https://schooltv.nl/video-item/wie-was-dzjengis-khan-mongoolse-wereldheerser-uit-de-middeleeuwen 2024-02-29T14:20:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38850.w613.r16-9.43e2933.webp Wie was Dzjengis Khan? | Mongoolse wereldheerser uit de Middeleeuwen Hallo, vandaag mogen wij op bezoek bij de gevreesde Dzjengis Khan uit Mongolië. Leider van een enorm wereldrijk in Azië en Europa. Oh, dag soldaat. Waar is de grote leider. Hier? Oke, maar dit is toch geen paleis? Dit is een tochtig tentje. Goed genoeg voor mij. Sorry. Ja, maar u ziet er ook zo sober uit. Ik dacht toch echt... ik ben heel gewoon gebleven, he mannen? Neem wat jakmelk. Nee hoor, dank u. Ik ben oké. Waarom geen luxe en geen weelde? Niks voor mij. Luxe maakt je lui en laf. Maar hoe komt u zo bescheiden? Nou, dat komt door mijn jeugd. Ja, wij waren doodarm, zonder ouders en mijn broer en ik zwierven dagen door de bergen op zoek naar eten. Maar er was helemaal niks. Alleen marmotten. Wil jij anders een gebakken marmotje? Nee, dank u. Jongens, neem een hapje. Maar Dzjengis. U heeft een van de grootste wereldrijken aller tijden. U schrijft geschiedenis. Schrijven? Ik kan niet eens lezen of schrijven man. Hahaha. Maar wat is het geheim van uw succes? Mijn mannen gaan voor me door het vuur en dat komt omdat iedereen hier gelijk is. Elke boerenzoon kan bij Dzjengis Khan generaal worden. En verder? Nou, vrouwen zijn hier ook gelijk. Ze mogen knokken en paardrijden en trouwen met wie ze willen. Dat zie je nergens anders. En heeft u veel vrouwen? Tientallen en honderden kinderen? Yolo! Je leeft maar één keer nietwaar, jongens? En waarom heeft u zoveel mensen vermoord? Ja, dan moeten ze zich maar overgeven. Dan doe ik niks. En u heeft al die westerse legers verslagen. Wat is daarvan uw geheim? Paardrijden. Wij kunnen veel beter paardrijden dan jullie. En wij rijden met losse handen en dan schieten we al onze pijlen op jullie af. Dat doet niemand ons na. En ik heb buskruit, gejat van de Chinezen. Dat hebben jullie niet in Europa? Bam! Nou, ik ben wel onder de indruk meneer Khan. Ja, je weet wat ze zeggen: wat Dzjengis Khan kan dat kan Dzjengis Khan alleen. Neem een hapje. Wat is dat? Oh, dat is gebakken marmotje speciaal met uitjes. Lekker he jongens? Ja. Wil jij anders een marmotje pindasaus? Marmotje kapsalon? Of wil jij een marmotje oorlog met Dzjengis Khan he? Je gaat me iet weigeren he. Nee. Uh, ok, dit was het dan weer, tot de volgende keer, dag! Dag, dag. En neem wat jakmelk ook he. Heerlijk, zeker met een marmotje speciaal en marmotje joppiesaus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16759781 148.36 6074 2022-01-16T18:00:00+00:00 yes no Middeleeuwen Azië https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-fosfaten 2024-01-04T12:59:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38852.w613.r16-9.c1b7cae.webp Het Klokhuis | Fosfaten Fosfaten zijn belangrijk om planten goed te laten groeien. Ook mens en dier hebben fosfaten nodig. Maar we poepen en plassen de meeste fosfaten weer uit! Nizar gaat op bezoek bij de waterzuivering van Amsterdam. Daar proberen ze om de fosfaten weer terug te winnen. Wesley en Rodney zamelen babypoep in voor de fosfaten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325767 921.288 1191 2022-01-28T06:00:00+00:00 yes no plant bodem https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-basgitarist 2024-01-16T15:50:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38853.w613.r16-9.d99d995.webp Het Klokhuis | Basgitarist Geen band zonder basgitarist. De basgitaar is de basis én onmisbaar in veel muziekstijlen. Eva gaat langs bij bassist Nick Kamphuis. We zien hem in actie in zijn studio én in de band van Maan. De mannen van een cowboybandje hadden niet gerekend op een vrouwelijke basgitarist. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325774 890.952 1230 2022-01-29T06:00:00+00:00 yes no muziekinstrument gitaar https://schooltv.nl/video-item/de-boterhamshow-wiekent-de-boterhamshow-18 2024-01-25T13:11:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38854.w613.r16-9.82f0281.webp De Boterhamshow | WieKent De Boterhamshow 18 Een enerverende quiz voor kinderen vanaf zes jaar én hun ouders, waarin teruggekeken wordt op De Boterhamshows van de week ervoor. In de quiz gaat het om de vraag wie van de drie kandidaten De Boterhamshow het beste kent. De winnaar van de quiz gaat naar huis met een fantastisch prijzenpakket. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1338637 958.057 10120 2021-12-09T15:33:12+00:00 yes no Boterhamshow https://schooltv.nl/video-item/het-nederlandse-coulissenlandschap-bedreigd-door-schaalvergroting-in-de-landbouw 2024-01-15T10:07:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38855.w613.r16-9.740e1e8.webp Het Nederlandse coulissenlandschap | Bedreigd door schaalvergroting in de landbouw Het bijzondere is dat je elke keer weer verrast wordt, als je een hoek om gaat of een stukje verder fietst. En net als coulissen op een toneel kan je maar een beperkt afstand kijken. Het leuke is dat je daar weer achter weer nieuwe dingen ziet. Het coulissenlandschap is kenmerkend voor Oost- en Noord-Nederland. Het is te herkennen aan kleine lapjes grond met daaromheen rijen bomen en houtwallen. Dat zijn afscheidingen die bestaan uit een mix van struiken en bomen. Het landschap is al eeuwenoud. Op het oog ziet het er prachtig uit, maar dit bijzondere landschap wordt bedreigd en niet alleen in Twente. We zijn in de Achterhoek en dit is het coulissenlandschap. En dit is een plek waar je nog heel goed kunt zien hoe dat eruitziet en tegelijkertijd is het ook een plek waar je kan zien dat we het dreigen te verliezen. Dat zie je doordat bomenrijen doorbroken worden en niet meer doorlopen. Dat zie je ook aan die kant als de greppel verdwijnt en de akker doorloopt tot aan de weg. Ja, ik heb een kaart meegenomen van rond 1900 en van zeg maar rond 2000. En dat landschap is heel sterk gewijzigd als gevolg van schaalvergroting in de landbouw. Als je op de kaart van 1900 kijkt, dan is het een heel kleinschalig landschap met heel fijnmazig houtwallen. Rondom elk perceeltje, rondom elk kaveltje weide of hooiland. En als je nu kijkt, dan zie je nog wel dat wat houtwallen er zijn blijven staan, maar alleen om het grote stuk heen. Wat je hier gewoon ziet, is dat de boer zijn bedrijf zo intensief mogelijk gebruikt, dat is logisch als ondernemer gezien. Maar voor het landschap is het heel funest. Boeren zijn beheerders van dat landschap. We hebben het met mekaar eeuwenlang zo opgebouwd. Boeren hebben dat ook eeuwenlang bewaard. Alleen door economische activiteiten moet het soms wat worden aangepast. Bertus Hesselink is boer in de Achterhoek. Hij doet zijn best om het landschap in stand te houden. Nou hier staan we bij een landschapselement. Zoals je ziet, daar een aantal oude eiken. Daar zit wat ondergroei onder van onder andere een berk, maar ook bramen. Heel mooi voor vogels en eigenlijk op een plek waar ik er als boer zijnde geen hinder van heb omdat het in een vrij groot perceel staat. Deze boer heeft dus geen last van de bomen en houtwallen. Hij heeft begrip voor collega-boeren die ze wel weghalen. Maar niet alle grondeigenaren gaan even zachtzinnig met het oude landschap om, zoals hier in de gemeente Bronckhorst. Je ziet daar, dat is een houtwal geweest en die is gewoon tot een meter boven de grond helemaal afgezaagd. Daardoor kijken we nu op schuren en op een bedrijventerrein. En is dat coulissenlandschap met dat kleinschalige karakter is gewoon weg. Tuurlijk is het zo dat Twente nog steeds een prachtig landschap is. Anders zou ik er ook niet zo bezorgd over zijn wil. Als het helemaal verknoeid is dan valt er niks meer aan te veranderen. Als iemand die 100 jaar geleden hier leefde en hier nu zou rondlopen, wat zou die zien? Die zou net als een geograaf tranen in de ogen krijgen en zeggen wat is er veel aan diversiteit verloren gegaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16761119 234.28 680 2022-01-17T08:31:57+00:00 yes no landschap biodiversiteit landbouw https://schooltv.nl/item/hoe-werkt-je-immuunsysteem 2024-07-04T07:25:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43105.w613.r16-9.e49611a.jpg Hoe werkt je immuunsysteem? | Story over hoe je lichaam zich verdedigt Elke dag is je afweer hard aan het werk om je lichaam te beschermen tegen ziekteverwekkers, zoals bacteriën en virussen. Hoe werkt je immuunsysteem? Klik op de afbeelding om er meer over te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1647 yes no immuunsysteem bacterie virus https://schooltv.nl/item/wat-gebeurt-er-in-je-lijf-bij-verkoudheid 2024-07-04T07:25:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43154.w613.r16-9.808aa57.jpg Wat gebeurt er in je lijf bij verkoudheid? | Story over de oorzaak van je loopneus Een verkoudheid kan je lichaam flink ontregelen. De veroorzaker is een virus. Om het virus uit je lichaam te krijgen, begin je te hoesten, niezen en snot te produceren. Meer weten? Klik op de afbeelding. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 645 yes no virus immuunsysteem https://schooltv.nl/item/hoe-gevaarlijk-is-een-orkaan 2024-07-04T07:25:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43088.w613.r16-9.e6c669f.jpg Hoe gevaarlijk is een orkaan? | Story over allesverwoestende stormen Een orkaan laat een spoor van vernieling achter. Orkanen zijn tropische stormen die ontstaan boven warm zeewater. Zorgt klimaatverandering voor meer orkanen? En hoe kunnen we ons tegen orkanen beschermen? Klik op de afbeelding om de story te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 3798 2022-01-20T12:10:00+00:00 yes no orkaan storm klimaatverandering https://schooltv.nl/video-item/hoe-was-de-militaire-diensttijd-alle-mannen-verplicht-in-het-leger 2024-01-04T12:59:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38857.w613.r16-9.b13764b.webp Hoe was de militaire diensttijd? | Alle mannen verplicht in het leger Het hing alle achttienjarige jongens boven het hoofd: de dienstplicht. Bij de luchtmacht, de marine of de landmacht. Bijna niemand wilde, maar als je er eenmaal in zat, dan probeerde je er het beste van te maken. 25 jaar na het opschorten van de dienstplicht kijkt Andere Tijden terug op ons leger in de Koude Oorlog. De keuring omvat en psychologische test, een persoonlijke kennismaking en verder het gehele lichamelijke onderzoek. Bloed, urine, inwendige organen, gebit, gezicht, gehoor. Je bent nooit ziek geweest, jongeman, je hebt niets vergeten te vertellen over ziekten, gebreken of moeilijkheden? Voel je je gezond? Ja. Was je vroeger ook gezond? Ja, je bent nooit bij een zenuwarts geweest? Je hebt thuis geen moeilijkheden met vader of moeder? Er komen geen zenuwpatiënten in de familie voor? Nee. Geen alcoholmisbruik? Nee. Nooit met de politie in contact geweest? Nee. Ben je tegen pokken ingeënt? Ja. Waar? Links. Ja, en dan gaan we nu de bloeddruk meten. Goedemorgen heren. Buiten staat een bus te wachten. Als u hier het station uit rijdt of uitloopt, dan gaat u rechtsaf, dan ziet u een groene, lege bus. En dan stap je daar even in en dan wordt u vanzelf wel verder gebracht. In de kazerne in Wezep bij Zwolle bij de gedaanteverwisseling van burger tot soldaat. Waar een kwestie van een deur is, zijn we ze gaan opzoeken. Ze hadden nauwelijks een pakkie an of ze moesten op de foto. Wie gedacht had rustig te kunnen poseren, kwam bedrogen uit, want het bleek een kwestie van zitten en opstaan. Die meneer aan de sluiter drukte al af voordat ze er erg in hadden en er werd niet gevraagd of ze even naar een vogeltje wilden kijken. En dat is precies wat ze in dienst nodig hebben, want daar gaat alles het liefst in de looppas. Wij beginnen met het koude pak. In de zak. We hebben het niet nodig, want in Nederland is het nooit koud. Dan pakken we iets anders en dat zijn de wollen sokken. We hebben dus vier paar dikke wollen sokken. Voorlopig maar in de plunjezak opbergen, want je bent er verantwoordelijk voor. En waar het allemaal voor dient? Ha een tent. Oh nee, het schijnt een broek te zijn. Ik zie me al lopen. Jongens uit heel Nederland, uit alle rangen en standen van de samenleving, kwamen bij elkaar, moesten leren met elkaar omgaan. Leerden van elkaar dat het in Amsterdam wat anders ging dan in Groningen, dan in Limburg. Maar we wisten wel he, wij zijn wel samen Nederland. En daar moest je een smeltkroes van maken. De goede dingen onthoud je en de slechte dingen vergeet je. Er is niks aan. Waarom niet? Geen vrijheid, weinig vreten. Over het algemeen genomen vind ik dat er veel tijdverspilling bij zit. Nou ik vind het hartstikke gezellig. Erg vervelend. Je hebt de goede kanten en de slechte dingen. Er is niks aan. Waarom niet? Wat wij dan ook deden is: wij leiden ze niet alleen op, maar we vormden ze ook. Want voor de krijgsmacht zijn er ook bepaalde waarden en normen. En dat ging allemaal als ze afzwaaiden, weer de samenleving in. Dus eigenlijk waren we ook wel een beetje een staatsopleiding. De morgenstond heeft goud in de mond, is nog steeds het parool van de Nederlandse krijgsmacht. Een uitgebreide wasbeurt verdrijft de laatste slaapneiging. In de jaren zestig verandert de maatschappij en de dienstplichtigen veranderen mee. Ze worden mondiger en pikken het niet langer dat de legerleiding ze alles voorschrijft. Peter Schönhage is een van de oprichters van de Soldaten-vakbond VVDM. Als telegrafist is hij hier gelegerd. We moesten sleutelen. We waren de beste van Europa volgens mij. We deden het zo goed. We vonden het nog wel leuk ook. Maar toen had je ook helemaal geen mobiele telefoon. Je had of telex of telegrafie. Kijk zo steunend op een knie, zo zat ik de hele dag te sleutelen. Toen we opkwamen in Ossendrecht, dan weet je echt een vorm van gedrild. Je moest echt exact doen, het water had zo'n laagje ijs, maar wij moesten voorbijlopen. Als je draait: hop, dat linkerbeentje omhoog. Je moest nu echt luisteren want deed je dat niet, dan kreeg je op je flikker. Nog één keer nee. Nee nee nee. Stil staan. We wilden het leven van de mensen die erin zaten gezellig maken, leuk maken. Niet alleen maar afbreken. Je moest ook een groepje worden en dat doe je niet als je alleen maar op je donder krijgt. Neem dat koperpotje. Als er een waas op zat, dan was het niet goed. Terwijl als er wat gebeurde dan moest je t gewoon insmeren. Dat het niet gezien werd. De onzinnigheid ten top. Nou dat gingen we op een gegeven moment bespreken. En daar kwamen dus de puntjes uit wat we eigenlijk op een betere manier veranderd zouden willen hebben. Die strikte discipline. Kan dat niet een onsje minder? Al die strikte kledingvoorschriften. Dat hebben we opgeschreven toen. Hier bijvoorbeeld staat straffen alleen als er bewijs voor is. Je moet niet zomaar een willekeurig iemand een straf kunnen geven omdat je dag niet goed is. De afschaffing van de groetplicht in de kazerne of erbuiten. En we willen onze haren lang laten groeien. Dat was natuurlijk misschien wel symbolisch de belangrijkste. Er zijn overal protestacties als soldaat Rinus Weerman het vertikt om zijn haar af te knippen. Hij vindt het een inbreuk op zijn persoonlijke vrijheid. Zijn weigering levert hem 21 maanden gevangenisstraf op. Wie wil er nog haar geven voor de Weerman-actie? Het protest werkt. Weerman wordt na een maand vrijgelaten. Opgelucht staat hij de pers te woord. Kwam het erg onverwacht voor je? Voor mij wel, want ik had mij vastgehouden aan die twee jaar. Als ze vragen na die uitspraak terug te komen in dienst? Dan ga ik terug. En ga je dan ook naar de kapper? Nee, ik ga niet naar de kapper. Nee, dan heb ik voor niks gestreden. De actie van Rinus leidt ertoe dat de haardracht in het leger wordt vrijgelaten. Iedereen laat het groeien. In de jaren zeventig staat het Nederlandse leger zelfs internationaal bekend als het hippie leger. Andere krijgsmachten keken meteen na gefronste wenkbrauwen naar de Nederlandse militair. Lang haar, weinig uiterlijke discipline. En ik zeg uiterlijke discipline. Want in hun vak waren ze als je ze gemotiveerd kreeg best gedisciplineerd. Maar ze liepen er van nature wel shabby bij. En dat werd door de buitenlandse krijgsmachten vertaald als van ja dat kan nooit wat zijn. Maar ik heb toch heel wat oefeningen gedaan, met en tegen andere krijgsmachten uit andere landen. We deden er niet voor onder. Is het niet ontzettend warm in zo'n ding? Nee, dat valt wel mee hoor. Ja we hebben een paar luchtgaatjes hierin. Maar hoelang zitten jullie hierin? Ja dat ligt eraan waar we terechtkomen, waar we eruit moeten. Een klein stuk rijden, dan eruit en dan gaan we weer verder. In 1989 valt de Berlijnse Muur en de militaire dreiging uit het oosten is in één klap weg. Die zijn nu zogenaamd in vijandelijk gebied. Maar bestaat die vijand eigenlijk nog wel? Volgens de hoge heren in een leger nog wel. Maar ik zie geen vijand meer. We hebben toch wel een vijand. Een oefen-vijand.. Dat is Groenland momenteel. In de jaren 90 weet iedereen dat de dienstplicht zal verdwijnen. Toch worden er nog steeds jongens opgeroepen. Vrijwel niemand heeft er meer zin in. Op plaats. Het is vervelen geblazen. Je tijd uitzitten. Ja, ik zit hier vanaf 5 juni. Ik denk als ik al met al twee maanden gewerkt heb, dan is dat veel. Vaak moet je instrumenten schoonmaken, die je al tien keer per week hebt schoongemaakt. Eigenlijk wordt na de val van de muur, na het einde van de Koude Oorlog eigenlijk al heel snel duidelijk dat de bodem onder die dienstplicht is weggeslagen. Op het laatst waren geloof ik nog drie van de tien jongens die maar opgeroepen werden. Dus het was ook in de samenleving zoiets van ja meisjes niet. Maar drie van de tien jongens. Is dit wel nog wel een rechtvaardig systeem? Maar uiteindelijk ging het er ook over van: wat zijn de taken van de krijgsmacht? En hebben we daar nog zo'n grote krijgsmacht bij nodig en hebben we al die jongens nog nodig? Op de plaats! En ja, op dat soort gronden is besloten uiteindelijk naar een beroepskrijgsmacht te gaan. Wat ook nog meespeelde, wat was dat het leger een nieuwe taak kreeg, namelijk meedoen aan vredesoperaties. En daar in eerste instantie naar het voormalige Joegoslavië. En ja, men kwam eigenlijk al vrij snel tot de conclusie dat je dienstplichtigen niet tegen hun wil naar dat soort gevaarlijke gebieden kon sturen. Ze zouden altijd kunnen weigeren, ook al zouden ze kunnen zeggen van nou ok, ik ga mee, dan zouden ze tot op de vliegtuigtrap kunnen weigeren zei men al zo mooi. Nog één keer moeten een paar honderd dienstplichtigen op appel in Breda. Voor de laatste maal staan ze schouder aan schouder op het exercitieterrein. Nu we afscheid nemen van hen, nemen we ook afscheid van een traditie die meer dan anderhalve eeuw oud is. Een periode van aanpassing, kameraadschap, moeite en plezier wordt besloten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16761122 600.128 1620 2022-01-17T16:22:00+00:00 yes no leger https://schooltv.nl/video-item/mark-rutte-recordpremier-in-de-maak-hoe-de-man-met-het-studentenimago-het-schopte-tot-minister-pr 2024-01-04T12:59:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38859.w613.r16-9.16463bd.webp Mark Rutte: recordpremier in de maak | Hoe de man met het studentenimago het schopte tot minister-president 'The Donald' corrigeren en er nog mee wegkomen ook? Een premier uit een klein land, maar echt een staatsman kennelijk die in Europa steeds groter gezag verwerft. Mark Rutte, sterrenstelsels weg van de partijen waaruit die voortkomt. Je zou vergeten dat het wel eens anders is geweest, dus daar gaan we u aan herinneren. Mark Rutte, als beginnend leider van de VVD, klunend langs partijafdelingen. Hopeloos op zoek naar een winnend verhaal. Dat begint in 2006 als hij lijsttrekker wordt met echt maar een haartje voorsprong op Rita Verdonk. Bij de verkiezingen die volgen krijgt zij zelfs meer voorkeurstemmen en ze zaagt sindsdien luidruchtig aan zijn stoelpoten. Wat te doen? Dames en heren, dank u voor uw komst naar onze fractiekamer. Wij hebben hier zojuist vergaderd en zijn tot de conclusie gekomen dat er geen vertrouwen meer is in Rita Verdonk als collega in onze fractie. Een deel van de partij ziet hun favoriet uit de fractie vertrekken en dat betekent dat er, zeker nadat Rita uit de fractie was, er een gevaar stof bestond dat de partij zou splitsen. Twee dagen later. De VVD komt bijeen in Veldhoven. Het congres was al eerder gepland, maar kent nu maar één agendapunt: mag Mark Rutte Rita Verdonk inderdaad uit de fractie zetten? Het is de laatste slag in de machtsstrijd. De VVD ter vergadering spreekt als haar mening uit dat de beslissing van Mark Rutte om Rita Verdonk uit de Tweede Kamerfractie te zetten wordt teruggedraaid. En te weten dat het hoofdbestuur de schade repareert en hierbij Hans Wiegel en Frits Bolkestein consulteert. De stemming is geopend. De uitslag komt zo op het scherm. De motie is verworpen. Het was niet zo dat Veldhoven... dit was het en wij gaan verder en het werden glorieuze paar jaren. Nee, VVD zat echt in de hoek waar de klappen vielen. Wij hebben ik denk wel op 12 zetels gestaan, misschien zelfs nog wel iets minder. Maar het was echt wel dikke dikke crisis. Vraag blijft intussen hoe wint de VVD de kiezer voor zich? De partij wil zich profileren, maar weet niet hoe. We zijn natuurlijk op zoek naar een ander gezicht en een ander profiel voor de VVD. Niet alleen de VVD. Ook Rutte zelf heeft een sterker profiel nodig. De peilingen blijven maar slecht. Er komt een nieuwe voorlichter, Nick Kouwenhoven. In hun kennismakingsgesprek twijfelt Rutte niet over zijn toekomst. Op een gegeven ogenblik zei ik tegen Mark van ja, wat is nu eigenlijk de ambitie? Want er zaten 2009 met het idee dat verkiezingen in 2011 zouden plaatsvinden. Nog twee jaar te gaan. Dus wat wil je nou eigenlijk? En toen zei hij: ik denk dat ik premier kan worden van het land. En euh, dat we de VVD op het hoogste plan kunnen krijgen. Dus ik had al zoiets van nou, dat is een stevige ambitie. Dat heeft ie mij ook verteld Mark Rutte. En ik vond campagne voeren altijd geweldig, dus ik ging vaak mee. En dan zei Mark Rutte dat ook en ik zei: Mark praat er nou niet over, want het is nu zo ongeloofwaardig. En ik had ook niet het idee dat het zo snel kon gebeuren. Eigenlijk wist men ook niet helemaal goed waar hij nou stond. Ze kenden Mark misschien als een soort van ja, een beetje nerdy persoon. Niet echt iemand die het hele volk meenam met zijn politieke ideeën. Hij werd een beetje weggezet, bewust ook door z'n tegenstanders, maar als een als een ja, hoe zeg je dat nou netjes? Als een als een dreumes. Ik ben de moeder van Mark. Elke week maak ik zijn huis schoon. Nu zelfs wat vaker. Het was een beetje de karikatuur van een vrijgezelle man die zijn moeder de was nog liet doen. Daar waren ook filmpjes van. Gelukkig woont hij lekker dicht in de buurt. Op internet. Poes, poes! Het was natuurlijk schadelijk voor hem. Als beeld van iemand die gewoon een volwassen vent is met goeie ideeën. We hebben heel lang het heel moeilijk gehad, maar het fractievoorzitterschap, het leiderschap van Mark Rutte stond niet ter discussie en buitenstaanders zullen dat misschien gek vinden. Maar dat was echt zo. Dames en heren, hier is Mark Rutte. Waarom vond jij of jouw mensen, de mensen om jou heen, het nou een goed idee om bij Live4You te gaan zitten? Je zou kunnen zeggen en ga lekker bij Paul Witteman. Daar ga je natuurlijk ook zitten. Maar dat is natuurlijk op de inhoud. Dat zijn al die vaste programma's. Daar zitten die politici natuurlijk altijd al. Dat programma van Carlo en Irene op zondagmiddag. Live4You heet dat toentertijd. Miljoen kijkers, potentiële kiezers en mensen, kijkers die niet gemiddeld al of naar ja, Nova, Pauw & Witteman of Knevel en van den Brink keken. Dat is een heel ander soort tv kijker. Dat is belangrijk voor een politicus, dat je daar iets van jezelf laat zien zal. En Mark is natuurlijk een hele sobere man. Je zag toch bij, of het nou in de media was... hele oude foto's. Een beetje toch nog wat studentikoze uitstraling. Dus dat kon allemaal wel een beetje geüpgraded worden. Dus we hebben een professionele fotograaf ingehuurd. Dus niet een fotograaf zeg maar van in en rond het Binnenhof. Maar iemand die vanuit een hele andere invalshoek naar een persoon kijkt. De impact van die 12 minuten is, is gewoon enorm geweest in het verdere door denderen van de trein. Mark Rutte met het nieuwe elan en de daadkracht enzovoort. In het najaar van 2009 kantelt het beeld. Het verdeelde kabinet Balkenende-Bos worstelt met maatregelen tegen de economische crisis. Tijdens de algemene beschouwingen doet Mark Rutte een verrassende stap. De VVD dient een motie van wantrouwen in tegen het hele kabinet. Mijn fractie is tot de conclusie gekomen dat het laten zitten van het kabinet meer schade oplevert dan het wegsturen. Dat is nog nooit gebeurd dat de VVD een motie van wantrouwen indienende, nog nooit. Tegen het hele kabinet nog nooit. Timing, het was nog vlak voor acht uur. Dus dan pak je ook nog het NOS Journaal mee. De spin die daarachter zit. Dus vanuit de voorlichting en bepaalde Kamerleden die dat nog eens benadrukken richting de media die daar allemaal rond hangen. Het gat is 40 miljard. Wat zijn uw verdere voorstellen om dat gat te dichten? U heeft er nu twee jaar of kunnen nadenken. En dat was een heel krachtig signaal waar ook een aantal mensen binnen de partij van zeiden: Nou nou, nou nou nou, moet dat nou? Wij waren daar heel kritisch over in de eerste termijn en we hadden gezegd :als het antwoord van het kabinet is, gaat u maar rustig slapen. Het komt allemaal wel goed. Dan zullen wij een motie van wantrouwen indienen. Meneer Balkenende. Bent u ervan geschrokken dat zelfs de VVD nu het vertrouwen heeft opgezegd? Het was een wel erg bijzondere stap. U vindt het onterecht? Ik ga nu zo in de... Want niemand wist hoe dat zou uitpakken. Het had er had ook als een boemerang in z'n gezicht terug kunnen, terug kunnen komen. En ik vind dus ook... Nogmaals, ik heb geen heiligenbeeld voor die Rutte hier in huis staan. Waar ik iedere dag voor op mijn knietjes lig. Ik heb ook kritiek op die man. Maar als mensen zeggen dat het niet iemand is die ook ballen heeft en die keuzes durft te maken, dan wordt dat gelogenstraft door die actie. Want hij stond nog steeds een beetje te wiebelen. En hij heeft dat gedaan en dat had absoluut ook zijn einde kunnen betekenen. Deze motie van wantrouwen komt er omdat u geen beleid voert. Daarom zeg ik tegen u regeer of stap op. De minister-president. Meneer Rutte, ik moet echt in alle eerlijkheid zeggen, en ik ken u nu al jaren. Ik heb u echt wel eens beter meegemaakt. Maar dan nog weet je dat zo'n motie het niet haalt. Ja, maar dat is dan niet zo erg. Het gaat erom dat je weet dat het een signaal is en dat het ook in zo'n kabinet hard aankomt als dat door meerdere partijen gesteund wordt. Heeft ons gewoon goed gedaan. Is het een belangrijk moment geweest? Ik denk het wel ja. En bijval uit het land was enorm groot en volgens mij zijn we vanaf dat moment ook flink gaan klimmen in de peilingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16761127 522.688 371 2022-01-18T13:55:00+00:00 yes no minister-president politiek https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-zijn-stereotypes 2024-04-25T09:05:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38860.w613.r16-9.e24d97b.webp Wat zijn stereotypes? | Clipphanger Als jij denkt aan een wetenschapper, wat zie je dan voor je? Een witte man met grijs haar en een Duits accent die allerlei experimenten uitvoert? Gefeliciteerd, da’s nou een stereotype. Typisch hoor! Het woord ‘stereotype’ is afkomstig uit het Grieks, en betekent zoiets als ‘vaste vorm’. Zo’n vaste vorm is herkenbaar, en maakt de wereld lekker overzichtelijk. Maar stereotypes kunnen ook vervelend uitpakken. Bijvoorbeeld als je gaat geloven dat jij geen wetenschapper kan worden, omdat je geen man bent, of geen grijs haar hebt, of geen Duits accent. Verdammt noch mal! Stereotypes kunnen ook leiden tot vooroordelen. Door een kenmerk van 1 persoon aan een hele groep toe te schrijven, kan je bijvoorbeeld gaan denken dat mensen uit Engeland altijd maar thee drinken. En dan krijg jij een keer een leuke royal op bezoek, zal je zien dat die koffie wil. Oh, no! Om stereotypes tegen te gaan, is het belangrijk dat je in contact komt met diverse beelden. Zo krijg jij een bredere blik, en voorkom je meteen het ontstaan van nieuwe stereotypes. En als je geen zin hebt om die moeite te doen, dan ben je echt zo’n luie Nederlander. Huh? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16764577 86.72 5569 2022-01-19T23:00:00+00:00 yes no vooroordeel stereotype beeldvorming https://schooltv.nl/item/wat-is-politiek-links-en-rechts 2024-07-04T07:25:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43182.w613.r16-9.279f9ff.jpg Wat is politiek links en rechts? | Story over progressief en conservatief De termen links en rechts worden vaak gebruikt om politieke ideeën en groepen in te delen. Maar wat betekenen die termen eigenlijk en zijn ze nog wel van deze tijd? Klik op de afbeelding om de story te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1798 2022-01-21T09:28:00+00:00 yes no politiek politieke partij https://schooltv.nl/item/hoe-werkt-je-biologische-klok 2024-07-04T07:25:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43101.w613.r16-9.c5d4ace.jpg Hoe werkt je biologische klok? | Story over je bioritme Je biologische klok zorgt ervoor dat allerlei processen in je lichaam op een bepaalde tijd gebeuren, zoals wakker worden en honger krijgen. Superslim! Maar hoe werkt dat precies? Klik op de afbeelding om de story te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 339 2022-01-24T09:34:00+00:00 yes no bioritme https://schooltv.nl/item/wat-zijn-de-gevolgen-van-slaaptekort 2024-07-04T07:25:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43192.w613.r16-9.8aae607.jpg Wat zijn de gevolgen van slaaptekort? | Story over het nut van slaap Slaap is een basisbehoefte, net als eten en drinken. Wat gebeurt er in je lichaam en hersenen als je te weinig slaapt? Klik op de afbeelding om de story te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 972 2022-01-25T09:41:00+00:00 yes no slaap hersenen https://schooltv.nl/video-item/klimaatverandering-het-klimaat-van-de-toekomst-de-gevolgen-van-15-2-of-4-graden-opwarming 2024-01-16T15:59:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38863.w613.r16-9.f8b284e.webp Klimaatverandering: het klimaat van de toekomst | De gevolgen van 1,5, 2 of 4 graden opwarming Het klimaat van de toekomst. Het is nu dus gemiddeld ruim 1 graden warmer dan in 1850. En afhankelijk van wat er de komende jaren gebeurt, schetst het IPCC vijf mogelijke toekomstscenario's, van de relatief optimistische scenario's met maximaal 1,5 of 2 graden opwarming tot scenario's met 3, 4 of zelfs 5 graden opwarming eind deze eeuw. En het tempo waarin het nu gaat, schurkt meer aan tegen die laatste scenario's. En waarom ik zei 'relatief optimistisch'? Dit gebeurt er als het blijft bij een opwarming van 1,5 graad. Zich verder terugtrekkend ijs, een hogere zeespiegel, meer risico op overstromingen, zwaardere stormen, hevigere neerslag, intensere droogte, extremere hitte. Ongeveer een miljard mensen, vooral in armere landen rond de evenaar, krijgen eens in de vijf jaar te maken met levensbedreigende hittegolven. En 2 graden? Dat halve graadje meer klinkt als weinig, maar maakt een groot verschil. Het is funest voor de biodiversiteit en een wereld zonder koraal. Een noordpool met regelmatig volledig ijsvrije zomers en verder eigenlijk alles wat ik net zei. Maar dan een stuk intenser. Extreme hittegolven bedreigen dan zo'n 3 miljard mensen. En, stel, 4 graden opwarming. Volgens het IPCC ook niet ondenkbaar. De wereld zal onherkenbaar veranderd zijn. Totale ecosystemen storten in. De zeespiegel is dan echt een groot probleem. Zeker ook voor ons, en zal onomkeerbaar doorstijgen. Gebieden rond de evenaar zijn door de hitte onbewoonbaar geworden en de Sahara is zelfs opgeschoven naar Zuid-Europa. En meer. Mogelijke climate tipping points, kantelpunten. Bereiken we die, dan heeft de aarde ons helemaal niet meer nodig om verder op te warmen. Dat doet 'ie dan voortaan zelf wel. De bekendste tipping points zijn het verdwijnen van het ijs op de Noordpool, de Groenlandgletsjer en Antarctica, het verdwijnen van het Amazoneregenwoud en het dooien van de permafrost, de bevroren ondergrond rond de poolcirkel waarin heel veel broeikasgassen liggen opgeslagen. Beter laten we het zover niet komen. Het goede nieuws? Dat hoeft ook niet. Het is 2021. Het is nog niet te laat om ons voor de ergste gevolgen van klimaatverandering te behoeden. Maar wetenschappers zeggen wel dat hoe langer er wordt gewacht met ingrijpen, hoe korter de tijd waarin dat gedaan kan worden. Dat kun je zien in dit model, dat uitgaat van maximaal 1,5 graad opwarming. Beetje ingewikkeld plaatje, dus ik pel hem even van af, beginnend bij dit lijntje, en dat ken je. Dat is onze CO2-uitstoot tot nu toe. Hier zie je hoe snel we onze uitstoot zullen moeten terugdringen om in 2050 op nul uit te komen. En ook dat hoe langer daarmee gewacht wordt, hoe minder tijd daarvoor is. En ook hoe eerder ermee was begonnen, hoe meer tijd we daarvoor hadden gekregen. Acuut stoppen met fossiele brandstoffen kan trouwens niet, want we moeten tussendoor wel de samenleving draaiende houden. Dus die 1,5? Dat is een moeilijk verhaal. 2 graden dan? Daar geldt eigenlijk hetzelfde. Er is weliswaar meer tijd, maar ook hier: hoe langer er wordt gewacht, hoe minder tijd om op nul uit te komen. Klimaatexperts zeggen overigens dat 2050 eigenlijk al te laat is en dat we moeten versnellen, dus dat 2040 het nieuwe streefjaar zou moeten zijn. Maar zolang dit nog de trend is... "Shell, het tweede commerciële olie- en gasbedrijf ter wereld, gaat een paar miljard per jaar investeren in duurzame energie. Maar het overgrote deel van de 20 miljard aan investeringen gaat naar olie en gas. 'Onze klanten vragen nog steeds om olie en gas. En als we daar morgen mee zouden stoppen, zouden ze gewoon naar iemand anders gaan.'" Oké, maar wat helpt dan wel? Heus wel wat. Er zit zand in de ronkende motor van de Big Oil Companies. Een Nederlandse rechtszaak van onder meer Milieudefensie tegen Shell werd wereldnieuws. 'Voor het eerst in de geschiedenis heeft een rechter geoordeeld dat een grote vervuiler moet stoppen met het veroorzaken van gevaarlijke klimaatverandering.' En milieuorganisatie Urgenda won een belangrijke rechtszaak van de Nederlandse staat. Die moet nu sneller de Nederlandse uitstoot afbouwen. 'Ik kan garanderen dat we er alles aan doen om dat doel te halen.' En dat een rechter zich daarmee heeft bemoeid, opent volgens kenners ook weer deuren om in andere landen misschien juridisch het een en ander af te dwingen. En ook bij steeds meer grote oliereuzen zoals Exxon Mobil en Chevron krijgen zogenoemde groene aandeelhouders meer bijval. Tijdens vergaderingen dienen zij verduurzamingsplannen in voor die bedrijven, waar door steeds meer andere aandeelhouders mee wordt ingestemd. Ook het invloedrijke Internationale Energieagentschap, de energiedenktank van de wereld, stelt in een rapport dat er gestopt moet worden met investeringen in nieuwe kolen-, olie- en gasprojecten. En ook: hoe dan. Bijvoorbeeld met energie-efficiëntie, gedragsverandering, elektrificatie, batterijtechnologie, duurzame energie, kernenergie, bio-energie, waterstof, CO2-opslag, infrastructuur, betaalbaarheid, belastingen, investeringen. Zeker is dat rijkere landen het voortouw moeten nemen en armere landen moeten helpen. En dus die bomen waar ik het over had blijven een belangrijke rol spelen om de lucht te filteren. Huidige bossen beschermen, maar ook nieuwe bijplanten. Dat gebeurt ook al wel. Wat dacht je van de actie Team Trees, gestart door YouTubers MisterBeast en Mark Rober, die 20 miljoen dollar bij elkaar wisten te crowdfunden om 20 miljoen bomen te planten. Klinkt inderdaad als veel, maar met 20 miljoen bomen kan je ongeveer Schiermonnikoog vullen. Daar zal nog wel heel wat bij moeten. En ook heel belangrijk: innovatie. Bijvoorbeeld op het gebied van kunstmatige fotosynthese of CO2-filters. Die bestaan trouwens al. Kweekvlees in plaats van echt vlees. Ook zijn er wilde ideeën om zwaveldioxide in de stratosfeer te pompen of snelgroeiende algen op zee te kweken die CO2 opnemen. Maar wat zijn de nadelen en de risico's van zulke technieken? En de kosten? Het gouden ei is nog niet gelegd en dat is er morgen of overmorgen ook nog niet. Dat geldt overigens ook voor die bomen die nog zullen moeten groeien en ook voor het bouwen van eventuele nieuwe kernenergiecentrales of het doorontwikkelen van waterstof als energiebron. Kost tijd. Dus voor de korte termijn blijven twee dingen echt over. Het terugdringen van die uitstoot dus, en, daar heb je vast ook al van gehoord, klimaatadaptatie, het voorbereiden op en aanpassen aan klimaatverandering. Op heel veel fronten overal ter wereld. Voor ons specifiek vooral goed voorbereiden op weersextremen. En natuurlijk onze strijd tegen het water. Goed. Wat vinden we ervan? Meer dan driekwart van de Nederlanders maakt zich zorgen voor toekomstige generaties. Maar ook driekwart is er positief over dat we in ieder geval deels klimaatverandering kunnen tegenhouden. En los van dingen die je kunt doen als minder vlees eten, op energieverbruik letten, minder vliegen, de trein pakken, recyclen etcetera, vroegen we ook aan jullie hoe creatief jullie bezig zijn. "Ik maak van lege wijnflessen drinkglazen, zodat mensen het verhaal kunnen delen van wat kan je allemaal doen met afval." "Wij maken vlees van krekels en sprinkhanen in Nederland, zoals deze krekelgehaktballetjes.” “Ik maak houten producten van lokaal resthout, ik red het van verbrandingsovens en maak er mooie dingen van voor bij jou thuis." "Een beweging die kerken inspireert en motiveert om te verduurzamen, zoals tuinen die worden omgezet tot moestuin of zonnepanelen die op het dak komen." "Als we onze wc doorspoelen of onze was doen, dan doen we dat met regenwater en zonne-energie die wordt opgeslagen in een accu die ze hier nu op het terrein aan het bouwen zijn." In het onderzoek van het CBS waar ik het net over had, staat ook dat ongeveer de helft van de Nederlanders ervoor vreest dat jij en ik klimaatbeleid van bovenaf gaan voelen in onze portemonnee. En inderdaad, wie gaat de lasten dragen? Linksom of rechtsom gaat dat geld kosten. Maar in hoeverre gaan de breedste schouders ook de zwaarste lasten dragen? Er zijn nu al mensen die hun energierekening niet eens kunnen betalen, laat staan als er ook nog kosten bijkomen. En dan heb ik het niet over wel of geen Tesla kopen of zonnepanelen op je dak leggen. Want wat als je nu al amper je auto kunt betalen, of een huurhuis waar je ook nog eens afhankelijk bent van de keuzes van je huisbaas. En zo komen bij het grote antwoord op dit grote vraagstuk, dat van boven moet komen. En dan bedoel ik de politiek en het bedrijfsleven. Regeringen gaan bijvoorbeeld over wetten, subsidies, belastingen, milieuregels en in de industrie en het bedrijfsleven, ook grote vervuilers, zit de kracht van het kapitaal. De top 100 bedrijven in de wereld genereren jaarlijks zo'n 15 biljoen aan inkomsten. Dus geld is er echt wel. Maar wie gaat dat uitgeven, waaraan en hoe? Belangrijk om erbij te vermelden is dat het inderdaad op korte termijn vooral een kostenpost is. Maar op de lange termijn is het ook een investering, omdat je nog veel hogere kosten als gevolg van klimaatverandering daarmee kan voorkomen. Tot slot nog even dit over de toekomst. Deze kubus is zoals je ziet niet zwart wit. Naast het wel of het niet halen van de klimaatdoelen blijft het ook vooral een spectrum. Elk vakje van deze kubus op de juiste plek beperkt de nadelige gevolgen van klimaatverandering in de toekomst. Zo, je hebt nu in elk geval een beknopt overzicht van dit superingewikkelde vraagstuk met zoveel lagen, vragen, mitsen, maren, haken en ogen waar tijdsdruk achter zit. De vraag is: zijn wij als mensheid in staat om binnen één generatie met baanbrekende nieuwe technologieën en een compleet nieuwe infrastructuur onze levens revolutionair te veranderen? Ohja, dat hebben we nog niet eens zo heel lang geleden gedaan. Kijk maar naar dat ding in je hand. Of het een eerlijke vergelijking is en of ook dit gaat lukken? Oordeel zelf, tieners, twintigers en dertigers. Want hoe dit probleem wordt aangepakt bepaalt onze toekomst. En die ligt in handen van de veertigers, vijftigers en zestigers die aan de knoppen zitten. We gaan het meemaken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16764587 642.666 6542 2022-01-20T14:51:16+00:00 yes no klimaatverandering klimaat https://schooltv.nl/video-item/klimaatverandering-het-klimaat-nu-de-invloed-van-de-mens 2024-01-04T12:59:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38864.w613.r16-9.dd0b9dd.webp Klimaatverandering: het klimaat nu | De invloed van de mens Het klimaatheden. Hoe staat het klimaat er nu voor? Dat zetten we af tegen wat is afgesproken in het klimaatakkoord van Parijs. En dat is om voor 2050 de stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur te beperken tot ruim onder de 2 graden Celsius. Liefst zelfs niet meer dan 1,5 graad. Wordt het warmer dan dat? Dan heeft dat rampzalige gevolgen voor mens en dier. Kom ik op terug. Nu is het gemiddeld 1,1 graden warmer op aarde dan voor de industriële revolutie. Hoe we dat nu al merken hoor je zo van NOS-weerman en meteoroloog Gerrit. Eerst de vraag: hoe zijn we hier beland? Het is eigenlijk heel simpel. Doordat we meer CO2 de lucht in pompen en er minder CO2 uithalen. Door verbranding van die fossiele brandstoffen dus. En ontbossing. Ik begin even bij die laatste. Het broeikasgas CO2, koolstofdioxide, is voor bomen wat zuurstof is voor ons. Bomen en planten ademen dus bij wijze van spreken CO2 in. Maar, komt 'ie. Zo'n 10.000 jaar geleden was 57 procent van het bewoonbare landoppervlak op aarde bedekt met bossen. De rest bestond uit grasland of struikgewas en een procentje zoetwater in meren en rivieren. Maar voor onze voedselvoorziening werd landbouw steeds belangrijker. Bossen moesten daarvoor wijken. De aarde heeft daardoor nu een ander gezicht, net als de biodiversiteit. Voorbeeldje. Neem je het totale gewicht van alle landdieren op aarde, dan is 30 procent daarvan mens, 67 procent vee en 3 procent wilde dieren. 10.000 jaar geleden was dat nog 99,95 procent wild. 70 procent van al die wildpopulaties verdween in de afgelopen 50 jaar. Inmiddels is de helft van al het beschikbare land voor de landbouw, en dan vooral voor de veeteelt. Van al die bossen is nu nog twee derde over, een gebied ter grootte van twee keer de Verenigde Staten ging verloren en de helft daarvan, dus een VS aan bos, alleen al sinds begin vorige eeuw. Dat draagt flink bij aan het huidige klimaatprobleem, omdat dus veel minder bomen CO2 uit de lucht filteren. Dan die andere. Fossiele verbranding. Begon in Engeland met de ontdekking van steenkool als brandstof, begin industriële revolutie. Dat verspreidde zich als een olievlek over Europa en de VS. En over olie gesproken, dat werd 100 jaar later ontdekt en bleek nog meer energie op te leveren. Tel daar later ook nog gas bij op en je hebt de economische voorspoed van Europa, de VS en later ook Aziatische landen te pakken. Door die industriële revolutie explodeerde de wereldbevolking, zeker als je dat afzet tegen de afgelopen 10.000 jaar. Maar, effe inzoomen. Na de Tweede Wereldoorlog ging het echt hard. Meer dan een verdrievoudiging sindsdien. We zijn gewoon met veel meer en daardoor zagen we ook dit gebeuren met onze consumptie van die fossiele brandstoffen. OK, en waar komt die uitstoot dan vandaan? Zoals je ziet vooral van de industrie, de landbouw, gebouwen en transport. En waar gebeurt dat? Er zijn een paar grootverbruikers die er met kop en schouders bovenuit steken, te verdelen in deze drie grote blokken, te beginnen met China. Dan volgt de VS en daarna komt Europa. En Nederland? Nou, dit kleine blokje, dat zijn wij. Ongeveer 900 terawattuur. Nou, valt eigenlijk best mee toch? Mmm. Bekijk je het per inwoner, dan liggen de verhoudingen ineens heel anders en blijken wij een grootverbruiker. Ook bijvoorbeeld vergeleken met Frankrijk, dat grotendeels draait op kernenergie, dat bijna geen CO2 uitstoot. En kijk gerust even naar de rest. Zet 'm anders effe op pauze. Maar het gaat er natuurlijk ook om wat er in het verleden al was uitgestoten, want daar hebben rijke landen hun rijkdom grotendeels aan te danken. Dan krijg je dit beeld. India en China komen eigenlijk pas net kijken. Historisch gezien zijn vooral de VS en Europa verreweg het meest verantwoordelijk voor het hoge CO2-gehalte in de atmosfeer en dus die 1,1 graden opwarming. Wat we daar nu al van merken? Hier volgt het klimaatbericht met klimaatman Gerrit Hiemstra. Normaal breng ik het weer, maar vandaag het klimaat, het gemiddelde over langere tijd. Gemiddeld is het al ruim een graad warmer, in Nederland zelfs al twee graden. En van de wereldwijd warmste 20 jaar ooit gemeten waren er 19 in deze eeuw. Door de opwarming verdampt er meer water en zit er veel meer vocht in de atmosfeer. En op sommige plaatsen is het daardoor ook juist veel droger, terwijl het op andere plekken juist steeds extremer wordt. Vooral de hoeveelheid regen die naar beneden komt, denk bijvoorbeeld aan alle overstromingen wereldwijd. Zoals ook in Limburg, waar deze foto vandaan komt. En natuurbranden zijn er ook, zoals in Australië en Siberië. Ook dat is iets wat vaker voorkomt en waar het echt hard gaat, dat is de Noordpool. Daar is het gemiddeld zelfs al 3 tot 5 graden warmer dan voor 1850. En daardoor smelt het ijs daar in rap tempo. Hier zie je dat in 34 jaar tijd de oppervlakte oud ijs flink is afgenomen. Hoe witter, hoe ouder. Daar zie je 1984 en dit is de situatie in 2018. En ook het landijs op Groenland en Antarctica smelt, waardoor de wereldwijde zeespiegel verder stijgt, zelfs harder dan eerder verwacht, zo meldt het KNMI. Nou, kijken we ook nog even naar het klimaat van morgen. Dank je wel Gerrit. Daarover straks meer. Maar we zitten niet stil. Op veel fronten werd het al veel groener en energiebesparender. Denk aan het sluiten van kolencentrales, veel zuinigere of zelfs elektrische auto's, alternatieven voor vlees of het steeds vaker opwekken van stroom met steeds goedkopere wind- en zonne-energie en meer innovatie en bewustwording in het algemeen. Toch kan die bewustwording niet zomaar. Nederland legde 25 jaar geleden als een van de eerste Europese landen een basis voor klimaatbeleid. "Het klimaat gaat veranderen en de gevolgen zijn gevaarlijk." Maar we waren zeker niet de eersten die doorhadden dat er een klimaatprobleem aan zat te komen. De olie-industrie zelf wist het toen al donders goed en is zelfs al meer dan 50 jaar op de hoogte van de schadelijke gevolgen van hun eigen product, fossiele brandstoffen. Onder meer onze eigen Koninklijke Shell en het Franse Total, lieten daar eind jaren zestig al wetenschappelijk onderzoek naar doen. En toen werden ook al de vermoedelijk gevolgen voor het broeikaseffect genoemd. In de jaren tachtig wisten ze het zeker en in 1991 maakten ze deze bedrijfsfilm. Maar ondanks dat ging de olie-industrie vooral door met waar het mee bezig was en werkte ook actief klimaatbeleid tegen. En wij? Als land scoren we geen voldoende. Ook al liepen we in de jaren negentig nog aardig voorop, van dat beginnende klimaatbeleid is in de jaren daarna weinig meer over. Jarenlang bungelde Nederland onderaan de Europese lijstjes, vooral als het ging om duurzame energie. Inmiddels is er een inhaalslag gaande, vooral door windenergie op zee. Wat betreft CO2-uitstoot staat Nederland nu ergens in de middenmoot. Sinds 1990 is die met 25 procent gedaald. Maar de doelen die we onszelf hebben gesteld, die lijken niet te worden gehaald. En zonder in details te treden geldt dat voor heel veel meer landen. Ondanks gemaakte afspraken, al vanaf 1997 met het eerste klimaatverdrag om uitstoot terug te dringen, het Kyoto-protocol. Kwam niet heel veel van terecht. In 2006 schudde de Amerikaanse oud-presidentskandidaat Al Gore iedereen weer even wakker met zijn film An Inconvenient Truth. Maar daarna, ondanks torenhoge verwachtingen, kwam er ook weinig concreets uit de klimaattop in Kopenhagen, 2009. Maar toen... Parijs, 2015. Daar zou het echt gebeuren. En het gebeurt ook. Harde afspraken om ruim onder die twee graden te blijven. Maar critici wijzen op de tekortkomingen. De luchtvaart en de scheepvaart blijven buiten schot. Afspraken zijn niet bindend en landen liggen zwaar achter op koers van hun eigen doelstellingen. De uitstoot is alleen maar verder gestegen en rijke landen blijven meer investeren in fossiele brandstoffen dan in duurzame energie. De VS stapten zelfs even helemaal uit het akkoord van Parijs. Dus er is nog een hoop nodig om dit ingewikkelde vraagstuk op te lossen. Ideetje? Wat als we nou eens massaal gaan thuiswerken, fabrieken minder laten draaien en de meeste vliegtuigen aan de grond houden? Dat hebben we vorig jaar toch al gedaan? Ohja, klopt. En wat heeft dat opgeleverd? 7 procent minder uitstoot dan het jaar daarvoor. Inmiddels ronkt die motor weer volop en is de uitstoot weer terug op het oude niveau. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16764588 645.184 6746 2022-01-20T14:57:16+00:00 yes no klimaatverandering klimaat https://schooltv.nl/video-item/klimaatverandering-het-klimaat-in-het-verleden-de-bodem-vertelt-ons-hoe-warm-het-miljoenen-jaren 2024-01-04T12:59:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38865.w613.r16-9.bfaaba6.webp Klimaatverandering: het klimaat in het verleden | De bodem vertelt ons hoe warm het miljoenen jaren geleden was We beginnen bij het begin, maar echt het begin: het klimaatverleden. Welkom in de wereld van paleoklimatologie, de studie van klimaatveranderingen in het verleden met behulp van wat de wetenschap in de aardbodem vindt. Gegevens uit miljoenen jaren oude fossielen, sedimenten op land en op de zeebodem en minuscule luchtbelletjes in ijskappen. Die vertellen ons de verhalen over hoe het klimaat in het verre verleden veranderde. Prehistorische bodemschatten. Figuurlijk dan. Ik hoor sommigen van jullie denken: Je zegt het zelf, het klimaat verandert altijd al. Dus waarom maken we ons dan eigenlijk zo druk? Nou, juist vanwege die kennis over het verleden. Vrienden en vriendinnen, dat ga ik jullie uitleggen. Aan de hand van 'informatie vergaard uit jarenlange eenvoudige koolstofdatering'. Hé, Rachel, wel op blijven letten en jij ook. Want om dit goed te kunnen begrijpen, is je besef van tijd essentieel. Als het gaat over klimaatverandering wordt vaak genoemd hoeveel warmer het is geworden sinds de industriële revolutie, zo rond 1850, en waar we eind deze eeuw naartoe bewegen. En als jij nou denkt: zo, da's lang geleden. Of: dat is nog ver weg? Op de geologische tijdschaal, de totale geschiedenis van de aarde, is dat minder dan één keer knipperen met je ogen. Dus laten we even heel ver uitzoomen. De aarde is al 4,5 miljard jaar oud, verdeeld over tijdperken van vele miljoenen jaren, met tussendoor heel veel klimaatveranderingen. Dit is die tijdlijn van het ontstaan van de aarde, het tijdperk het Hadeïcum, tot het nu, het Holoceen. Het is een beetje een ingewikkeld plaatje, dus om het begrijpelijk te maken, gaan we hem even kantelen. Want die tijdperken vormen letterlijk die bodem waar paleoklimatologen naar kijken. In de diepste, onderste lagen vinden ze bijvoorbeeld fossielen van prehistorische pissebedden en andere vage wezens. In de lagen daarboven vinden ze weer dino botten en planten uit die tijd en in de bovenste, meest recente lagen ligt het weer bezaaid met zoogdieren en dus 'informatie uit eenvoudige koolstofdatering'. Deze paleoklimatoloog gaat je uitleggen hoe. Dit is een boorkern uit de Middellandse Zee van ongeveer 20 à 25 duizend jaar tot het heden. Waar je bovenop kijkt is recent, dat is wat op de zeebodem zien. En dit is wat er verticaal onder zat. Deze kernen zetten we om in monsters. Als we die crushen en zeven, dan kunnen we daar uiteindelijk microfossielen uithalen. En afhankelijk van de soort die we vinden, kunnen wij iets zeggen over de temperatuur rond die tijd of het zoutgehalte. Wij reconstrueren dus temperatuur en CO2. Door het opnemen van CO2 krijgt die microfossiel een bepaalde waarde, afhankelijk van de CO2 in het water. En daarmee kunnen we dus reconstrueren wat de CO2 was in het water door de microfossielen te meten. En daarmee weten we ook wat de atmosferische CO2 was rond die tijd. In mijn onderzoek kijken we naar een periode in het verleden tussen ongeveer 17 en 15 miljoen jaar geleden. In die periode waren de omstandigheden wat betreft het klimaat in het algemeen, maar de CO2 en temperatuur waren vrij gelijk aan wat we verwachten in de komende decennia, dus zo 2040, 2050. Als ik in mijn onderzoek beter ga begrijpen hoe de CO2 en de temperatuur varieert afhankelijk van mekaar, maar ook wat voor invloed dat had op bijvoorbeeld de zeespiegelstijging, dan kunnen we die informatie weer gebruiken om wat te zeggen over de toekomst en de klimaatverandering die wij in de komende jaren gaan krijgen. Fascinerend, toch? Al sinds het ontstaan van de aarde is het klimaat heel vaak en sterk veranderd door allerlei natuurkrachten, van extreem heet in het vroegste tijdperk tijdens de vorming van de aarde, met oceanen van lava, tot extreem koud, met zelfs een volledig door ijs bedekte planeet en alles daartussenin. Maar ook op de aarde, zoals wij 'm kennen, als deze blauwe knikker, is het klimaat al meerdere malen drastisch veranderd. Met daarna steeds weer een nieuw geologisch tijdperk. En bij dat switchen tussen de tijdperken zijn er grote biologische veranderingen. Soorten die uitsterven en ook nieuwe die er juist bijkomen. Ik zou hier nog uren over door kunnen praten, maar ik licht twee klimaatveranderingen uit het verleden even uit in het bijzonder, met een reden. De eerste een enorme meteoriet. Of beter, de Chicxulub-planetoïde. Die veroorzaakte de sprong van het Mesozoïcum, de 150 miljoen jaar waarin deze vrienden op aarde rondliepen, naar het volgende tijdperk, het Cenozoïcum. De meteoriet van 11 kilometer breed stortte zo'n 65 miljoen jaar geleden met tientallen kilometers per seconde op aarde neer in wat nu Mexico is. Niet eens de inslag, maar wel de abrupte klimaatverandering die daarop volgde, de inslagwinter, nekte de dino's. De enorme hoeveelheid stof en as die in de atmosfeer werd geslingerd, blokkeerde langere tijd het zonlicht. De aarde koelde af. Planten groeiden niet meer en we weten hoe het met onze vrienden is afgelopen. Want ligt de ene grondlaag nog bezaaid met dinobotten, in de grondlaag daarboven... Niks meer. Dan de tweede, de sprong van het Paleoceen- naar het Eoceentijdperk. Het PETM. Een kleine 10 miljoen jaar later, toen het klimaat opnieuw in rap tempo veranderde. Het was toen al een stuk warmer op aarde dan nu, maar in slechts een paar duizend jaar kwam daar nog eens gemiddeld zo'n 6 graden bij. Zo warm, Groenland was ook daadwerkelijk een groen land met tropische regenwouden, krokodillen en zelfs de eerste apensoorten. Geen ijs en een zeespiegel die 60 meter hoger stond dan nu. De oorzaak: een zeer snelle stijging van de CO2-hoeveelheid in de atmosfeer. Over de bron van die CO2 is de wetenschap nog niet helemaal uit, maar een deel is te verklaren door een grote hoeveelheid broeikasgassen uit de zeebodem en Groenland. Toen dat stuk land wegdreef van het Europese continent, scheurde daar de aarde open. Door die extreme vulkanische activiteit kwam er een bom aan broeikasgassen vrij en dat zorgde voor een kettingreactie. Fun fact, even tussendoor: uit al die vulkanen daar is later uiteindelijk ook IJsland ontstaan. Maar laat IJsland nu vooral groen zijn en Groenland vooral ijs. Of ja, nog wel dan, maar dat terzijde. Punt is, na het PETM zag de aarde er opeens overal totaal anders uit. Andere planten, dieren, een hoger zeeniveau, verzuring van de oceanen. Snap je waar ik heen wil? Eerst nog even de laatste paar miljoen jaar in dit geschiedenisboek van de aarde. Het pleistoceen, met daarin meerdere ijstijden waarin het kon vriezen en dooien. En opnieuw en opnieuw en opnieuw en opnieuw. Sterker nog, wij zitten nu nog steeds in de cyclus van wel of geen ijstijd. Het is een natuurlijke cyclus, met dus een zekere regelmaat. Dat heeft te maken met de stand van de aarde ten opzichte van de zon, z'n tilt, de afstand tot en haar baan rond de zon. Maar waarom vertel ik dit? Over een terugtrekkende ijsgrens doet de aarde normaal gesproken zo'n 10.000 jaar. Wat zich nu voltrekt is niet het gevolg van die cyclus waar ik het net over had. Het tempo waarin de ijskappen nu smelten, terwijl de temperatuur nu eigenlijk constant zou moeten zijn, is echt next level. En de zee straks ook. En dat komt dus bewezen door ons, de mens. Door het verbranden van kolen, olie en gas. Die zijn ontstaan door het miljoenen jarenlang platdrukken van de bodem met oud levend materiaal. Vandaar dus ook fossiele brandstoffen. En op dat zwarte goud hebben wij onze beschaving gebouwd. Over prehistorische bodemschatten gesproken. Maar dan nu letterlijk. De afgelopen miljoen jaar volgde het CO2-gehalte in de atmosfeer het ritme van die ijstijden. En kijk nou eens naar dit lijntje, dat zijn wij. En vergelijk dat eens met die natuurlijke regelmaat van de miljoen jaar daarvoor. In andere woorden: dat lijntje is het klimaatprobleem. En nu komt alles samen. Want wat hebben wij nou te maken met enorme natuurkrachten als een reusachtige meteoriet of een opengescheurde aardplaat vol lava? Nou, wij, de mens, zitten daar wat betreft impact ergens tussenin. Wij zijn zo'n enorme natuurkracht door die fossiele verbranding. Misschien niet met de impact van één enorme vuurbal, laten we onszelf niet overschatten, maar met 7,9 miljard kleine vonkjes ligt ons tempo van opwarming wel tien keer hoger dan tijdens het PETM. Dus laten we onszelf vooral ook niet onderschatten. Feitje: wij stoten als mensen nu ongeveer 50 keer meer uit dan alle vulkanen op aarde bij elkaar opgeteld op dit moment. Er is zelfs al een naam bedacht voor het nieuwe geologische tijdperk dat zou zijn aangebroken. Het Antropoceen, het tijdperk van de mens. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16764589 554.24 3652 2022-01-20T15:06:00+00:00 yes no klimaatverandering klimaat https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-gilde-beroepsgroepen-in-de-middeleeuwen 2024-02-29T14:19:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38867.w613.r16-9.92a4d3c.webp Wat is een gilde? | Beroepsgroepen in de middeleeuwen In de middeleeuwen sloten veel mensen zich aan bij een ‘gilde’. Gildes waren een soort beroepsverenigingen. Er was er een voor barbiers, voor manemakers, voor bakkers. Alleen mocht lang niet iedereen lid worden van zo’n gilde en om toegelaten te worden moest je een ‘meesterproef’ doen. Geschreven en geregisseerd door Niek Barendsen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16764592 151.253 15595 2022-01-24T08:00:00+00:00 yes no gilde beroep https://schooltv.nl/video-item/middeleeuwse-wapens-van-de-kruisboog-tot-het-kanon 2024-02-29T14:12:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38868.w613.r16-9.f095d96.webp Middeleeuwse wapens | Van de kruisboog tot het kanon Wat hebben we geweldige wapens om mee te vechten. Zoals het zwaard, de ravenbek, de hellebaard, de goedendag of de vlegel. Niet te vergeten de kruisboog! Oh de kruisboog is geweldig. Daar kun je dwars mee door een harnas mee schieten. Dan kun je vijf pijlen per minuut afschieten. Ontzettend snel. Tak tak tak tak tak! Er gaat niets boven de kruisboog. Er is nu iets nieuws. Iets nieuws? Ja, uit Engeland. Uit Engeland, wat dan? Wat dan? De longbow! Een longbow? Ja, met de longbow schiet je wel 300 meter ver. Verder en dodelijker dan met de kruisboog. Wow! En veel sneller. Wel 10 pijlen per minuut. Maar dat is ongelooflijk veel! Je moet er wel gespierd en atletisch voor zijn, want anders lukt het niet. Ik wil ook een longbow van de Engelsen. Ja die gaan ze je echt niet zomaar geven. Nou dan gaan we ze toch namaken en kopiëren. De longbow, het allerbeste wapen....Ho ho ho. Er is nu iets nieuws. Weer iets nieuws?! Uit Italië. Uit Italië? Hoe heet dan? Zeg het ons. Zeg het ons Dit is een handbus. Kijk! Het is een kleine knaller op een lange stok en werkt op buskruit. Buskruit?! Wat is dat, buskruit? Buskruit komt uit China. Wauw! Uit China? Ja, het knalt en het is sterker dan al onze wapens uit Europa. Ik wil ook buskruit. Ik wil een bushand. Een handbus, het beste wapen van de ...Ho ho. Er is weer iets nieuws! Weer iets nieuws? Houdt het dan nooit op? Dit is het kanon. Kanon? Ja het kanon. Hiermee schiet je vestingmuren kapot. Nee! Ja! Het kanon met Chinees buskruit. Weer uit China? Maar tegen zo'n kanon is toch geen kruisboog of handbus opgewassen? Alle kastelen gaan kapot. Klopt! Dit kanon is tevens het einde van onze tijd, van onze middeleeuwen. Ja helaas. Nou, dan ga ik naar huis. Oh ik ook. Na duizend jaar. Ja ach. Ja dan ga ik ook. Doei! Hallo kanon, dag middeleeuwen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16764593 143.274 9793 2022-01-24T08:00:00+00:00 yes no wapen buskruit https://schooltv.nl/video-item/wie-was-marco-polo-ontdekkingsreiziger-in-de-middeleeuwen 2024-02-29T14:12:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38869.w613.r16-9.ee8e25b.webp Wie was Marco Polo? | Ontdekkingsreiziger in de Middeleeuwen Bon giorno, hier is hij dan, Marco Polo. Ik.. Dank je! Kom net terug van mijn wereldreis naar China. Ik heb het oosten met het westen verbonden. Meneer Marco Polo, u bent de aller beroemdste wereldreiziger aller tijden. Waar bent u allemaal geweest? U kan beter vragen waar niet? Hier zie je dus mijn reis, staat allemaal in dit prachtige boek. Dit heb ik geschreven. Marco Polo, de wonderen van de Oriënt. En en wat heeft u allemaal meegenomen uit Azië? Zijde, katoen, peper, goud, edelstenen, olifantstanden, papiergeld. Ja ik ben echt een ongelooflijke figuur. Volgende vraag. Ni hao! Pardon? Dat is Chinees voor hoe gaat het. Met mij? Prima. En hoe gaat het met u? Spreekt u eigenlijk wel Chinees? Nou, dat was in zoverre niet nodig omdat de mensen daar mijn lichaamstaal begrepen. Maar bent u niet iets vergeten in uw boek? Nee, in mijn boek staat echt alles. Dit boek is heel compleet. Ja. Thee, de beroemde Chinese thee staat er niet in. Thee? Ja, dat kon ik dan niet kwijt. Het boek was vol. En de boekdrukkunst? Dat hebben de Chinezen uitgevonden. Staat de boekdrukkunst niet in mijn boek? Nou zeker weten van wel. Moet u even goed zoeken denk ik. En ook niet het buskruit. Ja, misschien heeft u een goedkope uitgave, is er een stuk uitgevallen, wie zal het zeggen. Staat er niet in. Chinese muur staat er niet in. Maar die heb ik niet gezien. Die kon ik niet zien. Er hing een dikke mist al die tijd. 24 jaar lang dikke mist. Acupunctuur? Acu wat? Dat is prikken met naalden. Staat er niet in. Nee, dat ben ik vergeten inderdaad. Dat ben ik inderdaad vergeten. Stom, stom. En ook ijs niet, het spinnewiel niet en papier niet. Ja nou is het genoeg. Altijd hetzelfde liedje. Het is nooit goed. Altijd dat gezeur van de pers. Haal haar eens weg. U stelt foute vragen. Haal haar maar weg, u mag niks meer vragen. Ga weg, ga weg. Zo, u mag nog wel wat vragen. Ga uw gang. Bent u eigenlijk wel in China geweest? Ja natuurlijk. Wat zijn dit nou voor vragen? Waar ligt China dan? Hallo? Je loopt gewoon en vanaf hier richting Twente en loop je heel lang door de bergen en heel lang over de steppen. En dan kom je na een paar jaar aan in China. Haal hem ook maar weg hoor. Hij stelt ook foute vragen. Onzin-vragen. Ga mij weg, ga maar weg. Weg jij weg. Jij mag noch wel wat vragen. Uw oom en uw vader, die zijn wel in China geweest, toch? Ook in China geweest! Ook in China geweest. En boze tongen die beweren dat u hun verslagen heeft gejat en overgeschreven. Leugens, leugens van de linkse pers. Ik ben 24 jaar in China geweest. Waar was ik dan? Geen idee. In een vakantiehuisje, maar niet in China. Nee, nee. Nee, nee, nee. Nee, ik heb China ontdekt. Ik ben de grote China kenner. Ik heb twee werelden met elkaar verbonden. Wegwezen nu. Dag! Zàijiàn! Wat zegt u? Dat betekent goeie dag in het Chinees. Ja, dat weet ik ook wel. Shin ding! Ja, oprotten nu, wegwezen. Shin ding! Wegwezen, doei! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16766589 192.554 10811 2022-01-24T08:00:00+00:00 yes no ontdekkingsreis wereld China https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-flagellanten-boetedoeners-die-de-pest-verspreiden 2024-02-29T14:11:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38870.w613.r16-9.a052a61.webp Wat zijn flagellanten? | Boetedoeners die de pest verspreiden Wat doen jullie nou? Wij zijn flagellanten. Wij geselen onszelf op de rug. Om te boeten voor onze zonden! Wij willen vergeving van onze Heer. Maar wat hebben jullie dan gedaan? Jokken, afkijken op school. Appels gestolen. Belletje trekken. Mijn broertje plagen. Maar zo erg is het toch niet? Ja, dat is heel erg. We moeten boete doen, anders komen we in de hel! Lieve mensen, doen jullie allemaal mee met de flagellanten? En bedoeling is dat je jezelf viermaal maal daags tot bloeden toe slaat. En je mag je een maand niet wassen, niet scheren. En je moet elke dag dezelfde kleren aan. En je moet al je geld weggeven. Want geld is de duivel! En dan vallen we op de knieën. En we slaan onszelf met een touw of een zweep op de rug. En zo verjagen we de pest! De Zwarte Dood! Ohja? Hoe dan? De pest is een straf van God en door onszelf te slaan, stemmen we hem gunstig. En dan stopt hij met de pest. Wij moeten jullie hier niet. Opsodemieteren! Wat krijgen we nou zeg? We komen jullie redden. Welnee. Overal waar jullie zijn geweest is de pest. Jullie brengen zelf die pest rond. Nee. Is het zo? Brengen wij de pers rond? Wij zijn de pest! We moeten onszelf harder straffen! Precies, opdonderden nu. Wegwezen nou! We moeten de boetedoening verdubbelen! Kom op, tempo mensen! Au, au, au! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16766590 102.122 2455 2022-01-24T08:00:00+00:00 yes no ziekteverwekker https://schooltv.nl/video-item/wat-was-de-pest-besmettelijke-infectieziekte-tijdens-de-middeleeuwen 2024-02-29T14:11:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38871.w613.r16-9.50a24d8.webp Wat was de Pest? | Besmettelijke infectieziekte tijdens de Middeleeuwen Goedemiddag, de zwarte pest is de gesel van deze tijd, ontstaan in Azië en via een schip met zieke zeelieden aangekomen in Italië, maakt de pest duizenden slachtoffers. Ik spreek met een arts in zijn pesthuis. Wat schrijft u voor tegen de pest? Azijn, knoflook, zure melk, Armeense bolus. En werkt dat? Nee, totaal niet. En verder? Aderlaten, dat doen we ook. Dan tappen we slecht bloed. Veel slecht bloed van de patiënt af. Kijk maar. Oh ja, en werkt dat? Nee, totaal ook niet. Maar we zitten niet stil. We klisteren: water in de bips. Bah! Maar ja, als het helpt. Nee, dat helpt dus ook niet. We snijden ook pestbuilen uit. Dat daar, hier. Dit is een pest buil. Ja, en daar zet je dan zo het mes in. Hè jakkes! En werkt het? Nee, maar is wel heel erg besmettelijk. Dus je krijgt zo de pest via dit mes of via de lucht. Ja, pest builen uitsnijden: heel besmettelijk. Ja, maar we doen wat we kunnen. Waardoor komt de pest? Dat vind ik nou echt een hele erg leuke vraag. Nou volgens de Franse universiteit komt het door de stand van de planeten. Volgens anderen is de straf van God. En de hygiëne dan? Ratten, vlooien. Hygiëne? Wat heeft dat er nou mee te maken? Hygiëne, wat een onzin. Zeg, en hoe herken je de pest? Oh dat is weer een hele leuke, kijk naar deze meneer. Die heeft dus de builenpest. Dus dat is veel zweten, hoofdpijn, misselijk, rillingen. Hier hebben we iemand met longpest. Dan hoest de patiënt schuimend, bloederig speeksel op. Onthoudt: schuimend, bloederig speeksel, longpest. Zwarte builen, builenpest. Het is eigenlijk ook heel erg logisch. Oh nee, ai ai ai, ja zo jammer. Het is zo moeilijk om personeel te krijgen. Zeg en u bent arts. Is er dan echt niets dat u kunt doen? Ja ja, als arts is het enige wat je kan doen je spullen pakken en vluchten. Dat doen de meeste artsen dan ook, want dan is het besmettingsgevaar kleiner. Maar daar geneest u toch helemaal geen patiënten mee? Nee, natuurlijk niet, maar je bent zelf wel veiliger. Dat is toch wat u vroeg? Ik, sorry, ik moet gaan. Jongens, zet m op! Ik ga hollen, succes, beterschap. Dag. Maar daar gaat de arts en daar gaat ook de verpleging. En ja, de pestlijders, die blijven er in het pesthuis. De zwarte pest, meer dan de helft van de Europeanen zal eraan bezwijken en meer dan 75 miljoen mensen wereldwijd zullen sterven aan de... Nee, hoor. Hoor je dat? De helft van de mensen zal bezwijken. Oh nee, dat betekent jij of ik. Nee Maarten. Als we gaan, gaan we samen. Oh Trui! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16766591 178.73 7196 2022-01-24T08:00:00+00:00 yes no ziekte infectie https://schooltv.nl/video-item/middeleeuwse-lijfstraffen-de-schandpaal-en-de-schaamfluit 2024-02-29T14:11:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38872.w613.r16-9.f298bf5.webp Middeleeuwse lijfstraffen | De schandpaal en de schaamfluit Mis! Willen jullie niet raak mikken, of wat? Zo, jij bent vrolijk. Ja ja, ja ja, het is een mooie dag. Hé, moet je die kinderen nou toch zien genieten? Dat is toch heerlijk! Au! Maar u staat gevangen in een schandpaal. Ja, dat klopt. Ja, dat is logisch. Ja, wat heeft u gedaan? Ja, nou ja, ik heb een brood gestolen. Dat had ik ook niet moeten doen. Hè sorry. Nou jongens, kom op gooien. Hupsakee. Dit is toch vreselijk? Valt best mee. Maar die stank van die rotte eieren, dat het toch zo vies! Ja ja, ik stinkt een uur in de wind. Dat klopt. Maar ja, het kan allemaal nog veel erger. Oh ja? Ja, kijk naar hem. Hij heeft een schaamfluit om. Die krijg je om als je een slechte muzikant bent. Haha, valse noten. Hallo. En zij daar verderop. Zij draagt een schandsteen om haar nek. Oei, dan heeft ze wel iets vreselijks gedaan. Moord, overspel? Nee, veel erger. Ja, ze was te laat voor de kerkdienst. Oh en en hij, wat heeft hij gedaan? Hallo! Nou hij is ongelovige. Een sodomiet. Een sodomiet? Gay? Nou, ik zeg liever een LGBTQ'er. Ja, een zondaar. Oh, en daarom zit ie achterstevoren naakt op een paard? Natuurlijk. Zo zijn de regels en de regels moet je handhaven. En daarom staat u in een schandpaal. Ja maar ja, dit is nog een feestje vergeleken bij een heleboel andere straffen hoor. Oh ja, zoals? Ja, wat dacht je van hand afhakken bij diefstal of je tong uitrukken voor leugenaar? Vreselijk. En dan heb je nog onthoofding. Ook geen pretje. Nou, dat is een hele eer. Want ja onthoofding, dat is top he. Daar merk je helemaal niks van. Nee weet je wat pas erg is? Nou? Verbanning! Ja, dan word je naar een andere stad gestuurd waar je niemand kent. Vreselijk. Ja succes dan hè. Ja dank u en u ook een fijne dag. Hé jongens genoeg op mij. Eventjes die reporter meenemen mochten jullie willen. Nee, nee! Pak m! zijn? Dit is zo goor! Terug naar de studio, dit was de schandpaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16766592 118.528 10072 2022-01-24T08:00:00+00:00 yes no straf https://schooltv.nl/video-item/wie-was-dokter-balavignus-joodse-arts-die-de-pest-bestreed 2024-02-29T14:11:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38873.w613.r16-9.5473b5a.webp Wie was Dokter Balavignus? | Joodse arts die de pest bestreed Nee hier! Shhht! Dokter Balavignus! Ja, wie is daar? Goed volk, de Rebbe en twee Joodse vrienden. Zeker? Ja ja ja ja ja. Wat betekent dan shalom chaverim? Shalom betekent vrede en chaverim betekent vrienden. Oh ja en wat betekent dan harav meshuga? Rabbi is gek. Doet u nu open. Ja. Wat kan ik voor jullie doen? Wij komen u feliciteren. De pest is bijna uit de Joodse wijk verdreven dankzij u. Ja laat dat de stad niet horen. Simpele hygiëne. Afval verbranden dat werkt enorm. Dat zei ik toch? De joodse spijswetten uit de Thora. Het boek Leviticus, we leven ze na tot de letter. Wat denkt u het werkt! Tegen de pest. Weet u nu hoe de pest wordt overgebracht? Nee, dat niet. Als we de ratten verjagen en de vlooien verjagen, nou, dan verdwijnt de pest kennelijk ook. U kunt de wereld redden van deze plaag, weet u dat? Niet zo bescheiden, u mag trots zijn. Ja, u mag de wereld vertellen dat u de Joodse wijk in Straatsburg hebt gezuiverd van de pest. Als de christenen dat horen dan verdrijven ze ons! Maar zullen ze dan niet dankbaar zijn? En zeggen goh, hoe heeft u dat gedaan? Begrijpen jullie het dan niet? Ze zullen ons beschuldigen van tovenarij. Ze zullen ons beschuldigen dat we hun waterputten hebben vergiftigd en zelf gezond blijven. Hoe dan ook we krijgen altijd de schuld, simpelweg omdat we anders zijn. We zijn geen christenen, dus zijn we de zondebok. Dat is zo. Het is een enorme triomf. We mogen het tegen niemand zeggen. Anders worden wij de stad uitgegooid. Of veel erger. Ze steken ons huis in brand en vroegen ons af. Maar we mogen u toch wel feliciteren? Maar niet te hard. Gefeliciteerd. Gefeliciteerd! Shhht! Ja dankjewel, maar mondje dicht. Ik zegt niks. Wij zijn hier nooit geweest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16764594 146.73 1200 2022-01-24T08:00:00+00:00 yes no ziekte joden https://schooltv.nl/video-item/frankrijk-de-wereld-rond 2024-01-16T16:27:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38874.w613.r16-9.41d8719.webp Frankrijk | De wereld rond Ten zuiden van Nederland en België ligt Frankrijk. De hoofdstad van dit Europese land is Parijs. Er wonen ongeveer 67 miljoen mensen in Frankrijk. Dat is bijna vier keer zoveel als in Nederland. Ruim driekwart van de Fransen woont in stedelijke gebieden zoals Lyon, Marseille en Toulouse. Parijs is verreweg de grootste metropool van Frankrijk. De meeste Fransen zijn van West-Europese afkomst. Maar er is ook een grote groep inwoners met een niet-westerse achtergrond. De meesten van hen komen oorspronkelijk uit Algerije en Marokko. In de geschiedenis is Frankrijk vaak betrokken geweest bij oorlogen en revoluties. Franse invloeden vind je overal ter wereld. De meest beroemde en beruchte Fransman uit de geschiedenis is keizer Napoleon Bonaparte. Ook is Frankrijk lange tijd een koninkrijk geweest. Halverwege de 17e eeuw is Lodewijk de veertiende koning van Frankrijk. Vanuit het Paleis van Versailles regeert hij over zijn rijk. Dit enorme paleis heeft enorme zalen met allerlei tierelantijnen en rond het paleis zijn vorstelijke tuinen aangelegd. Lodewijk de veertiende krijgt dan ook niet voor niets de bijnaam ‘zonnekoning’, alles wat hij wil moet ook gebeuren. Maar in de loop der tijd hebben steeds meer mensen bedenkingen bij de macht van de koning. Dit leidt eind 18e eeuw tot de Franse revolutie waarbij de koning wordt afgezet en vermoord. Frankrijk wordt dan een republiek. In de 20e eeuw is Frankrijk betrokken bij zowel de Eerste- als de Tweede wereldoorlog. Frankrijk strijdt aan de kant van de geallieerden. De vijand wordt tot twee keer toe verslagen, maar miljoenen Fransen komen tijdens de oorlogen om het leven. ‘Nooit meer oorlog’, dat is wat veel Fransen willen. Daarom wordt er besloten om nauw samen te gaan werken met andere Europese landen. Dit leidt uiteindelijk tot de oprichting van de Europese Unie. Door het lidmaatschap van de EU kan er makkelijker handen worden gedreven tussen lidstaten. De Europese handel is dan ook een belangrijke inkomstenbron voor Frankrijk. Frankrijk heeft de grootste landbouwsector van de hele EU. Ongeveer de helft van de landbouwgrond wordt gebruikt om granen op te verbouwen. Andere gewassen die worden geteeld zijn olijven om olijfolie van te maken en fruit. Van de druiven die worden verbouwd, wordt wijn gemaakt. Frankrijk is dan ook één van de grootste wijnexporteurs ter wereld! Toerisme is een belangrijke inkomensbron. Frankrijk is één van de populairste vakantielanden onder Nederlanders. Frankrijk heeft net als Nederland vier seizoenen. Het land wordt verdeeld in drie klimaatgebieden: In de gebieden rondom de Alpen vind je een hooggebergteklimaat. In het zuidoosten van het land heerst een warm, mediterraan klimaat met droge zomers. De rest van het land heeft net als Nederland, een gematigd zeeklimaat. In het land zijn een aantal hooggebergten te vinden zoals de Alpen in het oosten en de Pyreneeën in het zuiden. In de winter zijn deze gebieden geliefd bij wintersporters. De Mont Blanc, in het zuidoosten van Frankrijk, is de hoogste berg van Europa. Dwars door het land stromen ook verschillende rivieren, zoals de Loire, de Rijn en de Seine, die door Parijs stroomt. Frankrijk bestaat niet alleen uit vast land. Langs de kusten liggen ook enkele eilanden waarvan Corsica het grootste eiland is. Door het koloniale verleden zijn er ook een aantal overzeese gebieden die bij Frankrijk horen, zoals Frans-Guyana, Réunion en Guadeloupe. Frankrijk is in heel de wereld bekend om haar kunst, mode en Franse keuken. In de 19e eeuw is Parijs een magneet voor kunstenaars zoals Cézanne en Monet. De stad is dan dé culturele hoofdstad van Europa. Vooral de wijk Montmartre is populair. Ook de Nederlandse kunstenaar Vincent van Gogh komt hier terecht. Voor de nieuwste mode moet je ook in Frankrijk zijn. Beroemde Franse modehuizen zijn Chanel en Christian Dior. Leven in Frankrijk wordt ook weleens omschreven als ‘La douce France’: leven als een god in Frankrijk. Het land is dan ook geliefd onder toeristen, maar ook onder liefhebbers van kunst en mensen die het Franse eten willen proeven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16766597 306.794 13560 2022-01-21T14:35:00+00:00 yes no Frankrijk land https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-mist-een-wolk-op-de-grond 2024-01-16T15:44:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38876.w613.r16-9.0462fe7.webp Hoe ontstaat mist? | Een wolk op de grond Het kan er soms magisch uitzien, maar het kan ook vervelend zijn, bijvoorbeeld als je ergens naartoe moet en je anderen op de weg niet goed kunt zien. Mist ontstaat vaak 's nachts als de grond erg afkoelt. Door de kou verandert de lucht boven de grond in kleine waterdruppels en dat is mist. Normaal gebeurt dat hoog in de lucht. Dat zijn wolken. Mist is dus eigenlijk een wolk op de grond. Zodra de zon feller schijnt, kan de mist weer verdwijnen. De waterdruppels lossen dan op in de warme lucht. Mist komt het hele jaar door voor, maar het meest in de herfst en de winter. In de zomer is de zon heel sterk. En die kan er dan voor zorgen dat de lucht opwarmt en dat die mist heel snel kan verdwijnen. Vaak nog voordat je wakker wordt gebeurt dat. Maar in de herfst en vooral in de winter, in december, in januari en februari is de zon helemaal niet zo sterk en kan die de lucht ook niet genoeg opwarmen en kan die dus ook de mist niet laten verdwijnen. En daardoor kan mist die 's nachts ontstaat de hele dag blijven hangen. Ja, en dat kan best gevaarlijk zijn. Het is daarom goed om jezelf zo zichtbaar mogelijk te maken, zoals met lampjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16768764 73.834 3483 2022-01-24T16:28:26+00:00 yes no mist wolk weer https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-ideaal-een-droom-voor-jezelf-of-voor-de-wereld 2024-01-04T12:59:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38878.w613.r16-9.e83c678.webp Wat is een ideaal? | Een droom voor jezelf of voor de wereld Huh?! Ideaal? Wat is dat? Stel, je woont in een flat in een vieze stinkstad, maar je zou liever in een huisje willen wonen, in de natuur. Maar een dikke villa op een tropisch eilandje, dat is toch wel je ideaal. Iets wat ideaal is, is helemaal perfect. Het is iets waar je van droomt. Iets wat ideaal is, is de beste versie ergens van. Ideaal als je lekker wil snoepen! Ideaal voor een potje basketbal. Het weer kan ideaal zijn om bruin te worden bijvoorbeeld, maar ook om je paraplu te testen. Wat ideaal is, is voor iedereen weer anders. Soms is een ideaal makkelijk te bereiken. En soms wat moeilijker. Je kan een ideaal hebben voor jezelf, maar ook voor je vrienden of voor de stad waar je woont. Echte idealen gaan niet alleen over jezelf. Die gaan over een betere wereld. Een wereld zonder oorlog bijvoorbeeld. Of een beter klimaat. Wat je idealen ook zijn, soms maak je het plaatje in je hoofd iets te perfect. Dan idealiseer je iets en dan valt dat in het echt soms een beetje tegen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16768768 109.36 875 2022-01-31T18:00:00+00:00 yes no droom waarde https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-havermout-gemaakt-geplette-ontbijtgranen-als-ontbijt 2024-01-04T12:59:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38879.w613.r16-9.be6ec29.webp Hoe wordt havermout gemaakt? | Geplette ontbijtgranen als ontbijt Oe lekker, een bakje havermout bij het ontbijt. Havermout wordt gemaakt van haver, dat is een graansoort en die groeien in dit soort pluimen. En daar zitten dus die haverkorrels in. Maar die haverkorrels kun je zo nog niet eten. Dus van haverkorrels havermout maken: hoe doen ze dat? Ik ben in Brabant, in Heeswijk-Dinther en we gaan de havermoutfabriek in. De haver die geoogst is ligt opgeslagen in deze silo. Deze haver moet eerst nog schoongemaakt en gepeld worden, dat kun je zo nog niet eten. Kijk, dit is de eerste stap, hier wordt het onkruid eruit gehaald en daarna worden ze nog verder schoongemaakt. Hier zakken de korrels zo de pelmachine in, en hier worden de korrels zo hard rondgedraaid dat alle velletjes er vanaf worden geschoten. Kijk, het velletje is eigenlijk een vliesje dat om de haverkorrel heen zit. Een soort beschermlaagje. Maar wij kunnen dat vliesje niet zo goed verteren met onze darmen. En dus halen we dat velletje eraf. Na het pellen gaan de korrels naar deze grote schudtafel, kijk. En die tafel controleert of alle velletjes er wel goed af zijn. Als het nog niet goed is gegaan , dan gaan de korrels weer terug en alle goedgekeurde korrels komen hier in deze bak terecht. En nu is het tijd om de korrels te pletten. Want als je granen namelijk plet, dan kan je lichaam de voedingsstoffen beter opnemen. Dan worden de korrels geroosterd onder een hele hete brander van 600 tot 800 graden. En dan, bij de laatste stap, worden de havervlokken, platgewalst door de pletwals. En dan heb je een enorme zak met havermout. Inpakken maar! En er zijn allerlei lekkere havermoutrecepten. Dit is Hanne Clement, zij is voedingsontwikkelaar. Dat betekent dat je allemaal nieuwe, mooie recepten en gerechten bedenkt. En jij hebt hier allemaal lekkere havermoutontbijtjes gemaakt. Ja klopt, vertel. Nou, dit is gewoon havermoutpap wat je heel leuk kan opmaken met allemaal fruit. Ik heb hier nog havermoutkoekjes, havermoutpannenkoeken en je hebt zelfs vleesvervangers op basis van haver tegenwoordig. Oh, dit is dit is een vleesvervanger? Ja. Nou, dan ga jij lekker havermoutgerechtje voor ons maken. Ja, klopt. Ik heb hier alvast een warm bakje havermout dat ook wat zaden en pitjes bij. En dan nog wat blauwe bessen, wat pistachenootjes is misschien ook wel lekker. Wat chocoladebolletjes en nog wat pindakaas. Hij is klaar. Wil je hem proeven? Ja. Alsjeblieft. Lekker! Mooi. Ja. Havermout maken en bereiden, zo doen ze dat dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16768769 188.52 1535 2022-01-31T18:00:00+00:00 yes no graan ontbijt https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-kunstschaatsen 2024-01-04T12:59:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38880.w613.r16-9.48e3232.webp Het Klokhuis | Kunstschaatsen Lindsay van Zundert is zestien jaar en behoort tot de zestien beste kunstschaatsers van de wereld. Daarom mag ze meedoen aan de Olympische Winterspelen. Ze is een ster in sprongen en pirouettes op het ijs. Pascal hoort wat er allemaal bij komt kijken en hoeveel je moet trainen. Hij probeert zelf ook een sprongetje. Bert en Joke nemen hun buurmeisje mee voor een Quizz over kunstschaatsen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325780 874.344 5451 2022-02-05T06:00:00+00:00 yes no schaatsen sport Olympische Spelen trainen https://schooltv.nl/video-item/kunnen-er-ook-tornados-in-nederland-komen-draaiende-storm-door-warme-en-koude-luchtstromen 2026-03-30T14:19:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38882.w613.r16-9.f2bcab5.webp Kunnen er ook tornado's in Nederland komen? | Draaiende storm door warme en koude luchtstromen Kapotte huizen, winkels en auto's, alles is verwoest. Een tornado ontstaat als verschillende luchtstromen samenkomen en dat gebeurt in dit gebied vaak. Vanuit de Golf van Mexico komt namelijk warme, vochtige lucht en die komt vervolgens in aanraking met droge woestijnlucht uit Mexico en koude lucht uit Canada. Als die warme en koude stromen met elkaar botsen, kunnen er hevige buien ontstaan en die zorgen weer voor een wervelwind. Een tornado. Kan zoiets ook in Nederland gebeuren? Ja, dat kan, maar het is wel heel zeldzaam. Kijk, in Amerika heb je een groot gebied waar de omstandigheden ideaal zijn. Warme, vochtige lucht van de ene kant, koude lucht van de andere kant, veel wind hoger in de atmosfeer. En dat is in een groot gedeelte van het jaar zo. Dus dan maakt de kans op tornado's in een groot gedeelte van het jaar dan ook heel reëel. Al die puzzelstukjes moeten precies op z'n plek vallen en de kans dat dat in Nederland gebeurt is niet nul, maar wel heel klein. Toch was er in Nederland wel noodweer, dat ook megaveel schade veroorzaakte. "Dag buren... heftig hè?" Vooral in de plaats Leersum was bijna alles kapot. "De bomen aan die kant zijn op huizen gevallen." Dat kwam toen door een valwind. Een valwind en een tornado zijn twee hele verschillende zaken. Bij een tornado heb je van die roterende, van die draaiende beweging en dan zie je dat de schade ook alle kanten eigenlijk op ligt. En bij een valwind heb je te maken met een hele portie koude lucht die uit een onweersbui naar beneden gestort wordt in één richting. Dus dan zie je ook aan de schade dat alle bomen bijvoorbeeld ook één kant allemaal opgeduwd zijn. Nou denk je misschien 'help, moet ik nou bij elke onweersbui bang zijn dat dit gaat gebeuren?' Nee, helemaal niet. Er zijn veel vaker in Nederland gewoon onweersbuien, zonder dat daar ook een tornado of een valwind bijzit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16769407 122.069 7190 2022-01-26T10:52:07+00:00 yes no wind tornado storm https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-adrenaline-1 2024-01-04T12:59:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35147.w613.r16-9.515d3d5.webp Het Klokhuis | Adrenaline Adrenaline is een noodsignaal van je lichaam. Pascal zoekt uit hoe adrenaline werkt en wat het doet met je lijf. Daarom gaat hij het gevecht aan met Rico Verhoeven en springt hij aan een parachute uit het vliegtuig. De Ober voegt graag adrenaline toe aan een saai gerecht. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1304603 903.96 1402 2022-02-03T06:00:00+00:00 yes no adrenaline lichaam hormoon neurologie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-geluidsoverlast 2024-01-04T12:59:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38885.w613.r16-9.812afe5.webp Het Klokhuis | Geluidsoverlast Stel je voor: Je woont aan een drukke weg en er is veel verkeer en veel geluidshinder. Van alle kanten hoor je geluiden. Wat een lawaai! Hoe zorg je ervoor dat de omgeving nog leefbaar is met al deze drukke prikkels? Kun je deze 'buiten-geluiden' ook wel dempen? Bij de TU delft hebben ze verschillende manieren bedacht om deze geluidsbewegingen op te vangen. Pascal kijkt en LUISTERT mee. Bij de cowboys is een bankovervaller overprikkeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325772 899.4 2274 2022-02-10T06:00:00+00:00 yes no geluid horen zintuig https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-freediving 2024-01-04T12:59:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38887.w613.r16-9.d0ab106.webp Het Klokhuis | Freediving Hoe lang kun jij onder water zwemmen met één hap lucht? Nanja van den Broek is wereldrecordhouder freediven en kan wel 130 meter diep duiken zonder zuurstoffles. Er gebeurt van alles met je lichaam als je lang en diep onder water bent. Janouk leert over de duikreflex, ademhaling en over oren klaren. En dan, neemt ze een diepe duik. Gaat het haar lukken? Debbie en Lara overwegen freediving als hobby. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325784 890.856 2852 2022-02-12T06:00:00+00:00 yes no duiken water zuurstof zwemmen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-digitale-tomaat 2024-01-04T12:59:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38888.w613.r16-9.6efd937.webp Het Klokhuis | Digitale tomaat In de Nederlandse kassen wordt er alles aan gedaan om het de tomaten helemaal naar hun zin te maken. Maar hoe kom je erachter wat tomaten het allerfijnst vinden, zonder dat de hele oogst mislukt? Daarom gaat Pascal naar Wageningen waar ze werken aan een digitale tomatenplant: een plant die helemaal in de computer zit en waar je van alles mee kunt uitproberen. De kinderen in het Ruimteschip verzorgen digitale groente als vakantiebaantje. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325786 914.184 1314 2022-02-16T06:00:00+00:00 yes no tomaat broeikas oogst digitalisering https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-visuele-beperking 2024-01-04T12:59:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38889.w613.r16-9.f3601aa.webp Het Klokhuis | Visuele beperking Hoe is het als je weinig of helemaal niets ziet? Janouk ontmoet Bodhi, die naar een school voor blinde en slechtziende leerlingen gaat. Janouk ontdekt hoe je braille leest met je handen. Ridder William krijgt een slechtziende schildknaap. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325752 866.616 7769 2022-02-17T06:00:00+00:00 yes no oog zien blind https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-nieuw-op-de-weg 2024-01-04T12:59:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38890.w613.r16-9.594bd1d.webp Het Klokhuis | Nieuw op de weg Elk jaar worden weer nieuwe soorten voertuigen uitgevonden en met elk voertuig wil men zo snel mogelijk de weg op. Dat moet natuurlijk veilig! Met TNO-onderzoekster Charlotte checkt Pascal waarover allemaal moet worden nagedacht bij een e-step. Bij de RDW ziet hij hoe élk onderdeel van een voertuig wordt getest. En op het testcircuit mag Pascal op hoge snelheid een paar spectaculaire tests doen met een voertuig voor het de weg op mag. De dansers van 155 laten zien dat je je zonder voertuigen ook origineel kunt voortbewegen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325775 869.016 3049 2022-02-18T06:00:00+00:00 yes no verkeer vervoersmiddel veiligheid verkeersveiligheid https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-de-beul-middeleeuwse-martelingen 2024-02-29T14:10:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38897.w613.r16-9.f10cfeb.webp Wat doet de beul? | Middeleeuwse martelingen Wij zijn hier vandaag met Gerrit en Gerrit, jij bent beul. Ja, dat is mijn vak. Mijn vader was beul en mijn opa was beul. Bij ons is iedereen beul. En de vrouwen ook? Nee, de vrouwen mogen dus geen beul worden. Terwijl mijn dochter toch wel echt het karakter voor heeft. En mijn vrouw trouwens ook, en mijn zus. Nou wat oneerlijk zeg! Ja, maar ja, zo zijn de middeleeuwen he. Maar Gerrit, als ik het goed begrijp is het een heel agressief beroep. Welnee, dat lijkt maar zo. Mijn beroep bestaat voor driekwart uit show. Als beul moet je toch vooral acteren. En hoe gaat dat dan? Nou, als er een verdachte wordt binnengebracht en die ziet mij met mijn werktuigen, nou de meeste mensen bekennen meteen alles. Oh. Dan krijg ik wel de helft betaald, maar dat vind ik prima. En als ze niet bekennen, nou dan pak ik de tongtang en daar ga ik dan mee dreigen zo. En dan zeg ik: aaah! Ik ga je vierendelen op de pijnbank! En dan bekennen ze vaak toch wel meteen. Maar anders pak ik de kettervork. En dan zeg ik ah! Wil je op de rektafel? Of zilver in je ogen? Nou en dan bekennen ze meteen. Allemaa? Dus het echte martelen...kom ik bijna niet aan toe. Niet verder vertellen he? Maar vind je dat niet jammer Gerrit? Welnee. Dat echte beulswerk, dat vind ik vreselijk, maarja haar soms moet je wel hè? Bij terechtstellingen toch, dan moet je wel. Ja, ja, nee, dat moet je hakken hè? Dan moet je hakken, kop eraf, hand eraf. Ik ben er wel voor opgeleid, maar ik hou daar niet van. En hoewel ik dan wel de volle mep betaald krijg. Gerrit, wat vind jij nou het vervelendst aan het beulsvak? De administratie. Al die bonnetjes verzamelen voor de belasting, is echt vreselijk. En wat vind je het leukste? Oh nou, met mensen werken he! Ja, dat vind ik het leukste. Ik ben echt een mensenmens. En het reizen, lekker van stad naar stad. Ik ben echt een reisbeul. Ow wacht, daar hebben we weer een klantje! Laat me los! We gaan weer acteren! Ik hak je kop van je romp! Nee, nee, ik beken! Ik beken alles! Afvoeren die hap! Hahahaa. Nou ja, zo gaat dat dus elke dag. Beetje dreigen, factuurtjes schrijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16777384 149.32 3048 2022-01-30T18:00:00+00:00 yes no Middeleeuwen straf rechtbank https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-mensen-bang-voor-heksen-hoe-angst-leidt-tot-een-ware-heksenjacht 2024-02-29T14:10:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38898.w613.r16-9.3491d74.webp Waarom zijn mensen bang voor heksen? | Hoe angst leidt tot een ware heksenjacht Hallo en welkom. Wij praten vandaag met de beroemde Heinrich Kramer en hij is de schrijver van het beroemde boek De heksenhamer. Ja, ik weet alles van heksen. Ik heb ze geïnterviewd, getest en ondervraagd. Hoe herken ik de heks? Iedereen kan een heks zijn hier. Kijk, dat meis, jij bent een heks! En hij, die man. Ja, hallo, jij bent een heks, geef het maar toe. Echt niet! Er bestaan dus ook mannelijke heksen, begrijp ik? 1 op de vijf heksen is een man, maar de meeste zijn vrouw. Meestal zijn het mooie vrouwen. En wat doet een heks? Een heks? Hier. Een heks vliegt op een bezemsteel. Ja, ze vergiftigen iedereen, zijn bezeten door de duivel. En wat doen heksen nog meer? Ze eten mensenvlees. Ze offeren baby's, ze vergiftigen waterbronnen. Staat allemaal in mijn boek, dames en heren. Maar hoe weet u zo zeker dat iemand ook daadwerkelijk een heks is? Ga weg heks! Ik ben helemaal geen heks. Je bent wel een heks! Heksentest, kijk, hier dit blaadje, de heksenwaag. Heksen wegen bijna helemaal niks dus wegen we ze, dan komen we erachter. En dan? En dan doen we de priktest. Wij pakken een naald. Heksen voelen namelijk geen pijn. En dan prikken we ze in de armen in de benen prik prik prik prik! En dan komt de mooiste test. De drijftest. Aha en hoe gaat dat om precies, zo'n drivetest? Drijftest, eerst hier de handen en voeten worden vastgebonden van de heks en dan wordt ze in de rivier gegooid, verzwaard met een steen of een stoel. En als zij dan blijft drijven, ja, dan is het een heks. En dan? Dan? Hier, op de brandstapel. Ah, de fik erin. Logisch toch? Ja. En wat als zo'n vrouw dan niet blijft drijven? Niet blijft drijven? Dan is ze onschuldig en dan mag ze gewoon naar huis. Maar dan is ze verdronken. Dan is zij in ieder geval onschuldig verdronken. Dat is fijn om te weten. Ik vind het verschrikkelijk wreed. Wat? Wat mevrouw, u neemt het op voor de heksen? Ik neem het zeker op voor de heksen. Want u drijft een heksenjacht tegen onschuldige vrouwen. Weet jij wat ik denk mevrouwtje? U bent zelf een grote dikke zwarte heks. U bent een heks! Als er hier iemand een vriendje van den duivel is, dan bent u dat zelf, mijnheer Kramer. Een hele fijne middag zeg. Heks! Oh, ik heb hier een dikke pukkel! Ik ben helemaal in het zwart gekleed, zou ik een heks zijn? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16777385 156.288 4060 2022-01-30T18:00:00+00:00 yes no Middeleeuwen heks https://schooltv.nl/video-item/de-ontsnapping-van-jacoba-van-beieren-een-gravin-in-mannenkleren 2024-02-29T14:10:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38899.w613.r16-9.d10be9e.webp De ontsnapping van Jacoba van Beieren | Een gravin in mannenkleren Dus, dat is het geheime plan, uwe Hoogheid. Om u te bevrijden uit deze gevangenis. Mijn eigen oom, Filips de Goede, heeft me gevangengezet hier in Gent om mijn gebieden af te pikken. Het is een schande. Hij denkt zeker dat ik een zwakke vrouw ben, maar mooi niet! Ik zal me wreken. Wat is dat? Uw kleren. Kleren? Uit het geheime plan. Oh ja, het geheime plan. Trek aan, trek aan, jij ook. He, wat doen jullie daar? Waar praten jullie over? Ehh over niks. Over het weer, over wat een wólken.. Ah ja, het is altijd weer hetzelfde saaie weer hier in Gent. He! Is ie weg? Snel. Hee daar! Verkleed je! Mannenkleren, dat staat me toch niet? Nou niet zeuren, dat is onze enige redding en sta met je kruis vooruit. Lomp, plat, als een man. Praat laag, zo een beetje die laagte pakken. He wijffie. Wat gebeurt daar allemaal? Niks, niks, we kletsen wat. He, waar is Jacoba? Ik ben me aan het opfrissen. Oh ja, ja nou goed en nou opgedonderd jullie. Ja ja, we gaan al, we gaan al. Ja ho ho, wacht eens even, wacht eens even. Er waren toch twee edelmannen? Nee hoor, ik had vier edelmannen op bezoek hoor. Vier? Klopt. Dank wel, heren tot ziens, alle vier. Dag! En nou opgedonderd. Dag tot ziens allemaal. Hee, hohoho. waar is Jacoba? Die zit op de plee! Dag Jacoba, bedankt voor de goede zorgen. En wegwezen. Snel, in galop naar Schoonhoven. Jacoba? Jacoba! Jacobaaaaaa! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16777386 162.453 991 2022-01-30T18:00:00+00:00 yes no Middeleeuwen gevangenis https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-middeleeuwste-ketelkost-koken-met-sjoukje-en-houkje 2024-02-29T14:10:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38900.w613.r16-9.8dd0120.webp Hoe maak je middeleeuwste ketelkost? | Koken met Sjoukje en Houkje Hoi! Ik ben Sjoukje en ik ben Houkje! En vandaag maken we het populairste gerecht van de eeuw. Iedereen eet het. Ketelkost! Het is heel makkelijk. Je gooit gewoon alles wat je kan vinden in een grote ketel. Dagen laten pruttelen boven een vuurtje. Erwten, spek, vissen, graan, kool, mais, wijn, bier, melk en sla. Geen aardappelen en tomaten? Nee joh, die hebben we nog niet. Komen uit Zuid-Amerika en dat is nog niet ontdekt. Oh ja. We gooien alles bij de resten van vorig jaar en we laten het gewoon eeuwig sudderen. Dan krijg je een stevige, dikke smurrie. En die eet je met brood of met een lepel. Wat ziet dit er goor uit. Het ruikt ook heel goor. Maar ja, de gewone mensen hebben geen keus. Die eten het elke dag. Maar ja en als je over je nek gaat kan het er gewoon bij. Het verschil zie je toch niet! Nu word ik wel echt een beetje misselijk, hoor. En weet je wat zo fijn is? Je hebt nooit afwas want de ketel is nooit leeg! Kom maar mensen! Wat zit het er weer vies uit. Niet ruiken. Gewoon hup je mond in en doorslikken. Oh heerlijk, lekkere ketelkost. Meer, meer! Oke, dit was het weer. Volgende keer gaan we koken voor de rijken. Doei doei! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16777387 94.997 2053 2022-01-30T18:00:00+00:00 yes no Middeleeuwen koken https://schooltv.nl/video-item/het-middeleeuwse-schoonheidsideaal-een-dikke-kont-en-een-bolle-buik 2024-02-29T14:09:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38901.w613.r16-9.16427dd.webp Het middeleeuwse schoonheidsideaal | Een dikke kont en een bolle buik Wat is het ergste van de middeleeuwen? Heb je even? De pest? Oh nee. De armoede. De oorlogen? Welnee. Wat dan? Het schoonheidsideaal! Het schoonheidsideaal? Het schoonheidsideaal is zo dwingend. Op alle schilderijen word je ermee geconfronteerd. De eisen zijn zo streng. Daar kunnen wij normale vrouwen nooit aan voldoen. Dus dan word je onzeker en depressief. Wat is het schoonheidsideaal dan? Nou, gewoon kleine harde borsten als appeltjes, hoog tegen de schouders aan. De mijne zijn te rond en te groot. Wat moet ik doen? En verder moeten we smalle, afhangende schoudertjes hebben. Ik heb brede schouders en ik ben slank. Dat is echt geen gezicht. En je heupen moeten breed zijn. Smalle heupen zijn uit! En een dikke, bolle buik. Alle mannen worden helemaal gek van een dikke, bolle buik om veel kinderen mee te baren. Ik ben veel te slank. Mijn buik blijft plat, wat ik ook doe. Niemand wil een platte buik. Niemand. En het achterwerk moet flink zijn. Ik heb een klein bol kontje, dat is echt hopeloos. En je huid moet helemaal wit zijn, maar echt spierwit, met een mooie blos. En helblond haar, hebben we niet. Maar ja, wij moeten werken op het land. Wij zijn slank en bruin. Bah. Dus wat doen we? De borsten pletten en omhoog duwen. Een dikke rok met gewelfde stof, zodat de buik boller en ronder lijkt dan die is. Haren bleken, sproeten bleken, huid bleken. Maar ja, een echte schoonheid worden we nooit. Een dikke kont en een bolle buik, dat wil toch iedereen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16777388 95.36 4393 2022-01-30T18:00:00+00:00 yes no Middeleeuwen vrouw https://schooltv.nl/video-item/wie-is-de-stoerste-vrouw-van-de-middeleeuwen-jeanne-van-bretagne-hildegard-van-bingen-of-jeanne 2024-02-29T14:09:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38902.w613.r16-9.5eb631b.webp Wie is de stoerste vrouw van de Middeleeuwen? | Jeanne van Bretagne, Hildegard van Bingen of Jeanne d’Arc? Het is tijd voor de verkiezing: wie is de stoerste vrouw van de Middeleeuwen? En is dat bijvoorbeeld Jeanne van Bretagne, de stoere piratenleidster? Weg met die Fransen, elk Frans schip zou je plunderen! Jeanne haat de Franse koning, sinds die haar man Olivier heeft laten onthoofden? Ja maar Gijsbrecht, dan zou ik ook boos worden. Hahaha. Weg met de Franse koning! Olivier, waar ben je, Olivier! Je t'aime, mon amour. Maar je kan ook stemmen op Hildegard van Bingen. Hai. Ik ben Hildegard. Ik ben schrijfster/componiste/filosofe/non-binair en ik schrijf boeken over die Wissenschaft en over seksualiteit. En met name de seksualiteit van vrouwen. Ja, dat had nog nooit iemand eerder gedaan. Dat is toch waanzin? Daarom doe ik het doch. Wat vindt de paus daarvan? Kan me niet schelen, man muss doen was man im Kopf had ja. Als ik uber seksualiteit wil schreiben, dan schreib ik uber seksualiteit, ja. Schusslich grusslich. Wat een stoere non! Of stem op Jeanne d'Arc. Zij is jong. Zij is stoer, een tikje godsdienstwaanzinnig. En hier is ze, hoor. Hoi! Ik ben Jeanne d'Arc. Ik ben een meisje, maar ik ben vermomd als man om een leger te gaan leiden. Waarom heb je dat gedaan, Jeanne? Toen ik dertien was, kreeg ik een visioen. Ik hoorde de stem van God en die zei: zo kom op doe eens wat, gooi die Engelsen het land uit, dus dat heb ik gedaan. Ja, en wat vinden die Engelsen daarvan? Die willen me op de brandstapel zetten omdat ze bang voor mij zijn. Omdat ik mannenkleren draag, omdat ik buiten de norm val. Goed zo Jeanne. Je moet gewoon zijn wie je wil zijn. Niemand kan mij vertellen wat ik aan moet. Donc! Stem op mij. Oh, wat een stoere meid, he, die Jeanne. Ja, maar ik vind jou ook een hele stoere dame Trijs. Nou Gijsbrecht, wat fijn om te horen. Dankjewel. Alsjeblieft lieve mensen. U kunt stemmen per postduif of gewoon via het middeleeuwse internet. Een tikje traag, maar er is nergens wifi. En alle stemmen komen binnen. Het wordt ongelofelijk spannend, Trijs. Is even kijken wie daar inloopt. Ik zie daar is Jeanne d'Arc inlopen. Nee, het is Hildegard van Bingen die vooruitloopt. Dit is zo bloedstollend he? Dat is waanzinnig. Kijk eens aan, ze gaan kop aan kop aan kop. Gijsbrecht? Ik zie dat de laatste postduif is binnengevlogen en wij hebben een uitslag. De winnares van deze verkiezing is niemand minder dan Jeanne d'Arc. Yes! Lieve schat. Wat gaat er door je heen? Ik ben trots. Ik voel me gesteund, ondanks dat ik in de cel zit. Goedzo Jeanne. Dit was de stoerste vrouw van de Middeleeuwen. En volgende week zijn Gijsbrecht en ik er natuurlijk gewoon weer. En dan vragen wij ons af: wie is de gekste paus? Tot dan. Tot dan dan. Wat een stoere meiden allemaal, he! Ja, maar weet je wie ik de stoerste vrouw vind? Jij! Ah wat lief! Dat je het met me uithoudt, vind ik stoer. Ah lieverd! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16777389 193.514 3141 2022-01-30T18:00:00+00:00 yes no Middeleeuwen vrouw https://schooltv.nl/video-item/kleren-wassen-in-de-middeleeuwen-niet-met-wasmiddel-maar-met-urine 2024-02-29T14:09:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38903.w613.r16-9.7fe143b.webp Kleren wassen in de Middeleeuwen | Niet met wasmiddel, maar met urine Ada kijk nou, wat een vervelende vetvlek, midden op mijn mooie wollen hemd. Hoe krijg ik die eruit? Die krijg je er niet meer uit, Bertje. Nee, nooit meer. Oh jawel! Wat?! Die vlek krijgen wij eruit. Maar hoe dan? Ja, hoe? We kunnen vetvlekken verwijderen uit wol. Is dat iets nieuws? Iets hips? Nee, 't is urine. Urine?! Oh, da's mooi. Ik heb dertien kinderen, die piesen de hele dag de boel onder! Laat de urine een week rijpen. Oh, wat stinkt dat vreselijk. Dat is de ammoniak. Daar kan je ook je haar mee bleken. Oh, leuk, dat wil ik, lekker blond zijn! Maak het vest goed nat. Moet ik trappelen in de pis? Ja kom maar, trippel trippel trippel trippel trap. Wat een gore nacht. Uitwringen...en een paar dagen drogen in de zon. Wauw, de vetvlek is eruit! Ik kan zo naar de trouwerij van m'n zoon! Ja, maar je ruikt wel naar pis. Nou en? Jij ruikt ook naar pis. Iedereen toch? Ja zeker! Welkom in de middeleeuwen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16777390 65.322 4734 2022-01-30T18:00:00+00:00 yes no Middeleeuwen hygiëne https://schooltv.nl/video-item/kun-je-glas-breken-met-geluid-de-juiste-toon-zorgt-voor-de-juiste-trilling 2024-01-16T15:52:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38905.w613.r16-9.c333c53.webp Kun je glas breken met geluid? | De juiste toon zorgt voor de juiste trilling Ohnee, Janouk! Je zingt ontzettend vals. Zometeen breken m'n glazen nog. Oh, zou dat kunnen? Oh ja, glas breken met geluid? NOJ! Nee of ja? Checking is facting. Zeker. Wat hebben we nodig? Een veiligheidsbril. Heb jij mijn veiligheidsbril gezien? Glazen en natuurlijk veel lawaaimateriaal! Nee, nee. Ja! Oh! Gesloopt. Wha! Gogogo, Ja? !, 2. Elk glas heeft z'n eigen geluid, en geluid, dat zijn trillingen in de lucht. Als we nou precies de toon van dit glas weten te maken, dan ontstaat er trilling in het glas en trilt het glas kapot. Wow. Maar hoe kunnen we nou precies die toon produceren? Dat weet ik ook niet. Help ons, almachtige wetenschap! Help ons! Ja, wat goed! Dit is fantastisch. Dankjewel! Met dit apparaat kunnen we namelijk verschillende tonen produceren. kijk. Oe! Ja. Kijk, mattie van de materie, er zit een rietje in dat glas en we hebben dat rietje in dat glas gedaan, zodat je makkelijker kunt zien of dat glas gaat breken. Ja precies, want dit geluid maakt trillingen. Daardoor gaat het glas trillen als het precies de juiste toon is. En dan? Pan! Volgens mij is dit hem, kijk kijk kijk! Oké, ik ga hem nu harder zetten. Kijk kijk kijk! Ohh! Hij trilt! Oh wat te gek! Zo bizar! Oe! Kun je glas breken met geluid? NOJ NOJ NOJ, een dikke vette ja! Wat goed he? Oh nee, het is gelukt. Dan moet je toch lenzen nemen. Ciao for now en tot de volgende NOJ! Hij was net nieuw! Ja, zonde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16801399 183.92 1911 2022-02-07T18:00:00+00:00 yes no geluid trillen lucht https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-stereotype-een-vaststaand-denkbeeld-over-een-groep-mensen 2024-01-04T12:59:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38906.w613.r16-9.ea7728b.webp Wat is een stereotype? | Een vaststaand denkbeeld over een groep mensen Huh?! Stereotype? Wat is dat? Stel, je zit een zielige film te kijken en opeens wordt het je te veel. Zo zielig! Maar je wordt keihard uitgelachen. Stoere poppetjes huilen toch niet! Ja, en dat is dus een stereotype. Huh?! Een stereotype is een vaststaand denkbeeld over een groep mensen. Zo'n denkbeeld is vaak een vooroordeel, een oordeel dat je hebt zonder dat je iets over iemand weet. Natuurlijk zijn er stoere figuren die niet zo snel huilen. Doet geen pijn! Als je stereotiep denkt, wow stoer zeg, dan gooi je iedereen die bij een groep hoort op een hoop en je denkt dat ze allemaal hetzelfde zijn. Huilen niet! Hoe ontstaan stereotypen? Stel dat je een blauwe dwerg hebt - oepsie! - die niet kan autorijden en toevallig kom je in een blauwe pony tegen die er ook een potje van maakt. Dan kun je denken dat alle blauwe poppetjes onhandig zijn. En daar kunnen andere blauwe dieren behoorlijk last van hebben. Dat was jij, zo zijn die blauwe! Ja maar, ik deed niets! Als je blauw bent, kun je te maken krijgen met vooroordelen. Verboden voor blauwen! Je krijgt minder makkelijk werk. Ik wil die baan! Niet blauw! Of je krijgt minder betaald dan anderen. Dit is voor jou...en dit is voor jou. En dat is best erg. Het is vreselijk. Alle fabrieksdirecteuren zijn geldwolven! Allemaal? Ja! Tja, en dat is dus ook weer een stereotype. En daar mag je best om huilen. Hoe stoer je ook bent. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16801398 123.56 3288 2022-02-07T18:00:00+00:00 yes no stereotype vooroordeel https://schooltv.nl/video-item/hoe-komen-bubbels-in-limonade-koolzuur-zorgt-voor-prik 2024-01-04T12:59:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38907.w613.r16-9.c4e8362.webp Hoe komen bubbels in limonade? | Koolzuur zorgt voor prik Hoi mijn naam is Joan. Mijn vraag aan Het Klokhuis is: hoe komen bubbeltjes in limonade? Dat vind ik nou een leuke vraag. Nou, de prik in je limonade komt door koolzuur oftewel koolstofdioxide oftewel CO2. En als je dat toevoegt aan je limonade of je water, dan krijg je bubbels. Hier in deze grote limonadefabriek in Bunnik voegen ze CO2 toe aan limonade. Dat gebeurt onder hoge druk. En ze produceren hier wel 800.000 flessen per dag. Dit is Martine en jij werkt in de fabriek. Ja. Dus jij kan me vertellen, hoe komt die koolzuur in die limonade? Waar het echt gebeurt, daar neemt ik je mee naartoe. Oke. Hier erin. Oke. Wow. Jij staat precies bij punt waar het gebeurt. Hier gebeurt het? Precies waar jij staat. Oké. Nou, je hebt er drie dingen voor nodig. Hele koude limonade. Voel maar. Oja, heel koud. Koolzuur, die komt vanuit die leiding. En dit ventiel gaat open om hier met hele hoge druk de koolzuur in de limonade te spuiten. En doordat de limonade van een dikke leiding naar een dunne leiding gaat, ontstaat er een soort ministorm waardoor die koolzuur heel goed gemengd wordt met al die moleculen van de limonade. Dan is het af. Dan heb je limonade met prik voor thuis. Het is tijd voor wat koolzuurexperimentjes, want wat hier in het groot gebeurt kan deze machine in het klein. Maar hoe werkt ie? Kijk, daar is de koolzuuraanvoer en onder hoge druk spuit ie dat in de fles. Even kijken. Ja, wel wat bubbels. Ja, prachtige bubbels. Heerlijk. Maar nu ben ik wel benieuwd of dat nou alleen werkt met water of ook met andere vloeistoffen? Wat dacht je van thee? Oe, kijk eens. Zo. Dat bruist aardig. Een beetje. Inderdaad, een beetje, kleine bubbeltjes. Kleine bubbels. Denk je dat we ze groter kunnen maken? Suiker erbij. Hoeveel? 2, 3? Whooo! Hoe kan het dat er nu meer bubbels in zitten dan net? Omdat we er suiker in hebben gedaan, zitten er nu suikermoleculen in waar die koolzuurmoleculen weer aan kunnen kleven. Oke, en daardoor is het dus makkelijker om koolzuur in een suikerhoudend drankje te krijgen dan in plat water. Ik heb nog wel zin in één laatste bruisend experiment. Dat heeft alles te maken met een rol pepermuntsnoepjes en een fles cola. Daar zet ik mijn bril voor op. Komt ie. Whoo! Hahaha. Die deed het goed! Whoo! Wat gebeurt er nou? Die peperpuntsnoepjes hebben een heel rul oppervlak en die koolzuur wil zich daaraan hechten. En daardoor komen er meer bubbels dan dat er in de fles passen en krijg je die fontein. Dus onthoud: de bubbels in je drinken komen van...koolzuur. Ja, zo is dat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16801397 185.96 2571 2022-02-07T18:00:00+00:00 yes no koolzuurgas frisdrank CO2 https://schooltv.nl/video-item/hoe-poetin-de-wereld-ziet-spanningen-tussen-rusland-en-het-westen 2024-01-04T12:59:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38908.w613.r16-9.ba9597e.webp Hoe Poetin de wereld ziet | Spanningen tussen Rusland en het Westen Deze bunker was ooit een streng bewaard geheim. Een ondergronds commandocentrum, waar mensen wekenlang moesten overleven als een alles vernietigende atoombom zou vallen. Een atoombom van de Russen. Stel het je even voor. Alles bovengronds is weggevaagd en je moet hier met een klein clubje Nederland draaiende houden. Gelukkig viel de bom hier nooit, bleef de Derde Wereldoorlog uit en kunnen we die periode nu de Koude Oorlog noemen, die nooit echt oplaaide. Sindsdien zijn in Nederland veel van dit soort bunkers leeggehaald, maar de Zweden stoffen ze juist weer af. "Alle schuilkelders in Zweden worden op dit moment gecontroleerd en dat is veel werk. Zweden heeft tienduizenden van dit soort kelders." En ook in Oekraïne zetten ze zich schrap. De spanning met Rusland is terug. Deze man speelt daarin een hoofdrol en heeft zo zijn eigen perspectief op hoe de verhoudingen in Oost-Europa moeten liggen. Kijk mee door de ogen van Vladimir Poetin. Om Poetins blik van nu te begrijpen moet je het verleden van Rusland leren kennen en we beginnen voor nu even bij de Koude Oorlog, de periode waarin deze bunker actief was en waarin de kaart van Europa er, vlak na de Tweede Wereldoorlog, heel anders uitzag. Dat continent was in twee stukken verdeeld door grootmachten Amerika en de Sovjet-Unie, met aan de ene kant het kapitalistische Westen dat miljarden Amerikaanse dollars ontvangt voor succesvol economisch herstel. 'Ons dagelijks brood is van de bon af'. En daarnaast wordt het onderdeel van een machtig militair bondgenootschap, de NAVO. En aan de andere kant het communistische oosten, waar Oost-Europese landen onder controle staan van de Sovjet-Unie en communistische partijen de baas zijn. Ook in het oosten komt er een militair bondgenootschap, het Warschaupact. Beiden hebben ze een grote krijgsmacht, grote hoeveelheden kernwapens en zijn ze doodsbang voor elkaar. Niet voor niks bouwen ze op grote schaal dit soort bunkers. Een man die de Koude Oorlog heel actief meemaakt, is Vladimir Vladimirovitsj Poetin. Hij werkt in die periode in Oost-Duitsland bij de KGB, de staatsveiligheidsdienst van de Sovjet-Unie. Die unie houdt het eind jaren tachtig economisch niet meer vol en valt uiteen in vijftien landen, waarbij de Russische Federatie de grootste wordt. En waarvan Poetin later president wordt. En die heeft een duidelijke mening over de geschiedenis. De Unie valt uit elkaar, maar ook het machtige Sovjetleger. Dat gaat deels in de uitverkoop, net als veel staatsbedrijven. Het kapitalisme wint en één beeld vat dit het best samen. Gorbatsjov, de oud-leider van de communistische Sovjet-Unie, speelt uiteindelijk mee in een reclame voor Pizzahut. In het westen vieren ze het uiteenvallen van de Sovjet-Unie als een overwinning en hopen ze dat Rusland, dat eerst nog in een diepe economische crisis zit, uiteindelijk een beetje westers wordt. Veel Oost-Europese landen die vroeger gelieerd waren aan of onderdeel waren van de Sovjet-Unie, doen dat ook en worden lid van de NAVO of de Europese Unie. De eerste gebroken belofte van het Westen volgens Poetin. Want volgens hem is er na de Koude Oorlog beloofd dat de NAVO-grens geen millimeter naar het oosten op zou schuiven. Westerse landen hebben heel andere herinneringen aan wat er toen is besproken. Tweede irritatiepunt: een NAVO-raketschild in Oost-Europa. Een peperduur en ingewikkeld systeem in Roemenië en Polen dat vijandelijke raketten moet onderscheppen. Een gebrek aan vertrouwen volgens Rusland, dat het raketevenwicht in gevaar zou kunnen brengen. En de derde irritatie: Oekraïne, waar de EU een samenwerkingsverdrag of associatieverdrag mee sloot en waar Europese politici zich tijdens protesten lieten horen. Het zijn drie voorbeelden van gebeurtenissen die de balans tussen Rusland en het Westen volgens Poetin verstoren en die raken aan wat Poetin ziet als zijn achtertuin. Die tuin van Poetin heeft ook een naam, de Russkiy Mir, oftewel de Russische wereld. Daaronder vallen volgens Poetin alle mensen die Russisch spreken of zich Rus voelen en dat zijn er nogal wat. Omdat heel veel gebieden vroeger onder Russische heerschappij vielen, zoals in de tijd van de Sovjet-Unie, maar ook in de tsarentijd en de eeuwen daarvoor. Een van die gebieden is Oekraïne. Op deze kaart zie je hoeveel procent van de inwoners zich identificeert als Russisch. In het oosten gaat het om hoge percentages en op de Krim zelfs om de meerderheid van de bevolking. Al die gebieden hoorden ooit bij de Sovjet-Unie, maar waren ook onderdeel van wat eind achttiende eeuw Novorossiya werd genoemd, in feite een kolonie van het toenmalige Russische Rijk. Vanaf dan gaan veel Russen er wonen, waardoor veel mensen nu zich er nog altijd Rus voelen. Een belangrijk stuk geschiedenis volgens Poetin, die er uitgebreid naar verwijst in een essay dat hij deze zomer publiceerde en waarin hij schrijft dat de inwoners van Oekraïne en Rusland in feite één volk zijn. Als de spanningen tussen pro-Europese en pro-Russische groepen toeneemt op de Krim, meent Poetin zijn volk te moeten beschermen. En dus grijpt hij in. "Intussen laait de strijd in Oost-Oekraïne en dus ook de emoties daar weer flink op." En door Rusland gesteunde separatisten beginnen een gewapende strijd tegen de Oekraïense regering. Het gevolg is een oorlog met alle ellende die erbij hoort. Duizenden doden en tienduizenden gewonden. De neergeschoten MH17, meer dan een miljoen mensen op de vlucht. "Kalina houdt haar hart vast voor zoontje Ruslan, elke ochtend als hij weer alleen naar school loopt. De mensen hier wonen letterlijk aan de frontlinies en nog steeds wordt er vrijwel dagelijks geschoten." Net als Kalina en haar familie zijn mensen moe van de oorlog, want zowel aan deze kant van de frontlinie als aan de andere kant, slechts enkele kilometers verderop, leven mensen al bijna 8 jaar in constante angst. Lang verandert er weinig aan de situatie daar, tot afgelopen november. Als er honderdduizend Russische militairen zich verzamelen aan de grens met Oekraïne. De dreiging is terug. Maar ook in andere landen, omdat Rusland met onderzeeërs langs de kust vaart, met vliegtuigen overvliegt of militairen aan de grenzen staan, waardoor het Westen wel met Poetin moet praten. En Poetin heeft zijn eisenlijstje alvast op de site van het Kremlin gezet, dus da's makkelijk. Eén: alle NAVO-troepen moeten weg uit Oost-Europa. Twee: Oekraïne mag nooit bij de NAVO en drie: het Westen moet de Russische invloedssferen erkennen. Eisen waar ze zich in Oost-Europa grote zorgen om maken en waar het Westen met afkeur naar kijkt omdat ze de gedachten van invloedssferen iets uit de Koude Oorlog vinden. Plus ze vinden dat landen zelf gaan over hun eigen keuze. Vindt Poetin trouwens hypocriet, met het oog op de invasies in Irak, Libië en Afghanistan, waar westerse troepen binnenvielen zonder dat die landen er zelf op zaten te wachten. De kans dat Poetin z'n hele wensenlijstje voor mekaar krijgt is erg klein, maar één ding heeft hij alvast binnen. Want net als vroeger, de tijd dat dit soort bunkers werden bevolkt, worden de Russen bloedserieus genomen en zitten ze als een van de machtigste partijen ter wereld aan tafel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16777392 525.354 5435 2022-01-30T23:00:00+00:00 yes no Rusland Vladimir Poetin Koude Oorlog https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-nederland-in-de-klas-jagers-en-boeren 2024-01-16T16:06:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44552.w613.r16-9.fb82747.webp Het Verhaal van Nederland in de klas | Jagers en boeren Na de ijstijd krijgt Nederland langzaam zijn huidige vorm. Door klimaatverandering moeten de eerste bewoners zich aan hun nieuwe leefomstandigheden aanpassen. De cultuur van de jagers en verzamelaars verandert in een boerensamenleving. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16801402 545.4 34642 2022-02-02T19:30:00+00:00 yes no prehistorie jagen boer https://schooltv.nl/video-item/komt-er-oorlog-tussen-rusland-en-oekraine-ruzie-tussen-rusland-en-het-westen-om-oekraine 2024-01-25T13:21:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38911.w613.r16-9.5b8070c.webp Wat er vooraf ging aan de oorlog tussen Rusland en Oekraïne | Ruzie tussen Rusland en het Westen om Oekraïne De landen Rusland en Oekraïne hebben al heel lang ruzie met elkaar, door dingen die in de geschiedenis gebeurd zijn. Oekraïne is de afgelopen jaren steeds meer met de Europese Unie en de Verenigde Staten gaan samenwerken. Rusland is daar tegen, omdat ze bang zijn dat de westerse landen te veel invloed krijgen in hun buurland. Ook vindt de president van Rusland, Poetin, dat Rusland en Oekraïne meer overeenkomsten hebben en dat Oekraïne dus vooral met hen moet samenwerken. Correspondent Iris de Graaf werkt voor het Jeugdjournaal in Rusland en legt uit dat het niet zo gek is dat iedereen zich grote zorgen maakt. Rusland heeft al eens eerder een stuk land van Oekraïne ingepikt en dus wil het Westen Oekraïne beschermen. Maar Rusland zegt dat het Westen niets met Oekraïne te maken heeft en dat het bij Rusland hoort. En dus heeft Poetin heel veel troepen bij de grens neergezet om het Westen te bedreigen en te laten zien dat er mogelijk een nieuwe inval kan komen. En Poetin voelt zich daardoor zelfverzekerd. Hij heeft een lijstje gegeven aan het Westen met dingen die hij wil. Dit zijn Poetins eisen. Oekraïne mag nooit lid worden van de NAVO. De NAVO, dat is een militaire samenwerking van westerse landen die hebben afgesproken dat ze elkaar zullen helpen als er in een van die landen oorlog uitbreekt. En ook wil Poetin dat de NAVO alle legers weghaalt uit de landen die dicht bij Rusland liggen. Maar het Westen wil niet aan die eisen voldoen en ze hebben Rusland opgeroepen om hun legers weg te halen. Andere landen, waaronder Nederland, hebben gezegd Oekraïne te willen helpen, bijvoorbeeld met wapens. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16801408 92.949 14782 2022-02-01T13:32:52+00:00 yes no Oekraïne Rusland Sovjet-Unie https://schooltv.nl/video-item/histories-hoe-zijn-we-boeren-geworden 2024-01-04T12:59:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38913.w613.r16-9.3d3c849.webp Histories | Hoe zijn we boeren geworden? In het Midden-Oosten wordt in die tijd ontdekt dat er meer is dan jagen en verzamelen, namelijk inderdaad, boeren. Hallo, dit is histories. Vandaag neem ik je mee naar een bijzondere tijd. Een tijd waarin het eten niet vanzelf op tafel komt, zoals bij jou thuis, maar ook een tijd van klimaatverandering. Ga je mee, want we gaan met een reuzeslinger naar 15.000 jaar geleden, de laatste ijstijd. Nederland is één kale vlakte. Kijk maar mee. Nou ja, er is weinig te zien, want er groeit bijna niks. Het is zo koud dat zelfs de Noordzee bevroren is. Als je wil kan je dus naar Engeland lopen. Maar ja, daar is ook niks. Dus waarom zou je? En er woont hier ook trouwens niemand, veel te fris. Maar daar komt verandering in. Klimaatverandering, de aarde warmt op. In onze tijd doen wij dat, maar in die tijd gaat dat helemaal vanzelf. Het is het einde van de ijstijd. IJs verdwijnt, groen verschijnt, struiken, bomen en bossen. En waar groen is, is eten. En daar komen dieren tevoorschijn. Insecten, vogels, maar ook herten en everzwijnen. Die zijn weer een lekker maaltje voor gevaarlijke roofdieren als wolven en het gevaarlijkste dier van allemaal: de mens. Even terug naar zo'n 300.000 jaar geleden. Dan wonen onze verre voorouders nog in Afrika, waar we vandaan komen. Daarvandaan verspreiden ze zich zo'n vijftigduizend jaar geleden over de hele wereld. En als het hier eenmaal warm genoeg is, komen ze ook in onze streken terecht. In die tijd is het leven wel wat anders dan nu. Er zijn nog geen dorpen en winkels of scholen. Yes! De mensen die hier wonen trekken van plek naar plek. Eigenlijk lopen ze vooral hun mond achterna. Want waar eten te vinden is, daar gaan ze heen. Naar een riviertje voor een visje, naar het bos voor een besje of naar de hei voor een hertje. Kijk even mee, dit meisje zorgt voor het avondeten. Bullseye. Deze mensen noemen we jagers/verzamelaars, want ze jagen op dieren en ze verzamelen. Geen Pokémon kaarten dus he, maar eten. Kijk, hier zijn ze weer bezig in het bos. Ze zoeken naar knollen, wortels noten. Echte superfoods dus. En omdat ze steeds aan het jagen zijn en aan het verzamelen hebben ze ook nog eens een supergoede conditie. Ze slapen in een kamp van tenten of hutten en bij een kamp hoort natuurlijk een kampvuurtje. Ze leven in kleine families. Ouders, een paar kinderen, opa en oma misschien een oom of tante. Dat ziet er toch gezellig uit. Sterker nog, oergezellig. De mensen hebben maar weinig spullen en ze hebben ook weinig nodig. Een pijl en boog natuurlijk, een speer. En ze hebben ook al wat bling. Nou ja, een ketting met mooie schelpen. Maar ze doen ook aan make-up en tatoeages. Eigenlijk lijken die mensen van tienduizend jaar geleden al best wel op jou en mij. Je hebt het dus goed voor elkaar als jager/verzamelaar. Maar toch komt er een einde aan deze cultuur. Daarvoor maken we even een uitstapje naar het Midden-Oosten. Let op. In het Midden-Oosten wordt in die tijd ontdekt dat er meer is dan jagen en verzamelen, namelijk, inderdaad, boeren. Je stopt wat zaad in de grond en het groeit uit eten, bonen, linzen. Al die dingen die jij ook zo lekker vindt. En van graan kan je dan weer meel malen en brood bakken. Heerlijk. Dit boeren noemen we landbouw omdat je iets op het land bouwt en na het eten van die bonen ook nog een keertje bout. De uitvinding van de landbouw verspreidt zich snel over de hele wereld en komt ook nog onze kant op. In Nederland komen de eerste boeren te wonen in Limburg, niet omdat het daar zo gezellig is. Het is vooral beter wonen. In de rest van ons land zijn er voortdurend overstromingen en er zijn nog geen dijken. Maar in Limburg heb je heuvels, dus daar hou je lekker droge voeten. En nog een voordeel voor de boer: de Limburgse grond is lekker vruchtbaar. Die boeren hoeven natuurlijk niet meer rond te trekken op zoek naar eten. Dat trekken ze gewoon lekker uit de grond. Ze kunnen dus een huisje bouwen met een hond en wat geiten, koeien, schapen, varken, de hele boerenbeestenboel. We zien hier hoe dat jagersmeisje van net voor het eerst in een boerendorp terechtkomt. Ze kijkt haar ogen uit, maar misschien vindt ze die jongens ook wel gewoon een beetje leuk. Fijne huizen, eten bij de hand. Die boeren hebben het duidelijk beter geregeld dan de jager/verzamelaars. Het is dan ook niet zo gek dat de boeren hier de boel overnemen. En eigenlijk leef jij nu nog steeds zo, in een warm huis. Voedsel komt van het land. Nou ja, via de winkel. We hoeven niet meer achter ons eten aan te rennen. Nou ja, behalve als een aardappel een keer van je bord rolt. Dus eigenlijk ben jij ook gewoon een boer. De tijd waar we het nu over hebben noemen we de prehistorie, de tijd van voor, pre, onze geschiedenis, historie. In die tijd kunnen mensen nog niet schrijven, dus we hebben geen dagboeken uit deze tijd of brieven. En die beelden van net, die zijn natuurlijk nagespeeld. Dat jagermeisje zag ik laatst nog in de Koopgoot lopen. Hoe het er in die tijd aan toegaat, dat weten we dankzij de archeologen. Dat zijn de mensen die vandaag in de grond wroeten op zoek naar spullen uit het verre verleden. Ze vinden een lepel, een pijl en boog een kano, botten van mensen. Zo leren we steeds meer over onze verre voorouders. Ha, die ken ik ergens van. Over tienduizend jaar heb je natuurlijk nog steeds archeologen en die gaan dan op zoek naar de resten van onze beschaving. Dus ik ga zo direct even de tablet van mijn kleine zusje in de tuin begraven. Dit was histories of eigenlijk: prehistories. Terug naar vandaag de dag. Stap zelf in het verhaal van Nederland. in tien avontuurlijke audiotours wandelen we over dijken en langs kastelen, op zoek naar de sporen uit het verleden. Download nu de gratis podwalkapp het verhaal van Nederland. Klik op Duimpje Omhoog en laat je reactie achter in de comments en abonneer je op Histories. Klik hier voor 't volgende filmpje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16801404 404.16 10154 2022-02-02T11:00:00+00:00 yes no prehistorie boer https://schooltv.nl/video-item/histories-waarom-dragen-romeinen-geen-broeken 2024-01-16T09:07:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38914.w613.r16-9.849cf77.webp Histories | Waarom dragen Romeinen geen broeken? De geschiedschrijving van Nederland begint pas als de Romeinen komen. Kijk ze daar eens hoog op hun paard zitten. Wat een creeps. Ola! Dit is histories. Ik neem je mee naar een tijd die je misschien wel kent uit de stripboeken en films. De tijd voor het jaar nul. Een wilde tijd van Germanen en Romeinen van paarden en baarden. Want wat kwamen die Romeinen eigenlijk hier doen? Ik geef een slinger aan de tijdlijn en we komen uit in de eeuwen voor het jaar nul. In die tijd wonen hier de Germanen. Dat lijkt op het Engelse woord Germany, maar dat is dan weer Duitsland. We hebben het over de Germanen die hier wonen. Kijk, dit is een klein Germaantje die even het dorp inloopt. Wat een leuke mensen allemaal. En ze zijn allemaal vrolijk, want er is een huwelijk in het dorp. Kijk, deze twee zijn duidelijk smoorverliefd. Dat had je toen ook al. Maar het gekke is, hoe deze Germanen precies leven dat weten we niet zo goed. Ze kunnen namelijk niet schrijven. Dus we hebben ook geen dagboeken of brieven uit de tijd. De geschiedschrijving van Nederland begint pas als de Romeinen komen. Kijk ze daar eens hoog op hun paard zitten. Wat een creeps. Die Romeinen komen oorspronkelijk uit Rome, da's natuurlijk logisch. Net zoals Groningers uit Groningen komen en Gorinchemmers uit...nouja hun eigen woonplaats. Maar de Romeinen zijn niet van plan om in Rome te blijven. Ze voeren graag oorlog en ze krijgen zo ook een groot deel van de wereld in handen. Italië, Spanje, Frankrijk, maar ook delen van Marokko en Turkije. En zo komen ze ook in België en Nederland. Hier in Nederland vechten ze tegen de Germanen en dat gaat er niet zo vriendelijk aan toe. Kijk maar even mee. Zo. Die speer gaat recht door hem heen. Dat trouwfeest is wel afgelopen. De Germanen worden met harde hand door de Romeinen verjaagd. Ze moeten zich terugtrekken in de gebieden boven de rivier de Rijn. Zo wordt de Rijn de grens tussen het gebied van de Germanen en het Romeinse Rijk. En die Romeinen pakken dat goed aan en daar maken ze dus een echte grens van met forten en wachttorens. Zo kunnen ze de Germanen goed in de gaten houden. En als er dan toch een Germaantje de grens oversteekt, dan is die toch nog niet jarig. Maar ja, ze weten toch niet wanneer ze jarig zijn, want ze hebben ook nog geen kalender. In Nederland komen er forten bij Utrecht en Leiden. Die Romeinse forten zien er allemaal hetzelfde uit, met vier grote ingangen en twee grote straten. Een barak om te slapen, winkeltjes en een panna ooi. Nee hoor, maar eigenlijk een klein stadje dus. En net als in een stad wonen er allemaal verschillende mensen. De Romeinen hebben een groot deel van de wereld in handen en uit al die landen komen er jongens in het Romeinse leger. Je hebt dus Franse Romeinen, Afrikaanse Romeinen, Turkse Romeinen. En die komen allemaal door elkaar terecht in die forten. Is het natuurlijk wel handig dat ze een beetje dezelfde taal spreken. Anders kan niemand de wc vinden en dan wordt het een zooitje. Nou, die taal is er gelukkig: het Latijn. Net zoals jij nu op vakantie bijvoorbeeld English praat met peoples from other countries. De Romeinen schrijven in die tijd heel veel boeken in het Latijn. Ook over ons land. En dat is eigenlijk de eerste keer dat er over ons land geschreven wordt. Zo schrijven de Romeinen dus letterlijk en figuurlijk geschiedenis. Onze geschiedenis. En de Romeinen schrijven ook briefjes naar elkaar. Nou ja, niet op papier, maar op een wastablet. Een plankje met een laagje was. Hallo broertje. Ik stuur je nieuwe sokken en onderbroeken. Doe je de groeten aan de strijdmakkers van mij? Dit is natuurlijk de Nederlandse vertaling. En al zou ik het willen, ik kan het niet voorlezen in het Latijn, want we weten niet hoe dat Latijn geklonken heeft. In die tijd zijn er nog geen telefoons of andere spullen om geluid op te nemen. Maar er zijn dus wel heel veel boeken in het Latijn. En als je die wilt lezen, dan kan je op sommige scholen Latijnse les krijgen. Sowieso wel handig als je dokter wilt worden, want dan heb je allerlei leuke Latijnse termen nodig. Pus en rectum. Nou vraag jij je misschien af waarom toen je Romeinen dat allemaal? De hele wereld veroveren, al die moeite om hier in het natte noorden de baas te spelen? Waarom blijven ze niet lekker in het zonnige Rome? Chillen op het forum, wedstrijdje kijken in het Colosseum? Dat is heel simpel: vanwege het geld. De doekoes. Of zoals ze zelf zeggen: pecunia. Al die veroveringen, die brengen een hoop geld op. Kijk dit, die Romein pakt gewoon die armband af van die Germanen. Dat is een leuk cadeautje voor zijn moeder. En dan is het nog niet klaar, want de Germanen zijn zelf nog veel meer de sigaar. Ze worden tot slaaf gemaakt en verkocht op de slavenmarkt in Rome. Kijk, deze Germanen worden zo direct verkocht en ze worden eerst nog even uitgelachen door die Romeinse meisjes. Pesten, da's ook niet aardig. Die Romeinen voelen zich een stuk beter dan die Germanen. Ze vinden het eigenlijk maar rare jongens en meisjes. De Germaanse mannen dragen bijvoorbeeld een broek. Ja zeg. Terwijl de Romeinen netjes in een toga lopen. Kan je zelf ook een keer proberen. Gewoon een gat in een dekbed knippen. En de Romeinen zijn altijd hun netjes geschoren, terwijl die gekke Germanen rondlopen met snorren en baarden. Een beetje zoals een hipster. Die Romeinen vinden zichzelf erg beschaafd. Oftewel beter dan de rest. Even los van al die moorden en dat plunderen. De Romeinen brengen hun beschaving naar onze streken. Die suffe Germaanse hutjes gaan natuurlijk tegen de vlakte. Ziet er niet uit! En die Romeinen laten er geen gras over groeien. Ze leggen wegen aan, viaducten en aquaducten, tempels en steden. Zo varen ze bijvoorbeeld de Waal af, onze kant op. Ze gaan aan land op een plek waar niks is. Ze stichten eerst een fort, dan komen er huizen van steen en die nederzetting groeit uit tot de stad Noviomagum. Die kennen we nu nog steeds als Nijmegen. Nijmegen, Noviomagum klinkt een beetje hetzelfde. Nijmegen is in die tijd ook al een hippe stad. Ook de Romeinen doen allemaal bijzondere dingen als pottenbakken, glasblazen, mozaïeken. Lekker creatief. En ze doen ook aan hun wellness. Kijk maar even mee naar dit badhuis. Daar kan je niet alleen in bad. Je kan je ook laten masseren, scheren en ook heel belangrijk, een beetje bijpraten met je maten. Een soort cafe dus. Maar dan is iedereen in zijn blootje. Net als het café van de buurvrouw op zaterdagavond heengaat. Al die Romeinse nieuwigheden, de Germanen kijken hun ogen uit als ze een keertje lekker gaan statten en ze kunnen zich meteen laten knippen door een echte Romeinse kapper. Helemaal gratis, want die Germaanse haren gaan mee naar Rome. Om pruiken van te maken. De Romeinen vinden ons blonde haar namelijk heel erg mooi. Ik heb geen blond haar, maar goed, 't is alsnog mooi. Zo brengen de Romeinen de beschaving naar onze streken. We hebben veel aan ze te danken. Onze geschiedschrijving dus. De wegen die soms nog op dezelfde plek lopen als de Romeinse wegen van tweeduizend jaar geleden. En niet te vergeten de Romeinse cijfers. Die heb je misschien wel eens op een oude kerk zien staan. Kijk, deze kerk is gebouwd in 1669. Hoe dat zit, moet je maar eens opzoeken. Ik ga nu even mijn haar laten knippen en verkopen. We gaan terug naar het jaar...MMXV. Nee, nog een X? Nee, laat maar. Stap zelf in het verhaal van Nederland in tien avontuurlijke audiotours wandelen we over dijken, langs kastelen, op zoek naar de sporen uit het verleden. Download nu de gratis podwalkapp het verhaal van Nederland. Dit was weer histories. Klik op Duimpje Omhoog en laat je reactie achter in de comments en abonneren je op histories Er is nog een historiesfilmpje. Klik hier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16801405 534.037 13998 2022-02-09T11:00:00+00:00 yes no Romeinen Romeinse Rijk kleding https://schooltv.nl/video-item/wat-is-vogelgriep-besmettelijk-virus-dat-vogels-ziek-maakt 2024-01-04T12:59:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38915.w613.r16-9.5a0f93a.webp Wat is vogelgriep? | Besmettelijk virus dat vogels ziek maakt Al hun hele leven wonen Wout en Nienke op deze kippenboerderij. Je hebt heel veel ruimte. Je mag bijna altijd helpen. Er is altijd wel een klusje te doen. Je zit niet de hele tijd achter je computer of je telefoon. Het is nooit saai, want wij hebben ook altijd kippen. En ik moet het eerst altijd vragen, en als het mag, dan ga ik altijd naar de kuikens en dan ga ik ze knuffelen. Ze hebben maar liefst 160.000 kippen en strenge regels op het erf. Dat we voorzichtiger moeten zijn. Extra goed ontsmetten in de stallen. Zoals je ziet een ketting, extra vaak ander schoeisel aan. Als je bijvoorbeeld op school bij de dieren bent geweest, mag je niet meer hier komen. Dat komt door de vogelgriep, een heel besmettelijk virus voor bijvoorbeeld kippen, eenden en kalkoenen. En door al die strenge regels mogen wij niet mee naar binnen. Dan gaan we nu de stal in. Wout en Nienke laten daarom zelf zien hoe alles eruit ziet. We moeten eerst onze handen ontsmetten. De stallaarzen aan. Sta je nu in de stal. Hier zie je een paar kippen. Ze hebben er geen zin in. Het virus is heel besmettelijk en wordt verspreid via de poep van vogels. Komt die poep bijvoorbeeld op het eten van andere vogels, dan krijgen zij het ook. En zo verspreidt de ziekte zich snel over Europa, via wilde vogels die overvliegen. Dat is nu in een korte tijd al bij verschillende boerderijen gebeurd. Bij zo'n uitbraak moeten alle dieren zo snel mogelijk dood worden gemaakt om ervoor te zorgen dat het virus zich niet sneller kan verspreiden. Nienke met een mooi kippie. Ook bedrijven in de buurt van Wout en Nienke hebben al hun dieren dood moeten maken. Ik zat met m'n vader in de auto en ik kreeg een appje. Er is vogelgriep. Ik liet het aan m'n vader zien en we dachten allebei 'Nee...' En het lastige is dat je als boer, naast hele strenge regels invoeren, ook niet heel veel meer kunt. Helaas is er dus nog geen medicijn of een vaccin wat het kan voorkomen. En wat we steeds meer horen is dat het bijvoorbeeld via het ventilatiesysteem in de kippenstallen komt. En daar kan je dus eigenlijk niks aan doen. Dat is gewoon domme pech als je dat krijgt. Daarom houden ze hun kippen extra goed in de gaten. Ik hoop dat we het sowieso niet krijgen, maar ja, dat hebben alle bedrijven en dat hoop je ook vooral. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16806014 157.269 1428 2022-02-02T09:49:19+00:00 yes no ziekte vogel https://schooltv.nl/video-item/suster-bertken-metselt-zich-in-opgesloten-om-zich-volledig-aan-god-te-wijden 2024-02-29T14:08:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38918.w613.r16-9.8971a52.webp Suster Bertken metselt zich in | Opgesloten om zich volledig aan God te wijden Suster Bertken! Hoort ze je niet? Jawel. Ze zit te bidden. Suster Bertken, kunt u ook voor mij bidden? Suster Bertken, ik bewonder u zo, dat u zich heeft laten inmetselen. In een donkere cel. Om e?e?n te worden met God. Om boete te doen voor de zonden van uw vader, in een koud hok. Respect! Ssst. Ik ben aan het bidden. Wilt u mij niet storen? Heel goed. Ga door met bidden. Kan ik me ook laten inmetselen, als ik zou willen. Jawel. Maar het is heel duur. Je moet toestemming hebben van de bisschop. Anders mag het niet. Dus het is iets voor de rijken. Suster Bertken, u bent heel beroemd. Mensen komen van heinde en verre u bezoeken. Vindt u dat leuk? Nee. Helemaal niet. Stil nou, ik wil alleen zijn met God. Natuurlijk, we zeggen niks. Mondje op slot. Maar... we zijn wel bewonderaars van u, Suster Bertken. Als u toch aan het bidden bent, wilt u ook voor mij bidden? En ook voor mij? Dat ik niet in de hel kom, maar de hemel. Misschien kunt u ook voor mij bidden, mijn moeder is heel ziek. Ze heeft open wonden en zweren. En ik heb een neef met pokken. En ik heb drie schapen. Ze kunnen ieder moment bevallen. Ze komen in een pijnscheut... Neeeee!!! Ik wil alleen zijn, in mijn koude cel! Daarom heb ik mij laten inmetselen! Wegwezen!! Pardon? Opdonderen!! Dit is toch niet normaal. Wat een taal! Ik heb drie dagen gelopen om u te bezoeken. We worden uitgescholden! U kunt wat aardiger zijn tegen fans. Opdonderen! Allemaal! Elke dag dat gezeur. Ik wil alleen zijn met God. Wegwezen!! We gaan. Dit is toch geen taal. Wat een vreselijk mens. Zo ga je toch niet om met je fans. Ik ben geen fan meer van die feeks. Suster Bertken. Het is 'n vreselijk arrogante vrouw. Suster Bertken! Hoe moeten we leven? Sssstt! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16807897 125.397 1383 2022-02-07T00:00:00+00:00 yes no Middeleeuwen christendom https://schooltv.nl/video-item/waren-de-mensen-in-de-middeleeuwen-hygienisch-tanden-poetsen-tanden-stoken-en-badderen 2024-02-29T14:08:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38919.w613.r16-9.f68fe0e.webp Waren de mensen in de Middeleeuwen hygiënisch? | Tanden poetsen, tanden stoken en badderen Wij middeleeuwers zijn best hygie?nisch. Schoner dan je denkt. We poetsen onze tanden elke dag met linnen. En we hebben tandpasta. Met een mengsel van poeder van zout, houtskool en munt. En we gebruiken een kippenbotje als tandenstoker. Wij hebben nooit gaatjes. We eten bijna geen suiker, te duur! En ook bijna geen honing of fruit. Zo geven we gaatjes geen kans. We wassen onze kleren lekker schoon in kokend water of de rivier. En we gaan elke week naar het badhuis. Hebben we van de Arabieren afgekeken. Ja! Lekker in de tobbe. Eten, drinken, roddelen, moppen tappen. We komen voor de gezelligheid. En de hygie?ne. En we hebben entertainment. Hallo, knappe man. Zal ik even lekker in jouw tobbe komen zitten? Ik heb geen geld op zak. Dan niet. He? schatje. Wat zit je daar alleen in je tobbe? Zal ik gezellig bij jou... Ik ben even bezig, sorry. Oke?. Dan niet. Wij middeleeuwers hebben ook gewoon een wc. Gat in de grond. Twee planken erop. Prima toch? Waarom iedereen ons zo vies vindt? Dat komt door de pelgrims. De Here zij geloofd en geprezen. Die zijn zo gelovig dat ze zich niet wassen en scheren. Voor hun geloof. Ze stinken voor God. Dat ruikt een uur in de wind.Oh! Goedemiddag, God is met u. Wat goor! Vreselijk. Heb jij zin in een bad? Nee, ik ben vorig jaar al geweest. Vorig jaar nog? Dan kom je er net uit. Over een jaar of drie ga ik weer. Dan ga ik mee. Deal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16807898 99.392 5554 2022-02-07T01:00:00+00:00 yes no Middeleeuwen hygiëne https://schooltv.nl/video-item/wie-ontdekte-amerika-christoffel-columbus-leif-eriksson-of-bjarni-herjolfsson 2024-02-29T14:08:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38920.w613.r16-9.78f0e30.webp Wie ontdekte Amerika? | Christoffel Columbus, Leif Eriksson of Bjarni Herjólfsson Ja, dames en heren, vandaag eren wij de ontdekkingsreiziger van de eeuw. De eerste man in Amerika, ontdekt door niemand minder dan Columbus! Bella giornata! Welkom, welkom. Zijn reis is betaald Spaanse koning. Dus bravo voor Spanje! Voor mij was kleine stap, maar grote voor de mensheid. Dank u wel. Wist je al dat de aarde rond was? Claro, die aarde is rond. Wen er maar aan! Wacht eens even, Columbus. Wacht eens even. Er was iemand voor jou. O? De Viking Leif Eriksson. Uit IJsland. Dank u wel. Ik ben heel blij en trots. Ik ben Leif Eriksson, de echte ontdekker van Amerika. Leve Leif! Weg met Columbus. Ho ho. Vergeten we niet iemand? Degene die jou op het idee bracht. Namelijk... Wat is dit? Caramba. Dank jullie wel! Dat is inderdaad waar. Dank u. Ik was op weg naar Groenland toen ik in een vreselijke storm kwam. Op die manier heb ik de groene kusten van Amerika ontdekt. Je hebt geen voet aan wal gezet in Amerika. Nee, maar ik heb het zien liggen vanaf mijn schip. Ik heb het ontdekt! Ik heb het ontdekt. Met mijn ogen. Als ik het jou niet had gezegd, was je er nooit geweest. Ik heb het ontdekt en je hebt het gezien. Ik ben het ermee eens. We houden het bij Leif. De enige ware ontdekker van Amerika! In alle boekjes sta ik. Ik heb het ontdekt. Dit was het weer, dames en heren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16807899 123.477 15808 2022-02-07T02:00:00+00:00 yes no ontdekkingsreis Columbus https://schooltv.nl/video-item/naakt-op-het-doek-het-verschil-tussen-naakt-en-bloot 2024-01-30T13:18:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38922.w613.r16-9.1525adc.webp Naakt op het doek | Het verschil tussen naakt en bloot In de zestiende eeuw bestaat in de grote Europese kunstcentra, zoals Rome en Praag, een enorme interesse in de weergave van het menselijk lichaam: de anatomie. Kunstenaars besteedden een gigantische aandacht aan de weergave van spieren, houdingen en poses. Haarlemse kunstenaars, waaronder Hendrick Goltzius, brengen het maniërisme vanuit Zuid-Europa naar Nederland. Ze kijken heel goed naar wat er in Italië en in Praag gebeurt, maar ze gaan ook nog een stap verder. Hun tekeningen en prenten tonen gekunstelde figuren met ongeloofwaardige houdingen en sterk overdreven spierbundels. Ze kozen voor een hele specifieke manier van weergave en vandaar ook de term maniërisme. In zijn prent van de grote Hercules dat Hendrick Goltzius zo ver dat zijn interesse voor het gespierde lichaam bijna een obsessie wordt. Goltzius kiest in deze prent voor een onnatuurlijke lichaamsbouw met ongelooflijke, bijna bizarre aandacht voor de spierbundels. Het is dan ook niet gek dat deze prent al sinds de 19e eeuw bekendstaat als de knollenman. En de stijl die Goltzius hier toepast als de knollenstijl. Als het gaat om de weergave van het ongeklede lichaam, kunnen we in de kunst een onderscheid maken tussen naakt en bloot. Bloot gaat veel meer uit van een soort bewustzijn. Schaamte soms misschien. Terwijl naakt dat niet doet, naak zijn we in kern allemaal. Een kunstenaar bij wie we de integere naaktheid terugzien, is de negentiende-eeuwse Franse schilder Edgar Degas. Vooral bekend om zijn voorstellingen van danseressen. Maar Degas maakte ook veel taferelen van naakte vrouwen in alledaagse handelingen. In deze pastel zet Degas een vrouw neer in een positie die we eigenlijk allemaal wel herkennen. Ze wast zich. Degas zet haar niet in een ideale klassieke pose. Maar hij doet ons geloven dat hij haar weergeeft in een onbewaakt moment en door te kiezen voor een alledaagse bezigheid, maakt het eigenlijk ook niet uit hoe zij staat, hoe ze zich positioneert. Als kunstenaar geeft Degas ons het idee dat hij geen regie heeft over deze situatie. Maar in werkelijkheid is het natuurlijk altijd anders. Als kunstenaar heb je altijd de regie over je eigen doek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16807903 185.12 1660 2022-02-06T23:00:00+00:00 yes no schilderkunst lichaam https://schooltv.nl/video-item/wat-betekent-neutraal-geen-kant-kiezen 2024-01-04T12:59:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38923.w613.r16-9.0b611e7.webp Wat betekent neutraal? | Geen kant kiezen Huh?! Neutraal? Wat is dat? Stel: je vrienden hebben ruzie, jij bemoeit je er niet mee. Jij blijft liever neutraal. Iemand die neutraal is, is onpartijdig. Die kiest geen kant. Als je wel een mening hebt dan laat je dat niet merken. Pannenkoek! En als anderen doorgaan met kibbelen of erger nog, oorlog beginnen, dan doe je daar niet aan mee. Je kunt neutraal denken, maar je kunt er ook neutraal uitzien. Saai, zeg! Neutraal, zul je bedoelen. Iets kan een neutrale smaak hebben... Smaakt helemaal nergens naar! Of een neutrale geur...ruikt nergens naar! Gefeliciteerd! Als je op een neutrale manier praat dan hoor je niet aan je stem wat je ergens van vindt. Bedankt hoor, die had ik nog niet. Is ie nu boos of juist blij? Als je je ergens neutraal bij voelt, kan het je niets schelen. Nou en! Neutrale dingen hebben geen invloed op de buitenwereld. Een auto vervuilt, maar een fiets niet. Die is klimaatneutraal. Iets wat kostenneutraal is kost niks. Yes! Maar levert ook niets op. Jammer. Dat is het grote nadeel: als je neutraal bent, verandert er ook niets. Even neutraal doen allebei! Nou. Sorry hoor. Dus als je wilt dat anderen ook neutraal worden, dan moet je je soms toch ergens mee bemoeien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16810939 108.92 1154 2022-02-14T18:00:00+00:00 yes no uitdrukking partij wedstrijd https://schooltv.nl/video-item/kun-je-een-flesje-afsluiten-met-een-pingpongbal-een-experiment-met-luchtdruk-en-oppervlaktespanni 2024-01-04T12:59:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38924.w613.r16-9.9da541b.webp Kun je een flesje afsluiten met een pingpongbal? | Een experiment met luchtdruk en oppervlaktespanning NOJ NOJ NOJ. Nee of ja? Welkom bij NOJ! Oke Eef, komt ie. Sla jij op? Gaat lekker he? Oh! Proost. Dit vind ik alleen een beetje heel erg jammer he. Wat? Maak je zo'n flesje open en dan kan je hem nooit meer goed afsluiten omdat het dopje er niet meer op past. Zal ik anders met deze pingpongbal dat flesje eens voor je afsluiten? Dat kan toch nooit jongen? Dat past toch niet? Moet je kijken, dat balletje is toch veel groter? Kan ik met dit balletje het water tegenhouden in de fles? NOJ! Nee of ja? Checking is facting! Oke daar gaan we. Ehm, ik plaats het balletje op het flesje en dan ga ik hem omkeren. Mag dat boven je hoofd? Nou zeker niet. En ik ga ook even een bak erbij pakken, want dit gaat sowieso helemaal mis. Er gebeurt echt niks. 3, 2, 1. Tada! Ja niet! ja, echt? Hoe dan, wetenschap, hoe dan? Nou kijk, overal om ons heen is lucht. Je ziet het niet, maar het is er wel. En dat drukt van alle kanten tegen ons aan. Maar ook alle spullen om ons heen, de tafel, een tafeltennisbatje, een schaal, flesje. Ja, ik voel ook wel dat die lucht drukt. Ahhh. Oh Janouk! Zeg maar die lucht die drukt dus ook tegen dat balletje aan. Jouw lucht drukt nu tegen dat balletje aan. Maar dat is dus gewoon sterker dan de kracht van het water dat uit dat flesje wil? Ja maar er is nog iets anders aan de hand. Want kijk, dit is het pingpongballetje op het water. En als ik dat eruit wil halen dan zie je dat dat nog steeds in contact blijft met het water. Zie je dat? Het plakt er een beetje aan vast. Precies. Dus de plastic van het pingpongballetje en het water, die trekken elkaar aan. Je kent toch wel die netjes van knoflook? Ja, als je dit om het flesje heen doet, hopsakee, denk je dat ik met dit netje het water tegen kan houden in het flesje? Ja, dat zal wel, want anders zou je het niet vragen. Maar eigenlijk geloof ik het niet. We gaan het zien. 3, 2, 1. Ja, je lacht. Niet! Ja. Hij doet het gewoon. Hoe kan dat nou? Ik zit in een hele rare positie maar dat ga ik je toch uitleggen. Weet je nog wat pingpongballetje van net? Ja. Nou, die waterdeeltjes die plakken zo hard tegen elkaar aan binnen de gaatjes van dat netje. Dat is de oppervlaktespanning. Ja oké. En daarnaast heb je ook nog de lucht die van onder tegen het flesje aan drukt. Dus kan een pingpongballetje het water tegenhouden in een flesje? NOJ NOJ NOJ, een dikke vette ja! Try this zeker at home, maar dan wel met een glazen flesje, want anders werkt het niet. Ciao for now en tot de volgende NOJ! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16810938 187.84 960 2022-02-14T18:00:00+00:00 yes no proefje luchtdruk spanning https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-de-nachtwacht-van-rembrandt-bijgesneden-een-passend-schilderij-ten-koste-van-het-beeld 2024-01-30T13:00:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38925.w613.r16-9.c980221.webp Waarom is De Nachtwacht van Rembrandt bijgesneden? | Een passend schilderij, ten koste van het beeldverhaal Rond 1715 werd Rembrandts Nachtwacht, het belangrijkste schilderij van Nederland, verplaatst van z'n oorspronkelijke positie naar het Paleis op de Dam. Er werd een prachtige plek gevonden waar het schilderij heel erg mooi zou passen. Alleen was die locatie net te smal. Daarom werd aan de linkerkant, aan de rechterkant, boven en beneden een strook doek afgesneden. Wat rest, en wat we vandaag de dag in het Rijksmuseum nog zien is eigenlijk een Nachtwacht die te krap in z'n jas zit. En nu, gebruikmakend van een kopie uit Rembrandts eigen tijd en door de toepassing van de modernste computertechnieken hebben we Rembrandts oorspronkelijke bedoeling hier kunnen reconstrueren. Met deze toevoegingen zien we wat de kunstenaar echt bedoelde. Aan de boven- en onderkant werd veel meer ruimte aan het schilderij gegeven. Als je hier beneden kijkt, naar de schoen van de kapitein, die normaal achter de lijst verdwijnt: die krijgt meer lucht, meer zuurstof en daardoor meer beweging. Hetzelfde geldt aan de rechterkant waar ook de drummer veel meer de compositie in buigt en dus daardoor ook veel meer levendigheid en beweging meegeeft. Maar het allergrootste deel zit aan de linkerkant waar op een brug nog twee schutters en een jongetje zijn toegevoegd. En al die onderdelen die Rembrandt oorspronkelijk heeft toegevoegd aan een schilderij dat bedoeld was als een portret van de schutters van Amsterdam hebben bijgedragen aan het beeldverhaal. Rembrandt maakt een historie van een portret. En daarmee doet hij iets dat niemand voor 'm op eenzelfde manier gedaan heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16810987 125.8 533 2022-02-07T11:00:00+00:00 yes no Rembrandt schilderij https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-waarom-is-suiker-zo-onweerstaanbaar 2024-04-25T09:05:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38927.w613.r16-9.311ce1c.webp Waarom is suiker zo onweerstaanbaar? | Clipphanger In vrijwel alles wat je eet zit suiker, een belangrijke brandstof voor je lichaam.. Toppie! En er gebeurt nog iets als je suiker eet: je hersenen geven dopamine af. Door dat gekke goedje voel jij je supersweet. Maar... na een tijdje, verdwijnt die dopamine ook weer. Jij wil je weer lekker voelen, en dan schreeuwt je lichaam dus om nog meer SUIKERRRRRRRRRRR! Dit verschijnsel hebben we misschien wel te danken aan onze verre voorouders. Die vraten vooral vlees en planten. Zoetigheid was zeldzaam, dus als ze een keer een échte suikerbom tegenkwamen, dan moest daar zo veel mogelijk van naar binnen om een voorraadje op te bouwen. En tegenwoordig is dat nog steeds zo: je zit eigenlijk al vol... maar iets lekker zoets kan er nog wel bij. ‘t Is toetjestijd! Maar kijk uit: te veel suiker uit ongezonde producten kan wel degelijk kwaad: je kan er overgewicht door krijgen, of diabetes type 2. Er is ook nog een risico dat je te weinig andere, goede voedingsstoffen binnenkrijgt. En vraag ook maar eens aan je tandarts wat die van al die suiker vindt… Snoepkont! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16810989 85.92 3363 2022-02-13T23:00:00+00:00 yes no suiker voeding https://schooltv.nl/video-item/missionarissen-bekeren-nederland-verspreiders-van-het-christendom 2024-01-16T16:17:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38928.w613.r16-9.6f4cfbc.webp Missionarissen bekeren Nederland | Verspreiders van het christendom Door het werk van missionarissen als Willibrord verspreidde het christendom zich als een olievlek. Gelovigen schonken na hun doop vaak een stuk grond waarop een kerkje mocht worden gebouwd. Zo ontstonden overal christelijke gemeentes die zich met elkaar verbonden. Dat het christendom echt aansloeg, bleek wel uit de namen van kinderen. In plaats van de Germaanse namen als Adelbert en Hildegard werden ze steeds vaker vernoemd naar heiligen als Nicolaas en Catharina. Kloosters zijn heel belangrijk voor de bekering van Nederland. Hier worden religieuze teksten over geschreven en nieuwe missionarissen opgeleid. Het is de enige plaats waar je kunt leren lezen en schrijven, want er bestaan verder nog geen scholen. Daarom worden kinderen vaak op zeer jonge leeftijd aan het klooster afgestaan. Ook Bonifatius is als zevenjarig kind door zijn ouders naar het klooster gebracht. Hij heeft zijn hele leven aan de kerk gewijd. En wordt de opvolger van Willibrord. Naast missionaris was Bonifatius de grondlegger van de kerk in Duitsland. Hij werd door de paus zelfs benoemd tot aartsbisschop. Bijna 80 is Bonifatius nu, en hij heeft een prachtige carrière achter de rug binnen de kerk, maar nog steeds is het niet genoeg. Hij moet en zal ook de laatste Friezen bekeren, maar er wordt gefluisterd dat hij eigenlijk martelaar wil worden, nu hij zijn einde voelt naderen. In ieder geval heeft hij zijn lijkwade al bij zich. Beschermd door Frankische soldaten vertrekt Bonifatius met andere geestelijken naar het noorden. En daar doet ie wat die al zo vaak heeft gedaan. Heiligdommen worden kort en klein geslagen, inwoners massaal gedoopt en er worden kerken gebouwd. Hier op deze plek slaat Bonifatius een tentenkamp op, aan het riviertje de Borne. En daar gaat het mis. Gewapende Friezen vallen het kamp aan. Goed mogelijk dat ze wraak komen nemen voor alle afgodsbeelden die zijn stukgeslagen door Bonifatius. Een doodzonde in Friese ogen. De Frankische soldaten wierpen zich op hun aanvallers en willen hen verdrijven. Maar wat doet Bonifatius? Hij verbiedt zijn soldaten verder te vechten. Ze moeten hun wapens neerleggen en hun lot ondergaan. Het is makkelijk praten voor Bonifatius, want hij is stokoud, maar dat zijn de soldaten niet. Toch gehoorzamen ze hem. Stuk voor stuk worden ze omgebracht. Het stoffelijk overschot van Bonifatius wordt met alle eer bijgezet in een Duits klooster. Vandaaruit worden stukjes van zijn lichaam als relieken over meerdere kloosters en kerken verspreid. Want iedereen wil delen in zijn succes, maar op een gegeven moment is het lichaam op. Dan worden ook voorwerpen belangrijk die Bonifatius ooit heeft aangeraakt, zoals deze priestermantel. Door het contact met de heilige zouden dit soort relieken ook wonderkrachten hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16810990 356.28 8613 2022-02-16T19:00:00+00:00 yes no christendom Middeleeuwen https://schooltv.nl/video-item/de-handel-in-aflaten-je-zonden-afkopen-bij-de-kerk 2024-01-09T14:26:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38929.w613.r16-9.fdc76e3.webp De handel in aflaten | Je zonden afkopen bij de kerk Gelovigen door heel Europa hebben eeuwen lang aflaten gekocht, een vrijstelling van zonden om minder lang in het vagevuur te hoeven branden: het voorportaal van de hemel waarin iemand moest branden om zich te zuiveren van alle zonden. Als je een flink bedrag aan de kerk schonk, dan kon dat honderden jaren schelen, zo werd er beweerd. Nou, die tijd van dat branden in dat vagevuur, dat kon je bekorten door aflaten te kopen en aflaten die bijvoorbeeld zeiden nou, daar gaat dan een half miljoen jaar af en dat kost zoveel. En daar waren tarieven voor en die tarieven was in alle openbaarheid, dat was verder helemaal niet geheim. Dat gebeurde en daar werd enorm aan verdiend. Maar het hele aflatensysteem, dat was echt een werkelijke industrie, dus die kon je gewoon afkopen op straat als het ware, voor alles en nog wat. Dit is zo'n aflaatbrief. Een van de oudste van Nederland. Hiermee geeft de paus toestemming aan de zusters van een vrouwenklooster hier in Zutphen om aflaten te verkopen. De opbrengst ervan kon het klooster financieel worden ondersteund. In ruil daarvoor kregen de kopers een aflaat van 40 dagen. Dat betekende 40 dagen minder lang branden in het vagevuur. En dan te bedenken dat dat hele vagevuur niet in de Bijbel stond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16810991 95.24 3153 2022-03-02T19:00:00+00:00 yes no katholicisme kerk christendom https://schooltv.nl/video-item/wie-waren-de-wederdopers-de-eerste-protestanten 2024-01-09T14:28:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38930.w613.r16-9.fda8f4b.webp Wie waren de wederdopers? | De eerste protestanten De boekdrukkunst. Boeken hoefden niet langer te worden overgeschreven en werden daardoor een stuk goedkoper. Veel meer mensen dan voorheen konden dus boeken en daarmee kennis kopen, zoals de Bijbel in het Nederlands. Die bestond al langer, maar die werd nu voor het eerst in grote oplage gedrukt. Er is een groep die helemaal niets meer met de kerk te maken wil hebben. Een groep die niet gelooft in Maria of heiligen. Alleen in de Bijbel. Ze willen zich pas laten dopen als ze volwassen zijn en het verschil begrijpen tussen goed en kwaad. En zo krijgen ze ook hun naam: de wederdopers. Zij zijn de eerste protestanten van Nederland. In principe was het hele christendom gedoopt. Wat die wederdopers deden was een tweede doop, maar eigenlijk een overtreffende doop instellen. Als je je opnieuw liet doop als volwassene, dan scheidde je je letterlijk af van de bestaande katholieke kerk. Doodzonde. Tja, dat is zo'n belediging, voor die kerk die dan al vijftienhonderd jaar oud is. Stond de doodstraf op, stond de brandstapel op. Volgens de kerk zijn de wederdopers ketters die een gevaar vormen voor het ware geloof. Ze worden dan ook hard aangepakt. Bijbels in de volkstaal mogen niet meer worden gedrukt en gelezen. Het bezit ervan wordt verboden. En wie zich niet aan de instructies houdt, eindigt op de brandstapel. Ondanks het gevaar bleef het aantal wederdopers groeien omdat het aansloot bij een diep religieus gevoel. Mensen voelden zich aangetrokken door de eenvoudige leefregels, de saamhorigheid, maar vooral door de verwachting dat het einde van de wereld nabij was. Jezus kon ieder moment terugkeren op aarde en dan zouden alleen de ware gelovigen gered worden. De wederdopers deden dan ook hun uiterste best om zoveel mogelijk mensen te bekeren en dat zorgde voor een enorme toeloop. Zoals hier in Monnickendam, waar twee derde van de bevolking wederdopers zou zijn. Een echt broeinest van ketters dus, volgens de kerk. Net als in Hoorn en Edam, waar de wederdopers bijeenkwamen in huiskamers. En op het platteland van de Zaanstreek in West-Friesland hielden honderden wederdopers hun diensten in schuren. Alleen in Holland al zouden er minstens drieduizend wederdopers zijn, werd er beweerd. Maar de meesten zaten in Amsterdam. Daar heeft deze Jan Tripmaker voor gezorgd. Hij is begonnen als klompenmaker in Hoorn, maar nu is hij apostel van de wederdopers. Hij heeft honderden nieuwkomers gedoopt. En de schout van Amsterdam, die laat hem rustig zijn gang gaan. Wel waarschuwt hij apostel Jan dat hij wordt gezocht door de inquisitie. Dat is de rechtbank van de kerk, die ketters veroordeelt. Vanuit Brussel werden de zuidelijke en de noordelijke Nederlanden geregeerd, maar het was ook zo dat iedere stad z'n eigen regering had. De gehechtheid van de burgemeesters van Amsterdam met hun bevolking werd op geen enkele manier nagevoeld door de bestuurders in Brussel. Dus als een bestuurder in Brussel een inquisiteur afstuurt op Amsterdam want daar zijn geruchten dat er iets onbijbels wordt verkondigd, is de reactie van Amsterdamse burgemeesters heel erg vanuit de gemeenschap: blijf van onze burgers af. Kerkelijke rechters zijn speciaal naar Den Haag gestuurd om de ketters aan te pakken. Maar ze kunnen niemand vervolgen zolang de steden geen verdachten uitleveren. Jan Tripmaker is gewaarschuwd dat hij wordt gezocht en hij weet wat er met ketters gebeurt als ze worden gepakt. Hij had kunnen vluchten of onderduiken. Maar nee, hij besluit zich te melden, vooral omdat hij zich niet schuldig voelt en omdat hij bereid is te sterven voor zijn geloof. Net als Jezus Christus. Een ketter werd namelijk op een pijnbank gelegd en gemarteld, niet om hem te bekeren, maar om hem te redden. Hij moest het ketterse geloof afzweren en weer een vroom katholiek worden, anders eindigde hij op de brandstapel. En als dat lukte, en de ketter toonde berouw, dan werd hij onthoofd. Niemand had gedacht dat dat die gekke Tripmaker zichzelf zou gaan aangeven. Het is nog steeds vrij onbegrijpelijk, maar dat is wat geloofswaan met mensen kan doen. Ze denken ook dat ja, maar God staat achter me en God is onmetelijk, dus ik zal ook dit wel weer overleven. Nou, mooi niet dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16810992 416.04 1755 2022-03-02T19:00:00+00:00 yes no christendom protestant https://schooltv.nl/video-item/het-succes-van-de-hanze-een-handelsverbond-tussen-europese-steden 2024-01-09T14:25:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38931.w613.r16-9.b75841d.webp Het succes van de Hanze | Een handelsverbond tussen Europese steden Moet je je voorstellen, deze kerk in Deventer is gebouwd in de late Middeleeuwen. Als je toen omlaag had gekeken, had je veel herkend. Straten liepen hetzelfde en veel van die huizen stonden daar toen ook al. Het waren de gouden jaren van de stad. Dat kwam door de ligging aan de IJssel. Die rivier was toen een belangrijke verbinding in een groot handelsnetwerk dat zich uitstrekte van Engeland tot Rusland. Het bestond uit steden die zich hadden aangesloten bij het zogenaamde Hanzeverbond. Die Hanzesteden hadden onderlinge afspraken gemaakt om de handel soepel te laten verlopen. Door gezamenlijk in te kopen bijvoorbeeld konden ze geld besparen. En door te varen in groepen werden hun schepen minder vaak overvallen. Daardoor bloeide de handel en werden de kooplieden uit de Hanzesteden steenrijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16810993 120.44 4234 2022-03-02T19:00:00+00:00 yes no handel Middeleeuwen haven https://schooltv.nl/video-item/de-pest-in-nederland-een-mysterieuze-ziekte-die-miljoenen-slachtoffers-maakt 2024-01-09T14:27:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38932.w613.r16-9.9634841.webp De pest in Nederland | Een mysterieuze ziekte die miljoenen slachtoffers maakt Dankzij haar bevoorrechte positie werd de katholieke kerk steeds rijker en machtiger. Maar alle rijkdom en macht bood geen bescherming tegen een gevaar dat in de Middeleeuwen iedereen bedreigde. De Zwarte Dood werd het later genoemd. Een vreselijke ziekte die steeds weer terugkeerde en Europa vier eeuwen lang heeft geteisterd. De pest. Als je besmet raakt, krijg je zwellingen onder je oksels en in je liezen tot je hele lichaam is overdekt met zwarte vlekken. Je vergaat daarbij van de pijn, krijgt hoge koorts en hoest bloed op. Hooguit drie tot vijf dagen na de eerste symptomen ben je er geweest. De allerbekendste is wat men nu dus de Zwarte Dood noemen en die komt in Europa rond 1347 aan land via mediterrane handelssteden. En die verspreidt zich razendsnel over heel Europa en wordt veroorzaakt door een bacterie en niet door een virus. Tussen de 40 en de 60 procent van de hele bevolking sterft aan deze ziekte. Arm en rijk, jong en oud, gelovig of niet. Iedereen wordt het slachtoffer. Koopmannen kunnen zich niet redden met hun geld, priesters niet met hun gebed. Bij iedere uitbraak raakten mensen in paniek. Burgemeesters, raadsleden, ja zelfs artsen sloegen op de vlucht. Maar zo zorgden ze ervoor dat de epidemie zich nog verder kon uitbreiden. Steden probeerden zichzelf te beschermen door reizigers te weren en de poort op slot te doen. Markten en andere evenementen werden verboden en de zieke zelf? Die werden meteen weggestopt in een pesthuis. Zoals deze hier in Zwolle. Het liefst zo ver mogelijk buiten de stadsmuren. Dat is dus vooral ook voor armere mensen die er dan heen moeten. En het is niet een ziekenhuis met een intensive care. Het is inderdaad bijna eerder om te voorkomen dat anderen besmet raken, al zullen mensen daar ook zeker wel zorg hebben gekregen. In de Middeleeuwen was het de gewoonte om mensen in de kerk te begraven, maar het aantal slachtoffers was zo groot dat er in de kerken niet genoeg ruimte was om iedereen fatsoenlijk te begraven. Kisten bevatten soms twee of zelfs drie personen en moesten worden gestapeld. Vaak was de stank tijdens kerkdiensten niet te harden. Alleen al in Europa stierven er 20 tot 30 miljoen mensen aan de Zwarte Dood. Een derde van de hele bevolking. Dat is nog altijd de grootste ramp die Europa ooit heeft getroffen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16810994 229.36 4785 2022-03-02T19:00:00+00:00 yes no Middeleeuwen ziekte bacterie https://schooltv.nl/video-item/de-beeldenstorm-van-1566-weg-met-de-katholieke-pracht-en-praal 2024-01-16T15:31:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38933.w613.r16-9.7e6fecd.webp De beeldenstorm van 1566 | Weg met de katholieke pracht en praal In de Zuidelijke Nederlanden vallen radicale protestanten en relschoppers kerken en kloosters binnen en slaan het hele interieur kort en klein. De beeldenstorm is begonnen en trekt een spoor van vernieling door het hele land. De protestanten moeten niets hebben van de pracht en praal van de katholieken. Alle katholieke verering van beelden van Maria, daar geloven de gereformeerden allemaal niet in. Zij zeggen eigenlijk: dat moet allemaal weg, dat is des duivels. En daarom moet het ook met heel veel geweld. Daarom gaan ze ook die beelden breken, in brand steken, ophangen, erop pissen en noem maar op. Dat moet allemaal met een soort extra agressie om te laten zien dat je echt de duivel verslagen hebt in die beelden. De schade van de beeldenstorm was niet te overzien. Op deze kerkbank in Breda zijn alle gezichten weggehakt. Eeuwenoude kerkinterieurs en onschatbare boekencollecties gingen voor altijd verloren. De beeldenstorm verspreidde zich vanuit het zuiden als een vloedgolf over de Nederlanden. Door allerlei erfenissen, huwelijken en veroveringen waren deze provincies in handen gekomen van Filips de tweede, de koning van Spanje. Veel Nederlandse edelen zijn voor godsdienstvrijheid, maar de Spaanse koning is katholiek en wil afrekenen met andersgelovigen, zoals de protestanten. In Madrid horen ze over de beeldenstorm. Dat is een schok. Een enorme schok, omdat het eigenlijk de twee pilaren van Filips' politiek aantast. Het tast aan de ene kant zijn pogingen aan om het katholicisme overal als de enige godsdienst te vestigen. Nu wordt ie publiekelijk eigenlijk in zijn hemd gezet. En dat is dan ook meteen het tweede probleem. Want die beeldenstorm is een aantasting van zijn gezag. Filips stuurt Alva, de gevreesde IJzeren Hertog. Alva moet de opstandelingen straffen, de protestanten uitroeien en het bestuur centraliseren. Vijf dagen na aankomst stelde Alva zijn eigen rechtbank in: de Raad van Beroerte. Die moest iedereen veroordelen die had deelgenomen aan de beeldenstorm. Het volk had het al gauw over de blauwe draad vanwege de vele gruwelijke vonnissen. Hij stelt een aparte rechtbank in, de Raad van Beroerte, die een groot aantal processen voert, doodvonnissen uitspreekt, vaak ook tegen mensen die niet gepakt kunnen worden, maar die worden in afwezigheid veroordeeld en die weten als we terugkomen en we worden aangehouden, dan gaat ook mijn kop eraf. Ruim tienduizend mensen worden bij verstek veroordeeld en raken al hun bezittingen kwijt. Meer dan duizend anderen worden geëxecuteerd, waaronder de graaf van Egmont. Maar ook de heer van dit kasteel in Zuid-Limburg, de Graaf van Horne. Beide edelen waren zeer geliefd bij het volk. Alva wilde een voorbeeld stellen en maakte van hun executie een groot spektakel. Het schavot op de Grote Markt in Brussel werd met een zwart laken overdekt en drieduizend Spaanse soldaten moesten de orde bewaren. De terechtstelling wekte afschuw in het hele land. Het beeld van Alva als meedogenloze tiran was voor altijd gevestigd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16810995 249.2 6792 2022-03-09T19:00:00+00:00 yes no beeldenstorm protestant Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/de-nederlandse-slavenhandel-buiten-het-zicht-maar-groot-in-omvang 2024-01-04T12:59:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38934.w613.r16-9.d4f8d73.webp De Nederlandse slavenhandel | Buiten het zicht, maar groot in omvang De VOC wordt het grootste handelsbedrijf ter wereld. Zo komt de export van nootmuskaat, foelie, kruidnagel en kaneel in Nederlandse handen. Maar dat is niet het enige waarin wordt gehandeld. Toen de Nederlandse schepen in Oost-Indië aankwamen, bestond er al eeuwenlang een levendige handel in slaven. Die kwamen niet alleen uit Afrika, maar uit heel Azië. De VOC ging daaraan meedoen en haalde slaven voor zijn houtzagerij, z'n mijnen en voor de tuinen. Dat waren plantages waar slaven in zware omstandigheden suiker, nootmuskaat of peper moesten verbouwen. Het was eigenlijk pas toen duidelijk werd dat je met dit nieuwe systeem van internationale handeldrijven, van nieuwe producten naar Europa halen, dat je des te meer winst kon maken als je slavernij gebruikte. Dus als je gebruik maakte van gratis arbeidskrachten. Slavernij betekent dat mensen tot slaaf gemaakt worden. Dat betekent dat ze onvrij zijn, maar ook verkoopbaar. De omvang van de Nederlandse slavenhandel in Oost-Indië is enorm, maar dat komt niet alleen door de VOC-bestuurders. Er wordt ook in slaven gehandeld door de bemanning van de schepen. De gezagvoerders en de officieren, de boekhouders en de chirurgijns, ja zelfs gewone stuurlieden en bootsmannen kopen en verkopen slaven. Slavernij werd gekoppeld aan hele nieuwe manieren van knechten. Je kunt iemand het beste knechten als je hem uit zijn sociale omgeving haalt en hem vervoert naar een ander deel van de wereld. En hem daar vermengt met allemaal andere mensen waar je de macht over hebt. Maar je neemt ze ook hun menselijkheid af. Want als je niet je eigen sociale netwerk om je heen hebt, kun je niet je cultuur beleven. Je kunt je religie niet beleven. Het zijn allemaal zaken waar mensen kracht uithalen. Die kracht hadden ze niet meer. Ze werden eigenlijk nog maar één ding en dat was een radertje in het koloniale productiesysteem. Alle wetgeving vond eigenlijk plaats op stedelijk niveau, dus ook wetgeving rond slavernij. Dat leidde ertoe dat er dat er eigenlijk heel veel ruimte bestond, er eigenlijk heel veel afwezigheid van wetgeving en handhaving, waardoor slavernij als praktijk dus wel degelijk voorkwam in de Republiek. En er werd alles aan gedaan om de overzeese slaven uit het zicht te houden. Maar toch staat ie daar. Tot slaaf gemaakten worden meegenomen uit Azië en uit Atlantisch gebied naar de Republiek. Denk aan VOC-kooplieden die terugkomen uit Azië met hun gezin. En dan tot slaaf gemaakte huis bedienden, mannen en vrouwen, meenemen naar de plek waar ze wonen. Tuurlijk waren er heel veel mensen nog steeds tegen die riepen 'weet je wel wat jullie aan het doen zijn? Het kan niet'. En er waren zelfs mensen van de VOC die riepen: slavernij moet je niet doen. Da's inhumaan. Maar uiteindelijk zijn die stemmen verstomd, een roepende in de woestijn. Want het grote geld lonkte. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16810996 251.84 5271 2022-03-23T19:00:00+00:00 yes no slavernij Nederlands-Indië VOC https://schooltv.nl/video-item/heksenjachten-in-de-middeleeuwen-eeuwenlang-vervolgd-door-de-katholieke-kerk 2024-01-09T13:05:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38935.w613.r16-9.0d02f02.webp Heksenjachten in de Middeleeuwen | Eeuwenlang vervolgd door de katholieke kerk Het is het jaar 700 voor Christus en hekserij begint in Europa steeds meer voor te komen. Met hekserij wordt het gebruik van magie bedoeld. Maar dit wordt nog niet als iets slechts gezien. Heksen zijn een soort kruidenvrouwtjes, die spullen uit de natuur gebruiken, zoals bessen en kruiden, om zieke mensen te helpen. Pas wanneer de kerk in de 13e eeuw begint te denken dat de heksen een verbond met de duivel hebben, wordt er slecht gedacht over hekserij. Het zijn meestal vrouwen die beschuldigd worden van hekserij. Omdat zij worden gezien als zwakker dan mannen zouden zij eerder tot hekserij verleid kunnen worden door de duivel. In het jaar 1326 begint de paus met het veroordelen van heksen en roept hij op om heksen te vervolgen. Dan beginnen de heksenjachten. Vaak begint de beschuldiging van een heks wanneer er iets vervelends gebeurt, zoals een slechte oogst of een ernstige ziekte. De mensen zijn heel bijgelovig, en gaan op zoek naar iemand die ze de schuld kunnen geven, een zondebok. Iedereen kan beschuldigt worden, en om de kleinste reden. Bijvoorbeeld als je buitenaf het dorp woont, scheve tanden hebt of stottert. Je kan dus om echt van alles worden aangeklaagd voor hekserij. De rechtbank van de katholieke kerk, de inquisitie, krijgt de taak om heksen te veroordelen. Ze hebben verschillende manieren om te bepalen of iemand een heks is of niet. Bij de waterproef wordt de verdachte vastgebonden in het water wordt gegooid. Als ze verdrinkt is ze geen heks, maar als ze blijft drijven wel. De heksenwaag is een speciale weegschaal om heksen te wegen. Omdat mensen denken dat heksen op bezems kunnen vliegen, zouden ze licht moeten zijn. Daarom wordt de verdachte bij een te laag gewicht schuldig bevonden aan hekserij. Bij de vuurproef moet de verdachte over hete kolen lopen, een heet voorwerp vasthouden of de handen in het vuur steken. Mensen denken dat God onschuldige mensen zal herstellen van brandwonden, dus wanneer de brandwonden niet herstellen wordt de verdachte schuldig verklaard. Ook worden verdachten gemarteld. De inquisitie doet de verdachte heks net zolang pijn totdat ze toegeeft dat ze een heks is. Maar vaak bekent de verdachte alleen maar schuld om de pijn te stoppen. Wanneer iemand veroordeeld wordt vanwege hekserij volgt er een straf. Soms krijgen ze alleen een boete of worden ze uit hun dorp weggejaagd. Maar de helft van de heksen eindigt op de brandstapel. Op deze manier zijn er in Europa ongeveer 50.000 vermeende heksen vermoord. In de 17e eeuw nemen de heksenvervolgingen af. De kerk krijgt minder invloed en mensen worden minder bijgelovig. Ook beginnen steeds meer wetenschappers en advocaten zich uit te spreken tegen de heksenjachten. Mensen willen niet meer blindelings aannemen dat iemand een heks is. Ze willen eerst bewijs zien. Er komen strengere regels, en de inquisitie mag verdachten niet meer martelen. Hierdoor worden er minder heksen veroordeeld. Zo dooft de jacht op heksen langzaam uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16811000 330.72 6521 2022-02-07T23:00:00+00:00 yes no heks Middeleeuwen religie https://schooltv.nl/video-item/wie-is-francois-villon-dichter-en-struikrover 2024-02-29T14:08:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38936.w613.r16-9.de172c2.webp Wie was François Villon? | Dichter en struikrover Hallo. Sst. Silence. Mag ik u iets vragen? Silence. Ik ben aan het werk. Bent u de beroemde dichter François Villon? Hoe zie je dat? Ah! Nu ben ik te laat. Bedankt! Maar bent u niet die beroemde dichter/verdoemde poëet/crimineel? Dat ben ik, maar nu even struikrover. Moment. De dichter aan het werk. Handen omhoog! Geef mij u geld! Quel horreur! Wat afschuwelijk, hoe kunt u dat doen! Bent u niet monsieur François Villon? Nee, ik ben struikrover. U bent het! O, wat een grote eer om beroofd te worden door dichter François Villon. Maar nu ben ik struikrover. Geef mij uw geld. We kennen al uw werk uit ons hoofd. 'Waar is de sneeuw van toen'. De mooiste zin uit de Franse poëzie. O lala. We zeggen het vaak tegen elkaar: Waar is de sneeuw van toen. Alles wordt minder, hè. Behalve uw poëzie. Die blijft bekoren. Kunnen jullie even je kop houden. Ik ben jullie aan het beroven! Ik ben struikrover François Villon. Niet de dichter. Excusez moi! Hier, al mijn juwelen. En mijn oorbellen. Als dame draag ik zelf geen geld. Jean-Luc, geef hem mijn geld. Hier, kunt u 'n handtekening zetten. Maar natuurlijk! Merci. Kijk! François Villon! Hij is ons aan het beroven. Merveilleux, geweldig. U bent de grootste dichter van de 15e eeuw. Hou je kop! Of ik sla erop. Wat een poëet! Geef mij al uw geld. Natuurlijk, wat een eer. Hier is mijn trouwring van goud. Au revoir! Wat een poëet, wat een talent. Wat een eer om door hem beroofd te worden. Dag François! Ik ben gek op Frankrijk. Je bent er nog nooit geweest! Daarom kan ik er wel van houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16811001 126.72 1014 2022-02-08T08:53:47+00:00 yes no Middeleeuwen dichter https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-nederland-in-de-klas-romeinen-en-bataven 2024-01-09T13:13:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44551.w613.r16-9.2521261.webp Het Verhaal van Nederland in de klas | Romeinen en Bataven Tot op de dag van vandaag zijn de sporen van de Romeinse tijd onder onze voeten terug te vinden. Maar de komst van de Romeinen gaat niet zonder slag of stoot. De Germaanse stammen die het land bevolken worden onderworpen, verjaagd of vermoord door de Romeinse leider Julius Caesar. De Romeinen brengen ons land een nieuwe cultuur en ook nieuwe bewoners. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16811004 751.32 23823 2022-02-07T23:00:00+00:00 yes no canon Romeinse Rijk Bataven https://schooltv.nl/video-item/magalhaes-zeilt-om-de-wereld-tot-slaaf-gemaakte-enrique-is-als-eerste-de-wereld-rond 2024-02-29T14:08:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38938.w613.r16-9.49ee9e6.webp Magalhães zeilt om de wereld | Tot slaaf gemaakte Enrique is als eerste de wereld rond Zie je al iets? Nada. Niks, señor Magalhaes. We varen al maanden naar Azië̈. Ik ben de eerste die de hele wereld rondzeilt. We zijn begonnen hier, in Spanje. Daarna naar Afrika, Zuid-Amerika, de vuurkaap en die zeestraat noemen ze naar mij: de straat van Magalhaes. Dan over de Grote Oceaan, helemaal hier... richting Azië̈. En dan uiteindelijk Indië̈, naar de dure specerijen. En dan... daar worden we rijk van. Señor, wanneer komen we aan? We hebben honger. Enrique, mijn trouwe tot slaaf gemaakte uit Maleisië, heb geduld. Het komt allemaal goed. We hebben al weken geen vers water gedronken. Nog even volhouden, mannen. We zijn bezig met iets groots. En ik word wereldberoemd. Als wij het overleven… De mannen zijn halfdood. Stelletje watjes. Het komt allemaal goed, dat beloof ik. Kijk! Een bootje. Haio! Ik zie het. Ik zei toch dat het goed kwam. Er zitten lokale bewoners in. Ze lijken een beetje op jou. Buenas dias, allemaal. Hallo. Ze verstaan ons niet. Waarom spreken ze geen Portugees, zoals iedereen? Laat mij maar even. Kun jij ze verstaan? Si señor. Ze zeggen: Goedemorgen, hoe gaat het. Ze spreken mijn taal: Maleis! Ik ben thuis! Dan is het gelukt. We zijn in Azië via de westroute. We zijn de wereld rondgezeild. Nee, ik ben de wereld rond. U niet. Wat krijgen we nou? Kijk hier: ik ging van Malakka, naar Portugal, via Brazilië terug naar Azië, de wereld rond. Verdomd, maar ja. Als ik het iemand gun, ben jij het. Hoera voor Enrique! Hoera! Dank je wel. We gaan aan land. Om ze te onderwerpen. We maken er een Spaanse kolonie van. We bekeren ze tot het christendom, of ze willen of niet. Señor, dat is een misdaad! Bom dia! We hebben hier aan boord allemaal mooie cadeautjes! Van de Spaanse koning. Een hele lieve man. We komen aan land, in peace. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16811006 193.109 5942 2022-02-08T10:51:38+00:00 yes no ontdekkingsreis Middeleeuwen https://schooltv.nl/video-item/jan-van-schaffelaar-geeft-zich-over-omsingeld-op-de-kerk-van-barneveld 2024-02-29T14:07:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38940.w613.r16-9.07a1669.webp Jan van Schaffelaar geeft zich over | Omsingeld op de kerk van Barneveld Jongens, we zijn omsingeld door de vijand op de kerk van Barneveld. We geven niet op. Waarom niet? Omdat we nooit opgeven! We vechten ons liever allemaal dood. O ja? Ja. Oké́. Mannen! Jullie maken geen schijn van kans. Geef je over. Nooit! Nou, 'nooit'. Never say never. We hebben de kerk omsingeld. Jullie gaan eraan! Maar jullie hoeven niet allemaal te sterven! Echt waar? Wat fijn! We gaan er allemaal aan, of niet. We vechten ons liever dood. Kom op! Niet uitdagen! Luister, je gooit Jan van Schaffelaar naar beneden. Dan laat ik de rest naar huis gaan. Echt waar? Kom op. Gooien. Nee, ho even. We laten Jan niet stikken. Luister nou! Jan gaat sowieso dood. Het is: alleen Jan dood. Of jullie allemaal. Dat is niet zo moeilijk, of wel? Gooi Jan maar naar beneden, dan laat ik jullie allemaal vrij. Oké́, komt-ie. Nee! Jongens... Dan komen we nu naar boven en we steken jullie door elkaar. Stop! Vrienden, op een dag moet ik toch sterven. Precies! Ik wil jullie tot last zijn. Precies. Vaarwel. Nee, nee. Dan val je te pletter. Zeker, en ik zal beroemd zijn. Er wordt een standbeeld voor me opgericht. Zeker. En ik kom op een postzegel. Zeker. En er wordt een lied over me gezongen. Ook. Jan van Schaffelaar, Jan van Schaffelaar… Jan van Schaffelaar sprong voor ons van de kerk… Nee Jan, wacht. Vrienden, wees lief voor je vrouw en kinderen. Scheid je afval. Doe ik. Vaarwel. Hij leeft nog! Hij heeft de val overleefd. Jan! Bedankt voor je offer. We zullen je nooit vergeten. Bedankt voor alles! Top, dank je wel. Jan van Schaffelaar, Jan van Schaffelaar, Jan van Schaffelaar sprong voor ons van de kerk… Nou schoppen ze hem alsnog dood. Niet doen, jongens. Stoppen! Dat is zinloos geweld! Ja... vreselijk. Kom jongens, we gaan. Jan van Schaffelaar, Jan van Schaffelaar, Jan van Schaffelaar is onze grote held. Lalalala… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16812257 158.314 1571 2022-02-08T11:48:50+00:00 yes no Middeleeuwen https://schooltv.nl/item/welkom-in-de-middeleeuwen 2024-01-18T10:39:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11636.w613.r16-9.5ca307a.png Wat weet jij over de Middeleeuwen? | Quiz over de periode van 500 tot 1500 De Middeleeuwen zijn een tijd van ridders, geloof en bijgeloof. Wat weet jij van de periode van het jaar 500 tot 1500? Klik op de afbeelding om de quiz te starten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 6564 2022-02-14T07:07:00+00:00 yes no Middeleeuwen quiz https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-vakmensen-voor-de-toekomst 2024-01-16T14:15:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38941.w613.r16-9.aa24517.webp Tegenlicht in de klas | Vakmensen voor de toekomst In Nederland verdienen hoogopgeleiden mensen het meeste geld. Maar dat zou wel eens kunnen gaan veranderen, want er is een schaarste aan loodgieters en technisch installateurs. En die zijn hard nodig in de energietransitie van Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16812260 371.92 1558 2022-02-07T23:00:00+00:00 yes no werk techniek https://schooltv.nl/video-item/heropvoedingskampen-in-hollands-siberie-een-tweede-kans-voor-armen-in-de-19e-eeuw 2024-01-04T12:59:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38944.w613.r16-9.79966db.webp Heropvoedingskampen in Hollands Siberië | Een tweede kans voor armen in de 19e eeuw Altijd was gedacht dat sociale verhoudingen niet veranderd konden worden en dat iemands plaats in de maatschappij voorgoed vaststond. Wie arm werd geboren, zou altijd arm blijven. Door alle uitvindingen en technologische prestaties van de negentiende eeuw begon die opvatting langzaam te veranderen. De moderne mens had spoorbruggen gebouwd en daarmee rivieren bedwongen, de natuur naar zijn hand gezet. Dan moest ie toch ook de samenleving beter kunnen laten functioneren? De tijd van berusting was voorbij. Hier in het Drentse Veenhuizen begon op particulier initiatief een uniek experiment om de misstanden aan te pakken. Het stond bekend als het Hollandse Siberië. Ze worden naar een andere plek getransporteerd. Er wordt gezegd hoe ze moeten leven, hoe ze moeten wonen, hoe ze zich moeten gedragen. Probleem was alleen dat dat wel met heel veel verplichtingen gepaard ging. En dat op het moment dat bedelaars en dronkaards daar verplicht heen gestuurd werden, dat Veenhuizen ook wel ging fungeren als een opvangplek voor mensen die je liever niet op straat zag lopen. Armoede was niet langer een onvermijdelijk lot. Maar iemands eigen schuld. Arme mensen waren gewoon slordig en vuil, was de nieuwe opvatting. Ze waren lui, onzedelijk, praatlustig en onverstaanbaar. Daarom moesten ze niet met geld en voedsel worden gesteund, maar met zware arbeid en strenge discipline worden heropgevoed. En dat gebeurde met meer dan 100.000 Nederlanders. Niet om te voorkomen dat ze verder zouden afglijden, maar om ze te verheffen tot volwaardige burgers van de maatschappij. De sociale kwestie wordt dus niet gezien als een economisch probleem, maar als morele zwakte die met een goede opvoeding kan worden verholpen. Zijn werklozen of criminelen nog te redden? Zijn dat gewoon mensen met een slecht karakter? Of zijn dat mensen die gewoon niet zo goed weten hoe ze het moeten aanpakken? Dat was een discussie waar een aantal idealisten in de 19de eeuw over zeiden: nee, als je mensen goed ondersteunt, dan kunnen ze na een fout hun leven wel weer opnieuw oppakken. Veen ontginnen, land bebouwen, kanalen aanleggen: door hard te werken kunnen de landlopers en bedelaars hun vrijheid terugverdienen. Maar van de mooie idealen komt weinig terecht. Niet alleen blijken de stadsbewoners helemaal geen verstand te hebben van landbouw. Ook sturen lokale gemeentes een tuchthuizen massaal hun probleembewoners naar de kolonies. De koloniën waren misschien niet succesvol, maar voor hun tijd wel heel vooruitstrevend. Er waren scholen voor dag- en avondonderwijs en er was leerplicht voor zowel jongens als meisjes. De medische voorzieningen waren uitstekend, er was een eigen hospitaal, een eigen apotheek. Bovendien was er ouderenzorg, en een ziekenfonds voor iedereen. Die initiatieven kwamen niet van de overheid, want die waren nog lang niet zover, maar van particulieren uit de hogere standen met een radicaal andere visie op de maatschappij. Als mensen een ellendig leven leiden, is dat niet alleen slecht voor henzelf, maar indirect ook voor de hele samenleving. Gezonde arbeiders werken nou eenmaal harder en zorgen voor meer economische groei. Het was dus niet alleen hun eigen taak, maar ook die van de hogere standen om de levensomstandigheden te verbeteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16813328 282.16 1568 2022-04-06T18:00:00+00:00 yes no armoede industrialisering https://schooltv.nl/video-item/de-komst-van-de-stoomtrein-in-nederland-een-revolutie-van-30-kilometer-per-uur 2024-01-16T15:59:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38945.w613.r16-9.3fbf6b6.webp De komst van de stoomtrein in Nederland | Een revolutie van 30 kilometer per uur Eeuwenlang ging het reizen in Nederland bijna altijd op dezelfde manier: over het water. Je nam 's ochtends om zes uur de trekschuit in Amsterdam, en twaalf uur later was je in Delft. Iedereen reisde langzaam en op z'n gemak. Tot de negentiende eeuw. Machines worden niet langer aangedreven door paarden en wind, maar door stoomkracht. Het is het begin van de industriële revolutie. De stoomtrein verovert ons land en met z'n 30 kilometer per uur worden de reistijden drastisch ingekort. In een half uur van Amsterdam naar Haarlem en een half uur later was je alweer in Leiden. Zo worden eerst de grote steden in het westen met elkaar verbonden en daarna volgt stap voor stap de rest van Nederland. Er komen spoorwegen. Vanaf ongeveer de helft van de negentiende eeuw kunnen mensen zich verplaatsen met tot dan toe ongekende snelheden, dus hebben we het over dertig tot veertig kilometer per uur he. Maar dat was echt ongekend voor die tijd. Als je bedenkt dat mensen voorheen met de koets of met de trekschuit vooral gingen of te paard, dus dat waren hele zichtbare veranderingen. Iedere nieuwe spoorlijn trekt massaal de aandacht. Bewoners die hun stad of provincie nooit hebben verlaten, verkennen nu het hele land. Hele gezinnen trekken naar de steden op zoek naar werk en een betere toekomst. Reizen wordt ook een vorm van recreatie. Dagjesmensen komen eens kijken in Friesland en Drenthe en plattelanders vergapen zich aan de grote stad. Dankzij de spoorwegen worden de provincies steeds beter met elkaar verbonden en afgelegen gebieden uit hun eeuwenlange isolement gehaald. De verbindingen in Nederland werden steeds beter en niet alleen door de trein. Langs de spoorwegen werd koperdraad gelegd voor een andere uitvinding: de telegrafie. Ieder treinstation kreeg een telegraafkantoor voor het versturen van telegrammen. Een bericht hoefde niet langer per brief te worden gebracht, maar kon over grote afstand worden doorgeseind. In de tweede helft van de 19de eeuw werden er allemaal elektriciteitsdraden gelegd, waardoor mensen via morsetekens heel snel van de ene kant van het land naar de andere kant informatie konden uitwisselen. En dat betekende natuurlijk dat het nieuws of informatie over prijzen en maar ene en de andere kant van het land elkaar natuurlijk veel sneller bereikten. En daardoor krijg je wel het gevoel misschien dat de wereld kleiner wordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16813327 212.76 6086 2022-04-06T18:00:00+00:00 yes no industrialisering stoommachine vervoer https://schooltv.nl/video-item/de-boekdrukkunst-belangrijke-uitvinding-uit-de-middeleeuwen 2024-02-29T14:07:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38946.w613.r16-9.411d730.webp De boekdrukkunst | Belangrijke uitvinding uit de Middeleeuwen Hoe gaat het? Ja goed, ik ben bezig met de letter J van Jezus. En jij? Heel mooi! Ik met de C van Christus, dat is ook toevallig he. Kijk maar. Dat is ook mooi zeg! Ja he? Hoe lang al? Al een paar dagen. Ja het is monnikenwerk he? Ja het is een hele klus. Maar iemand met het doen, al die mooie boeken overschrijven. Woord voor woord. Letter voor letter. Ja, om te bewaren voor de eeuwigheid. Zo is het. Ja, de bijbel natuurlijk. Als wij het niet doen gaan al die geschriften verloren. Ik moet me nodig even concentreren. Ja, want ik wil die letter overmorgen af hebben. Overmorgen, dat is snel. Broeders, groot nieuws! Sssht, ik moet me concentreren. De boekdrukkunst is uitgevonden. De wat? De boekdrukkunst, door Gutenberg, met allemaal losse loden lettertjes, kun je nu met een drukpers boeken drukken. Binnenkort heeft iedereen een eigen bijbel in z'n eigen taal, kan iedereen pamfletten lezen, een eigen mening vormen. O ja joh. De mensheid gaat lezen en zich ontwikkelen. Dit wordt een enorme aardverschuiving. Straks heeft iedereen boeken. Mooi hè? Een eigen mening vormen, wat heb je daar nou aan? En wij dan? Ons levenswerk? Onze mooie letters? Is niet meer nodig. Nou ja, ben je eindelijk verlost van dat tijdrovende klusje. Fijn hè? Nou, dat is helemaal niet fijn. En wat moeten wij monniken doen dan? Ga bier maken. Ga in de tuin werken, word leraar, ga bidden, doe wat nuttigs met je leven. Doei! Ja, zeg die pakken gewoon ons werk af. Ja joh! Dat is belachelijk. Wedden dat dat niks wordt. Die hele boekdrukkunst wordt helemaal niks. Mensen willen helemaal niet lezen. Ssht! ik moet me weer concentreren. Op de letter J van Jezus. En ik op de C van Christus. Leuk hè? Boekdrukkunst. Kun je lezen dan? Nee, jij wel? Maar natuurlijk niet. Toch leuk, de boekdrukkunst. Jawel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16812274 126.997 15079 2022-02-14T07:00:00+00:00 yes no boekdrukkunst monnik https://schooltv.nl/video-item/wie-was-maarten-luther-hervormingen-in-de-kerk 2024-02-29T14:07:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38947.w613.r16-9.54dbd3c.webp Wie was Maarten Luther? | Hervormingen in de kerk Ik ga dood, haal een priester. Voor vergiffenis, voor mijn zonden. Kalm liefste, kalm! Zo, daar ben ik al. Hier is de priester. Dat is snel, eerwaarde... Luther. Mijn naam is Maarten Luther, predikant. Laat mij biechten. Ik moet biechten. Ik ben bij u, nu kunt u biechten. Dan kan ik u een boete opleggen zodat uw zonden zijn vergeven. Gaat u niet naar de hel. Godzijdank. Nou daar gaat ie dan. Niet schrikken, duifje. Nee liefste. Wij zijn al zo lang samen. Mijn hele leven lang heb ik iedereen bedrogen en bestolen en opgelicht. Ik had altijd overal geheime vriendinnen, de ene na de andere, soms drie tegelijk en niemand wist ervan. Richard?! Maar die vriendinnen waren natuurlijk hartstikke duur, dus toen moest ik wel mensen gaan oplichten en bestelen. Die vriendinnen, die kregen ook nog geheime kinderen van mij en die moest ik ook nog onderhouden. Dus toen moest ik nog meer mensen bestelen. Allemaal zeer slim dit. Verschrikkelijk! Vreselijk! Enfin. Dat is het. Euh vergiffenis. Euh, ik wil betalen. U heeft veel te veel gezondigd. U verdient helemaal geen plek in de hemel. Maar ik betaal toch? Hier, kijk. Ik heb hier heel veel geld. Daar kun je een complete kerk van kopen. Maar dit kan toch niet? Moet je nog meer? Afzettertje, geef maar aan de paus. Kom op met je absolutie, dan kan ik tsjaka naar de hemel. Maar dit is allemaal zo erg! Omdat u toevallig rijk bent, denkt u zomaar alles af te kunnen kopen? En die arme mensen dan? Die arme mensen kunnen branden in de hel. Da's toch logisch? Nee, ik vertikt het. Het kan zo niet langer. Wat zullen we nou krijgen? Dit moet afgelopen zijn. Ik ga de kerk hervormen. Dan gooien ze je uit de kerk. Ha dan sticht ik een nieuwe kerk. Een heerlijke kerk. De kerk van Luther. Ze zullen je gevangenzetten. Hier sta ik, ik kan niet anders. Zou Helpe mij God almachtig. En mijn absolutie dan? Oplichter! Hallo! Haal een andere priester die niet zo moeilijk doet. Doe het lekker zelf. Schatje wat is er, ben je nou boos? Stik er maar in Richard. Nou zeg, dat is allemaal de schuld van die vervelende Maarten Luther. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16812275 159.168 13162 2022-02-14T07:00:00+00:00 yes no protestant katholicisme kerk biecht https://schooltv.nl/video-item/wie-was-leonardo-da-vinci-een-echte-homo-universalis 2024-02-29T14:06:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38948.w613.r16-9.d53a2de.webp Wie was Leonardo da Vinci? | Een echte homo universalis Zo, eens even kijken bij ons wonderkind Leonardo da Vinci. Leonardo, wat ben je aan het doen? Ik ben aan het tekenen. Prachtig. Maar ik ben ook aan het lezen over filosofie. Toch niet tegelijkertijd? Jawel. En ik ben ook aan het uitvinden. Kijk naar dit vliegend object. Ik noem het een vliegtuig. Je moet het één voor één doen, niet tegelijk. Waarom? Je moet je specialiseren, je moet één richting kiezen en daar dan de beste in worden. Focus. Waarom? Ik wil overal goed in zijn. Nee, dat kan niet, dan word je in alles middelmatig. Dus je moet nu kiezen, ook al heb je vele talenten. Dus wat wil je later worden? Noem één vak. Schilder. Duidelijk. Je wordt een goeie. Dag Leonardo. En architect. Uitvinder. Nee, nee, dat kan niet. Ingenieur, filosoof. Nee. Stop! Natuurkundige, beeldhouwer, schrijver en schilder. Dat is te veel. Nee hoor. Ik word gewoon een homo universalis. Een wat? Een homo, dat betekent mens en universalis betekent universeel, alles en overal. Nee, nee, je moet nu kiezen. Eén vak. Je kan toch ook bij maar één vrouw trouwen? O ja, waarom geen vrouwen en mannen, zoals Michelangelo? Ik wil niet kiezen. Leonardo, op deze manier wordt het helemaal niks met jou. En je schrijft weer met links. Dat mag niet, je moet met rechts schrijven. Ik schrijf ook in spiegelbeeld. Kijk maar, zo kan ik mijn uitvindingen geheimhouden. Ach ach, ach ach, jij gaat mislukken in twintig vakken. Welnee. Kijk maar naar mijn laatste uitvinding: een vliegende Libelle. Ik noem het een helikopter. En dit om mee te fietsen en een parachute. Het wordt hopeloos blijven zitten. Ja, dit wordt schooluitval. Vreselijk jammer. Leonardo Da Vinci wordt later de meest veelzijdige man aller tijden. Een echte homo universalis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16812276 106.197 7407 2022-02-14T07:00:00+00:00 yes no Leonardo da Vinci kunstenaar uitvinding https://schooltv.nl/video-item/naar-school-in-de-middeleeuwen-wie-te-laat-komt-wordt-gestraft 2024-02-29T14:06:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38949.w613.r16-9.c110356.webp Naar school in de Middeleeuwen | Wie te laat komt, wordt gestraft Goedemorgen! Zo, dat is snel. Hallo allemaal, ik ben jullie nieuwe leraar. Ik leer jullie Latijn, psalmen zingen en bidden. En ik zeg jullie één ding: Met mij valt niet te spotten. Is dat duidelijk? Ja, meester. Marcus et cornelia in horto ambulant. Je bent te laat! Sorry meester. Jij bent ook te laat. Sorry meester. Het spijt me. Wat krijgen jullie als je te laat komt? Straf. Maar wat voor straf? Een tik met de plak op de vingers of de billen. Of met een roe, of met de hand. Precies. Hier heb ik de plak. Hier heb ik de roe. Wil je een tik op je billen of op je vingers? Of allebei? Ja, dat moet dan maar. Kom maar met de plak dan. De plak. Ja, doe dan. Ja, komt er nog wat van? Ik kan het niet. Ik ben een slechte leraar, sorry, ik kan niet lesgeven. Een leraar die niet kan slaan, dat is toch niks? Maar heeft u dan geen andere straffen? Ik kan jullie een bord omhangen met een ezel, domoor of het schandbord. Oké, doe mij maar het ezel-bord. Dan doe ik het domoor-bord wel. Goedzo. Gauw in de hoek staan. Moet je maar niet te laat komen. En de volgende keer... Wat? Gaat u dan slaan? Ja nee, ik kan niet slaan. Zeg het niet alsjeblieft tegen je ouders beloofd, want dan ben ik meteen ontslagen. Beloofd. Oh dank je wel. Goed. En dan gaan we nu beginnen met de les Latijn. Wie heeft het geleerd? Vingers graag. Steek nu je hand op, want anders moet ik slaan. Oh fijn, iedereen heeft het geleerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16813322 141.482 6709 2022-02-14T07:00:00+00:00 yes no school leren https://schooltv.nl/video-item/de-mona-lisa-meesterwerk-van-leonardo-da-vinci 2024-02-29T14:06:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38951.w613.r16-9.b1cdb00.webp De Mona Lisa | Meesterwerk van Leonardo da Vinci Het wordt mijn grote doorbraak. Jezus, moet ik nog heel lang? Ik noem het de Mona Lisa, de prachtige vrouw met de mysterieuze blik. Ik heb helemaal geen zin meer zo. Zo nog even. Lisa, ik maak je wereldberoemd. Over vijf eeuwen zullen de mannen nog steeds verliefd op jou worden. Nou, lekker belangrijk. Ik heb gewoon zin om lekker te lunchen met een wijntje erbij, stukje stokbrood... Bijna, Lisa. Ik wou dat je een portret kon maken binnen een seconde, weet je wel? Kijken, klikken, klaar. Maar nee hoor, ik moet hier weer uren zitten poseren. Lisa, Lieve Lisa. Ja, Leonardo, wat is er nou weer? Zou je kunnen glimlachen? Hoezo? Er valt toch niks te glimlachen? Ik heb gewoon honger. Als je niet lacht, sta je er tot in de eeuwigheid chagrijnig op. Ja, duh, maar ik ben chagrijnig. Het is gewoon de rauwe werkelijkheid. Ja toch. Maar je kan toch wel heel even lachen? Smile! Oke. Komt ie. Ja, da's misschien iets te vrolijk. Ja, je zegt dat ik moet lachen. Je gebit is misschien niet helemaal... Wat is er mis met mijn gebit? Niks. Nee niks. Maar het mag een klein glimlachje zijn. Dat de mensen denken: Waarom glimlacht die vrouw? Ja nou euh. Nee nee nee. Denk anders gewoon aan je lunch. Pasta pesto. Ja, dat is het. Dat is het. Perfect. Hou vast! Ja, dat doe ik toch. Denk aan garnaaltjes. Ossobuco. Vind ik ook lekker! Hou vast! Kip met granaatappel. Dat had mijn moeder gisteren. Mmm! En je bent klaar. Omg, wat duurde het niet lang. Ik dacht dat ik crazy werd joh. Ja, dit is het. De Mona Lisa. Met de meest mysterieuze glimlach die de wereld ooit gezien heeft. Nou ik zie gewoon een vrouw met trek, ik ga lunchen. Doei. Mijn meesterwerk, mijn Mona Lisa. Leonardo, als je zin hebt om mee te lunchen, oké, maar dan moet je wel nu komen. Ja ja, ik kom al. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16813324 136.128 7330 2022-02-14T07:00:00+00:00 yes no Leonardo da Vinci schilderij schilderkunst https://schooltv.nl/video-item/middeleeuwse-tafelmanieren-etiquette-volgens-erasmus 2024-03-28T15:46:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38952.w613.r16-9.0b5e2b9.webp Middeleeuwse tafelmanieren | Etiquette volgens Erasmus Hallo, ik ben Erasmus. Een wereldberoemde filosoof uit Rotterdam, maar nu even niet. Vandaag wil ik het met jullie hebben over tafelmanieren. Mensen eten zo smerig. Ze scheten en boeren tijdens het eten. Ik dacht: Dat kan zo niet langer. Dus ik heb een boekje geschreven. Etiquette volgens Erasmus. De tafelmanieren. Are you ready? Daar gaan we. Eerste tip, eerst handen wassen. Volgende tip. Nagels knippen. Zorg dat er geen vuil en smurrie onder zit. Zorg dat je haar een beetje leuk zit en niet als een dooie cavia. Volgende tip. Je hemd. Zorg dat jij niet wit en schoon is, dus niet vol zit met snot en urine. Snot is niet gezellig. Nog een tip. Niet boeren aan tafel. Euh. Dit dus niet niet. Nog een tip. Niet te veel zuipen, beetje zuipen is lekker, maar wordt nou niet stomdronken. We zijn geen wilde beesten, dus niet dit. Dit dus niet. Als je kip eet, gooi je de botjes dus niet op de grond, maar op een bord. Dus niet dit, dit, dit. Dit is dus fout. Kan niet. Wat doe we met vieze vingers? Niet aflikken. En ook niet aan een tafellaken. Niet, maar netjes aan een servet. Nog een tip. Niet smakken, niet schrokken en niet met volle mond praten. Dus niet dit. Dit niet. Niet doen! Juist niet. Winden, ruften en scheten doen we allemaal. We laten vijftien tot twintig scheten per dag. Dus als je een scheet voelt opkomen, dan moet je hem gewoon laten waaien, want anders krijg je buikpijn. Maar hoest er doorheen. Zodat niemand dat hoort. Dus zo. Of zo. la la la la la la la la la la la la. Gouden tip. Als je moet kotsen, dan moet je kotsen. Dat is gewoon de natuur. Maar doe het nou niet aan tafel, dus niet zo. Dat dus niet. Maar kots onder tafel. Of om de hoek. Kotsen is gewoon niet zo charmant. Dus niet zo. Als je je aan deze regels houdt ben je welkom bij koningen en prinsen. Dit waren de tafelmanieren van Erasmus. En als je het leuk vindt geef even een middeleeuws duimpje of stuur een postduif. Later. Ja, hoor je dat? Je mag niet meer smakken, niet scheten, niet boeren... Mag dat ook al niet? Niet kotsen aan tafel. Nou ja, je mag ook niks meer. Helemaal niks meer. Het wordt steeds erger. Je mag helemaal niks meer. Het is verschrikkelijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16813325 195.84 5950 2022-02-14T07:00:00+00:00 yes no gedrag eten Erasmus https://schooltv.nl/video-item/histories-waarom-geloven-mensen-eigenlijk 2024-01-16T16:25:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38954.w613.r16-9.8df54c9.webp Histories | Waarom geloven mensen eigenlijk? Aan de twee namen van deze goden hebben we de namen van twee dagen in de week te danken. Luister maar even goed. Wodan Donar. Nou, wat denk je? Vrijdag en zaterdag. Nee, dat voel ik niet. Hallo, welkom bij Histories. Dit keer neem ik je mee naar een heel bijzondere tijd in onze geschiedenis. Een tijd waarin het geloof heel belangrijk is, want je geloof bepaalt wie je bent en waar je bij hoort en waar je na je dood naartoe gaat. Maar waarom geloven mensen nou eigenlijk? Ik geef een slinger aan de tijdlijn en we komen uit in de tijd voor Christus. Voor het jaar nul dus. In die tijd leven er overal op de wereld allerlei soorten mensen. En die zijn eigenlijk net zoals jij en ik. Ze wonen in een huis. Ze doen aan spelletjes en ze moeten ook naar het werk, maar dan niet in een kantoor of in een studio. Ze werken keihard op het land en ze houden ook van een feestje op z'n tijd. Net zoals jij je verjaardag viert of carnaval of het Suikerfeest. Die bijzondere momenten worden samen beleefd door te zingen, te dansen, te eten of alles tegelijk. Dat noemen we ook wel rituelen. En die rituelen werden en worden vooral gebruikt voor dingen waar we als mens niet zoveel invloed op hebben. Denk aan een voetballer voor de wedstrijd. Die is goed getraind, maar hij heeft natuurlijk niet alles zelf in de hand. En daarom zie je vaak dat voetballers voor de wedstrijd even het gras aaien of een kruisje slaan of omhoog kijken. Niet om te checken of het regent, maar om aan de hemel te vragen of er vandaag misschien goals kunnen vallen. Die rituelen zijn er ver voor het jaar nul ook al. Nou ja, niet voor een voetbalwedstrijd, maar voor nog belangrijker zaken. De bewegingen van de zon, de maan, aardbevingen en onweer. Mensen hebben in die tijd geen idee waar die verschijnselen vandaan komen en ze hebben ook geen telefoon om het op te zoeken. Om dat toch een beetje te begrijpen verzinnen ze allerlei verhalen, verhalen over het ontstaan van de wereld en over bijzondere figuren die daar een rol in spelen. De goden, die goden hebben soms een goed humeur, maar soms zijn ze ook een beetje chagrijnig. Soms zorgen ze voor een goede oogst op het land, maar soms ook voor een overstroming, waardoor alles weer wegspoelt en de mensen honger moeten lijden. Die mensen willen natuurlijk heel graag dat er een beetje lekker weer is voor de gewassen op het land en dat er kalfjes geboren worden. Om die goden in een goeie stemming te krijgen, voeren ze allerlei rituelen uit. Ze trekken de natuur in om te zingen en te dansen. Bij een rivier of in het bos. Ze gaan samen bidden of iets offeren in een soort tempel en allerlei dingen uit de natuur krijgen een speciale betekenis: een boom, een steen, een bot van een dier. Dat geloven in de natuur heet een natuurgodsdienst en die bestaan vandaag nog steeds. Bijvoorbeeld in de oerwouden van Brazilië of Indonesië. Ik geef er even een slinger aan en we komen uit bij het jaar 500 na nul of na Christus. In onze streken leven dan verschillende volkeren, zoals de Friezen. Die Friezen wonen in het huidige Friesland natuurlijk, maar ook op andere plekken aan zee. De Friezen wonen in kleine dorpjes aan het water. Daar hebben ze zelf heuvels gemaakt om te wonen. De terpen. En die kan je nu nog steeds zien als je in Friesland of in Groningen bent. Ze hebben het zogenaamde Germaanse geloof, want ook de Friezen geloven in de natuur. Water en bomen zijn heilige plaatsen voor ze. Op dat soort plekken komen ze in contact met hun voorouders en na hun dood willen ze ook weer samenkomen met die voorouders. Net zoals ik ooit zal samenkomen met mijn lieve opa. Maar gelukkig leeft die nog. De Friezen vereren niet alleen hun voorouders. Ze hebben ook hun eigen goden. De twee belangrijkste zijn Wodan en Donar. Aan de twee namen van deze goden hebben we de namen van twee dagen in de week te danken. Luister maar even goed. Wodan, Donar. Nou, wat denk je? Vrijdag en zaterdag? Nee, natuurlijk niet. Woensdag en donderdag natuurlijk. Over kalenders gesproken. Als ik aan het tijdlijn slinger zie je allemaal jaartallen voorbijkomen. Die jaartallen hebben we te danken aan Jezus Christus, want het jaar nul valt zo ongeveer samen met zijn geboorte. Of andersom. Jezus Christus leeft in de streek die we nu Israël noemen. Jezus wordt vereerd en aanbeden en er zijn heel veel mensen die zeggen dat hij de zoon van God is. Dus niet de zoon van een God he, niet een van de vele goden zoals de Friezen dat hebben, maar van de God. De enige echte met een hoofdletter. En zo ontstaat door Christus het geloof van christenen, oftewel christendom en dom is verder niet bedoeld als dis. Wat zeg je gewoon zo in de tijd van de Friezen vond er ook een ander volk in onze streken de Franken. Kijk, dat zijn ze. En hoe vaak denk je nou dat die vandaan komen? Uit welke rijk komt een frank? Precies de Franken geloven in de god van Christus. Ze zijn dus christenen, maar die Franken willen ook lekker de baas spelen over allerlei andere volkeren zoals de Friezen. Je zult wel snappen dat de Friezen dat niet zo'n goed idee vinden. Die willen gewoon lekker eigen baas blijven spelen en zeker niks te maken hebben met mensen van een ander geloof. Nou, dat is een recept voor ellende. De Franken bedenken een truc om de baas te worden over die Friezen. Ze sturen mensen naar die terpen toe. In dit geval met een bootje te vertellen hoe fantastisch het christelijk geloof is. Dus weg met Wodan en Donar en hup voor Jezus en God. Deze mensen noemen ze missionarissen uit Engeland en Ierland. Het handige is is dat ze dezelfde taal spreken als de Friezen. Praat toch wat makkelijker, maar het blijft niet alleen bij praten. Tegelijkertijd gaan de Franken naar de heilige plekken van de Friezen om ze kapot te maken. En de missionarissen zeggen als we deze plek nou stuk maken en jullie goden, komen jullie niet helpen, dan zijn het maar een stelletje watjes. En dan is onze God veel beter. Daar worden de Friezen niet vrolijk van. Langzaamaan gaan ze toch steeds meer geloven in de christelijke God, maar dat gaat niet vanzelf. Rond het jaar 700 na Christus leeft de Friese koning Radboud. Daar zien we die vrolijke Fries. Radboud is de laatste koning van de Friezen. Maar dat weet hij zelf gelukkig nog niet. Hij zit in elk geval niet te wachten op die missionarissen. Hij wil dat de Friezen hun eigen geloof houden. Dat gaat al duizend jaar lang best goed, maar zijn eigen dochter laat zich veel dopen. Kijk, want de manier om christen te worden is door je te laten dopen. Je gaat dan onder water of bij baby's toen ze soms druppeltje op het voorhoofd. Maar dopen is dus heel belangrijk voor christenen. Want, zo laat je zien: ik geloof niet meer in andere goden, maar alleen in die ene. En als je in God gelooft en een goed leven leidt, dan kom je in de hemel en dat is pas een fantastische plek. Een soort kermis met een chocoladefontein. Maar als je slechte dingen doet en helemaal geen christen bent, dan kom je na je dood in de hel. Bye bye Choco Godin. Nou Radboud z'n dochter is dus al christen en hij denkt: ik waag de stap. Letterlijk. Hij hangt al met zijn voet boven het bootje om zich te laten dopen. Voor de zekerheid vraagt hij eerst nog even aan de missionaris zeg, mijn voorouders zijn die dan ook in hemel? De missionaris zegt nee, nee, die geloofden niet in onze god, dus die zijn in de hel. Radboud schrikt zich een hoedje. Hij trekt meteen zijn voet uit het bad en roept: liever zit ik met mijn voorvaderen in de hel dan alleen in de hemel. Sterke tekst. Hij peert 'm en hij gaat later gewoon dood. In welke hemel hij terecht is gekomen, dat kunnen we helaas niet meer vragen. Ook in de jaren daarna krijgen de Friezen bezoek van de missionarissen. Samen met soldaten van de Franken gaan die steeds weer langs en proberen ze te bekeren. Dat bekeren noemen we ook wel kerstenen. Daar zit het woord kerst in. Een belangrijk feest voor de christenen, want dan vieren ze de geboorte van Jezus Christus. Elke keer weer op 25 en 26 december, in de kerstvakantie dus. Ook dat gaat gepaard met rituelen. De bekende vier karsen, cadeautjes. De kerk. Lekker eten, en op een mooie plek in elke huiskamer een enorme versierde kerstboom. Is dat nou ook echt een oeroud christelijk ritueel? Niet echt van Die kerstboom kennen we pas een jaar of tweehonderd en we hebben waarschijnlijk te danken aan het Germaanse geloof, oftewel het geloof van die fijne Friezen. Als onze Radboud dat nou een keer zou kunnen zien, wat zou die dan zeggen? Ho ho ho. Dit was weer histories. Terug naar vandaag de dag. Een stap zelf in het verhaal van Nederland: in tien avontuurlijke audiotour wandelen we over dijken langs kastelen, op zoek naar de sporen uit het verleden. Download nu de gratis podwalkapp, het verhaal van Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16813329 646.89 7447 2022-02-16T11:00:00+00:00 yes no religie christendom https://schooltv.nl/item/wat-is-seksueel-grensoverschrijdend-gedrag 2025-03-18T13:16:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43170.w613.r16-9.8bd7a6a.jpg Wat is seksueel grensoverschrijdend gedrag? | Story over wat wel en niet oke is Ongewenst een naaktfoto opgestuurd krijgen, aangeraakt worden terwijl je dat niet wil: seksueel grensoverschrijdend gedrag kan allerlei vormen aannemen. Het is belangrijk om je bewust te zijn van machtsverhoudingen en aan de bel te trekken als je iets vervelends meemaakt. Klik op de afbeelding om meer te lezen over seksueel grensoverschrijdend gedrag. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1505 yes no seksualiteit seksueel geweld macht grensoverschrijdend gedrag https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-nederland-in-de-klas-friezen-en-franken 2024-01-16T16:25:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44550.w613.r16-9.9579ee2.webp Het Verhaal van Nederland in de klas | Friezen en Franken In de vroege Middeleeuwen bewonen de Friezen het kustgebied van Nederland. Ze geloven in natuurgoden en zelfs in het brengen van mensenoffers. Met de komst van christelijke missionarissen wordt hun manier van leven op de proef gesteld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16817339 520.039 14374 2022-02-16T19:30:00+00:00 yes no Nederland canon Friesland christendom https://schooltv.nl/video-item/boek-in-beeld-tonio-van-afth-van-der-heijden 2025-07-01T08:38:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38956.w613.r16-9.e98d49b.webp Tonio van A.F.Th. van der Heijden | Boek in beeld Voor schrijver Adri van der Heijden hangt ieder boek samen met andere boeken. Een roman is onderdeel van een cyclus en ieder draaipunt in het leven van de personages wordt steeds opnieuw en steeds anders belicht. Leven in de breedte, zo noemt de schrijver dat. Op een dag krijgen Adri en zijn vrouw Mirjam het bericht dat hun zoon tijdens een nachtelijke fietstocht is geschept door een auto. Al gauw wordt duidelijk dat hij het ongeluk niet zal overleven. Tonio is het dagboek van de periode na het ongeluk en tegelijk een reconstructie van wat er gebeurd is. De schrijver wil geen enkel detail verloren laten gaan. ‘Ik kom niet voorbij het moment van de aanrijding, zegt Adri tegen zijn vrouw. Ik sla er mijn hoofd op stuk. Ik moet weten wat daar gebeurd is. Anders overleef ik het zelf niet. Die laatste fietstocht, de klap uit het niets, zijn kapotte lijf op het wegdek.’ De pijn en het verdriet zijn onaangenaam om te lezen. De schrijver wil misschien te ver doordringen in het leven van zijn zoon. Zo blijft hij eindeloos de route navlooien die Tonio moet hebben gefietst. Hij vraagt aan een vriendin: ‘Als je met Tonio meegefietst was, Goscha, welke route hadden jullie dan gekozen? Nou, gewoon. Goscha doet haar ogen weer open. Ceintuurbaan, Van Baerle, op de Overtoom linksaf richting Baarsjes, altijd dezelfde route. Hoe kwam Tonio dan, vroeg Mirjam, op de hoek van de Hobbemastraat en de Stadhouderskade terecht? Ze keek een beetje nerveus van Mirjam naar mij en van mij weer naar Mirjam. Ik zou het niet weten.’ https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16817341 110.506 363 2022-02-14T16:23:38+00:00 yes no literatuur boek https://schooltv.nl/video-item/zo-gebruiken-landen-migranten-als-wapen-angst-voor-meer-migratie-is-europas-zwakke-plek 2024-01-04T12:59:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38958.w613.r16-9.4271421.webp Zo gebruiken landen migranten als wapen | Angst voor meer migratie is Europa’s zwakke plek Dit is de grens van Europa. Hier worden migranten als politiek wapen ingezet. En de EU probeert dat tegen te houden door deals te sluiten. De angst voor meer migratie is Europa's zwakke plek. Ik laat zien hoe buurlanden ons daarmee kunnen chanteren. We zijn mee op patrouille met twee Litouwse agenten langs de grens tussen Wit-Rusland en Litouwen. Een grens van 680 kilometer lang. Moeilijk te bewaken. Dichte bossen, moerassen. Maar dit is ook de grens van de Europese Unie. ‘Ze willen volgens mij niet in Litouwen blijven. Ze willen naar Duitsland of Frankrijk.’ Ook deze groep Irakezen. Je kan zien dat ze moe zijn, maar ze willen niks zeggen over hun tocht. In mei dreigde de Wit-Russische president Loekasjenko al dat hij migranten zonder controle door zou laten. Het zou wraak zijn na Europese sancties tegen Wit-Rusland. En dus kunnen migranten zonder enige controle via Litouwen de EU binnen. Ik kom ze hier tegen bij een school die nu dienstdoet als opvangcentrum. Het zijn Congolezen, Irakezen en Somaliërs. Sommigen zijn via smokkelaars hierheen geloodst. Reisorganisatoren verdienen in ieder geval geld aan deze enkeltjes Europa. Litouwen beschuldigt Wit-Rusland ervan meer vliegtuigen uit Bagdad en Istanboel toe te laten en zo wordt de druk opgevoerd. Tijdens onze nachtpatrouille zijn we nog geen migranten tegengekomen. De controle hier lijkt onbegonnen werk. Een zandpad is hier dus het enige wat Wit-Rusland scheidt van de EU. Op sommige plekken is nu begonnen aan een prikkeldraadhek dat straks 500 kilometer lang moet worden. Op meer plekken aan de grens van de EU worden versneld hoge hekken gebouwd. Want dit is niet de eerste keer dat de EU onder druk wordt gezet door een buurland om politieke redenen. President Erdogan zette de onderhandelingen over verlenging van de Turkije-deal flink onder druk door de grens met Griekenland open te zetten. Uiteindelijk wist Griekenland de meeste migranten tegen te houden en de EU betaalt miljarden aan Turkije om mensen op te vangen en zo te voorkomen dat ze de grens oversteken. En ook de zeegrens tussen Libië en Italië, waar veel migranten met bootjes de oversteek proberen te maken, kreeg veel aandacht. De voormalige Libische dictator Gaddafi dreigde Europa zwart te laten kleuren. Italië sloot uiteindelijk een omstreden vriendschapsverdrag met Libië. Het land zou 25 jaar lang 200 miljoen euro per jaar ontvangen. Plotseling gebeurde dit bij de grens tussen Marokko en Spanje. Plotseling staat het hek open. Marokkaanse bewakers wijzen zelfs migranten de weg naar Spanje en ze komen met duizenden tegelijk. Jonge mensen, vaak in economische nood, rennend naar Europa, door Marokko ingezet als wapen in een politieke strijd. In 48 uur lukt het 9000 migranten rennend en zwemmend Spanje te bereiken. Het begon met een diplomatieke crisis en draaide om deze commandant. Brahim Ghali, een vijand van Marokko. Ghali strijdt voor de onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara. Spanje liet toe dat Ghali in een Spaans ziekenhuis werd behandeld wegens ernstige coronaverschijnselen. Voor de Marokkaanse regering onacceptabel. En dit leek de reactie. Honderden minderjarigen werden de grens over gelaten. Jongens van soms 12, 13 jaar. In Madrid bezoek ik een tehuis waar ze worden opgevangen. Als ze Spanje weten te bereiken, mogen de jongens ook na hun achttiende blijven. Achmed en Abdel wonen hier vanaf hun veertiende. Marokko knapt het vuile werk op voor de EU en houdt mensen tegen en daarnaast houdt de Marokkaanse inlichtingendienst ook mogelijke terroristen in de gaten en informeert zodra er bewegingen zijn richting de Europese Unie. Maar dit geeft Marokko ook veel macht. Ik spreek experts die zich zorgen maken. De situatie is inmiddels gekalmeerd. Spanje kon uiteindelijk 7000 migranten terugsturen, maar het is duidelijk hoe afhankelijk Europa is van het humeur van Marokko en hoe jonge migranten als drukmiddel worden gebruikt. De Europese Unie onderhandelt met Marokko over miljardensteun in ruil voor het tegenhouden van migranten de komende jaren. De EU wil met meer, soms dubieuze, leiders buiten Europa gaan samenwerken op het gebied van migratie. De vraag is of we daarmee onze afhankelijkheid verder vergroten. Terug naar Litouwen. Tijdens onze nachtpatrouille treffen we uiteindelijk geen mensen aan, maar later bij de grenspolitie is er net een nieuwe groep Irakezen gebracht. Ze vlogen direct uit Bagdad en liepen dagen naar de grens. Volgens de mannen zullen er meer migranten komen, want het nieuws dat je hier makkelijk de EU binnenkomt, verspreidt zich snel. Aan de grens worden nu rollen prikkeldraad uitgerold. Het is maar de vraag of dat wanhopige mensen tegenhoudt. Landen zoals Wit-Rusland kennen de zwakke plek van de Europese Unie: de angst voor meer migratie. En daarmee zijn we te chanteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16817349 711.04 931 2022-02-15T16:12:44+00:00 yes no vluchteling asielzoeker Europa https://schooltv.nl/video-item/zo-voert-de-digitale-maffia-een-hack-aanval-uit-goed-georganiseerd-met-ransomware-losgeld-eisen 2024-01-04T12:59:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38959.w613.r16-9.7e0a875.webp Zo voert de digitale maffia een hack-aanval uit | Goed georganiseerd met ransomware losgeld eisen Je hoort een ransomware-hacker, een crimineel die data steelt, bedrijfssystemen op slot zet en uiteindelijk losgeld eist. En dat kost wereldwijd duizenden miljarden. We praten hier over zware en georganiseerde criminaliteit die ongelooflijk veel impact heeft. Onlangs wisten criminelen honderden bedrijven te raken met een hack. Hun eis: Jullie kunnen je data terugkrijgen als wij 70 miljoen euro aan bitcoins krijgen. En nu is dit by far de allergrootste vorm van cybercrime die er is. Als dit zo doorgaat, dan gaat het gewoon een keertje mis. En dan gaat het ook al levens kosten. We nemen je in deze video mee naar een hele onzichtbare wereld. Maar tegelijkertijd een hele professionele, die van de hackers. Wie zijn het? Hoe gaan ze te werk? En wat willen ze nou precies bereiken? Dagelijks weten hackers systemen en data van bedrijven te gijzelen. Daarna eisen ze losgeld, vertaald 'ransom'. En ze zijn zo georganiseerd dat ze ook een stroomnetwerk of bankverkeer kunnen platleggen. Het is inmiddels een groot probleem en een gevaar voor onze nationale veiligheid. Daarvoor waarschuwt NCTV. Het is een bedreiging voor de nationale veiligheid omdat het inmiddels over zo ongelooflijk veel geld gaat. Ik ben Pim Takkenberg, ik ben algemeen directeur van Northwave Nederland. Onderdeel van het werk wat wij doen is ook klanten helpen met incidenten. Als ze gehackt zijn, dan komen we ze helpen om te zorgen dat ze zo snel mogelijk weer in bedrijf kunnen zijn. Ik onderhandel ook met criminelen om afspraken te maken over wel of niet betalen en bewijs leveren. We zijn hier aan het onderhandelen over de hoogte van het losgeldbedrag. De aanvaller zegt terug: Nou, ik heb een andere prijs voor je, dat is 655 bitcoins. We komen zo terug bij Pim en zijn onderhandelingen. Maar eerst duiken we in dit complexe netwerk. Want bij een grote hack zijn maar liefst zeven criminele groepen betrokken. Een hack kan je vergelijken met een inbraak. Maar omdat we niet in de computer van een hacker kunnen duiken, heb ik dit bedacht. Op deze plattegrond laat ik je stap voor stap zien hoe hackers inbreken en de boel gijzelen. Precies zoals ze dat ook in de online wereld doen. Insiders noemen deze zeven criminele groepen ook wel de 'ransomware kill chain'. In elke fase van een hackaanval komen deze gespecialiseerde criminelen om de beurt in actie. We gaan ze allemaal af en beginnen bij de eerste groep, de 'initial acces brokers'. Want om een bedrijf te kunnen hacken heb je eerst toegang nodig tot het computernetwerk. Digitaal dus. Die toegang kan je gewoon kopen bij deze 'initial access brokers'. Zij speuren het hele internet af naar slecht beveiligde bedrijven, fouten in beveiligingssoftware, of ze kraken wachtwoorden. Of ze sturen phishingmails rond in de hoop dat een medewerker van een bedrijf erop klikt en ze zo toegang kunnen krijgen tot een systeem. De 'initial access brokers' zorgen voor de initiele toegang. Die probeert wel onderzoek te doen naar: Welke organisatie zit ik nu precies binnen? En waar zit ik nu precies binnen? Wat voor computersystemen heb ik nu onder controle? En op basis daarvan gaat die broker op het darkweb die informatie verkopen aan de echte hackers. Die prijzen varieren van enkele tientjes tot soms zelfs enkele duizenden euro's. Natuurlijk is het zo dat bedrijven die een 24/7 dienstverlening hebben, denk bijvoorbeeld aan distributiebedrijven, veel harder geraakt worden als ze het niet meer doen. En daardoor is de toegang tot zo'n bedrijf meer geld waard, omdat de kans groter is dat als die hackers dat gaan gebruiken, dat ze er ook geld aan gaan verdienen. Als we dit vergelijken met een inbraak in een bedrijfspand, dan zijn die 'initial access brokers' dus die criminelen die rondlopen op dit bedrijventerrein om te kijken welke achterdeur niet goed op slot zit. Maar zelf gaan ze niet naar binnen. Dat laten ze aan een ander over. Zij verkopen de informatie over die openstaande achterdeur dus aan de volgende partij. In dit geval de hackers. Dat zijn de criminelen die verantwoordelijk zijn voor de kern van de hackaanval, de zogenoemde 'ransomware affiliates'. De criminelen die daadwerkelijk in jouw laptop duiken of een heel bedrijf hacken. Ze kopen dus eerst online toegang, maar ze kopen ook nog wat anders: De ransomware zelf. Dat is het programmaatje dat uiteindelijk alle bestanden van een bedrijf gijzelt. Oftewel op slot zet. Dat kopen ze bij de derde partij, de 'ransomware developers', met wie ze nauw samenwerken. Als je kijkt naar zo'n ransomware-aanval en de verschillende stapjes waaruit die bestaat, zijn dit wel degenen die de boel regisseren. Die twee hebben elkaar heel hard nodig om uiteindelijk geld te kunnen verdienen. Over het algemeen: Een percentage van de omzet van het bedrijf, dat is de hoogte van het losgeld wat ze vragen. Dat is ergens tussen de 0,4 en 2 procent van de jaarlijkse omzet van een organisatie. Over het algemeen krijgt de 'affiliate' tussen de 70 en 80 procent van het losgeld wat betaald wordt en de developer tussen de 20 en 30 procent van het losgeld. Even terug naar deze plattegrond. Je hebt dus eerst de criminelen die doorvertellen hoe ze binnen kunnen komen. En zij verkopen die kennis door aan iemand die bereid is daadwerkelijk naar binnen te gaan. Met het gereedschap van weer een derde partij. Zij ontmoeten elkaar vaak op specifieke forums. Dat zijn de zogenaamde cybercrimeforums. Er moet gestemd worden dat je daar op mag door een aantal mensen die op dat forum zitten, meestal drie. Zodat ze in ieder geval weten dat anderen jou kennen. En vervolgens moet je er vaak ook nog geld voor betalen om toegang te krijgen. En dat is de manier waarop ze een soort controlemechanisme hebben om er zeker van te zijn dat er niet bijvoorbeeld een politieagent op zit. Nou, ik verbaas me echt hoe professioneel ze zijn. Want online bieden die developers allerlei verschillende soorten ransomware aan. Er is dus een hele markt waar criminelen bij elkaar dit soort gijzelsoftware kunnen kopen. We zijn dus bij die hackers, 'affiliates' die met hun aangekochte software zijn binnengedrongen in het bedrijfsnetwerk. En dan? Dan kan een hacker echt beginnen. Kijk, als dit het hele computernetwerk is van een bedrijf, dan heeft de hacker nu misschien alleen maar toegang tot een computer. Maar hij moet zich steeds verder omhoog werken in een systeem. Dit is waar hij uit wil komen, bij een admin account. Je ziet dat zo'n 'affiliate' een aantal dagen tot soms weken bezig is om vanaf de initiele toegang door allerlei slimme trucjes door het gebruik van hacker tools, door andere inloggegevens af te vangen. Door zelf achterdeurtjes te bouwen, zorgt hij dat hij 'persistency' creeert. Dat hij echt bestendigheid heeft in een netwerk, dat hij er altijd bij kan en langzamerhand opschuift naar de plek waar de kroonjuwelen te halen zijn. Een hacker met een admin account, dat is echt het begin van het einde. Daarmee is hij de baas over het hele netwerk van het bedrijf. En als hij dat eenmaal is, dan kan hij op alle computers en servers de ransomware installeren, waardoor eigenlijk alles op slot gaat. En als jij dan 's ochtends op je werk de computer aanzet, dan kan je dit verwachten. Er zijn verschillende manieren waarop je dat kunt zien. Een van de manieren is als een compleet systeem versleuteld is, dat als je hem aanzet, dat je meteen een scherm krijgt waar een boodschap op staat: Uw systeem is versleuteld. We hebben er hier eentje waar je kunt zien hoe bestanden versleuteld zijn. En dan zie je inderdaad wel dat er instructie is, dat je een tekstbestandje moet gaan openen en daar staan dan instructies in. Ik heb hier een voorbeeld van bijvoorbeeld DoppelPaymer. Daar staat ook letterlijk je ID in. Stel je voor, je hebt een nummer 215. Dan weet je in ieder geval dat 214 jou zijn voorgegaan. Dus dat het over hele grote hoeveelheden hackzaken gaat waarin ze dit soort dingen proberen te misbruiken. De hackers doen dus twee dingen. Ze zetten alle bestanden op slot en ze jatten zoveel mogelijk data. Daarna neemt een andere groep het van ze over. De datamanagers. Zij structureren de data die de hackers buit hebben gemaakt en maken het klaar om als het nodig is online te zetten. Op het darkweb wemelt het van de sites waar je bakken met gevoelige bedrijfsdata kan vinden. Wat die datamanagers vaak doen en dus ook zeg maar die ransomware affiliates, is eerst een kleine setje data daar publiceren in de hoop dat je alsnog overstag gaat. En als dat niet gebeurt, zal je langzaam zien dat de volledige hoeveelheid data die ze hebben soms enkele honderden tot zelfs enkele terabytes aan data daar wordt geüpload. En die kun je gewoon allemaal downloaden. Jij en ik ook. Terug naar de inbraak. Ze zijn hier het pand binnengekomen en ze hebben rondgekeken en zijn op zoek gegaan naar waardevolle spullen. Ze nemen zoveel mogelijk mee en ze doen nog iets. Ze veranderen alle sloten, waardoor geen enkele werknemer die morgen op kantoor verschijnt nog naar binnen kan. Hun doel is uiteindelijk geld, dus wat ze doen is alle waardevolle spullen bundelen en als chantagepakket klaarzetten. Ze dreigen het door te verkopen, behalve als een bedrijf bereid is mee te werken bij het onderhandelen. Dat onderhandelen doet geen van de criminelen uit de eerste vier groepen zelf. Nee, daar zijn speciale onderhandelaars voor. Nou, ik kan je wat laten zien. We zijn hier aan het onderhandelen over de hoogte van het losgeldbedrag. Wat je hier ziet, is dat ik je vraag stel: Waarom doe je mij een aanbod van 700 bitcoins? Want dat is 14,5 miljoen. En we hadden net al een prijs overeengekomen van 12 miljoen. En vervolgens zegt de aanvaller: O, sorry, ik zie dat kennelijk een andere chat-operator een beter kerstcadeautje aan je heeft gegeven. En dit leert mij dat de aanvallers dus in ploegendiensten werken als het gaat over het onderhandelen. Dat we wellicht te maken hebben met een ochtenddienst en een middagdienst. Waarin de ochtenddienst tot een bepaald niveau is gekomen qua onderhandelingen, maar nog niet dat heeft overgedragen aan de middagdienst en dat die middagdienst zelf gewoon het gesprek aangaat en later erachter komt dat -ie de overdracht niet goed heeft gehad. Nou, dit bedrijf is dus behoorlijk de pineut. Die inbrekers hebben alle spullen uit het kantoor gehaald. Doordat de sloten zijn vervangen, kan geen werknemer de schade herstellen. De criminelen bellen de directeur en zij zeggen: 'Je krijgt het allemaal pas terug als je met ons meewerkt.' Wie niet meewerkt, kan de zesde criminele groep verwachten. De Chasers. Vergelijk ze met een digitale knokploeg. Zij doen eigenlijk hetzelfde als de onderhandelaars, maar zij voeren de druk flink op als je niet meewerkt. Heel geniepig, de manier waarop hij zegt: 'Het maakt ons niet zoveel uit, maar we blijven je wel pakken. Een week, een maand, langer als het moet. We willen alleen maar het geld. En anders gaan we je informatie wel publiceren.' Dus iedere keer in een zin wordt er weer iets gegeven aan je wat gewoon echt wel binnenkomt. Maar ook dat ze gewoon heel simpelweg zeggen wat hun businessmodellen zijn: 'Wij willen alleen maar geld. Geld, geld, geld, daar gaat het om. Het maakt ons verder allemaal niet veel uit. We doen wat eigenlijk nodig is om dat geld gewoon te krijgen.' Met andere woorden: 'Betaal nou maar, dan ben je van de ellende af.' En dan zijn we aan het einde van de keten bij de criminelen die het losgeld wegsluizen. De financiële experts. Een beetje de accountants van deze groepen. Hun belangrijkste taak is bijvoorbeeld de bitcoins omzetten in geld, in geld waar je echt mee kan betalen. Het is een aparte groep. De witwassers, noem ik die. Ze gooien het soms zelfs door mixers heen en mixers zijn gewoon digitale manieren om langs heel veel rekeningen het geld iedere keer over te maken, over te maken, over te maken, over te maken en te splitsen. En dan komt het weer bij elkaar in de hoop om gewoon een groot rookgordijn op te werpen voor opsporingsdiensten om dat geld uiteindelijk te kunnen traceren waar het naartoe gaat. En uiteindelijk komt dat dus in bezit van de criminelen. En die vinden dan weer een manier om dat geld ook vanuit een digitale omgeving weer fysiek te maken. Want ja, het is nog steeds vrij lastig om een dure Lamborghini te kopen met bitcoins. De ransomware kill chain is dus nu compleet. Van de initial access brokers tot de witwassers. En het heeft me echt verbaasd hoe professioneel deze keten in elkaar zit en hoeveel geld erin omgaat. Ik vraag me ook af: Blijft het bij bitcoins, of gaat het verder? Je ziet de bedrijven die hierdoor geraakt worden en hoe lang die out of business zijn. Dan denk ik eerder dat het een geluk is dat we nog niet hele heftige effecten hebben gezien. Er zijn voorbeelden van ziekenhuizen die ransomware-aanvallen hebben gehad. Waar het net wel, net niet zo is geweest dat mensen zijn overleden. Maar als dit doorgaat, dan gaat dit gewoon een keertje mis en dan gaat het ook gewoon levens kosten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16817350 808.917 803 2022-02-15T23:00:00+00:00 yes no hacken https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-mestoverschot 2024-01-04T12:59:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38960.w613.r16-9.0054606.webp Nieuwsuur in de klas | Mestoverschot Door intensieve veehouderij is er een mestoverschot ontstaan in ons land. Om te voorkomen dat er te veel meststoffen in het milieu terecht komen, moeten veehouders zich houden aan Europese mestnormen. Er is een handel ontstaan in mestrechten. Ook wordt mest verwerkt in mestfabrieken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16817352 491.72 1313 2022-02-15T23:00:00+00:00 yes no koeienmest landbouw milieu stikstof https://schooltv.nl/video-item/wie-was-peter-r-de-vries-misdaadjournalist-die-weigerde-geknield-door-het-leven-te-gaan 2024-01-30T13:07:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38961.w613.r16-9.36b5075.webp Wie was Peter R. de Vries? | Misdaadjournalist die weigerde geknield door het leven te gaan Dames en heren, op het graf van mijn vader, staat een tekst. Die tekst luidt: Liever staande sterven dan op je knieën leven. Peter R. De Vries buigt voor niemand. Hij benadrukte het vijf jaar geleden bij een prijsuitreiking. En ik heb net als mijn vader een tekst die mijn levensbeschouwing weergeeft. Een soortgelijke tekst, een variant, zou je kunnen zeggen. En die tekst die luidt: On bended knee is no way to be free. En dat wil zeggen dat we aan niemand ondergeschikt zijn. Het is een instelling die hem veel heeft gebracht. In meer dan veertig jaar als misdaadjournalist zorgt hij voor een oplossing in talloze moordzaken. 'Na twintig jaar dan toch nog een doorbraak in de zaak Nicky Verstappen.' 'Zonder jouw inzet en vasthoudendheid, geloof en bovenal steun voor ons zou dit alles niet gerealiseerd zijn. Daarom, uit de grond van ons hart... Dank je wel. Zelf vind ik de dossiers en de cold cases, het proberen licht te brengen in een zaak die al zo lang onopgelost is, waar ouders, familieleden, zonen, dochters, radeloos wanhopig thuis zitten omdat ze niet weten hoe het zit, dat je die kan oplossen en dat je die weer vlot kan trekken. Dat vind ik zelf eigenlijk het mooiste wat er is. 'Goedenavond, welkom bij het programma dat onderzoekt, ontmaskert, aanklaagt, verdedigt en erom bekend staat dat het vaak juist zegt wat niet iedereen wil horen, zeg maar 'the inconvenient truth'.' Met een uitzending over de verdwijning van de Amerikaanse Natalee Holloway boekte hij een kijkcijferrecord en valt hij in de prijzen. Maar de echte kroon op zijn werk is de Puttense moordzaak. '...niet bewezen en spreekt hen daarvan vrij. De zitting wordt gesloten.' De Vries zorgt ervoor dat twee mannen die onterecht zijn veroordeeld na zeven jaar worden vrijgesproken. Ik heb zeven jaar hiervoor gestreden en in feite heeft het hof hier in hele duidelijke, niet mis te verstane bewoordingen gezegd wat er allemaal mis is gegaan en dat we hier daadwerkelijk spreken over een gerechtelijke dwaling. Peter R. de Vries bereikt het allemaal door zijn doorzettingsvermogen en soms koppige karakter. Maar diezelfde eigenschappen leiden ook vaak tot botsingen. '...is dit vanaf vandaag in de winkel. Daar zouden we overigens wat langer over praten dan je nu doet. Daar zijn keiharde afspraken over gemaakt waar je je nu niet aan houdt. Nou, ik dacht even... Nou, is dat...? Ja. Kijk me niet zo boos aan. Nou ja, dat vind ik niet correct.' Eerder schrijft hij een bestseller over de ontvoering van biermagnaat Heineken, samen met ontvoerder Cor van Hout. Er ontstaat een vriendschap tussen de misdaadjournalist en de topcrimineel. '...een brief geschreven van, ik ben Peter de Vries en ik ben benieuwd hoe alles is gegaan. Zou ik eens met je kunnen praten of je interviewen en wonder boven wonder kreeg ik een brief terug na een maand en zodoende heeft zich een contact ontwikkeld.' De ongewone vriendschap komt hem op kritiek te staan, maar De Vries buigt niet. Ook niet nadat Cor van Hout wordt geliquideerd. Het is een bijzondere man. Scherpe intelligentie. Groot gevoel voor humor. Ja, een aparte kerel. De laatste jaren begeeft Peter R. de Vries zich ook buiten de misdaadjournalistiek. Zo wordt hij partij in strafzaken. Hij helpt Astrid en Sonja Holleeder bij het opnemen van gesprekken met hun broer Willem. De Vries brengt de zussen in contact met justitie en helpt daardoor mee aan de veroordeling tot levenslang. De zussen zijn als leugenaars en als mensen met een eigen belang neergezet en geportretteerd. En dan is het toch wel fijn dat de rechtbank in zulke duidelijke bewoordingen nu zegt nee, die verklaringen, die waren ok. Die zijn geloofwaardig. En wat u allemaal zegt, meneer Holleeder, niet. Heeft u inmiddels contact gehad met de zussen? Ja, ik heb contact met ze. En hoe hebben ze gereageerd? Ja, uhm, emotioneel. Dat emotioneert u ook. Ja. En sinds vorig jaar is de misdaadjournalist de vertrouwensman van kroongetuige Nabil B., nadat diens broer en advocaat zijn vermoord. Niet zonder risico dus. 'Ik vind echter dat als er in zo'n lastige, delicate zaak een dringend bezoek, een dringend beroep op mij wordt gedaan, ik dat niet kan weigeren omdat het ongemakkelijk voelt of omdat het nogal gevaarlijk is. Ik ben wel alert, dat is iets anders. Maar nee, niet bang. Want uhm ja, als je bang bent dan word je als een chirurg die met trillende handen staat te opereren. En dat zijn meestal niet de beste operaties. Dus dat kan niet.' Peter R. de Vries laat zich niet beveiligen, want hij weigert geknield door het leven te gaan. On bended knee is no way to be free. Dat is een tekst waar ik voor sta, al jarenlang, en die mij op het lijf is geschreven. En als ik zeg op het lijf geschreven, dan bedoel ik dat letterlijk, want op mijn rechterbeen staan die teksten getatoeëerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16817353 370.346 835 2022-02-16T23:00:00+00:00 yes no journalist moord misdaad https://schooltv.nl/video-item/is-elke-drugsgebruiker-verantwoordelijk-voor-de-criminaliteit-drugsgebruik-en-criminaliteit-verwe 2024-01-04T12:59:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38962.w613.r16-9.a10c210.webp Is elke drugsgebruiker verantwoordelijk voor de criminaliteit? | Drugsgebruik en criminaliteit verweven in de samenleving Nederland is een soort narcostaat aan het worden. Als jij drugs koopt, dan ben jij ook deel van het probleem. Dan zit jij ook in de drugshandel. Het kopen ervan is natuurlijk ook het ondersteunen ervan. Maar dan denk ik: ja oké, het gaat nooit niet weg. Het gaat nooit stoppen, het gaat er altijd zijn. Wat is de rol van degene die zo af en toe een pilletje gebruikt in narcostaat Nederland? Exacte getallen over hoeveel drugs hier binnenkomt en de grootte van het drugsprobleem, die zijn er niet. Wat deskundigen wel weten is dat er miljarden in omgaan. De omvang van synthetische drugscriminaliteit zoals xtc en amfetaminen wordt voorzichtig geschat op 17 miljard per jaar. En 4 miljard als het gaat om wietteelt. En voor cocaïne is het één groot vraagteken. Er wordt steeds meer gezegd, ook vanuit het buitenland: Nederland is een soort narcostaat aan dat worden. Tot op grote hoogte klopt dat gewoon. We hebben zelfs samen met België Spanje ingehaald als belangrijkste doorvoerland van cocaïne in heel Europa. Dat concludeert Europol. En ook qua gebruik zijn we in Europa koploper. Het gaat alleen maar over drugs, iedereen gebruikt drugs. Dus het is bijna normaal gewoon om die te gebruiken. Op festivals gebruik ik absoluut het liefst MDMA. Ik heb van alles weleens geprobeerd. Ik blow regelmatig. Af en toe een snuifje, een pilletje. Dat gaat er wel in. Dat criminelen ons land zo graag gebruiken voor drugshandel komt omdat we dat ideaal voor zijn ingericht. Nederland is een ideaal land voor welke handel dan ook, dus ook drugshandel. En dat komt onder meer door onze goede infrastructuur. We hebben fijne wegen, grote havens, goed georganiseerde luchthavens en razendsnel internet. Daarnaast hebben we een heel internationale bevolking, waardoor de lijntjes met het buitenland kort zijn. En in kwetsbare buurten is het rekruteren van kansarme jongeren makkelijk voor criminelen. Daarnaast zijn onze leegstaande stallen en loodsen in de regio weer ideaal als opslagplaats voor drugs. Tot slot: Ons financiële systeem is zo gecompliceerd dat criminelen hun geld hier makkelijk weg kunnen sluizen. Het maakt Nederland dus een ideaal land om die drugseconomie te laten groeien. En dat heeft het de afgelopen jaren ook flink gedaan. En het is niet alsof we dat nooit zagen aankomen. Al in 1995 was er een groot rapport. We moeten dit veel serieuzer gaan nemen. Dit moeten we echt aan gaan pakken, die drugscriminaliteit. Want het gaat uit de hand lopen. 25 jaar later moeten we constateren dat het tot op zekere hoogte toch wel redelijk onbeheersbaar is geworden. Vito, jij bent strafrechtadvocaat. Nu zeggen deskundigen: Drugscriminaliteit in Nederland is eigenlijk onbeheersbaar geworden. Zie jij dat ook? Als je gaat kijken naar wat er de afgelopen jaren in Nederland is gebeurd. Dat de redactie van De Telegraaf is aangevallen. Dat er raketwerpers zijn afgeschoten op Panorama. Dat Peter R de Vries is vermoord. Dat een advocaat is vermoord. Dan moet je je afvragen: Wie maakt hier de dienst uit? Wie is hier de baas? Is het die narcostaat of is het de legitieme staat? Drugscriminaliteit is echt overal. Ik hoef mijn deur maar uit te lopen en dan kan ik zo een aantal plekken aanwijzen. Een café waar de onderwereld bij elkaar komt. Plekken waar wietkwekerijen hebben gezeten. Een nagelstudio van de vriendin van een grote crimineel. Dat geeft al aan hoe verweven het is en hoe zichtbaar het is eigenlijk. Oké, we zijn dus een beetje uitgegroeid tot een narcostaat. Drugsgebruik, criminaliteit zijn dus allemaal verweven in onze samenleving. En heel veel Nederlanders hebben er weleens van geproefd. Er zijn minstens een miljoen gebruikers die zeggen: De afgelopen maand heb ik nog gebruikt. Dat is best veel. Ik werk in de evenementenindustrie waar vooral house en techno wordt gedraaid. Dus ik zie het eigenlijk ook best wel vaak voorbijkomen. Ik ben er zelf geen fan van, maar het is wel normaal geworden. Wat niet? Xtc, MDMA. That's it, meer heb je ook niet nodig. En al die drugs zijn uiteindelijk allemaal onderdeel van een crimineel netwerk. Je moet je afvragen als je op straat je cocaïne gaat bestellen of je dan niet heel erg fout bezig bent eigenlijk. Omdat je eigenlijk de maffia aan het financieren bent. Ik ken ook wel mensen die dealen en zo. Hij is ook gewoon een jongen die die aan z'n geld moet komen. Ik zie dat niet als iemand die per se crimineel bezig is. Kijk, het begint natuurlijk met een scooter, dat iemand wordt gevraagd: Breng even een pakketje met een scooter naar de andere kant van de stad. Een volgende keer is het pakketje wat groter. Wil je dit daar naartoe brengen? Ja, prima. Dan krijg je wat geld. Op een gegeven moment kan de vraag komen: Kan je deze jongen even daarnaartoe brengen en om de hoek wachten? En dan kan het dat je staat te wachten en opeens keihard een machinegeweer hoort afgaan. En dat de jongen terug komt rennen. En dan terwijl je wegrijdt met de jongen achterop, weet je dat je dan hebt meegewerkt aan een liquidatie. Het moet ergens vandaan komen en dat zijn nooit niet de apothekers op de hoek ofzo. Ja, wel op de hoek, maar dan in de nacht. Weet je waar dat geld naartoe gaat? Colombia? Geen idee. Het kan heel onschuldig lijken, omdat een jongetje dat aankomt misschien veertien of vijftien is. Maar denk erover na wie daarachter zit en wie daar weer boven zit en wie weer boven zit. Want uiteindelijk komt die cocaïne van grote jongens af. Het overgrote deel van wat wij produceren en importeren, dat gaat eigenlijk gewoon weer naar het buitenland. Dan vraag ik me wel af: Als morgen elke Nederlander zou beslissen: Ik neem geen drugs meer, dan is het maar zeer de vraag of dat je dan het geweld en de productie en de import daarmee raakt. De schuld dan leggen bij de gebruiker lijkt me dan niet helemaal netjes. Dat wij relatief gezien grootgebruikers zijn in Nederland, dat staat vast. Maar tegelijkertijd exporteren we veel drugs naar het buitenland. Dus kunnen we met elkaar niet het hele drugsprobleem oplossen. Tot waar reikt jouw verantwoordelijkheid? Bij festivals was altijd een punt waar je je drugs bijvoorbeeld kon laten testen. En dat hebben ze allemaal weggehaald onder het mom van: Dan support je eigenlijk een slecht iets. Maar vervolgens kan je wel heel die tent leegkopen, weer met alcohol. In plaats van zo erg de kop in te drukken probeer het dan juist eigenlijk te decriminaliseren en dat vergrootglas elders te leggen, in mijn ogen. Het gaat nooit niet weg, het gaat nooit stoppen, het gaat er altijd zijn. Ik ben wel gewoon van mening dat het op een andere manier moet gaan. Dat de criminaliteit er wel gewoon uit moet. En dat het dan misschien op een gecontroleerde manier moet gaan verspreid worden. Dan heb je toch te maken met een soort menselijke behoefte aan een of andere vorm van verdoving. Dus je kunt ook niet zeggen: Het drugsgebruik moet uitgebannen worden. Dus in die zin ga je daar nooit resultaat in bereiken. Wat de uitkomst is, interesseert me eigenlijk nog niet eens zozeer. Het gaat mij erom dat er een gemeenschappelijk gevoel gaat ontstaan. Dit willen we wel en dit moeten we echt niet hebben, want het is een gevaar voor de volksgezondheid. Het moet gaan niet zozeer om verbieden van het gebruik van drugs. Want mensen kunnen altijd wel ergens aan komen. Maar het gaat erom dat je er bewust over nadenkt. Al die ellende die nu hier allemaal in Nederland plaatsvindt. Ben ik eigenlijk niet als gebruiker ook verantwoordelijk? Daar moeten mensen over nadenken. Dus daar vraag ik om. Wees bewust met wat je doet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16817354 442.624 1609 2022-02-16T23:00:00+00:00 yes no drugs criminaliteit https://schooltv.nl/video-item/de-gevolgen-van-klimaatverandering-in-het-middellandse-zeegebied-bosbranden-en-de-ergste-hittegolf 2024-01-04T12:59:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38963.w613.r16-9.37d81da.webp De gevolgen van klimaatverandering in het Middellandse Zeegebied | Bosbranden en de ergste hittegolf in decennia Het gebied rond de Middellandse Zee geldt als klimaatverandering-hotspot. Deze regio warmt sneller en meer op dan de aarde gemiddeld. Ik ben Marijn, klimaatverslaggever, en ik wil weten hoe het is om in zo'n hotspot te leven. Daarom reis ik naar het Griekse eiland Evia, waar de ergste hittegolf in decennia het leven deze zomer totaal ontregelt. Hoe gaan de bewoners hier om met de wetenschap dat bosbranden vaker hun huizen zullen bedreigen? Bosbranden van kust tot kust. Begin augustus fikt Evia als nooit tevoren. Als ik hier op 11 augustus met de boot aankom, is het eiland amper te zien. Ik zie en ruik vooral rook. Het meeste vuur is gedoofd. Het landschap heeft een metamorfose ondergaan. Giannis probeert dagenlang de vlammenzee te bedwingen. Hij is een van de mannen die met bulldozers het bos kapt en zo probeert te voorkomen dat het vuur zijn huis bereikt. Dagenlang woeden er branden op het eiland. Uiteindelijk gaat 51.000 hectare bos in vlammen op. Dat zijn honderdduizend voetbalvelden en op nog honderden plaatsen in Griekenland breken door de hitte en de droogte branden uit. Ook andere landen rond de Middellandse Zee beleven een extreme zomer. In Spanje is het op sommige dagen 40 à 45 graden. Sicilië breekt het hitterecord met bijna 50 graden en in Algerije komt het echt zover. En in al deze gebieden volgen enorme bosbranden. Turkije, Italië, Spanje, Algerije, Kroatië, Portugal, Griekenland, Israël en meest recent Zuid-Frankrijk. Hier in Griekenland vecht de brandweer voor de tiende dag op rij tegen honderden branden die meer dan een miljoen vierkante meter in vuur en vlam hebben gezet. Giannis blijft dus achter op het eiland en maakt deze beelden als het vuur nadert. Giannis is boos op de regering, net als veel andere Grieken. Volgens hem had de regering veel meer kunnen en moeten doen om deze ramp te voorkomen. Hij kreeg nu alleen het dringende advies te evacueren. Dat de Griekse regering zo hamerde op evacuatie heeft alles te maken met een vorige bosbrand. In 2018 kwamen bij Athene honderden Grieken om toen ze werden overvallen door het vuur. Dat nooit meer, dacht de regering. En dus lag de nadruk nu op snel evacueren. Maar deze keer was dat een vergissing, vertelt deze bosbrandexpert mij. Ook de inwoners van dit dorp, Kamatriades, op het eiland Evia krijgen het dringende advies om vanwege de oprukkende vlammen hun huis achter te laten, direct te vertrekken. De mannen weigeren die evacuatie en dat zal de redding blijken van het dorp. Zoals het nabijgelegen dorpje Kokkinomilia. Hier volgen de meeste bewoners het evacuatieadvies wel op en je kan zien welke gevolgen dat heeft gehad. Na de branden gaat een tien jaar oud artikel viral in Griekenland. Daarin waarschuwde bosbrandexpert Xanthopoulos al voor een ramp zoals op Evia, omdat de Griekse aanpak rammelt. Er is wel geld voor dure blusvliegtuigen, maar amper voor preventie. De volgende dag reis ik met Giannis mee naar zijn familie. Ze wonen al generaties lang op het eiland en de hele familie, vrouw, broer, neef, vader en zoon, helpt mee met de oogst in hun boomgaard. De opwarming van de aarde gaat door zolang wij broeikasgassen in de atmosfeer blijven pompen. Het extreme weer van deze zomer zal dus steeds vaker voorkomen. Ik verlaat dit eiland dan ook met het vermoeden dat ik Giannis en de inwoners van deze regio de komende jaren vaker zal moeten opzoeken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16817356 552.981 2357 2022-02-17T23:00:00+00:00 yes no klimaatverandering hitte brand https://schooltv.nl/video-item/hoe-werd-indonesie-een-nederlandse-kolonie-de-geschiedenis-van-nederlands-indie 2025-11-04T08:56:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38964.w613.r16-9.0e32860.webp De geschiedenis van Nederlands-Indië | Hoe werd Indonesië een Nederlandse kolonie? In Nederland wonen tegenwoordig zo'n 350.000 mensen met Indonesische wortels. Als je ook de jongste generaties meetelt zelfs zo'n 2 miljoen. En toch kent lang niet iedereen de gedeelde geschiedenis van Nederland en Indonesië. Als ik zelf zou moeten nadenken waarom het zou kunnen zijn dan zou ik denken dat het te maken heeft met dat het natuurlijk niet een van de mooiste pagina's is van de geschiedenis. Eeuwenlang was het gebied dat we nu kennen als Indonesië in Nederlandse handen. Hoe is dat zo gekomen? En wat waren de gevolgen? Ik leg het je in een paar minuten uit. We gaan goed vijf eeuwen terug in de tijd, naar 1498. Dan komen de Portugezen als eerste Europeanen over water aan in Azië. De Spanjaarden en Portugezen verdienen hun geld met de handel in allerlei specerijen uit Azië. Kaneel, kruidnagel, nootmuskaat, peper, maar ook porselein en zijde. Spullen uit Azië, die rijke Europeanen graag wilden hebben. En waar je dus heel veel geld mee kon verdienen. En dat wilden de Nederlanders ook wel. Een eeuw na de Portugezen, vanaf 1595 gaan de eerste Nederlandse schepen die kant op. Eerst is het ieder voor zich maar die concurrentie drukt de opbrengsten. Dus verplicht de Nederlandse Republiek om samen te werken. En dat leidt, in 1602 tot de oprichting van de Verenigde Oost-Indische Compagnie, de VOC. De VOC en de WIC waren geen gewone bedrijven. Ze kregen hele speciale rechten van de Nederlandse overheid. Dit is de scan van het oprichtingsdocument uit 1602. Toen werd de VOC opgericht. En werd dit octrooi door de Staten-Generaal uitgevaardigd aan die onderneming. En werd er gezegd in welk gebied ze handel mochten drijven en wat ze daar allemaal mochten doen. En daar staat dus ook in dat ze van de Staten-Generaal, de overheid van toen, het recht hadden gekregen om zich ook te vestigen op andere plaatsen. Maar ook om oorlog te voeren. Dus het waren eigenlijk bijna overheden op zichzelf. De VOC weet z'n macht in een eeuw tijd flink te vergroten door met z'n vloot gebieden te veroveren en handel te drijven. Onder andere door samen te werken met lokale vorsten. Ik leerde vroeger dat kolonialisme een kwestie van zwart of blank was. Dat enkele blanken heersten over een groot aantal Indonesiërs. Maar toen ik dieper de geschiedenis indook, besefte ik dat de geschiedenis van het kolonialisme complexer is dan de scheiding tussen blank en zwart te begrijpen. Het gaat ook over de plaatselijke feodale klasse, die samenwerkte met de koloniale machthebbers om over het volk te heersen. Zonder het plaatselijke feodalisme, was het kolonialisme geen succes geworden. Voor de groeiende macht en winst van de VOC moet de lokale bevolking een hoge prijs betalen. Mensen worden gedwongen tot handel of werk. De bevolking van de Banda-eilanden komt daartegen in verzet. Maar dat wordt in 1621 hard neergeslagen. Niet meer dan 1.000 van de 15.000 inwoners blijft achter. De rest slaat op de vlucht, wordt vermoord of tot slaaf gemaakt. Specerijen, daar ging het om. Nootmuskaat, foelie, kaneel. Dat de VOC daarbij op grote schaal tot slaaf gemaakten inzette, is minder bekend. En niet alleen op de plantages. Ambachtslieden, mensen die in de mijnen werkten, maar ook mensen die als edelsmid werkten bijvoorbeeld. En dan moet je denken aan in en rondom het huis. Dus de elite daar vond het fijn om zich te kunnen vertonen met mensen in slavernij. De bewoners van de Banda-eilanden delen dus bepaald niet in de 'Gouden Eeuw', zoals de zeventiende eeuw vaak is genoemd voor de Nederlandse Republiek en voor de VOC. Maar het succes van die compagnie neemt af. In de achttiende eeuw lopen de winsten terug en de schulden lopen op. Eind van die eeuw, in 1799, gaat de VOC failliet. De gebieden die de VOC tot dan toe in handen heeft, gaan vanaf 1816 verder als de kolonie Nederlands-Indië. De bevolking daar valt vanaf dat moment rechtstreeks onder Nederland, dat intussen zelf een koninkrijk geworden is. In die negentiende eeuw breidt Nederland de kolonie flink uit, zoals je ziet in deze uitzending die ik eerder maakte. Dat is het stukje dat effectief in Nederlandse handen was. En dan gaan we een halve eeuw later, iets meer misschien. -Op deze kaart is duidelijk te zien dat we nu een eilandenrijk hebben gecreëerd voor Nederland, wat een politieke dwerg was. En als we dat op de kaart van Europa leggen, met dit op de westpunt van Ierland, en we rollen deze kaart uit, dan eindigen we in de Kaspische Zee. De uitbreiding gaat niet zonder slag of stoot. Zo komen de Javanen in opstand tegen de Nederlandse onderdrukking, in 1825. Bij deze bloedige Java-oorlog komen zo'n 200.000 Javanen om het leven. Prins Diponegoro, hij is tegenwoordig een nationale held in Indonesië, leidt die opstand. Maar door een list van de Nederlanders wordt hij uiteindelijk gevangengenomen. En dat betekent het einde van de oorlog. In feite plegen jullie verraad. Diponegoro kreeg een vrijgeleide en kwam naar Magelang omdat er een bestand was. En op de heiligste dag van de Indonesische kalender, namelijk het einde van de vastenmaand, werd hij opgepakt. De Java-oorlog kost bakken met geld. En dat wil Nederland weer terugverdienen in de kolonie. Mede daarom voert gouverneur-generaal Johannes van den Bosch in 1830 het cultuurstelsel in. Het cultuurstelsel zegt dat, als dit mijn stuk land is, ik een-vijfde deel van mijn land moet bebouwen met producten voor de Nederlandsche Handel-Maatschappij. En dan deze producten verkocht worden en zo Nederland geld verdient. Deze producten mogen alleen koffie, thee, indigo of suiker zijn, producten voor de export. En dat betekent dus dat, als ik hier rijstboer ben, die mijn rijst hier verbouwt, dat ik daar opeens koffie moet verbouwen, wat een totaal ander productieproces met zich meebrengt. Niet alleen bij de lokale bevolking groeit het verzet tegen de uitbuiting, ook vanuit Nederlandse hoek komt er kritiek. Te beginnen met een boek, Max Havelaar van Multatuli. De toenemende weerstand draagt eraan bij dat in 1860 de slavernij wordt afgeschaft. En 10 jaar later het cultuurstelsel. Maar de uitbuiting gaat door. Tienduizenden contractarbeiders, ook wel koelies genoemd, werden naar Sumatra vervoerd om te werken op de plantages. De meeste van hen waren ongeletterd en tekenden met een vingerafdruk een overeenkomst die in de praktijk een wurgcontract bleek te zijn. Op de plantage gold de regel dat je de blanke nooit mocht tegenspreken. Want zij waren superieur. Zo was dat. Ja, de mensen waren vroeger ouderwets. Als er een blanke de plantage op kwam, dan was je bang. Vooral als we iemand met een tropenhelm zagen komen. Zo was dat. Als de blanken kwamen, werd iedereen bang. Nederland blijft gebieden inlijven. En doet dat met geweld. Zo kost de Atjeh-oorlog, die in 1873 begint, ook weer zeker 50.000 levens. Hele dorpen worden uitgemoord. Deze oorlog duurt uiteindelijk meer dan een halve eeuw. Nederland wilde het monopolie verkrijgen op de handelsroute met Zuidoost-Azië. Vooral met Indië, Maleisië en omstreken. De Straat van Malakka werd belangrijk, omdat daarvoor het Suezkanaal was geopend, waardoor de handel tussen Azië en Europa veel eenvoudiger werd. Het einde van de negentiende eeuw luidt het begin in van de 'ethische politiek'. Een nieuw beleid, waarin Nederland het als zijn taak gaat zien om niet alleen te profiteren van de Indonesische bevolking, maar die ook te ontwikkelen. Bijvoorbeeld met de aanleg van wegen. En het bouwen van ziekenhuizen en scholen. Ik was de enige Javaan. De rest waren allemaal Indische jongens, Indische meisjes, totoks en Chinezen. Maar gewoonlijk was ik de enige inlander. De opinie over een inlander was: dom, langzaam, enzovoort. In mijn klas zat een zoon van een adjudant-onderofficier. Bij de eerste keer dat de rapporten werden uitgedeeld, was hij nieuwsgierig. Hij vergeleek het met zijn rapport. En toen moest hij erkennen dat ik meer achtjes had en hij zesjes. -U had veel hogere cijfers dan hij had? -Precies. Want dat zit hier vast. Wat en hoe een inlander is. -Ja. Wat zei hij toen? Wat was zijn reactie toen hij uw rapport zag? -Wilt u het horen? -Ja, hoor. -‘Purbo, jij hebt een mooier en beter rapport dan ik, maar je bent en blijft een inlander.’ De ongelijke machtsverhoudingen en vooroordelen blijven dus bestaan. Maar het onderwijs vergroot wel de bewustwording daarvan. En doet zo eigenlijk precies wat Nederland niet wil. Het versterkt het zelfbewustzijn onder de Indonesische bevolking en de afkeer van de Nederlandse heerschappij. En dat luidt het einde in van eeuwen aan veroveringen en kolonisatie. Het maakt de weg vrij voor een onafhankelijk Indonesië. Hoe die onafhankelijkheid tot stand kwam, dat zie je in onze andere NPO Kennis-video over de onafhankelijkheidsstrijd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16815249 630.08 15474 2022-02-12T12:51:45+00:00 yes no Nederlands-Indië kolonie Indonesië https://schooltv.nl/video-item/hoe-werd-indonesie-onafhankelijk-een-lange-bloedige-strijd 2025-11-04T08:56:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38965.w613.r16-9.c3f2ac6.webp Een lange, bloedige strijd | Hoe werd Indonesië onafhankelijk? Na eeuwenlange Nederlandse overheersing verklaart Indonesië zich in 1945 onafhankelijk. Nederland legt zich daar niet zomaar bij neer. Er volgt een bloedige strijd, die vier jaar duurt. Het was gewoon een oorlog. Ik heb daar genoeg mensen moeten doden. Hebt u nog een beetje geteld hoeveel? Nee, dat tel je niet. Maar zijn het er 3 of zijn het er 20? Oh, ja meer. Hoe kon de strijd zo uit de hand lopen en zoveel slachtoffers maken? Dat ga ik je de komende minuten uitleggen. Na 1900 wordt de Indonesische bevolking zich meer bewust van de Nederlandse koloniale overheersing en dan neemt de roep om onafhankelijkheid toe. De eerste nationalistische leiders staan op. Mohammed Hatta richt in 1922 de Indonesische Vereniging op en Soekarno in 1927, de Partai Nasional Indonesia, PNI. Het Indonesische volk wil onafhankelijkheid. Er is geen vaderland zonder vrijheid en geen vrijheid zonder vaderland. Soekarno’s boodschap en zijn charisma spreekt het volk aan en leidt tot opstanden tegen het Nederlandse gezag. Nederland drukt die met harde hand de kop in en zet Soekarno en Hatta gevangen. Als in september 1939 de Tweede Wereldoorlog uitbreekt en de Duitsers Europa onder de voet lopen breiden de Japanners hun macht verder uit in Azië. Ze veroveren Nederlands-Indië begin 1942. Op 8 maart van dat jaar is de koloniale heerschappij van Nederland over Indonesië voorbij. Alles wat aan Nederland herinnert, wordt uit het dagelijks leven gebannen. Overal verschijnt de Japanse vlag en de klok gaat anderhalf uur vooruit naar Tokyo-tijd. Het wordt ook streng verboden om Nederlands te spreken. En Soekarno en Hatta worden vrijgelaten. Veel Nederlanders worden in kampen opgesloten, maar wie kan aantonen dat hij Indonesische voorouders heeft, wordt door de Japanners niet vastgezet. Deze 'buitenkampers' hebben het overigens niet veel beter. Wij zijn in de gelegenheid u enkele beelden te tonen van een van de meest beruchte kampen van West-Java, het Tjideng-kamp in Batavia. Duizenden Nederlandse vrouwen en kinderen zijn bijna vier jaar lang in kleine huisjes en krotten samengepropt in voor blanken onhoudbare omstandigheden. Omdat de Japanners Indonesië onafhankelijkheid beloven werken Soekarno en Hatta samen met de Japanse bezetters. Zo laat Soekarno zich inzetten bij het ronselen van honderdduizenden jongemannen voor de aanleg van vliegvelden, kolenmijnen en spoorwegen. Zij worden net als veel krijgsgevangen gedwongen om onder heel slechte omstandigheden te werken. De dodenspoorlijn is de bijnaam die de geallieerde krijgsgevangenen gaven aan de spoorweg tussen Birma en Thailand, waaraan zij tijdens de oorlog moesten werken. Op 16 september 1942 begon het werk aan de 415 kilometer lange spoorverbinding. De Japanners maakten hiervoor op grote schaal gebruik van krijgsgevangenen. Per dag stierven er gemiddeld 75 mannen. In totaal stierven zo’n 100.000, voornamelijk Aziatische, arbeiders. Van de geallieerde krijgsgevangenen bezweken er 15.000 aan uitputting, ziekte en ondervoeding. De Japanners maken een einde aan de Nederlandse koloniale overheersing, maar veel goeds brengen ze niet. Uiteindelijk hebben alle bevolkingsgroepen het zwaar te verduren onder de Japanse bezetting. Maar het einde van de Tweede Wereldoorlog komt in zicht. Eerst geeft Duitsland zich over en daarna volgt Japan. Het is het einde van de Japanse bezetting. Nederlanders denken de kolonie dan weer terug te krijgen, ‘ons’ Indië. Maar de Indonesische nationalisten denken daar heel anders over. Na eeuwen van koloniale heerschappij roepen Soekarno en Hatta, 2 dagen na de capitulatie van Japan, op 17 augustus 1945, de onafhankelijke republiek Indonesia uit. Revolutionaire Indonesische jongeren willen dat koste wat kost voorkomen. Ze keren zich tegen iedereen die iets met het oude koloniale gezag te maken had: Nederlanders, Chinezen, maar ook Indonesiërs. Die permoeda’s, zoals ze genoemd werden, van 17, 18 en 19 jaar, die namen dat straatbeeld over. En eerst op een pesterige manier, om ons uit te jouwen, zodat wij ons terugtrokken in onze woningen. Maar later echt schreeuwend en vooral met die aangepunte bamboestokken, dat was eigenlijk het standaard wapen van de mensen, bijna elke knul liep daarmee rond te zwaaien. Om het gezag te herstellen, en meteen een Nederlands gezag, stuurt Nederland tienduizenden soldaten. In februari 1946 eerst oorlogsvrijwilligers, later vooral dienstplichtige soldaten. Dan moet het maar met geweld. De boot lag klaar in Amsterdam. Wij met de trein ernaartoe. Toen kwamen we uit de trein, en grote groepen stonden al klaar. Ze schreeuwden: Moordenaars, ga er niet heen. Blijf thuis. Zo marcheren zij het onbekende tegemoet. Jongens uit Friesland en Limburg, uit Twente, en uit de grote steden van het westen van Nederland. Ze wilden ons opnieuw koloniseren. Daar oesten we ons tegen verzetten. We hebben ons in guerrillagroepen georganiseerd. Op dat moment gebruikten we alles wat we konden krijgen. De situatie loopt zo uit de hand dat Nederland steeds meer militairen stuurt. Op 21 juli 1947 start de eerste zogenoemde ‘politionele' actie. Een woord dat de regering bedenkt om het minder op een echte oorlog te laten lijken. De toestand werd onhoudbaar en de noodzakelijkheid werd ingezien ‘politioneel’ in te grijpen. Op 21 juli 1947 landen de mariniers op Pasir Putih. Dit was een oorlog hè, het waren geen politionele acties. Dat is ook zo’n verzachtende term. Dat is ook schofterig eigenlijk, het is gewoon een bevrijdingsoorlog. De strijd gaat van beide kanten gepaard met extreem geweld. Maar van Nederlandse kant op veel grotere schaal. Ik heb bij het huis van meneer Wira vijf lijken gevonden, maar m’n man was er niet bij. Ik ging naar het hoofdkwartier, waar 60 doden lagen. Daar zei men dat m’n man bij de waterput was. Dus ik ging naar de waterput toe. Daar lagen 60 doden, die in rijen van 20 waren neergelegd. Ik ging zoeken. M’n oom lag er en m’n knecht. M’n man was naar huis gebracht, de anderen konden we niet meenemen. Meneer Umang zei toen: Verzorg de lijken maar snel. Straks komen de Nederlanders weer om ons te bombarderen. De Verenigde Naties uiten felle kritiek op het geweld van Nederland. Onder druk van de VN komt er op 5 augustus 1947 een wapenstilstand. Maar nieuwe onderhandelingen tussen Nederland en Indonesië leveren niets op. De strijd gaat verder en wordt steeds bloediger. Op 19 december 1948 start Nederland de tweede ‘politionele' actie. Hebt u zelf mensen moeten doden? Ja, in situaties dat je komt te staan, van hij of ik en dan heb ik maar één keuze, en dat is hij. En ik niet want ik wil terug naar Nederland. Daar heb ik geen spijt van, want als ik het niet gedaan had, had hij waarschijnlijk mij gepakt. Aan 4 jaar bloedige strijd komt onder druk van de VN, op 27 december 1949, eindelijk een eind. Het kostte zeker 5.000 Nederlandse militairen en zeker 100.000 Indonesiërs het leven. Velen vergeten dat wij gestreden hebben om dit te winnen. We hebben de vrijheid niet gratis gekregen. Nederland erkent uiteindelijk de Indonesische onafhankelijkheid en Soekarno wordt de eerste president van de Republiek Indonesië. -Vrijheid. Jarenlang weet de Nederlandse bevolking weinig tot niets van de gruweldaden van Nederland tijdens die onafhankelijkheidsoorlog. Totdat oud-militair Joop Hueting ze in 1969 onthult. Het zorgt voor veel ophef en kritiek. Ik heb in Indonesië destijds 2,5 jaar gezeten als militair bij de infanterie onder andere bij de inlichtingendienst. En ik heb daar meegedaan aan oorlogsmisdaden en ik heb ze zien verrichten. En om daar een paar voorbeelden van te geven, kan ik u vermelden, dat er Kampongs doorzeefd werden, waarvan niemand destijds de militaire noodzakelijkheid inzag. Dat er verhoren plaatsvonden, waarbij op een afschuwelijke manier gemarteld werd, waarvan ook de militaire noodzaak moeilijk aan te tonen zal zijn. Kort na die ophef, komt er in opdracht van de overheid een onderzoek naar zogeheten 'excessen van Nederlandse militairen' in de strijd. Maar het duurt tot 2022 voor er een veel diepgaander onderzoek verschijnt naar het Nederlandse geweld tijdens de onafhankelijkheidsoorlog. Met de Indonesische onafhankelijkheid verlaten tienduizenden Nederlanders het land. Die Indische gemeenschap krijgt hier geen warm onthaal en voelt zich in de steek gelaten. In Indië waren wij Nederlanders dus wij dachten als wij naar Holland gaan, daar wonen nog veel meer Nederlanders, dus wij komen onder de Nederlanders. Niets van dat alles, Hans. Ze kregen hier te horen van: 'Wat komen jullie hier doen?, Waar komen al die bruintjes vandaan?'. In de serie 'De Indische rekening' kun je zien welke sporen dit heeft achtergelaten en wat voor gevolgen het had voor volgende generaties. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16815250 637.674 8870 2022-02-12T12:52:13+00:00 yes no Nederlands-Indië Indonesië kolonie https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-schimmige-adopties 2024-01-04T12:59:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38967.w613.r16-9.e554ade.webp Nieuwsuur in de klas | Schimmige adopties Jarenlang zijn kinderen uit arme landen geadopteerd door ouders in Nederland met de beste bedoelingen. Maar nu blijkt dat veel van die kinderen helemaal niet wees waren. Organisaties hebben gesjoemeld met papieren en gehandeld in honderden kinderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16820663 622.08 298 2022-02-17T23:00:00+00:00 yes no adoptie Bangladesh https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-productie-van-computerchips 2024-01-04T12:59:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38968.w613.r16-9.470ca19.webp Nieuwsuur in de klas | Productie van computerchips Er is in de hele wereld veel vraag naar computerchips, want ze zitten in bijna elk apparaat. Chips zorgen voor het geheugen en rekenkracht. Als er een tekort is aan computerchips, hebben veel fabrikanten en consumenten daar last van. Ondertussen staat de ontwikkeling niet stil en wordt er volop geïnnoveerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16820664 552.92 837 2022-02-17T23:00:00+00:00 yes no computer chips elektronica https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-leden-van-de-gemeenteraad 2024-01-04T12:59:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38969.w613.r16-9.1577717.webp Nieuwsuur in de klas | Leden van de gemeenteraad De gemeenteraad is de afvaardiging van de inwoners van een gemeente. De raadsleden controleren het werk van de ambtenaren en de burgemeester en wethouders. Maar de samenstelling van de raad is eigenlijk nergens in Nederland representatief voor de hele bevolking. En steeds minder mensen willen raadslid worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16820665 523.719 1425 2022-02-17T23:00:00+00:00 yes no gemeente bestuur https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-gevangen-in-guantanamo-bay 2024-01-04T12:59:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38970.w613.r16-9.d51a931.webp Nieuwsuur in de klas | Gevangen in Guantánamo Bay Terreurverdachten zijn door het Amerikaanse leger jarenlang opgesloten in de militaire gevangenis in Guantánamo Bay in Cuba. Wat er precies gebeurde tijdens ondervragingen is geheim, maar gevangenen spreken van heftige mishandelingen en martelingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16820666 624.12 985 2022-02-17T23:00:00+00:00 yes no gevangenis mensenrechten terrorisme https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-hoofddoek-onderdrukking-of-vrijheid 2024-01-04T12:59:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38971.w613.r16-9.fe1c053.webp Nieuwsuur in de klas | Hoofddoek: onderdrukking of vrijheid? Eén op de twintig vrouwen in Nederland is moslima. Veel van hen dragen een hoofddoek. In deze video vertellen vrouwen met een hoofddoek waarom ze er trots op zijn. Vrouwen die hun hoofddoek hebben afgedaan leggen hun keuze uit. Bij sommige uniformberoepen, zoals bij de politie, is een hoofddoek niet toegestaan. Dat leidt soms tot lastige dilemma’s. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16820667 541.52 1936 2022-02-17T23:00:00+00:00 yes no hoofddoek islam religie https://schooltv.nl/video-item/welkom-in-de-middeleeuwen-the-making-of-van-welkom-in-de-middeleeuwen-afl-8 2024-02-29T14:05:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38972.w613.r16-9.c831404.webp Welkom in de Middeleeuwen | 'The making of' van Welkom in de Middeleeuwen (afl. 8) Bloopers, baarden en de slappe lach: Een kijkje achter de schermen bij Welkom in de Middeleeuwen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1333780 1533.432 7194 2022-01-04T09:57:32+00:00 yes no Middeleeuwen televisie https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-het-landschap-verdwijnt 2024-01-15T10:06:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38973.w613.r16-9.10e9c5f.webp Nieuwsuur in de klas | Het landschap verdwijnt Het Nederlandse landschap wordt bedreigd. Dit komt onder meer door de komst van grote bedrijfsgebouwen zoals distributiecentra, maar ook door intensieve landbouw en de aanleg van grote zonneparken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821827 525 673 2022-02-20T23:00:00+00:00 yes no landschap landschapsbeheer Nederland https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-herinneringen-aan-slavernij 2024-01-16T16:00:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38974.w613.r16-9.2541b92.webp Nieuwsuur in de klas | Herinneringen aan slavernij Moet er een museum komen over de slavernij? Steeds meer mensen vinden van wel, zoals nazaten van tot slaaf gemaakten en historici. Het is belangrijk om ook de zwarte bladzijdes van de Nederlandse geschiedenis te blijven herinneren, vinden ze. Maar voordat zo’n museum er is, is er discussie. Want vanuit welk perspectief moeten de verhalen worden verteld? En wat kun je tentoon stellen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821828 549 2028-10-26T22:00:00+00:00 1890 2022-02-20T23:00:00+00:00 yes no slavernij Suriname Curaçao slavenhandel tot slaaf gemaakte https://schooltv.nl/video-item/kleurnuances-in-de-schilderkunst-het-effect-van-de-omgeving-op-kleur 2024-01-04T12:59:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38975.w613.r16-9.eed2e01.webp Kleurnuances in de schilderkunst | Het effect van de omgeving op kleur Als wij naar objecten kijken, nemen we vaak maar één kleur waar: kaas is geel en een appel is bijvoorbeeld groen. Maar als je beter kijkt, dan zie je dat alles veel meer verschillende kleurennuances heeft. In De bedreigde zwaan zien we een krachtige zwaan die haar nest beschermt tegen een hond die uit het water komt. Op het eerste gezicht lijkt het alsof dit schilderij is opgebouwd uit misschien maar vier of vijf verschillende kleuren. Maar als we goed verder kijken, valt op dat er veel meer kleurschakeringen in zitten. Zo zien we blauw in het wit. En ook geel in het grijs. Al in de zeventiende eeuw wisten kunstenaars dat de tint van de omgeving altijd effect heeft op de kleur die ze weer willen geven. Het gras, water, lucht heeft effect op het wit dat Asselijn hier in beeld brengt. Wanneer je als kunstenaar verder kijkt dan de kleuren die je op het eerste moment denkt te zien, ben je in staat om veel meer kleurnuances toe te voegen aan je voorstelling. En daarmee komt een schilderij pas echt tot leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821830 80.16 449 2022-02-21T09:15:13+00:00 yes no schilderij schilderkunst https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-starlink-satellieten 2024-01-04T12:59:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38976.w613.r16-9.aab3d24.webp Nieuwsuur in de klas | Starlink-satellieten Het grootste satellietennetwerk ooit moet het worden. Starlink, een project van SpaceX van miljardair Elon Musk, heeft als doel internet voor iedereen ter wereld beschikbaar te maken met tienduizenden kleine satellieten. Sterrenkundigen waarschuwen voor de gevaren van dit megaproject. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821829 486.12 694 2022-02-20T23:00:00+00:00 yes no satelliet internet ruimtevaart https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-elektrische-vrachtwagens 2024-01-04T12:59:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38978.w613.r16-9.d2eff5a.webp Nieuwsuur in de klas | Elektrische vrachtwagens Bijna alle vrachtwagens rijden op diesel, wat zorgt voor veel CO2-uitstoot. In deze video verkennen we milieuvriendelijke alternatieven. Zoals rijden op elektriciteit, in een optocht achter elkaar, en op een binnenvaartschip. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821832 501.76 641 2022-02-20T23:00:00+00:00 yes no elektriciteit milieu verkeer https://schooltv.nl/video-item/histories-hoe-word-je-een-ridder 2024-01-16T16:26:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38979.w613.r16-9.7e6eb81.webp Histories | Hoe word je een ridder? Eerst heb je gewoon Floris, dan krijg je Floris de tweede tot aan deze lieve knul dus, Floris de vijfde. Stel je voor, dan zou mijn neef Karim, Karim de 14de heten. Hallo, dit is Histories. Ik neem je mee naar een bijzondere tijd in onze geschiedenis. We gaan op bezoek bij één van de beroemdste ridders van ons land. Maar hoe word je eigenlijk een ridder? Ik geef een slinger aan de tijdlijn en we gaan naar ons land in de Middeleeuwen, zo rond het jaar 1200. Nou ja, ons land. In de Middeleeuwen is er nog geen Nederland. Maar er zijn wel allerlei provincies met ieder een eigen baas. In de provincie Utrecht is dat een bisschop van de kerk, in Brabant en Gelderland is dat een hertog en in Holland en Zeeland? Een graaf. Die graven en hertogen horen bij de adel. Ze zijn dus edelen, net als prinsen en markiezen. En de baas van al die edelen is de koning of de keizer. Als dat nog niet ingewikkeld genoeg is, hebben al die edelen voortdurend ruzie met elkaar. Ze proberen elkaars land in te pikken en dat gaat met grof geweld. Kijk even mee naar Willem de tweede die hier opduikt. Hij is graaf van Holland en Zeeland en hier is ie in gevecht met die West-Friezen. Maar...dat loopt niet zo goed voor hem af. Ah zielig voor Willem de Tweede en ook voor zijn kleine lieve zoontje dat net geboren is. Dat zien we hier. Floris de vijfde. De vijfde? Wat een gekke achternaam. Zijn vader heet toch de tweede? Hoe zit dat dan? Nou, in die tijd heb je nog niet echt achternamen en als voornaam krijgen baby's vaak de naam van een familielid, van een opa of een oom. Eerst heb je gewoon Floris, dan krijg je Floris de tweede tot aan deze lieve knul dus, Floris de vijfde. Zo gaat dat in die tijd. Stel je voor, dan zou mijn neef Karim, Karim de 14de heten. Floris is dus geboren als prins. Hij is van adel en dat betekent dat hij ook een echte ridder kan worden. Daarvoor ga je vanaf je zevende naar een speciaal kasteel, zeg maar de ridderschool. Waar je van alles leert, zoals euh... Kijk maar heel belangrijk als ridder. Zwaardvechten. Nog niet met echte zwaarden, maar je ziet dat ie talent heeft, die Floris. En Floris leert er ook paardrijden, worstelen, zwemmen. Dat was voor zijn vader trouwens ook wel handig geweest. Op je 14e kan je dan ook schildknaap worden. Het hulpje van een echte ridder. Paard verzorgen, harnas aantrekken, zwaard poetsen. Maar je leert er ook stoere dingen als schaken, dansen en zingen. Eerst is er een nachtwake. Dan blijf je dus een nachtlang wakker, zoals op een slaapfeestje. De volgende dag komt er een belangrijk iemand langs, zoals de koning. En die slaat jou tot ridder. Niet met een klap in je gezicht, maar met een zwaard. Zo dus. Als een echte ridder draag je in die tijd trouwens een maliënkolder. Da's een pak van kleine metalen ringetjes. Prima bescherming totdat er een nieuwe uitvinding wordt gedaan. Kruisboog. Die pijlen gaan gewoon recht door een maliënkolder heen. Hierdoor stappen de ridders over op een bekend harnas. Maar da's geen pretje was zo'n ding is zwaar! Nog zwaarder dan m'n grote zus. Nou, als ridder zweer je trouw aan je baas, je bent gehoorzaam. Je weet hoe het heurt en je bent ook ridderlijk naar vrouwen en meisjes. Dus die opmerking van net over mijn zus? Die trek trek ik terug. Trouwens, wat denk jij? Kan je als meisje ook ridder worden? Hm...In die tijd niet echt, maar je kan wel carrière maken als jonkvrouw. En die opleiding is ook niet niks. Je leert paardrijden, lezen en schrijven, maar ook borduren, godsdienst, dansen en zingen. Kennis van paard, zadel en tuig. Verhalen vertellen. Spreekvaardigheid. Latijn, vroomheid, kruidenleer, parfums, balsem en olien bereiden. Conversatie in het Frans. Boogschieten, wetskennis en honden africhten. Gefeliciteerd! Je bent nu een jonkvrouw. Gauw terug naar Floris. In die tijd ben je op je twaalfde al officieel volwassen en vanaf dat moment is hij graaf van Holland. Kijk, hier zie je hem, een kleine jongen nog. Maar dat verandert snel. Floris wil ook graag een echte koning worden, net als zijn vader. En hij doet zijn best. Hij slaat zijn trouwe soldaten tot ridder. Hij maakt de macht van Holland steeds groter en hij bouwt allemaal kastelen zoals bijvoorbeeld het Muiderslot. Kijk maar even mee naar dit vette shot van het Muiderslot. Zo'n kasteel is natuurlijk heel cool, maar vroeger was het echt cool of eigenlijk gewoon koud. Er zitten geen ramen in, dus de wind en de kou komen zo naar binnen. Maar zo'n kasteel ziet er wel machtig uit. Hoe hoger de torens, hoe meer kracht het allemaal uitstraalt. Hierdoor gaan de boeren in die tijd graag in de buurt van een kasteel wonen. Ze mogen de grond van de kasteelheer gebruiken en ze voelen zich veilig. Want als er oorlog komt, kunnen ze zo het kasteel in rennen. De boeren betalen hier trouwens wel belasting voor aan de edelman. Net zoals jij ook belasting betaalt als je een bijbaantje hebt. Onder de bevolking wordt Floris erg populair. Hij krijgt zelfs een bijzondere bijnaam: der keerlen God. Oftewel de vriend van de boeren. Kijk hem daar eens gezellig zitten met z'n maten. Maar die gezelligheid duurt niet eeuwig. Floris wil duskoning worden. Maar daar is niet iedereen zo blij mee. Die edelen zijn nogal opgewonden types en hebben onderling regelmatig ruzie. En dat loopt voor Floris fout af. Een paar dagen na zijn 42e verjaardag krijgt hij een cadeautje van een paar edelen. Ze gaan samen lekker een dagje jagen. In die tijd is dat net zo'n gewonen hobby als bowlen of minigolf. Ze gaan jagen bij zijn eigen Muiderslot. Floris heeft er wel zin in, maar als het uitje lekker op gang komt, dan slaat de stemming om. Zijn vrienden keren zich tegen Floris. Ze grijpen hem vast en ze zetten hem gevangen in zijn eigen Muiderslot. Kijk even mee. Daar zit ie. FIjne verjaardag Floor! De boeren uit de omgeving die horen wat er aan de hand is. Die denken nog he, ze hebben onze God te pakken genomen. We gaan hem helpen. Zo kijk ze eens rennen. Maar helaas voor Floris, die hulp komt niet op tijd. Graaf Floris is gedood door zijn tegenstanders. Net zoals zijn vader. En wat gebeurt er daarna? Nou, een hele hoop. De graven en hertogen blijven nog de hele tijd ruzie maken over wie de baas wordt in Nederland. Na een tijdje komt er wel weer een echte koning en die hebben we nu nog steeds. En die gaat ook nog wel eens jagen. Sterker nog, ik moet zo weg. Ik heb zo een afspraak met hem op de Veluwe en ik moet nog mijn harnas aantrekken. Ik hoop dat ie nog past. Dit was weer Histories. Terug naar vandaag de dag. Stap zelf in het verhaal van Nederland. In tien avontuurlijke audiotours wandelen we over dijken en langs kastelen, op zoek naar de sporen uit het verleden. Download nu de gratis podwalkapp Het verhaal van Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821833 486.933 7500 2022-02-23T11:00:00+00:00 yes no ridder Middeleeuwen https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-nederland-in-de-klas-ridders-en-graven 2024-01-16T16:14:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44549.w613.r16-9.f19c972.webp Het Verhaal van Nederland in de klas | Ridders en graven In de dertiende eeuw sneuvelt onze eerste koning, Willem de Tweede, in de strijd tegen de Westfriezen. Zijn zoon, Floris de Vijfde, volgt hem op. De edelen krijgen minder macht, en de boeren krijgen meer vrijheid. Floris wordt in 1296 vermoord. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821834 696.4 12532 2022-02-23T19:30:00+00:00 yes no geschiedenis Nederland canon https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-was-julius-caesar 2024-04-25T09:05:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38981.w613.r16-9.67c3d0c.webp Wie was Julius Caesar? | Clipphanger 100 jaar voor Christus wordt in Rome een zekere Gaius Julius Caesar geboren. Een dapper baasje: in militaire dienst krijgt-ie als beloning al een lauwerkroon van eikenbladeren. Hij maakt politiek carrière, wordt beheerder van de schatkist en consul. Maar Caesar wil meer: met een enorm leger trekt hij naar het Noorden en verovert Gallië. Caesar is rijk en machtig, iets té machtig voor de senatoren in zijn eigen Rome. Er komt een burgeroorlog, die hem helemaal naar Egypte brengt waar hij in het voorbijgaan ook nog even een kindje maakt bij Cleopatra. Ja, als je d’r toch bent... Julius voert de ene veldtocht na de andere. Hij komt, hij ziet en hij overwint. In 46 wordt hij benoemd tot ‘dictator’ van het Romeinse Rijk. Hij heeft allerlei plannen die leuk zijn voor het volk. Maar die vallen niet in de smaak bij de senatoren, onder wie een zekere Brutus. Op 15 maart van het jaar 44 trakteren ze hem op 23 dolksteken. Julius overleeft het niet, maar je komt hem vandaag de dag nog wel tegen op je eigen wc, want de maand juli is naar hem vernoemd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821836 88.56 17211 2022-02-27T23:00:00+00:00 yes no Romeinse Rijk dictatuur Caesar https://schooltv.nl/video-item/het-verlies-van-nederlands-indie-een-koloniale-oorlog 2024-01-16T15:29:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38982.w613.r16-9.ed471fc.webp Het verlies van Nederlands-Indië | Een koloniale oorlog In de jaren voor de Tweede Wereldoorlog was ons land nog een koloniale macht. Behalve de Antillen waren ook Suriname en Indonesië in Nederlandse handen. Het was al 350 jaar onze kolonie in het Verre Oosten. En daar waren we maar wat trots op, want dankzij ons Indië voelde Nederland zich een wereldmacht. Ons Indië ja, het is een heel gebruikelijke term om de voormalige kolonie Nederlands-Indië aan te duiden. Wat we nu het huidige Indonesië noemen en het zegt mij iets over de nabijheid waarmee eigenlijk voor Nederland Indonesië of Nederlands Indië destijds was. Het was helemaal niet ver weg. Het was ook niet het per se Verre Oosten, want iedereen had wel een familielid die daar woonde en naartoe was verhuisd en ook weer terug zou kunnen komen. En voor mij en ook voor anderen is natuurlijk ook een land waar onze ouders en grootouders vandaan komen. Er woonden zo'n 60 miljoen Indonesiërs en een kleine driehonderdduizend Nederlanders in een gebied dat vijftig keer groter was dan Nederland en uitgestrekter dan heel Europa. Daar lagen de plantages waar al eeuwenlang koffie, thee en specerijen werden verbouwd. Maar intussen exporteerde Nederlands-Indië ook aardolie, natuurrubber, en tin. Sinds het 17de eeuw is Nederlands-Indië gewoon ontzettend belangrijk voor de Nederlandse economie en ze werden rijk van en ze zagen dan eigenlijk dat het bijna ondenkbaar was dat Nederland echt succesvol zou kunnen zijn zonder Indië. Er werd dan ook gezegd: 'Indië verloren, rampspoed geboren'. Niet dat we altijd wilden blijven vasthouden aan onze kolonie. Nee, het was de bedoeling dat Nederlands-Indië zelfstandig zou worden. Maar voordat het zover was wilde Nederland eerst nog spoorwegen aanleggen en er moesten scholen en ziekenhuizen worden gebouwd. Nederland zag zichzelf namelijk als goede kolonisator die het beste voor had met de kolonie en z'n bevolking. Onder leiding van de Nederlandse gouverneur moesten de Indonesiërs opgevoed worden tot een beschaafd volk dat op eigen benen kon staan. En dat duurde volgens Nederlandse schattingen nog wel een jaar of twee-, driehonderd. De gedachte in het koloniale bestuur was Indonesië is nog niet rijp voor zelfbestuur. Ze zijn er nog niet aan toe. We moeten ze inderdaad begeleiden naar hun onafhankelijkheid, omdat ze het gewoon nog niet kunnen. Nederland is in oorlog en elfduizend kilometer verderop werd Nederlands-Indië bezet door een land dat minstens zo agressief was als Hitler-Duitsland. Japan. Dat had in 1942 onze kolonie veroverd om de oliebronnen en rubberplantages in handen te krijgen. Daarna was ieder contact verbroken en wist niemand meer wat er in Nederlands-Indië gebeurde. Nederland gaat ervan uit dat zijn Indonesische onderdanen wel zullen hunkeren naar de bevrijding en de terugkeer naar het koloniale gezag. Dus worden er vrijwilligers opgeroepen die Nederlands Indië moeten gaan bevrijden. Vooral verzetslieden meldden zich daarvoor aan. In hun ogen is de strijd in Nederlands Indië hetzelfde als in Europa. Maar ditmaal spelen zij de rol van geallieerde. Ze gaan dan ook op weg om het Japanse fascisme te verslaan en het arme Indonesische volk te bevrijden. Maar voordat ze in actie kunnen komen, maken twee atoombommen op Japan een einde aan de Tweede Wereldoorlog. De kolonie had zwaar geleden onder de Japanse bezetting en de bevolking was grotendeels passief gebleven. Behalve tienduizenden jongeren. Die hadden zich voor de oorlog ook al verzet tegen het koloniale bewind. Zij lieten zich door niemand meer onderdrukken. Dus toen in 1945 de onafhankelijkheid van Indonesië werd uitgeroepen, keerden deze jonge vrijheidsstrijders zich dan ook tegen de Nederlanders. De oorlogsvrijwilligers kregen toch nog waar ze voor kwamen: een uiterst gewelddadige voortzetting van de Tweede Wereldoorlog. Beide partijen pleegden oorlogsmisdaden, want net als tijdens de Tweede Wereldoorlog was alles toegestaan voor de goede zaak. De Indonesiërs wilden niet opnieuw door Nederland gekoloniseerd worden en vochten voor de onafhankelijkheid van hun land. Nederland streed vanuit het vooroorlogse ideaal van de goede vader, die een kolonie pas loslaat als ze op eigen benen kunnen staan. En dat was een misvatting. Wat je ziet is dat militairen die in Indonesië waren ingezet om te vechten tegen de Indonesische bevolking ook wel zagen dat ze daarin regelmatig over de schreef zijn gegaan en in dagboeken van militairen, Nederlandse militairen, lees je dan ook: 'wij zijn niet beter dan de SS'ers' en dat was natuurlijk ontzettend pijnlijke constatering. Dat ze hoopten om daar misschien beter te kunnen doen, maar uiteindelijk ook moesten toegeven, dat ze daarin niet verschilden van de Duitse bezetter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821838 389.6 3423 2022-04-06T18:00:00+00:00 yes no Nederlands-Indië kolonie Indonesië https://schooltv.nl/video-item/jodenvervolging-in-de-tweede-wereldoorlog-mede-mogelijk-gemaakt-door-nederlandse-instanties 2024-01-04T12:59:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38983.w613.r16-9.1778396.webp Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog | Mede mogelijk gemaakt door Nederlandse instanties Het ene na het andere gebied wordt ingenomen en bij Duitsland gevoegd. Ook Nederland begint zich steeds meer zorgen te maken. Net als tijdens de Eerste Wereldoorlog proberen we neutraal te blijven en geen partij te kiezen, in de hoop ook dit keer buiten schot te blijven. In Nederland zelf wordt ondertussen net gedaan alsof alles onder controle is en niemand zich zorgen hoeft te maken. Iedereen heeft zich teruggetrokken in zijn eigen kringetje en waant zich daar veilig. Maar dat is lastig vol te houden als er steeds meer Joodse vluchtelingen uit Duitsland naar ons land komen. Eigenlijk al gelijk vanaf 1933 probeerden steeds meer Joden uit Duitsland in veiligheid te komen en onder andere naar Nederland te vluchten. Ze werden mondjesmaat toegelaten. Aan de ene kant was er steun voor deze mensen, maar dat was ook regeringspolitiek die zo weinig mogelijk vluchtelingen wilde toelaten. Vaak hadden de Joodse vluchtelingen al hun bezittingen moeten achterlaten en kwamen ze gehavend en getraumatiseerd in Nederland aan. Hier werd hun opvang helemaal overgelaten aan de Joodse gemeenschap. Die deed haar best om voor onderdak een nieuwe kleding te zorgen. Dat deden ze om te voorkomen dat het Nederlandse volk zich zou ergeren aan het beeld van de armoedige Joden in de straat en bezwaar ging maken, maar dat gebeurde toch. Ondanks de toenemende terreur in Duitsland en ondanks de wanhoop van de Joodse vluchtelingen, sloot de Nederlandse regering zijn grenzen. Voortaan waren buitenlandse Joden ongewenste vreemdelingen. En wie wel ons land binnenkwam, moest worden ondergebracht in een centraal opvangkamp dat door de Joodse gemeenschap zelf was betaald. Kamp Westerbork. Nog geen veertig kilometer afstand van de Duitse grens. Op 10 mei is het zover. Pantsertreinen rijden ons land binnen. Honderden vliegtuigen schenden ons luchtruim. Duizenden parachutisten landen rond vliegvelden bij Den Haag en Rotterdam. Nederland is in oorlog. Het merendeel van de Nederlanders houdt instinctief aan hun oude leven vast en probeert er maar het beste van te maken. Ze hebben het gevoel dat het allemaal wel meevalt, omdat de bezetter zich relatief rustig houdt en de Nederlandse ambtenaren volop meewerken. Voor anderen valt het helemaal niet mee. Als steeds meer anti-Joodse maatregelen worden genomen, komen de Joden al snel alleen te staan omdat buren en kennissen afstand nemen. De rest van de bevolking beseft dat alleen Joden worden vervolgd en houdt zich koest in de hoop dat het daarbij zal blijven. En we konden ons dus misschien ook niet voorstellen dat die anti-Joodse maatregelen tot zo'n massamoord, tot zo'n vernietiging, tot het wegvagen van een gemeenschap zou kunnen leiden. Zo werden Nederlandse Joden in korte tijd uit de samenleving verwijderd en afgevoerd naar kampen als Westerbork en Vught. Ook al waren de meeste Nederlanders tegen hun deportatie, toch deden ze vrijwel niets om die tegen te houden. Integendeel, het waren Nederlandse instanties zoals de gemeentehuizen, de spoorwegen, de politie die ervoor zorgden dat de transporten soepel en stipt verliepen. Allemaal droegen ze bij aan de vernietiging van ruim honderdduizend landgenoten. Driekwart van onze Joodse bevolking. Dat was het hoogste aantal van heel West-Europa. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821837 296.44 4102 2022-04-06T18:00:00+00:00 yes no Jodendom Tweede Wereldoorlog concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-journalistiek-in-crisistijd 2024-01-04T12:59:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38985.w613.r16-9.f30ed35.webp Medialogica in de klas | Journalistiek in crisistijd Tijdens de coronacrisis in 2020 is de behoefte aan informatie bij het grote publiek groot. Maar is de berichtgeving van de overheid, het RIVM en de media wel volledig en juist? Om geen paniek te zaaien maken journalsiten daarbij keuzes rond de berichtgeving over Corona die misschien niet altijd even volledig zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821841 554.133 2027-12-31T23:00:00+00:00 445 2022-02-21T23:00:00+00:00 yes no nieuws mediawijsheid journalist https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-media-en-desinformatie 2024-01-16T15:48:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38986.w613.r16-9.7a150f9.webp Medialogica in de klas | Media en desinformatie Tijdens de coronacrisis van 2020 is betrouwbare en juiste informatie van levensbelang. Aan de hand van deze informatie wordt het beleid van de overheid gevoerd. Maar er is ook veel onduidelijk. Feiten en meningen lopen steeds meer door elkaar en dat maakt het beeld van de werkelijkheid onduidelijker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821842 517.12 2027-12-31T23:00:00+00:00 2905 2022-02-21T23:00:00+00:00 yes no journalist mediawijsheid nepnieuws https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-de-media-en-het-koningshuis 2024-01-04T12:59:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38987.w613.r16-9.5516cb5.webp Medialogica in de klas | De media en het koningshuis Het koningshuis staat dagelijks in de schijnwerpers. Iedere actie van de koning, de koningin en haar famile wordt door de media breeduit naar buiten gebracht. Daarbij geldt wel een mediacode, waarbij de privacy van de oranjes moet worden gewaarborgd. In ruil voor de mediacode nodigt de koning de media twee keer per jaar uit voor een fotosessie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16821843 606.677 2027-12-31T23:00:00+00:00 616 2022-02-21T23:00:00+00:00 yes no mediawijsheid koningschap media https://schooltv.nl/item/de-gemeenteraad 2026-02-20T11:17:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11650.w613.r16-9.200e739.png Wat weet jij over de gemeenteraad? | Quiz over het bestuur van de gemeente Waar je ook woont in Nederland, elke gemeente heeft een gemeenteraad. In deze raad zitten mensen die door de inwoners gekozen worden. Dat gebeurt elke vier jaar bij de gemeenteraadsverkiezingen. Weet jij hoe de gemeenteraad werkt? Klik op de afbeelding en test je kennis in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2331 2022-02-23T07:27:00+00:00 yes no gemeente verkiezingen politiek https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-autorijden-op-zonne-energie 2024-01-04T12:59:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38989.w613.r16-9.5717512.webp Tegenlicht in de klas | Autorijden op zonne-energie Volgens het klimaatakkoord mogen er in 2030 alleen nog maar elektrische auto’s verkocht worden in Nederland. Kan dat ook voor de rest van de wereld? Nederlandse bouwers zijn bezig die vraag te beantwoorden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825183 420.24 1176 2022-02-23T11:00:00+00:00 yes no auto elektriciteit klimaat zonne-energie https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-meer-dan-economische-groei 2024-01-04T12:59:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38990.w613.r16-9.d2bbe62.webp Tegenlicht in de klas | Meer dan economische groei Het succes van een land wordt vaak gelijkgesteld aan de mate van economische groei. Als het economisch beter wordt, heeft iedereen het goed - dat is de gedachte. Maar is groei wel het enige doel van ons bestaan? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825184 439.56 954 2022-02-22T23:00:00+00:00 yes no economische groei filosofie leven https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-de-toekomst-van-de-visserij 2026-02-03T09:30:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/48000/images/48799.w613.r16-9.f09cfa6.webp Tegenlicht in de klas | De toekomst van de visserij De Noordzee is belangrijk voor de visserij, maar milieuorganisaties wijzen ook op de negatieve effecten van de beroepsvisserij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825185 519.28 561 2022-02-22T23:00:00+00:00 yes no visserij Noordzee milieu https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-samenleven-met-de-natuur 2024-01-04T12:59:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38992.w613.r16-9.fcfaf0b.webp Tegenlicht in de klas | Samenleven met de natuur Al jarenlang denken wij dat we de natuur het best kunnen beschermen door er een hek om heen te zetten. Maar nu wordt er anders over gedacht en moeten we weer leren om samen te leven met de natuur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825187 596.16 917 2022-02-22T23:00:00+00:00 yes no natuur mens natuurbescherming natuurgebied https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-eiwit-medicijn-van-morgen 2024-01-04T12:59:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38993.w613.r16-9.dd51f02.webp Tegenlicht in de klas | Eiwit, medicijn van morgen We komen steeds meer te weten over eiwitten. En dat zal de medische wereld definitief veranderen. Het zijn de bouwstenen van onze toekomstige medicijnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825188 571.08 839 2022-02-22T23:00:00+00:00 yes no medicijn voeding https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-je-lijf-is-van-jou 2025-03-18T15:22:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38995.w613.a8786d0.b7608d4.webp Het Klokhuis | Je lijf is van jou Weet jij welke aanrakingen oké zijn en welke niet? Elkaar aanraken doe je alleen als je zeker weet dat de ander het ook wil. Voor volwassenen bestaan er speciale regels voor het aanraken van kinderen. Ze mogen niet aan je lijf zitten onder je ondergoed: dat is verboden. Ze mogen geen seksuele dingen doen met kinderen. Ook niet online. Als het gebeurt, is het nooit de schuld van het kind. Pauline vertelt wat zij heeft meegemaakt als kind. Nizar praat met Iva Bicanic over wat kinderen kunnen doen als het hun is overkomen. Marie-Mae zingt een lied over een verwarrend geheim. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325776 995.112 12882 2022-03-08T19:00:00+00:00 yes no grensoverschrijdend gedrag lichaam lijf seksueel geweld https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-wingsuitvliegen 2024-01-04T12:59:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38996.w613.r16-9.ae3c529.webp Het Klokhuis | Wingsuitvliegen Jarno Cordia is wereldkampioen wingsuitvliegen. Hij springt uit een vliegtuig en met een speciaal pak zweeft hij dan als een soort Superman door de lucht. Maar hoe komt het eigenlijk dat hij niet naar beneden valt? Nizar legt uit hoe vliegen werkt en gaat met Jarno mee de lucht in. Durft hij ook te springen? Liesbeth wil vliegen als een vogeltje, maar Ton laat haar vooral vallen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325783 928.68 1644 2022-03-12T06:00:00+00:00 yes no vliegen zwaartekracht sport https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-plantaardig-drinken 2024-01-04T12:59:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38997.w613.r16-9.ec84d87.webp Het Klokhuis | Plantaardig drinken Melk komt uit een koe. Maar tegenwoordig vind je in de winkel allerlei drankjes die op melk lijken, maar gemaakt zijn zonder koe. Haverdrink, erwtendrink, amandeldrink: het is allemaal plantaardig. Janouk gaat langs bij de Twentse boeren Bart en Tom. Op de boerderij waar zij opgroeiden produceerden de koeien melk. Maar nu ze zelf groot zijn, verbouwen ze sojabonen. En daarvan maken ze sojadrink. Janouk krijgt te zien hoe het gemaakt wordt en leert over belangrijke voedingsstoffen zoals eiwitten. Oma geniet in het Ruimteschip van een heerlijke ouderwetse milkshake. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325782 898.824 2527 2022-03-16T06:00:00+00:00 yes no voeding melk plant soja eiwit https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-huid 2024-01-16T16:02:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38998.w613.r16-9.3fc3a63.webp Het Klokhuis | Huid De huid is het grootste orgaan dat we hebben. Het beschermt je tegen indringers, virussen en bacteriën, maar ook tegen kou en hitte. Met behulp van de zon wordt de vitamine D in de huid aangemaakt dat je nodig hebt voor sterke botten. De huid is ook één van de zintuigen waarmee we de wereld om ons heen waarnemen. Lekker met je blote voeten in het gras, knuffelen met je vader of moeder, een frisse duik in het water. De huid maakt jou uniek en van jouw vingerafdruk is er geen tweede in de hele wereld. Nizar duikt samen met huiddokter (dermatoloog) Petra in dit veelzijdige orgaan. En de Cowboys zingen 'Give me some skin!'. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325751 898.682 5762 2023-01-03T06:00:00+00:00 yes no lichaam huid orgaan https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-ambassadeur 2024-01-04T12:59:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/38000/images/38999.w613.r16-9.3d82124.webp Het Klokhuis | Ambassadeur In zo'n 150 landen in de wereld hebben wij een heel klein stukje Nederland gemaakt. Dat heet een consulaat of een ambassade en die wordt geleid door een ambassadeur. Eva gaat op bezoek bij onze eigen ambassadeur in België en de Nigeriaanse ambassadeur in Nederland. Ook Ard en Fjodor overwegen om ambassadeur te worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325787 929.448 409 2022-04-07T05:00:00+00:00 yes no bestuur politiek beroep https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-bomen-snoeien 2024-01-04T12:59:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39000.w613.r16-9.8a118f5.webp Het Klokhuis | Bomen snoeien Wist je dat bomen ook weleens een knipbeurt krijgen? Dat noemen ze snoeien. Snoeien of het kappen van bomen lijkt soms zo makkelijk en stoer maar dat is het niet altijd. Je moet heel voorzichtig te werk gaan om een boom of plant op een zorgvuldige manier te snoeien. Waar moet je allemaal op letten? Pascal loopt een dagje mee met een speciaal snoeibedrijf van drie generaties snoeiers. Mermelien wil een nieuwe vliegbezem van een merkboom. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325771 917.88 1783 2022-03-30T05:00:00+00:00 yes no boom beroep natuur https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-racisme 2024-01-04T12:59:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39001.w613.r16-9.feb3297.webp Het Klokhuis | Racisme Racisme betekent dat mensen ongelijk behandeld worden vanwege hun huidskleur of afkomst. Racisme is best een moeilijk onderwerp om te bespreken, en voor sommige mensen ook pijnlijk. Maar het is belangrijk er over te praten met elkaar. Sosha zoekt uit waar racisme vandaan komt. Ze gaat naar een basisschool waar docent Lucelle een les geeft over racisme, en Sosha en Nizar praten over hun eigen ervaringen. De Ober doet er alles aan om niet racistisch over te komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325749 892.248 5691 2022-03-31T05:00:00+00:00 yes no racisme discriminatie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-oceanen-oceaanstromen 2024-01-04T12:59:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39002.w613.r16-9.cb89cfd.webp Het Klokhuis | Oceanen: Oceaanstromen Oceanen bedekken bijna driekwart van onze aarde en zijn altijd in beweging. Warmte en leven worden door de oceanen vervoerd via zeestromen; het zijn de rivieren van de oceaan. Maar hoe ontstaan die stromen? En wat gebeurt er als deze rivieren worden verstoord door de opwarming van de aarde? Deze stromen zijn belangrijk voor het klimaat op aarde. In de sketch gebruiken Wesley en Rodney de oceaanstromen voor flessenpost. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325822 916.736 6036 2022-04-01T05:00:00+00:00 yes no oceaan zee water https://schooltv.nl/video-item/hoe-de-rechter-zich-steeds-meer-met-het-klimaat-bemoeit-leefbaar-klimaat-als-een-mensenrecht 2024-01-07T16:00:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39003.w613.r16-9.fde0b61.webp Hoe de rechter zich steeds meer met het klimaat bemoeit | Leefbaar klimaat als een mensenrecht In 2016 vroeg ik de baas van Shell wat zijn bedrijf ging doen om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Dat hangt af van hoe groot de vraag naar olie en gas blijft, antwoordde hij. Waarop ik zei: Ik constateer dat dat voor u op dit moment nog niet betekent dat u minder olie en gas wil gaan opkopen. Ik pomp alles op wat ik kan oppompen om de vraag te vervullen. Die uitspraak was voor een advocaat aanleiding om een rechtszaak tegen Shell te beginnen. We waren al een soort van in voorbereiding maar dat was wel de druppel in zekere zin. En de rechter heeft inmiddels gevonnist in die zaak. Nadat de rechter eerst een land dwong meer te doen tegen klimaatverandering, de Urgenda-zaak, eist de rechter nu van een bedrijf meer actie om het klimaat te beschermen. Daarmee heeft Nederland opnieuw een primeur en lopen wij voorop in een wereldwijde ontwikkeling. Wat je ziet gebeuren is dat er dus een besef neerdaalt van: dit klimaat gaat uiteindelijk onze mensenrechten nadelig beïnvloeden. Waarom juist de rechter zich opwerpt als redder van het klimaat? Daarover gaat deze video. Ik doe nu zo'n vijftien jaar verslag van de opwarming van de aarde en de pogingen om die opwarming te beperken. En de laatste tijd speelt de rechter daarin een steeds prominentere rol. Wereldwijd zijn er nu zo'n 1800 rechtszaken rond het klimaat. Sommige rechtszaken gaan over de schade die de opwarming van de aarde al veroorzaakt heeft. Zo eist deze Peruaanse boer een schadevergoeding van een Duits energiebedrijf. Hij houdt het bedrijf medeverantwoordelijk voor het smelten van het gletsjerijs bij het meer waar Dani woont en daardoor moet hij binnenkort verhuizen en hij wil een bijdrage in de verhuiskosten. Maar de meest opmerkelijke klimaatzaken gaan over het voorkomen van verdere ellende. Het begint allemaal zes jaar geleden in Nederland. Een dan onbekende duurzaamheidsorganisatie trekt mijn aandacht met een opvallende eis. Ze willen dat de staat gedwongen wordt door de rechter om de uitstoot van CO2-gassen fors te verlagen. Een dag voor de uitspraak spreek ik de advocaat van Urgenda. Dit willen we behouden. Dat is ook één van de redenen waarom we een rechtszaak voeren tegen de Nederlandse staat. Is dat serieus of gaat het om een grap? Die rechtszaak, dat is een hele serieuze zaak. En daar hebben we ook hoge verwachtingen bij. De volgende dag wint Cox die zaak en schrijft Urgenda geschiedenis. Mevrouw Minnesma, dit is een grote overwinning. Ja, onwijs. We zijn er wel een beetje beduusd van. Geweldige rechters. Kritiek is er ook meteen. Gaat de rechter niet op de stoel van de politiek zitten? Beleid maken is immers aan politici en niet aan de rechter. Het is zo'n urgent probleem geworden en de politiek lijkt niet opgewassen te zijn tegen het oplossen van dit probleem dat deze rechtszaak wel door ons als echt een absoluut noodzakelijke maatregel wordt gezien om te proberen om die externe druk richting de politiek op te voeren om een beter klimaatbeleid te voeren. In zoverre zou je kunnen zeggen dat het een wanhoopsdaad is, gelet op de politieke patstelling die er nu al drieëntwintig jaar is. Een wanhoopsdaad. Als de politiek onvoldoende doet om gevaarlijke klimaatverandering af te wenden, ontstaat er in een democratische rechtsstaat ruimte voor de rechter. Over de rol van de rechter in klimaatzaken sprak ik vorig jaar Jaap Spier. Hij is jarenlang de belangrijkste juridisch adviseur van het hoogste rechtscollege van ons land. Het zou heel veel beter zijn als de politiek het probleem op een adequate en toereikende wijze zou oplossen. Het is een volstrekte illusie dat dat gaat gebeuren. Misschien wel in sommige landen, misschien in sommige regio's. Dat kan best zijn. Niet wereldwijd. Dus de rechter is ook een laatste strohalm. Ja, de rechter is een strohalm. Nederland gaat tegen het vonnis in beroep maar ook in hoger beroep en bij de Hoge Raad verliest het de zaak. Nederland moet zijn steentje bijdragen, oordeelt de rechter. Ook al is ons land maar verantwoordelijk voor een half procent van de wereldwijde CO2-uitstoot en kan ons land dus nooit alleen de opwarming van de aarde stoppen. Kun je als landen achter elkaar blijven verschuilen in de zin dat iedereen naar elkaar kan blijven wijzen? En zolang de één niet een ambitieuze stap zet dat de andere het dan ook niet hoeft te doen? Of heeft ieder individueel land een eigen verplichting mede jegens zijn eigen burgers om datgene te doen waarvan men weet dat men dat als bijdrage moet leveren aan het oplossen van het probleem? Ondertussen is er ook succes op het politieke front. In Parijs erkent de wereld dat klimaatverandering een grote bedreiging vormt en dat de opwarming beperkt moet worden tot maximaal twee en liefst anderhalve graad. Alle landen beloven zich aan het klimaatakkoord te houden. Maar wat als een land dat niet doet? Je kan een land niet dwingen, toch? Dat is waar de rechter weer om de hoek komt. Met dat Verdrag van Parijs hebben burgers en organisaties een document in handen waarin zwart op wit staat dat hun regeringen gevaarlijke klimaatverandering willen voorkomen. Wie vindt dat dat onvoldoende gebeurt, gaat naar de rechter. En zo wordt het Verdrag van Parijs via de achterdeur van de rechter toch juridisch afdwingbaar. En niet alleen voor landen, blijkt nu. Royal Dutch Shell is de grootste olie- en gasproducent van Europa. De multinational is jaarlijks goed voor zo'n drie procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. Samen met ons, de klanten, stootte Shell in 2019 net zoveel uit als Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië bij elkaar. RDS moet dus het hare doen om bij te dragen aan het tegengaan van deze gevaarlijke klimaatverandering. Het is een vonnis dat mij verraste, opnieuw baanbrekend. De rechter dwingt een bedrijf dat de doelen van Parijs onderschrijft maar niet heeft ondertekend om binnen negen jaar zijn CO2-uitstoot bijna te halveren. Die uitspraak vinden we teleurstellend. We zijn hard aan het werk om een net nul in 2050 energiebedrijf te worden. Er zijn duizenden mensen in Shell iedere dag mee bezig. Het vonnis leidt opnieuw tot de nodige opgetrokken wenkbrauwen. Want hoe eerlijk is het om één vervuiler aan te pakken, terwijl de anderen vrijuit gaan? Shell moet niet alleen de uitstoot die vrijkomt bij de productie van olie en gas verlagen, het bedrijf moet ook alles op alles zetten om de uitstoot van de klanten te verminderen. Maar hoe dan? Vraagt deze oud-Shell-topman zich af. Er is natuurlijk nog steeds vraag naar fossiele brandstoffen. Gaat u maar bij de benzinepomp kijken. Daar komen nog mensen. KLM wil nog steeds vliegen. Ze nemen experimenten, maar 99,9 procent komt nog uit de ruwe olie. In het vonnis erkent de rechter dat de uitspraak grote gevolgen voor Shell kan hebben. Maar alles afwegend vindt de rechter dat het tegengaan van gevaarlijke klimaatverandering zwaarder weegt. In het Shell-vonnis komt het woord mensenrechten maar liefst 54 keer voor. En ook wordt er zes keer verwezen naar toekomstige generaties. Dat het klimaat steeds meer als een mensenrechtenzaak wordt gezien en dat daarbij ook de belangen van toekomstige generaties worden meegewogen door de rechter, dat is vrij nieuw. Dat is natuurlijk een reactie op het grote falen van overheden om een goed antwoord te formuleren op de klimaatcrisis. Wat je ziet gebeuren is dat er dus een besef neerdaalt van: Dit klimaat gaat uiteindelijk onze mensenrechten nadelig beïnvloeden. En dat is dus een fundament onder onze democratie. Onze maatschappij kan helemaal niet zonder een stabiel klimaat. De rechtszaak van Urgenda tegen de staat is de eerste waarbij een beroep wordt gedaan op de mensenrechten en de bescherming van burgers tegen gevaarlijke klimaatverandering en waarbij de rechter daarin meegaat. Wat heeft de rechter bezield denkt u? Hun morele gevoel was uitstekend. Want het is natuurlijk een hele kwalijke zaak dat deze dingen gebeuren, maar wij doen dit met z'n allen. De man die wel gaat pompen bij de Shell kan wel grote bezwaren hebben tegen de Shell. Maar intussen heeft hij wel benzine getankt. Dus we zijn zelf ook niet helemaal consequent. Ook bedrijven moeten mensenrechten respecteren, vindt de rechter. Milieudefensie vindt dat Shell de mensenrechten nu al schendt, maar daar gaat de rechter niet in mee. Maar Shell dreigt de mensenrechten wel te schenden als het niet meer doet tegen de opwarming van de aarde, oordeelt de rechter. Ik was met de uitkomst heel blij, namelijk. Ik hoop dat inderdaad de oliemaatschappijen hun uitstoot CO2 gaan verminderen. Maar ik vond de juridische grondslag van dat vonnis van de rechtbank zeer zwak. Er is dus geen concrete wettelijke verplichting waarin de oliemaatschappijen zich moeten houden. Die bestemd is om die uitstoot te verminderen. Ik ben er zeer voor dat die wettelijke verplichting er komt maar zolang die er niet is, kan de rechter zo'n beslissing niet nemen. Dus in hoger beroep sneuvelt dit? Ik hoop het. Gaat de rechter nu in elke zaak de mensenrechten erbij halen? Nee. De rechter benadrukt dat klimaatverandering een unieke bedreiging vormt. Een bedreiging waarover wereldwijd consensus bestaat dat die afgewend moet worden. En er is ook overeenstemming dat als dat onvoldoende lukt, de gevolgen dodelijk zijn. En dat maakt het klimaat bij uitstek een mensenrechtenkwestie, zeggen juristen en de rechter. Dat zijn de belangrijkste rechten in zekere zin die we in onze samenleving hebben en waar rechters ook de constitutionele taak hebben om die rechten te beschermen. De ultieme testcase over het verband tussen klimaatverandering en mensenrechten volgt binnenkort in Straatsburg. Daar heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens een zaak aangenomen van een groep hoogbejaarde Zwitserse vrouwen. Zij vinden dat Zwitserland te weinig doet tegen klimaatverandering en ze vrezen vroegtijdig te sterven door de toegenomen hittegolven. Ik zocht ze op. De KlimaSeniorinnen haalden de inspiratie voor een rechtszaak uit Nederland. Dat de ene klimaatzaak leidt tot de andere en dat de rechters in hun uitspraken voortborduren op elkaars uitspraken, dat zien we al langer en het roept de vraag op wat de volgende stap zal zijn. Als het zo is dat bestuurders die nu leidinggeven aan een grote CO-imiterende organisatie en nog tegen die Parijs-doelstelling blijven inwerken, dus niet meehelpen die transformatie te maken, dat dat op termijn tot individuele en persoonlijke bestuurders-aansprakelijkheden zou kunnen leiden. Maar zover is het nog niet. Duidelijk is wel dat de uitspraak van de Shell-zaak door dreunt over de hele wereld. Toen ik vorige week een Franse milieuorganisatie belde, stonden zij op het punt om het Shell-vonnis in het Frans te laten vertalen. Zij willen het Franse oliebedrijf Total via de rechter dwingen om ook de CO2-uitstoot flink te reduceren. De rechter lijkt in klimaatzaken voorlopig dus nog niet uitgevonnist. En dat brengt ons bij de hamvraag: Helpt de rechter echt de klimaatcrisis te bestrijden? Het is nog te vroeg om daar volmondig ja op te antwoorden. Wat we wel weten is dat het politici in ieder geval niet is gelukt om de opwarming van de aarde te stoppen. De uitstoot van broeikasgassen is alleen maar toegenomen. Sterker nog, van alle broeikasgassen ooit door de mens uitgestoten is de helft de afgelopen dertig jaar in de atmosfeer terechtgekomen. En dat waren precies de dertig jaar dat politici en beleidsmakers de opwarming van de aarde proberen te stoppen. De rechter dwingt nu sommige landen en tenminste één bedrijf om meer tempo te maken. Maar of de rol van de rechter meer is dan een druppel op een gloeiende plaat? Dat moet nog blijken. Pas als rechters in landen waar het meeste CO2 wordt uitgestoten het Nederlandse voorbeeld volgen, zal dat echt effect hebben. En kunnen rechters zich met recht de redders van het klimaat noemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825189 760.917 313 2022-02-23T23:00:00+00:00 yes no klimaatverandering rechtbank https://schooltv.nl/video-item/de-digitale-munt-van-de-toekomst-na-de-bitcoin-ook-een-digitale-munt-van-de-centrale-bank 2024-01-04T12:59:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39004.w613.r16-9.68e9fef.webp De digitale munt van de toekomst | Na de bitcoin ook een digitale munt van de centrale bank? Tikkies, cryptomunten, MasterCard, Apple Pay, QR-codes, internetbankieren. De betaalmiddelen vliegen je om de oren en er komt er waarschijnlijk nog één bij, een digitale munt van de centrale bank. De digitale euro. In 70 landen zijn ze al aan het experimenteren met zo'n munt en op de Bahama's kun je er zelfs al mee betalen. Het is totaal iets anders dan cryptomunten, maar wel een nieuwe vorm van geld waarmee jij en ik mogelijk echt gaan betalen. Dus de hoogste tijd om er meer over te weten te komen. Wat is het, zo'n digitale munt? En waarom willen centrale banken het? En wat hebben we daar eigenlijk aan? En zijn er ook grote nadelen? En misschien wel belangrijkste: Wat gaat dat betekenen voor jou en voor mij? De digitale euro, wat is het eigenlijk? Om dat te begrijpen, leg ik je eerst uit wat voor geld we nu al hebben. Er zijn nu twee vormen van geld. Als eerste contant geld. Zoals munten en bankbiljetten. En giraal geld. Dat is je bankrekening bij een commerciële bank zoals de Rabobank, ABN Amro of ING. Maar eerst die bankbiljetten. Die bankbiljetten worden uitgegeven door centrale banken, dus eigenlijk door de overheid. En dit briefje van 50 bijvoorbeeld is uitgegeven door de Europese Centrale Bank. Kijk, zelfs de handtekening van de president van de ECB staat erop. Eigenlijk is het de staat die garant staat voor de waarde van dit biljet. Die garandeert dat het 50 euro waard is. Een bankbiljet is daarmee tastbaar en stabiel als betaalmiddel. Maar er zijn ook wel nadelen. Je moet 'm bijvoorbeeld veilig bewaren, want het kan gestolen worden. En als je iets wil betalen aan iemand aan de andere kant van het land, moet je daar helemaal heen om dat bankbiljet ook echt te brengen. En voor hele grote bedragen moet je ook heel veel biljetten meenemen. En dat is allemaal erg onhandig. Daarom is er ook een tweede soort van geld: giraal geld. Dat is een vorm van digitaal geld. Dat heeft grote voordelen. Je kunt bijvoorbeeld grote bedragen overmaken en je hebt niet meer nodig dan het pasje of je betaalapp. Dat kun je doen naar de andere kant van Nederland, of misschien wel naar het buitenland. En allemaal vanuit je woonkamer. Maar wat veel mensen niet beseffen, is dat je dan niet betaalt met overheidseuro's, maar met commerciële euro's, euro's geproduceerd door commerciële banken. Er zit dus niet automatisch die staatsgarantie op. En in het geval dat je bank failliet gaat, dan ben je in principe je geld kwijt. In de praktijk is er wel een fonds dat de eerste 100.000 euro van je geld op de bank garandeert. Maar het principe van giraal geld is dus heel anders dan van contant geld. En daarom is er dus nu het idee van een digitale munt, uitgegeven door de centrale bank. Door de overheid dus. En die combineert dan het beste van twee werelden. Aan de ene kant de veiligheid van een bankbiljet en de andere kant het gebruiksgemak van giraal geld. Tenminste, dat is de bedoeling. Nu bestond het idee van een digitale munt van centrale banken al langer. Maar de afgelopen twee jaar is het opeens veel serieuzer geworden. Waarom willen centrale banken dit? Gaat het dan niet goed zoals het nu gaat, met cash geld en een bankrekening? Dit komt vooral door druk van drie dingen. De bitcoin, Chinezen en de libra. De opkomst van de bitcoin schudde centrale banken het eerst wakker. Zo'n nieuwe munt waar overheden helemaal geen grip op hebben. En toen kwamen de Chinezen. Die gingen serieus werk maken van hun eigen digitale munt. Dat maakte overheden weer nerveus. Want wat als die digitale munt van China ook buiten het land zou gaan circuleren? En bijvoorbeeld gebruikt zou worden voor internationale betalingen? Het zou geopolitieke consequenties kunnen hebben. Maar de grootste wake up call kwam toen Facebook in 2019 aankondigde met een eigen digitale munt te komen. De libra. Nou, dat zou een wereldmunt moeten worden, buiten overheden en centrale banken om. Facebook heeft bijna 2,5 miljard gebruikers wereldwijd, dus zo'n Facebookmunt zou centrale banken serieus buitenspel kunnen zetten. Big Tech heeft al onze data en gaan ze er nou ook nog vandoor met ons geld. Inmiddels heeft Facebook de ambities wel teruggeschroefd. De Libra heet de diem en is nog steeds niet meer dan een experiment. Maar voor centrale banken was het wel de zet die ze nodig hadden om zelf met een eigen digitale munt te gaan experimenteren. Want de overheid moet uiteindelijk over het geld blijven gaan, vinden zij. Die positie werd misschien ook zonder libra, diem of Chinees digitaal geld al ondermijnd. Want burgers betalen steeds minder met contant geld en steeds meer met het girale geld van de banken. En door corona is dat alleen maar sneller gegaan. Aankopen via internet gaan altijd giraal en er zijn inmiddels ook fysieke winkels waar je alleen nog maar kunt pinnen. Als die trend zo doorzet, gebruiken we straks misschien alleen nog maar het geld van de commerciële banken. En de rol van de centrale bank, dus van de overheid, wordt dan al minder. Ik denk dat de ECB eigenlijk vooral zijn opties open wil houden. Zij weten ook niet waar het naartoe gaat en of dat centrale bankgeld ooit echt gebruikt gaat worden. Maar ze willen in elk geval blijven onderzoeken, zodat de mogelijkheid van het invoeren van digitaal geld van de ECB wel open blijft. Oké, dat de Europese Centrale Bank het ziet als iets waar ze wel mee bezig moeten zijn vanwege die concurrentie van andere munten, dat weten we nu. Maar wat hebben wij daaraan? En zijn er ook nadelen? Waarom zou ik liever digitaal geld van de ECB gebruiken dan van bijvoorbeeld ING? Wie dat goed kan uitleggen is Teunis Brosens, want die volgt dit al jaren. Teunis Brosens van ING, een nieuwe digitale euro. Wat heb ik daar nou eigenlijk aan? Waarom zou ik dat nou willen doen als consument? Nou ja, ik denk qua betaalgemak en qua gemak van beheren van je rekening verandert er waarschijnlijk niet zo heel veel. Want zeker in Nederland is het betalingsverkeer goedkoop, snel, makkelijk via je mobieltje. Allemaal prima geregeld. Ik denk niet dat een centrale bank daar nou in Nederland heel veel aan gaat verbeteren. Eigenlijk heb je alleen het principiële punt dat je geld bij de centrale bank staat en dat het dus volledig zonder risico's is, dat het niet bij een commerciële bank staat die misschien wel in problemen zou kunnen komen. Maar als mensen dan ook heel makkelijk hun geld kunnen weghalen en naar een centrale bankrekening brengen, dan wordt het gevaar van een bankrun wel groter. Dat is wel een groot probleem. Kijk, de ideeën die daar een beetje over leven onder centrale bankiers is: Weet je wat, we gaan het aantal euro's dat mensen bij de centrale bank kunnen parkeren bijvoorbeeld beperken. Dus een getal dat vaak genoemd wordt is 3.000 euro per persoon. En dan zeg je dus, als mensen dus meer geld willen weghalen, als ze ook hun spaargeld bij de commerciële bank willen weghalen, dan kan dat dus niet. Ik denk, voor de groep mensen die zegt van, wij willen centrale bankgeld juist voor de veiligheid, die groep mensen gaat niet blij zijn met zo'n plafond. Hoe gaat dit er in de praktijk dan uitzien? Nou, daar is eigenlijk nog helemaal niks over bekend. Eigenlijk moet die discussie over wat willen we daar nou precies mee, wat zijn nou de hoofddoelstellingen en wat zijn nou afgeleide doelstellingen, die moet nog wel gevoerd worden en dat is inderdaad wel een interessante dynamiek. Enerzijds is vrijwel zeker dat hij er wel komt. Anderzijds hebben we nog niet helemaal helder wat we daar nou precies mee willen, laat staan dat we weten hoe hij er dan precies uit gaat zien. Want daar zijn nog heel veel open vragen. Je kan heel veel keuzes maken en eigenlijk hebben we daar nog helemaal niet over nagedacht welke kant we daar op gaan. De komende jaren proberen ze verschillende opties uit en dan kijken ze wat werkt. Waarschijnlijk is pas over twee jaar duidelijk hoe het er dan voor jou en mij concreet uitziet. Persoonlijk dacht ik altijd: die kans is wel klein, want centrale banken komen met een oplossing, terwijl jij en ik met het huidige systeem eigenlijk prima uit de voeten kunnen. Maar het wordt nu toch wel heel serieus. De Tweede Kamer heeft er al over gesproken, het Europees Parlement is er mee bezig en de Europese Centrale Bank denkt er serieus over na. Er zijn bijna geen mensen meer in het wereldje die zeggen: we moeten het absoluut niet doen. Ik denk dat we misschien wel over vijf jaar er toch mee gaan betalen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825190 476.117 894 2022-02-23T23:00:00+00:00 yes no geld waarde betalen https://schooltv.nl/video-item/jeugdjournaal-oorlog-in-oekraine 2024-01-25T13:23:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39005.w613.r16-9.088f7fd.webp Jeugdjournaal | Oorlog in Oekraïne Het Jeugdjournaal gaat helemaal over de oorlog in Oekraïne. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825191 323.4 8886 2022-02-23T23:00:00+00:00 yes no nieuws Oekraïne Rusland oorlog https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-dierenfysiotherapeut-fysiotherapie-geven-aan-dieren 2024-01-04T12:59:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39006.w613.r16-9.c4cbcd0.webp Wat doet een dierenfysiotherapeut? | Fysiotherapie geven aan dieren Als mensen last hebben van hun spieren en gewrichten, dan kunnen ze naar de fysiotherapeut. Maar dieren dus ook. Ik ben hier bij het dierenziekenhuis van de Universiteit Utrecht en ik ga langs bij dierenfysiotherapeut Nicole. He Nicole. Hai. Je bent al druk bezig, zie ik. Ja, dat klopt. Dit is Jackie. Jackie is één van mijn patiënten die regelmatig bij mij langskomt voor fysiotherapie. Wat doet een dierenfysiotherapeut precies? Ik hou me vooral bezig met houding en beweging, met spieren, gewrichten en pezen van een dier. En Jackie heeft artrose. Artrose is iets wat bij oudere honden vooral voorkomt en artrose is een vorm van slijtage aan het gewricht, waardoor honden pijn hebben met bewegen. Als we hier kijken op het skelet zie je hier het ellebooggewricht en bij Jackie is dus het randje van het kraakbeen wat rafelig geworden, waardoor de beweeglijkheid van de elleboog wat minder wordt. En zijn er ook andere plekken bij Jackie die slijtage hebben? Ja Jackie, doordat ze ook wat ouder is, heeft ze ook last van haar pols en van haar rug. Dus wat is de eerste oefening? De eerste oefening is met een balanskussentje. Jackie mag zometeen meteen met haar linker voorpoot op het balanskussentje staan en daardoor wordt ze sterker met haar voorpoot omdat ze stabiliteit moet trainen daarmee. Kom maar Jackie. Goed zo. Ja goedzo, braaf. Ja! En wat is de volgende oefening? De volgende oefening is gericht voor haar voorpoten om wat sterker te maken. dus we laten haar met de voorpoten op de grond staan en met de achterpoten op een verhoginkje. Kom Jackie, gaan we eens even kijken. Braaf. Ja goedzo, voorzichtig he. Kijk. Oke. Dat zijn de voorpoten. Goedzo! Bijna. Goedzo. Braaf meisje. Ja, goed zo. Knappe hond he. Kom maar. Goedzo. Braaf. Jackie krijgt hydrotherapie en hydro betekent water. Het is dus therapie in het water. Door de opwaartse druk van het water worden de gewrichten ontlast, waardoor een hond makkelijk kan lopen in het water. Daarnaast moet ze tegen de weerstand van het water in lopen, wat ervoor zorgt dat het wat zwaarder is. Daarom moet ze harder werken en worden de spieren snel sterk. Dit is een manier om een hond heel snel weer in conditie te krijgen. Zo Jackie, dat heb je goed gedaan. Kunnen we gewrichten en spierklachten ook voorkomen? Goede voeding is bijvoorbeeld belangrijk en natuurlijk lekker bewegen. Maar op gezette tijden ook rust is heel belangrijk, want overbelasting is natuurlijk nooit goed. Nicole ik vond een echt hartstikke leuk om mee te kijken in je praktijk en Jackie, met jou komt het ook wel goed he. Ouwe Reus. Je hebt goed getraind. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825193 181.08 1092 2022-03-07T19:00:00+00:00 yes no huisdier hond beroep https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-compromis-een-afspraak-waarover-iedereen-tevreden-is 2024-01-04T12:59:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39007.w613.r16-9.4262243.webp Wat is een compromis? | Een afspraak waarover iedereen tevreden is Huh?! Compromis? Wat is dat? Stel, je hebt ontzettend veel zin in een fietstochtje. Je vriend niet. Nee. Die wil thuis op de bank hangen. Stom! Echt niet. Welles! Jullie krijgen er zelfs ruzie over. Maar dat slaat natuurlijk nergens op. Daarom sluiten jullie een compromis. Een compromis is een afspraak waarbij niemand helemaal krijgt wat ie wil, maar iedereen wel tevreden is. In een compromis geeft iedereen een beetje toe. Jullie maken wel een tochtje, maar niet met de fiets. Jullie hangen niet op de bank, maar wel op een autostoel. Gezellig he! Zo blijft de sfeer goed. Wij houden van blauw. Wij houden van geel. Als je dan samen groen maakt, dan is tot een compromis. Over hoeveel je toegeeft kun je onderhandelen. Meer blauw, meer blauw! Ben je groot en sterk of heb je een grote mond? Dan pakt een compromis vaak goed voor je uit. Ietsje meer geel? Wie zwak of bescheiden is, krijgt vaak een minder goede deal. Laat maar. Dus aardig zijn is niet altijd handig. Nou moe. Tenzij je onderhandelt met meer dan twee partijen. Wie wil een stukje meerijden? Wij bepalen waarheen! En wij vinden alles oke. Met wie zou jij liever een compromis sluiten? Dat bedoel ik. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825194 111.88 631 2022-03-07T19:00:00+00:00 yes no uitdrukking samenleven politiek https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-lassen-superstevige-manier-om-staal-vast-te-maken 2024-01-16T16:21:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39008.w613.r16-9.6cd7907.webp Hoe werkt lassen? | Superstevige manier om staal vast te maken Lassen is de manier om stukken staal heel stevig aan elkaar vast te maken. Als twee stukken staal eenmaal aan elkaar gelast zijn, dan is dat zo stevig, dat het bijna onmogelijk is om het nog los te krijgen. Maar lassen: hoe doen ze dat? Nou, we gaan het Klokhuislogo aan elkaar hechten. Hechten is nog niet sterk, dus jij mag hem gaan aflassen dan. En dan na het lassen is de echt superstevig. Zeker. Even kijken. Zo he? Om veilig te kunnen werken, hebben ze hier handschoenen, een speciaal pak, hele veilige stalen neuzen schoenen, een mooie helm. En natuurlijk onmisbaar bij het lassen: dit laspistool. Stan? Hoe werkt dit pistool precies? Want dit is echt alles wat je nodig hebt he? Ja. Eigenlijk is het heel simpel. Er zit hier op het laspistool een klein knopje. Ja. Als je daarop drukt, komt de draad er automatisch uit. Who! En dat draad zit hier ook dan weer in. Oh, dus die komt hier vandaan? Ja. Die zit hierin helemaal opgerold en met een druk op de knop komt ie eruit. Wat slim. Er wordt dan hier voorop wordt er een hele hoop stroom gezet. Ja. Waardoor het draadje zo warm wordt dat zowel het normale materiaal als het draadje wordt omgesmolten. Het stukje dat we omsmelten heet dan ook het smeltbad. Maar moet ik het dan zien als een soort lijm die deze twee onderdelen aan elkaar plakt? Nee, het is echt dat het wordt omgesmolten, het wordt één geheel. Ondanks alle voorzorgsmaatregelen is lassen best wel gevaarlijk. Het smeltbad wordt superheet. En het blauwe licht dat je ziet, dat noemen ze ook wel de vlamboog, dat is zo fel, dus dat kan je huid verbranden. En het is ook schadelijk voor je ogen. Dus je mag er zeker niet in kijken, want dan kun je lasogen krijgen en daarom heb ik deze helm met speciaal vizier. Ready for action! Kun je misschien nog heel even voordoen wat ik precies moet doen, want ik heb echt geen idee. Dat zal ik dan even doen. Met je arm op tafel. Lekker rustig. Met die andere steun je hem op je hand zo. En zet je 'm aan en dan blijft ie lopen en dan loopt ie gewoon netjes zo in het gootje. Zit ik zo goed? Ja. Loslaten! Rustig lopen, rustiger lopen. Hahaha! Dit is mijn las. Ja, misschien kan jij dat nog even laten zien hoe het echt moet? Dat zal ik doen. Nou, je kan wel zien wie de pro is, deze. En dan die van mij. Dus lassen, zo doen ze dat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825195 182.44 3282 2022-03-07T19:00:00+00:00 yes no staal monteren beroep https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-tapijt-gemaakt-van-ontwerp-naar-vloerkleed 2024-01-04T12:59:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39009.w613.r16-9.a3e5bea.webp Hoe wordt tapijt gemaakt? | Van ontwerp naar vloerkleed Tapijt is de naam voor de stukken stof die op de grond liggen om de vloer te bedekken. Je hebt deze bijvoorbeeld met allerlei printjes of deze superlekker zacht. Maar tapijt maken. Hoe doen ze dat? Vloerbedekking is gemaakt van textiel en dat zijn lappen stof die dan weer gemaakt zijn van garen. En hier in deze fabriek in Waalwijk zijn alle machines druk aan het werk om van al die draden een mooi kleed te maken. Maar voordat we echt aan de slag kunnen, moet er eerste ontwerp gemaakt worden. Bernd, jij bent een van de ontwerpers. Wat is nu de trend? Ja, de trend is eigenlijk dat mensen heel erg op zoek zijn naar een natuurlijk gevoel in huis. Dus proberen we kleden met een natuurlijk uiterlijk te maken of met zelfs met de handgemaakte look. Ja, denim is ook echt een trend en heb je een natuurlijk mooi niet versleten spijkerbroeken. En wij proberen dat ook een beetje na te maken. Oja. Kijk, zo zie je een beetje het weefsel. Dan zie je die oranje stukjes in komen. En als dit ontwerp dus af is, dan kunnen jullie aan de slag in de fabriek. Ja, dan maken we daar een file van en dat sturen we naar de fabriek en daar kunnen we de machines mee aansturen. En voor ons spijkerbroekentapijt hebben we drie verschillende kleuren nodig. Deze lichtblauw, donkerblauw en deze gemengde hier. En uiteindelijk vormen die drie garen samen deze draad. Met de kleuren die we net gemengd hebben, is deze machine nu aan het testen of er ook echt een leuk tapijtje uit kan komen. Na en volgens mij ziet dat er gewoon helemaal top uit. Het lijkt echt precies op het ontwerp. Dus als dit dan goed gelukt is dan kunnen de grote machines aan de slag om de echte vloerkleden te maken. Maar dat doen we niet met ons denim ontwerp. Maar dat gaan we met dit ontwerp doen. Eerst worden de garen op deze spoelen gezet en daarna worden de draden via deze buisjes naar de machine gestuurd. En die buisjes, die zorgen ervoor dat al die draden niet in de knoop raken. En met zoveel draden is dat wel handig. De draden worden met naalden door een doek gestoken en die techniek noem je de tuften. Bernd, hoe werkt dat precies? Nou kijk, hier heb je dus zo'n naald. Deze naald steekt eigenlijk door het doek en dan komt het haakje, zit onder dat doek. En die pakt het garen op. En dan wordt het zo een lusje. Ok. En hier heb ik een voorbeeldje gemaakt. Hier heb ik een naald een aantal keer door gestoken. Ja. En dan als je hem omkeert zie je hier dus de lusjes. En dit wordt dan de bovenkant van het tapijt. Wow, dus dit is dan het eindresultaat. Ja, zo komt het van de machine af. Vet hoor. En kunnen ze hier nou gewoon alles maken wat jij bedenkt? Nou we kunnen bijna alles maken. We kunnen zelfs jouw gezicht in een stukje tapijt maken. Wauw! Nou ja! Huh? Hij is gewoon helemaal van garen gemaakt. Dank je wel. Nou, tapijten maken, zo doen ze dat dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16825196 199.8 698 2022-03-07T19:00:00+00:00 yes no naaien textiel https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-nederland-in-de-klas-pestlijders-en-predikanten 2024-01-16T15:09:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44542.w613.r16-9.82836ca.webp Het Verhaal van Nederland in de klas | Pestlijders en predikanten In de veertiende eeuw wordt Europa geteisterd door een vreselijke ziekte die miljoenen slachtoffers eist: de pest. De kerk ziet deze Zwarte Dood als een straf van god. De Boekdrukkunst zorgt ervoor dat mensen zich ontwikkelen tot kritische burgers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16827799 555.52 8880 2022-03-02T19:30:00+00:00 yes no Middeleeuwen canon katholicisme boekdrukkunst https://schooltv.nl/video-item/de-slag-om-het-gas-gas-als-politiek-drukmiddel 2024-01-04T12:59:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39013.w613.r16-9.0e2bafb.webp De slag om het gas | Gas als politiek drukmiddel De relatie tussen Nederland en Rusland verkeert momenteel op een dieptepunt, maar begin deze eeuw is de stemming opperbest en klinken wij ons voor 20 jaar vast aan de Russen vanwege aardgas. Wij hebben het en zij hebben het ook. En dat Russische gas, dat gaan we kopen. Maar waarom? "Het gebruik van het Groningse aardgas neemt in Nederland en de ons omringende landen nog steeds toe. Het hoofdnet is al ongeveer vijftienhonderd kilometer lang. Het regionale net bijna vijfduizend kilometer. Het Groningse aardgas komt allang niet meer alleen in Slochteren naar de oppervlakte, maar ook op meer dan tien plaatsen daaromheen." De gasvoorraad van Nederland lijkt onuitputtelijk. Dus besluiten we gas te exporteren. De kwaliteit is uitstekend en Nederland verdient goud geld. Het houdt maar niet op. "En men had in het begin helemaal niet door hoe groot het veld uiteindelijk bleek te zijn, dus de de inschattingen die liepen eigenlijk steeds op. En dan kreeg je op het moment dat we dat het gas werd geproduceerd, en je krijgt nog steeds die bijstellingen, dat men het gevoel kreeg alsof het oneindig was." De Gasunie verkoopt al grote hoeveelheden aan het buitenland en voert het tempo zelfs op, want er komt iets nieuws aan. We willen zo snel mogelijk van de voorraden af. "De gedachte was destijds, en dan hebben we het inderdaad over de zestiger jaren, dat kernenergie zo relatief snel zou opkomen dat het aardgas zou na vijfentwintig jaar niet meer nodig zou zijn. Dus dan kan je het beter in die eerste vijfentwintig jaar verkopen, zodat het daarna overgenomen kan worden door de CO2-vrije orm van energie, zijnde kernenergie." Het exploiteren van gas blijkt erg lucratief. Hoe meer, hoe beter. En daarom zoekt de Gasunie ook naar goedkoop gas uit het buitenland, om dat in Nederland op te slaan en dan weer met winst door te verkopen. "En toen is wel de gedachte ontstaan dat Nederland op een goed moment ook euh importeur zou worden van aardgas en dat je daar vroeg met het bouwen van relaties moest beginnen maar ook ervaring op doen." En om die ervaring op te doen stuurt de Gasunie onderhandelaar Geert Greving naar Moskou. "Nou, er werd toen heel duidelijk naar Rusland gekeken, temeer omdat er ook heel veel reserves zijn, dus voordat die reserves op zijn, nou, dan kunnen we nog wel een eind verder dus we kunnen dat gewoon in alle rust voorbereiden. Ja contact leggen, da's een hele opgave. Zeker met Russen. En die zijn natuurlijk altijd wantrouwig, die houden afstand. Die houden een netwerk intact, die laten niet zomaar iemand ertussen. Vaak als je dan een beetje contact had met de goede bedrijven, dan werd je wel een beetje in het goeie hotel gestopt. En dan wist je ook dat er beveiliging was. Maar je moest niet zo in het wilde weg maar in een hotel gaan zitten, dat was gewoonweg niet aan te raden. Ja, tenzij je op zoek bent naar adventures." "Nou ja, euh, toch een soort van James Bond-achtige wereld." "Ja maar...” “Vrouwen.” Ja nee, dat alles is al in dat soort landen waar het wilde Westen is, is alles voor handen. Je kunt alles kopen. Je kunt alles regelen. Desnoods regel je dat je met een politieauto naar de pizzeria gaat. Ook geen punt, met zwaailichten aan betaal je wat extra voor. Zeg maar wat je wil. Als je in zo'n snoepdoos terechtkomt en je weet niet wat je een beetje met jezelf wil, dan. Ja, dan kom je wel in ernstige situaties terecht. Dan moet je voor uitkijken." Dat de Gasunie juist in de jaren negentig banden wil aanknopen met Rusland is niet toevallig. Het is het moment. "Wij hebben ook geredeneerd in die negentiger jaren. Enfin, we kunnen beter nu, nu wij nog steeds heel sterk zijn op de gasmarkt met Gazprom een zakenrelatie aangaan dan dat we nog 20 jaar wachten en dan als een ja, wat verschrompeld gasbedrijf bij het Gazprom aankloppen van 'hebben jullie een beetje gas voor ons?' Want dan word je natuurlijk stevig uitgezogen." Terwijl de Gasunie druk bezig is contacten te leggen in Rusland, komen er vanuit het Groningse platteland steeds vaker meldingen van lichte aardbevingen. "Eén ding staat vast: de bodemdaling komt in ieder geval van de gaswinning. Dat wordt ook door niemand ontkend." Het aantal aardbevingen blijft maar toenemen. Daarom wordt de winning van aardgas in snel tempo teruggeschroefd. De Gasunie heeft inmiddels al miljarden geïnvesteerd in een ander verdienmodel: de ondergrondse aanleg van de zogeheten gas rotonde. Nederland gaat gas niet meer oppompen, maar rondpompen. "Wij constateerden dat het Groninger gasveld wel ontzettend groot was. Ook in die dagen nog steeds. Maar niet het oneindige leven had en wij hadden in Europa en de Europese gasmarkt zo'n enorm belangrijke positie dat we die graag wilden handhaven." Om die positie te handhaven sluit de Gasunie in Moskou een deal met Gazprom. Niet voor 1 jaar, maar voor 20 jaar. Nederlandse kennis over de internationale gashandel in ruil voor goedkoop Russisch gas. "Wij konden afspreken met Gazprom dat het merendeel in de zomer werd geleverd, wat natuurlijk een beetje wonderlijk is, als je denkt van wanneer is de grootste vraag naar gas want dat is de winter. En in de winter, wanneer de andere klanten van Gazprom erg veel vroegen, dan hoefden ze ons niet zoveel te leveren. Dus we hadden een veel beter rendement van hun transportsysteem. Dat stelden ze zeer op prijs. In 2002 is het zover. Dan tekenen Nederland en Rusland de definitieve deal. Voor 20 jaar klinken wij ons aan Rusland vast. "Mag ik u als eerste heel hartelijk danken voor de gastvrijheid. Het is goed om weer terug te zijn in Moskou." Nederland gaat deelnemen in het miljardenproject Nordström, een twaalfhonderd kilometer lange pijplijn die Europa een directe verbinding geeft met de Russische gasvelden. "En daarvoor werden natuurlijk de nodige investeringen gedaan. Althans, als de businesscase van dergelijke investeringen aantoonde dat het aannemelijk was dat zo'n investering z'n rendement zou opbrengen. Sinds Rusland zich heeft ontwikkeld tot grootste gasproducent, zet het zijn gas ook in als politiek drukmiddel, bijvoorbeeld tegen buurland Oekraïne, dat weigert een hogere prijs voor het gas te betalen. "Klare taal van Gazprom, het Russische staatsgasbedrijf. De show die de topman ervan maakt, is tekenend voor de sfeer tussen Oekraïne en Rusland. Twee voormalige broeders, uit elkaar gedreven door de anti-Moskou wind die sinds vorig jaar door Oekraïne waait." "Ik zat in de zaal toen Gazprom het tienjarige jubileum vierde als bedrijf. En tijdens die jubileumspeech heeft Poetin heel uitdrukkelijk gezegd dat aardgas een onderdeel was van de politieke instrumentenkist van Rusland." "Met zoveel woorden?" "Ja, expliciet, zo expliciet dat ik daar ook, zeg maar, mensen in Den Haag op heb gewezen. In de loop van de tijd verslechtert de relatie tussen de Gasunie en Gazprom. Dat heeft niet zozeer te maken met Gazprom, maar met de man die alle belangrijke beslissingen van het bedrijf wil inzien: Vladimir Poetin. "Dan hoop je iedere keer dat die datzelfde pad van verbetering richting een vrije democratie oploopt. Dat is tegengevallen. Hij is steeds autoritairder geworden. En heeft hij ook daadwerkelijk dingen gedaan die je niet kunt verenigen met een land dat zich wil aansluiten bij het gedrag van de westerse wereld." De verhoudingen tussen Nederland en Rusland zijn na de grote deal in 2002 aanzienlijk bekoeld. Politiek en ook zakelijk. Het contract van 20 jaar goedkoop gas is bijna afgelopen en we gaan weer de hoofdprijs betalen. De vraag is hoe we ons minder afhankelijk kunnen maken van Rusland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16827814 533.04 936 2022-02-28T23:00:00+00:00 yes no aardgas Rusland https://schooltv.nl/video-item/hoe-krijg-je-beweging-in-je-schilderij-een-doek-vol-actie 2024-01-04T12:59:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39014.w613.r16-9.f967a23.webp Hoe krijg je beweging in je schilderij? | Een doek vol actie Voor kunstenaars is het al eeuwenlang een uitdaging om beweging te suggereren op het doek. De illusie van beweging bereiken schilders door de specifieke plaatsing van figuren of voorwerpen. Door de richting van de verstreken. Maar ook door dezelfde vorm meerdere keren af te beelden. Met deze verschillende technieken krijg je als kunstenaar beweging op je doek. Kunstenaars kunnen op uiteenlopende manieren beweging in beeld brengen. In de vroege 18de eeuw reizen de Vlaamse kunstenaar Jean-Baptiste Van Mour naar Istanbul en daar maakte die talloze schilderijen van het alledaagse leven aan het Ottomaanse hof. En in dit schilderij zien we precies hoe Van Mour zijn eigen manier heeft voor het vastleggen van beweging. Vanaf de tribune in een ruimte observeert hij religieuze dansers. En hij kiest als een filmregisseur voor een bevroren moment in tijd, een filmstill. Het is aan ons vervolgens als kijkers om in ons hoofd die draaiende beweging van de dansers af te maken. Waar Van Mour kiest voor een statisch moment en harde lijnen, maakt Henri de Toulouse-Lautrec ruim 150 jaar later gebruik van veel meer verschillende technieken. Bij Toulouse-Lautrec is het niet een moment, geen enkele harde lijn. Hij zet echt de beweging in zijn toets, die het oog meeneemt in de draaiing van de danseres die hij in beeld brengt. Nergens specifieke focus, zelfs die figuren in de achtergrond jaar zijn nauwelijks te herkennen. Het gaat volledig om de suggestie, waar het tafereel van Van Mour misschien enigszins afstandelijk is, neemt Toulouse-Lautrec ons hier helemaal mee in zijn tafereel en maakt ons onderdeel van de beweging. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16830619 127.28 993 2022-03-01T10:27:27+00:00 yes no schilderkunst schilderij bewegen https://schooltv.nl/video-item/paarden-in-de-schilderkunst-zoektocht-naar-een-realistische-weergave 2024-01-30T12:59:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39015.w613.r16-9.29526c7.webp Paarden in de schilderkunst | Zoektocht naar een realistische weergave Tot ver in de 19de eeuw hebben kunstenaars vaak veel moeite met het weergeven van paarden in beweging. Vooral het observeren van paarden in galop blijkt door de enorme snelheid buitengewoon lastig. Zoals we zien in deze gravure. Paarden worden vaak statisch weergegeven. Met benen uitgestrekt en uit elkaar en ook nog met alle vier de benen tegelijkertijd van de grond. Maar hoort dat wel zo? Het leidt in ieder geval tot veel discussie, vooral onder paardenliefhebbers. Totdat de Engelse fotograaf Eadweard Muybridge echt opdracht krijgt om echt studie te doen naar beweging van paarden. Hij laat paarden bewegen voor een witte achtergrond en maakt ondertussen foto's. En door al die foto's snel achter elkaar te monteren, ziet hij dat de beweging van deze paarden er totaal anders uitziet dan tot op dat moment werd aangenomen. Geen uitgespreide benen, niet alle voeten tegelijkertijd van de grond, maar ze komen samen onder het lichaam van het paard. Na deze ontdekking verandert de weergave van paarden in de schilder- en tekenkunst. Een kunstenaar die daar heel erg veel lof voor krijgt, is Breitner. Door zijn vele studies en foto's van weet Breitner de beweging van paarden echt subliem te treffen. Breitner schetst hier echt in verf, anders dan zijn tijdgenoten en maakt gebruik van vervaging om de paarden en de ruiters vanuit het niets naar de voorgrond te laten komen. En daarbij zet ie ook het opstuivend zand in om de dynamiek nog te vergroten en de beweging van de paarden klopt. Het is een vernieuwing in de kunstgeschiedenis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16830620 113.08 681 2022-03-01T10:46:54+00:00 yes no schilderkunst bewegen paard https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-dierenbloedbank-donorbloed-kan-dierenlevens-redden 2024-01-04T12:59:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39017.w613.r16-9.722cd2a.webp Wat is een dierenbloedbank? | Donorbloed kan dierenlevens redden Mensen kunnen bloed afgeven bij de bloedbank en het donorbloed wordt dan gebruikt bij operaties bijvoorbeeld. Maar honden en katten kunnen ook bloed doneren. Toch Saar? We zijn bij de bloedbank van het dierenziekenhuis van Universiteit Utrecht en vandaag mag ik meekijken hoe Saar bloed gaat afgeven. Dit is verpleegkundige Monique en zij gaat ervoor zorgen dat Saar bloed kan afgeven. We beginnen met het wegen van Saar. Ze is 30 kilo ja, en dat is helemaal goed. En dan gaan we nou naar de behandelruimte. Goed zo. Ik ga de ademhaling en de temperatuur van Saar opnemen. We moeten nog één onderzoekje doen en dat is een klein bloedonderzoek om te zien of ze gezond is. Haar bloed is goed. Dankjewel. Saar is helemaal gecheckt en gezond. Het doneren kan beginnen. Vacht wordt een klein beetje weggeschoren. De hond krijgt een verdovingsspray in de hals en daar kan de naald dan het bloedvat in. En waarom gaat de naald in de hals? In de hals heeft de hond een heel groot bloedvat. En het komt heel precies. Je moet precies goed in het vat zitten en dan stroomt het bloed heel gemakkelijk in het zakje. Het bloed van de hond stroomt nu in een zak waar een klein beetje bewaarvloeistof in zit en het bakje waar de bloedzak in zit beweegt dan op en neer, zodat het bloed niet gaat samenklonteren. De bloeddonatie doet dan zo'n tien minuten. De honden geven een kleine halve liter bloed per keer. Verschillende onderdelen van het bloed moeten gescheiden worden. Bloed bestaat namelijk uit plasma, bloedcellen en bloedplaatjes. Hier wordt de bloedcellen van het plasma gescheiden en dat gebeurt in een centrifuge. Door het snelle ronddraaien van de centrifuge zakken de zware rode bloedcellen naar beneden en de bovenste laag blijft dan plasma. Dit apparaat scheidt plasma van rode bloedcellen. Plasma wordt bijvoorbeeld gebruikt bij honden die stollingsproblemen hebben en rode bloedcellen die worden gebruikt als een hond door een tekort aan rode bloedcellen weinig zuurstof op kan nemen in het bloed. En hier wordt het donorbloed gebruikt. Ja, dit is de intensieve zorg afdeling. Hier wordt al het bloed dat we afnemen gebruikt. Dus met het bloed van de bloedbank redden jullie vele hondenlevens. Dat klopt. We zijn ook heel blij met onze bloeddonoren die hier komen om bloed te geven. Ze krijgen nog een hele mooie sjaal omdat ze zo stoer is. Die staat je heel mooi Saar, een mooie, stoere en lieve hond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16830624 179.44 623 2022-03-14T19:00:00+00:00 yes no huisdier bloed donor https://schooltv.nl/video-item/histories-wat-voor-ziekte-was-de-pest 2024-01-09T10:42:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39019.w613.r16-9.93a95a3.webp Histories | Wat voor ziekte was de pest? 20170808_idk_at_nederlandkoudeoorlog01In de Middeleeuwen is een boek nog heel erg zeldzaam. Waarom? Omdat er nog geen drukkerijen zijn. Het drukken is gewoon nog niet uitgevonden. Jawel, de wc's maar geen boeken dus. Hallo, dit is Histories. Ik neem je mee naar een tijd die best veel lijkt op vandaag. Mensen zijn in de war. Ze weten niet meer wat ze moeten geloven. O ja, en er is ook nog een enorme pandemie aan de gang. Dat klinkt bekend. Waar komt die pest eigenlijk vandaan? Ik geef er een slinger aan en we gaan terug naar de 14e eeuw, de Middeleeuwen dus. In die tijd worden in heel Europa mensen ziek. Als je dat overkomt krijg je hoge koorts, je gaat hoesten en o ja, er verschijnen opeens allemaal bultjes op je lichaam. Zeg maar dag tegen je beachbody. Dit is de builenpest, ook wel de pest of de Zwarte Dood genoemd. Want de kans is groot op een vroege dood. Kijk even mee. Daar ligt iemand die de builenpest heeft, ziet er niet zo gezond uit. En het ruikt ook niet zo fris, geloof ik. Kijk eens even, wat zielig voor dat kindje. Ik ben wel blij dat dit tegenwoordig niet meer zo gaat. In die tijd is de medische wetenschap nog niet zo ver als nu. Gewone mensen kunnen niet zomaar naar de dokter toegaan en het vaccineren is ook nog niet uitgevonden. Wel hebben de mensen al snel door dat de pest besmettelijk is, wat je dus van andere mensen kan krijgen. Het is zelfs erg besmettelijk, zo besmettelijk als de pest. Dus wat doen ze? Zo gauw jij ziek wordt en dat zien de mensen vanzelf, word je opgesloten. Nee, niet in de gevangenis. Gewoon in je eigen huis. Je gaat dan in quarantaine. 40 dagen lang mag je geen contact hebben met andere mensen. Het Franse woord voor 40 is trouwens quarante en daar komt dan ook het woord quarantaine vandaan. Mag je meteen weer vergeten. En om zeker te weten dat je niemand besmet wordt er een bos stro aan je huis gehangen. Zo weet edereen meteen bij wie ze niet moeten aanbellen tijdens heitje voor een karweitje. En er worden nog meer maatregelen ingevoerd om de pest tegen te gaan. Markten worden verboden. Je mag niet meer reizen en honden mogen ook niet meer loslopen. Zielig voor Bello. En als je écht heel ziek bent, dan moet je naar het pesthuis, een soort ziekenhuis vaak buiten de stadsgrenzen, zodat de gezonde mensen in de stad geen gevaar lopen. Nou ja, geen gevaar. Dat weten ze dus niet. Mensen hebben geen idee waar de oest vandaan komt en eigenlijk weet ze ook niet hoe ze die ziekte moeten genezen. Het enige wat gewone mensen in die tijd kunnen doen is bidden. Daarvoor gaan ze naar de kerk. In de Middeleeuwen worden heel veel kerken gebouwd, omdat het geloof erg belangrijk is voor de mensen. Sommige van die kerken staan er nu nog steeds. Je kent ze misschien ook wel uit je eigen omgeving. Of misschien ga je er zelf ook wel eens heen. Een heel groot gebouw, vaak met een toren en met zo'n leuk gouden haantje erbovenop. In de Middeleeuwen gaan mensen naar de kerk om te luisteren naar de pastoor die voorleest uit de Bijbel. En ze gaan samen bidden, bidden, bidden, bidden in de hoop dat de pest weer overgaat. Maar waar komt de pest eigenlijk vandaan. De wetenschap is nog niet zo ver, dus de mensen zoeken het hogerop, bij God. Veel mensen geloven dat de pest een straf is van God. Maar ja, een straf waarvoor eigenlijk? Als de wereld zo'n grote straf krijgt, dan moet er iemand toch iets fout hebben gedaan? Wie krijgt de schuld? Misschien de buren of mensen met een ander geloof? Sommige mensen denken in die tijd dat de Joden iets te maken hebben met de pest. Joden leven in heel Europa. Ze gaan niet naar de christelijke kerk, maar ze hebben hun eigen geloof met hun eigen kerken, de synagoges. Vaak wonen ze bij elkaar in de buurt en ze spreken een eigen taal. Ze zijn dus duidelijk anders dan het grootste deel van de bevolking. En daarom krijgen ze al snel de pestkaart. Mensen beweren dat de Joden het drinkwater hebben vergiftigd, expres om christelijke mensen ziek te maken. Dat is allemaal fakenews, maar er zijn veel mensen die het geloven. En dat loopt ook flink uit de hand. Mensen gaan zelf op zoek naar de Joden om ze weg te jagen of nog erger... foute boel dus. Door de pest zijn mensen erg onzeker. Alles wat normaal is, thuis zijn met je familie, naar je werk buiten spelen, da's allemaal opeensbloedlink geworden. De mensen zitten met vragen: hoe moet ik leven? Hoe zorg ik voor m'n familie? Dat zijn vragen waar mensen mee rondlopen. Als ze nog kunnen lopen en niet in het pesthuis liggen te sterven. Voorheen gingen de mensen met dat soort vragen naar de kerk, maar de pastoor heeft daar ook geen antwoord op. En hij weet ook niet hoe je de pest moet bestrijden. Hierdoor gingen mensen zelf meer nadenken en ook vragen stellen aan elkaar. Niet in een appje, maar in boeken. Boeken ken je natuurlijk wel. Daar krijg je op school mee te maken en in de bibliotheek of je leest ze op je telefoon of tablet. En er zijn miljoenen boeken en tegenwoordig kan je de hele dag zoveel lezen tot je de pest krijgt. Maar in de Middeleeuwen is een boek nog heel erg zeldzaam. Waarom? Omdat er nog geen drukkerijen zijn? Het drukken is gewoon nog niet uitgevonden. Jawel op de wc's, maar geen boeken dus. Dus wat lazen ze dan op de wc? Geen idee. Elk boek wordt in die tijd nog met de hand over geschreven door een monnik of een non zoals deze mevrouw hier. Pak eens een boek uit je kast van Harry Potter of zo. En stel je voor dat je dat allemaal moet overschrijven. Ook alle puntjes op de i, daar ben je weken, jaren mee bezig. Tegen de tijd dat je klaar bent ben je net zo oud als Perkamentus en heb je een lamme hand. En trouwens, als je een boek hebt, dan ben je er nog niet. Want veel middeleeuwers kunnen helemaal niet lezen omdat er nog niet zoveel scholen zijn. Stel je voor, geen scholen. Wat een verschrikkelijke tijd moet dat geweest zijn? Werd je 's morgens wakker, kon je gewoon in bed blijven liggen. Nee hoor, je moest aan het werk anders kreeg je klappen. Maar goed, dit verandert allemaal met één belangrijke uitvinding. Nee, niet de wekker. De boekdrukkunst. De kunst van het boeken drukken. Dat zie je hier. Kijk maar even mee naar deze historische beelden. Je begint met allemaal lettertjes van ijzer. Die zet je op een plankje, inkt eroverheen en drukken maar. En nog een bladzijde, en nog een. Dat schiet op. De boekwinkels schieten uit de grond. Mensen lezen zich een ongeluk. En deze drukkers. Die krijgen het steeds drukker. Door al die boeken worden mensen steeds slimmer. Net zoals jij op school. Je leest over taal, rekenen, nieuwe woorden. Hoe meer je leert, hoe meer je gaat snappen over de wereld. Precies datzelfde gebeurde ook in de tijd na de pest, als er opeens allemaal boeken gedrukt kunnen worden. Mensen gaan nadenken over het leven, vragen stellen. Is die gekke pest wel een straf van God? Wie zegt eigenlijk hoe je goed moet leven? En wat is goed leven nou eigenlijk? Ook boeken uit de oudheid kunnen opeens massaal gedrukt worden, zodat de mensen nog iets kunnen leren van die oude Grieken en Romeinen. Want die waren toch ook al best slim eigenlijk. Die boeken zijn dus heel belangrijk. Zo hoeven gewone mensen niet meer te luisteren naar de kerk, maar kunnen ze zelf leren nadenken. Ze leren steeds meer over de geschiedenis, het leven en ook over hoe je ziektes kunt voorkomen. Het duurt trouwens nog een flink aantal eeuwen voordat wetenschappers erachter komen waar die pest nou eigenlijk vandaan komt. Het is gewoon een besmettelijke ziekte, veroorzaakt door een bacterie. Die bacterie gaat van de vlo naar de rat naar de mens. Lekker? Misschien wel naar jou vannacht! Nee hoor, je hoeft er nu niet meer bang voor te zijn. De pest is al bijna een eeuw niet meer in Nederland gesignaleerd. Maar euh... Volgens mij zag ik iets lopen. Dit was weer Histories. Terug naar vandaag de dag. Stap zelf in het verhaal van Nederland. In tien avontuurlijke audiotours wandelen we over dijken en langs kastelen, op zoek naar de sporen uit het verleden. Download nu de gratis podwalkapp, Het verhaal van Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16830627 580.565 4761 2022-03-02T11:00:00+00:00 yes no ziekte Middeleeuwen https://schooltv.nl/video-item/jouw-lichaam-is-van-jou-je-lijf-is-van-jou 2025-03-18T15:22:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39023.w613.r16-9.0b95f72.webp Jouw lichaam is van jou | Je lijf is van jou Wist je dat je ooit een prachtig klein baby'tje was? Dat je bijna 9 maanden lang omringd werd door heerlijk warm water. Hierin groeide je en werd je jezelf. Je huid is heel gevoelig. Je voelt het als iemand je aanraakt of knuffelt. Alles wat je voelt, hoort bij jouw lichaam. En jouw lichaam is van jou. Jouw lichaam is van jou. Alle kinderen hebben het recht om zelf te beslissen over hun eigen lichaam. Maar niet over het lichaam van iemand anders. Iedereen mag om een knuffel vragen. En iedereen mag daar nee tegen zeggen. Sommige kinderen willen niet geknuffeld worden. Sommigen willen dat maar af en toe. En andere kinderen willen juist alleen maar knuffelen. Rondom de openingen van ons lichaam is onze huid nog gevoeliger en kan het fijn en kriebelig voelen. Rondom onze ogen, oren, neus, mond, billen en geslachtsdeel. Veel kinderen zijn nieuwsgierig naar het kriebelige gevoel bij hun geslachtsdeel en vinden dit spannend. Als je op een wipwap zit, in een touw klimt of je geslachtsdeel aanraakt met je hand, krijg je soms een lekker kriebelig gevoel. Het is belangrijk dat je niets in deze openingen stopt, want dat kan pijn doen. Maar voorzichtig aanraken is ok. Sommige kinderen vinden het leuk om hun lichaam te ontdekken, anderen willen dat liever niet. We zijn allemaal anders en dat is prima. Grote mensen mogen nooit zomaar de geslachtsdelen van kinderen aanraken. Maar er zijn er een paar die dat wel doen. Er zijn grote mensen die het fijn vinden om de geslachtsdelen van kinderen aan te raken. Of dat kinderen hun geslachtsdelen aanraken. Dat mag niet. Dus doen ze het stiekem. Dat kan overdag gebeuren, of 's avonds. Er zijn ook grote mensen die het leuk vinden om iets in de geslachtsdelen van kinderen te stoppen, of in hun mond of in hun billen. Dit mogen grote mensen ook niet doen. Soms moeten grote mensen wel iets in het lichaam van een kind stoppen, zoals bij het tandenpoetsen of wanneer zij medicijnen geven als een kind ziek is. Tandartsen of dokters moeten soms ook dingen in onze monden stoppen. Maar verder mag echt niemand iets in het lichaam van kinderen stoppen. Geen vingers. Geen geslachtsdeel. Helemaal niets. Jouw lichaam is belangrijk en waardevol, en het is van jou. Dus als grote mensen je geslachtsdeel aanraken, zelfs als ze zeggen dat het een geheimpje is, hou het dan niet geheim. Vertel het aan iemand die je vertrouwt. Soms luisteren grote mensen niet naar kinderen. Als dat gebeurt, dan is het belangrijk dat je het nog een keer vertelt. Aan iemand anders. Totdat iemand naar je luistert en je helpt. Heb je vragen of wil je met iemand praten? Dan kan dat gratis en anoniem met de Kindertelefoon. Bel 0800-0432 of chat op Kindertelefoon.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16834858 210.666 6864 2022-03-06T08:00:00+00:00 yes no grensoverschrijdend gedrag lichaam seksueel geweld https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-nederland-in-de-klas-geuzen-en-papen 2024-01-09T14:23:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44541.w613.r16-9.55fb7e9.webp Het Verhaal van Nederland in de klas | Geuzen en papen In de zestiende eeuw breekt de Tachtigjarige Oorlog uit. Een strijd die voor altijd verbonden is aan de naam van Willem van Oranje. In deze oorlog tussen katholieken en protestanten moet hij een keuze maken tussen zijn eigen belangen en die van de Spaanse koning. Hoe krijgt Willem het voor elkaar om vader des vaderlands van Nederland te worden? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16834864 719.84 15951 2022-03-09T19:30:00+00:00 yes no canon Willem van Oranje Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/bang-zijn-je-lijf-is-van-jou 2025-03-18T15:22:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39025.w613.r16-9.2df4197.webp Bang zijn | Je lijf is van jou Ben je bang voor een volwassene? Als dat zo is, vertel het dan aan een andere volwassene. Bang zijn. Waar ben jij het meest bang voor? Honden? Buitenaardse wezens? Oorlog? Of dat je familie of je vrienden je niet meer aardig vinden? Iedereen is wel ergens bang voor. Als kinderen bang zijn, dan moeten aardige, grote mensen ze troosten. Sophie kent veel aardige grote mensen. Mama, papa, de juf en opa. Haar oom is vaak aardig, maar niet altijd. Ze vindt heel veel aan haar oom leuk, maar één ding niet. Dat is wanneer hij seksuele spelletjes wil spelen. Haar oom doet nooit z'n broek uit als mama thuis is. Dan is hij een normale en superaardige volwassene. Maar als mama er niet is, dan weet Sophie wat hij wil doen. Als ze 's avonds alleen zijn, dan kietelt hij bij haar geslachtsdeel. Daarna stopt hij zijn hand in de broek van Sophie en raakt hij haar geslachtsdeel en haar billen aan. Sophie begint te huilen. Hij troost haar en zegt dat hij het niet nog een keer zal doen als Sofie dat niet wil. Maar de volgende keer als mama voor haar werk een weekend weg is en ze het hele weekend alleen zijn, doet hij het weer. Sophie kan wel roepen 'Stop! Hou op!', schreeuwen of proberen weg te rennen, maar dat is erg lastig. Hij is veel sterker en sneller dan Sophie. Veel kinderen kunnen niks doen als er zoiets gebeurt. Ze bevriezen helemaal en kunnen geen woord meer zeggen. Dan is het ook niet makkelijk om weg te rennen of om stop te zeggen. Op een dag belt Sophie haar oom en zegt ze dat ze geen seksuele spelletjes meer wil doen. Ze wil dat hij stopt en zegt dat ze alles aan mama gaat vertellen. Maar dan stopt haar oom met aardig doen. Hij geeft haar geen cadeautjes meer. Hij zegt geen aardige dingen meer tegen haar. Nu maakt hij haar bang. Hij zegt: Als je aan mama vertelt wat we hebben gedaan, dan vindt ze je heel slecht en stout. Niemand zal weer met je willen spelen als je ons geheimpje verklapt. Het is jouw schuld. En als je het doorvertelt, dan sla ik je zo hard ik kan. Oom wil niet dat Sophie het doorvertelt. Daarom maakt hij haar bang, zodat ze het aan niemand durft te vertellen. Omdat als ze het vertelt, andere grote mensen hem laten stoppen. En dat wil hij niet. Sophie is niet het enige kind dat dit meemaakt. Er zijn ook andere kinderen die seksuele spelletjes moeten doen met grote mensen. Het is voor grote mensen verboden om dit te doen en de wet noemt dit seksueel misbruik. Je kunt het aan de buitenkant niet zien en de meesten van ons gaan dit niet meemaken, maar het kan iedereen overkomen. Of je nou van voetbal, ballet, zwemmen of watermeloen houdt. Dus als jou zoiets overkomt of als er iets gebeurt waar je je zorgen over maakt, vertel het aan een volwassene die je vertrouwt. Toen Sophie aan haar moeder vertelde wat haar oom met haar deed, hielp haar moeder Sophie. Oom stopte met de seksuele spelletjes en niemand is boos op Sophie. Je kunt het aan een volwassene vertellen die je goed kent, maar je kunt ook de Kindertelefoon bellen. Daar kun je veilig met mensen praten die weten hoe ze je moeten helpen. Dus heb je vragen of wil je met iemand praten? Dat kan gratis en anoniem met de Kindertelefoon. Bel 0800-0432 of chat op Kindertelefoon.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16834860 272.064 2356 2022-03-06T08:00:00+00:00 yes no grensoverschrijdend gedrag lichaam seksueel geweld https://schooltv.nl/video-item/het-is-nooit-jouw-schuld-je-lijf-is-van-jou 2025-03-18T15:21:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39026.w613.r16-9.f25ffe5.webp Het is nooit jouw schuld | Je lijf is van jou Als een volwassene die meestal aardig is opeens jouw geslachtsdeel aanraakt, vertel het dan aan een andere volwassene. Het is niet jouw schuld. Als kinderen grote mensen tegenkomen die seksuele spelletjes willen doen, reageert iedereen anders. Sommige kinderen worden bang en vertellen het gelijk. Anderen bevriezen en kunnen niks meer doen. Weer anderen vinden het oké en een beetje spannend. Wat kinderen er ook van vinden en wat kinderen ook doen, het is nooit hun schuld. Grote mensen mogen niet met de geslachtsdelen van kinderen spelen. Nooit. Achmed heeft een volwassen vriendin die Meike heet. Ze is negentien en de buurvrouw van Achmed. Zij vraagt altijd of hij langs wil komen. Meike kan goed gamen en ze vindt het leuk om hem te helpen met van alles. Meike vindt het leuk als Ahmed op haar schoot zit. En soms, als ze alleen zijn, zet ze een film op met grote mensen die seksuele dingen doen. Dan begint Meike op een rare manier te ademen en raakt ze haar eigen geslachtsdeel aan. Op een avond, als ze alleen zijn, heeft Meike haar hand bezeerd. Dus vraagt ze Achmed om haar te helpen met het aanraken van haar geslachtsdeel terwijl ze samen naar de film kijken. Achmed weet niet zo goed wat hij moet doen. Maar Meike wil het echt heel graag. Dus Achmed raakt het geslachtsdeel van Meike aan en Meike het geslachtsdeel van Achmed. Achmed vindt het een beetje vies, maar ook best een beetje spannend. Je bent de coolste jongen die ik ken, fluistert Maaike. Dit is ons geheimpje. Nooit aan iemand anders vertellen. Dus als papa wil weten wat Achmed bij Meike thuis gedaan heeft, vertelt Achmed hem alles, behalve dat met de geslachtsdelen. Wanneer papa zegt dat Achmed met vrienden van zijn eigen leeftijd moet spelen, zegt Achmed 'Ja, ja'. Maar Achmed gaat toch naar Meike. Zonder dat papa het weet. Op een dag zegt Meike tegen Achmed dat ze zijn geslachtsdeel helemaal niet mag aanraken. Als ons geheimpje uitkomt, moet ik de gevangenis in, zegt Meike. En dan zullen heel veel mensen boos op je zijn. Achmed wordt bang. Het is mijn schuld als Meike de gevangenis in moet omdat ik meedeed. Ik heb nooit nee gezegd en ik heb gelogen tegen mijn vader. Achmed voelt zich dom en gemeen. Maar als papa wil weten waarom hij zo verdrietig is, zegt Achmed dat hij gewoon even alleen wil zijn. Op een dag legt de juf op school iets uit over de wet. Ze vertelt dat veel kinderen denken dat het hun schuld is als grote mensen iets met hun geslachtsdeel doen. Maar het is nooit de schuld van het kind, zegt de juf. Kinderen die dit meemaken, hebben de hulp nodig van grote mensen die ze vertrouwen. Grote mensen die zich niet aan de wet houden, moeten leren om daarmee te stoppen. Achmed maakt zich zorgen over wat papa zal zeggen. En hij wil hem nu alles vertellen. Papa begrijpt Achmed. En troost hem. Het is lang geleden dat Achmed zich zo opgelucht voelde. Als jou zoiets overkomt, zelfs als je geeft om de volwassene die het doet, vertel het dan aan een volwassene die je vertrouwt. Dan word je geholpen. Soms luisteren grote mensen niet naar kinderen. Als dat gebeurt, is het belangrijk dat je het blijft vertellen totdat iemand naar je luistert en je helpt. Heb je vragen of wil je met iemand praten, dan kan dat gratis en anoniem met de Kindertelefoon. Bel 0800-0432 of chat op Kindertelefoon.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16834861 296.512 2069 2022-03-06T08:00:00+00:00 yes no grensoverschrijdend gedrag lichaam seksueel geweld https://schooltv.nl/video-item/de-nederlandse-wet-je-lijf-is-van-jou 2025-03-18T15:21:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39027.w613.r16-9.4146f41.webp De Nederlandse wet | Je lijf is van jou Grote mensen beslissen heel veel dingen voor kinderen, maar de wet geldt voor iedereen en de wet beschermt kinderen. De meeste grote mensen weten dat je alleen in je neus peutert wanneer je in je eentje bent. Baby's weten dat nog niet, want zij hebben dat nog niet geleerd. Als een klein jongetje een fiets pakt van iemand anders, dan weet hij misschien niet dat het niet mag. Als grote mensen dit doen, dan weten zij heel goed dat dat niet mag en dat dat stelen is. Grote mensen kennen de regels. Kinderen hebben tijd nodig om die te leren. Om ervoor te zorgen dat iedereen een fijn leven kan leiden, hebben de minister-president, de koning en heel veel andere mensen besloten om een paar goede regels te maken die gelden voor alle grote mensen. Andere mensen pijn doen mag niet. Alle regels zijn opgeschreven in dit boek. Dat is de wet. De wet zegt: Grote mensen mogen kinderen nooit vragen om de geslachtsdelen van grote mensen aan te raken. En andersom mogen grote mensen ook nooit de geslachtsdelen van kinderen aanraken. Ouders, opa's en oma's en dokters moeten soms wel de geslachtsdelen van kinderen aanraken, bijvoorbeeld als ze gewassen worden, naar de wc moeten of als ze ziek zijn. Alle grote mensen kennen de wet. Maar wist je dat sommigen doen alsof de wet niet bestaat? Als Sams trainer zegt: Je bent de beste en leukste jongen van de wereld als je aan mijn geslachtsdeel zit. En niemand heeft Sam verteld dat de trainer dat helemaal niet mag doen, hoe kan Sam dan weten dat hij het niet hoeft aan te raken? En dat hij dat ook niet zou moeten doen? Grote mensen kunnen over heel veel dingen beslissen, maar de wet is de baas over alle grote mensen. Altijd, elke dag, elke nacht, 365 dagen per jaar, elke seconde. De oom van Sophie denkt dat de wet stom is omdat hij spelletjes wil doen met het geslachtsdeel van Sophie. Elke keer als hij op bezoek komt, wil hij met haar poppen spelen. De eerste, tweede, derde, vierde en vijfde keer dat zij alleen in haar kamer zijn heeft Sophie heel veel plezier. Dan is hij gewoon een normale en superaardige volwassene. Maar de zesde keer wordt het raar. Als mama naar de winkel gaat. Haar oom doet zijn broek naar beneden en hij wil dat Sophie het haar rond zijn piemel kamt. Want het is een beetje rommelig vandaag. Sophie vindt dat haar oom zich raar gedraagt. Na afloop geeft hij haar wat geld en zegt hij dat het hun geheimpje is. Hij zegt dat Sophie de fiets krijgt die ze graag wil, omdat ze het leukste meisje van de wereld is. En dat haar pop lacht omdat Sophie zo'n braaf meisje is geweest. De volgende keer dat haar oom op bezoek komt, spelen ze weer en hebben ze heel veel lol en hoeft ze zijn geslachtsdeel niet aan te raken. Maar op een dag, wanneer mama weer boodschappen gaat doen, doet haar oom weer zijn broek uit. Hij wil dat Sophie zijn geslachtsdeel aanraakt en hij zit ook aan Sophies geslachtsdeel. De wet zegt dat alle kinderen die dit meemaken hulp moeten krijgen van grote mensen die zich wel aan de wet houden. En dat grote mensen die de wet overtreden moeten leren daarmee te stoppen. Dus als jou zoiets overkomt, dan mag je dat altijd vertellen aan iemand die je vertrouwt. Soms luisteren grote mensen niet naar kinderen. Als dat gebeurt, probeer het dan aan iemand anders te vertellen. Totdat je iemand vindt die naar je luistert en je helpt. Heb je vragen of wil je met iemand praten, dan kan dat gratis en anoniem met de Kindertelefoon. Bel 0800-0432 of chat op Kindertelefoon.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16834859 279.957 2018 2022-03-06T08:00:00+00:00 yes no grensoverschrijdend gedrag lichaam seksueel geweld https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-kwasten-gemaakt-verfkwasten-van-varkenshaar-en-kunststof 2024-01-04T13:00:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39029.w613.r16-9.3418262.webp Hoe worden kwasten gemaakt? | Verfkwasten van varkenshaar en kunststof Hier in de kwastenfabriek worden kwasten gemaakt voor professionele huisschilders om de boel binnen en buitenshuis goed te kunnen schilderen. Deuren, kozijnen, trappen, muren, kasten: eigenlijk alles wordt geschilderd met deze kwasten. Maar kwasten maken, hoe doen ze dat eigenlijk? Dit is de enige en laatst overgebleven kwastenfabriek van heel Nederland. Al bijna 100 jaar worden hier in Culemborg kwasten gemaakt. Per jaar worden er zelfs meer dan een miljoen kosten geproduceerd. Een miljoen! De haren zijn natuurlijk super belangrijk voor een kwast. Hier gebruiken ze varkenshaar uit China. Even kijken hoe dat eruitziet. Is eigenlijk best wel lekker zacht, maar tegenwoordig worden nog maar 20 procent van alle kwasten gemaakt van dit varkenshaar en 80 procent van de gasten worden gemaakt van kunststof he. En in de toekomst zullen zelfs alle kwasten gemaakt worden van kunststofvezels. Het is eigenlijk net zo goed en net zo lekker zacht. Varkensharen en tegenwoordig dus ook kunststof haren zijn conisch. En conisch betekent dat de onderkant van het haartje, dus bij de wortel wat dikker is dan de bovenkant, het uiteinde. En dat is superbelangrijk voor een kwast. Op die manier kan de kwast namelijk de verf goed vasthouden en daarna mooi geleidelijk afgeven. Als je gaat verven. Het begint allemaal met het mengen van de verschillende haarlengtes. Een goeie kwast heeft namelijk lange en korte haren. In dit geval zijn de witte haren de korte haren en de zwarte de lange. En dan worden de haren opgebost. En dat gebeurt hier. Dit hier is de samenstelmachine. Hier komen alle onderdelen van de kwast bij elkaar. De ring. Dat noemen ze hier de bus. Natuurlijk het haar. En de lijm. De steel en zo wordt het stap voor stap een kwast. De kwasten moeten hier ongeveer uurtje rusten. Maar de kwast is nu nog niet klaar, want ze moeten nog ruien. Alle losse haren worden uit de kwasten geschud. De schilder wil natuurlijk niet dat er straks nog allerlei losse haren in de verf blijven zitten. Tot slot worden de kwasten opgebonden met een touwtje. Dat houdt de haren nog beter bij elkaar en maakt de kwast nog steviger. De kwast krijgt nog een jasje van folie en dan is het een kwestie van inpakken en op naar alle schildersklussen. Op deze manier verlaten per dag wel vijfduizend kwasten de fabriek. Kwasten maken, zo doen ze dat! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16837761 188.68 858 2022-03-21T19:00:00+00:00 yes no verf fabriek schilder https://schooltv.nl/video-item/histories-waarom-zingen-we-het-wilhelmus 2024-01-04T13:00:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39031.w613.r16-9.e608e01.webp Histories | Waarom zingen we het Wilhelmus? De Nederlanders komen in opstand tegen de Spanjaarden en dan doen ze onder leiding van niemand minder dan...Willem van Oranje. Hola. Dit is Histories. Vandaag neem ik je mee naar een tijd dat Nederland nog niet eens bestond. Spanje was hier de baas en daarom is deze hele video in het Spaans. Bienvenido, estoy girando la linea de tiempo. Nee hoor, ik geef een slinger aan de tijdlijn en we komen terecht in het jaar 1568. Stel je voor, je wordt geboren in 1568, ergens in Nederland. Je bent een kleine baby. Je zet je eerste stapjes? Gaat naar school, werken. Trouwen, kinderen, kleinkinderen. Je wordt 80 en je gaat dood. Da's behoorlijk oud voor die tijd. Klinkt goed. Nou, niet echt. Want al die tijd is het in Nederland oorlog. Ja, echt waar. Oorlog tussen Spanje en Nederland en die duurt maar liefst 80 jaar. De Tachtigjarige Oorlog. Waarom kon dat allemaal niet wat sneller? En waarom heet ons volkslied eigenlijk het Wilhelmus? Dat hoor je in deze aflevering van Histories. Let's Go! Den Helder, Winterswijk. MIDDELBURG. Zo'n 450 jaar geleden zijn al die plaatsen onderdeel van het Spaanse Rijk. Nou ja, de provincies Nederland, Belgie, die horen bij elkaar en vormen dan samen dD Nederlanden. Dus een voetbalwedstrijd Nederland-België, die had je toen nog niet. En er was trouwens ook nog geen voetbal. En die Nederlanden, die horen dus weer bij het Spaanse Rijk. De baas van de Nederlanden is dus de Spaanse koning. Zijn moeder noemt hem altijd Filipe. Wij zeggen gewoon Filips. Filips, de Tweede, als je helemaal precies wil zijn. Die Filips is katholiek. Kijk even mee naar deze kerk hier. Die ziet er toch prachtig uit met al die mooie kleurrijke ramen en zo een pastoor. Fantastisch. En dan heb je de paus nog niet eens gezien. Prima allemaal, dat katholieke geloof. Maar die katholieke Filips heeft het niet zo op andere gelovigen. Dus als je moslim bent of joods of niet katholiek, maar op een andere manier christelijk, dan ben je helaas niet welkom in zijn Spaanse Rijk. En dat Spaanse rijk is best groot. Spanje natuurlijk, maar ook delen van Italie, Zuid-Amerika en de Nederlanden dus. En juist in de Nederlanden heeft Filips problemen. Of zoals ie zelf zou zeggen: problemas. Hier wonen niet alleen katholieken, maar ook mensen met een ander christelijk geloof. De protestanten. Zij protesteren tegen die paus en die prachtige kerken met al die rijke versieringen, schilderingen en beelden van heiligen. Want wie betaalt al die rijkdom eigenlijk? De gewone gelovigen die elke dag een muntje in de collectezak moet doen. Terwijl, die gelovigen hebben helemaal geen muntje. Ze hebben ook geen werk. Er is maar één ding dat ze wel hebben: honger. En dat vinden veel protestanten dus niet eerlijk. In de bijbel staat juist dat de kerk moet zorgen voor arme mensen. In plaats daarvan stoppen ze dat geld in weer een nieuw beeld van de achterneef van Jezus. De protestanten zijn zo kwaad dat ze beginnen aan de beeldenstorm. Kijk maar even mee, want dit zijn spannende beelden. Overal in de Nederlanden trekken ze de kerken in. Niet om te bidden, maar om te beuken. Als een stel voetbalhooligans slaan ze de boel kort en klein. Hup, daar gaat weer een schilderij aan flarden. En al die mooie beelden van katholieke heiligen, die trekken ze omver. Rinkeldinkeltinkel - duizend stukjes op de grond. Vandaar de benaming beeldenstorm, windkracht 12. En die pastoor, die baalt als een stekker, dat kan je wel zien. Nou, en die Filips is ook niet blij natuurlijk als ie dit hoort. Hij besluit de beeldenstormers te straffen en stuurt een heel leger Spaanse soldaten naar de Nederlanden. Tienduizend man sterk en dat is het begin van de oorlog. De Tachtigjarige Oorlog nog wel. Tachtig jaar. Als ie dat had geweten, was Filips er misschien nooit aan begonnen. De baas van het Spaanse leger is de beste generaal van die tijd. Alva, kijk eens wat een mooie man, een echte Latin lover. Nou ja, lover, zo lief is ie niet. Hij zet tanden niet alleen in dit kipkluifje, maar ook in de protestanten van Nederland. Die worden keihard aangepakt, opgepakt, gevangengezet of, en nu wordt het echt gezellig, meteen een kopje kleiner gemaakt of op de brandstapel gezet en levend verbrand. Adios muchacho. Deze strenge aanpak valt niet in goede aarde in de Nederlanden. Zelfs de katholieken vinden het allemaal een beetje te dol. De Nederlanders komen in opstand tegen de Spanjaarden en dat doen ze onder leiding van niemand minder dan...Willem van Oranje. Kijk, hier ligt ie nog in zijn bed, maar straks staat ie op en komt ie in opstand. Willem is eigenlijk in dienst van koning Filips, maar hij heeft iets andere denkbeelden. Willem vindt dat katholieken en protestanten best samen kunnen leven. En hij is bereid om daarvoor te vechten. Hij begint een eigen leger te verzamelen met soldaten, kanonnen, paarden. Dat kost een hoop geld, maar Willem wil er alles aan doen om Alva te verjagen uit Nederland. Kijk eens, onze Willem, op één van zijn veldtochten. Zo'n opstand, dat doe je niet voor de glitter en glamour. In die tijd loopt het allemaal wel een beetje uit de hand. Katholieken en protestanten komen met elkaar in botsing. Nederlanders vechten tegen Nederlanders. Een echte burgeroorlog dus. En ook koning Filips gaat ver door het lint. Hij is niet alleen boos op de protestanten in Nederland, maar vooral ook op Willem, zijn Willem, zijn collega, zijn vriend. En die komt in opstand?! Daar wordt de koning niet vrolijk van. Filips wil hem weghebben die Willem. In die tijd van de Tachtigjarige Oorlog heb je nog geen social media, dus Filips kon niet even snel twitteren of op Insta zetten van Hey, kijk mij. Ik ben veel cooler dan Willem, want ik woon in een groot paleis. Maar ze hebben wel iets wat erop lijkt: tekeningen en pamfletten. En dat weten Willem van Oranje ook. Kijk, hier zie je Willem aan het werk met zijn social media-team. Ze zijn een campagne aan het bedenken om de Spanjaarden zwart te maken en er worden allemaal grappen gemaakt over Alva en Filips. Dat soort pamfletten en grappen gaan viral. Voor die tijd dan. En dat werkt dus. Veel mensen krijgen dat te zien en te horen. En zo krijgen ze steeds meer een hekel aan al die Spanjaarden. En juist meer respect voor Willem van Oranje en zijn opstandelingen. En in een mooie liedjes. Die zijn er ook. Ja, echt. Bijvoorbeeld over Willem van Oranje zelf. Dan wordt er gezongen dat ie van Duitse bloed is en de koning van Hispanje, die heeft ie altijd geëerd. Een toffe kerel dus. Klinkt bekend hè? Inderdaad, deze tekst hoor je nog altijd voor een wedstrijd van het Nederlands elftal. Dan wordt het door de spelers van Oranje uit volle borst mee gemompeld. Dit lied zingen we dus nog steeds en het is al meer dan vier eeuwen oud. Het Wilhelmus, het lijflied van Wilhelmus van Nassauwe, oftewel Willem van Oranje. En waarom denk je eigenlijk dat het elftal ook wel Oranje wordt genoemd? Voetbal is oorlog, maar nu terug naar de echte oorlog, de tachtigjarige. Die begon in 1568. Ik geef voor een kleine slinger aan. In 1580 dwarrelt er een pamflet uit de lucht met een oproep van Filips: wanted: dead or alive: Willem van Oranje. Er staat een leuke beloning op: 25.000 gouden kronen, omgerekend naar nu zo'n 3 miljoen euro. Dat is een flinke jackpot in de oranjetrekking. Daar heeft een zekere Balthasar Gerards wel oren naar. Kijk even mee naar deze reconstructie. Het is 10 juli 1584. Willem van Oranje zit lekker thuis te eten in Delft. Hij moet even de kamer uit. Er klinken geweerschoten. Iedereen schrikt en jahoor...Willem is de sigaar. Kijk, daar is ie. DIe leeft niet meer. We hebben wel beelden van de dader. Balthasar Gerards is in de tuin opgepakt. Hij heeft de jackpot nooit gekregen, maar wel de doodstraf. Ook na de dood van Willem van Oranje gaat de opstand verder. Anders zou die Tachtigjarige Oorlog natuurlijk nooit 80 jaar duren. Pas in 1648 is het vrede. En worden de Nederlanden een eigen land dat we nu nog steeds Nederland noemen. Tachtig jaar oorlog, jongens. Dat zou in onze tijd betekenen dat de Tweede Wereldoorlog nu nog steeds bezig is. Ik ben heel blij dat dat niet zo is, want dan had ik deze video in het Duits moeten doen. Dit was weer Histories. Terug naar vandaag de dag. Tschuss! Stap zelf in het verhaal van Nederland. In tien avontuurlijke audiotours wandelen we over dijken en langs kastelen, op zoek naar de sporen uit het verleden. Download nu de gratis Podwalkapp, het verhaal van Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16837778 625.365 4886 2022-03-09T11:00:00+00:00 yes no Willem van Oranje Tachtigjarige Oorlog volkslied https://schooltv.nl/video-item/hoe-kijken-blinde-mensen-tv-televisie-kijken-met-audiodescriptie 2024-01-04T13:00:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39032.w613.r16-9.56b44bd.webp Hoe kijken blinde mensen tv? | Televisie kijken met audiodescriptie Hallo, ik ben Sylvijn. Als iemand blind is, kan hij alles op de tv wel horen, maar niet zien. Daarom is mijn vraag: hoe kijken blinde mensen tv? Ik heb hier een bril, als jij deze opzet, dan kun je een beetje zien wat ik zie. Wow! Koen, jij bent slechtziend, maar toch kun jij lekker televisie kijken. Ja, ik zit er zelf heel dicht op het scherm. Ja, dan zie ik het wel een beetje. En ik hoor het, voor het grootste deel hoor ik het. Dat vult eigenlijk mijn beeld in. En de kleuren, die zie ik dan nog wel. Maar niet bijvoorbeeld of iemand heel boos kijkt of heel erg blij. Dat hoor ik echt aan de stem. En wat maakt het voor jou lastig? Als het bijvoorbeeld heel druk is, er zijn heel veel mensen of ze gaan in één keer van het voetbalstadion naar een zwembad toe. Dat is wel lastig als ze dat dan niet zeggen. Dus de beelden waarin niet gesproken wordt, daar zit vaak heel veel informatie in en als je niet of weinig ziet, dan heb je soms wat extra uitleg nodig. En daarvoor is iets bedacht: audiodescriptie. Om audiodescriptie te gebruiken heb je een speciale app nodig Earcatch. En daarin kun je dan alle programma's en films die je wil zien aanklikken. En dan kun je hem afspelen op de speaker of op oortjes. Met je ene oortje kun je dan dus de audiodescriptie horen en met je andere oor kun je dan het gewone programma horen, zowel thuis als in de bioscoop. Iedereen wijst naar de letters op de boog achter Arnold. Arnold valt om. Anne Elshof schrijft de audiodescriptietekst voor Kamp Koekieloekie. Anne, hoe ga je te werk? Als schrijver ben je eigenlijk een soort beeldvertaler. Dus je kijkt wat gebeurt er op beeld en dan moet je heel goed kijken naar wat heeft iemand die niet kan zien wat er gebeurt nodig om het verhaal te begrijpen? In principe beschrijf je puur wat er op het beeld te zien is. En dat kunnen bijvoorbeeld ook kleuren zijn soms denken mensen misschien ja, maar iemand die blind is die wij toch helemaal niet wat wat rood is? Maar kleuren kunnen ook heel betekenisvol zijn. Dus bijvoorbeeld rood dat kan wijzen op iets wat met gevaar te maken heeft of juist met liefde. Ja, goed, gaan we erin 5:41. Daar komt ie. Ja. Kijk maar. Iedereen wijst naar de letters op de boog achter Arnold. Actrice Ilse Warringa is de audiodescriptiestem bij kamp Koekieloekie. En hoe werkt dat precies met die tijdcodes? Want ik zie hier een heleboel codes op die tablet staan. Hier staat boven in de tijdcode. Bijvoorbeeld nu moet ik op 5:41. "Iedereen wijst naar de letters op de boog achter Arnold". Op 5:54 moet ik bijvoorbeeld gaan zeggen Arnold valt om. Arnold valt om - bem en dat moest binnen twee seconden. En dat is precies nu binnen twee seconden gebeurd als het goed is. Zelfde punt, komt ie. Wat het zo leuk maakt is dat je wel kan meekleuren met wat er gebeurt, dus als er iets heel spannends gebeurt, dan is het wel goed om het zo spannend mogelijk te vertellen. En als er bijvoorbeeld een hele romantische scène is dan, of als ik moet lachen, dan hoor je dat ik wel aan mijn stem. Dus het moet zo echt mogelijk zijn. De eikeltjes. Koen, hoe vind jij het om de audiodescriptie-app te gebruiken? Ik vind het zelf heel erg fijn want daardoor kan ik veel meer dingen meekrijgen. Dus eigenlijk kan je er gewoon niet meer zonder? Nee, en ik zou het heel leuk vinden als er nog veel meer programma's op tv en in de bioscoop met Earcatch komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16839620 203.24 940 2022-03-28T17:00:00+00:00 yes no blind televisie oor https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-granola-gemaakt-gezoete-ontbijtgranen-uit-de-oven 2024-01-04T13:00:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39033.w613.r16-9.41fddac.webp Hoe wordt granola gemaakt? | Gezoete ontbijtgranen uit de oven Hallo, ik ben Janine en ik ben Luca. Wij eten voor het ontbijt graag granola of andere ontbijtgranen. Onze vraag aan Het Klokhuis is: hoe wordt granola eigenlijk gemaakt? Hier in Brabant, in Heeswijk-Dinther, in de ontbijtgranenfabriek maken ze granola, dus daar hebben ze vast antwoord op jouw vraag. In granola en andere ontbijtgranen zitten verschillende granen, zoals haver, gerst, tarwe en rogge. Voordat de granen in de granola komen worden ze eerst in de machines bewerkt. Dat is namelijk nodig omdat de granen een schilletje bevatten die onze darmen niet zo goed kunnen verwerken. Haver en gerst worden eerst allebei gepeld. Haver wordt hier boven in de pelmachine gepeld. Door heel hard heen en weer te slingeren vliegt dat velletje eraf. En gerst wordt hier in deze machine gepeld. Er zitten vier grote schuurstenen boven elkaar en hier kunnen we even in de machine kijken. Hier zitten die schuurstenen en die korrels worden daar dus langs geleid. En dat gaat dan als volgt, kijk. Dan heb je die gerstekorrels en die stenen, die schuren er zo overheen waardoor het velletje eraf wordt gehaald. En uiteindelijk hou je dan deze gepelde gerstekorrels over. De gepelde korrels die worden in verschillende machines nog extra goed gezeefd, geschud en getrild zodat echt alle korrels uiteindelijk echt goed schoon en gepeld zijn. Na het pellen worden worden alle granen platgewalst met een grote wals. Toch gewoon stiekem even proeven. Is wel lekker, maar het is nog niet echt heel knapperig of zoet of zo. Dus misschien moeten we er gewoon nog een smaakje aan toevoegen, maar dat kunnen we oplossen. Met smaakmeester Anne. Zij test hier achterin de proefkeuken allerlei leuke recepten. Nu lijkt het mij heel leuk om een granola te maken met appeltaartsmaak. Ik denk dat dat wel gaat lukken. Je hebt dan de haver en daarbij kan je dus allerlei verschillende vlokken eraan toevoegen. Dan heb je ook nog de appel, de rozijntjes en dan natuurlijk wat lekker kaneel en de pitjes. Klinkt als een topgranola. Het recept is klaar en de granen zijn mooi geplet tot vlokken. Dus nu kunnen ze hier in de fabriek aan de slag met het recept van smaakmeester Anne. Dat wordt dan allemaal bij elkaar gemengd in deze bak, tot één grote granola appeltaartmix. Als alle granen, noten, fruit en smaken zijn gemengd, dan gaat het mengsel in de oven in. Oeh nou dit is hem hoor, de Klokhuis appeltaartgranola, moment van de waarheid. Even proeven. Mmm, echt superlekker. Ik vind wel dat je echt talent hebt hoor, als smaakmeester. Ik vind hem ook lekker! Goed krokant, lekker smaakje. Ja, dit vind ik toch wel de leukste vragen om te beantwoorden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16839619 184.52 636 2022-03-21T18:00:00+00:00 yes no graan ontbijt fabriek https://schooltv.nl/item/de-middeleeuwen 2024-01-09T10:42:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43211.w613.r16-9.84a0926.jpg De Middeleeuwen | Tijdlijn over de periode van 500 tot 1500 Na de val van het Romeinse Rijk breken de Middeleeuwen aan in Europa. Een tijd van ridders en kastelen, maar ook van het christelijke geloof. Er worden nieuwe ontdekkingen gedaan, maar ondanks de vooruitgang sterven veel mensen aan de pest en tijdens de heksenjachten. Klik op de afbeelding om naar de tijdlijn te gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 18120 2022-03-11T07:07:00+00:00 yes no Middeleeuwen religie christendom https://schooltv.nl/video-item/wat-is-beeldmanipulatie-niets-is-wat-het-lijkt 2024-01-04T13:00:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39034.w613.r16-9.2aca263.webp Wat is beeldmanipulatie? | Niets is wat het lijkt Welkom bij Het Klokhuis. Ja, dat is best verwarrend he? Want wie hoor je nu en naar wie zit je nu te kijken? Ben ik Janouk, in het lichaam van Pascal? Ben ik Pascal met de stem van Janouk of een gekke combinatie daarvan? Het kan allemaal. Je weet vast allang dat niet alles wat je ziet op tv, op internet of in films, echt is. Meestal is dat ook wel duidelijk. Maar soms kan het knap verwarrend zijn. Dan kan het zijn dat de beelden gemanipuleerd, oftewel bewerkt zijn. Zoals nu. Zal ik deze aflevering dan maar presenteren? Ja, da's goed. Wie bedoel je nou eigenlijk? Mezelf natuurlijk. Dan is het goed. Welkom bij Het Klokhuis. Waar je nu naar zit te kijken, deze aflevering van Het Klokhuis, is ook gemanipa... eh... Sorry, nog een keer. Waar je nu naar zit te kijken, deze aflevering van Het Klokhuis, is ook gemanipuleerd. Eh... ik weet het niet meer! Waar je nu naar zit te kijken, deze aflevering van Het Klokhuis, is ook gemanipuleerd. Want als mijn tekst een keer fout gaat, zoals net, doe ik 'm opnieuw, net zolang tot-ie goed is. En dan wordt die versie gebruikt, de rest niet. En dan lijkt het uiteindelijk alsof ik alles in een keer vloeiend vertelde. Was deze goed? Top! Hoe weet je nou of dat wat je ziet op internet, op tv of in films echt is of nep? Op de Universiteit van Amsterdam werken mensen aan computer- programma's die heel goed zijn in het herkennen van beelden, van plaatjes. Hee, Sabina. Wat ben jij hier aan het doen? Ik stop miljoenen plaatjes van gezichten in een computer. Oude gezichten, jonge gezichten, meisjes, jongens. Allemaal verschillende gezichten. Zo leert de computer hoe een neus eruitziet, hoe ogen eruitzien, hoe oren eruitzien en waar die zitten op je gezicht. En met die informatie kan de computer dan nieuwe gezichten maken. Dus deze foto is van iemand die niet echt bestaat? Dat klopt. Maar hoe kunnen wij dan nog zien wanneer iets wel of niet echt is? De computer kan ook leren om te herkennen wanneer een gezicht nep is. Door heel veel voorbeelden te krijgen van echte en neppe gezichten, weet de computer waar de verschillen zitten en waar-ie op moet letten om een nep-gezicht te herkennen. Hoe kunnen wij als mens dan weten wanneer iets gemanipuleerd is of niet? Dat is best wel ingewikkeld. Soms kun je het zien aan de plaatjes. Dan is er iets geks bij de tanden, of het ene oor is groter dan het andere oor. Maar ja, dat wordt ook steeds beter. Dus veel belangrijker nog is dat je de bron goed checkt. Vertrouw je de persoon of de club van wie het filmpje komt? Daar moet je maar eens op letten als je weer eens een filmpje ziet. ‘We zijn een jaartje weggeweest. En het afgelopen jaar hebben velen dit ervaren als een groot gemis. En daarom zijn we terug met verhalen waarvan je zegt: Wat goeoeoeoeoed! Oh, wat goeoeoed!’ Kijk: Dit heb je zelf ook wel 's gedaan. Dit is een app waarmee je je gezicht kunt veranderen in een konijn, of in een jongen of meisje. Maar de computers op de universiteit gaan nog veel verder. Die kunnen gewoon een mens veranderen in een totaal ander mens. Janouk is de beste presentatrice van Het Klokhuis. Dit is gewoon heel grappig. Dat hebben jullie supergrappig gedaan. Maar hoe werkt het? Om zoiets te maken heb je twee video's nodig. Een video van Pascal en een video van jou. En we hebben jouw gezichtsuitdrukkingen en mondbewegingen overgezet op die van Pascal. Zodat hij nu dingen lijkt te zeggen die hij niet heeft gezegd. Dus hier kunnen we gewoon mee aantonen dat Pascal mij dingen kan laten zeggen. En nog veel leuker, ik kan hem ook dingen laten zeggen. Bijvoorbeeld: Oke, wacht, dit wordt leuk. Janouk, wil jij met mij op date? Dat is gewoon grappig, maar het kan ook op een verkeerde manier gebruikt worden. Dan laat je bijvoorbeeld de president van Amerika zeggen dat hij oorlog wil met andere landen. Of je laat onze eigen minister-president zeggen dat alle mensen met blond haar en blauwe ogen opgepakt moeten worden. En dat gebeurt dus tegenwoordig al. Dan verschijnt er iets in het nieuws wat helemaal niet waar blijkt te zijn. Dat noem je deep fake. Fake betekent nep. En deep fake gaat zo ver, zo diep, dat je bijna niet meer kunt zien dat het gewoon hartstikke nep is. En dan nu het weer. Het wordt een mooie avond, maar pas op: Er is een grote kans op nepnieuws. Dus blijf goed opletten bij wat je ziet. Fijne avond! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16839628 284.501 1874 2022-03-10T16:39:34+00:00 yes no video mediawijsheid https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-visual-effects-gemaakt-beeldbewerking-bij-films-of-videos 2024-01-04T13:00:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39035.w613.r16-9.3224799.webp Hoe worden visual effects gemaakt? | Beeldbewerking bij films of video’s Beeldmanipulatie, het veranderen van beelden, is van alle tijden. Kijk maar eens goed naar deze foto uit 1940. Dit is Winston Churchill, een hele beroemde Britse politiek leider. Heb je 'm gezien? En check dan even deze. En zoek de verschillen. Da's niet zo moeilijk: Die hele sigaar is weggepoetst! Omdat ze roken toen ook al ongezond vonden. En dus vonden ze dit een slecht voorbeeld voor het volk. Tegenwoordig hebben we programma's op computers en op onze telefoon om dat simpel te bewerken. Maar vroeger was dat veel ingewikkelder en moeilijker. Hier nog een leuk voorbeeldje, uit 1939. De Canadese minister-president samen met de Engelse koning en koningin. En moet je nu even kijken naar dit plaatje: Nah, gewoon heel die koning weggepoetst! Misschien dat de minister-president zich belangrijker voelde als-ie alleen met de koningin op de foto stond. Of misschien had-ie stiekem een oogje op haar. Wie zal het zeggen? Dus gewoon, hop, weg met de koning! Zo makkelijk kan manipulatie zijn. Je weet natuurlijk al lang dat niet alles wat je op tv of op internet of in film ziet, echt is. Want denk je nou serieus dat er een straaljager over mij heen vliegt?! Nee joh. Die trucs worden gewoon achter mij in dit bedrijf gemaakt. En die beeldbewerking noem je VFX, oftewel Visual Effects. En die beeldmanipulatie ziet er zo echt uit, dat het bijna niet van de realiteit te onderscheiden is. Nou, hier moet ik zijn. Woooh, supervette scene, dit. Ja, cool he? Maar wel ook supergevaarlijk. Midden op de snelweg, vet veel auto's. Dat is wel een risicootje. Ja, dit zou echt heel erg gevaarlijk zijn, ook voor de acteurs. Daarom hebben de filmmakers gevraagd of wij ze daarbij willen helpen. Jullie bewerken dus binnen je bedrijf, zeg maar, bewerken jullie de beelden van vader, moeder, kinderen in de auto zodat het lijkt alsof het echt op de snelweg gebeurt. Klopt. Als je de film kijkt, moet je het gevoel hebben dat het allemaal echt gebeurt. Maar in werkelijkheid hebben we het gezin in de auto apart gedraaid van de snelweg. En die hebben we later samengevoegd, waardoor het lijkt alsof het echt op de snelweg is gefilmd. Zijn er nog meer goede voorbeelden van beeldmanipulatie? Ja, zeker. Het wisselt eigenlijk heel erg. Het zijn soms kleine dingen, maar er zijn ook grotere voorbeelden. Bijvoorbeeld een stad die niet meer bestaat. Zoals Amsterdam in 1888. Die kun je voor een groot deel digitaal maken. Zo kunnen we het verhaal zich toch laten afspelen in het verleden. Terwijl dat helemaal niet meer zo gefilmd zou kunnen worden. Wauw! Ja, het is toch gewoon fantastisch? Het ziet er zo realistisch uit dat je eigenlijk nooit meer zeker weet of iets echt is, of nep. Dat is bij een film supervet, dat je gewoon gelooft dat het waar is. Maar dit soort trucs wordt ook gebruikt om mensen dingen te laten geloven die niet waar zijn of niet gebeurd zijn. Bij bijvoorbeeld nieuwsberichten op tv of op internet. En hoe weet je dan nog of iets waar is of niet? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16839629 202.752 1393 2022-03-10T17:31:01+00:00 yes no film video https://schooltv.nl/video-item/carnaval-feest-in-limburg-en-brabant 2024-01-04T13:00:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39036.w613.r16-9.edc9af5.webp Carnaval | Feest in Limburg en Brabant Ik rij nu de grote rivieren over, het zuiden in. Drie dagen per jaar is hier alles anders. Dorpen en steden krijgen een andere naam. Mensen doen zich voor als iemand anders en zelfs de muziek is anders. Andere tijden over de belangrijkste bijzaak in het zuiden: Carnaval. Den Bosch is al eeuwen het centrum van het Brabantse carnaval. Al in de middeleeuwen wordt het hier gevierd. Rosanne Versendaal weet alles van carnaval in de middeleeuwen. Ze heeft een reproductie van een wereldberoemd schilderij meegenomen. Dit is het schilderij 'De strijd tussen vasten en vastenavond' van Pieter Bruegel de Oude. Wat is vastenavend nou? Wat houdt het nou in? Vastenavond, dat is eigenlijk de laatste avond van het carnavalsfeest. Waarna mensen daarna dus ja moeten gaan vasten. Dus juist tijdens die laatste avond hadden mensen de mogelijkheid om nog even helemaal los te gaan en veel te eten, veel te drinken. Want ja, daarna kwam de periode van onthouding. Carnaval in de zestiende eeuw. Hoe zag dat er nou uit? Nou ja, we zien inderdaad aan de ene kant deze hele kant van het schilderij, ook de herberg, het feest. We zien hier mensen die in een toneelvoorstelling opvoeren, hier doen ze dat ook overigens. We zien mensen die aan het drinken zijn, en het eten zijn. Ja, die is helemaal ladderzat. Ja dus hierboven zie je bijvoorbeeld ook een vrijend paartje. Dan is het wel interessant om te kijken naar dit paartje. Die zie je hier in het midden staan, je ziet een man en een man en een vrouw. En je ziet echt dat zij van het feest komen, want je ziet je zij heeft zich verkleed als hier een gebocheld persoon. Dat zag je ook heel erg tijdens die feesten, dat mensen dus het leuk vonden om zich te verkleden, bijvoorbeeld als een heel arm iemand terwijl ze dat zelf helemaal niet waren. Alles omkeren. Ja ja, ook om tijdelijk solidair te zijn met die mensen bijvoorbeeld. Voor de argeloze buitenstaander lijkt alle carnaval op elkaar. Maar er zijn grote verschillen. Het Bourgondische carnaval vier je in Brabant. Drie dagen lang is iedereen gelijk, met vaak dezelfde kleding en lekker feesten op straat. In Limburg viert men het Rijnlands carnaval met meer pracht en praal en mooie kostuums. Dit carnaval is in Keulen ontstaan als protest tegen het militaristische Pruisen in de 19de eeuw. Carnaval is het georganiseerde met een raad van elf, met dansmarietjes, met een optocht, met zittingen en met een prins uitroepen. En dat is in 1823 door het Keulse gezelschap uitgevonden. Want Keulen is de bakermat voor het carnaval dat wij op dit moment hier in Limburg vieren. De Fransen waren net weg. De Pruisen heersten toen in Keulen en dat vonden die Rijnlanders maar helemaal niks. Die Pruisen, die stonden stijf van het protocol, waren heel militaristisch. En daarom hebben ze toen ook die onderscheiding uitgevonden. Eigenlijk om die Pruisen belachelijk te maken. Die waren aanvankelijk ook van karton. Maar gaandeweg de rit verloor het eigenlijk de eigenlijke betekenis dat het een persiflage was en werd het dus bloedserieus. En ja, staat bijna iedereen erop dat als je iets doet in de carnavalswereld, dat die dan de onderscheiding krijgt. Men zegt wel dat grote gebeurtenissen hun schaduw vooruit werpen. Dat doen ze in deze tijd inderdaad op de muren van werkplaatsen en pakhuizen in het zuiden van ons land, waar avond aan avond druk gewerkt wordt aan de voorbereiding van het komende carnaval. Overal wordt getimmerd, geplakt en geschilderd en zelfs de allerkleinsten reiken daarbij de helpende hand. Die optocht komt dus uit, die historische stoet in Keulen die ze ooit bedacht hadden. Want ja, op die manier verbeelde je een historisch evenement. Maar het was vooral een manier om mensen van elders naar de stad te krijgen om een soort openluchttoneelstuk te zien en vaak ook interactie met het publiek, het soort openbare toneel, bühne, waar je als publiek ook betrokken werd bij wat die groep of die persoon uitbeeldt. Ieder dorp en iedere stad heeft een optocht. In 1928 gaat iedereen nog te voet, maar al snel komen er auto's bij. En er wordt in die tijd nog volop aan stereotypering en blackface gedaan en nog niemand die zich daaraan stoort. Na de oorlog wordt de oorlog een onderwerp. En Hitler? Die loopt gewoon mee in 1946. Begin jaren 50 is de nucleaire dreiging een hot topic en een decennium later de maanlanding. Die na zijn vlucht veilig werd opgepikt en neergelaten bij een uitgelaten Raad van Elf. Waar doe je al die moeite voor? Je wilt toch een podium hebben. Je gaat dat niet thuis voor de spiegel showen he? Nee, je moet wel mensen hebben die het ook zien. En dan, wat er dan bijkomt is dat je natuurlijk ook de prijs wil winnen. Dat is de prijs? De kinderoptocht bijvoorbeeld. Ja, deze wimpel, handgeschilderd, een kolderprijs en voor het beste oud wijf. Maar met name die wagenbouwers die willen die prijs voor de beste en mooiste wagen binnenhalen. Carnaval en het katholieke geloof zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Maar wat is het nou dat carnaval christelijk maakt? Ik vraag het aan Rosanne. In carnaval zie je dus dat mensen zich tijdelijk heel dwaas gaan gedragen. En in de bijbel zie je bijvoorbeeld teksten die gaan over van nou: wat dwaas is voor de mensen is juist wijs voor God. En door je dus juist tijdelijk heel dwaas te gedragen, is eigenlijk het carnaval steeds een heel letterlijke interpretatie van zo'n Bijbelvers. Lang wil de katholieke kerk door al die uitwassen met drank, seks en overdaad niets met carnaval te maken hebben. Dit verandert in de jaren zeventig van de vorige eeuw, als de kerk het carnaval weer omarmt. Ik zeg wel eens van kerk en staat zijn in ons land gescheiden, maar er is geen scheiding tussen kerk en straat. Er ontstaat een nieuwe traditie, de carnavalsmis. Vanuit de Sint Jan op zondagochtend om 9 uur. Dan moet je voorstellen, dan zitten hier meer dan tweeduizend mensen. Als je dan hier staat, is het een zee van rood, wit en geel. We dragen natuurlijk in de kerk altijd kazuifels, de liturgische kleuren en een aantal jaren geleden dacht ik van ja, heel Oeteldonk zit hier fraai uitgedost in rood wit geel in de kerk en ik sta in mijn gewone zondagse kloffie. Toen heb ik dus een kazuifel laten maken in de Oeteldonk-kleuren. Kijk eens, prachtig. Prachtig. Het is net echt he? Het is dus het is eigenlijk een een feestmis. Het carnaval is echt een feest en met de carnaval is er dus echt een feestmis. En dat is ook iets van echt een traditie van de Sint-Jan. Dan wordt de preek wordt gezongen met een refrein wat dan iedereen heel makkelijk kan meezingen. Oeteldonk leeft. Alsof het je laatste dag is... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16839630 465.642 2354 2022-03-11T10:45:00+00:00 yes no kerk feest traditie carnaval https://schooltv.nl/item/wat-doet-de-navo 2024-07-04T07:24:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43148.w613.r16-9.e38a5c4.jpg Wat doet de NAVO? | Story over de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie De Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) is een militaire samenwerking, bestaande uit 30 landen. De NAVO heeft als doen de vrijheid en veiligheid van de lidstaten te garanderen. Hoe doen ze dat? Klik op de afbeelding om de story te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2863 yes no Europa oorlog vrijheid https://schooltv.nl/item/wat-betekenen-onze-weercodes 2024-07-04T07:24:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43146.w613.r16-9.759d630.jpg Wat betekenen onze weercodes? | Story over code rood, oranje, geel en groen Bij extreme weersomstandigheden kan het KNMI een weercode afgeven. Wat betekenen die weercodes en hoe gevaarlijk is code rood? Klik op de afbeelding om de story te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 616 2022-03-14T07:52:00+00:00 yes no weer storm https://schooltv.nl/item/waarom-dragen-moslimvrouwen-een-hoofddoek 2024-07-04T07:24:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43134.w613.r16-9.12fbc5e.jpg Waarom dragen moslimvrouwen een hoofddoek? | Story over de hijab Sommige moslima's kiezen ervoor om een hoofddoek te dragen, maar niet allemaal. In het westen wordt de hoofddoek vaak gezien als symbool van onderdrukking, maar hoe zien moslima's dat zelf? Klik op de afbeelding om de story te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1976 2022-03-15T07:56:00+00:00 yes no islam hoofddoek multicultureel https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-metaaldetector-schatzoeken-met-een-magnetisch-hulpmiddel 2024-01-04T13:00:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39037.w613.r16-9.79648f6.webp Hoe werkt een metaaldetector? | Schatzoeken met een magnetisch hulpmiddel Dit is Arco. Hij is detectorpiloot, op zoek naar een muntschat. Hopelijk kan hij hem vinden. Maar ja, hoe doe je dat nou eigenlijk, met de metaaldetector op zoek naar een schat? We gaan zo schatzoeken met Arco. Maar eerst: hoe werkt een metaaldetector? Een metaaldetector bestaat uit twee spoelen, eentje aan de bovenkant en de ander aan de onderkant. Een spoel is een stuk opgerold koperdraad zoals deze. Stel, dit zijn de twee spoelen van de metaaldetector, de bovenste en de onderste. Als ik dan een elektrisch stroompje door de spoel laat lopen, dan ontstaat er een magnetisch veld. Maar wat doet de metaaldetector dan? Stel, je bent aan het speuren en je komt een stukje metaal tegen, bijvoorbeeld een muntje. Dan wordt het magnetisch veld verstoord en dat is het piepen van de metaaldetector. Arco, dat magnetisch veld wordt verstoord. Maar dan weet je nog niet wat het is. Nou, dat is wel zo, want ieder metaal soort heeft zijn eigen cijfer. Luister maar. Dit is bijvoorbeeld koper, zilver en goud. En ook de detector geeft een cijfer aan, daaraan kun je zien wat voor metaal soort is of wat voor grootte van het voorwerp. Dus een gesp of een muntje. We zitten hier op een akker. Maar mag je overal zoeken? Hier op dit Zuid-Hollandse eiland mag het wel, mits je toestemming hebt van de landeigenaar, want dat moet je hebben. En dan mag je hier gewoon zoeken. En hoe weet je dan waar je moet zoeken? Een van mijn hulpmiddelen zijn oude kaarten die ik gebruik om te kijken of dat er vroeger bebouwing was geweest. Dus hier zie je bijvoorbeeld een moderne luchtfoto en hier een oude kaart. Uit de middeleeuwen. Dat klopt ja. En hier zie je bijvoorbeeld een oude boerderij. En op de luchtfoto zie ik dat die verdwenen is, dus daar gaan wij naar zoeken. Waarom zoek je op een plek waar een boerderij heeft gestaan? Omdat daar door de eigenaren wel eens voorwerpjes werden verloren, maar ook zeg maar het spaargeld van de eigenaren in de grond hadden gestopt omdat in die tijd nog geen banken bestonden. Heb je iets gevonden van veel waarde? Nou, ik heb wel iets gevonden van veel waarde. Kom maar mee. Wauw! Ja, Nizar. Dit is hem dan, de vondst van m'n leven. De grootste middeleeuwse muntschat ooit in Nederland gevonden. Hij is wel een beetje verweerd. Ja, dat klopt. Het zijn wel allemaal zilveren munten, maar er zit een klein beetje koper doorheen, waardoor hij groen uitslaat. Maar eenmaal schoongemaakt komen ze er zo uit te zien. Want dit waren ook de losse munten van de muntschat. Niet allemaal, want een gedeelte ligt hier in een lokaal museum. Ja, ik heb nu ook wel zin om aan de slag te gaan met de metaaldetector. Kom op dan. Let's go. Zo, laat de magnetische velden maar hun werk doen. Oh, ik hoor wat. Ja, dat is een goed signaal. Wat is dit, een spijker Het is een ouwe spijker. Heb je enig idee hoe oud die is? Mag ik eens zien? Ik denk hooguit honderd jaar. Honderd jaar, is gewoon een eeuw. Mag ik deze houden? Tuurlijk, jij bent de vinder. Kijk, mooi aandenken. Dan gaan we verder, want ik wil nog wel een muntschat vinden. Daar gaan we voor. Schatzoeken met de metaaldetector, zo doen ze dat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16841775 199.04 1897 2022-03-28T17:00:00+00:00 yes no metaal Middeleeuwen magnetisme https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-stripverhaal-gemaakt-van-schets-naar-ingekleurde-strip 2024-01-04T13:00:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39039.w613.r16-9.da4bf3e.webp Hoe wordt een stripverhaal gemaakt? | Van schets naar ingekleurde strip Er is niets leuker dan bladeren in een mooi stripboek. Nou ja, een ding dan. Kijken naar een filmpje over hoe stripboeken worden gemaakt. Want voordat je zo'n stripboek in je handen hebt, is er al door veel mensen hard gewerkt. De basis zijn natuurlijk de tekeningen. Maar daar begint het niet mee. Beeldverhalen bestaan al superlang. Daarom zijn er een soort van herkenningspunten. Meestal volgen we hoofdpersonages in een reis waarin de helden tegenslagen overwinnen. Dat zorgt ook voor structuur in de strip. Om dat goed te vertellen wordt over elk detail nagedacht. Hoe ziet die held eruit? Maar ook: in wat voor wereld bevindt hij of zij zich? En hoe loopt het verhaal af? Pieter Hogenbirk is striptekenaar. Hij maakt onder andere deze: De Ruyter. Maar hij maakt nog veel meer cartoons en van die korte stripjes, gag-strips. En we gaan even naar 'm kijken. Pieter, hoe doe je dat eigenlijk? Zo'n strip tekenen? Eerst verzin je het. Als ik jou als basis neem dan ga ik eerst een beetje kijken. De vorm van je hoofd bijvoorbeeld. Dat is bij jou niet helemaal een cirkel, maar een beetje ovaal. Dan kijk ik van: neusje, oogjes. Ik doe het even heel ruw. Oortjes. En dan overdrijf ik een beetje, die vlechten. Als ik zeg: ik wil er een zeerover van maken. Dan teken ik er een ander mutsje op. Zo ga ik zoeken. Tot ik een vorm heb gevonden, of een figuurtje heb gevonden. Die bij mijn stripje past. En als iemand dan kijkt van een figuurtje met een microfoon, dan denken ze makkelijk: dat is een verslaggeefster. Dan heb ik hier heel ruw drie figuurtjes. Waar ik dan uit moet kiezen. Dan laat ik jou kiezen natuurlijk. Wat je het liefste als stripfiguur zou willen zijn. Ehm... De presentatrice, die vind ik leuk. Kijk. Ja. Stripmakers die besteden veel tijd aan het ontwikkelen van personages. Want een hoofdpersoon in een strip heeft invloed op het verloop van het verhaal. Daarom kiezen ze vaak voor sterke hoofdpersonages met duidelijke karaktereigenschappen. Pieter, je hebt niet stil gezeten in de tussentijd. Wat heb je gemaakt? Ik heb even geoefend met je koppetje. Om te kijken dat ik daar straks in de strip mee vooruit kan. Ik heb je laten lachen en dromerig laten kijken. Dan weet ik dat als ik je straks laat acteren in het stripje, dat je dat ook kan. Dus, het hoofdpersonages is klaar, maar nu het verhaal nog. Pieter is nu een ruwe schets aan het maken van de strip. Ja, ik heb al een beetje een indeling gemaakt. Het worden drie plaatjes, zoals je ziet. Hier ga ik waarschijnlijk een silhouetje maken. Het hoeft nog niet precies? Nee, dan kan ik nog een beetje schuiven straks. Hier komt een balloon. Je gaat hier iets zeggen. Dat weet ik al wel. Krijg je een mooie krullenbol hier. Dus de ruwe schets is zo goed als af. Nu ga je je rode potlood inruilen voor het blauwe potlood. Wat ga je daarmee doen? Ik ga het een beetje netter maken. Je ziet: het zijn lijntjes door elkaar heen. Dan kies ik van de vijf lijntjes de beste uit, bij wijze van spreken. Dus je gaat van heel grof naar iets netter naar definitief. Ja. Pieter heeft het blad gescand in de computer. Dan haalt-ie het rode lijntje weg van die drukke schets. Dan blijft alleen het blauwe lijntje over. Dan houd je een hele mooie, schone, nette schets over. Deze schets komt dus zo uit de computer. En dan is het tijd om te gaan inkten. Ja. En dat is eigenlijk een kwestie van heel netjes overtrekken met een pennetje of een fineliner. Ik houd van 'n 'dun-dik lijntje'. Dus je ziet als ik harder duw dat-ie dan dikker wordt. Maar zoals Kuifje, dat noemen ze de klare lijn, daar hebben alle lijntjes dezelfde dikte. Nu begint het er wel als een strip uit te zien. Alleen mist er nog wat kleur. Pieter moet 'm nog kleuren op de computer. En dat doet-ie vakje voor vakje. Eva, dit is 'm dan geworden. Aha! Op bezoek bij... Dit is echt een goed stripje! Haha! Jeetje, ik ben gewoon een stripfiguur. Wie had dat gedacht? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16841779 299.114 6696 2022-03-14T14:21:29+00:00 yes no strip verhaal tekenen https://schooltv.nl/video-item/bestaan-er-nog-heksen-een-hedendaagse-heks 2024-01-16T16:25:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39040.w613.r16-9.4092ea9.webp Bestaan er nog heksen? | Een hedendaagse heks Je zou zeggen dat het niet leuk is om heks genoemd te worden, maar dat geldt niet voor iedereen. Er zijn mensen die zichzelf nu nog met trots heks noemen. Zoals bijvoorbeeld Margarita, de heks van Appelscha. Zoals sommige leven volgens de Bijbel of de Koran of de leer van Boeddha, zo gelooft Margarita in hekserij. En dat is niet de hekserij uit sprookjes of de heks waarvan men vroeger dacht dat die voor ziektes en rampen zorgde. Tenminste, dat hoop ik. Toch, Margarita? Nee, joh. Gelukkig. We hebben twee wetten. De eerste wet zegt van: Je mag doen wat je wil, maar je mag nooit iemand kwaad doen. En de tweede wet zegt: Alles wat je doet krijg je drie keer terug. Dus wat doet een goede heks? Die doet alleen goede dingen. Gewoon lief zijn. Ja. De meeste mensen maken kennis met een bepaalde religie of geloof via de opvoeding of de ouders. Maar hoe kom je er nu bij om heks te worden? Bij mij zit het ook in de familie. Echt? Natuurlijk. Een heks word je door een opleiding. Ik heb de opleiding bij mijn vader gedaan. Kun je mij een heksenritueel laten zien? Natuurlijk. Een wensenritueel. Een wensenritueel? Ja. Als je een goede wens hebt, die schrijf je op, dan doen we het ritueel ermee. Element vuur, help ons bij dit ritueel! Element aarde! Element water! Lucht! Help ons bij dit ritueel. Cirkel, ik trek je om de plaats te zijn waar alle wensen van alle mensen… Ik wens dat ik later als ik groot ben een hond heb. Branden. Branden. En uitkomen! Geloven jullie dan ook echt in een God of iets? Ja. We hebben God en Godin. Vader Zon, Moeder Aarde en Grootmoeder Maan. Onze religie is de oude religie, dat is de religie van voor het christendom. Toen mensen nog veel meer met en naar de natuur leefden. Klopt. Dat doen de heksen natuurlijk ook. Ik krijg hier een beetje een Harry Potter-gevoel. Ook een beetje Zweinstein, want er is een echte heksenopleiding, toch? Jazeker. Ja, ik geef een heksenopleiding. Dat is voor mensen vanaf 18 jaar. Er is dus ook een jonge heksenopleiding. Dat is een dag. Voor 13 jaar en ouder? Ja. Dat is een soort vooropleiding. Hierin kun je dan de toekomst zien? Ja. Harry Potter kijkt ook op een bepaald moment in het water. En dan ziet hij wat dingen gebeuren. Je kijkt in het water en probeert helemaal naar de diepte te kijken. Dan ga je als het ware dromen, je hoofd leegmaken en dan zal je beelden krijgen. Bij heksen denken we natuurlijk ook aan het maken van brouwseltjes en drankjes en middeltjes. Wat gaan we maken? Een liefdesdrankje. Een liefdesdrankje. Daar gaan rozenblaadjes in. Het echte liefdeskruid: de basilicum. Waar dienen die drankjes voor? Je maakt hoestdrankjes, drankjes voor hoofdpijn, om te slapen, zalfjes en oliën. Is het niet eng of zweverig om heks te zijn of om jezelf heks te noemen? Nee, absoluut niet. Mensen kunnen dat wel vinden, maar dat is helemaal niet zo. We leven dicht bij de natuur, we gebruiken alle goede gaven van Moeder Aarde. Er is niks zo leuk dan heks te zijn. Dus heksen bestaan toch echt. Maar ze zijn niet gevaarlijk, hebben geen bovennatuurlijke krachten en koken geen kinderen in vuurpotten. Een echte heks leeft volgens de regels van de natuur en zorgt goed voor mens en dier. En, o ja, allemaal zonder vliegende bezems. Nou, een liefdesdrankje. Nou, wat een flauwekul. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16841780 258.303 8108 2022-03-14T14:36:44+00:00 yes no heks https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-nederland-in-de-klas-kapers-en-kooplui 2024-01-09T10:26:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44540.w613.r16-9.d6ed8d8.webp Het Verhaal van Nederland in de klas | Kapers en kooplui In de zeventiende eeuw ontwikkelt Nederland zich tot een wereldmacht. Niet alleen dankzij de typische handelsgeest, maar vooral door roof en oorlog. Een kleine elite wordt steenrijk door middel van uitbuiting en onderdrukking van anderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16851798 554.8 12634 2022-03-23T19:30:00+00:00 yes no Gouden Eeuw VOC slavernij https://schooltv.nl/video-item/koude-oorlog-in-de-klas-het-ijzeren-gordijn 2024-01-04T13:00:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39042.w613.r16-9.6b16054.webp Koude Oorlog in de klas | Het IJzeren Gordijn De grens tussen het kapitalistische westen en het communistische oosten is er niet meer. Nadat de Sovjet-Unie in 1991 uiteen is gevallen is de grens opgegaan. Een grens die Europa jarenlang in tweeen heeft gedeeld. Een IJzeren Grodijn waar niemand ongwild langs komt, ook niet in Hongarije. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16851799 524.48 10260 2022-03-14T23:00:00+00:00 yes no Sovjet-Unie communisme Koude Oorlog https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-heksen 2024-01-04T13:00:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39043.w613.r16-9.6589486.webp Het Klokhuis | Heksen We gaan op bezoek bij een echte heks! Ze legt ons uit waar ze in gelooft en welke rituelen ze doet. En we bezoeken een weegschaal uit de tijd van de heksenjacht. Als je te licht was, kon het toen slecht met je aflopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301839 894.216 4145 2022-03-15T08:00:00+00:00 yes no heks https://schooltv.nl/video-item/een-vogelnest-van-afval-creatief-maar-gevaarlijk-voor-jongen 2024-01-04T13:00:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39044.w613.r16-9.4eddbce.webp Een vogelnest van afval | Creatief maar gevaarlijk voor jongen Kijk. Het nest van de wielewaal. En hier, van de roodborst. En deze hangt normaal in het riet. Kijk, zo. En het zal je dan ook niks verbazen dat deze van de rietzanger is. En ik wil er nog eentje graag laten zien. Dit is echt ongelooflijk. Moet je kijken. Dit nest is niet gemaakt van takken, maar van prikkeldraad. Gemaakt door de kraai. Ongelooflijk om te bedenken dat hij dat alleen met zijn snavel en misschien met behulp van zijn pootjes in elkaar heeft gezet. Hoe sterk moet zo'n beestje niet zijn. Het toont ook dat vogels bij het bouwen van nesten steeds meer gebruik te gaan maken van het afval van mensen. Dat dieren menselijke materialen gebruiken om een nest te bouwen, dat komt in de stad wel voor. Omdat er gebrek aan natuurlijke materialen is. Daarom hebben vogels, zoals de meerkoet, die maken gebruik van alle rommel die mensen op straat of in de gracht laten hangen. Auke-Florian doet onderzoek naar afval van vogels in nesten. Komt dat eigenlijk veel voor? Zeker. Het is ongelooflijk wat je allemaal vindt in de gracht. Zeker de meerkoet is dat gaan gebruiken voor zijn nesten. Wat kom je dan allemaal tegen? De gekste dingen. Oh, kijk. Nu zie ik het, ja. Dit is een meerkoetnest midden in de stad. We zien verpakkingen, plastic tasjes, rietjes zie ik uitsteken, ruitenwissers, zonnebrillen. Van de gekste dingen maakt een meerkoet een nest. Wat zegt dit nest over de meerkoet en over de omgeving? Het zegt iets over de tijd en de plek. Hier zie je een rietje van de McDonalds. Die zit hier om de hoek. Oh ja. In deze tijd vinden we veel mondkapjes. En plastic handschoentjes. Dus als je nooit naar het nieuws kijkt, maar wel naar meerkoetnesten, dan krijg je alsnog een beeld van wat er gebeurt in de stad of in de maatschappij. Ja. Je zou kunnen zeggen: gooi het afval maar op straat, want de meerkoet gebruikt het. Absoluut niet. De meerkoet maakt er misschien prachtige bouwsels van, maar plastic hoort niet op straat of in de gracht. Nee. Het nest wordt er misschien wat kleurrijker en sterker van. Maar vogels raken ook verstrikt in afval. Oei. Verder kunnen vogels het afval gaan eten. Dat zie je bij ooievaars. Ouder-ooievaars brengen elastiekjes naar het nest. De jongen denken dat dat wormen zijn. Daar lijkt het ook wel op. Ja. Maar die kleine ooievaars zitten helemaal vol met elastiek. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Plastic hoort dus niet in een nest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16851805 164.117 915 2022-03-15T23:00:00+00:00 yes no vogel nest https://schooltv.nl/video-item/elke-vogel-bouwt-zijn-eigen-soort-nest-weven-metselen-of-gaten-hakken-met-je-snavel 2024-01-04T13:00:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39045.w613.r16-9.15fc286.webp Elke vogel bouwt zijn eigen soort nest | Weven, metselen of gaten hakken met je snavel Mooi hè? Zo'n nest waar een nieuw leven uit komt. Dieren bouwen een nest om hun jongen te beschermen. Dat is de belangrijkste functie. Het beschermt de jongen tegen roofdieren, hitte, kou en het is een hele veilige plek om te broeden. Lekker onder de brug, hè duif? Je vindt nesten van vogels op de meest uiteenlopende plaatsen. Van hoge bomen of gebouwen of dit, laag bij het water. Je komt ze echt op de gekste plekken tegen. Op een wasknijper. In de zak van een spijkerbroek aan een waslijn. In helmen of schoenen. Dit is het nest van een meerkoet. Die bouwen graag nesten op het water in de stad. Je komt ze echt overal tegen. En futen bouwen hun nest graag pal naast die van de meerkoet. En dat komt, je ziet hem al een beetje kijken, omdat het meerkoetmannetje fel op rovers is. En nu is het zo dat futen en meerkoeten niet dezelfde dingen eten, dus ze zijn niet elkaars voedselconcurrent. Daardoor heeft de fuut een bodyguard pal naast zijn nest. Hij is zo fel. Snel weg voor-ie me aanvalt. Elke soort vogel bouwt zijn eigen soort nest. Dat ligt genetisch vast. Zo zal je nooit een zwaluw takjes een boom in zien sjouwen. En een kauw nooit met klei een nest zien metselen. Er zijn vogels die hun eieren uitbroeden op een kale ondergrond. Zoals de scholekster. De mannetjesspecht hakt met zijn snavel een gat in de boom om indruk te maken op het vrouwtje. En haar te verleiden met een mooi nest. Je hebt slordige bouwers, zoals duiven. Die pleuren een paar takjes bij elkaar en vinden het best. Maar andere vogels maken de meest ingewikkelde bouwsels. Kijk eens naar de wevervogel. Hij maakt een schitterend overdekt broedcentrum voor zijn nakomelingen. Het lijkt wel kunst. Nesten zijn er in allerlei verschillende soorten en maten. En hier in het depot van Naturalis liggen er zo'n 5000. En normaal mag je niet naar binnen. Maar ik mag bij hoge uitzondering wat van deze lades opentrekken. Zodat ik je kan laten zien wat een verschil er zit tussen het ene nest en het andere. Moet je kijken, joh. Mooi. Ja, kijk. Het kleinste nest van het kleinste vogeltje op deze aarde. De kolibrie. En dan te bedenken dat er in zo'n nestje plaats is voor meerdere kolibriekuikens. Even mijn hand erbij, dan zie je hoe klein dit nestje is. Kijk, hier staat het nest van de gans. En die is dan net weer een klein stukje groter dan van de kolibrie. O ja, deze nesten wilde ik je laten zien. Dat zijn de nesten van de nestsalangaan. En deze maken ze aan de binnenwanden van grotten. En dat doen ze met hun eigen speeksel. Het klinkt een beetje vies. Maar daar denken ze in sommige Aziatische landen anders over. Daar eten ze deze nesten op. Dat doen ze door er een vogelnestensoep van te maken. Dat vinden ze heerlijk. En daardoor kosten die nesten al gauw 6000 euro per kilo. Wel zielig voor dat vogeltje. Want die is vervolgens een maand bezig om een nieuw nest te maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16851806 248.512 4987 2022-03-15T23:00:00+00:00 yes no vogel nest https://schooltv.nl/video-item/hoe-bouwt-een-vogel-een-nest-een-knap-staaltje-bouwkunst-met-snavel-en-pootjes 2024-01-04T13:00:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39046.w613.r16-9.cd5f8ff.webp Hoe bouwt een vogel een nest? | Een knap staaltje bouwkunst met snavel en pootjes Zo'n nest is echt een knap staaltje bouwkunst. Moet je kijken hoe al die takjes en andere materialen in elkaar gevlochten zijn. Want zo'n nest moet natuurlijk hartstikke stevig zijn. Het moet tegen water kunnen, regen. Of wind. En het moet ook tegen die golfslag kunnen. Hoe zit dat in elkaar? Hoe bouwen ze dat? Auke-Florian, je hebt verlaten meerkoetnesten uit elkaar gehaald om te kijken wat er allemaal inzit. Het uit elkaar halen lijkt me makkelijker dan het in elkaar zetten. En die vogels hebben alleen een snavel en pootjes. Hoe doen ze dat? Het is echt een kunstwerkje. Het zijn prachtige bouwsels. Het mannetje komt aan met materiaal, 't vrouwtje verwerkt dat. Zal ik het eens proberen? Ik heb natuurlijk deze 10 jongens. Ik ben benieuwd of ik dat ook kan. Ik wens je veel succes. Zoiets? En dit zo erop. Ze gebruiken grote takken voor de basis. Het wordt steeds verfijnder naar de nestkom toe. Bovenin moet je een kommetje hebben. Het doet mijn zelfvertrouwen goed om te weten dat meerkoeten dit ook niet in een keer kunnen. Het kost jonge vogels meerdere broedseizoenen om het onder de knie te krijgen. Maar de oordopjes helpen. Niet het groen wat er normaal in hoort, natuurlijk. Een festivalbandje erbij. Zo. Het is nog niet heel zacht. Kijk, dit is een soort piepschuim. En wat vind je ervan? Om te zien of het een goed nest is, moet je er een ei in leggen. Dit is een meerkoet-ei. Leuk. Kijk maar hoe dat eruitziet. Ja. Meerkoet erbij. Ja, aardig. Een aardig nest. Maar of een meerkoet daar trots op zou zijn, dat weet ik niet. Nee. En die meerkoet doet het alleen met die snavel en die poten. Respect. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16851807 118.954 3737 2022-03-15T23:00:00+00:00 yes no vogel nest https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-met-kernafval-veilig-ondergronds-opgeborgen-in-een-gebouw-met-dikke-muren 2024-01-04T13:00:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39049.w613.r16-9.c12b324.webp Wat gebeurt er met kernafval? | Veilig ondergronds opgeborgen in een gebouw met dikke muren In dit oranje gebouw wordt het radioactieve afval heel veilig opgeborgen. Als een persoon z'n hele leven lang alleen maar kernenergie gebruikt, dan hou je kernafval over ter grootte van een appeltje. Dat is niet zoveel, maar het is wel heel gevaarlijk, want als je er dichtbij in de buurt komt, kun je heel ziek worden. Je kunt er zelfs dood aan gaan. Dus het moet heel veilig opgeborgen worden. Zo, pittig deurtje. Nou, moet je kijken. De muren van dit gebouw zijn gewoon bijna 2 meter dik. De splijtstofelementen die ze niet meer gebruiken worden van de kerncentrale naar een fabriek gebracht. Daarvan wordt 95% hergebruikt en 5% is afval. Dat afval wordt in glas gegoten, want gestold glas houdt radioactieve stoffen vast. Het kan geen kant meer op. En dat gestolde glas zit in deze bus. Dat noemen we ook wel een 'canister'. Die canisters met radioactief afval komen uit de recyclingsfabriek en worden per trein vervoerd. En die rijden hier zo het gebouw binnen. Achter deze rode deur ligt het radioactieve afval. Effe deurtje opendoen. Hier, onder deze cirkels, ligt het afval opgeslagen. En de vloer is ook hier weer zo'n 2 meter dik. Je voelt hier nog een klein beetje de warmte. Maar het is niet gevaarlijk, want ik meet hier namelijk totaal geen straling. Gewoon nul. Onder deze cirkel zit een buis van 9 meter diep. En met die kraan kunnen die canisters 1 voor 1 op elkaar gestapeld worden. En er passen er vijf in. In deze buizen zit het afval om af te koelen. Dat duurt ongeveer 100 jaar. Daarna geeft het geen warmte meer af maar zal het nog wel duizenden jaren radioactief blijven. Na die 100 jaar, als het is afgekoeld, wordt het diep onder de grond begraven in speciale ruimtes. Maar als het nodig is kunnen we het wel weer gewoon omhoog halen. Voordeel van kernenergie is dat er geen CO2 vrijkomt. Dus het vervuilt niet de lucht. En een kerncentrale heeft geen wind of zon nodig. Dus hij doet het altijd en levert ook best wel veel energie. Maar ja, nadeel is dat het heel duur is om zo'n centrale te bouwen en als het misgaat en er komt radioactieve straling vrij, dan is het ook meteen supergevaarlijk. En dat afval dat straalt dus duizenden jaren na onder de grond. Ja... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16851809 185.92 1602 2022-03-16T23:00:00+00:00 yes no kernenergie kernafval https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-in-een-kerncentrale-turbines-wekken-stroom-op 2024-01-04T13:00:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39050.w613.r16-9.e01dc98.webp Wat gebeurt er in een kerncentrale? | Turbines wekken stroom op Hier in Borssele, in de provincie Zeeland staat de enige kerncentrale van Nederland. Kijk, hier ligt Zeeland. En hier staat de kerncentrale. Hoe werkt zo'n kerncentrale nou precies? En hoe maken ze daar stroom? Straks gaan we naar binnen en zijn we in het hart van de kerncentrale. De kernreactor. Ik ben nu in nucleair gebied, dus ik heb een dosismeter bij me. Die meet de hoeveelheid radioactieve straling. Die staat nu op nul. Ik ben heel benieuwd wat-ie straks aangeeft. We gaan nu door een dikke sluis naar 'de bol'. This is where the magic happens. Daar, onder die platen, vindt het splijten van uranium plaats. Dat die kernreactie zoveel energie oplevert, is heel handig. Maar het heeft ook een nadeel. Want als je uranium splijt, komt er radioactieve straling vrij. Dat zie je niet, dat voel je niet. Maar te veel straling kan cellen kapotmaken. Ook bij mensen, dus je kunt er kanker van krijgen. Daarom wordt het uranium dat gespleten wordt goed opgeborgen in splijtstofelementen. Zodat de radioactiviteit geen kant op kan. Daar in het reactorvat zitten 121 van die elementen. Je snapt dat dit deel van de kerncentrale heel goed beschermd moet worden. Want hier mag echt niks misgaan. Het dak bijvoorbeeld is een koepel, gemaakt van dik staal met daar overheen dikke lagen beton. Er kan een aardbeving plaatsvinden, of een overstroming. Het kan knetterhard gaan onweren of stormen. Er kan zelfs een vliegtuig neerstorten op dit dak. En toch blijft dit gebouw gewoon staan. Dit is de turbinehal. De stoom die vrijkomt in de bol komt via die buizen naar binnen. Die stoom zorgt ervoor dat deze drie enorme turbines in beweging komen. Denk bijvoorbeeld aan ons wiel. Die turbines drijven dan weer via een as die enorme dynamo daar aan. Die dynamo zet die beweging weer om in stroom. Dat wordt afgegeven aan ons lichtnet. Zo komt het bij ons thuis uit het stopcontact. Het grootste nadeel van kernenergie zie je daar. In die bak met water staan splijtstofelementen die niet goed genoeg meer zijn om warmte op te wekken. Maar nog wel radioactief zijn. Ze zijn uit de kernreactor gehaald en worden hier verzameld totdat ze opgehaald worden. Het water zorgt voor afkoeling en houdt de radioactieve straling tegen. Voordat ik het nucleair gebied uitga, effe een safety check. Nou, die staat nog gewoon op nul. Gelukkig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16851810 203.904 4904 2022-03-16T23:00:00+00:00 yes no kernenergie kerncentrale https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-kernenergie-opgewekt-stroom-maken-door-uranium-te-splijten 2024-01-04T13:00:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39051.w613.r16-9.1a21521.webp Hoe wordt kernenergie opgewekt? | Stroom maken door uranium te splijten Hoe maak je stroom? Om stroom te maken, heb je een bron nodig. Dat kan zijn gas. Olie, kolen. Maar het kan ook wind zijn, of water, of zon. In deze fles zit gas. Als ik 't pitje aan ga steken, dan zorgt het vlammetje ervoor dat het water in de ketel warm wordt. Zodra het water in de ketel kookt, komt er stoom vrij. En die stoom zet dit wieltje met schoepjes in beweging. De energie die daarbij vrijkomt, wordt door dynamo omgezet in stroom. En die stroom kan ik dan weer gebruiken om de radio aan te zetten. Oh, nu heb ik dat nummer in mijn hoofd. En dit gebeurt dus ook in de kerncentrale. Alleen gebruiken ze geen gas om het water op te warmen, maar uranium. En uraniumatomen kunnen splijten. Daarbij komt heel veel warmte vrij. Hoe werkt splijting? Dit zijn uraniumatomen. Daarvan zitten er miljoenen in een kerncentrale. Die uraniumatomen kun je kapotmaken, oftewel splijten. Dat doen ze in een kerncentrale door een neutron op zo'n atoom te laten botsen. Dan gebeuren er drie dingen. Er komt warmte vrij. Die heb je nodig, dus dat is goed. Er komt afval vrij en er komen nieuwe neutronen vrij. Die botsen op hun beurt ook tegen een atoom aan. Daar gebeurt hetzelfde, er komen weer nieuwe neutronen vrij. En die botsen ook weer tegen een atoom aan. Zo gaat dat proces maar door. En wordt er dus steeds meer warmte opgewekt. Dit noem je een kettingreactie. En dat is ook meteen de truc van een kerncentrale. Een kettingreactie die uit zichzelf door blijft gaan. Met deze muizenvallen ga ik een kettingreactie in gang zetten. Als ik dit balletje hierin gooi, zul je zien dat-ie het eerste balletje activeert. En dat activeert weer het volgende balletje. En dat weer het volgende, en dat weer het volgende. Een kettingreactie. 3, 2, 1. Een kernreactor heeft veel meer atomen. Dus dan duurt zo'n kettingreactie, oftewel kernreactie, zo'n vier jaar. Daarna zijn de atomen uitgewerkt en moeten er nieuwe atomen komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16851811 163.114 3664 2022-03-16T23:00:00+00:00 yes no kernenergie uranium https://schooltv.nl/video-item/koude-oorlog-in-de-klas-onderhandelingen 2024-01-04T13:00:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39052.w613.r16-9.186774c.webp Koude Oorlog in de klas | Onderhandelingen In de Koude Oorlog is Europa verdeeld in twee kampen. Dwars door Duitsland ligt de grens tussen het kapitalistische westen en het communistische oosten. In Berlijn staat een muur die mensen moet tegenhouden naar de andere kant te gaan. Veel oost-Duitsers proberen toch te vluchten en krijgen daarbij soms hulp van Nederlanders. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16851812 524.8 2967 2022-03-14T23:00:00+00:00 yes no communisme Sovjet-Unie ideologie https://schooltv.nl/video-item/koude-oorlog-in-de-klas-spionage 2024-01-04T13:00:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39053.w613.r16-9.b8446ec.webp Koude Oorlog in de klas | Spionage In de Koude Oorlog is Europa verdeeld in twee kampen van de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Het is een ideologische strijd tussen het kapitalistische westen en het communistische oosten. Aan beide kanten wordt gesprioneerd. Ook in Nederland zijn er spionnen, die geheime informatie naar het oosten smokkelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16851813 542.24 3022 2022-03-14T23:00:00+00:00 yes no communisme ideologie oorlog https://schooltv.nl/video-item/koude-oorlog-in-de-klas-vijandbeeld 2024-01-04T13:00:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39054.w613.r16-9.0e6cf89.webp Koude Oorlog in de klas | Vijandbeeld De Koude Oorlog verdeelt een groot deel van de wereld in twee kampen. Het is een ideologische strijd tussen het kapitalistische westen en het communistische oosten. Een strijd zonder een directe oorlog tussen de grootmachten, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Nederland staat, als lid van de NAVO, aan de kant van de Verenigde Staten. Toch zijn er ook mensen die meer sympathie hebben voor de communistische Sovjet-Unie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16851815 488.64 7756 2022-03-16T23:00:00+00:00 yes no communisme Koude Oorlog ideologie https://schooltv.nl/video-item/koude-oorlog-in-de-klas-wapenwedloop 2024-01-04T13:00:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39055.w613.r16-9.0b1e7bb.webp Koude Oorlog in de klas | Wapenwedloop De Koude Oorlog verdeelt een groot deel van de wereld in twee kampen. Het is een ideologische strijd tussen het kapitalistische westen en het communistische oosten. Een strijd zonder een directe oorlog tussen de grootmachten, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Nederland staat, als lid van de NAVO, aan de kant van de Verenigde Staten. Daarom zijn er ook Amerikaanse soldaten en wapens in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16852295 515.919 7889 2022-03-14T23:00:00+00:00 yes no communisme Koude Oorlog ideologie https://schooltv.nl/item/vietnam 2024-01-18T10:38:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11629.w613.r16-9.3bc858a.png Wat weet jij over Vietnam? | Quiz over de geschiedenis en cultuur van Vietnam Vietnam ligt in Zuidoost-Azië. Het land heeft een indrukwekkende geschiedenis, prachtige natuur en een uitstekende keuken. Weet jij alles over Vietnam? Klik op de afbeelding om de quiz te starten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1399 2022-03-16T07:23:00+00:00 yes no Vietnam Azië https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-lara-er-zijn-grenzen 2025-03-18T13:18:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39056.w613.r16-9.9fe1ddb.webp Het verhaal van Lara | Er zijn grenzen Lara’s moeder heeft een nieuwe man: Rick. Hij is erg aardig, maar komt op een gegeven moment wel héél dichtbij. Hij geeft Lara lange knuffels en raakt haar op plekken aan die zij niet fijn vindt. Hoe vertelt ze dit aan haar moeder? In Er zijn grenzen volgen we de jonge Lara, Jesper, Samantha, Gio en Floor die alle vijf seksueel zijn misbruikt. Ze filmen hun eigen verhaal en vertellen hoe ze uiteindelijk om hulp vroegen. Wil je ergens over praten? Dat kan met De Kindertelefoon. Elke dag gratis en anoniem. Bel 0800-0432 of chat op Kindertelefoon.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16834862 734.421 1456 2022-03-07T08:00:00+00:00 yes no grensoverschrijdend gedrag seksueel geweld https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-jesper-er-zijn-grenzen 2025-03-18T13:18:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39057.w613.r16-9.8fc284a.webp Het verhaal van Jesper | Er zijn grenzen Jesper kan goed zwemmen. Zijn zwemcoach vindt dat ook. Om kampioen te worden, moet hij dingen doen die helemaal niets met zwemmen te maken hebben. Jesper vindt dat raar en vervelend. Hoe stopt hij zijn coach? In Er zijn grenzen volgen we de jonge Lara, Jesper, Samantha, Gio en Floor die alle vijf seksueel zijn misbruikt. Ze filmen hun eigen verhaal en vertellen hoe ze uiteindelijk om hulp vroegen. Wil je ergens over praten? Dat kan met De Kindertelefoon. Elke dag gratis en anoniem. Bel 0800-0432 of chat op Kindertelefoon.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16834867 650.709 1353 2022-03-08T07:00:00+00:00 yes no grensoverschrijdend gedrag seksueel geweld https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-samantha-er-zijn-grenzen 2025-03-18T13:18:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39058.w613.r16-9.daa033c.webp Het verhaal van Samantha | Er zijn grenzen Samantha gaat vaak op bezoek bij opa en opa. Ze vindt het niet fijn dat opa met haar wil douchen en haar aanraakt onder haar kleding. Eerst durft ze het alleen aan haar vlogcamera te vertellen, maar dan... In Er zijn grenzen volgen we de jonge Lara, Jesper, Samantha, Gio en Floor die alle vijf seksueel zijn misbruikt. Ze filmen hun eigen verhaal en vertellen hoe ze uiteindelijk om hulp vroegen. Wil je ergens over praten? Dat kan met De Kindertelefoon. Elke dag gratis en anoniem. Bel 0800-0432 of chat op Kindertelefoon.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16837775 672.106 1238 2022-03-09T08:00:00+00:00 yes no seksueel geweld grensoverschrijdend gedrag https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-gio-er-zijn-grenzen 2025-03-18T13:18:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39059.w613.r16-9.6c947f3.webp Het verhaal van Gio | Er zijn grenzen Wow! Gio heeft een vriendinnetje. Te gek! Wel één dingetje: hij kent haar alleen online. Ze dwingt hem om sexy foto’s te sturen. Gio raakt verstrikt in problemen. Hoe helpt hij zichzelf hieruit? In Er zijn grenzen volgen we de jonge Lara, Jesper, Samantha, Gio en Floor die alle vijf seksueel zijn misbruikt. Ze filmen hun eigen verhaal en vertellen hoe ze uiteindelijk om hulp vroegen. Wil je ergens over praten? Dat kan met De Kindertelefoon. Elke dag gratis en anoniem. Bel 0800-0432 of chat op Kindertelefoon.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16837763 605.717 1589 2022-03-10T08:00:00+00:00 yes no seksueel geweld grensoverschrijdend gedrag https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-floor-er-zijn-grenzen 2025-03-18T13:17:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39060.w613.r16-9.4f52b16.webp Het verhaal van Floor | Er zijn grenzen Floor heeft een hele leuke oppas: Priscilla. Ze is stoer en gezellig. Priscilla vindt Floor óók heel leuk. Misschien wel een beetje té. Ze wil met Floor zoenen en zit aan haar borsten. Dat maakt Floor verdrietig. Ze wil dat het stopt. Maar hoe? In Er zijn grenzen volgen we de jonge Lara, Jesper, Samantha, Gio en Floor die alle vijf seksueel zijn misbruikt. Ze filmen hun eigen verhaal en vertellen hoe ze uiteindelijk om hulp vroegen. Wil je ergens over praten? Dat kan met De Kindertelefoon. Elke dag gratis en anoniem. Bel 0800-0432 of chat op Kindertelefoon.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16837764 673.792 2660 2022-03-11T07:00:00+00:00 yes no grensoverschrijdend gedrag seksueel geweld https://schooltv.nl/video-item/voc-en-wic-handel-en-uitbuiting-onder-de-nederlandse-vlag 2025-03-11T14:34:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39062.w613.r16-9.66db752.webp VOC en WIC | Handel en uitbuiting onder de Nederlandse vlag Stel je voor je woont aan zee en plotseling komen er vanaf de horizon vreemde schepen aan gevaren. Aan boord zitten honderden mannen. Ze komen om met je te handelen, maar ze bouwen ook een fort. En als je pech hebt, pikken ze je grond in. Of ze nemen je gevangen en nemen je mee naar de andere kant van de wereld om je vervolgens te verkopen. Klinkt nogal angstaanjagend hè? En toch is het echt gebeurd. En die schepen kwamen uit Nederland. Dat waren schepen van de VOC en de WIC. De Republiek der Nederlanden voert aan het einde van de zestiende eeuw al tientallen jaren oorlog tegen de Spanjaarden en de Portugezen. Het is een dure oorlog, dus er is heel veel geld voor nodig. De Spanjaarden en Portugezen verdienen hun geld met de handel in allerlei specerijen uit Azië. Kaneel, kruidnagel, nootmuskaat, peper, maar ook porselein en zijde. Spullen uit Azië die rijke Europeanen graag wilden hebben en waar je dus heel veel geld mee kon verdienen. En dat wilden de Nederlanders ook wel. Dus begonnen ze op en neer te varen. Met dit soort schepen. Dit is natuurlijk geen echt VOC schip. Dit is een replica van het Scheepvaartmuseum. Hij is nagemaakt. Voor de handel richtte Nederland twee speciale bedrijven op. De VOC en de WIC. De schepen van de VOC, de Verenigde Oost-Indische Compagnie, voeren van Nederland naar het oosten, waar nu Indonesië ligt. Maar om het oosten te kunnen bereiken moesten ze helemaal om Afrika heen varen. En de schepen van de WIC, de West-Indische Compagnie voeren naar het westen. Dus van Nederland naar West-Afrika en naar Noord en Zuid-Amerika. Maar ja, die schepen van toen, die hadden natuurlijk helemaal geen motoren. Ze moesten zeilen op de wind. Ze waren dan ook maanden onderweg. Honderden mensen hutje mutje in zo'n schip. Het was een hele zware reis en er waren een heleboel enge ziektes. Een derde van de bemanning kwam zelfs nooit meer levend thuis. De VOC en de WIC waren geen gewone bedrijven. Ze kregen hele speciale rechten van de Nederlandse overheid. Dit is de scan van het oprichtingsdocument uit 1602. Toen werd de VOC opgericht en werd dus dit octrooi door de Staten-Generaal uitgevaardigd aan die onderneming en werd er gezegd in welk gebied ze handel mochten drijven en wat ze daar dan allemaal mochten doen. En daar staat dus ook in dat ze van de Staten-Generaal, de overheid van toen, het recht hadden gekregen om zich ook te vestigen op andere plaatsen, maar ook om oorlog te voeren. Dus het waren eigenlijk bijna overheden op zichzelf. Dat is toch eigenlijk best gek? Ja, dat is heel anders dan dat het nu is. Maar dat was de manier waarop ze dachten van ja, als we al over een lange afstand handel moeten organiseren en daar veel in moeten investeren en moeten concurreren met bijvoorbeeld de Portugezen, dan moeten deze compagnies ook het recht hebben om dat ja gewapenderhand te verdedigen of verder uit te breiden. Varend, handelen en oorlogvoerend werden de compagnieën steenrijk. Ze groeiden uit tot enorme bedrijven met vestigingen over de hele wereld. Oké Karwan, ze begonnen dus in Nederland. Ja ze ff, ze varen vanuit Nederlands en ze willen naar Azië, dus ze moeten helemaal om Afrika heen. En dan wordt hier kaap de Goede Hoop, wordt een soort steunpunt eigenlijk voor die hele lange reis. En hier wordt Batavia gesticht op een eiland Java. Sri Lanka... Sumatra. Suriname en Brazilië. Zo Karwan, ik ben wel goed aan het werk gezet. Die hele kaart ligt vol. Ja, die hele kaart ligt vol. Op heel veel plekken was er een Nederlandse aanwezigheid. Maar dat zijn niet allemaal dezelfde soort van plekken. Dus je hebt handelsposten. Die zijn wat kleiner, is gewoon een plek waar vanuit handel wordt gedreven. Of echt een ja, een kolonie, waar echt land in bezit werd genomen. Waar mensen naartoe werden gestuurd om dat land ook, ja daar iets mee te gaan doen. Dus daar een plantage te beginnen, om daar koffie te produceren, suiker te produceren. In de gebieden die de Nederlanders innamen woonden al mensen. Vaak gebruikten de Nederlanders veel geweld om de oorspronkelijke bewoners te onderdrukken. Op het eiland Banda bijvoorbeeld ontdekte de Nederlandse zeevaarder Jan Pieterszoon Coen dat de Bandanezen hun nootmuskaat ook aan anderen verkochten. Met zijn legers vermoordde hij bijna alle vijftienduizend bewoners van het eiland. Aan de West-Afrikaanse kust kochten de Nederlanders 600 duizend mensen die ze tot slaaf maakten. Ze werden in schepen geladen en als ze de lange reis overleefden, werden ze in Noord en Zuid-Amerika verkocht aan plantagehouders. Daar werden ze gedwongen het zware werk te doen, net als hun kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen, achterachterkleinkind. Hier in het Rijksmuseum wordt de geschiedenis van Nederland bewaard en verteld en daar horen ook de verhalen bij van de mensen die in Afrika, Azië en Zuid-Amerika woonden voordat de Europeanen daar kwamen. En als je goed kijkt, kun je ook hun verhalen terugvinden in het museum. Valika, jij bent hoofd-geschiedenis in het Rijksmuseum. Wat kunnen we in het museum allemaal terugvinden van de compagnieën? Heel veel. Het hart van het Rijksmuseum, dat is de zeventiende eeuw en daar hebben we wereldberoemde schilderijen van. We staan hier voor de meest beroemde. Maar elders in het museum zie je nog veel meer. Schilderijen bijvoorbeeld van de scheepvaart die Nederland toen aan het ontwikkelen was. Schilderij van de gebieden waar ze heen gingen. Schilderijen van de forten die daar toen neergezet zijn. De handelsposten. En als je goed kijkt zie je dus ook de welvaart die hier werd opgebouwd en de mensen die soms werden meegenomen uit die gebieden. Oh ja, ik zie inderdaad wel dat er hele rijke vrouwen op dit schilderij staan. Ja, dat is heel duidelijk inderdaad. En je ziet heel veel kinderen. Ja. Tussen al die kinderen is een kind dat anders is dan de rest. Zie je hem? Oh ja, ik zie hem denk ik in die linker kamer toch? Ja, klopt.Ik zie denk ik een jongetje uit Afrika. Ja, het is een donker jongetje inderdaad. En hij is ook anders gekleed dan de andere kinderen. Ja, hij heeft een net uniform aan en staat ook heel rechts terwijl die andere kinderen aan het spelen zijn. Dus dit jongetje, dat was niet één van de kinderen van het gezin. Het jongetje werkte daar. Hij was een bediende. Maar hoe is dat jongetje dan hier in Amsterdam terechtgekomen? Ja, absurd hè? Die handelscompagnieën waar we het over hadden die namen vaak jongetjes uit West-Afrika of uit Amerika mee naar Nederland. En daar gaven de kapiteins deze jongens dan weer door aan de families die ze erkenden. Families die graag zo'n jongetje in hun huishouden wilden hebben. En hij had een soort van halsband om? Ja, afschuwelijk hè? Op die manier lieten gezinnen zien dat zo'n jongetje bij hun hoorde. Het was dus eigenlijk een soort kleding van: je bent ons bezit. Nou, dit schilderij gaat over het ideale huishouden. In het ideale huishouden hoorde dus zo'n jonge Afrikaanse bediende met halsband. Hier zien we ook een voorbeeld van zo'n jongen die op jonge leeftijd naar Nederland is gehaald. En je ziet dat hij midden op het schilderij is geplaatst en dat je toch bijna over hem heen kijkt, want hij is zo onduidelijk geschilderd. Mensen vonden het belangrijk dat hij er was, maar vooral om hun eigen macht over de wereld te onderstrepen. Ik vind ook wel dat hij een beetje angstig kijkt alsof hij zich helemaal niet fijn voelt hier. Ja ja, je wordt weggehaald uit je eigen land, weg van je eigen familie, je omgeving, alles wat je kent. En dan kom je hier terecht tussen allemaal vreemde mensen die een andere taal spreken. Het moet heel beangstigend zijn geweest. Ja, kan je niet voorstellen eigenlijk. Ja ja, ja, dat is ook moeilijk voor te stellen. En misschien dat je dat ook aan z'n gezicht afleest. Dat hij zich ook afvraagt wat doe ik hier? De Compagnieën hebben bijna 200 jaar bestaan. Rond 1800 werden ze opgeheven. Suriname en Indonesië werden pas in de twintigste eeuw onafhankelijk. Wat nog rest van de VOC en de WIC zijn forten, over de hele wereld. En ook de vergaarde rijkdom is nog goed terug te zien in het Nederland van nu. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16852897 604.352 13107 2022-03-16T09:10:00+00:00 yes no VOC handel kolonie Nederlands-Indië canon https://schooltv.nl/video-item/hoe-legden-de-romeinen-hun-wegen-aan-grind-zand-en-grote-blokken-basalt 2024-01-08T16:08:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39064.w613.r16-9.560c438.webp Hoe legden de Romeinen hun wegen aan? | Grind, zand en grote blokken basalt De Romeinen bouwden voor het eerst in de geschiedenis een compleet wegennetwerk. Met een oude Romeinse wegenkaart ben ik op weg naar het centrum van het Romeinse Rijk. Gaan we even een mooi oud stukje over. Hou je vast. Ook als je televisie kijkt, want het schommelt alsof het een kermisattractie is. Eens even kijken. Zo. Ja hoor, we zijn in Rome. Het centrale deel van de kaart. Kijk hier, de grote cirkel met de letters Roma. Op dit moment sta ik bij de beroemdste van allemaal, de Via Appia Antiqua. Ruim 2000 jaar geleden aangelegd door de Romeinen en ik rij er nog gewoon overheen. Kom, gaan we. Dat is met een motor al niet makkelijk, laat staan met paard en wagen of wandelend. In al die eeuwen na de Romeinse overheersing is er veel met de Via Appia gebeurd. Originele stukken zijn vaak vervangen en hier kun je dat mooi zien. Het is het grensvlak tussen het heden en het verleden. Kijk, deze vierkante steentjes worden ook wel 'sanpietrini' genoemd. Die liggen hier nu pakweg 20-30 jaar, zijn nog hartstikke jong. Maar deze basaltblokken neergelegd door de Romeinen zijn ongeveer 2000 jaar oud. Welke van de twee zou langer blijven liggen? Ik denk de oudste van de twee. En waarom? De Romeinen bouwden hun wegen op een bijzondere manier. Hoe deden ze dat? Allereerst goed nadenken, niet meteen beginnen, werken met een strak plan. Stel je voor, dit is de grond en er ligt nog helemaal geen weg. Wat ze dan allereerst deden, was het graven van een greppel aan de zijkant. Dan hou je het weggedeelte over, maar eerst werd er dan vaak aarde weggehaald daar op de plek waar de weg moet komen. En dan is het tijd voor de eerste laag steentjes, heel fijn grind. Dat vormt een beetje het fundament van de weg. Goed aanstampen. Daar bovenop een laag zand. Een beetje dik zand, gravelachtig. Klei, lijkt het ook wel op. Om de boel goed bij elkaar te houden. En dan is het tijd voor de zo kenmerkende Romeinse stenen. Ze beginnen met het leggen van de stenen in de lengterichting van de weg. Hier zie je ze ook aan de zijkanten staan. Daar beginnen we even mee. Ja, en dan wordt het een soort puzzel. Geen enkele steen is gelijk, dus het wordt gewoon een beetje passen en meten. Als het maar goed in elkaar schuift, is het goed. En dan blijft het ook stevig tegen elkaar aan zitten. Zo. Een kleintje hier. Komt hij daar mooi tussen? Nee. Toch andersom, dat is beter. De laatste steen erin, en mijn Romeinse weg is af. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16852900 211.669 5818 2022-03-17T23:00:00+00:00 yes no Romeinen Romeinse Rijk weg https://schooltv.nl/video-item/hoe-zorgden-de-romeinen-voor-rechte-wegen-de-kortste-route-van-de-ene-naar-de-andere-stad 2024-01-08T16:07:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39065.w613.r16-9.1902984.webp Hoe zorgden de Romeinen voor rechte wegen? | De kortste route van de ene naar de andere stad Op deze wegen verplaatsten keizers, koeriers, handelaren, wandelaren zich eeuwenlang door het Romeinse Rijk. Dit waren de vierbaanssnelwegen van de oudheid. En altijd de kortste weg, want zoals je ziet, de wegen waren kaarsrecht. Van de ene naar de andere stad. Maar hoe doe je dat als je de andere stad niet kunt zien? Als er bergen of heuvels tussen liggen. Daar hadden de Romeinen iets slims op bedacht. Zo, stel je even voor, dit hier is Rome. Niet echt, we zijn weer in Nederland, het is een stuk kouder. Maar bij wijze van spreken. En we willen een rechte weg aanleggen naar Napels. Vanaf hier niet te zien, Napels ligt aan de kust, en de kust ligt ongeveer daar, dat weten we wel. Maar waar precies, en hoe we een rechte weg krijgen, dat is de uitdaging. Ik pak twee herkenningsvlaggen en ga eerst op zoek naar hoge punten in de omgeving. Ik zie daar een mooi punt voor mijn herkenningvlag. Ja, dit is een perfecte plek. Aan de ene kant zie ik de zee, dus ik weet dat dit de juiste route is. Napels zie ik nog niet. En aan de andere kant zie ik nog Rome liggen. Daar kom ik vandaan, dus hier plant ik mijn vlag. Zo, en ik zie ook al meteen verderop een ander hoog punt. Voor mijn tweede vlag. Wat belangrijk is hier vandaan, is dat ik het andere hoge punt met het andere oranje vlaggetje nog goed zie liggen. Hier plant ik mijn vlag, en draai ik me om, dan zie ik daar de zee. En als ik nog beter kijk, daar beneden bij het Oranje vlaggetje: Napels! We hebben Napels gevonden. Er is alleen nog een probleem. Mijn vier vlaggen vormen nog niet een rechte lijn, en dat moet wel. Daar hadden de Romeinen een uitvinding voor. Dit hier is een Romeinse groma, een soort liniaal voor de weg. Ik plant hem in de buurt van mijn eerste vlag en je ziet hier een kruis van metaal, vroeger was dat vaak van hout. En vier touwtjes met daaraan een gewichtje. En nu plaats je de groma in de richting van de punten die je op een lijn wilt hebben. We beginnen daar bij Rome. En ik zorg er nu voor door langs de groma en langs de touwtjes te kijken dat de groma precies in een lijn komt te liggen met Rome. Dit is precies de lijn met Rome. Nu loop ik om de groma heen, en kijk ik of mijn derde vlag ook precies in die lijn te zien is. Aiaiai, nee. Die zit er net naast. Ik neem de groma mee, en verplaats de vlag. En dan hoop ik dat deze ook goed is. Ja, top, die hebben we. Door naar de tweede vlag met mijn groma. Daar is Napels, en ik ga nu een rechte lijn met Napels maken vanuit dit punt. Dan kijken we weer de andere kant op, hoe het zit met de eerste vlag. Helaas, nog geen rechte lijn. Dus de groma weer een stukje verplaatsen zodat ook deze drie punten een lijn vormen. Om de complete weg recht te krijgen, moet je telkens met de groma heen en weer. In je eentje ben je hier een tijd zoet mee. De Romeinen hadden waarschijnlijk op elk belangrijk punt iemand staan met een groma, om alles supersnel kaarsrecht te krijgen. In Rome is het een stuk warmer, ik ga weer terug. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16852901 226.752 2858 2022-03-17T23:00:00+00:00 yes no Romeinen Romeinse Rijk weg https://schooltv.nl/video-item/het-wegennetwerk-van-de-romeinen-ook-nederland-staat-op-de-kaart 2024-01-08T16:07:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39066.w613.r16-9.ad1c994.webp Het wegennetwerk van de Romeinen | Ook Nederland staat op de kaart Waar zouden we zijn zonder de Romeinen? Met hun bouwwerken zetten zij 2000 jaar geleden de wereld op zijn kop. Voor die tijd heel hightech: de Romeinse weg! Dit hier was de grens van het Romeinse Rijk, De Rijn. De Romeinen kwamen dus tot in Nederland. Het hele Romeinse Rijk was gigantisch groot, van Turkije tot Noord-Afrika, bijna heel Europa, Engeland en dus ook hier, Nederland. Al die steden moesten goed verbonden worden met elkaar. Om erachter te komen hoe ze dat voor elkaar kregen, heb ik afgesproken met Jasper de Bruijn van het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden. Hee. Daar ben ik. Hee Jasper. Hai Bart. Hoe weten we zeker dat die Romeinen echt in Nederland geweest zijn? Door archeologische vondsten, die we in het museum hebben liggen. Maar ook door de vondst van zulke mijlpalen. Die stonden langs de Romeinse wegen en ze gaven de afstand aan naar de volgende plaats. Dus een soort borden langs de weg. En dat wegennetwerk was heel uitgebreid. Ja, daarvoor heb ik ook een kaart. Dit is een Romeinse wegenkaart? Dit is een Romeinse wegenkaart. Het is een dikke rol, best wel smal, maar het idee was dat je hem heel makkelijk kon meenemen op je paard. Dan kon je de ene kant inrollen, en de andere kant uitrollen. Zo kun je steeds ieder stukje toch goed bekijken. Hoe lang is dit ding wel niet? Hij is echt meters lang, een gigantisch ding. En hierop stonden dus alle hoofdwegen, de snelwegen van het Romeinse Rijk? Ja. En alle plaatsen ook. Dat meen je niet! Ja. Staat Nederland dan ook op de kaart? Ja, dat is eigenlijk dit stukje. Dus dit gedeelte. Hier heb je Nijmegen, en hier ligt de Noordzee. Dit is de plaats Praetorium Agrippinae, nu Valkenburg. En op dit rode lijntje zitten we. Maar hij werkt ook als een metrokaart. Als je in een grote stad bent, pak je de metro en gaat het er alleen om welke route je ergens heen moet nemen. Echt een stap voorwaarts in de geschiedenis. Ja. Want je kreeg contact tussen mensen, die konden brieven sturen. Dus je kreeg koeriersdiensten, handel en het leger kon zich goed verplaatsen, zodat ze het rijk goed konden controleren. Waarom was dat vernieuwend, want daarvoor waren er toch ook al wegen? Wel paden, maar die waren niet het hele jaar door te gebruiken, want als het regende werd het blubber. En die waren niet altijd voor iedereen toegankelijk. Dat brachten de Romeinen echt als nieuw onderdeel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16852906 147.392 4543 2022-03-17T23:00:00+00:00 yes no Romeinen Romeinse Rijk weg https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-de-wesp 2024-01-04T13:00:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39067.w613.r16-9.2c9c7f6.webp Steken en Prikken | De Wesp Wat gebeurt er als je je laat steken en prikken door wilde dieren in je achtertuin? Emma Wortelboer en Jurre Geluk trekken door de natuur om het uit te zoeken. Bioloog Roy Veldhuizen legt alles uit over het betreffende dier. Huisarts Addy Valenkamp vertelt hoe de beet het beste behandeld kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101404175 901.92 2027-03-25T23:01:00+00:00 3684 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no wesp insect https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-de-egel 2024-01-04T13:00:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39068.w613.r16-9.47b1f0c.webp Steken en Prikken | De Egel Wat gebeurt er als je je laat steken en prikken door wilde dieren in je achtertuin? Emma Wortelboer en Jurre Geluk trekken door de natuur om het uit te zoeken. Bioloog Roy Veldhuizen legt alles uit over het betreffende dier. Huisarts Addy Valenkamp vertelt hoe de beet het beste behandeld kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101404176 925.6 2027-03-25T23:01:00+00:00 4579 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no egel dier natuur https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-de-rode-bosmier 2024-01-04T13:00:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39069.w613.r16-9.22dd7e2.webp Steken en Prikken | De Rode Bosmier Wat gebeurt er als je je laat steken en prikken door wilde dieren in je achtertuin? Emma Wortelboer en Jurre Geluk trekken door de natuur om het uit te zoeken. Bioloog Roy Veldhuizen legt alles uit over het betreffende dier. Huisarts Addy Valenkamp vertelt hoe de beet het beste behandeld kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101404177 909 2027-03-25T23:01:00+00:00 3111 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no mier insect natuur https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-de-geelgerande-waterroofkever 2024-01-04T13:00:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39070.w613.r16-9.b65f70f.webp Steken en Prikken | De Geelgerande Waterroofkever Wat gebeurt er als je je laat steken en prikken door wilde dieren in je achtertuin? Emma Wortelboer en Jurre Geluk trekken door de natuur om het uit te zoeken. Bioloog Roy Veldhuizen legt alles uit over het betreffende dier. Huisarts Addy Valenkamp vertelt hoe de beet het beste behandeld kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101404178 899.125 2027-03-25T23:01:00+00:00 2436 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no kever insect natuur https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-de-sabelsprinkhaan 2024-01-04T13:00:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39071.w613.r16-9.dba7582.webp Steken en Prikken | De Sabelsprinkhaan Wat gebeurt er als je je laat steken en prikken door wilde dieren in je achtertuin? Emma Wortelboer en Jurre Geluk trekken door de natuur om het uit te zoeken. Bioloog Roy Veldhuizen legt alles uit over het betreffende dier. Huisarts Addy Valenkamp vertelt hoe de beet het beste behandeld kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101404179 890.567 2027-03-25T23:01:00+00:00 2578 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no sprinkhaan insect natuur https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-de-rivierkreeft 2024-01-04T13:00:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39072.w613.r16-9.b6462f5.webp Steken en Prikken | De rivierkreeft Wat gebeurt er als je je laat steken en prikken door wilde dieren in je achtertuin? Emma Wortelboer en Jurre Geluk trekken door de natuur om het uit te zoeken. Bioloog Roy Veldhuizen legt alles uit over het betreffende dier. Huisarts Addy Valenkamp vertelt hoe de beet het beste behandeld kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101404180 922 2027-03-25T23:01:00+00:00 2202 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no kreeft rivier natuur https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-de-oeverspin 2024-01-04T13:00:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39073.w613.r16-9.e0888fd.webp Steken en Prikken | De oeverspin Wat gebeurt er als je je laat steken en prikken door wilde dieren in je achtertuin? Emma Wortelboer en Jurre Geluk trekken door de natuur om het uit te zoeken. Bioloog Roy Veldhuizen legt alles uit over het betreffende dier. Huisarts Addy Valenkamp vertelt hoe de beet het beste behandeld kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101404181 914.56 2027-03-25T23:01:00+00:00 3004 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no spin insect natuur https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-de-hoornaar 2024-01-04T13:00:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39074.w613.r16-9.63f8c1a.webp Steken en Prikken | De hoornaar Wat gebeurt er als je je laat steken en prikken door wilde dieren in je achtertuin? Emma Wortelboer en Jurre Geluk trekken door de natuur om het uit te zoeken. Bioloog Roy Veldhuizen legt alles uit over het betreffende dier. Huisarts Addy Valenkamp vertelt hoe de beet het beste behandeld kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101404182 885.201 2027-03-25T23:01:00+00:00 5080 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no wesp insect natuur https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-de-noordzeekrab 2024-01-04T13:00:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39075.w613.r16-9.f0c0809.webp Steken en Prikken | De Noordzeekrab Wat gebeurt er als je je laat steken en prikken door wilde dieren in je achtertuin? Emma Wortelboer en Jurre Geluk trekken door de natuur om het uit te zoeken. Bioloog Roy Veldhuizen legt alles uit over het betreffende dier. Huisarts Addy Valenkamp vertelt hoe de beet het beste behandeld kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101404183 878.483 2027-03-25T23:01:00+00:00 3308 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no kreeft natuur Noordzee https://schooltv.nl/video-item/steken-en-prikken-de-roodwangschildpad 2024-01-04T13:00:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39076.w613.r16-9.a33ce82.webp Steken en Prikken | De roodwangschildpad Wat gebeurt er als je je laat steken en prikken door wilde dieren in je achtertuin? Emma Wortelboer en Jurre Geluk trekken door de natuur om het uit te zoeken. Bioloog Roy Veldhuizen legt alles uit over het betreffende dier. Huisarts Addy Valenkamp vertelt hoe de beet het beste behandeld kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101404184 906.499 2027-03-25T23:01:00+00:00 3201 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no schildpad natuur reptiel https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-lederschildpad 2024-01-04T13:00:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39078.w613.r16-9.c47fd86.webp Freeks Jungle School | Lederschildpad Freek geeft les over lederschildpadden en laat de kleinste, schattige soort zien en ook de grootste. Lederschildpadden bewegen zich snel en soepel door het water, maar op het land zijn ze log en traag. Dan moeten ze oppassen voor roofdieren. Gelukkig hebben ze een sterk schild dat ze beschermt. Alhoewel sommige rovers zich daar niets van aantrekken. Hoe scherp de snavelbek van een alligatorschildpad is, demonstreert Freek met een ananas. Pas op je vingers! https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101401545 593.217 2027-03-18T23:01:00+00:00 3899 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no schildpad reptiel natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-witte-haai 2024-01-16T15:13:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39079.w613.r16-9.c11de9b.webp Freeks Jungle School | Witte haai Witte haaien zijn gevaarlijke jagers en spreken enorm tot de verbeelding. Ze vallen soms mensen aan, maar daar zijn ze helemaal niet op uit. Anders zouden er jaarlijks veel meer doden vallen. Freek legt uit hoe dat zit, terwijl hij tussen de kaken staat van de grootste haaisoort die ooit geleefd heeft. Als haaien nieuwsgierig zijn, testen ze of iets lekker is met hun tanden. Dat weet Freek als geen ander. Al twee keer werd hij door een haai gebeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101401544 639.374 2027-03-18T23:01:00+00:00 7592 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no vis zee natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-ijsberen 2024-01-04T13:00:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39080.w613.r16-9.05e03e1.webp Freeks Jungle School | IJsberen Freek vertelt over de gevaarlijkste landroofdieren ter wereld: ijsberen. Aan de hand van een schedel vol enorme tanden en hun vlijmscherpe klauwen legt Freek uit dat deze rovers alles pakken wat ze tegenkomen, soms zelfs mensen! En ijsberen komen steeds dichter bij ons leefgebied. Als dat maar goed gaat' https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101401543 591.767 2027-03-18T23:01:00+00:00 4744 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no ijsbeer natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-inland-taipan 2024-01-04T13:00:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39081.w613.r16-9.e883b5e.webp Freeks Jungle School | Inland taipan Freek is verliefd. Op slangen! In deze les vertelt hij waarom hij deze dieren zo magisch vindt. Ondertussen hangt zijn eerste liefde, een enorme tijgerpython, rond zijn nek. In het lab heeft Freek ook de grootste baas van alle slangen, een inland taipan. Dit is de giftigste slang van de wereld. Freek melkt wat gif en laat zien wat er met je bloed gebeurt als daar gif bij komt. Stel je voor dat dit in je lichaam gebeurt! https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101401542 579.88 2027-03-18T23:01:00+00:00 4831 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no slang reptiel natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-wolven 2024-01-04T13:00:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39082.w613.r16-9.2a91228.webp Freeks Jungle School | Wolven Freek is dol op wolven en heeft ze van heel dichtbij gezien. In deze aflevering legt hij uit hoe deze roofdieren van wel 80 kilo jagen. Hun bek bestaat uit hoektanden als grijpers, scherpe snijtanden en sterke scheurkiezen. Wolven werken samen en hebben een uitgekiende strategie. Ook in Nederland leven steeds meer wolven. Heb jij ze al gezien? Freek vertelt hoe je hun sporen kunt herkennen. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101401541 613.167 2027-03-18T23:01:00+00:00 4284 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no wolf roofdier natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-afrikaanse-savanne-olifant 2024-01-04T13:00:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39083.w613.r16-9.4b507de.webp Freeks Jungle School | Afrikaanse savanne olifant Freek stond al regelmatig oog in oog met de grootste landdieren ter wereld. In Freeks Jungle School laat hij aan de hand van hun gebit zien hoe groot olifanten zijn. Om 150 kilo planten per dag te kunnen eten hebben ze enorme kiezen! En unieke snijtanden: de slagtanden. Olifanten zijn slim en kunnen heel gevaarlijk zijn. Gelukkig heeft Freek handige tips, zodat je weet wat je moet doen als je ze tegenkomt. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101401540 635.812 2027-03-18T23:01:00+00:00 3818 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no olifant natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-varanen 2024-01-16T15:56:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39084.w613.r16-9.562d65a.webp Freeks Jungle School | Varanen Freeks beste vriend Johan de varaan is op bezoek. Deze witkeelvaraan tikt een rauw eitje weg en Freek legt uit hoe varanen in het wild naar eieren graven. Ze gebruiken hun kromme nagels en hebben een bijzondere tong waar ze heel goed mee kunnen ruiken. Komodovaranen zijn echte jagers en vleeseters: hun gekartelde tanden zijn zo scherp als vleesmessen. Deze draken zijn geen lieverdjes! https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101401539 576.578 2027-03-18T23:01:00+00:00 2436 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no hagedis reptiel natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-orkas 2024-01-04T13:00:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39085.w613.r16-9.2545ffe.webp Freeks Jungle School | Orka's De zwaarste roofdieren van de oceaan? Die hebben een rugvin zo groot als een surfbord en eten witte haaien als voorgerecht. Freek trekt alles uit de kast om te vertellen over deze intelligente jagers. Orka's zijn enorm slim, werken samen en leren trucjes aan elkaar. Aan de hand van een skelet wijst Freek op de stevige kaken en de bijzondere voorvinnen: dat lijken wel handen. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101401538 615.8 2027-03-18T23:01:00+00:00 7033 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no walvis dolfijn natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-cheetas 2024-01-04T13:00:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39086.w613.r16-9.1ca329e.webp Freeks Jungle School | Cheeta's Freek is dol op katten! Aan de hand van een schattig kitten vertelt hij over de snelste kattensoort: cheeta's. Deze jagers rennen zo hard als een auto op de snelweg en kunnen enorme sprongen maken. Ze hebben daar speciale aanpassingen voor, zoals uitgestoken nagels. Door hun grote neusgaten kunnen ze veel zuurstof opnemen. Dat gaat ten koste van hun hoektanden ' en zo is er altijd wel iemand baas boven baas. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101401537 581.213 2027-03-18T23:01:00+00:00 4779 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no kat natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-vampier-vleermuizen 2024-01-04T13:00:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39087.w613.r16-9.69b3354.webp Freeks Jungle School | Vampier vleermuizen Vampieren bestaan niet? Dat dacht je! Freek vertelt over dieren die leven van bloed. Vleermuizen zijn de enige zoogdieren die kunnen vliegen. Er zijn meer dan 1300 soorten en één daarvan heeft wel een heel bijzondere jachttechniek. Vampiervleermuizen besluipen hun prooi van onderen en kunnen zelfs springen. Met hun scherpe hoektandjes bijten ze en drinken dan per keer wel twee eetlepels bloed. Gelukkig merken de meeste prooien er helemaal niets van. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101401534 594.6 2027-03-18T23:01:00+00:00 3670 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no vleermuis zoogdier natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-bloedzuigers-vampiers-uit-het-moeras 2024-01-04T13:00:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39088.w613.r16-9.89c5296.webp Freeks Jungle School | Bloedzuigers: Vampiers uit het moeras Freek vertelt over glibberige vampiers uit het dierenrijk: bloedzuigers. Bloedzuigers zijn er helemaal op aangepast om onopgemerkt een lekkere bloedmaaltijd van hun prooi te stelen. Freek laat zien wat er gebeurt als een bloedzuiger zijn kaken in je slaat en hoe je zo'n slijmerige rakker van je huid af haalt. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406834 639.2 2027-03-18T23:01:00+00:00 1885 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no regenworm bloed natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-vogelspinnen-achtpotige-knuffeldieren 2024-01-04T13:00:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39089.w613.r16-9.d303b45.webp Freeks Jungle School | Vogelspinnen: Achtpotige knuffeldieren Vogelspinnen: het zijn pluizige dieren met kraaloogjes. Toch zijn veel mensen bang voor ze. Freek laat zien waarom hij juist dol is op deze fantastische dieren. En daarvoor heeft hij een bijzondere gast op bezoek. Vogelspinnen zijn ongevaarlijk voor mensen, maar niet voor hun prooien natuurlijk. En een mannetje dat een partner zoekt? Die kan beter ook maar uitkijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101407503 593.493 2027-03-18T23:01:00+00:00 5865 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no spin natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-mieren-toffe-teamspelers 2024-01-04T13:00:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39090.w613.r16-9.cb167e8.webp Freeks Jungle School | Mieren: Toffe teamspelers Geen dieren die zo goed kunnen samenwerken als mieren. Freek legt uit hoe ze georganiseerd te werk gaan om op termieten te jagen, om overstromingen te trotseren en om veel grotere vijanden te verslaan. En dat alles om hun koningin te verzorgen en beschermen. Want zonder koningin, geen mierenvolk. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406836 638.84 2027-03-18T23:01:00+00:00 3772 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no mier insect natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-nijlkrokodillen-gevaarlijke-boomstammen 2024-01-04T13:00:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39091.w613.r16-9.3513458.webp Freeks Jungle School | Nijlkrokodillen: Gevaarlijke boomstammen Wanneer je nijlkrokodillen ziet, lijkt het wel alsof je terugkijkt in de tijd. Het zijn echte sluipmoordenaars, die een drinkende prooi grijpen vanuit een hinderlaag. Freek laat aan de hand van een schedel zien hoe ze onopgemerkt hun prooi kunnen benaderen. Maar deze oerreptielen zijn niet alleen levensgevaarlijke jagers, het zijn ook lieve, zachtzinnige ouders. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406837 610.72 2027-03-18T23:01:00+00:00 3884 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no krokodil reptiel natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-kaapse-buffels-tanks-van-de-savanne 2024-01-04T13:00:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39092.w613.r16-9.1484ee3.webp Freeks Jungle School | Kaapse Buffels: Tanks van de savanne Het zijn de meest onberekenbare dieren van de Afrikaanse savanne: Kaapse buffels. Freek laat zien hoe machtig deze superkoeien wel niet zijn met hun reusachtige hoorns. Deze buffels leven in kuddes waarbinnen soortgenoten elkaar fel beschermen. Zelfs leeuwen denken wel twee keer na voordat ze zich aan een Kaapse buffel wagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406838 637.76 2027-03-18T23:01:00+00:00 2070 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no rund natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-schorpioenen-onverwachte-dansers 2024-01-04T13:00:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39093.w613.r16-9.129a827.webp Freeks Jungle School | Schorpioenen: Onverwachte dansers Freek vertelt over gepantserde dieren met enorme scharen en een grote gifstekel: schorpioenen. Hij laat zien hoe deze bijzondere dieren oplichten onder uv-licht. Het zijn uitstekende jagers en felle verdedigers. Maar als het donker wordt, ontpoppen schorpioenen zich tot romantische danspartners. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406839 636.413 2027-03-18T23:01:00+00:00 2878 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no schorpioen spin natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-gorillas-machos-van-het-oerwoud 2024-01-04T13:00:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39094.w613.r16-9.bfe29b9.webp Freeks Jungle School | Gorilla's: Macho's van het oerwoud Gorilla's zijn stoere krachtpatsers waar je geen ruzie mee wil hebben! Een gorillaman is beresterk en voor niets en niemand bang. Maar maken gorilla's hun reputatie als machtige vechtersbazen ook echt waar? Freek laat zien wat je moet doen als je oog in oog komt te staan met de grootste aap ter wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406840 613.933 2027-03-18T23:01:00+00:00 3390 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no gorilla aap natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-kameleons-wandelende-regenbogen 2024-01-04T13:00:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39095.w613.r16-9.ba21acb.webp Freeks Jungle School | Kameleons: Wandelende regenbogen Kameleons zijn geweldige dieren met ogen als camera's, een elastische supertong en prachtige kleuren. Freek legt uit hoe en waarom kameleons van kleur veranderen en hij laat zien hoe ze hun lange tong afschieten om nietsvermoedende insecten van hun tak te plukken. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406841 623 2027-03-18T23:01:00+00:00 7176 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no kameleon hagedis natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-reuzenmiereneters-vreemde-snuiters-van-de-pantanal 2024-01-04T13:00:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39096.w613.r16-9.4325eef.webp Freeks Jungle School | Reuzenmiereneters: Vreemde snuiters van de Pantanal Reuzenmiereneters zijn misschien wel de meest bizarre dieren uit het dierenrijk. Freek laat aan de hand van een skelet zien dat deze dieren zijn gebouwd als perfecte mierenslurpers. Tegen hun scherpe klauwen, waarmee ze nesten openbreken, en een lange kleeftong is geen mier opgewassen. En niet alleen kleine mieren, ook grote jaguars kunnen maar beter voor reuzenmiereneters oppassen! https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406842 637.251 2027-03-18T23:01:00+00:00 2307 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no luiaard zoogdier natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-nijlpaarden-boze-badgasten 2024-01-04T13:00:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39097.w613.r16-9.319e403.webp Freeks Jungle School | Nijlpaarden: Boze badgasten Met hun logge lijf zien nijlpaarden er knuffelig uit. Freek legt uit waarom je toch maar beter bij deze rivierbazen uit de buurt kan blijven. Ze zijn razendsnel, hebben gigantische slagtanden en zijn levensgevaarlijk. Ze schuilen de hele dag in het water voor de felle zon. En dat, terwijl ze niet eens kunnen zwemmen. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406843 638.44 2027-03-18T23:01:00+00:00 3599 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no zoogdier natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-ratelslangen-giftige-rammelaars 2024-01-04T13:00:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39098.w613.r16-9.ab18589.webp Freeks Jungle School | Ratelslangen: Giftige rammelaars Slangen zijn Freeks eerste en grote liefde. Luister mee hoe giftige ratelslangen hun vijanden waarschuwen met hun staart en kijk mee hoe ze hun prooien opsporen in het donker. Ze hebben krachtig gif en warmtesensoren om mee te jagen. Toch worden zelfs deze toproofdieren wel eens afgetroefd door hun prooi. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406844 633 2027-03-18T23:01:00+00:00 5229 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no slang reptiel natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-zeekoeien-vriendelijke-reuzen 2024-01-04T13:00:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39099.w613.r16-9.1a513f3.webp Freeks Jungle School | Zeekoeien: Vriendelijke reuzen Zeemeerminnen bestaan natuurlijk niet. Maar deze mythische figuren zijn wel gebaseerd op échte dieren: zeekoeien. Freek legt uit hoe je aan hun skelet kan zien dat de voorouders van deze vriendelijke waterreuzen lang geleden op het land leefden en waarom deze nieuwsgierige dieren nu gevaar lopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406845 585.166 2027-03-18T23:01:00+00:00 2317 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no zoogdier water natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-gieren-opruimers-van-de-natuur 2024-01-04T13:00:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39100.w613.r16-9.ce4ca1d.webp Freeks Jungle School | Gieren: Opruimers van de natuur Freek staat oog in oog met een reusachtige gier. Hij legt uit waarom deze lijkenpikkers hun slechte reputatie absoluut niet verdienen. Gieren zijn juist van levensbelang voor de natuur. Zonder deze vuilopruimers zou de savanne vol liggen met stinkend en rottend vlees. Freek vertelt hoe gieren de natuur schoon en netjes houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406846 583.735 2027-03-18T23:01:00+00:00 2477 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no roofvogel natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-helmkasuarissen-echte-dinos 2024-01-04T13:00:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39101.w613.r16-9.4760208.webp Freeks Jungle School | Helmkasuarissen: Echte dino's! Helmkasuarissen zijn levende dino's. Luister mee met Freek hoe deze reusachtige dieren het laagste geluid maken van alle vogels ter wereld. Deze indrukwekkende loopvogels hebben gigantische klauwen om zich mee te verdedigen en een grote helm die ze helpt afkoelen in de warme jungle van Australië. Maar zo gevaarlijk als ze zijn, zo zorgzaam zijn ze voor hun kuikens. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406847 639.24 2027-03-18T23:01:00+00:00 3663 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no loopvogel natuur https://schooltv.nl/video-item/freeks-jungle-school-reuzenotters-wolven-van-de-rivier 2024-01-04T13:00:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39102.w613.r16-9.0e0f92b.webp Freeks Jungle School | Reuzenotters: Wolven van de rivier Reuzenotters zijn voor niets en niemand bang. Freek legt uit hoe deze 'rivierwolven' met hun familie samenwerken om indringers en zelfs de gevaarlijkste roofdieren buiten de deur te houden. Het zijn uitstekende onderwaterjagers. Toch moeten jonge reuzenottertjes eerst hun zwemdiploma halen voordat ze zich in het diepe wagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=BV_101406848 584.96 2027-03-18T23:01:00+00:00 2524 2022-03-17T13:00:00+00:00 yes no otter natuur https://schooltv.nl/video-item/histories-wat-is-de-gouden-eeuw 2024-01-16T16:09:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39103.w613.r16-9.0fa1aff.webp Histories | Wat is de Gouden Eeuw? De zeventiende eeuw is een tijd van handel op zee en handel in mensen. Waarom noemen we de Gouden Eeuw eigenlijk goud? In Het Verhaal van Nederland HISTORIES leggen we je de geschiedenis uit! In 10 video’s presenteert Nizar El Manouzi de leukste en gekste weetjes uit de verhalen van vroeger, van de prehistorie tot de Tweede Wereldoorlog. Waarom droegen mensen vroeger een pruik en liepen Romeinen in een toga? Hoe koud was het in de ijstijd, en waarom moesten kinderen vroeger in een fabriek werken? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16852898 528.448 14459 2022-03-16T11:00:00+00:00 yes no Gouden Eeuw VOC welvaart slavenhandel https://schooltv.nl/video-item/rapper-brave-is-eigenlijk-heel-braaf-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T13:00:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39104.w613.r16-9.e6eed40.webp Rapper Brave is eigenlijk heel braaf | Liedje uit De Boterhamshow Tijd voor muziek en ik zie hem al staan, hoor. Er gaat gerapt worden! Ja. Door niemand minder dan rapper Brave. Je schrijft Brave. Maar het is een Engels woord brave. En dat betekent Bernie? Brave betekent dapper of stoer. Stoer? Nou, zo ziet ie er ook uit, dus dat kan kloppen. Toch Brave? Nope. Oh. Ja, nee, je schrijft brave. Ja. Ja, ja, zo zeg je het ook: b, r, a, v, e. Brave. Brave? Maar je ziet er helemaal niet braaf uit. Ja, maar dat ben ik wel. Ik ben ook tantoe fatsoenlijk. Tantoe? Ja. Heel erg. Maar wij rappers zeggen tantoe. Of mega. En wat is dat? Ook heel erg? Nou uh, je klinkt tantoe stoer en megahip rapper Brave. O brave. Ohja, rapper Brave. Beleefd zijn is mijn gave, drop die beat! Bij het stoplicht zag ik gisteren een zielig vrouwtje. Ze treuzelde, ik liep erheen en zei 'he oudje!' Ze sidderde en heeft me angstig aangekeken. En toen heb ik haar geholpen met oversteken! Brave, ik ben de brave. Ik houd ervan me netjes te gedragen. Ik ben Brave, ik ben de brave. Beleefd zijn is een gave. Luister, luister. Ik ben tantoe fatsoenlijk. En ik ben megabetrouwbaar. Je leende m'n scooter? Ach weetje, joh hou maar. Met m'n vriendelijkheid overstelp ik je. Dus pas maar op met mij, want strakjes help ik je. Al die mensen maar lullen, van jij hebt bakken met geld? Nou koop dan ook dure spullen, want dan pas ben je een held. Maar ik ben toch niet koekoek, sjieke kleren zijn duur. Ik geef mijn doekoe aan het Wereldnatuurfonds. Brave, ik ben de brave. En ja, ik hou ervan me netjes te gedragen. Wat stoer doen is vet makkelijk hoor, maar ik ben braaf. Vraag het maar eens aan mijn achtergrondkoor. Ja hij heeft helemaal gelijk. Brave, ik ben de brave. Ik ben altijd aardig tegen alle fotografen. Ik heb een keurig ingevulde jaaropgave. Beleefd zijn is mijn gave. Brave. Gaaf he? Ja, rapper Brave, applaus! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16852909 150.96 869 2022-03-17T13:39:04+00:00 yes no rapper vooroordeel https://schooltv.nl/video-item/kers-en-boom-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-30T13:35:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39105.w613.r16-9.4613167.webp Kers en boom | Gedichtje van Nico de Neushoorn U heeft hem natuurlijk al lang gezien, onze huisdichter Nico de Neushoorn en zijn trouwe assistent Stella. En waar gaat je gedicht vandaag over? Nou, over 1 kers en een boom. De kers en de boom. De kers was rijp, dus viel ze uit de boom op het stenen pad. De boom was toen heel bang dat de kers een kersenschudding had. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16852912 54 401 2022-03-17T23:00:00+00:00 yes no gedicht fruit https://schooltv.nl/video-item/jannie-is-klant-voor-de-band-de-boterhamband 2024-02-08T12:56:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39106.w613.r16-9.7861262.webp Jannie is klant voor de band | De Boterhamband Wie is er vandaag de klant voor de band? Niet u, niet u, maar u! Oh wat leuk! Oh nou dan ga ik maar gauw. Zet hem op he! Oh spannend hoor. Ook vandaag kunnen we misschien weer iemand blij gaan maken met de vier dingen die straks voorbij gaan komen. Als onze kandidaat ze tenminste kan onthouden en daar is ze al. He hallo. En wie bent u precies? Ik ben Jannie van Noort. Jannie! Je weet hoe het spel gaat. Ja, zeker. Oh, ben ik even blij dat ik mijn bril nog even thuis heb opgehaald. Die was ik namelijk vergeten mee te nemen. Oh, vergeet je wel vaker iets Jannie, want dat is namelijk niet zo handig bij dit spelletje. Nou, hoe kom je daar nou bij, ik onthoud altijd alles prima. Nou, da's niet waar hoor. Ze vergeet altijd alles. Oh, als haar hoofd toch niet vastzat, nou. Nou maar het komt vast helemaal goed. Oh, ik heb er zin in. We zullen zien of Janny de vier dingen kan onthouden. Zit je goed, Jannie? Ah ja, ik zit geloof ik wel lekker, ja. Mooi zo. Dan start ik de band. Oh. Uhm, een paraplu. Hee. Een sleutelbos. Een portemonnee. Portemonnee. En een telefoon. Thuis weten jullie het vast al welke vier dingen we zojuist hebben gezien. Maar weet Jannie het ook? Aha daar is Jannie al. Hallo. Jannie, zeg het maar. Ik zag als eerste een paraplu. Een paraplu. Bernie is dat goed? Een umbrella, een paraplu. Helemaal goed. Daar is hij heel gek. Je zou denken dat het de paraplu van mijn zus Riet is. Het is haar paraplu. Ja, die was ze vergeten. Bij de voordeur? Ah. En wat nog meer? Nou, ik zag een portemonnee. En die portemonnee die leek ook heel erg op...de portemonnee van Riet, die was ze vergeten in de kantine. En dan die sleutelbos en die telefoon, zijn die dan ook van...Jazeker. De telefoon van Riet, vergeten bij de lift. En de sleutelbos van Riet, die was ze vergeten bij de receptie. Dat heb jij goed gezien Jannie. Dat is vanwege die bril natuurlijk. Ja, je hebt alle vier de dingen onthouden die je Riet vergeten was. Nou weet je, als haar hoofd niet vastzat, dan zou ze die ook nog vergeten. Oh, dat is niet waar hoor. Ja, Jannie mag het allemaal meenemen, tot de volgende keer bij de boterhamband! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16852913 158.28 366 2022-03-20T23:00:00+00:00 yes no geheugen spelen https://schooltv.nl/video-item/ode-aan-de-stoel-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-02-01T13:10:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39107.w613.r16-9.7aa5e51.webp Ode aan de stoel | Liedje uit De Boterhamshow Ja doe maar mee jongens! Daar gaat ie, he he. Hij heeft een viertal poten en je ziet hem in je klas, je kamer, in de tuin, aan tafel, of op het terras. Hij is gemaakt van hout of ijzer of van allebei. En als je lang gelopen hebt, dan maakt dit ding je blij. En rij je in de auto naar je oma en terug? Dan geeft dit ding je onderweg een steuntje in de rug. Dit ding is doodgewoon, maar ook dit doodgewone ding verdient het dat ik deze week een ode aan hem zing. De leuning houdt je vast als je gat schaatsen op de sloot. Hij is een echte vriend, je mag altijd bij hem op schoot. Dus ben je heel erg moe en ga je zitten met een zucht, dan tilt ie zonder moeite zo je billen en in de lucht. Ik denk dat je zo zoetjes aan wel weet wat ik bedoel. Dus geef hem een applausje. Kijk, hier is dan: de stoel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16852914 84.28 3804 2022-03-21T23:00:00+00:00 yes no zingen stoel https://schooltv.nl/video-item/hoe-kan-een-operatie-scheelzien-verhelpen-eerst-testjes-doen-dan-een-korte-operatie 2024-01-04T13:00:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39110.w613.r16-9.3a1f058.webp Hoe kan een operatie scheelzien verhelpen? | Eerst testjes doen, dan een korte operatie Hoe komt het dat het ene kind wel scheelziet en de ander niet? Het kan erfelijk zijn, dan word je ermee geboren. Maar het kan ook zijn dat je veel te laat erachter komt dat je een brilletje nodig hebt. En dan heb je eigenlijk gewoon dikke, vette pech. Joy, wat staat er op mijn lampje? Kuiken. Een kuikentje, wat goed. En, eh, heeft-ie ook nog wat in z'n hand? Paasei. Heel goed. En wat voor kleur is dat eitje? Blauw. Een blauw eitje, heel goed. Voordat Joy geopereerd wordt, gaat ze eerst naar Lieke. Zij is orthoptist en doet geen operaties, maar wel een aantal testjes om erachter te komen wat de stand van het oog is. Dan weten ze ook gelijk hoeveel millimeter de oogspiertjes verplaatst moeten worden. Deze is leuk, een piraat. Ik plak hem op m'n neus. Kun je hem zien? Dan pak ik deze lat... Wat ben je allemaal aan het doen? Ik heb een lat en hiermee kan ik precies meten hoe ver haar oog naar binnen staat. Dan weten we hoeveel millimeter we het spiertje moeten verplaatsen. Joy mag nu naar m'n sticker kijken. Wat zit er op m'n neus? Piraat. Kijk, dan hou ik deze er voor. Dan hou ik er net zo lang glaasjes voor totdat ik het oog niet meer zie bewegen. Kijk maar goed naar die piraat. Heel goed, Joy. En nu zie je het oog door het raampje niet meer bewegen. En dan weten we nu hoeveel millimeter we de oogspier moeten verplaatsen. Duidelijk. Ja. Kom maar met je hoofd naar voren. Kin op het bakje, heel goed. En wat zie je daar? Waar is dit apparaat voor? Dit apparaat meet de stand van de ogen op hele lange afstand. Je mag naar de vis kijken. Zie je daar ook een hondje? Ja. Eigenlijk blijf ik verplaatsen totdat ik de ogen niet meer zie bewegen. Kijk maar naar de vis en weer naar de hond. Nog een keer naar de vis en nog een keer naar de hond. En de plaatjes zijn dan net iets verschillend? Een vis en een hond. En nu gaan we deze inderdaad erin doen. Dit is een beer met een appel en een banaan. Als je ogen samen kijken, zie je één beer met een appel en een banaan en anders zie je of de beer met een banaan of de beer met een appel. Dus deze halen we eruit. Deze doen we erin. En Joy, wat zie je nu? Zie je de beer? Ja. En wat gooit de beer? Appel en een banaan. Dus op dit moment kijken haar ogen wel samen. Mag je goed blijven kijken en als je nou twee beren ziet of als de appel of de banaan weg is mag je stop zeggen. Nu beweeg ik de armen uit elkaar. Is het nog één beer? Ja. Nog steeds één beer? Nu ook nog? Nee. Heel goed, zeg. Nu kijkt ze nog maar met één oog. Lieke heeft net alles opgemeten en nu gaan we weer terug naar Marta. Zij doet nog even een dubbelcheck en onderzoekt of de ogen gezond zijn. Want hoe zie je dat nou precies? Ik kan met dit apparaat heel dicht op het oog kijken. En als ik dan een speciaal lensje ertussen houd, kan ik goed inzoomen op het netvlies en omdat alles mooi roze is, weet ik dat alles goed doorbloed is en gezond is. Dat betekent dan dus ook dat de operatie door kan gaan. Zeker. Joy. Gefeliciteerd. Zijn jullie er een beetje klaar voor? Zijn we er klaar voor, Joy? Ja. Ik zou zeggen, heel veel succes. High five. Jullie ook. Bij zo'n oogoperatie gaan we de spieren veranderen zodat het oog recht komt te staan. En bij Joy ga ik de buitenste oogspier strakker zetten. Lieke heeft gemeten dat zij 40 dioptrie in haar binnenschil staat. En dat komt overeen met 3 millimeter strakker zetten. Dat kan ik even laten zien aan de hand van dit elastiekje. Als je een elastiekje strakker wilt maken, kun je het een stukje innemen. En dat doe je ook bij de oogspier? Ja, dat werkt hetzelfde. Kijk, daar komt ‘ie. Maar knip je hem dan af? Nee, ik plaats eerst wat hechtinkjes door de spier. Als je hem losknipt, dan schiet-ie naar achteren. Doordat-ie op de hechting is, kun je hem naar voren trekken en hem 3 millimeter strakker zetten. Het klinkt super ingewikkeld. Hoelang duurt dat? Een half uurtje. Dus dat valt mee. Dat valt mee, ja. Nou, de spier is weer vastgezet. We zijn klaar, we gaan haar lekker uitpakken. En allebei de ogen moeten geopereerd worden. Als je oogspier aan de ene kant aantrekt, moet je dat aan de andere kant ook doen om te zorgen dat de ogen weer goed op elkaar afgesteld zijn. En? Gaat wel goed, maar ze wil liever even alleen met papa en mama zijn. Snap ik. Moet ze nog een keer terugkomen voor controle? Ja, over twee weken. Dan zien we hoe mooi haar ogen rechtstaan. Geef jij deze aan haar dan? O, dat vind ik wel hartstikke leuk. O, nee! Geef jij ze maar aan haar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16855170 291.2 763 2022-03-21T09:28:00+00:00 yes no oog zien https://schooltv.nl/video-item/wat-is-scheelzien-als-je-oogspieren-niet-goed-samenwerken 2024-01-16T15:19:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39111.w613.r16-9.b4a490f.webp Wat is scheelzien? | Als je oogspieren niet goed samenwerken Je hebt ze in allerlei kleuren, blauwe ogen, groene ogen, bruine ogen, lachende ogen, dus blij of verdrietig, misschien zelfs verliefde ogen. Je hebt grote ogen, smalle ogen, uitpuilende ogen, ogen met brillen, maar je hebt ook... ogen die scheel staan. Meteen even wat weetjes, scheelzien is één woord. Het komt vooral voor bij jonge kinderen tussen de 2 en 4 jaar. Soms word je ermee geboren. Scheelzien staat op de tweede plaats van de meest voorkomende oogaandoeningen bij kinderen. En op de eerste plaats staat het dragen van een bril. Joy is al een keer geopereerd, hè? Ja, ze keek al scheel toen ze geboren werd. En met anderhalf jaar is ze in Rotterdam geopereerd. Toen is ze constant op controle geweest. Dat ging allemaal goed. En nu hebben ze gezegd dat ze weer geopereerd mag worden omdat haar oogjes wat schever zijn gaan staan. Op zich goed nieuws, maar wat vind je het vervelendste aan je ogen? Als kinderen iets vragen. Wat vragen ze dan? Ben je blind? Nee! Dat zeggen ze tegen je? Dat je blind bent. Dat is wel vervelend, hè. We hebben thuis altijd gezegd: Iedereen heeft iets anders. Mama heeft scheve tanden. Wat heeft papa scheef? Neus. Wat heeft Senna scheef, je zusje? Haar hoofd. Ja, zo hebben we allemaal wel iets anders. Ik heb scheve knieën. Iedereen heeft wel iets scheefs. Om te begrijpen wat er precies aan de hand is bij scheelzien, moet je eerst snappen hoe het oog werkt. Dit zijn je ogen. Het zijn eigenlijk bollen. Dat zie je hier ook. En aan de achterkant van je oog zit het netvlies. Alles wat je ziet wordt eerst afgebeeld, geprojecteerd, op je netvlies en doorgestuurd naar de hersenen. Zodat je snapt wat je ziet. Aan de voorkant van het oog zit het hoornvlies. En daarachter de iris, in dit geval blauw. Net als bij mij, maar het kan bijvoorbeeld ook bruin zijn. En daarachter zit de ooglens. En dat zwarte gaatje, in het midden van je oog, dat is je pupil. Superbelangrijk, zit er natuurlijk niet voor niets. Want via je pupil komt het licht van buiten je oog binnen. Dat heb je nodig om te kunnen zien. Daarvoor moet het hoornvlies glashelder zijn, net als de ooglens. En alles moet precies afgesteld zijn om scherp te kunnen zien. En als die beelden die binnenkomen op je netvlies staan eerst op z'n kop. Via de oogzenuw worden ze doorgestuurd naar de hersenen. Daar worden de beelden omgedraaid, zodat je recht ziet. Gelukkig maar, want anders word je knettergek. Maar we hebben natuurlijk wel twee ogen. Elk oog ziet ietsje anders. Maar dat geeft niet, de hersenen leggen de beelden op elkaar en daardoor zie je heel goed scherpte en diepte. Alleen als we scheelzien hebben we een probleem. Dan lukt het de hersenen niet om de beelden op elkaar te zetten. Dan zie je niet meer goed scherp en niet goed diepte. Hoe komt dat dan? Elk oog wordt aangestuurd door zes oogspieren. Vier rechte, eentje aan de bovenkant, eentje aan de onderkant, eentje links. En eentje rechts. En daarnaast hebben we ook nog twee schuine oogspieren. Hier eentje aan de bovenkant. En hier een aan de onderkant. En hoe werken die spieren dan precies? Door die rechte oogspieren kun je het oog makkelijk naar boven bewegen. Of naar beneden, of naar links. Of naar rechts. Maar dan heb je ook nog die schuine oogspieren en die zorgen dat je schuin naar boven kan, of schuin naar beneden. En als al die spieren goed samenwerken, kun je bijvoorbeeld een eyeroll doen. Ja en dan kun je goed diepte zien en de hele wereld in 3D. Dus, eh, dat is top. Als je scheelkijkt, werken de oogspieren niet goed samen. Hier zie je de oogspieren weer. En als bijvoorbeeld je buitenste oogspier een beetje te zwak is, dan draait het oog naar binnen. En kijk je scheel naar binnen. Dus je ene oog kijkt naar iets anders dan het andere oog. Klopt. De hersenen krijgen daardoor twee beelden binnen die niet bij elkaar passen. Eén beeld wordt weggegooid en het ene oog gaat steeds slechter zien. En als je scheel bent, zie je dan ook altijd dubbel? Dat hoeft niet, want er is dus één beeld weggegooid, maar dat ene oog dat scheelkijkt en niet meekijkt, die gaat steeds slechter zien en wordt steeds luier. En daarom wordt het goede oog afgeplakt. Inderdaad. Om het luie oog te trainen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16855171 272.597 915 2022-03-21T10:15:19+00:00 yes no oog zien https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-stadsbeiaardier-liedjes-spelen-op-de-klokken-in-de-toren 2024-01-04T13:00:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39112.w613.r16-9.33df449.webp Wat doet een stadsbeiaardier? | Liedjes spelen op de klokken in de toren Dit vind ik altijd zo gezellig. Lopen over de markt met een muziekje erbij. Is het niet eh... De Notenkraker? Ja, toch? Klinkt goed, zeker als het gespeeld wordt op klokken, daarboven in de toren. Dat geeft zo'n lekker sfeertje. Bij de Laurenskerk in Rotterdam hebben ze iets leuks bedacht. Je kunt hier een nummertje aanvragen. Ik dacht: We zijn toch in Rotterdam, laten we Lee Towers doen. Nummer 59 is dat. Dit is fantastisch! Hij speelt mijn nummer: Lee Towers - You'll Never Walk Alone. Wauw. De klokken boven in de toren waarop gespeeld wordt, noem je een carillon. Of een beiaard. Een carillon is een van de grootste muziekinstrumenten ter wereld. In Nederland zijn er de meeste carillons ter wereld: 200. Het is dan ook een Nederlands-Belgische uitvinding, ontstaan aan het begin van de 16e eeuw. Kijk, hierboven hangt het carillon. Het wordt bespeeld door Richard. Wauw. Richard, jij bent de stadsbeiaardier van Rotterdam. Ja. Speel je elk uur die melodietjes? Nee. Dat doet de speeltrommel. Ik zit hier in mijn klokkenhuisje, hoog in de toren. Ja, leuk. Om muziek te maken. Wat voor muziek speel je dan? Van alles. Popmuziek, klassieke muziek, Bach en Beethoven. Muziek, speciaal voor het carillon geschreven. Filmmuziek. Maar ik vind het ook leuk om aan te sluiten bij wat er gebeurt in Nederland. Of wat er gebeurt in Rotterdam. Als het filmfestival is, speel ik filmmuziek. Als Feyenoord kampioen wordt, speel ik Hand in hand, kameraden. Zal ik wat voor je spelen? Ja, heel graag. Je mag kiezen: Johann Sebastian Bach of Harry Potter. Harry Potter natuurlijk. Oke. Komt-ie. Vind je het niet spannend? Je zit hoog in de toren, maar iedereen in Rotterdam hoort je. Soms vind ik dat wel spannend. Het gekke is dat ik geen idee heb wie luistert, wie het hoort. En niemand ziet dat ik het ben die het doet. Ik zit hier hoog verstopt in de toren. Maar als ik geluid maak, dan hoort iedereen het. Dat geeft veel verantwoordelijkheid. Ik vind het belangrijk, als ik een uur gespeeld heb, dat iedereen op straat iets mee te fluiten heeft. En Richard, mag ik een keer samen met jou iets spelen? Maar dan moeten we eerst oefenen. Oké. Als ik zelf ga spelen, oefen ik eerst thuis op mijn oefenklavier zonder klokken, tot ik het helemaal goed kan, zonder fouten. Dan pas kom ik op de toren. Anders val je heel Rotterdam lastig. Ja, als ik een fout maak, weet heel Rotterdam: Eva zit in de toren. Oefenen dan maar. Kom! Dit is het oefenklavier. Hij klinkt wel mooi. Maar we moeten wel met iets komen zo. Ja. Dus jij kan dat nu ook doen. Ja, bijna, bijna. Ja, daar beginnen en dan die en dan die. Het klinkt nog niet zo goed. Nee, verschrikkelijk. Die. O ja. En dan daar. En weer terug. Attentie, Rotterdam! Hier volgt een concert van Eva en Richard! Zo. Ben je er klaar voor? Ja, een beetje zenuwachtig. Oké, 1, 2, 3, 4. Oh, dit is zo leuk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16855172 290.837 578 2022-03-21T23:00:00+00:00 yes no klok muziek https://schooltv.nl/video-item/de-grootste-boekhandel-van-nederland-meer-dan-40-miljoen-boeken-bij-elkaar 2024-01-04T13:00:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39113.w613.r16-9.8bf28f1.webp De grootste boekhandel van Nederland | Meer dan 40 miljoen boeken bij elkaar Grote kans dat de boeken die jij in de winkel koopt of online bestelt uit dit grote magazijn komen. Bijna elk boek dat in Nederland wordt verkocht, komt namelijk hier uit Culemborg. Hier binnen liggen zelfs meer dan veertig miljoen boeken opgeslagen. Dit is dus duidelijk de grootste boekhandel van Nederland. Hier liggen meer dan 120.000 verschillende boektitels en van elke titel dan ook weer meerdere exemplaren. Alles bij elkaar liggen er meer dan 40 miljoen boeken opgeslagen. Als de boekhandel zijn boeken voorraad heeft besteld, dan gaan ze hier aan de slag. De robotkranen zoeven langs deze enorme rekken omhoog en pakken precies de pallets met boeken die nodig zijn. En dit is niet eens de enige voorraadhal. Nog een boekenmagazijn! En kijk, al die verdiepingen! Het is wel 30 meter hoog. En ook hier zoeft er een robot langs alle rijen vol met boeken om vervolgens precies de goeie boeken uit te pikken. Op dit tussenstation staan vierentwintig kasten en vanaf hier worden alle boeken weer verder gesorteerd. Hier liggen 2500 boeken, waaronder de boekentop 200 van dit moment en ze liggen allemaal in hun eigen vakje, zodat ze razendsnel gepakt kunnen worden. En deze barcode hier, die is het allerbelangrijkste. Zonder die barcode gebeurt er hier niks. Op die manier weten namelijk de mensen en de robot precies wat er met het boek moet gebeuren. De winkel komt steeds dichterbij. Er wordt nu op boekhandel gesorteerd. De pakbon zit erin en klaar om te gaan, op weg naar de lezer. En dit is dan het eindstation. Hier staan alle boeken klaar om verstuurd te worden naar de boekverkopers. Deze gaat bijvoorbeeld naar Dordrecht en Leerdam, Groot-Ammers en ga zo maar door. Het hele land wordt voorzien van boeken. Ja, is natuurlijk wel een beetje gek. Ik bedoel, we noemen dit de grootste boekhandel, maar ik zie geen enkele lezer hier zelf gezellig winkelen. Toch is het zo dat alle boekenwinkels in Nederland hun boeken uit deze boekhandel halen. En daarom is het zeker wel de grootste boekhandel van Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16855176 176 971 2022-04-04T17:00:00+00:00 yes no lezen boek https://schooltv.nl/video-item/hoe-verwijder-je-brandlucht-met-een-ozonkanon 2024-01-04T13:00:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39114.w613.r16-9.a331002.webp Hoe verwijder je brandlucht? | Met een ozonkanon Bij brand kunnen spullen verbranden, dan gaan ze helaas in rook op. Maar die spullen kunnen ook rookschade krijgen. En brandlucht? Dat verwijder je niet met een lekker luchtje. Nee, dat doe je met een ozonkanon. Maar hoe doen ze dat nou? We zijn hier in Rotterdam bij het grootste bedrijf van ons land dat gespecialiseerd is in het reinigen van spullen met rook- en roetschade. En dat doen we met deze ozonkanonnen. Maar wat is ozon nou precies? Ozon kennen we natuurlijk van de ozonlaag die ons beschermt tegen de zon, maar ozon komt ook vrij als het bliksemt. En de elektrische lading die dan vrijkomt is zo sterk dat de zuurstof in de lucht wordt omgezet in ozon. En soms kan je na een onweersbui de ozon ruiken. In dit ozonkanon gebeurt hetzelfde als bij onweer. De elektrische lading zet zuurstof om in ozon en dat gebeurt daar in die blauwe buisjes. Maar hoe krijg je met het vrijgekomen ozon de brandlucht uit spullen? Het zit zo. Alles om ons heen bestaat uit moleculen. Ook ozon. De ozonmoleculen zijn zwaarder dan de moleculen die brandlucht veroorzaken. Neem deze kleding. De brandlucht hangt er nog aan. Of dit apparaat, er zit nog roet op. De ozonmoleculen zakken om de viezeluchtmoleculen heen en kapselen ze in. Ze breken ze af waardoor je ze niet meer ruikt. Je denkt misschien: kunnen ze niet gewoon wat luchtverfrissers neerzetten. Lelietjes-van-dale, lavendel. Maar dat helpt dus niet, want die verbergen de vieze lucht wel eventjes. Maar dan verdampen ze ook weer en is de rooklucht weer terug. Dit soort frisse luchtjes zijn te licht. Maar door de ozon worden de stofjes die de rooklucht veroorzaken als het ware helemaal ingepakt en wordt de lucht dus echt gereinigd en keert de rooklucht nooit meer terug. Maar voordat ozon zijn werk kan doen, moet het roet van de spullen geboend worden en dat moet met de hand gedaan worden omdat roet heel vettig is, dus je moet stevig boenen, anders wordt het niet schoon. Na het grondig boenen kan het ontgeuren beginnen. Het ozonkanon kan aan de slag. Dat kan in deze speciale boxen. Dat kan met een klein ozenkanonnetje of in deze speciale ozonkamers met het grote ozonkanon. Deze ruimtes worden afgesloten. En dan kan met behulp van ozon binnen 24 uur de brandlucht uit meubels gehaald worden, maar ook vloerkleden of kleding. En het afsluiten is niet voor niks, want het inademen van grote concentraties ozon is niet gezond. Maar in deze kamer heeft ozon zijn werk gedaan. Geen brandlucht meer te ruiken. Brandlucht verwijderen met ozon. Zo doen ze dat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16857445 181.96 872 2022-04-04T17:00:00+00:00 yes no brand rook ozon https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-carillon-klokken-in-een-toren-om-muziek-op-te-spelen 2024-01-04T13:00:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39115.w613.r16-9.29016f0.webp Wat is een carillon? | Klokken in een toren om muziek op te spelen Aan elke toets zit een kabel. En die kabels gaan door het dak naar de klokken. Die kabels komen uit bij de klepel in de klok. Als Richard een toets indrukt, beweegt de klepel in de klok en komt er geluid. Maar het is oorverdovend, want de hele stad moet het kunnen horen. Die kleine klokjes zorgen voor de hoge tonen. En de grote klokken zorgen voor de lage tonen. Richard? Ja. Moet jij die klokken dan niet stemmen? Nee, dat hoeft niet, dat is al gebeurd, 350 jaar geleden. Oké. Ze klinken nog steeds goed. Top. Ik moet wel de draadspanning regelen. Door de temperatuurverschillen wordt de draad soms langer, soms korter. Hoe doe je dat dan? Ik zal het laten zien. Let op. Als ik hieraan draai, wordt de draad slapper. En dan gaat de klepel niet tegen de klok. Zie je? Als ik hem te strak maak, gebeurt er dit. Dan plakt de klepel tegen de klok. Dat willen we ook niet. Dus ik zoek naar het perfecte punt. Kijk, perfect. Ik speel vooral met de vuisten. Ironisch genoeg, het is een van de grootste muziekinstrumenten ter wereld en je speelt het met een van je kleinste lichaamsdelen die je hebt: je pink. Je ziet een enorme knobbel. Oooh! Moet je kijken. Dat is een eeltknobbel. En met dat stukje speel je. En je doet iets met je voeten. Ja, ik speel met mijn handen, mijn vuisten en met mijn voeten. Waarom doe je dat op je sokken? Dat voelt lekker, dan voel ik waar de toetsen zitten. Wat is dit? Dit is de speeltrommel. De speeltrommel neemt het van mij over als ik er niet ben. En die laat de tijd horen. Die is verbonden met het uurwerk buiten, de klok, waarop je ziet hoe laat het is. Het uurwerk geeft een seintje aan deze speeltrommel en vlak voor het uur gaat hij een rondje draaien en speelt hij een liedje. Als je dat deuntje hoort, weet je dat je moet gaan tellen hoe laat het is. De trommel draait rond. Er zitten pinnen in. Als de trommel ronddraait, komt hij tegen een hefboom. Die trekt een draadje naar beneden, die trekt aan een hamer. En die hamer valt tegen de klok. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16855173 156.864 2139 2022-03-21T23:00:00+00:00 yes no klok muziek https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-mini-organen-gekweekt-van-stamcellen-uit-bloed-of-plas-naar-andere-lichaamscellen 2024-01-04T13:00:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39116.w613.r16-9.acaf78c.webp Hoe worden mini-organen gekweekt? | Van stamcellen uit bloed of plas naar andere lichaamscellen Een buisje bloed en een potje plas. Hieruit kunnen je ze eigen mini-organen maken. Een echte doorbraak. Nederland is een van de voorlopers. Verschillende universiteiten en ziekenhuizen werken samen om deze mini-organen te ontwikkelen. Dat project heet Organs-on-Chips. Organen op chips. Hier de hoek om. Achter al deze deuren zitten laboratoria. Hier worden stamcellen, hartspiercellen en bloedvatcellen gekweekt. En er wordt onderzoek gedaan. Dus dit is het kweeklaboratorium. Ja. Hier maken we stamcellen vanuit bloed of urine. Stamcellen, wat zijn dat ook alweer precies? Stamcellen zijn cellen die verschillende typen cellen van het lichaam kunnen worden. Als we in de buik van onze moeder zitten als baby, hebben we die cellen in ons lichaam. Het zijn de bouwstenen voor alle organen. Vanuit daar ontwikkelen zich lever- en hartcellen. En hoe maak je die stamcellen? Dat zien we hier. Hier halen we de cellen uit het bloed. Dat is een ingewikkeld proces. Daarvoor moeten we allerlei stofjes toevoegen met een pipet. Dan laten we het bloed snel ronddraaien. Zodat we de goede cellen eruit kunnen halen. Dan krijg je uiteindelijk dit. Dit zijn de cellen die we nodig hebben. Het gaat dus om dit witte laagje cellen? Ja. En in dit laboratorium gaan we verder met de cellen. We volgen een soort biologisch kookrecept. Daar voegen we allerlei stofjes toe. Waaronder stukjes DNA. Dat zorgt er dan voor dat die cellen gaan veranderen. En dat zet je het terug in de incubator. Ehm, dat is eigenlijk een soort oven. Ik zie hier ook ongeveer 37 graden staan. Dat is ongeveer gelijk aan je lichaamstemperatuur. Ja, precies. Na vier weken zien we dan dit. Dit zijn de stamcellen. En hier kun je dan weer allerlei andere cellen van maken. Ja, elke soort die je wil. Bijvoorbeeld hartspiercellen. Na twee weken hebben we dan een minihartje. Die zit hier op een chip. Je ziet een klein klompje. En daarin zitten hartspiercellen, bloedvatcellen en andere ondersteunende cellen. Hij is wel heel klein. Hij is heel klein. Dit is niet te geloven, man! Je ziet hem gewoon echt kloppen ook. Ja. Zeker. En dat allemaal van wat bloed of urine. Met mini-organen op chips kun je de werking van je echte organen nabootsen. Bijvoