf, met onder meer de VS, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. IS is inmiddels lang niet meer zo sterk als eerst. Doordat zowat de hele wereld zich dus tegen hen keerde. Waaronder dus die Koerdische milities. Die willen een eigen, Koerdische staat. Al jaren maken zij de dienst uit in het noordoosten van Syrië. De Koerdische bevolking vormt de grootste stateloze etnische groep in het Midden-Oosten. De geschiedenis van de Koerden gaat heel ver terug, en is te veel om nu uit te leggen. De milities werken samen in de SDF, de Syrische Democratische Strijdkrachten, waar ook Arabische milities aan meedoen. Eén van de belangrijkste Koerdische groepen is YPG. De SDF wordt gesteund door Westerse landen, vooral de VS, omdat de Koerdische groepen óók tegen Westerse vijand IS vechten. Turkije ziet de Koerden als vijand en wil de groepen zo veel mogelijk op afstand houden. Dat brengt ons dus bij de Pro-Turkse strijdgroepen. Die vooral de laatste jaren aan terrein winnen. De naam zegt het al: zij zijn Pro-Turkije en worden dan ook flink door dat land gesteund. En pro-Turkije betekent hier vooral: tegen de Koerdische groeperingen. Verschillende milities zijn samengevoegd in een groep die zich het Syrisch Nationaal Leger noemt. Het gebied dat zij samen met Turkije veroverden, ziet Turkije als een "bufferzone" tussen Koerdische milities en de Turkse grens. Volgens Turkije zijn die Koerdische groepen namelijk een bedreiging. Zij zien hen als een verlengstuk van de PKK. Een organisatie die sinds de jaren 80 terreuraanslagen pleegt in Turkije. Deze Pro-Turkse milities gaven gedoogsteun aan de belangrijkste groep die de val van Assad veroorzaakte: de rebellen. In een paar dagen tijd veroveren zij, vrij onverwacht, Assads gebied. Wie ze zijn? Een verzameling van groepen waar je niet zomaar een label op kunt plakken. Maar duidelijk is wel dat één groep nu het voortouw neemt: Hayat Tahrir al-Sham. HTS. HTS is volgens de VS, de EU en de VN een terreurorganisatie. Van Westerse landen krijgen ze dus geen directe steun. De Free Syrian Army, een gematigde groep die ook actief is in dit gebied, krijgt dat wel. Buurland Jordanië steunt vooral rebellen in het zuiden van het land. Hoewel we al die verschillende rebellen nu als één categorie zien zijn er onderling allerlei verschillen. Wat dat betekent voor de toekomst van Syrië, nu zij Assad hebben verdreven is dus nog de vraag. Dan Israël. Dat in 1967 dit Syrische berggebied verovert: de Golanhoogten. Op de VS na, erkent geen enkel land het als Israëlisch grondgebied. Na de val van Assad trekt Israël verder Syrië in, en bombardeert het tientallen doelen waaronder legerbases. Tijdelijk, zeg het land zelf, omdat het nodig zou zijn voor hun eigen veiligheid. Hoe deze verhoudingen in Syrië zich de komende tijd zullen ontwikkelen, is afwachten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20240074 351.317 734 2024-12-23T12:21:26+00:00 yes no Syrië Midden-Oosten https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-metabole-ziekten 2025-01-06T09:42:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46772.w613.r16-9.74a7d91.webp Het Klokhuis | Metabole ziekten Je lichaam is net een waanzinnige fabriek, vol met duizenden machientjes. Als één van die machientjes het niet goed doet, heet dat een metabole ziekte. Er zijn wel 1900 verschillende metabole ziektes, elke dag wordt er in Nederland iemand mee geboren. Janouk ontmoet verschillende kinderen met verschillende metabole ziektes. In de sketch twijfelen Sem en Sam of ze hun broodje kebab wel moeten opeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355356 884.378 1035 2024-12-20T18:34:00+00:00 yes no ziekte lichaam Serious Request spijsvertering https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-nationaal-jongenskoor 2024-12-24T08:04:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46773.w613.r16-9.1eea642.webp Het Klokhuis | Nationaal Jongenskoor Het Nationaal Jongenskoor is een koor voor jongens vanaf negen jaar tot het moment dat de stem zwaarder wordt, door de baard in de keel. De jongens komen uit heel Nederland. Hoe is het om samen te zingen en hoe je dat? Is het moeilijk? Hoe lees je noten? Nizar bezoekt een repetitie terwijl het koor zich voorbereidt op een concert. In de sketch zingt de boyband Klokboys over hun onbedwingbare behoefte om te zingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355312 907.2 649 2024-12-19T18:02:00+00:00 yes no koor zingen muziek stem puberteit https://schooltv.nl/video-item/wat-is-ironie-clipphanger 2025-01-21T11:49:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46829.w613.r16-9.1084a7c.webp Wat is ironie? | Clipphanger Ironie is een stijlfiguur waarmee je op een subtiele manier ergens mee kan spotten. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van verbale ironie. Dat kan door het omgekeerde te zeggen van wat je eigenlijk bedoelt: ‘Wat een fantastisch weertje vandaag!’ Met ironie kun je kritiek leveren, en nog grappig overkomen ook. ‘Leuk hoor. ‘ Is het ironie, of nie? Dat is niet voor iedereen altijd even duidelijk. Als jij van iemand een foto binnenkrijgt, en je reageert met de tekst ‘nou wat zit je haar leuk!’, dan is dat voor jou duidelijk ironisch. Maar je vriend stapt misschien wel trots de straat op. Dé oplossing? Natuurlijk een hard lachende emoji d’r achteraan sturen. Of hopen dat het toevallig weer zo’n héérlijk weertje is…Naast de bewuste ironie als stijlfiguur bestaat er ook situationele ironie. Die ontstaat meestal per ongeluk. Bijvoorbeeld als je ziet hoe een brandweerkazerne tot de grond toe afbrandt. Al is het misschien verstandig om daar niet al te hard bij te gaan staan lachen. Want sommige mensen zijn niet zo’n grote fan van ironie… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20240449 81.472 2149 2025-01-15T23:10:00+00:00 yes no taal uitdrukking humor https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-post 2024-12-24T17:13:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46774.w613.r16-9.28288ec.webp Het Klokhuis | Post Elke week worden er door heel Nederland miljoenen brieven verzonden, maar wat gebeurt er met een brief nadat je deze in de brievenbus hebt gegooid? Bart reist mee met de brief en ziet welke weg deze aflegt voor-ie, soms al binnen een dag, aan de andere kant van Nederland wordt bezorgd. In de sketch komen Ton en Liesbeth bij het klachtenbureau om te klagen over het feit dat ze nooit eens leuke post krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355317 927.8 2662 2024-12-18T17:05:00+00:00 yes no post brief brievenbus https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-urine 2024-12-24T17:29:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46775.w613.r16-9.eac14e1.webp Het Klokhuis | Urine Plas, pies, pis, urine, allemaal woorden voor hetzelfde goedje. Maar wat weten we eigenlijk over die goudgele vloeistof? Pascal gaat op bezoek bij een uroloog die er alles over weet. In het Ruimteschip zien we de snelste oplossing als je onderweg moet plassen: in je broek. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1350183 924.64 2514 2024-12-24T19:05:00+00:00 yes no urine toilet afvalstoffen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-sjorders 2024-12-24T17:31:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46776.w613.r16-9.473008f.webp Het Klokhuis | Sjorders In enorme stalen zeecontainers sturen landen over de hele wereld elkaar van alles toe. Kleding, apparaten, grondstoffen, voedsel, medicijnen: we kunnen niet meer zonder. De sjorders in de Rotterdamse haven werken dag en nacht om de containers stevig vast te maken aan het schip en om ze weer los te krijgen. Nizar leert van Ed over stackers en spanschroeven en gaat mee aan boord om het zelf te proberen. In de sketch zien we een onhandige sjorder die bij zijn baas moet komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355296 928.243 1132 2024-12-26T19:05:00+00:00 yes no haven container schip https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-hiphop 2024-12-24T17:34:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46777.w613.r16-9.53f271c.webp Het Klokhuis | Hiphop Het is een van de populairste muziekgenres ter wereld: hiphop. Maar hiphop is veel meer dan alleen rapmuziek. Hiphop is ook dans, kunst en een manier van leven. Eva ziet hoe hiphop ooit op straat begon: in arme wijken waar mensen weinig hadden en met hiphop een manier vonden zich te uiten. Een kleine subcultuur is het allang niet meer. Hiphop is overal. Rapper Nnelg neemt Eva mee naar de plekken die hem vormden en legt uit waar hiphop volgens hem nog altijd voor staat: trots zijn op waar je vandaan komt. In de sketch zien we een rap van Wesley en Rodney. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355315 937.28 1886 2024-12-27T19:05:00+00:00 yes no hiphop muziek kunst https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-kermisattractie 2024-12-24T17:41:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46778.w613.r16-9.9b6d52e.webp Het Klokhuis | Kermisattractie Serah duikt in de wereld van G-krachten, spanning, snelheid en adrenaline. Hoe bedenk je een nieuwe kermisattractie? Hoe verandert een idee van een schetsje op papier in een gigantische attractie? In de fabriek ontdekt Serah hoe zorgvuldig over van alles moet worden nagedacht voor zo'n spectaculaire attractie veilig de deur uitgaat. Op de kermis ziet ze hoe het enorme bouwpakket wordt 'uitgepakt' en in elkaar gezet. En Serah test de Airborne, met 65 meter een van de hoogste boosters ter wereld. Wendel en Liza maken kermisattracties voor arme mensen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1345371 925 2139 2024-12-31T19:05:00+00:00 yes no kermis attractie ontwerpen https://schooltv.nl/video-item/yoga-mee-met-roos-beroemd 2024-12-30T07:55:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46781.w613.r16-9.03de5ee.webp Yoga mee met Roos | Beroemd Kinderen worden beroemd wanneer ze meedoen aan Roos haar yogales! Als filmster in een cowboyfilm, als profvoetballer of als rockster. Deze interactieve video is een fantastisch avontuur! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20238255 807.04 2031-12-30T07:46:00+00:00 400 2024-12-20T14:00:00+00:00 yes no yoga https://schooltv.nl/video-item/yoga-mee-met-roos-politie 2024-12-30T07:54:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46782.w613.r16-9.fc72204.webp Yoga mee met Roos | Politie Help Roos mee de ijsboef te vangen! Yoga mee en word politie. Deze interactieve video is een fantastisch avontuur! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_20240482 770.069 2031-12-30T07:42:00+00:00 1503 2024-12-30T07:40:00+00:00 yes no yoga https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-fosfaat-zo-belangrijk 2025-01-02T15:41:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46788.w613.r16-9.69f4ecd.webp Waarom is fosfaat zo belangrijk? | Fosfaten zijn niet alleen belangrijk voor de groei van planten, maar ook voor mens en dier De tomaatjes beginnen te komen maar ze zijn er nog niet helemaal. Hmmm… Lekker salie blad voor bij de pasta. Kijk, aalbessen, daar ben ik trots op. Als je tuiniert zorg je ervoor dat planten niks tekortkomen. Je zorgt ervoor dat ze op een goede plek staan, genoeg zonlicht krijgen en genoeg water. Maar er is nog één belangrijke voorwaarde voor plantjes om te groeien en die kun je niet zien, want die zit hier in de bodem. Er is een hele belangrijke stof om planten te laten groeien: Fosfaat. In een vruchtbaar stuk grond zit het gewoon in de bodem en dit is zo superbelangrijk voor de ontwikkeling van plantenwortels. Zonder fosfaat geen plant. Maar niet alleen voor planten is het belangrijk, ook voor mensen en dieren. Het zit in onze tanden, in onze botten. Sterker nog, het zit in bijna alle cellen van ons lichaam. Je zou kunnen zeggen zonder fosfaat geen leven. Fosfaten zijn overal. En het mooie is dat fosfaten in de natuur gerecycled worden. Een plantje wordt gezaaid en in de bodem zit fosfaat. Dus het plantje gaat groeien. Er komen dieren en mensen die eten het plantje op en wij poepen ze weer uit. Dus kringloop rond. Maar de natuur is niet helemaal de natuur meer. We zijn inmiddels met zoveel mensen die allemaal moeten eten dat we meer plantjes nodig hebben dan de natuur zelf zou maken. En dus hebben we daar een slimme truc voor bedacht. Stel nou dat je puur fosfaat ergens vandaan kunt halen en in de bodem kunt stoppen. Dan kun je meer plantjes laten groeien. Dan kun je bijvoorbeeld In plaats van vier bloemkolen, zes bloemkolen laten groeien. Je kunt zelfs hele arme stukken bodem vruchtbaar maken met fosfaat. Maar waar komt dat extra fosfaat nou vandaan? Er zijn maar een paar plekken op de wereld waar je het kunt opgraven. Bij het Middellandse Zeegebied, bijvoorbeeld in Marokko. En hoe komt dat daar nou terecht? Dat zijn stukken land die vroeger zee zijn geweest. Op de bodem van die zee ligt een hele laag aan planten en dieren die dood zijn. De fosfaten van die resten zitten nu als een dikke koek in de bodem en kunnen opgegraven worden. In Marokko zijn de grootste fosfaat mijnen ter wereld. Daar kunnen de fosfaten met grote graafmachines uit de bodem worden gehaald. Met die fosfaten kunnen korrels gemaakt worden die als mest op het land gebruikt kunnen worden. Kunstmest. Kunstmest is natuurlijk wel prachtig omdat we veel meer kunnen laten groeien. Maar we zijn er ook wel verslaafd aan geraakt. Om genoeg voedsel voor iedereen te verbouwen hebben we het gewoon nodig. Maar het probleem is al dat fosfaat uit die mijnen is op een gegeven moment gewoon op. Het kan honderd jaar duren, 200 jaar, maar dan hebben we echt een probleem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20242466 200.512 207 2025-01-01T23:00:00+00:00 yes no grondstof dier plant mens voeding https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-koolmees-klokhuis-soortsafari 2025-01-06T08:59:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46789.w613.r16-9.203e21a.webp Op zoek naar de koolmees | Klokhuis SoortSafari Janouk en Bram gaan op zoek naar een heel bekende vogel, namelijk de koolmees. En hoewel we het geluid allemaal herkennen is het heel moeilijk om de vogel te vangen in de SoortSafari app. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20242381 423.88 617 2025-01-01T08:00:00+00:00 yes no biodiversiteit buiten vogel dier https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-schansspringen 2025-01-06T09:42:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46790.w613.r16-9.2e70cc1.webp Het Klokhuis | Schansspringen Met hoge snelheid van een heuvel afglijden, zo ver mogelijk door de lucht vliegen en dan maar hopen dat je goed landt. Pascal reist naar Winterberg en onderzoekt de spectaculaire sport schansspringen. Lukt het Pascal om zelf ook van de schans te springen? Varkentje Rund ziet hoe Ome Koos door middel van schansspringen probeert de bus te halen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355303 929.16 1530 2025-01-01T09:08:00+00:00 yes no springen ski wintersport https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-zachte-robots 2025-01-06T09:15:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46791.w613.r16-9.f47047e.webp Het Klokhuis | Zachte robots Bij robots denk je misschien aan iets hards dat wordt aangestuurd door een computer. En veel robots zijn ook zo. Maar wetenschappers werken nu aan een hele nieuwe soort robots: zachte robots. Nizar ontmoet een paar van die zachte robots. In de sketch bouwt Lobbert een levensechte robot voor Pien. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1350189 941.414 2438 2025-01-02T09:08:00+00:00 yes no robot robotica technologie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-djenne-fila 2025-01-06T09:32:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46792.w613.r16-9.dc7d114.webp Het Klokhuis | Djenné Fila Kunstenares Djenné Fila maakt illustraties met magische werelden vol sprookjesfiguren, mensen uit ver vervlogen tijden en bijzondere dieren die soms wel tot leven blijken te komen. Pascal kijkt vol verwondering hoe ze die laag voor laag opbouwt met patronen, vormen, de schaar en met de computer. In de sketch komt een heel bekend schilderij tot leven en het krijgt een make-over. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355300 925 880 2025-01-07T19:08:00+00:00 yes no illustratie kunstenaar sprookje https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-rolschaatsdansen 2025-01-06T09:41:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46793.w613.r16-9.66454ef.webp Het Klokhuis | Rolschaatsdansen Dansen op rolschaatsen is populair. Deze sport draait om samen plezier maken en experimenteren met iconische rolschaatsmoves op muziek. Pascal leert meer over hoe deze sport is ontstaan. Hij ontmoet een dansgroep die hem dansbewegingen op wielen leert. En dat is ingewikkelder dan dat het lijkt. Zelfs voor de ervaren skater Pascal vallen de vloeiende dansbewegingen op rolschaatsen nog niet mee. Varkentje Rund doet ook een poging tot rolschaatsdansen en dat blijkt niet zonder risico's. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355307 925 1118 2025-01-09T19:08:00+00:00 yes no rolschaats dansen sport https://schooltv.nl/video-item/waar-komen-achternamen-vandaan-de-meest-voorkomende-achternamen-in-nederland 2025-01-06T10:05:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46795.w613.r16-9.0e59af0.webp Waar komen achternamen vandaan? | De meest voorkomende achternamen in Nederland Achternamen zijn ontstaan in de Middeleeuwen. Mensen kregen toen vaak een achternaam die van hun vader kwam. Bijvoorbeeld een zoon van Jan kreeg de achternaam Janszoon. Lange tijd werden achternamen nergens opgeschreven. Tot de Franse keizer Napoleon aan de macht kwam. Hij wilde precies weten hoeveel mensen er in zijn rijk woonden en dus liet hij alles opschrijven, ook de achternamen. En zo ontstonden er drie grote groepen namen, vernoemd naar de vader. Zoals Jan dus. Later werd dat Jansen. Achternamen met een woonplaats, bijvoorbeeld van Tilburg of De Vries want dat betekent uit Friesland. En achternamen vernoemd naar een beroep. Bakker bijvoorbeeld. Maar welke naam komt dan nu het meest voor in Nederland? Er is een top drie. Op plek drie staat De Vries. Ongeveer 73.000 mensen heten zo. Op plek twee staat Jansen met één s. Ongeveer 75.000 mensen heten zo. En bovenaan staat De Jong. 85.000 mensen heten zo. De Jong betekent zoiets als junior, dus de jonge versie van de ouder. Maar als je de verschillende manieren hoe Jansen geschreven kan zijn dus met één of twee lessen bij elkaar optelt, dan komt die achternaam 130.000 keer voor. Dus eigenlijk is Jansen de meest voorkomende achternaam in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20243227 89.621 1588 2025-01-06T10:04:00+00:00 yes no naam Napoleon https://schooltv.nl/video-item/hoe-kun-je-zout-laten-dansen-geluidsgolven-zorgen-voor-patronen 2025-01-08T09:39:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46797.w613.r16-9.9d3e4ed.webp Hoe kun je zout laten dansen? | Geluidsgolven zorgen voor patronen Verder alles goed? Ja kijk, ik ben trillingen aan het maken zodat het zout in een mooi patroon komt te liggen. Oké Ja, kijk. Door geluidstrillingen te maken, in dit geval met de strijkstok van een viool, krijg je fantastisch mooie zoutpatronen. Dat is toch magisch? Ja, het is magisch als het kan en als het kan: hoe dan? Maar hoe werkt dit nou? Als je muziek maakt tegen een metalen plaat en die dus met zout bestrooit, dan krijg je allerlei patronen en de één nog mooier dan de ander. Maar echt. En wat je dus eigenlijk ziet is geluid. Normaal hoor je dat alleen maar maar het zoutpatroon maakt het ook gelijk zichtbaar. Zullen wij dat ook proberen? Ja, let's go! Geluid ontstaat door een trillend voorwerp. Denk maar aan een snaar van een gitaar. Die trilling laat de lucht trillen. In de lucht komen dan golven. Golven die we niet zien, maar die we wel horen als ze in jouw oor terechtkomen. Oh ja, geluidsgolven. Je kan ze wel voelen. Bijvoorbeeld als je je hand bij je keel doet terwijl je praat. Dan voel je ze. Test test test. Ik voel het getril en ik kan het me bij mijn stembanden en bij zo'n gitaarsnaar nog wel voorstellen. Maar een metalen plaat? Nou ja, als het goed is moet dat dus ook kunnen. Dat we dus een toon hier laten horen, dat het gaat trillen en dat we dan een patroon zien. Zie je het bewegen? Ja, er gebeurt wat en ik zie ook een aantal rondjes ontstaan. Vet! Een lagere toon en dus ook een ander patroon. Hoe komt het dat het geluid niet gewoon al het zout van die plaat afgooit? Een golf bestaat uit knopen en buiken en knopen zijn die rode puntjes, daar trilt het niet. Kijk, want ze blijven gewoon stilstaan. En die zwarte golflijn, dat zijn de buiken, daar trilt het wel. Bij die knopen de rode puntjes, trilt niet en blijft het zout liggen. En bij die zwarte golflijn trilt het zout wel weg en daardoor krijg je die mooie patronen. Oh oké. Ik vind die tonen wel een beetje saai, dus ik denk kan er niet een leuker muziekje onder? Komt er misschien ook wel een leuker patroontje. Oké, laat maar zien. Serious Tirsa? Ja, is Froukje! Misschien zie ik zo hier haar gezicht. Nee, we moeten echt meer gaan trillen. Wel veel trilling, maar weinig figuur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20243254 196.309 417 2025-01-06T19:10:00+00:00 yes no geluid trillen zout proefje https://schooltv.nl/video-item/waarom-staan-er-vaak-belangrijke-mensen-op-geldbiljetten-staatshoofden-schrijvers-en-kangoeroes 2025-01-07T12:45:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46800.w613.r16-9.3ce6cae.webp Waarom staan er vaak belangrijke mensen op geldbiljetten? | Staatshoofden, schrijvers en kangoeroes Waar je ook ter wereld bent…Heel vaak hebben de geldbiljetten van dat land een persoon erop staan. Dit is bijvoorbeeld de Britse pond met daarop koning Charles. Toen hij zijn moeder Elizabeth opvolgde kwam zijn hoofd op de biljetten te staan. En deze ken je vast ook. Onze eigen euromunten met daarop koning Willem-Alexander. In 2014 werd zijn afbeelding voor het eerst op een munt geslagen. Dat er vaak een staatshoofd op een munt of biljet staat, heeft verschillende redenen. Zo is het vaak traditie, al honderden jaren. Vroeger werd het vaak gedaan om de macht van de koning of koningin te laten zien. Daarnaast staat het in Nederland ook in de wet. De Nederlandsche Bank, die ons geld drukt en uitgeeft doet dit in naam van de koning of koningin. En tot slot geeft een koninklijk gezicht op biljetten mensen ook vertrouwen. Het ziet er officieel uit en zorgt ervoor dat mensen zich verbonden voelen met hun land. Toch zijn er ook een hoop munten en briefjes waar geen staatshoofd op staat. Op eurobiljetten bijvoorbeeld. Daar vind je gebouwen met verschillende bouwstijlen. Expres niet horend bij één bepaald land omdat de Europese Unie uit verschillende landen bestaat. Andere landen kiezen juist voor personen die iets hebben betekend voor hun cultuur. Bijvoorbeeld kunstenaars of schrijvers. Soms is er gekozen voor best grappige dingen. Zo staan er in Australië kangoeroes op sommige munten. Hoe toepasselijk. Op de Zuid-Afrikaanse rand vind je dieren die je op safari tegenkomt. En herken je dit poppetje op dit bankbiljet uit Zweden? Het is Pippi Langkous. Samen met de schrijfster die haar heeft bedacht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20243584 116.992 496 2025-01-07T12:44:00+00:00 yes no geld koning koningin euro https://schooltv.nl/video-item/kun-je-een-ei-koken-in-de-vaatwasser-een-zachtgekookt-eitje-uit-de-afwasmachine 2025-01-16T09:39:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46818.w613.r16-9.bbf4dad.webp Kun je een ei koken in de vaatwasser? | Een zachtgekookt eitje uit de afwasmachine NOJ NOJ NOJ. Nee of ja? Janouk, heb jij hier nog afwas? Ja, die daar. Oh ja, ben jij nou aan het opruimen Eef? Ja, mattie van de materie. Ik heb namelijk iets gehoord en dat heeft te maken met mijn allerlievelings: het gekookte ei. Met een gekookt ei maak je Eef immers altijd blij. Ja, ik heb namelijk gehoord dat je een ei kunt koken in de vaatwasser. Wacht even. Bedoel jij gewoon dat apparaatje in de keuken waar je zeg maar je vuile vaat in doet en dat het er dan schoon uitkomt? Ja! Maak me gek! Ja, en dat je daarmee het perfecte gekookte eitje krijgt. Ik vind het wel een perfecte NOJ. Dus: kun je een ei koken in de vaatwasser? NOJ, nee of ja? Checking is facting. Zo, laten we hem wel even lekker vol zetten, want een halve vaatwasser draaien is ook maar zo zonde. Die gouden eikooktip, die komt van een Franse fijnproever, Hervé This heet ie. Mooi. En die zegt zet de vaatwasser wel op 65 graden. En ook belangrijk, dit is een vieze, vieze vaat. Dus een vaatwasmiddel is wel handig ja. Maar meestal zit hier iets in dat kalk oplost en dat is niet zo handig. Nee, want het schilletje van een kippenei is natuurlijk gemaakt van kalk. Dus dat lost dan helemaal op en dan hou je helemaal niks over. Ja dus daarom doe ik het ei in een pot gevuld met warm water in. 65 graden. Precies. Ja, ja, dat is hem. Nou. En dan nu wachten. Ja, wetenschap is wachten, maar wij kunnen in de tussentijd wel een ei analyseren. Oké, een ei bestaat uit vet, water en eiwitmoleculen. En die eiwitmoleculen, die zweven als een soort opgerolde bolletjes wol door het water in het ei. En als de temperatuur stijgt, dan rollen die bolletjes zich uit en verstrengelen met elkaar als een soort kluwen. Aha, dus uitrollen is stollen. Oui. Hoe meer uitgerold, hoe meer gestold. Exactement. Dus hoe harder je ei. Oui. Elk eiwitmolecuul rolt uit bij een verschillende temperatuur. De eerste eiwitmoleculen die stollen bij 55 graden. Ja, dus dat gaat zo zeg maar uit elkaar. En dat kluwt dan zo samen. Ja precies. En de laatste eiwitten die stollen bij zo'n 84 graden. Oh ja, maar die gaan dan natuurlijk helemaal niet stollen in de vaatwasser. Nee, want die gaat dus tot 65 graden en dat moet dus zorgen voor dat…Nom nom nom nom, perfecte eitje! He, de vaatwasser is klaar! Let's go! Zo, heet, heet, heet! Ja, au, au, au! Oh, even kijken. Oh wow! Ja? Moet je kijken! Je ziet nu dus echt supergoed dat door die 65 graden sommige eiwitten helemaal mooi gestold zijn en andere niet. Nee. Oh perfect! Dus kun je je ei koken in de vaatwasser? NOJ NOJ NOJ. Een dikke vette ja! Helemaal gelukt. Het is gelukt! Mag ik deze dan? Kun jij misschien even de vaatwasser uitruimen. Perfect! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20243721 187.349 231 2025-01-13T19:10:00+00:00 yes no ei koken afwas temperatuur https://schooltv.nl/video-item/wat-voor-sprongen-en-pirouettes-zijn-er-bij-kunstschaatsen-punten-verdienen-met-een-rittberger-flip-of-axel 2025-01-08T14:16:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46803.w613.r16-9.e1ebcc4.webp Wat voor sprongen en pirouettes zijn er bij kunstschaatsen? | Punten verdienen met een rittberger, flip of axel Kunstschaatsen bestaat uit vier basiselementen: Sprongen, pirouettes, passen en hoe je beweegt op de muziek. En met die basiselementen wordt dan een serie gemaakt, een kür. Hoeveel verschillende sprongen bestaan er? We hebben zes verschillende sprongen. De lutz vind ik een van de leukste sprongen om te doen. De axel vind ik echt de minst leuke sprong. De spot vind ik ook helemaal niet zo leuk om te doen. De flip vind ik heel leuk. Je hebt dus keuze uit zes verschillende sprongen. Heb je dan ook nog keuze uit pirouettes? Ja. We hebben de zweefpositie we hebben de zitpositie en de stapositie. En daar kun je dan veel variaties op doen wat dan weer meer punten oplevert. Op de Olympische Spelen moet Lindsay een korte kür rijden, die duurt 2.50 minuut en een lange kür van vier minuten. Zo'n kür bestaat uit muziek, choreografie, kleding en techniek. Carine, kun jij me uitleggen hoe die puntentelling werkt? Ja. Hoe moeilijker je een kür maakt, des te meer punten je kan krijgen. Maar het moeilijkere element is ook een hoger risico op vallen. Als je valt of een foutje maakt, dan gaan de punten omlaag? Ja. Zo is de rittberger een bepaalde waarde. Land je die heel mooi, krijg je veel punten. Val je, dan gaan er heel wat punten vanaf. Plus, krijg je nog aftrek voor de val ook. Ik word er al zenuwachtig van als ik eraan denk. Yes, woeh! Lekker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20243795 139.392 1183 2025-01-08T13:09:59+00:00 yes no schaatsen sport https://schooltv.nl/video-item/hoe-leggen-stratenmakers-een-straat-straatstenen-leggen-met-machines-en-mensen 2025-01-08T17:22:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46804.w613.r16-9.a44bd99.webp Hoe leggen stratenmakers een straat? | Straatstenen leggen met machines en mensen Ja, je gaat naar buiten en je hebt er eigenlijk altijd mee te maken. Of je nu fietst, skate, wandelt of autorijdt. Kilometer na kilometer, je gaat bijna altijd over bestrating. Je staat er misschien niet zo vaak bij stil maar al die stenen die je hier ziet zijn daar allemaal door mensen neergelegd. We zijn hier nu in Alphen aan den Rijn waar stratenmakers meer dan 27.000 vierkante meter moeten bestraten. Dit hier is ongeveer 1 vierkante meter. Dus dit keer 27.000, omgerekend ongeveer vier voetbalvelden dus ik ga een even checken hoe ze dat eigenlijk doen. Voordat je straten gaat leggen is het wel handig om eerst een ontwerp te maken en dat zien we hier. Ja. Hier hangt het hele ontwerp, qua riolering en straatwerk. En wat zien we hier allemaal? We zien hier alle rioolleidingen die we ingegraven hebben en het straatwerk. En met name ook de parkeervakken. En wat is dit dan bijvoorbeeld? Dat is nou de straatkolk, dus niet de put. Superhandig dat je dit hebt, maar hoe weet je dan op de bouwplaats zelf waar je moet graven en hoe diep? Nou, Maarten staat buiten op de locatie, daar gaan we nu naartoe. Dan laat hij het zien. -Is goed. Maarten, sorry dat ik stoor, maar jij bent uitzetter. Wat houdt dat precies in? Ik zet de lijntjes uit voor de jongens buiten zodat ze precies weten waar ze wat moeten maken. En dat doe ik met behulp van dit gps-station. Die staat in verbinding met heel veel satellieten. Dit is eigenlijk een soort navigatiesysteem net als in de auto, maar dan nog beter. Precies. De tekening die je hebt gezien in de keet heb ik hier ook in dit apparaat staan. En daarop zie ik mezelf en het punt wat ik wil uitzetten. Dus zowel de machinisten van de graafmachines als de stratenmakers weten dankzij jou, de uitzetter hoe en waar de stenen moeten komen. De bestrating hebben jullie hier dus weggehaald. Leg je hier dan gewoon weer nieuwe stenen overheen? Nee, nee. Vroeger lag alles op het zand maar nu maken we alles op een gefundeerde ondergrond. We hebben een funderingsopbouw van gebroken puin en zand. En dit is dat puin, stenen en zo? -Ja. Dit is gewoon gemalen puin. Oké. En dit hebben jullie geplaatst, zodat het niet verzakt? Exact. We proberen een plaat te maken wat draagkracht heeft. Zodat de weg niet verzakt. Inderdaad. En is het dan klaar? Nee. Uiteindelijk wordt dit natuurlijk heel goed gedicht. Met een trilplaat. Zodanig dat het echt een plakkaat is. Straatzand erop, dat maken we overal netjes gelijk en dan komen de stenen erop en die gaan we weer machinaal leggen. We zijn hier bezig met het straten van de parkeervakken. Tussen elk parkeervak is een markeerlijn. Die zijn de oppermannen er handmatig in aan 't leggen en de stratenmaker. Dat is een vast duo. De opperman zorgt dat de straatstenen in de buurt zijn van de stratenmaker om ze neer te leggen zodat hij ontlast wordt en niet te veel hoeft te pakken. En dat gaat met de hand, maar ik zie ook een machine. Klopt. Dit zijn de machinale pakketten, die gaan we met de klem erin leggen. Maar die vierkantjes, ook die zwarte strook dat moet allemaal nog steeds met de hand. Ja, nog steeds handmatig. De parkeeraanduiding tussen de parkeervakken. Dat kan niet anders dan handmatig. En ook de stukjes opvullen. Je komt qua maat niet altijd even goed uit dus dan moet je dat pas maken. Maar al met al, als je het zo ziet is toch even een mooi stenen tapijt. -Absoluut, dat vind ik ook. Toon. -Hee, goeiemiddag. Jij bent stratenmaker van beroep. -Dat klopt. Hoe vind jij je werk? -Ik heb het heel erg naar m'n zin. Zeker weten. Ja? Ja, zeker. En wat maakt het zo leuk? Ja, je ziet wat je doet. Je bent lekker buiten bezig en aan het eind van de dag heb je een mooi stukje werk geleverd. Dus trots? Zeker! (luid gekerm) Oeaaaah! Vroeger versleepten jullie de stenen zo. Dit is toch niet te doen, man! Nee, zeker niet. Daarom doen we dat ook niet meer zo. We lopen even naar Sjaak. Ja. Dus tegenwoordig gaat het zo? Ja. Tegenwoordig doen we het machinaal. Je ziet, dat scheelt een hoop ruggen. Ja, precies. Dat is wel een stukje beter. Ja. Ja! Dat is de roterende laser. Wat je hiermee kunt doen, de elementen die je neerlegt bijvoorbeeld stoepranden, dat je die op hoogte kunt stellen. En ik kijk nu even of die jongens dat goed op hoogte hebben gedaan. Laten we het hopen. En als je dan een piepje hoort, dan is het goed. (gepiep) Is goed, toch? Ja, goed, inderdaad. Gelukkig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20243799 311.509 800 2025-01-08T14:21:00+00:00 yes no straat weg beroep https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-de-tweede-kamer-eruit-de-bekende-blauwe-stoeltjes 2025-01-08T17:21:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46805.w613.r16-9.86f3848.webp Hoe ziet de Tweede Kamer eruit? | De bekende blauwe stoeltjes Dit is de ingang van de Tweede Kamer. Dus als je mij volgt, dan gaan we naar binnen toe. Zeker! Dit is dus de afdeling van de PvdA en ik heb hier dus mijn eigen werkkamer. Ja. Dus deze hele kamer is helemaal voor jou alleen? Ja, hier mag ik werken van dinsdag tot donderdag. In het weekend ga ik altijd weer naar Friesland toe en van dinsdag tot donderdag heb ik hier een appartementje om de hoek. Dan ben ik hier lekker aan het werk. De Tweede Kamer is heel belangrijk. Ze maken wetten en ze controleren of de regering die wetten goed uitvoert en of ze het land goed besturen. Maar er zijn dus mensen die rechtszaken verloren hebben in dit land omdat de overheid vertikte om de informatie te geven. We worden permanent, permanent niet geïnformeerd, we kunnen onze taak niet doen. Iedereen mag kritisch zijn in dit land. Het is echt, ik ben... Nou ja, laat maar. We leven hier in een democratische rechtsstaat en ik mag gewoon kritisch zijn op plannen. Als de Tweede Kamer vindt dat de regering te veel fouten maakt, kunnen ze het vertrouwen opzeggen. De rechtsstaat moet burgers beschermen tegen een almachtige overheid en dat is hier op een verschrikkelijke manier misgegaan. Dan moet de regering opstappen en komen er nieuwe verkiezingen. Ja, hier zit dus de voorzitter van de Tweede Kamer en dat is eigenlijk een soort scheidsrechter. Die zorgt ervoor dat het debat eerlijk en goed verloopt. Wil je stoppen als ik aan het woord ben? Even een klein beetje respect. Respect voor de functie van voorzitter. Degene die spreekt op dat moment, die zit hier achter het spreekgestoelte, maar die kan ook geïnterrumpeerd worden, onderbroken. Dan zijn er dus andere mensen die ook iets willen zeggen en die komen dan hier. Ik heb geen pasklare oplossingen. Dat maakt me... Ik vind het echt vervelend. Het maakt u heel woest, maar u weet ook welke avond het is. En dan kunnen uw interrupties een heel stuk korter en een heel stuk bondiger. En de rest van de Tweede Kamer, die zit op de blauwe stoeltjes, die heb je hier allemaal en daar zit ik. En dan heb je hier nog vak K, de K van het kabinet en daar zitten de ministers, dus die moeten zich verantwoorden tegenover de Tweede Kamer wat ze hebben gedaan of wat voor plannen ze hebben. En dat doen ze vanachter deze plek. Hier bevechten we elkaar op ideeën. Dat is de crux van democratie. En zou jij daar niet ook ooit willen zitten? Ja, op zich is dat natuurlijk wel hartstikke cool, want je kunt als minister op een bepaald onderwerp heel veel dingen veranderen. Maar de belangrijkste mensen in de Tweede Kamer, dat zijn de Kamerleden. Dus al die 150 mensen zijn in principe belangrijker dan de ministers, zelfs belangrijker dan de minister-president, want die bepalen uiteindelijk wat er gebeurt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20243892 169.472 662 2024-05-23T22:00:00+00:00 yes no Tweede Kamer politiek https://schooltv.nl/video-item/hoe-gaat-een-ijshockeywedstrijd-spannende-wedstrijd-op-het-ijs 2025-01-09T09:57:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46808.w613.r16-9.c763c69.webp Hoe gaat een ijshockeywedstrijd? | Spannende wedstrijd op het ijs Yes. Het is zover, de Tilburg Trappers tegen Amsterdam. Een superbelangrijke wedstrijd. Hierdoor kunnen ze eerste worden. Zijn jullie er klaar voor? Jazeker. Oké dan, let's go. De schaatsen worden geslepen. Die ijzers moeten vlijmscherp zijn. Zo kunnen ze extra snel gaan en extra scherpe bochtjes maken tijdens de wedstrijd. Jij bent je stick aan het tapen. Waarom? Dan heb ik een beter gevoel met de puck. Ik probeer een zo vers mogelijk blad te krijgen. Dan heb ik een beter gevoel met de puck. Het is echt nodig dus? Ik vind het nodig. 'You guys ready?' En we zijn los, yes. De wedstrijd is verdeeld in drie periodes van 20 minuten. Maar alleen de gespeelde tijd telt. De tussenperiodes met vrije trappen tellen niet. Dan wordt de wedstrijd stilgelegd en hoor je de muziek. En dat wordt allemaal bijgehouden door die vrouw. Een speler van de Amsterdam Tigers zit op de strafbank. Nu gaat Tilburg powerplayen. Je merkt dat de sfeer verandert. Ze geven nu alles op alles. (gejuich) Het is duidelijk te zien dat dit de laatste periode is... en dat ze allebei heel graag willen winnen, want het gaat er keihard aan toe. (toeter) Helaas, ze hebben verloren, maar toch een sportief afscheid. Wel mooi om te zien. Coach, hoe vond je het gaan? Ik ben niet helemaal ontevreden. Het was oké. Het was wel spannend om te zien. Spectaculaire wedstrijd. Er zat van alles in. Helaas trekken we aan het kortste eind. Niet gewonnen, verloren, maar goed. Op naar de volgende wedstrijd? Op naar de volgende wedstrijd, zeker. Ze zijn niet heel blij daarbinnen. Het is een beetje stil. Maar het is een heftige sport en verliezen is niet leuk. Wel kun je tijdens zo'n wedstrijd alles er helemaal uit gooien... dus hopelijk hebben ze naast blauwe plekken... en misschien soms een kneuzing toch ook een voldaan gevoel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20243894 197.12 307 2025-01-09T09:24:24+00:00 yes no schaatsen ijs sport https://schooltv.nl/video-item/hebben-vliegtuigen-een-toeter-veilig-vliegen-doe-je-zo 2025-01-09T12:27:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46809.w613.r16-9.106af60.webp Hebben vliegtuigen een toeter? | Veilig vliegen doe je zo In de auto is hij soms handig. Een tram heeft een belletje. En ook een schip kan zich laten horen. Allemaal manieren om andere verkeersdeelnemers te waarschuwen. Maar hoe gaat dat in de lucht? Heeft een vliegtuig ook een toeter? Deze piloot geeft het antwoord. Tja, hoog in de lucht zal namelijk niemand die toeter horen. Toch heeft een vliegtuig wel iets om mensen in de buurt te waarschuwen. Dat zo. Eerst: Hoe zorgen vliegtuigen ervoor dat ze niet botsen? Piloten horen welke route ze moeten vliegen van de luchtverkeersleiding op de grond. Daar volgen ze alle vliegtuigen en weten ze dus precies hoe hoog en hoe snel een toestel vliegt en welke kant het toestel opgaat. Een verkeersleider zorgt er dus voor dat vliegtuigen niet te dicht bij elkaar komen. Via een radioverbinding houden de piloot en verkeersleiders contact met elkaar en aan boord is ook een veiligheidssysteem dat automatisch waarschuwt als een ander vliegtuig te dicht in de buurt komt of als het toestel te laag vliegt. Maar goed, in de lucht heeft een toeter voor een vliegtuig dus geen zin. Maar als het vliegtuig op de grond is, dan hebben sommige toestellen wel iets wat een beetje op een toeter lijkt. Met het gepiep kan de piloot het personeel buiten waarschuwen en er kunnen vogels mee verjaagd worden die op de startbaan zitten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20244047 95.04 743 2025-01-09T12:26:00+00:00 yes no vliegtuig verkeer https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontwijk-je-een-bowlingbal-bewegingsenergie-en-zwaartekracht 2025-01-20T19:55:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46867.w613.r16-9.8be6759.webp Hoe ontwijk je een bowlingbal? | Bewegingsenergie en zwaartekracht He Eef. Ben jij zuinig op je gebit? Ja natuurlijk! Dan denk ik dat je dit niet durft of wel, kom eens? Is een bowlingbal he. Wat een lefgozer, dit joh. Maar als die bowlingbal een paar centimeter hoger was gekomen had hij zijn kaak gebroken. Dan had die nutty professor een week lang door een rietje moeten eten. Nee, dat kan niet. Nee, inderdaad, broccoli en een vegaburger passen niet door een rietje. Nee, ik bedoel, kijk die bowlingbal, die had niet een paar centimeter verder kunnen komen. Dat kan niet. Hoe dan? Ja dat is perfect! Oke. Dan heb ik nog een ding… Oja, die ketting. Zes kilootjes, schoon aan de haak. Zo. Nou, dan ben jij de vrijwilliger. Nou, ik vind jou meer een soort crashtest dummy toch? Nee, ik ga dat niet doen. Oh ik, ik weet nog wel iemand. Blijf hier. Mag ik je voorstellen aan Anouk. Anouk, Janouk, Janouk, Anouk? Wat? Ja, deze testpersoon is perfect. Ze voelt geen pijn. Zullen we hem proberen? Ga maar staan. Ja. Gaat ie he. Oh oh. Wat gebeurde er nou? Ja, je moet hem ook niet duwen. Je moet hem gewoon rustig laten vallen en de zwaartekracht zorgt er dan wel voor dat hij naar beneden valt, snap je? Nee. Kijk, als jij die kettlebell zo laat vallen, dan gaat die steeds sneller naar beneden. Hij krijgt steeds meer bewegingsenergie. En omdat hij aan een touw vastzit valt hij niet zo bam op de grond maar wordt hij hier op het laagste punt weer omhoog getrokken. Deze kant op. Ja, en die beweging omhoog is steeds langzamer, want de zwaartekracht blijft er aan trekken. Precies tot hier, tot op dat punt dat hij exact op datzelfde punt hangt als waar hij aan de overkant begon met vallen, dan is de bewegingsenergie op en dan valt hij weer terug en komt hij ongeveer op hetzelfde punt uit. Dat is natuurkundige wetmatigheid. Ja, maar vertel dat even aan Anouk, want die ligt hier in 1000 stukjes. Ja sorry Anouk, maar dat kwam omdat jij deze kettlebell gewoon een keiharde duw gaf. En dan krijg je dus naast zwaartekracht ook duwkracht en dan komt die veel hoger en gaat die veel harder. Dus je wil zeggen dat ik Anouk heb vermoord? Zeker! Ja, dus jij moet haar nu vervangen, sorry. Hallo? Hier ben ik. Oh oh, pas op! Ja ik zie niks! Nee, dat is maar goed ook. Dan zie je in ieder geval niet dat die kettlebell zo keihard richting je neus komt vliegen. Nou lekker geruststellend weer, maar niet duwen he? Nee, dat komt wel goed denk ik. Denk ik? Janouk! Het is natuurkundige wetmatigheid. Vertrouw er maar op, Eef. Drie, twee, één… En we zijn los en de kettlebell gaat naar de overkant en hij komt weer terug. En hij….Is het gelukt? Ja! Echt? Ja! Nee! Experiment geslaagd. Nou, dan kom ik naar je toe. Nee nee stop! Je moet niet bewegen, want hij gaat nog een paar keer heen en weer hè? En hoe lang duurt dat dan? Ja, dat duurt nog wel even. Zo. Tijd voor een bakkie. Janouk? Oké, ik ben er klaar mee. Ik ga even…Au! Ik haat experimenten! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20244120 201.514 313 2025-01-20T19:05:00+00:00 yes no zwaartekracht energie natuurkunde proefje https://schooltv.nl/video-item/hoe-werd-indonesie-onafhankelijk 2025-07-23T11:32:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46811.w613.r16-9.f867b3d.jpg Na eeuwenlange kolonisatie door Nederland | Hoe werd Indonesië onafhankelijk? Ik zweer trouw aan de constitutie, voorts dat ik alle voor de republiek Indonesia geldende regelingen, steeds zal onderhouden. Dat ik land, volk en staat vertrouwelijk zal dienen en dat ik alle verplichtingen die de republiek mij oplegt getrouw zal vervullen zoals een goed staatshoofd doet. Dit is Soekarno. Hij is vanaf 1949 de eerste president van de onafhankelijke Republiek Indonesië. Die vrijheid is zwaar bevochten. Want Nederland, dat veel geld verdient aan het land, wil haar kolonie niet zomaar opgeven. Waarom niet? En hoe is die onafhankelijkheid tot stand gekomen? Laten we even terugspoelen. Dit is een kaart van Indonesië. Het is een enorm eilandenrijk, helemaal aan de andere kant van de wereld. Het land is een paar honderd jaar geleden erg in trek bij Europeanen die op zoek zijn naar handelswaar. De eilanden zijn erg vruchtbaar en er groeien dan ook kostbare gewassen en specerijen. Zoals koffie, peper en nootmuskaat. In 1602 zet de Nederlandse handelsmaatschappij, de VOC, de Vereenigde Oostindische Compagnie, voet aan wal in het land. De handelslieden van de VOC worden steenrijk van de handel in deze producten. Maar dit gaat wel ten koste van de Indonesiërs. Mensen worden tot slaaf gemaakt en gedwongen om mee te werken aan de productie van grondstoffen en specerijen. De VOC heeft het alleenrecht, ook wel ‘monopolie’ op de handel in Azië afgedwongen. Voortaan mogen de Aziaten alleen nog maar handeldrijven met de VOC. Wie zich daar niet aan houdt, wordt bestraft. Zo organiseert koopman Jan Pieterszoon Coen een strafexpeditie naar het eiland Banda als hij hoort dat zij met anderen handeldrijven. Hij laat tien tot vijftienduizend inwoners van Banda vermoorden. Het is een bloedbad! In 1799 gaat de VOC failliet en neemt de Nederlandse staat de macht over. Het land wordt dan een echte kolonie, met de naam Nederlands-Indië. De Nederlandse staat is maar wat trots op haar ‘wereldrijk’. Tienduizenden Nederlanders vestigen zich er. En al zijn zij een kleine groep in vergelijking tot de Indonesiërs, ze hebben wel de hoogste posities in bedrijven, het leger en in het bestuur. Huidskleur speelt een grote rol. Hoe lichter, hoe meer aanzien. De slavernij wordt afgeschaft, maar de uitbuiting gaat wel door. De Indonesiërs, en dan met name de Javanen, worden gedwongen op één vijfde van hun land gewassen te verbouwen voor Nederland. De opbrengsten daarvan moeten ze afstaan. Dit heet het ‘Cultuurstelstel’. Cultuur betekent gewassen.De Nederlandse staat wordt hier enorm rijk van, maar de Indonesiërs lijden honger en leven in armoede. In de loop der tijd komt er steeds meer opstand en kritiek tegen de uitbuiting. Zo schrijft de Nederlander Edouard Douwes Dekker, oftewel Multatuli het boek de Max Havelaar, waarin hij kritisch is over het koloniale bewind en de Koning van Nederland waarschuwt. Aan U vraag ik met vertrouwen of het uw keizerlijke wil is dat de Havelaars wordt bespat met den modder van slijmeringen en droogstoppels. En dat daar ginds Uwe meer dan dertig miljoenen onderdanen worden mishandeld en uitgezogen in Uwen naam. Ook in Indonesië zelf is kritiek. De roep klinkt om onafhankelijkheid. Een eigen natie voor het eigen volk. Dit heet nationalisme. Een bekende nationalist is Soekarno. Maar het Nederlandse gezag moet niks van de onafhankelijkheid weten en houdt de touwtjes stevig in handen. 1942, tijdens de Tweede Wereldoorlog, valt het Japanse leger Nederlands-Indië binnen. De Japanners nemen de macht over van de Nederlanders. Het Indonesische volk ontvangt de Japanners met open armen. Eindelijk zijn ze bevrijd van Nederland. Toen ze het land binnenvielen, hadden ze één slogan: Azië voor de Aziaten en Javanen zijn natuurlijk Aziaten. Dat ten eerste. En ze hebben het beloofd: in de toekomst word je zelfstandig. Dus die waren blij. Die waren direct aan de kant van de Japanners. Maar in de jaren daarna blijkt het gezag van Japan niet wat de Indonesiërs verwacht hadden. Nederlanders worden opgesloten in Jappenkampen en Indo’s - Indonesiërs met 1 Nederlandse ouder – worden onderdrukt. En miljoenen Indonesische mannen worden gedwongen te werk gesteld. Duizenden mensen komen hierbij om het leven. Na drie jaar oorlog, geeft Japan zich in augustus 1945 over. In het machtsvacuüm dat er ontstaat, zien de nationalisten hun kans. Nederland is zwak en gebroken na vijf jaar oorlog. De nationalisten Soekarno en Hatta roepen de onafhankelijkheid uit. ‘Merdeka’ roept het volk. Vrijheid. Maar de Nederlandse regering accepteert de onafhankelijkheid niet en wil haar kolonie behouden. Het is een enorme bron van inkomsten en het is immers onderdeel van Nederland! Veel Indonesiërs sluiten zich aan bij de nationalisten. Ze zijn het zat om te worden uitgebuit door Nederland. Er breekt een chaotische, bloedige periode aan waarin Indonesische jongeren jacht maken op iedereen die niet volledig van Indonesische afkomst is. Deze periode staat bekend als de Bersiap. Japanners vertrokken, dus richtten we ons op de Nederlanders. Had u wapens? Waar vocht u mee? Alle volwassenen kregen een zwaard, een machete en een bamboe speer. Een scherpe speer van geslepen bamboe. Alles wat maar naar Nederlanders rook kreeg een pak slaag. De Indonesische jongeren waren in die tijd heel erg haatdragend. Wat ik vroeger meemaakte... ik werd voor hond uitgemaakt. Ik mocht niet in de Bragastraat komen. Ik mocht niets. Het was wraak nemen. Nederlanders hebben ons 350 jaar lang onderdrukt. Hoeveel rijkdom hebben ze in die periode van ons afgepakt? Om het gezag te herstellen en de mensen te ‘bevrijden’ van de onafhankelijkheidsstrijders, stuurt de Nederlandse regering vanaf 1947 tienduizenden soldaten. Het enige wat we wilden was die mensen bevrijden, voor de rest wisten we niks. We wisten helemaal niks over Indië, we gingen er maar naartoe. Nederland noemt deze militaire missie verhullend de ‘politionele acties’. Maar het is eigenlijk gewoon een oorlog. We noemen deze gebeurtenis nu de ‘Indonesische onafhankelijkheidsoorlog’. Het kost aan zeker honderdduizend Indonesiërs en vijfduizend Nederlanders het leven. Over en weer worden er oorlogsmisdaden gepleegd. De jongens met hun bamboestokken, die komen op je afstormen? Ja, die kwamen zo met een gil van ‘Merdeka!’ met een hele hoop herrie, een hele hoop toestanden. Ja, wat moet je? Je gaat op die 100 meter niet schieten. En wanneer ga je wel schieten? Als ze dichterbij komen. Maar er is heel weinig geschoten, want ze waren al gestopt omdat ze die artillerie gekregen hadden. Waren er al veel doden en gewonden aan hun kant denk ik. Maar dat is een hele ongelijke strijd! Ja dat was dus waar je heel dikwijls mee te doen had. Daardoor gingen wij ons weleens afvragen: wat doen wij hier? De internationale druk neemt toe. Veel landen zijn kritisch op het geweld van het Nederlandse leger. Overal in de wereld verklaren voormalige koloniën zich onafhankelijk. Het moet afgelopen zijn met het kolonialisme. Nederland moet Indonesië erkennen. De Verenigde Naties roept Nederland op de strijd te stoppen. Uiteindelijk geeft Nederland toe en trekken de militairen zich eind 1949 terug. Koningin Juliana erkent de onafhankelijkheid van Indonesië. En Soekarno wordt verkozen tot de eerste President. Ook al is Indonesië nu onafhankelijk, Nederland is vandaag de dag nog steeds verbonden met Indonesië. Zo wonen er veel mensen van Indonesische afkomst in Nederland. En ook in Indonesië vind je veel terug van de lange, gezamenlijke geschiedenis. Dat maakt dat Nederland zowel een beladen als een goede band heeft met het land. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20244342 597.504 2033-01-09T23:00:00+00:00 2474 2025-01-10T10:35:00+00:00 yes no Indonesië Nederlands-Indië kolonie dekolonisatie oorlog Tweede Wereldoorlog Japan VOC FF terugspoelen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-er-gebeurd-in-srebrenica 2025-09-24T09:47:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46812.w613.r16-9.b76d28b.webp Genocide in de jaren 90 in Bosnië | Wat is er gebeurd in Srebrenica? Er zijn echt moordpartijen geweest. Dat is iets wat we wisten dat er kon gaan gebeuren. De Serven hebben dat een aantal keren gedaan. Dit is genocide. Juli 1995. 8000 Islamitische mannen en jongens worden vanuit de Bosnische stad Srebrenica gedeporteerd en vermoord door Servische militairen. Een Nederlandse legereenheid, genaamd Dutchbat kijkt toe en doet niks. Hoe kon dit gebeuren? En wat heeft dit te maken met uit elkaar vallen van Joegoslavië? Tot 2003 bestaat er in Oost-Europa, in de Balkan, een land dat Joegoslavië heet. Een land dat in 1918 ontstaat uit het koninkrijk Servië en een deel van het voormalige Oostenrijk-Hongarije. Joegoslavië bestaat uit zes deelstaten waarin verschillende volkeren wonen. Deze volkeren verschillen in afkomst, zoals Serviërs, Kroaten en Slovenen en religie, zoals christenen en moslims. Al deze verschillende groepen hebben een eigen cultuur en geloof, maar leven wel samen in één land. En dat gaat lang niet altijd goed. Zo vinden de Serviërs dat zij het recht hebben om Joegoslavië te besturen. En wat er ook meespeelt is nationalisme: Veel groepen willen liever een eigen staat voor hun volk. Na de Tweede Wereldoorlog wordt deze man, Tito, de leider van Joegoslavië. Onder hem wordt het land een communistische staat vanuit het principe dat iedereen gelijk is aan elkaar. Dus ook alle verschillende volkeren, verdeeld over gelijkwaardige deelstaten. Tito is dan ook fel tegen het nationalisme. Want als alle volkeren een eigen land zouden willen, zou Joegoslavië uit elkaar vallen. En precies waar hij voor vreest, gebeurt als hij overlijdt in 1980. In de Joegoslavische deelstaten laaien de nationalistische gevoelens weer op. Vooral als in 1989 de Servische leider Milošević de macht grijpt. Milošević wil Joegoslavië tot één Groot-Servië maken, zoals het tijdens het Koninkrijk Servië ook was. Eén groot land waarin de Serviërs de baas zijn. Milošević en de Serviërs krijgen steeds meer en meer macht in Joegoslavië en dit leidt tot grote onrust. Eén voor één roepen de andere volkeren de onafhankelijkheid uit. Als eerst de Slovenen en daarna de Kroaten. Ik verklaar de hele wereld en alle burgers van de Republiek Kroatië dat vanaf vandaag de Republiek Kroatië een onafhankelijke en soevereine staat is. De Serven vinden die onafhankelijkheidsverklaringen maar niks en grijpen in. Er volgen meerdere bloedige oorlogen die de Serven uiteindelijk verliezen. Van Joegoslavië blijft steeds minder over. We zoomen even in naar Bosnië. In deze deelstaat van Joegoslavië wonen Serviërs, Kroaten en moslims, die Bosniakken worden genoemd. In 1992 stemt een meerderheid van Kroaten en moslims in Bosnië voor onafhankelijkheid. Maar de Bosnische Serviërs zijn tegen. Zij willen bij Groot-Servië horen en roepen daarom hun eigen staat uit, de Republika Srpska. En al snel roepen ook de Bosnische Kroaten een eigen staat uit: De Kroatische Republiek Herceg-Bosna. Er breekt een gruwelijke burgeroorlog uit, waarbij over en weer veel geweld plaatsvindt. Zowel de Serviërs als de Kroaten en de Bosniakken pakken hun wapens op. Allen maken zich hierbij schuldig aan oorlogsmisdaden en etnische zuiveringen. De Bosnische-Serviërs, versterkt door het Joegoslavische leger, hebben hierin de overhand. Duizenden mensen worden verdreven, slaan op de vlucht, worden opgesloten in kampen of vermoord. Tijdens het bewind van Tito is het min of meer rustig in Bosnië en leven de verschillende volkeren met elkaar. Maar na het referendum, lopen de conflicten op en maakt het ineens uit welke afkomst of religie de buurman heeft. Het zuiveren van dit gebied werd gedaan door lokale Serven. Het waren aanvankelijk onze buren. Dus... Weet je dat wel zeker? Honderd procent. De beelden van vluchtelingen, moordpartijen en concentratiekampachtige taferelen veroorzaken een schokgolf in de wereld. De Verenigde Naties maakt zich grote zorgen om deze etnische zuiveringen en grijpt in. Er worden veilige zones, enclaves ingericht om met name de Bosniakken, de moslims te beschermen tegen de Bosnische-Serviërs. Neutrale soldaten uit de VN-lidstaten moeten de enclaves bewaken. Deze soldaten dragen blauwe helmen, zoals deze, zodat ze herkenbaar zijn als vredessoldaten. Een Nederlands bataljon, Dutchbat, krijgt de opdracht om de enclave Srebrenica te bewaken. De 30.000 moslims in de stad voelen zich veilig bij de blauwhelmen. Maar dan… In de zomer van 1995 gaat het gruwelijk mis. Het Bosnisch-Servische leger heeft de enclave Srebrenica omsingeld. De Dutchbat-soldaten zijn lichtbewapend en kunnen daardoor nauwelijks iets doen. De legerleiding van Dutchbat roept om hulp van de Verenigde Naties en de internationale gemeenschap, maar daar wordt nauwelijks gehoor aan gegeven. De Servische tanks rijden Srebrenica binnen. De enclave Srebrenica is gevallen. Onder de voet gelopen door de Serviërs. De vele moslims in de stad vluchten naar de legerbasis van Dutchbat. In de hoop dat de soldaten hen zullen beschermen. Maar lang niet iedereen kan terecht in de kazerne en moet dus buiten blijven. Veel militante Bosniakken, vluchten de bossen in uit angst voor de wraakzuchtige Serviërs. De Nederlandse commandant Karremans onderhandelt met de Servische generaal Mladic. Hij wil dat de moslims en de Nederlandse militairen naar een veilige plek worden gebracht. Dat lukt, maar op het laatste moment eist Mladic dat de moslimmannen van de vrouwen worden gescheiden. Dit onder het mom van dat hij de mannen wil verhoren om erachter te komen of het oorlogsmisdadigers zijn. Dutchbat moet assisteren bij de scheiding. Ze staan machteloos. Machteloos, ik voelde me echt hulpeloos, machteloos. Ik voelde me heel klein. Maar had jij het vertrouwen dat het goed zou aflopen? Nee, ik was zelf ook doodsbang. Ik had absoluut geen vertrouwen meer in de VN, in ons bataljon en in de Serven al helemaal niet. Dus je dacht eigenlijk... je stuurt die man de dood in? Nou, die angst die bestond er wel. De bussen met de vrouwen en kinderen rijden weg. Maar de ruim 8000 mannen en jongens worden de bossen in gejaagd en op brute wijze vermoord en begraven in massagraven. Ze zagen die Serven een groep Bosnische mannen meenemen naar een huis. Vervolgens hoor je executieschoten. En dan komen die Servische soldaten terug om een volgende lading te nemen. En die nemen ze weer mee en dan hoor je weer executieschoten. De moordpartijen bij Srebrenica zijn een genocide, een volkerenmoord op Bosniakken. Een half jaar later wordt de bloedige Bosnische burgeroorlog beëindigd tijdens het verdrag van Dayton. De oorlog heeft zeker 250.000 doden gekost. Tienduizenden mensen zijn door de oorlog hun thuis, vrienden en familieleden kwijt. Na de oorlog gaan de verschillende naties zelfstandig verder. Zo wordt Bosnië-Herzegovina erkent als zelfstandig land, net als de Servische republiek. En ook andere voormalige deelstaten van Joegoslavië worden onafhankelijk. Vanaf 2003 is de eenheidsstaat Joegoslavië definitief verleden tijd. De wereld is geschokt door oorlogsmisdaden. Sinds de Tweede Wereldoorlog is er nu wéér een genocide. De daders, de toenmalig Servische leiders zoals Mladic en Milosevic worden berecht door het internationaal strafhof in Den Haag. Maar Dutchbat, de Nederlandse militairen waren er ook bij. Hadden zij meer kunnen doen en de genocide kunnen voorkomen? En de VN dan, zijn die niet verantwoordelijk? De oorlogsmisdaden die in Srebrenica en op andere plekken in Joegoslavië zijn gepleegd, blijven voor veel mensen een open wond. En ook al is Joegoslavië verleden tijd en zijn er nieuwe landen opgericht... Het gebied is nog steeds een smeltkroes van volkeren en daardoor zijn er tot op de dag van vandaag onderlinge spanningen. ’Als het jaren geleden kon gebeuren. Als de structurele redenen waarom het gebeurde, niet worden opgelost, dan is het heel goed mogelijk dat het nu weer gebeurt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20244481 657.194 2033-01-09T23:00:00+00:00 1911 2025-01-10T15:00:00+00:00 yes no FF terugspoelen genocide oorlog moslim Joegoslavië https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-invloed-van-martin-luther-king-in-de-strijd-tegen-discriminatie-en-racisme 2025-09-01T08:29:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46813.w613.r16-9.ff3894c.webp De strijd tegen segregatie en racisme in Amerika | Wat is de invloed van Martin Luther King? Ik heb een droom dat op een dag dit volk zal opstaan en recht zal doen aan de ware betekenis van zijn credo: "Wij beschouwen de volgende waarheden als vanzelfsprekend: dat alle mensen gelijk geschapen zijn. Dit is Martin Luther King in 1963. Zijn ‘I have a dream’ speech is wereldberoemd. King is een leider van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging. Geweldloos strijdt hij tegen discriminatie en racisme. Waarom? En wat betekent zijn speech voor Amerika? Laten we even terugspoelen. De Verenigde Staten is een land gebouwd op slavernij. Bijna 300 jaar lang leven vele zwarte Amerikanen geketend. In 1865, dat is 100 jaar voor de beroemde speech van Martin Luther King, wordt slavernij na een bloedige burgeroorlog afgeschaft. Vanaf dat moment zijn alle zwarte Amerikanen vrij en volgens de grondwet gelijk aan witte Amerikanen. Maar in werkelijkheid wordt dit niet overal goed opgevolgd. Amerika is opgedeeld in staten en ook al is er een landelijke grondwet, de verschillende staten hebben allemaal in zekere zin wel de vrijheid om zelf wetten in te voeren. En in met name de zuidelijke staten, zit het racisme zo diepgeworteld, dat er racistische regels worden ingevoerd. De ‘Jim Crow-wetten’ om de zwarte en witte burgers van elkaar te scheiden. Dit wordt ook wel segregatie genoemd. Er zijn aparte toiletten en medische zorg en scholen zijn gescheiden. In de bus moeten zwarte Amerikanen achterin zitten. Dit alles om de zwarte bevolking te onderdrukken. Het was niet druk in de bus. En ik zat niet in het gedeelte voor blanken. Dat zeggen ze wel, maar ik zat in het gedeelte dat voor de kleurlingen was. Er stond een blanke mevrouw vlakbij me. De buschauffeur keek in zijn spiegel en vroeg om vier zitplaatsen. Drie studenten uit mijn gemeenschap stonden met tegenzin op. Maar ik bleef zitten. Als die mevrouw wilde zitten, kon ze tegenover mij plaatsnemen. Maar op grond van de Jim Crow-wetten mocht een blanke niet tegenover een zwarte zitten. Zwarte mensen moesten achter de blanken zitten. Naast de racistische wetten, wordt het zwarte Amerikanen ook erg lastig gemaakt om te stemmen. Het afdwingen van de segregatie en onderdrukking gaat vaak gepaard met extreem geweld. De lokale bestuurders en de politie grijpen hierbij niet in of doet zelfs mee. Racistische terreurorganisaties kunnen gewoon hun gang gaan. Zo gaan leden van de ‘Klu Klux Klan’ in witte gewaden ‘s nachts op pad om zwarte mensen te intimideren. En het blijft niet alleen bij angst aanjagen. Soms hoorde je wel van lynchpartijen. En dat het om een neger ging die naar een blanke vrouw had gekeken, Die werd gelyncht en opgehangen. Als een kleurling iets terug zei tegen een blanke, werd hij geslagen. Overal in de VS worden gruwelijke moorden op zwarte Amerikanen gepleegd. Tijdens rassenrellen of lynchings. Witte burgers nemen hierbij het recht in eigen hand. Vaak gebaseerd op ongegronde beschuldigingen. Dat een zwarte man een witte vrouw bijvoorbeeld iets zou hebben aangedaan. De ‘lynchpraktijken’ worden bijgewoond door grote mensenmassa’s. Afro-Amerikanen, vooral in het zuiden leven dus altijd met de angst dat hen iets kan worden aangedaan. Na de Tweede Wereldoorlog proberen burgerrechtenactivisten aandacht te krijgen voor de ongelijkheid en de gruwelijke moordpartijen. Ze organiseren protesten, en burgerrechtenorganisatie NAACP spant zaken aan tegen de staat. Maar dit alles zonder resultaat. Toch strijden ze door. Met grote, maar ook kleine acties, die grote gevolgen kunnen hebben… In 1955 neemt Rosa Parks, lid van de NAACP de bus in Montgomery, Alabama. Ze weigert haar plek in de bus af te staan aan een witte Amerikaan. Hij vroeg of ik wilde opstaan. Ik zei tegen hem: "Nee, dat doe ik niet." En hij zei: "Wel, als je niet... als je niet opstaat, zal ik... de politieman laten bellen en je laten arresteren." Ik zei: "Dat mag u doen." En hij stapte uit de bus en bleef een paar minuten staan en ik bleef nog steeds zitten, en toen er twee politieagenten in de bus kwamen, wees de chauffeur me aan en zei dat hij de stoelen nodig had en dat de andere drie zwarten stonden, maar 'Die' - hij zei alleen 'die' - niet wilde. Rosa Parks wordt gearresteerd. De zwarte gemeenschap is woest. Onder hen ook een predikant, genaamd Martin Luther King. Het is het begin van de eerste grote protestactie in de geschiedenis van de burgerrechtenbeweging. King is één van de leiders hiervan. Duizenden zwarte Amerikanen in Montgomery weigeren het openbaar vervoer te nemen. Ondanks intimidaties en aanslagen houdt de zwarte gemeenschap deze boycot ruim een jaar vol. Een actie zonder geweld. En met succes. De ‘Montgomery-busboycott’ zorgt er uiteindelijk voor dat in Montgomery rassenscheiding in bussen verboden wordt. Martin Luther King is in één klap beroemd. Met zijn vreedzame protesten weet King steeds meer mensen aan zich te binden. Ook witte Amerikanen. King wil verandering in de manier waarop zwarte Amerikanen behandeld worden. Maar hij beseft wel dat de weg naar gelijkheid een moeilijke zal zijn. Zo worden hij en zijn familieleden meerdere malen bedreigd en belandt hij bijna twintig keer in de gevangenis. Ik herinner me dat er een keer een groep blanke jonge mannen was die Dr. King wilden aanvallen, en een van de meer militante leden van de mars zei tegen hen: 'Je kunt op mij afkomen. Raak hem niet aan.' Maar Dr. King bleef kalm. Hij bleef zo kalm. Hij had gewoon zo'n vrede in zijn ziel dat het leek alsof de dingen om hem heen hem niet stoorden, en dat gaf ons die extra motivatie, weet je, om gewoon de hele weg met hem mee te marcheren, en gewoon deel te blijven uitmaken van deze grote beweging die Amerika zou veranderen. We springen naar een paar jaar later. De jaren 60. Een turbulente tijd voor de VS. Er is veel woede en geweld. Het land staat op scherp. In 1965 organiseert de burgerrechtenbeweging een grote mars van Montgomery naar de stad Selma. Maar wat begint als een vreedzaam protest, verandert al snel in een bloedbad. Vandaar dat deze dag ook wel ‘Bloody Sunday’ wordt genoemd. Honderden politieagenten grijpen hardhandig in en gebruiken veel geweld tegen de demonstranten. De soldaten kwamen op ons af met knuppels, traangas en zwepen en vertrapten ons met paarden. Ik had het gevoel dat het de laatste demonstratie was, het was het laatste protest van mijn kant, alsof ik mijn laatste adem uit het traangas zou halen. In reactie op het buitensporige geweld, organiseren de activisten een protestmars naar Washington. Dé thuisbasis van de Amerikaanse politiek. Ongeveer 250.000 mensen doen mee aan de mars. Witte en zwarte Amerikanen lopen hand in hand. ‘Zo kan het ook’, willen ze laten zien. Er zijn verschillende sprekers waaronder Martin Luther King. Hij mag als laatste zijn rede houden. Hij spreekt zijn hoop uit dat er ooit een dag komt dat zwarte en witte Amerikanen écht gelijk zijn aan elkaar. ’Ik heb een droom dat mijn vier kleine kinderen op een dag in een land zullen leven waar ze niet zullen worden beoordeeld op de kleur van hun huid maar op hun karakter. Ik heb een droom vandaag. De hoopvolle woorden van King ontroeren iedereen. De mensen zijn in de ban van zijn preek. Maar er is ook kritiek. Zo vinden sommige zwarte Amerikanen zijn acties te passief. Bijvoorbeeld the Black Panthers en Malcolm X. Zij zien juist de oplossing in geweldsacties en hard optreden. De acties van de burgerrechtenbewegingen hebben succes. In 1964 ondertekent de president de Civil Rights Act, waarin discriminatie en segregatie verboden worden. In 1965 wordt ook het recht van zwarte Amerikanen om te stemmen beschermd. King krijgt voor zijn acties de Nobelprijs van de Vrede uitgereikt. Hij is dan pas 35 jaar. Vier jaar later wordt King vermoord. De wereld is geschokt door zijn dood. Sinds de speech van Martin Luther King is er op het gebied van burgerrechten in Amerika veel veranderd, maar zwarte Amerikanen gaan nog steeds gebukt onder racisme en geweld. In 2013 worden er na politiegeweld tegen zwarte Amerikanen, wereldwijd protesten gehouden door de Black Lives Matter beweging. Het gedachtegoed van King is vandaag de dag nog steeds hard nodig. Denk je dat het systeem ooit zal veranderen? Helaas… ik hoop het, maar we vechten al zoveel jaar. Martin vocht. Kom op. Denk ik dat het zal veranderen? Hopelijk. Ik bid, ik vecht. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20244511 696.64 2033-01-09T23:00:00+00:00 1789 2025-01-10T16:20:00+00:00 yes no Amerika slavernij Martin Luther King discriminatie racisme FF terugspoelen https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-mos-klokhuis-soortsafari 2025-01-13T13:02:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46814.w613.r16-9.f47ad33.webp Op zoek naar mos | Klokhuis SoortSafari Er zijn wel 700 verschillende soorten mos in Nederland. En voor elke soort een punt in de SoortSafari app! Hoeveel punten weten Janouk en Bram bij elkaar te verzamelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20244161 485.994 608 2025-01-10T07:00:00+00:00 yes no biodiversiteit buiten plant dier bos mos https://schooltv.nl/video-item/welke-dieren-leven-er-op-een-mosselbank-kraamkamer-voor-mosselen-krabbetjes-en-andere-zeedieren 2025-01-14T09:50:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46820.w613.r16-9.18a0311.webp Welke dieren leven er op een mosselbank? | Kraamkamer voor mosselen, krabbetjes en andere zeedieren We gaan op mosselbanksafari en ik ben heel benieuwd welke verschillende dieren we allemaal gaan zien. Zo, moet je kijken! Wauw, dit is echt een enorme mosselbank, dit. Wij kunnen aan de bak hier. Ook eentje voor jou. Ja, dank je. Hier, kijk. Een alikruik. Een slakje toch? Ja. Zo. Ja, die hoort er natuurlijk ook bij. Ja, ja. Oh ja, dat is een mooie grote poel. Oh, krabbetje. Kom er maar bij. Dit is een oester. Ja. Kijk, en daar zie ik zo'n soort van grote pissebed. Hoe heet dat nou? Dat is een keverslak. Het ruikt wel. Wat is dit? Zo, die zat even aan jouw riek. Even hier proberen. Ja, ik volg jou. Oh, wat is het? Een zeeduizendpoot. Ik heb een zeeduizendpoot gevonden. Zo. Kijk dan. Volgens mij hebben we een hele mooie vondst. Hele mooie vondst! Wat zien we allemaal? Vertel! Natuurlijk de mosselen, natuurlijk op de mosselbank. Mooi trosje ook. Heel mooi trosje kleine en grote mossels. We hebben een grote krab gevonden hier. Superkrab. Prachtig! De zager natuurlijk. Die is groter dan mijn hand. Echt een enorm ding. Dat noem je dus een zager? Zager, inderdaad. Meerdere zeeduizendpoten. Verschillende soorten. Die zijn ook mooi. En deze, dit is zo'n kreeftje. Zeeprik natuurlijk, een vis. Ohja, die was ook mooi, de zeenaald. We hebben gewoon in een kwartiertje zoeken hier op de mosselbank 21 verschillende soorten gevonden. Echt goed gedaan. Je ziet ook heel duidelijk het belang van de mosselbank. Het zijn eigenlijk de koraalriffen van de Waddenzee. Ja, mooi. En hoe gaat het met die mosselbanken? Het gaat niet goed. Vanaf de jaren tachtig zijn we bijna alle mosselbanken kwijtgeraakt. Tegenwoordig gaat het weer wat beter, de helft is ongeveer weer terug van wat het vroeger was. Maar we zijn er nog niet. Dus hier verderop, ongeveer een kilometer van de dijk, willen we een experiment aanleggen om mosselbanken te herstellen. En dat willen we gaan doen met deze 3D geprinte soort van bouwstenen. En het idee is eigenlijk dat de mosselen, de kleine larfjes van millimeters groot hiertussen gaan zitten en die hechten zich hieraan vast. En het idee is eigenlijk dat deze bouwsteen afbreekt, dus hij verdwijnt en dat je overblijft met een mosselbank. Dus op die manier hopen we dus die mosselbanken te kunnen herstellen. Zo. Nou, ik vond het echt een mooie safari en wat zou het goed zijn als we een paar hectares van die mosselbanken terug zouden krijgen. Want dat betekent ook weer meer woon- en schuilplaats voor al die bijzondere dieren die hier in de Waddenzee rondkrioelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20245011 197.141 336 2025-01-14T09:28:23+00:00 yes no mossel Waddenzee zee https://schooltv.nl/video-item/wat-kun-je-doen-om-meer-rust-in-je-hoofd-te-krijgen-de-baas-over-je-eigen-gedachtes 2025-01-14T14:42:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46821.w613.r16-9.67bdd38.webp Wat kun je doen om meer rust in je hoofd te krijgen? | De baas over je eigen gedachtes Camera loopt. Pascal klaar. En actie! Ben jij je er wel eens bewust van hoe ontzettend veel gedachtes er iedere dag weer door je hoofd heen gaan? Wat moest ik nou ook weer kopen straks? Er was iets en dat moest ik niet vergeten. Was volgens mij best belangrijk, ik was tv aan het kijken. Hé, daar is Gerard. En toen zag ik die ene clip met die skippybal. O ja, dat was het, wc-papier moest ik kopen. Die wirwar aan gedachtes zijn soms net als auto's op een snelweg. Ze komen en gaan razendsnel. Zo denk je heel vaak aan iets wat je straks moet doen of morgen, of wat je gisteren gedaan hebt. En dan vergeet je dus waar je nu bent, hier op dit moment. Sorry, ik ben hem even kwijt. Hier derde alinea, en focus. Yes. Kortom, soms gaan er zoveel gedachtes door elkaar dat je er eigenlijk niet helemaal bij bent. Wat kun je doen om meer rust in je hoofd te krijgen? Dat ga ik vandaag uitzoeken. Wouter, jij hebt dit boek geschreven: 'Superkrachten voor je hoofd'. En hierin beschrijf je hoe je weer de baas kunt worden over je eigen gedachtes. Dat klopt. Je kunt je hoofd zien als een soort gratis bioscoop. Waar je de hele dag lang onbeperkt films kunt kijken. En al die filmpjes speel je meestal automatisch af. Zonder dat je erover nadenkt. Precies. Best vaak gaan die filmpjes over de zorgen die je je maakt. Dat helpt je niet verder dan. Soms wel. Stel dat je je zorgen maakt om je spreekbeurt dan kan het zijn dat je je daardoor beter gaat voorbereiden en je spreekbeurt uiteindelijk super goed gaat. Maar het kan ook zijn dat je je door die zorgenfilmpjes alleen maar ellendig voelt. Dat het eigenlijk geen nut heeft, je de hele nacht wakker ligt en denkt: oh, ik ga het helemaal slecht doen waardoor je het uiteindelijk ook slecht gaat doen. Herkenbaar, en wat kun je daaraan doen? Je moet in elk geval niet proberen te stoppen met denken of te proberen niks te voelen. Wel moet je proberen als toeschouwer op de bioscoopstoel in je hoofd blijven kijken hoe die zorgenfilmpjes langskomen. Je kan er zelfs naar zwaaien: Hé hallo gedachten! Dus die gedachtes niet wegdrukken maar ze juist verwelkomen. Zeker. Heb je daar nog meer trucjes voor? Wat ook leuk is, je kunt kiezen welke filmpjes je afspeelt. Hoe dan? Laten we een experimentje doen. Leuk. Dit kun je thuis ook meedoen. Je kunt je ogen sluiten, en stel je eens voor dat je op een plek bent waar je heel graag zou willen zijn. Een zelfverzonnen plek, of het bos of het strand. Heb je het? (meeuwen) Stel je dan nu eens voor dat je een snottebel van iemand anders in je mond hebt en erop gaat kauwen. Uh! Ik ben er gelijk helemaal uit. Zie je hoe heftig dat effect is van je fantasie. Bij die eerste werd je helemaal rustig en bij die ander werd je misschien wel misselijk. Door te kiezen welke filmpjes jij in je hoofd afspeelt kun je jezelf steunen, en rustig worden en jezelf kalmeren. We hadden het over die spreekbeurt. Je ziet er tegenop. Wat dan kan helpen, is dat je je van tevoren voorstelt dat je die spreekbeurt vol zelfvertrouwen doet. En ook dat je slim antwoord geeft op de moeilijke vragen uit de klas. Het helemaal voor je zien. Ja, en hoe vaker je dat doet, hoe beter het werkt. Zo kun je zelf trainen om minder zorgen te maken? Zeker, ja. Om ons beter te leren focussen gaan we een experimentje doen. Ik heb een appel, een peer en een laserpen. Die geef ik aan jou. Probeer de laserstraal te richten op de appel en de peer tegelijk. Nee, tegelijk. Kom op. Ah! Haha. Ik doe mijn best, maar nope. Lukt niet, nee. Nog een experimentje om het nog duidelijker te maken. Wat zie jij hierin? Dat is toch overduidelijk een konijn. Ja. Maar wat zie je nu? Wauw! Een eend. Dan is het een eend. Maar nu de vraag: lukt het je om ze allebei tegelijk te zien? Op hetzelfde moment. Nee, het is toch dat ik of het konijn zie of de eend. Exact. Je brein kan niet je aandacht tegelijkertijd op de eend en het konijn richten. Dus je kunt je brein eigenlijk net zien als een laserstraal wat we net zagen, die je maar op 1 ding tegelijk kan richten. Wow. En weet je wat het mooie is? Net als je spieren kun je die laserstraal van aandacht sterker maken door training. Hoe train je die laserstraal? Je kunt die laserstraal van aandacht richten op je ademhaling. Door te letten op je ademhaling, sta je weer met beide benen op de grond en dan kun je bepalen waar je je aandacht op richt. Zo word je veel beter in uit die stroom van je gedachten te stappen en een soort mini-vakantie van je gedachten te hebben. Een mini-vakantie in je hoofd. Dat klinkt heerlijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20245075 324.586 453 2025-01-14T13:53:58+00:00 yes no stress denken psychologie https://schooltv.nl/video-item/op-welke-manieren-kan-je-straatstenen-leggen-bestrating-in-verschillende-verbanden 2025-01-14T15:56:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46822.w613.r16-9.1f35769.webp Op welke manieren kan je straatstenen leggen? | Bestrating in verschillende verbanden Als je goed kijkt, zie je dat niet alle stenen op dezelfde manier gelegd zijn. Die manier van leggen noem je een legverband. Ik zie hier al drie verschillende soorten. Hoe noem je deze? Halfsteensverband. Je kunt het wel zien, we hebben hier een hele steen en er vallen twee hele stenen binnen. O, ja, op de helft steeds. Ja, van de helft. De naam zegt het al. Halfsteensverband. En even kijken, dit, op de parkeerplaats. Dat is elleboogverband. O, ja, ook duidelijk, je ziet de vorm. Een soort elleboog. En dit is weer een andere. Ja, dat is keperverband. Die zie je het vaakst, volgens mij. Klopt. Het meeste wat we straten aan vierkante meters is de rijbaan. Dat is keperverband. Met name is er gekozen voor dit verband, omdat het heel sterk is. Ok, dus dat is een reden om te kiezen voor het keperverband. Exact. En los van die verbanden ziet het er ook leuk uit. De verschillende kleurtjes, verschillende verbanden. Ja, ook om aan te geven dat dit de loopstrook is het trottoir in een woonerf en dat wordt aangeduid met halfsteensverband en een ander type steen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20245077 68.714 368 2025-01-14T15:32:30+00:00 yes no straat weg https://schooltv.nl/video-item/naar-school-als-je-blind-of-slechtziend-bent-gewone-lessen-en-extra-lessen-die-helpen-bij-een-visuele-beperking 2025-01-16T13:13:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46823.w613.r16-9.f66bb8b.webp Naar school als je blind of slechtziend bent | Gewone lessen én extra lessen die helpen bij een visuele beperking Bodhi is twee jaar geleden slechtziend geworden. Ze zit op een speciale school voor blinde en slechtziende leerlingen. Maar met wat hulpmiddelen kan ze hier gewoon haar Havodiploma halen. Als je niet of slecht kunt zien moet je meer gebruikmaken van je andere zintuigen om je door de wereld te bewegen. Je gehoor en je tast worden belangrijker. Daarom wordt hier in de onderbouw veel aandacht besteed aan leren voelen. Jarige Job. Ravi, ik heb hier iets voor jou. Je mag raden wat het is. Wat is het? Een koe? Ja, een koe. Hoe weet je dat het een koe is? Deze. De poten. Nee, deze. O, de uiers. Ja. Wat slim. Op deze school voor blinde en slechtziende leerlingen hebben ze alle vakken die je op andere scholen ook hebt, zoals natuur- en scheikunde. Er worden ook nog extra vakken gegeven om de leerlingen goed voor te bereiden op een zelfstandig leven. Zoals kookles. Tuinieren doen ze hier ook. Een andere les, en misschien wel de belangrijkste, is omgangskunde. Even kijken. In deze lessen leren de leerlingen om hulp te vragen. Stel je voor, in een koffiebar kun je het menu niet lezen. Dan moet je iemand durven aanspreken om je erbij te helpen. Hoe ging dat? Nou, je moest echt vragen aan de mensen die daar werkten: Ja, wij zijn slechtziend en kunt u ons daarmee helpen? Je moet je daar overheen zetten en er open in zijn om het aan andere mensen te vertellen. Bodhi, je leert hier dus om hulp te vragen. Maar wat zou je zelf aan de wereld willen veranderen zodat het wat makkelijker wordt? Ik denk, als je bijvoorbeeld in een restaurant bent dat je vergrotingskaarten hebt, of braillekaarten, of dingen met spraak. Dan wordt het voor ons ook gewoner en kun je meer op jezelf zijn in openbare ruimten. Nou, ik zou zeggen: Post hem maar. Hoe is het voor jullie om social media te gebruiken? Eigenlijk wel net zoals iedereen. We hebben wel vergroting erop. En als ik reacties heb, kan ik dat ook goed inzoomen. Dan kan ik ook de reacties van anderen lezen. Bodhi, wat zou je later willen worden of willen studeren? Ik wil heel graag iets met acteren doen. Ik vind dat toch wel hartstikke leuk. Als je actrice wilt worden, moet je wel op het podium durven staan. Jazeker. Dat gaan we even testen. Komt u maar. Zullen we? Eén, twee, drie, vier. *Let it be, let it be, let it be, let it be *Whisper words of wisdom, let it be* https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20245200 257.28 812 2025-01-14T15:43:00+00:00 yes no blind leren https://schooltv.nl/video-item/wat-is-mindfulness-trainen-om-je-aandacht-te-richten-op-dit-moment 2025-01-14T17:19:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46824.w613.r16-9.f08920f.webp Wat is mindfulness? | Trainen om je aandacht te richten op dit moment Als je zover bent, mag je rustig je ogen openen. Zo. Relaxt hé. Ja, hoe was dat? Heel fijn eigenlijk. Ik had eerst moeite om erin te komen, was snel afgeleid, maar na een tijdje let ik veel beter op mijn ademhaling. Toen werd ik steeds rustiger. Echt heel relaxed. Hoe vaker je oefent, hoe beter het gaat. Net als met sporten, hoe meer je traint, hoe sterker je wordt. Soms dwalen je gedachten af, dat gebeurt automatisch. Het gaat erom dat je je daar bewust van wordt. En dat je jezelf traint om je aandacht terug te brengen naar dit moment. En dat noem je ook wel mindfulness. O, dat is dus mindfulness. Ja. En stel, je doet dit elke dag, en ook gewoon regelmatig kun je dat effect dan ook zien op je brein? Dat zijn we nog aan het onderzoeken hier. Als je het leuk vindt, kan ik het je laten zien. Zeker weten. Let's go. Dit is een MRI-scanner. Een soort enorme magneet waarmee we plaatjes kunnen maken van je hersenen. Zullen we een scan maken van jouw brein? Tijdens de scan krijg je straks twee verschillende taakjes. Het eerste taakje is gemaakt om je te laten piekeren. Bij het tweede taakje krijg je cijfers te zien op een beeldscherm. Dan is je aandacht juist gericht op de wereld om je heen. Dan gaan we kijken wat er gebeurt in jouw brein. Oh, dus zo zie mijn hersenen eruit. Ja, hier zie je je neus en je schedel. En daarbinnen in zitten je hersenen. Hier kijken we naar het eerste taakje, waarbij je ging piekeren. Dan zien we dat deze gebieden van de hersenen actief worden. Het piekerdeel van je brein. Ja, en tijdens het tweede taakje werden deze blauwe gebieden actief. Dus het piekergedeelte is dan niet meer actief dan gebruik je een ander gedeelte van je brein. Ja. En we denken dat als je mindfulness langere tijd oefent dat je de activiteit van die piekergebieden naar beneden kan brengen. En zo krijg je dan letterlijk meer rust in je hoofd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20245204 149.397 373 2025-01-14T16:56:01+00:00 yes no stress psychologie mediteren https://schooltv.nl/item/amerikaanse-politiek-quiz-over-politiek-in-de-verenigde-staten 2025-01-15T09:11:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46825.w613.r16-9.baae011.jpg Amerikaanse politiek | Quiz over politiek in de Verenigde Staten De Verenigde Staten heeft weer een nieuwe president, maar hoe werken de verkiezingen daar? En wat zijn de twee grootste politieke partijen in Amerika. Dit en meer leer je in deze quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 126 2025-01-19T09:00:00+00:00 yes no Amerika politiek https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-muziek-als-medicijn 2025-01-15T10:50:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46827.w613.r16-9.50f3f0b.webp Het Klokhuis | Muziek als medicijn Janouk loopt mee in een ziekenhuis waar ze een heel interessant medicijn voorschrijven. Geen prikken, pillen of vieze drankjes, maar iets wat iedereen kent: muziek. Hoe kan het dat muziek werkt als medicijn? In de sketch willen Donnie en Chelsey elkaar niet vergeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325785 933.16 1039 2025-01-15T10:50:00+00:00 yes no muziek medicijn https://schooltv.nl/video-item/welke-invloed-heeft-muziek-op-je-hersenen-blij-ontspannen-en-minder-pijn-door-muziek 2025-01-15T14:13:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46828.w613.r16-9.ce5fb0a.webp Welke invloed heeft muziek op je hersenen? | Blij, ontspannen en minder pijn door muziek Rebecca, jij weet veel over het brein en over muziek. Hoe kan het dat muziek werkt als medicijn? Muziek werkt natuurlijk niet precies zoals een medicijn. Iets waar je meteen beter van wordt. Nee. Maar het kan wel heel erg helpen bij de genezing van verschillende dingen. Dat komt eigenlijk omdat in die hersenen heel veel gebeurt als je naar muziek luistert. Ik heb dat ook als ik naar muziek luister, bijvoorbeeld dit liedje. Komt-ie. (muziek van Maaike Ouboter: 'Dat ik je mis') *En laat me los* Echt zo'n liedje, dat ik denk: Oh Daar word ik een beetje verdrietig van. Terwijl, als ik naar dit liedje luister (muziek van David Guetta & Bebe Rexha: I'm good) Ja, hoor! Daar word ik heel blij van! Hoe kan dat dan, dat je dan zo blij wordt, weet je wel? Als je hier de hersenen hebt dan zit er hier heel diep in het brein hier, een gebiedje waarbij het stofje wordt doorgegeven dat heet dopamine en dat stofje is ook heel belangrijk voor het gevoel van plezier. Dat kan zijn omdat je chocola hebt gegeten of aan het winnen bent met gamen of misschien wel een beetje verliefd bent. Of als je naar een lekker nummer luistert. Zeker. Is dat dan misschien ook de reden dat mensen tijdens een operatie minder pijn en stress ervaren? Dat kan heel goed. Niet alleen kun je heel erg blij worden van muziek het kan ook heel rustgevend en ontspannend werken. We weten wel dat als je minder stress hebt, meer ontspannen bent je dan minder pijn ervaart. Rebecca, welke muziek is nou het meest geschikt om als medicijn te gebruiken? Het hangt er een beetje vanaf, soms is het persoonlijk. Dan gaat het om wat jij met je muziek hebt. Ja. Of je er een bepaald gevoel van krijgt of het heel leuk vindt of heel stom. Ik heb denk ik wel een leuk testje hierbij. Ik heb wat liedjes in de dj-booth opgeslagen, die ga ik afspelen. Dan mag jij zeggen waar het bij kan helpen. Is goed. Ja? Ok, komt-ie. (muziek van Ed Sheeran: Bad habits) Dit is toch een lekker nummertje? Zeker. Wat er vooral heel sterk inzit, is het ritme. Je gaat meteen vanzelf bewegen. Heerlijk! Dat kan mensen die problemen hebben met bewegen zoals mensen met de ziekte van Parkinson echt helpen. Bij Parkinson heb je niet goed de controle over je spieren, toch? Klopt. Ok, Parkinson dus. Dan heb ik hier nog een nummertje. Komt-ie. (muziek van Luis Fonsi: Despacito) Lekker, Despacito! Oh! Is toch heerlijk? Precies zo'n liedje dat je vaak gehoord hebt. Ja. Waar je veel kans heeft gehad om herinneringen bij te maken. Absoluut. Waar denk jij bijvoorbeeld aan? Zomervakantie 2017. Strandfeestjes, heerlijk. Ik zal er niet te veel over uitweiden. Voor iemand die een liedje hoort waar heel veel herinneringen aan gekoppeld zitten dat kan fijn zijn voor mensen met dementie. Wat dan bijvoorbeeld voor mensen zoals Marcia die een operatie ondergaan? Dan is het belangrijk dat ze muziek krijgen waar je rustig van wordt. Waar je je stress van kwijtraakt. Dat is vaak zo bij langzamere tempo's. (snelle rockmuziek) Ik zet het even af. (rustige muziek) Oh, ja. Dit is toch heerlijk! Goede harmonie, rustig liedje, geen gekke uitschieters. Ja, doe mij deze maar als ik geopereerd word. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20245368 219.434 631 2025-01-15T13:15:15+00:00 yes no muziek https://schooltv.nl/video-item/wie-heeft-de-schaats-uitgevonden-schaatsen-op-geslepen-botten 2025-01-16T09:42:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46830.w613.r16-9.edf7ebc.webp Wie heeft de schaats uitgevonden? | Schaatsen op geslepen botten Je herkent het misschien niet meteen, maar dit is een schaats. Heel vroeger kwamen mensen erachter dat je op twee botjes prima kon schaatsen. Ze gebruikten geslepen dierenbotten. Die bonden ze om hun voeten en zo konden ze over het ijs glijden. Schaatsen is dus al duizenden jaren oud. Er is niet één uitvinder. Vermoedelijk kwam het slimme idee van mensen die in koude gebieden leefden. De oudste schaatsen zijn gevonden in Scandinavië en in Rusland tijdens opgravingen. Ze zijn ongeveer 5000 jaar oud. Veel later zijn schaatsen van hout en ijzer bedacht. Mensen gebruikten het om ergens heen te glijden of gewoon voor de lol. Je ziet dat op veel oude schilderijen over Nederland hoe het vroeger in de winter was. En ook op filmbeelden van vroeger. De schaatsen werden steeds moderner, zoals met deze schoen. Je kunt er lang en hard op schaatsen. In Nederland worden, als er dik en goed ijs is, wedstrijden zoals de Elfstedentocht gehouden. Kijk zwierend en zwaaiend. Tientallen, honderden komen nu binnen. Er is geen land ter wereld dat zo schaatsgek is als Nederland. En dat is ook te merken tijdens internationale schaatswedstrijden. Maar als je geluk hebt, kun je misschien, heel misschien deze winter nog buiten schaatsen. Als het koud is geweest en zoals hier het schoolplein groot genoeg is. Maar ja, wie dat glijden op het ijs precies heeft uitgevonden, dat valt dus niet te zeggen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20245564 106.56 1283 2025-01-16T09:41:00+00:00 yes no schaats sport winter ijs uitvinding schaatsen https://schooltv.nl/item/wat-weet-jij-van-amsterdam-quiz-over-de-geschiedenis-van-onze-hoofdstad 2025-01-16T11:12:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46832.w613.r16-9.7ca60bd.jpg Wat weet jij van Amsterdam? | Quiz over de geschiedenis van onze hoofdstad Amsterdam begint in de Middeleeuwen als een kleine nederzetting en groeit in de zeventiende eeuw uit tot een rijke havenstad. Hoe heeft onze hoofdstad zich door de eeuwen heen ontwikkeld? Test je kennis van de geschiedenis van Amsterdam in deze quiz. Klik op de afbeelding om de quiz te starten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 832 2025-02-05T20:10:00+00:00 yes no Amsterdam Nederland quiz geschiedenis https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-freerunning-2024 2025-01-16T12:12:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46833.w613.r16-9.d5b4993.webp Het Klokhuis | Freerunning Freerunnen is een sport waarbij je zo spectaculair en soepel mogelijk een route van A naar B aflegt. Onderweg probeer je obstakels die je tegenkomt te overwinnen. Pascal leert een run van de 16-jarige wereldkampioen Noa. Zal het Pascal lukken? Klokko weet een manier om freerunners te verjagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1345358 900 2250 2025-01-17T19:00:00+00:00 yes no hardlopen sport https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-eekhoorn-2024 2025-01-16T12:15:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46834.w613.r16-9.02c148a.webp Het Klokhuis | Eekhoorn Misschien heb je wel eens zo'n schattig beestje gezien: de eekhoorn, met die prachtige wollige staart en pluimoortjes. Soms gaat er iets verkeerd en worden ze aangevallen door een roofdier, vallen uit het nest of krijgen een ongeluk. Gelukkig kunnen ze dan terecht bij de eekhoornopvang. Janouk gaat naar de grootste opvang van Nederland, gewoon bij Brigitte thuis. Janouk leert hoe de eekhoorns weer gezond en wel terug kunnen naar het bos. In de sketch zien we hoe de moeder uit Famiri wel heel veel op een eekhoorn begint te lijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355318 931.56 2460 2025-01-16T12:14:00+00:00 yes no eekhoorn dier https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-salsa 2025-01-16T12:17:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46835.w613.r16-9.9dabf10.webp Het Klokhuis | Salsa Het is misschien wel de meest populaire partnerdans ter wereld: salsa. Wie deze danstaal spreekt, kan overal ter wereld de voetjes van de vloer gooien. Janouk krijgt dansles van Miguel om de basis van salsa te leren. Diezelfde avond nog gaat ze naar een echt salsafeest. Hoe zal het haar vergaan op de dansvloer? De Kassameisjes vragen zich af waarom de man altijd moet leiden bij salsa. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355310 869.52 745 2025-01-16T12:15:00+00:00 yes no dansen salsa https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-handschrift 2025-01-16T12:20:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46836.w613.r16-9.bb3b018.webp Het Klokhuis | Handschrift Schrijven doen de meesten van ons iedere dag. Hoe is dat vroeger allemaal begonnen? Nizar gaat naar het Rijksmuseum van Oudheden, waar een paar hele oude teksten liggen, zoals het spijkerschrift. En waarom leren we op school eigenlijk nog schrijven met de hand als je ook kunt typen op de computer? Meester Jorne vertelt dat je dingen die je opschrijft beter onthoudt. En zo zijn er nog meer voordelen. In de sketch zien we twee strenge ouders die bijles eisen voor hun zoon, maar krijgen ze hun zin? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355308 923.72 1449 2025-01-22T19:00:00+00:00 yes no schrijven https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-rallyrijden 2025-01-16T12:21:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46837.w613.r16-9.4010f19.webp Het Klokhuis | Rallyrijden Nizar rijdt op volle snelheid mee met Antoine en Saskia, ze zijn Nederlands kampioen rallyrijden. Dat is autoracen, maar dan op openbare wegen (die natuurlijk wel zijn afgesloten). Antoine is coureur, Saskia is navigator. Met snelheden van soms wel 190 kilometer per uur schieten ze door weer en wind over zandwegen en drempels, langs sloten en bomen. De grote vraag: worden ze opnieuw Nederlands kampioen? En wordt Nizar wagenziek? In de sketch ontdekken Sem en Sam dat iedereen in de auto zijn eigen takenpakket heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355316 879.24 1004 2025-01-24T19:00:00+00:00 yes no auto sport https://schooltv.nl/video-item/amerikaanse-rivierkreeft-veroorzaakt-problemen-nos-nieuwsclips 2025-01-17T22:10:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46840.w613.r16-9.e4537ad.webp Amerikaanse rivierkreeft veroorzaakt problemen | NOS Nieuwsclips De Amerikaanse rivierkreeft zorgt voor probleem na probleem in de Nederlandse wateren. De beesten richten grote graafschade aan. Waterstanden zijn daardoor niet goed op peil te houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246224 83.541 2031-12-22T23:00:00+00:00 240 2024-12-22T23:00:00+00:00 yes no kreeft exoot water https://schooltv.nl/video-item/voedselongelijkheid-door-armoede-in-groot-britannie-nos-nieuwsclips 2025-01-17T22:10:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46841.w613.r16-9.6815bf4.webp Voedselongelijkheid door armoede in Groot-Britannië | NOS Nieuwsclips Steeds meer Britten moeten uit armoede kiezen voor ongezond, bewerkt voedsel. En dat gaat ten koste van hun gezondheid. NOS brengt een reportage vanuit Jaywick. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246225 154.96 2031-08-25T22:00:00+00:00 196 2024-08-25T22:00:00+00:00 yes no armoede voedsel energie koken https://schooltv.nl/video-item/in-de-gevangenis-tijdens-de-tweede-wereldoorlog-nos-nieuwsclips 2025-01-17T22:38:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46842.w613.r16-9.15279eb.webp In de gevangenis tijdens de Tweede Wereldoorlog | NOS Nieuwsclips Het Nationaal Museum Oranjehotel in Scheveningen heeft het Oranjehotel junior geopend. Het museum laat kinderen inleven in hoe het is als je je vrijheid kwijtraakt. Het Oranjehotel werd in de Tweede Wereldoorlog gebruikt als gevangenis door de Duitse bezetters. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246227 175.04 2031-08-28T22:00:00+00:00 238 2024-08-28T22:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog gevangenis vrijheid museum https://schooltv.nl/video-item/gevaren-van-zwemmen-in-de-zee-nos-nieuwsclips 2025-01-17T22:40:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46843.w613.r16-9.67504b0.webp Gevaren van zwemmen in de zee | NOS Nieuwsclips De zee is geen zwembad: lang niet iedereen kent de gevaren van een dagje strand. De reddingsbrigade in Egmond aan Zee vertelt waar strandgangers op moeten letten bij het zwemmen in de zee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246228 115.96 2031-08-27T22:00:00+00:00 343 2024-08-27T22:00:00+00:00 yes no zwemmen zee strand gevaarlijk https://schooltv.nl/video-item/hoe-maken-bevers-dijken-instabiel-nos-nieuwsclips 2025-01-18T01:07:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46844.w613.r16-9.9fb3c86.webp Hoe maken bevers dijken instabiel? | NOS Nieuwsclips Bevers graven soms gangen en holen in dijken, waardoor die instabiel worden. De bever is een beschermde diersoort, maar de overlast is een gevaar voor mensen. Wat is belangrijker? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246229 92.906 2031-12-22T23:00:00+00:00 147 2024-12-22T23:00:00+00:00 yes no bever dijk natuurbescherming https://schooltv.nl/video-item/hoe-estland-kabels-in-de-oostzee-beschermt-nos-nieuwsclips 2025-11-25T12:45:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46845.w613.r16-9.412eb03.webp Hoe Estland kabels in de Oostzee beschermt | NOS Nieuwsclips In de Oostzee raken data- en stroomkabels beschadigd door sabotage, als onderdeel van geopolitieke conflicten. Een reportage bij de Estse marine die patrouilleert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246230 246.314 2032-01-10T23:00:00+00:00 211 2025-01-10T23:00:00+00:00 yes no Baltische staten kabel Rusland conflict https://schooltv.nl/video-item/luxe-badhuis-gevonden-in-pompei-nos-nieuwsclips 2025-01-18T09:38:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46846.w613.r16-9.e29d399.webp Luxe badhuis gevonden in Pompeï | NOS Nieuwsclips Dit is mogelijk het grootste complex ooit gevonden in Pompeï. Het badhuis bevat warme, koude en hete kamers, kunstwerken en een enorme duikpool. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246231 61.354 2032-01-16T23:00:00+00:00 1067 2025-01-16T23:00:00+00:00 yes no badhuis Romeinen Romeinse Rijk archeologie https://schooltv.nl/video-item/hoe-werd-de-oosterscheldekering-gebouwd-nos-nieuwsclips 2025-01-18T09:38:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46847.w613.r16-9.e4f067a.webp Hoe werd de Oosterscheldekering gebouwd? | NOS Nieuwsclips Na de Watersnoodramp werd de Deltawerken gebouwd. De Oosterscheldekering moest Zeeland beschermen tegen hoogwater. De opening was in 1986. In dit item een uitleg over het bouwproces van de Oosterscheldekering. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246232 238.826 2032-01-08T23:00:00+00:00 1828 2025-01-08T23:00:00+00:00 yes no Deltawerken dijk zee watersnoodramp https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-ekster-klokhuis-soortsafari 2025-01-20T08:26:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46848.w613.r16-9.c7f44b8.webp Op zoek naar de ekster | Klokhuis SoortSafari Een winderige, natte en koude zoektocht! Lukt het Janouk en Bram om de ekster met zijn opvallende witte en blauwe veren te vinden? Het wordt weer een spannende zoektocht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20245566 335.104 617 2025-01-20T07:00:00+00:00 yes no biodiversiteit vogel buiten dier plant https://schooltv.nl/video-item/waarom-zeg-je-gezondheid-als-iemand-niest-iemand-beterschap-wensen 2025-01-20T09:03:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46849.w613.r16-9.d7c53e3.webp Waarom zeg je gezondheid als iemand niest? | Iemand beterschap wensen Iemand iets goeds toewensen na het niezen doen we al honderden jaren. Het ontstond toen er een ziekte door Europa ging. Niemand wist hoe je ziek werd en dus gingen mensen bidden tot God dat ze gezond bleven. Als er dan toch iemand nieste, werd er Kyrie eleison gezegd wat betekent: Heer, ontferm U! Dus God, help ons, houd ons gezond. Ook dachten mensen vroeger dat als je niest je geest uit je lichaam kon ontsnappen. Kyrie eleison. Ook daarom werd om Gods hulp gevraagd. In Nederland zul je Kyrie Eleison niet snel meer horen, maar in Engeland zeggen ze nu nog steeds zoiets: bless you of God bless you. Wat betekent: Moge God je zegenen. Jésus is wat ze in Spanje zeggen. Allemaal dus om je gezondheid te wensen. En dat is wat we ook nu in Nederland zeggen. Gezondheid. Om te laten merken: ik hoor je en hoop dat je snel weer beter wordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246297 64.426 964 2025-01-20T09:02:00+00:00 yes no ziek niezen uitdrukking https://schooltv.nl/item/de-holocaust-interactieve-schoolplaat-over-de-jodenvervolging 2026-03-24T15:16:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46851.w613.r16-9.205d861.png De Holocaust | Interactieve schoolplaat over de Jodenvervolging In 1945 eindigt de Tweede Wereldoorlog en daarmee ook de Holocaust: de moord op 6 miljoen Joden. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Welke oorzaken liggen eraan ten grondslag? Hoe kunnen mensen in staat zijn elkaar zoiets aan te doen? In deze interactieve schoolplaat over de Holocaust zijn video's, persoonlijke verhalen en een kaart met daarop de grootste concentratiekampen te vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2468 2025-01-20T10:00:00+00:00 yes no Holocaust jodenvervolging Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-revolutie-clipphanger 2025-01-22T23:03:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46887.w613.r16-9.9e8cc88.webp Wat is een revolutie? | Clipphanger Een revolutie is een ingrijpende, vaak plotselinge verandering. Wereldwijd, of in een bepaald land, maar ook op kleine schaal. Als jouw leraar zegt: we schrijven in deze klas voortaan alles achterstevoren, dan is dat ook een revolutie. Of eigenlijk een ‘eitulover’. De jaren 1776, 1789 en 1917 staan met grote cijfers in de geschiedenisboeken. Het zijn de beginjaren van de grote revoluties in Amerika, Frankrijk en Rusland. Hierbij komt steeds een flink deel van de bevolking in opstand. De Amerikanen tegen de Britse overheersers, de Fransen tegen hun koning en de Russen tegen de tsaar. Zo’n samenleving verandert niet van de ene op de andere dag, dus hoe dat allemaal afloopt, kan je nalezen in je geschiedenisboek. Wereldwijde, culturele revoluties kunnen ook een langdurig proces zijn. Denk aan de Wetenschappelijke Revolutie vanaf de 16de eeuw, en in de jaren 60 van de 20e eeuw kregen je grootouders te maken met de Seksuele Revolutie. Vraag ze daar maar ‘s naar als je durft, desnoods via DM. Want de Digitale Revolutie, die is pas klaar als de AI-robots zelf een revolutie beginnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246456 85.034 3874 2025-01-22T23:10:00+00:00 yes no revolutie Franse revolutie Rusland Amerika geschiedenis https://schooltv.nl/video-item/over-bevolking-in-de-klas-de-groei-van-de-bevolking 2025-02-13T09:10:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46855.w613.r16-9.08a2ee7.webp Over bevolking in de klas | De groei van de bevolking Iedere seconde gaan er 1,8 mensen dood en in diezelfde seconde worden er 4,2 baby’s geboren. De wereldbevolking blijft maar groeien en al die mensen eten, leven en planten zich voort. Dat heeft een grote invloed op onze aarde en het milieu. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246458 579.968 2032-01-19T23:00:00+00:00 1472 2025-01-20T11:45:49+00:00 yes no bevolking bevolkingsgroei demografie https://schooltv.nl/video-item/over-bevolking-in-de-klas-de-mens-als-uitstootfabriek 2025-01-20T13:25:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46856.w613.r16-9.f94d097.webp Over bevolking in de klas | De mens als uitstootfabriek De mens is de grootste ‘uitstootfabriek’ van CO2 van alles op aarde. Logisch dat een oplossing van klimaatverandering dan ook zou kunnen zijn; minder kinderen op aarde. Toch neemt de bevolking op aarde alleen maar toe, met in de toekomst meer dan tien miljard mensen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246459 444.48 2032-01-19T23:00:00+00:00 486 2025-01-20T11:47:12+00:00 yes no bevolking bevolkingsgroei koolstofdioxide klimaatverandering https://schooltv.nl/video-item/over-bevolking-in-de-klas-de-mens-en-de-draagkracht-van-de-aarde 2025-02-13T09:10:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46857.w613.r16-9.1f19ee6.webp Over bevolking in de klas | De mens en de draagkracht van de aarde Met ons huidige consumptiegedrag hebben we ieder jaar bijna drieënhalve aarde nodig om te kunnen leven. Onze ecologische voetafdruk is dus groter dan de aarde aan kan. En met een groeiende wereldbevolking en welvaart neemt de druk op onze reserves alleen maar toe. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246463 563.691 2032-01-19T23:00:00+00:00 576 2025-01-20T12:03:30+00:00 yes no bevolking bevolkingsgroei ecologische voetafdruk demografie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-exponentiele-groei-de-bevolkingsexplosie-op-aarde 2025-01-21T10:09:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46858.w613.r16-9.6c73f54.webp Wat is exponentiële groei? | De bevolkingsexplosie op aarde Het heeft de mens 300.000 jaar gekost om een wereldbevolking van 1 miljard te bereiken. En vervolgens zijn we in 200 jaar van één naar 8 miljard mensen gegaan. En om erachter te komen hoe deze bevolkingsexplosie in zo'n korte tijd heeft kunnen plaatsvinden, spreken we af met professor doctor Jelle Reumer. Dag professor dokter Reumer. Dag Pieter. Hallo dag. Ja. Ja. Hoe heeft die enorme bevolkingsexplosie nou…? Hij vertelt dat het te maken heeft met exponentiële groei. Als je een bepaald getal hebt en je vermenigvuldigt het met een exponent, met twee bijvoorbeeld dan krijg je van twee, ga je naar vier, ga je naar acht, ga je naar zestien ga je naar 32 en dat is wat er met de wereldbevolking is gebeurd. En dan die groei, die gaat dan steeds steiler. Dus als je dat door de tijd hebt, dan krijg je een curve die zo steeds steiler omhoog gaat. Dat kun je heel goed illustreren aan de hand van een oud Indiaas sprookje van een boer en een koning. Die koning die zat om een of andere reden in zak en as en die wilde een beetje opgevrolijkt worden. En die boer? Die vond voor hem het schaakbord uit. De uitvinder van het schaakbord. En die koning was zo blij dat hij wilde die boer daarvoor belonen. Dacht die boer, het enige wat ik in het leven nodig heb echt is eten. Dus hij zei tegen die koning: nou kijk, hier hebben we dat schaakbord. En dan geef je mij op het eerste vakje van het schaakbord één rijstkorrel en dan doen we steeds ieder vakje het dubbele aantal. Twee en dan vier, acht en dan komen er 16, 32 enzovoort. Die koning die dacht nou die boer, die gaat straks aan het eind van het verhaal met gewoon met een zak rijstkorrels naar huis en dan kom ik er inderdaad met een koopje vanaf. Maar die boer was slimmer dan de koning. En zullen we dat experiment eens gaan doen? Ja, dat lijkt me fantastisch. Zij deden het met het rijst, maar wij…We doen het met graan. En zo groeien we exponentieel van vier naar acht, 16, 32, 64 en 128 korrels op de eerste rij. Twee keer 128, da’s 256, 512, 1024. Zoiets? 2048, 4096. Ik vraag even de stagiair om hulp hoor. 8192, 65.000, 131.072. Als die boer nog eens wat weet he? Ja, die koning begint inmiddels wel nattigheid te ruiken. Dan beginnen we hier aan de vierde rij. Daar hebben we 16,7 miljoen korrels op liggen. En het volgende vakje. Dat zijn dus twee van die containers. En dan vier, acht containers. En dan is het tijd voor het zwaardere geschut. Een paar stappen verder, halverwege de vakjes van het schaakbord. Bedankt! Zijn er ruim twee miljard graankorrels. Maar we zijn er nog niet. Op vakje 44 ligt er inmiddels 8,8 biljoen. En twaalf vakjes later is de hoop graankorrels net zo groot als de stad Shanghai. Uiteindelijk eindigen we dus hier op het laatste vakje. Daar liggen dan 9,2 triljoen graankorrels. Dat is onvoorstelbaar. Dat is een berg graankorrels ter grootte van de Mount Everest. Dat is waanzinnig. Dan kun je de hele wereldbevolking honderd jaar mee voeden. Dat is de kracht van die exponentiële groei. Het lijkt onschuldig, maar… Ja, dat dacht de koning ook. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246491 217.024 564 2025-01-20T14:44:00+00:00 yes no bevolking bevolkingsgroei mens demografie https://schooltv.nl/video-item/de-impact-van-de-mens-op-de-aarde-hoe-verlagen-we-onze-uitstoot 2025-01-21T10:08:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46859.w613.r16-9.a1e24ec.webp De impact van de mens op de aarde | Hoe verlagen we onze uitstoot? Dag Wouter. He Pieter. Goed je te zien. Zeker. Druk hier zeg. Beetje druk wel, maar… Maar bedoel je druk in deze metro of druk op aarde? Eh ja nou, zeg jij het maar. Nou ja, deze metro lijkt wel een beetje op hoe het nu is op de wereld, toch? Lekker vol, het past er allemaal net bij. Paar mensen minder is misschien wel een goed idee, of niet? Ja, ik denk wel…Dan zouden we kunnen zitten. Het zou wat comfortabeler zijn ja. Maar de vraag is natuurlijk wel wie je zou nomineren dan om ineens te verdwijnen. Dat lijkt me een moeilijke vraag meteen ook. Ja. Nee, inderdaad. Ja. Zijn we nou eigenlijk met te veel op de wereld? Wat is te veel? We overschrijden in ieder geval de draagkracht van de aarde op heel veel verschillende manieren. Maar het ligt er meer aan hoe mensen leven dan dat mensen leven, lijkt mij. En om dit goed te begrijpen is het handig om te weten dat er volgens de meeste experts grofweg drie knoppen zijn die samen bepalen wat de impact van de mensheid op onze planeet is. En aan al die knoppen kun je in potentie draaien. De eerste spreekt voor zich: consumptie. Als we met z'n allen minder gebruiken, stoten we minder uit. Alleen is het de vraag of de mens in staat is om vrijwillig z'n verworven luxe af te geven. Tot nu toe willen we vooral meer beter en groter. Dan is er de factor technologie. Simpel gezegd betekent dat dat technologische vooruitgang onze uitstoot kan verlagen, zoals efficiënter eten verbouwen en groene energie. Alleen is het nogal een grote gok om te verwachten dat de technologie altijd alles voor ons zal oplossen. En los daarvan blijkt dat technologische vooruitgang vaak via een omweg voor juist meer uitstoot zorgt. Zo kan een auto twee keer zuiniger rijden, maar daardoor kunnen er bijvoorbeeld vijf keer meer mensen zich veroorloven om vaak in een auto te rijden waardoor de uitstoot uiteindelijk juist groter wordt. Dat heet het Jevons-effect en komt vaker voor bij technologische vooruitgang. En dan de derde knop: de hoeveelheid mensen oftewel: minder mensen, is minder uitstoot. Klinkt buitengewoon effectief, maar kan je zomaar aan die knop draaien? Het is nogal een gevoelige. Ik wil graag weten waarom deze knop nooit een serieus onderwerp van gesprek lijkt te zijn. Rust er een taboe op bevolkingskrimp? Of doet de grootte van de wereldbevolking er überhaupt niet toe? Het is niet dat we met veel zijn, maar hoe we met veel zijn. Dus wat we doen met al die miljard mensen, dat maakt nogal uit. Behalve dat we vier keer groter zijn geworden, is onze economie veertig keer gegroeid in die tussentijd. En we zijn ongeveer 35 keer meer vis uit de oceanen gaan vissen. In de orde van zes zeven keer meer olie gaan verstoken. Dus je hebt het meer over de leefstijl dan over het aantal mensen. En die leefstijl, daarvan zie je nu al dat daar in ieder geval in de voorlopers, kleine groepjes mensen aan het experimenteren zijn. En dat soort ontwikkelingen kan veel sneller gaan dan je misschien wel denkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246492 184.874 495 2025-01-19T23:00:00+00:00 yes no bevolking CO2 consumptiegedrag demografie https://schooltv.nl/video-item/de-co2-uitstoot-van-een-kind-op-aarde-kinderen-zijn-slechter-voor-het-milieu-dan-vliegreizen 2025-01-21T10:08:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46860.w613.r16-9.789876e.webp De CO2-uitstoot van een kind op aarde | Kinderen zijn slechter voor het milieu dan vliegreizen Om erachter te komen wat zo'n nieuw paar voetjes nou precies van de aarde vraagt, spreek ik af met klimaat deskundige Jessie van Hattum. Hai, we zijn een documentaire aan het maken om te onderzoeken wat nou precies de impact van één kind op de aarde is. Zij heeft uitgezocht hoeveel uitstoot bepaalde handelingen met zich meebrengen. Er zijn al een aantal studies over gedaan. Zo is er eentje gedaan die heeft gekeken wat voor CO2 je kunt besparen als je eigenlijk elk jaar een bepaalde keuze wel of niet maakt. Als je bijvoorbeeld gloeilampen vervangt met ledlampen scheelt dat 0,1 ton CO2 per jaar. Als je een hybride auto neemt, scheelt dat 0,5 ton. En als je vegetariër wordt, scheelt dat al 0,8. Je kan er ook voor kiezen een transatlantische vlucht minder te nemen. Dan scheelt dat 1,6 ton CO2. En je kan er ook voor kiezen om geen kind te krijgen en dan bespaar je tot wel 58,6 ton CO2 per jaar. Maar dat is een immens verschil. Ja, dat kun je zeker zeggen. Maar hoe is zo'n enorm verschil te verklaren dan? Ja, dat kan ik je wel uitleggen. Ik heb hier een onderzoek liggen. Uit onderzoek van de universiteit van Lund en wat ze hebben gedaan is hebben gekeken naar hoeveel CO2 je kan besparen in een jaar door bepaalde individuele keuzes niet te maken. Juist. Als je bijvoorbeeld duizend keer een plastic zakje weigert, dan bespaar je een heel klein beetje maar eigenlijk. Ja, dit is dit bijna niet terug te zien. Het is wel belangrijk, maar het is relatief gezien heel weinig. Als je wat verder naar links gaat, zie je bijvoorbeeld een transatlantische vlucht niet nemen. Dan bespaar je al redelijk wat. Maar de grote klapper is het krijgen van een kind minder. Daar bespaar je heel veel CO2 mee. Als we vervolgens uitrekenen hoeveel CO2 je uitstoot met een vlucht van Amsterdam naar New York krijg je 0,86 ton CO2. Dat zou betekenen dat je minder CO2 uitstoot als je iedere week van Amsterdam naar New York vliegt dan wanneer je een kind op de wereld zet. Maar dat is toch absurd? Ja. En dit onderzoek, dat deugt gewoon? Dat klopt. Ja, dat is een goede universiteit. Het zijn onderzoekers die al jaren hier onderzoek naar doen. En ze gebruiken eigenlijk informatie, ook van andere onderzoeken. Dus ze zijn niet de enigen die dit hebben gedaan. Ze gebruiken bronnen van andere gedegen onderzoeken. Hoe zijn ze tot die 58,6 ton gekomen eigenlijk? Ja, dat is wel belangrijk om te weten dat ze niet alleen naar het kind hebben gekeken, maar ook de kinderen van dat kind. En daarvan en daarvan. Dus de uitstoot is zo groot omdat je ripple effect niet alleen dat ene kind is, maar ook de kinderen van die kinderen. Dus daar ben je steeds ook een beetje verantwoordelijk voor, wel steeds minder dus je bent voor de helft verantwoordelijk voor je kind en een kwart voor het volgende kind, van je kleinkind, en dan weer een achtste voor het kind daarvan. En dat telt zich allemaal bij elkaar op. Want als jij dat kind niet had gekregen, was die uitstoot er nooit geweest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246493 178.624 629 2025-01-19T23:00:00+00:00 yes no bevolking CO2 kind geboorte milieu klimaat milieubewust demografie https://schooltv.nl/video-item/onze-ecologische-voetafdruk-een-nederlander-stoot-meer-uit-dan-198-somaliers 2025-11-28T08:36:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46863.w613.r16-9.206601b.webp Onze ecologische voetafdruk | Een Nederlander stoot meer uit dan 198 Somaliërs Precies, in Afrika. Daar moeten ze minder kinderen krijgen. Daar krijgen ze veel meer kinderen dan bij ons. Ja, dat is inderdaad een veelgehoord argument in het café of op het internet. Maar dat roep ik al jaren op Facebook, Twitter en alle social media. Ja, je hebt wel gelijk dat er in Afrika gemiddeld per vrouw veel meer kinderen worden geboren dan in Nederland of in Europa. In Afrika worden er gemiddeld namelijk 4,4 kinderen per vrouw geboren. En in Nederland iets meer dan 1,4 per vrouw. Dus die wereldwijde bevolkingsexplosie wordt inderdaad mede veroorzaakt door de Afrikaanse landen. Ja. En India. Ik hoorde op de radio dat er per maand 1 miljoen mensen bijkomen. 1 miljoen. Da’s toch bizar? Ja, u heeft gelijk. 1 miljoen mensen per maand in India. Maar we zien hierbij een uiterst interessant punt over het hoofd. Als we kijken naar de CO2-uitstoot per persoon, dan wordt het pas echt interessant. Wij in Europa en Amerika creëren namelijk de CO2-zwaargewichten, vaak letterlijk. Zo zijn er berekeningen dat één Nederlander evenveel uitstoot als 198 Somaliërs. Oftewel één Nederlands kind minder heeft qua uitstoot hetzelfde effect als 198 Somaliërs minder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246544 77.312 533 2025-01-19T23:00:00+00:00 yes no ecologische voetafdruk CO2 bevolking demografie https://schooltv.nl/video-item/het-reproductiecijfer-in-de-wereld-het-effect-van-minder-kinderen-per-vrouw-op-de-bevolkingsgroei 2025-01-21T10:08:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46864.w613.r16-9.6675cbf.webp Het reproductiecijfer in de wereld | Het effect van minder kinderen per vrouw op de bevolkingsgroei Een kleine verandering in het geboortecijfer kan al snel een groot verschil maken, zo vertelt professor doctor Jelle Reumer in het graanveld. Hoe hard groeit de wereldbevolking op dit moment dan? Nou, op dit moment is het reproductiegetal of het vervangingsgetal ongeveer 2,4. Dus dan worden er per vrouw gemiddeld wereldwijd 2,4 kinderen geboren. En dat betekent een groei denk ik. Dat betekent een groei, want het is dus meer dan 2,1. Bij 2,1 kinderen gemiddeld per vrouw blijft de bevolking constant. Kijk, het reproductiegetal is nu 2,4. Als je dat omlaag zou brengen naar 2,3 bijvoorbeeld, dan betekent dat dat er over ongeveer zestig jaar een half miljard minder kinderen geboren zijn. Dus als iedere vrouw maar 0,1 kind minder krijgt dan hebben we over zestig jaar een half miljard minder mensen. Dat klopt, een half miljard minder kinderen worden er dan geboren. Dat is absurd. Ja, dat klopt. En als je het vervangingsgetal terug zou brengen naar twee, dus net onder die 2,1 dan betekent dat dat er over zestig jaar ongeveer 2,5 miljard minder kinderen geboren zijn. Dus dat zijn dus 2,5 miljard mensen die niet hoeven te eten, niet hoeven te wonen, geen ecologische voetafdruk achterlaten. En dat scheelt nogal wat. Dat scheelt enorm natuurlijk. Daar zou de aarde buitengewoon blij mee zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246545 83.306 376 2025-01-20T15:07:00+00:00 yes no geboorte bevolkingsgroei bevolking demografie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-systeem-iets-dat-werkt-volgens-een-stappenplan 2025-01-28T07:45:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46903.w613.r16-9.9696797.webp Wat is een systeem? | Iets dat werkt volgens een stappenplan Huh?! Systeem, wat is dat? Stel, je moet je kamer opruimen. Ben je nu nog niet klaar? Om op te ruimen, is dit niet zo'n handig systeem. Stap 1: sorteren. Een systeem is iets dat werkt volgens een stappenplan. Samen zorgen de stappen ervoor dat je je doel bereikt. Een recept is een systeem om een taart mee te bakken. In de oven, ff wachten! Klaar! En als je het systeem in dit boekje volgt dan bouw je deze tijger. Een apparaat dat werkt volgens een vast stappenplan is ook een systeem. De onderdelen van een auto werken samen om benzine te verbranden zodat jij kunt rijden. En de delen van jouw lichaam werken samen om eten te verbranden. Klaar! Zodat jij kunt groeien. Ik ben ook een systeem! In een fabriek werken mensen en apparaten volgens vaste stappen samen. Iedereen heeft zijn eigen taak. Als één onderdeel niet goed werkt…Hij staat stil! Dan werkt het hele systeem niet meer. Wij werken met boeken! En wij met de laptop. Met verschillende systemen kun je hetzelfde doel bereiken. Kleine systemen zijn vaak weer onderdeel van grotere. De fabriek hoort bij het landschap om de fabriek heen het ecosysteem. En dat ecosysteem hoort bij de aarde. En dat is ook weer een systeem. Net als het zonnestelsel. Maar ondertussen heb je weer troep gemaakt en moet je weer opruimen. Zal ik je helpen? Kijk, dat is een veel beter systeem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246712 126.634 356 2025-01-27T19:10:00+00:00 yes no uitdrukking samenwerken https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-zwevend-kunstwerk-een-antizwaartekrachtstructuur-draait-om-balans 2025-01-28T07:45:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46904.w613.r16-9.663323c.webp Hoe maak je een zwevend kunstwerk? | Een antizwaartekrachtstructuur draait om balans 3, 2, 1, and…Houston. We arrived on the moon. Alien detected! Wat ben je aan het doen? Please deploy. Deploy! Je kan wel doen alsof er hier geen zwaartekracht is, Nizar, maar daarvoor moet je toch echt ver voorbij de dampkring als je dat wil ervaren. Oh ja? Ja. Hoe verklaar je dit dan? Kijk. Hè? Ja, gek he? Dit zijn hele stevige ijzerdraadjes, denk ik. Of nee, dat kan helemaal niet. Je zou verwachten dat het bovenste frame naar beneden zou vallen dat in ieder geval de zwaartekracht dat bovenste frame naar beneden zou trekken. Precies of dat die of omvalt of zo, maar dat hij zo blijft zweven. Ik vraag me af of dit echt kan en als het al kan…Hoe dan? Kijk, ik lees hier dat zoiets als dit ook wel een antizwaartekrachtstructuur wordt genoemd. En er zijn heel veel soorten stellages die alleen maar met touwtjes vastzitten en toch niet naar beneden vallen. Maar zwaartekracht zit toch overal? We zitten niet in space. Maar het is niet zo dat de zwaartekracht helemaal geen vat heeft op deze constructies. Het trekt er zeker wel aan. Sterker nog, juist door de zwaartekracht kan dat bovenste frame zo blijven staan zonder naar beneden te zakken. Hoe dan? Nou, dat is een kwestie van balans. Als iets in balans is, dan kan het zo blijven staan. Eerst zien, dan geloven. Nou, oké, dan maken we er toch zelf een? Ben je er klaar voor? Ik ben heel benieuwd naar onze knutselkunsten, laat maar zien. Oke, 3, 2, 1. Hij zweeft! Hij doet het! Lekker gewerkt! Kijk, hij wiebelt nog een beetje, maar hij blijft gewoon hangen. Kijk, hier hangt ie sowieso niet aan. Dit is gewoon een touwtje, dat is superwiebelig. Maar deze wel. Daar staat spanning op. Ik snap het nog steeds niet. Nou oké, daar had ik al wat voor bedacht. Let op! Ik had voor de zekerheid nog zo’n frame gemaakt. Dit is dus één deel van die stellage en als je die aan een touwtje omhoog houdt, kijk dan zie je dat die al best wel heel mooi in balans hangt. Dat komt omdat het gaatje in dat touwtje precies in het midden van die constructie zit. Als je hem dan om gaat draaien, dan is ie ook al best wel heel mooi in balans. Maar heb ik wel echt mijn hand nog nodig om hem tegen te houden want anders dan plop, dan kukelt die om. Dus de middelste houdt hem eigenlijk in z'n eentje op z'n plek. En deze twee lange die zijn er gewoon puur voor bedoeld om te zorgen dat hij niet zo plop omvalt. Blijft indrukwekkend om naar te kijken. Zo'n structuur die rechtop blijft door een beetje duwen, trekken, spanning opzoeken en balans. Die is als eerste gemaakt door Kenneth Snelson. Kijk, dit is zo'n bouwwerk van hem. Moet je kijken. Het lijkt wel een antizwaartekrachttoren. Wow! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246713 199.786 503 2025-01-27T19:10:00+00:00 yes no kunst zwaartekracht evenwicht https://schooltv.nl/video-item/over-bevolking-in-de-klas-overbevolking-en-klimaatverandering 2025-02-13T09:09:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46869.w613.r16-9.d814cff.webp Over bevolking in de klas | Overbevolking en klimaatverandering Ieder kind dat op aarde wordt gezet zal gedurende zijn of haar leven heel veel consumeren, afval en CO2 produceren. Zouden we niet beter af zijn met minder mensen? Of gaat het er niet om dat mensen leven, maar hoe mensen leven? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246758 794.454 2032-01-20T23:00:00+00:00 878 2025-01-21T14:26:02+00:00 yes no demografie bevolking bevolkingsgroei klimaatverandering https://schooltv.nl/video-item/over-bevolking-in-de-klas-bevolkingsbeleid-en-milieu 2025-02-13T09:10:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46870.w613.r16-9.5bf647f.webp Over bevolking in de klas | Bevolkingsbeleid en milieu In de Europese Unie is afgesproken dat er in 2030, 55% minder broeikasgassen moeten worden uitgestoten. Minder mensen zorgen ook voor minder uitstoot, dus dat zou kunnen helpen. Toch wordt er in de politiek in Nederland niet gesproken over geboortebeperkingen. In andere Europese landen wordt het krijgen van kinderen juist gestimuleerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246759 717.419 2032-01-20T23:00:00+00:00 498 2025-01-21T14:28:09+00:00 yes no demografie bevolking bevolkingsgroei milieu politiek https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-tweede-kamerlid-tweede-kamerleden-beschermen-de-democratie 2025-01-21T15:42:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46873.w613.r16-9.4df6cb2.webp Wat doet een Tweede Kamerlid? | Tweede Kamerleden beschermen de democratie En wat doe je dan eigenlijk als Tweede Kamerlid? Nou ja, je moet het zo zien. Nederland is natuurlijk een stuk land waar mensen wonen net als een school een plek is waar leerlingen zijn. En op die school zijn regels. En dat is in Nederland ook zo. Maar Nederland is ook een democratie, dus het kan bijvoorbeeld niet dat de minister-president zegt: “alle scholen moeten nu gesloten worden.” Dat kan natuurlijk niet zonder dat daar mensen naar kijken. En dat doen Tweede Kamerleden. Dus dan stel ik kritische vragen aan de minister-president of de minister van Onderwijs, of het wel een goed idee is. Maar je kunt ook als Tweede Kamerlid zelf met hele goede ideeën komen. Dus kun je zelf ook met een wet komen om echt dingen te veranderen. Dus je hebt eigenlijk heel veel te zeggen over wat er in het land gebeurt. Ja, maar dat doe ik wel namens mijn partij. Dus moet je ook als je stemt heel goed nadenken. Op welke partij ga ik stemmen en wat voor ideeën dragen zij uit? Dus hoe meer mensen op jouw partij stemmen, hoe beter jouw idee vertegenwoordigd wordt. Want dan kunnen er ook meer mensen namens die partij in de Tweede Kamer komen. En heb je ook makkelijker een meerderheid. Luister jij dan ook naar de mensen in Nederland wat ze willen? Ja, dat is ook super belangrijk, want je bent ook volksvertegenwoordiger als politicus. Dus je probeert mensen te vertegenwoordigen. Dus ik ga heel vaak naar werkbezoeken, dus dan ga ik bijvoorbeeld op een school kijken hoe het daaraan toegaat, hoe het met leraren is. Maar je kunt ook petities ontvangen. Dat gebeurt hier altijd voor de Tweede Kamer. Vandaag komt er ook petitie die we gaan ontvangen, dus daar gaan we nu naartoe. Oké, ik ben benieuwd. Op 2 april stonden er 4222 poppen in een weiland bij het dorpje Morra, bovenin Friesland. En die poppen? Die staan symbool voor de vluchtelingenkinderen in Griekenland die daar zonder ouders zijn. Nou, super! Dank je wel. *spreekt Fries* Je hebt dus net een petitie gekregen maar wat is dat eigenlijk? Een petitie is eigenlijk een geschreven stuk waar heel veel mensen achter staan en die bieden ze dan aan bij Kamerleden om te laten zien. Dit probleem vinden zoveel mensen belangrijk, daar moet jij als Kamerlid wat mee doen en dan wil je wel dat er wat mee gedaan wordt. Dus dan brengen ze het juist bij die Kamerleden omdat wij er dan vragen over kunnen stellen. We kunnen misschien zelfs een wet maken. Dus als jij met een petitie komt en je vindt heel veel mensen die erachter staan, kun je echt een verschil maken. Vet! Hoeveel uur werk je per week? Ongeveer zestig uur. Zestig? Ja, je werkt toch echt wel wat meer dan een gemiddelde werkweek. En heb je al een beetje spijt? Wil je niet terug naar het Klokhuis? Ik vond zo'n dag als vandaag echt heel leuk maar ik realiseer me ook wel hoe speciaal het is dat je Kamerlid bent. Dat je één van die 150 mensen bent in Nederland die de rest van het land vertegenwoordigt en die echt een verschil kan maken. Dat is zo cool dat ik het klokhuis heel leuk vind, maar dat ik dit vooral blijf doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246827 180.48 427 2025-01-21T15:35:00+00:00 yes no politiek Den Haag Tweede Kamer regering https://schooltv.nl/video-item/wat-was-de-joodse-raad-ze-moesten-het-vuile-werk-van-de-nazis-opknappen 2025-03-17T10:42:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46875.w613.r16-9.4cf94b3.webp Wat was de Joodse Raad? | Ze moesten het vuile werk van de nazi's opknappen Dit gebouw is tijdens de Tweede Wereldoorlog het hoofdkwartier van de Joodse Raad. Deze raad, bestaande uit een afvaardiging van Joodse burgers, wordt in 1941 opgericht op bevel van de nazi's. Vanuit Amsterdam geeft de Joodse Raad leiding aan provinciale afdelingen. Zo zijn er ook Joodse raden in Enschede en Rotterdam. De Joodsche Raad heeft als taak om het Joodse leven in Nederland te organiseren en wordt gedwongen om de anti-Joodse maatregelen van de bezetter bekend te maken en door te voeren binnen de eigen gemeenschap. Eigenlijk dus het vuile werk van de nazi's op te knappen. Maar de leiders van de Joodse Raad hopen door mee te werken de Joden in Nederland te kunnen beschermen. Via het Joods Weekblad moet de raad de anti-Joodse maatregelen bekend maken, zoals het verplicht dragen van de gele Jodenster en het verbod op reizen. Ook Joodse ziekenzorg, cultuur en onderwijs moet de Joodse Raad organiseren. Wanneer Joden van openbare zorg, cultuur en onderwijs worden uitgesloten. Maar daar blijft het niet bij. In de zomer van 1942 delen de nazi's de Joodse Raad mee dat ze overgaan tot het deporteren van de Joden in Nederland. Van het vervoeren van de bagage tot de administratie en het regelen van levensmiddelen. De Joodse Raad krijgt de taak de deportatie van hun eigen gemeenschap te organiseren. Ze krijgt de leiding over de Hollandsche Schouwburg, de verzamelplek voor Joden in Amsterdam. Alle Joodsche Raad medewerkers die moeten helpen bij de deportaties, dragen zo'n band om hun arm. Van de leidinggevenden tot de artsen tot de fietskoeriers. En ze krijgen een sperre en daarmee zijn ze vrijgesteld van deportatie. Voorlopig. In september 1943 zit volgens de bezetter de taak erop. Alle Joodsche Raad leden worden gedeporteerd naar concentratiekampen en daarmee houdt de Joodsche Raad op te bestaan. Na de Tweede Wereldoorlog is er veel kritiek op de Joodsche Raad. Ze zou hebben meegewerkt aan de Jodenvervolging. Maar zo zwart wit is het niet. Er zijn ook Joodsche Raad medewerkers die op allerlei manieren mensen hebben geprobeerd te redden van deportatie. Zo hebben ze uit de Hollandsche Schouwburg honderden tot duizenden mensen geholpen te ontsnappen. En in Enschede zijn het de bestuursleden van de Joodsche Raad die zich actief hebben ingezet om zo veel mogelijk Joden te helpen onderduiken. Denk je eens in. Te midden van al die angst en onzekerheid: hadden ze een andere keuze? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246687 193.557 710 2025-01-21T08:00:00+00:00 yes no Holocaust joden jodenvervolging https://schooltv.nl/video-item/wat-is-er-gebeurd-in-de-hollandse-schouwburg-van-theater-naar-deportatieplaats 2025-03-17T10:42:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46876.w613.r16-9.8c1708d.webp Wat is er gebeurd in de Hollandse Schouwburg? | Van theater naar deportatieplaats Dit is de Hollandsche Schouwburg. Vanaf juli 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog is dit gebouw in Amsterdam de grootste verzamelplaats voor deportatie van Joden in heel Nederland. Hiervoor is het lange tijd een theater. Het is een van de weinige plekken waar Joden tijdens de bezetting nog mogen samenkomen. Joodse artiesten treden er op. Joodse stelletjes trouwen er en Joodse kunstenaars kunnen hun kunst exposeren. Maar vanaf eind juni 1942 is dat voorbij. Van de ene op de andere dag vorderen de nazi's dit gebouw en vanaf dat moment is het theater een deportatieplaats. Veel Joden die een oproep krijgen moeten zich hier melden. Maar ook diegenen die worden opgepakt bij een razzia of een arrestatie worden hier naar toe gebracht. De mensen komen hier naar binnen en moeten zich registreren bij Joodse Raad medewerkers en hun sleutels inleveren. En dan begint het wachten. Je kunt het bijna niet meer zien, maar daar was vroeger de theaterzaal. Door omstandigheden zijn onmenselijk. In dit gebouw zitten soms wel duizenden mensen voor een dag, een paar dagen, soms wel weken. Op een plek die niet voorzien is. op zoveel mensen voor zo'n lange tijd om. Er zijn nauwelijks voorzieningen zoals genoeg wc's. De stank is ondraaglijk omdat mensen niet anders kunnen dan zich op andere plekken te ontlasten. Paniekaanvallen, pogingen tot zelfdoding, allemaal extreme uitingen van de angst voor wat nog komen gaat. En dan zijn er ook nog de wrede Duitse en Nederlandse bewakers die de mensen mishandelen en terroriseren. De Joodsche Raad heeft de dagelijkse leiding over de schouwburg. Medewerkers organiseren de registraties, bieden ondersteuning en voedsel en regelen het moment van vertrek. Volwassenen moeten het moment van deportatie afwachten in de schouwburg, maar kinderen tot dertien jaar worden van hun ouders gescheiden en ondergebracht in de crèche aan de overkant. Te midden van al die narigheid, komen er ook mensen in verzet. In het diepste geheim worden er volwassenen en kinderen uit de schouwburg en crèche gered. Maar voor de meeste Joden is de schouwburg het begin van een weg die eindigt in de concentratie- en vernietigingskampen. 46.000 Joden worden vanaf dit gebouw gedeporteerd. En verreweg de meesten van hen keren nooit meer terug. Eind 1943wordt de Hollandsche Schouwburg als deportatieplaats gesloten. Tegenwoordig is het gebouw een belangrijke gedenkplaats voor de slachtoffers van de Holocaust. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246688 211.264 611 2025-01-21T08:20:00+00:00 yes no jodenvervolging Holocaust Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-het-voor-joden-na-de-oorlog-getraumatiseerd-en-kil-ontvangen 2025-03-17T10:42:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46877.w613.r16-9.678920c.webp Hoe is het voor Joden na de oorlog? | Getraumatiseerd en kil ontvangen Ruim honderdduizend Joden worden vanuit Nederland gedeporteerd. Slechts 5000 van hen komen uiteindelijk terug uit de kampen. Na de oorlog keren zij terug naar Nederland. Repatriëren heet dat. Maar de hulp uit Nederland komt maar langzaam op gang en het is voor velen een lange reis terug. Via verschillende opvangcentra en kampen. De meeste overlevenden komen uiteindelijk hier aan, op het Centraal Station in Amsterdam. Maar de ontvangst is ijskoud. Er is nauwelijks begrip of aandacht voor het leed dat Joden hebben moeten doorstaan. En dan moeten ze ook nog eens op zoek naar familie en vrienden die net als zij gedeporteerd zijn of ondergedoken hebben gezeten. En de grote vraag is wie heeft het overleefd en waar zijn ze? Sommige Joden plaatsen advertenties in de krant of gaan soms dagen achtereen naar het station om te informeren. Bijna altijd tevergeefs. Op Joodse Raad kaarten zoals deze houdt het Rode Kruis bij wat er met de Joden gebeurd is. Van de Joden die terugkomen zijn velen hun huis en spullen kwijt. Joden voelen zich niet meer thuis in een land waar zo weinig begrip is voor hun situatie en waar familie en vrienden niet meer leven. En ze zijn ook bang voor nog meer haat en vervolging. Daarom vertrekken honderden Joden naar het buitenland, naar Amerika, Canada en Palestina, dat later Israël zou worden. In de eerste jaren na de oorlog herdenken Joden binnen hun eigen gemeenschap. Pas vanaf de jaren zestig komt er meer aandacht voor de Holocaust. Steeds meer gruwelverhalen komen naar boven en daders worden berecht. Tegenwoordig herdenken we in Nederland jaarlijks de slachtoffers van de Holocaust. En misschien ken je deze wel. Dit is een struikelsteen. Overal in Nederland liggen deze stenen voor de huizen van vermoorde Joden. Ter nagedachtenis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246755 146.6 851 2025-01-21T14:00:00+00:00 yes no jodenvervolging Tweede Wereldoorlog Holocaust https://schooltv.nl/video-item/wie-is-er-verantwoordelijk-voor-de-holocaust-van-verraders-tot-kampcommandanten 2025-03-17T10:41:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46878.w613.r16-9.fa1469e.webp Wie is er verantwoordelijk voor de Holocaust? | Van Jodenjagers tot kampcommandanten Dit is het huis van Albert Gemmeker, de Duitse commandant van Kamp Westerbork. Zijn opdracht? Zorgen dat de deportaties zo spoedig mogelijk verlopen en er zo veel mogelijk mensen op de treinen zitten. Gemmeker is hiermee een speler in het moordsysteem van de nazi's en medeverantwoordelijk aan de Holocaust. Hoe kan het toch dat zovelen meewerken aan de vervolging en moord op miljoenen mensen? Is het Jodenhaat of groepsdruk? Of is het de opvolgen van orders zonder vragen te stellen? De nazi's hebben er alles aan gedaan om Joden te ontmenselijken. Ze worden geïsoleerd en verdwijnen uit het straatbeeld. De nazi's zetten Joden in propaganda weg als ratten, als gevaarlijk en te machtig. Dat is wanneer de stap naar vervolging en moord gevaarlijk klein wordt. Wanneer je jezelf niet meer kan herkennen in de ander. Maar wie is er verantwoordelijk? De nazitop, de kampbewakers, de mensen die actief op Joden jagen in onderduik? Ja, maar hoe zit het dan met de machinist die de trein naar Westerbork bestuurt, de fabriek die gifgas ontwikkelt? Of de ambtenaar die vrijwillig informatie doorgeeft aan de nazi's over Joden? De vraag is lastig te beantwoorden en dat blijkt ook als de oorlog voorbij is. Slechts enkele daders zijn veroordeeld, waaronder de kampcommandant van Auschwitz. Maar ook genoeg daders gaan op in de samenleving of vluchten naar het buitenland. De commandant van Westerbork Gemekker krijgt maar tien jaar gevangenisstraf. De aanklagers kunnen niet bewijzen dat hij afwist van de eindbestemming van de treinen die uit zijn kamp vertrokken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246757 128.234 729 2025-01-21T14:35:00+00:00 yes no jodenvervolging Holocaust Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/welke-maatregelen-namen-de-nazis-tegen-joden-stap-voor-stap-ontmenselijkt 2025-03-17T10:41:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46879.w613.r16-9.889ccd5.webp Welke maatregelen namen de nazi’s tegen Joden? | Stap voor stap ontmenselijkt Adolf Hitler en de nazi's voeren anti-Joodse maatregelen in. Eerst in Duitsland en daarna in de gebieden die ze bezetten. Ook in Nederland. Met de maatregelen willen ze Joden uitsluiten uit de samenleving. Joden moeten zich registreren, zodat de nazi's precies weten wie er Joods is en waar ze wonen. Stapsgewijs worden er regels ingevoerd. Joodse kinderen moeten naar aparte scholen en Joden mogen niet meer naar restaurants, niet meer naar bioscopen en niet meer naar het park. Ze mogen niet meer met het openbaar vervoer reizen en ze mogen alleen nog maar op gezette tijden hun boodschappen doen en alleen nog maar in Joodse winkels. Bordjes met voor Joden verboden verschijnen door heel het land. Moet je je voorstellen dat je opeens op allerlei plekken niet meer mag komen, enkel alleen omdat je Joods bent. Joden moeten een gele ster op hun kleding dragen, zodat ze op straat herkenbaar zijn als Joods. De Joodse Raad, aangesteld door de nazi's, moet deze maatregelen binnen de eigen gemeenschap bekendmaken en doorvoeren. Via het Joods Weekblad worden de maatregelen bekendgemaakt. En voor wie zich hier niet aan houdt, zijn er consequenties. Zo bericht het Joods Weekblad op 7 augustus 1942 in opdracht van de nazi's. Alle Joden die geen Jodenster dragen, zullen naar het concentratiekamp Mauthausen gebracht worden. Door alle maatregelen wordt het leven van Joden steeds moeilijker gemaakt. Ze zijn afgezonderd van de rest van de samenleving. En omdat de maatregelen grotendeels alleen binnen de Joodse gemeenschap worden verspreid, hebben veel Nederlanders niet door dat Joden uit het straatbeeld verdwijnen. In de eerste instantie lijken de maatregelen niet zo drastisch en houden de meeste Joden zich netjes aan de regels in de hoop dat het niet erger zal worden. Maar dan valt bij de eerste groep Joden de oproep op de mat om zich te melden voor een werkkamp. En dan blijkt dat de maatregelen pas het begin zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246760 149.504 1497 2025-01-21T14:35:00+00:00 yes no jodenvervolging Holocaust nazi Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/hoe-werden-joden-vanuit-westerbork-gedeporteerd-altijd-de-angst-voor-deportatie 2025-03-17T10:41:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46880.w613.r16-9.22f7f93.webp Hoe werden Joden vanuit Westerbork gedeporteerd? | Altijd de angst voor deportatie Wanneer moet ik weg? In kamp Westerbork is er altijd de angst dat jij op de lijst voor deportatie staat. Één à twee keer per week vertrekken de treinen vol met mensen. De lijst met namen wordt vooraf bekendgemaakt. Een moment dat iedereen vreest, want Kamp Westerbork is erg, maar door moeten naar het oosten is iets wat niemand wil. De mensen worden vervoerd in personenwagons of in veewagens zoals deze. Joden weten dat ze naar het oosten gaan, maar wat hen daar precies te wachten staat en hoelang de reis zal duren, is niet voor iedereen bekend. In sommige wagons zitten wel tachtig mensen op elkaar gepropt met nauwelijks eten en drinken en een ton of emmer als wc. Sommige mensen gooien briefjes uit de trein in de hoop dat ze daarmee een laatste boodschap kunnen sturen naar familie of bekenden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246826 63.061 901 2025-01-21T15:35:00+00:00 yes no jodenvervolging Holocaust Tweede Wereldoorlog concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/hoe-zetten-de-nazis-propaganda-in-tegen-joden-in-films-op-posters-en-zelfs-in-schoolboeken 2025-03-17T10:41:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46881.w613.r16-9.dfc600f.webp Hoe zetten de nazi’s propaganda in tegen Joden? | In films, op posters en zelfs in schoolboeken Al lang voordat nazi-Duitsland Nederland bezet is er antisemitisme, Jodenhaat en Adolf Hitler en de nazi's gebruiken dit zelfs als wapen om het Duitse volk te verenigen. Ze maken de Joden daarbij tot een gezamenlijke vijand. Een zondebok en geven de schuld van alles wat er mis is in het land. En om het Duitse volk daarvan te overtuigen, gebruiken ze een krachtig middel. Propaganda. Een vorm van communicatie waarin leugens of verdraaide waarheden worden ingezet om burgers te beïnvloeden. De nazi's stellen zelfs een speciale minister van propaganda aan. Joseph Goebbels. Het is zijn taak om Joden in een kwaad daglicht te stellen en de mensen te overtuigen van het gedachtegoed van de nazi's. En de nazi's maken daarbij gebruik van eeuwenoude vooroordelen over Joden. Zo zouden ze de wereldmacht in handen hebben en hebzuchtige rijkaards zijn. In boeken, pamfletten, kranten, films en op de radio en zelfs in schoolboeken worden Joden neergezet als een gevaar voor de samenleving. Ze worden vaak afgebeeld in karikaturen met overdreven misvormde gelaatstrekken, zoals grote neuzen en sluwe gezichtsuitdrukkingen. En ook voor de Joden ontmenselijkt door ze te verbeelden als ongedierte. Ook in Nederland en andere bezette gebieden zetten de nazi's propaganda in. En deze antisemitische propaganda, samen met alle anti-Joodse maatregelen, zorgt ervoor dat de Joden steeds verder buiten de samenleving komen te staan. En wanneer de rest van de bevolking de Joden niet meer ziet als medemens, dan wordt de stap naar het accepteren van deportatie ook kleiner. En dat is precies wat de nazi's willen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246756 118.912 2114 2025-01-21T14:10:00+00:00 yes no jodenvervolging Holocaust Tweede Wereldoorlog propaganda https://schooltv.nl/video-item/hoe-kwamen-joden-in-verzet-600-kinderen-gered-uit-de-creche 2025-03-17T10:42:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46882.w613.r16-9.514edd9.webp Hoe kwamen Joden in verzet? | 600 kinderen gered uit de crèche Tijdens de Tweede Wereldoorlog komt een klein deel van de Nederlanders in verzet tegen de nazi's. Onder hen ook Joden. Sterker nog, in vergelijking met niet-Joden is het aandeel van Joden in het verzet groot. En dat terwijl ze geen kant op kunnen. Ze zitten in knokploegen, vervalsen documenten en reizen af naar Engeland om mee te vechten met de geallieerden. En ze proberen op allerlei manieren te ontkomen aan deportatie en andere Joden te helpen. Dat gebeurt bijvoorbeeld hier in Amsterdam, bij de Hollandsche Schouwburg. Tijdens de Tweede Wereldoorlog een deportatieplaats. De kinderen moeten gescheiden van hun ouders de deportatie afwachten aan de overkant in de crèche, op de plek van het blauwe gebouw. Henriette Pimentel, de directrice van de crèche en Walter Süskind, hoofd van de schouwburg, bedenken een plan om kinderen uit de crèche te redden. Ze werken hierbij samen met niet-Joodse verzetsgroepen. En dat ging zo. De Joodse kinderverzorgsters uit de crèche lopen naar de overkant om toestemming te vragen aan de ouders in de Hollandsche Schouwburg. En daarna worden de kinderen weggesmokkeld. En dat gebeurt onder andere via dit gebouw. De Hervormde Kweekschool. De tuin van de Hervormde Kweekschool die grensde aan die van de crèche. Achter deze muur. En het was op deze plek door Joodse kinderverzorgsters die kinderen overgaven aan niet-Joodse verzetsleden. En de verzetsleden liepen met de kinderen door deze gang zo naar buiten. En dan stond hier de conciërge of de directeur van de school op de uitkijk om te kijken of de kust veilig was. En als aan de overkant de bewaker van de Hollandsche Schouwburg niet oplette of op het moment dat de tram door de straat reed en dekking gaf, konden ze zo naar buiten ontsnappen. In totaal zijn zo'n 600 kinderen uit de crèche gered en ondergebracht op onderduikplekken. Maar ook uit de Hollandsche Schouwburg zijn honderden, misschien wel duizenden mensen door Joodsche Raad medewerkers gered van deportatie. Met gevaar voor eigen leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20246553 165.866 671 2025-01-21T07:55:00+00:00 yes no jodenvervolging Holocaust verzet Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/simon-en-rini-emigreren-na-de-oorlog-naar-palestina-vaarwel-nederland 2025-01-23T16:04:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46889.w613.r16-9.6f2e21b.webp Simon en Rini emigreren na de oorlog naar Palestina | Vaarwel Nederland We kennen elkaar vanaf de Joodse HBS. Samen in de klas gezeten. Hij heeft mij later verteld dat hij mij toen al het leukste meisje in de klas vond. Maar omgekeerd was dat niet het geval. Nee. Ze vond mij niet de leukste jongen in de klas. Tijdens de oorlog verliezen Riny en Simon elkaar uit het oog. Simon duikt onder bij een gezin in Friesland. Rini wordt met haar familie opgepakt door de Duitsers. Ze overleeft het kamp Bergen-Belsen. Door een toevallige ontmoeting krijgen de twee na de oorlog weer contact. Ik heb na de oorlog, na het opduiken een maand of vier in Zwolle bij een oom en tante gewoond. En op een dag waren we ergens op visite en daar was iemand die heette, net als Rini de familienaam. En toen zei ik... ben je familie van Rini? Zegt ze ja dat is mijn nicht. En ik zeg wat is er met haar gebeurd? Ze zegt die is terug naar Amsterdam. En daarna hebben we elkaar ontmoet in Amsterdam, in de jeugdbeweging. De zionistische jeugdbeweging. Een jaar later zijn we verloofd. En na ongeveer een half jaar, iets meer dan een half jaar later, zijn we samen vertrokken. Hierheen. Palestina, dat is het Joodse land en daar hoorden we thuis. Het had dus niets te maken tegen Nederland, had alleen te maken met voor Palestina in de hoop dat daar een Joodse staat zou gevormd worden. Een eigen land is een langgekoesterde wens voor de Joden. De Britten die het gezag hebben over Palestina zitten niet te wachten op nog meer Joodse vluchtelingen uit Europa. Want de spanningen tussen Joden en Palestijnen lopen op. Daarom houden ze de grens potdicht. Joodse jongeren zoals Rini en Simon laten zich niet tegenhouden en organiseren grootschalige illegale operaties om zoveel mogelijk overlevenden van de Holocaust naar Palestina te brengen. Ook Reni en Simon willen illegaal de oversteek maken. Hun reis wordt daarom in het diepste geheim voorbereid. Op 31 januari 1947 vertrekt het jonge verliefde stel met de trein naar Frankrijk. We waren een paar dagen in Parijs. Reuze genoten zelfs. Daarna met de nachttrein naar Marseille, vol met Franse soldaten die die had. Twee soldaten om zich heen. Eén op de ene schouder. Eén op de andere schouder. En in Marseille zijn we meteen opgevangen door de organisatie die de illegale immigratie leidde. En daar hebben we een week of zoiets gezeten en toen zijn we aan boord gegaan. Ook uit andere Europese havens vertrekken schepen zoals hier uit Marseille. Op een gammel overbeladen schip. De Theodor Herzl wordt de illegale reis naar Palestina vervolgd. Een reis die veertien dagen duurt. Simon is doodziek omdat hij in Frankrijk pleuritis heeft opgelopen. Nou, het was vrij primitief natuurlijk. We moesten... er was niet genoeg plaats binnen, dus wij waren buiten en we zaten op het dek en in een reddingsboot gedoken. Ja. Die boot, die was niet zo stabiel, dus af en toe lag ie zo en af en toe lag ie zo. We moesten altijd op de hoogste kant zitten natuurlijk. Dan werd er plotseling omgeroepen: alle mensen gaan naar de andere kant en hup hup moesten we naar de andere kant. Dan gingen we weer zo. Het was een boot als ik mij niet vergis... 1200 ton. En met 2700 passagiers en daar waren rekken gemaakt, drie hoog. Dus iedereen had ongeveer had vijftig centimeter breedte en dan drie boven elkaar. We waren niet bereid om daarhin te gaan en we hebben dus boven aan dek het dek gelegen. En ik was ook niet blij omdat we in het kamp in Duitsland ook zo geslapen hadden, dus dat wou ik niet nog een keer. Na twee weken bereikte het schip de territoriale wateren van Palestina, maar Britse troepen willen koste wat kost voorkomen dat Joodse immigranten aan wal gaan. Palestina kwam in zicht, maar tegelijkertijd kwamen die Engelse boten. En met speakers en met... en die zeiden luister eventjes, we arresteren jullie enzovoort. Dus mensen aan boord hadden zich voorbereid met stokken, met flessen en alle mogelijke dingen tegen de Engelsen. En de Engelsen hebben daarop geantwoord en hebben geschoten. Ze hebben drie mensen doodgeschoten van onze boot. De Engelsen overmeesteren het schip en nemen alle opvarenden gevangen. De meeste Joodse immigranten worden naar Cyprus gestuurd, maar omdat Simon ziek is, mag hij samen met Rini naar een Palestijnse kamp. Het waren barakken, rijen barakken. Het kamp was gedeeld in twee gedeeltes mannen en vrouwen de hele dag samen en s avonds om 20:00 of 21:00 uur weet ik niet meer. Dan gingen de vrouwen naar de ene kant en de mannen naar de andere kant. Toen ik aankwam, toen hebben ze me genomen, want ze dachten dat ik vol met luizen zat, naar een douche en me helemaal af gewassen tot ik schoon was zogenaamd. Nou ja, op die boot hebben we ook inderdaad ons niet echt kunnen wassen natuurlijk. Omdat het kamp overvol raakt laten de Britten mondjesmaat mensen vrij. Na zes maanden krijgen Rinie en Simon eindelijk het bericht dat ook zij mogen gaan. Naar familie in Jeruzalem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20247477 372.714 2033-01-20T16:02:00+00:00 249 2025-01-23T16:02:00+00:00 yes no joden jodenvervolging Israël palestina emigreren https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-wandtapijten 2025-01-24T14:29:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46892.w613.r16-9.44edfd2.webp Het Klokhuis | Wandtapijten Al eeuwenlang versieren mensen hun muren met wandtapijten. Het zijn kunstwerken gemaakt van textiel. Vroeger werden ze ook gebruikt om kastelen te isoleren en rijkdom te tonen. Nizar zoekt uit hoe wandtapijten gemaakt worden. Hij ontmoet kunstenares Hemaseh, die laat zien dat je met wandtapijten bijzondere verhalen kan vertellen. Ard en Fjodor proberen zelf een wandtapijt te maken, met wel heel bijzondere materialen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355331 932.16 465 2025-01-29T19:00:00+00:00 yes no decor wonen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-scouting 2025-01-31T18:51:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46940.w613.r16-9.5cce8af.webp Het Klokhuis | Scouting Op school leer je rekenen en lezen, maar er zijn ook veel dingen die je niet op school leert. Bij de scouting leert Eva knopen leggen, vuurtjes stoken, kaartlezen en tenten opzetten. Ze gaat kijken bij Scoutinggroep Laurentius hoe een scoutingbijeenkomst eruitziet. Ard en Fjodor willen ook op scouting, maar het mag niet van hun ouders. Hoe lossen ze dat op? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355338 886.886 1487 2025-01-31T19:00:00+00:00 yes no survival https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-marcel-pinas 2025-02-04T18:51:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46962.w613.r16-9.44d3005.webp Het Klokhuis | Marcel Pinas Tirsa reist met haar moeder naar Suriname, naar de plek waar haar moeder ooit is geboren, een dorp diep in het regenwoud. Ze leert over de cultuur van de Marrons, de mensen die daar wonen sinds ze ooit ontsnapten uit de slavernij. Kunstenaar Marcel Pinas, zelf een Marron, laat zien hoe die cultuur voortleeft in zijn kunstwerken. In de sketch begrijpen twee kunstkenners niet zo goed of ze nou naar een kunstwerk kijken, of naar iets anders. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355284 933.777 531 2025-02-04T19:00:00+00:00 yes no slavernij Suriname https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-indonesie-en-nederland 2025-02-13T08:22:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47010.w613.r16-9.0f7f74f.webp Het Klokhuis | Indonesië en Nederland Indonesië is een groot eilandenrijk ver van Nederland vandaan. Toch is er een verbinding tussen de twee landen. In Nederland wonen zo'n twee miljoen mensen met wortels in Indonesië. Janouk duikt in de geschiedenis van de twee landen en ontdekt hoe dat komt. De Kassameisjes vinden het ingewikkeld dat zeevaarders die voor de VOC verschrikkelijke dingen hebben gedaan standbeelden hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355278 882.56 1258 2025-02-11T19:00:00+00:00 yes no kolonie Indonesië Nederlands-Indië VOC https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-microchips 2025-02-12T18:51:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/47000/images/47016.w613.r16-9.32e62c6.webp Het Klokhuis | Microchips Smartphones, rekenmachientjes en auto's, ze zitten er vol mee: chips! Maar waarom zitten die in al je apparaten? En hoe worden ze gemaakt? Bart onderzoekt het in de chipfabriek. De DKTA man heeft in de sketch een geweldige oplossing om apparaten kleiner te maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1355295 964.96 1461 2025-02-12T19:00:00+00:00 yes no chip computer https://schooltv.nl/video-item/het-stroomnet-is-overvol-hoe-kan-dat-nos-neuwsclips 2025-04-29T07:40:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46893.w613.r16-9.43c18a9.webp Het stroomnet is overvol: hoe kan dat? | NOS Nieuwsclips Door de transitie naar duurzame energie is er veel meer stroom nodig. Nik Wouters, NOS-verslaggever economie, legt uit wat dat betekent voor het stroomnet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20247908 154.581 2031-12-17T23:00:00+00:00 396 2024-12-17T23:00:00+00:00 yes no stroom kabel energie https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-is-het-om-burgemeester-te-zijn 2025-01-26T17:48:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46895.w613.r16-9.92a4d2d.webp De mensenbieb | Hoe is het om burgemeester te zijn? Matteo van elf is erg in politiek geïnteresseerd. Hij wil weten hoe het is om te besturen en krijgt de kans om vragen te stellen aan niemand minder dan de burgemeester van Utrecht: Sharon Dijksma. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20247386 492.032 333 2025-01-26T17:45:00+00:00 yes no beroep politiek stad https://schooltv.nl/video-item/de-mensenbieb-hoe-ga-je-om-met-de-mening-van-anderen 2025-01-26T17:47:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46896.w613.r16-9.1e7dca0.webp De mensenbieb | Hoe ga je om met de mening van anderen? De elfjarige Imaney zit volop in haar puberteit en is onzeker over haar lichaam. Ze is op zoek naar een boek dat haar kan vertellen hoe om te gaan met de mening van anderen. Zou bibliothecaresse Quinty Misiedjan met de enthousiaste ervaringsdeskundige Keysha het juiste boek voor Imaney hebben? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20247387 458.346 464 2025-01-26T17:46:00+00:00 yes no mening identiteit uiterlijk https://schooltv.nl/video-item/op-zoek-naar-de-berk-klokhuis-soortsafari 2025-01-28T11:26:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46897.w613.r16-9.39006ad.webp Op zoek naar de berk | Klokhuis SoortSafari Deze week een bekende boom als soort van de week: de berk. Je hebt 'm vast wel in de buurt van je huis of school staan, dus makkelijk punten scoren in de SoortSafari-app! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20247485 281.109 362 2025-01-23T21:00:00+00:00 yes no boom blad buiten biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/story-het-eerste-roddelblad-van-nederland-beschaafde-nieuwtjes-over-de-sterren 2025-02-03T14:35:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46941.w613.r16-9.2d7fd56.webp Story, het eerste roddelblad van Nederland | Beschaafde nieuwtjes over de sterren Dag buuf. Goedemorgen buurvrouw. Heeft u het al gehoord? Wat? Nee, ik heb niks gehoord. Over de sterren. Wie vreemdgaat met wie? Oh, nou, dat wil ik wel weten. En wie altijd dronken is, wie alle vrouwen vastpakt? Nou ja, vertel, vertel, ik wil alles weten. Ik weet niks! Ik ook niet. Ik wil zo graag alle roddels weten, maar niemand vertelt ons iets. Wat jammer nou. Ja. Maar nu is er iets nieuws. O, wat dan? Het eerste roddelblad, de Story, met al het nieuws over de sterren. Oh wat heerlijk, eindelijk een roddelblad. In ons blad staat alles. Dus ook wie er zwanger is van wie en wie er een geheimzinnige ziekte heeft? Nee, wij houden het netjes. Hier is roddelblad The Story, met in de eerste editie: Hoe doet ons prinsje Willem-Alexander het op school? Kijk, lief he? Saai. Hij heeft veel pret op school. Hij is een eersteklas deugniet, hahaha. Ja, maar hier is toch helemaal niks aan? Wij willen gewoon weten wat Cruijff deed in het zwembad met al die mooie vrouwen. Wij hebben zin om te lezen over grensoverschrijdend gedrag. Zangers die hun handen niet thuis kunnen houden en of het waar is of niet, kijk dat maakt ons niet uit. Sorry. Wij zijn een keurig blad en wij houden het bij de prinsjes in de klas. Kijk nou, wat een enige foto's. Saai! Ja, maar wil je nou een Story hebben of niet? Met interviews en een horoscoop. Ja doe dan maar. Omdat er niets beters is. Maar op een dag, dan staan deze bladen vol met roddels, met laster, met leugens en ook op tv alleen maar juice en gossip en smurrie. De story met de prinsjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_20248048 105.706 458 2025-02-01T19:10:00+00:00 yes no roddelpers journalist nieuws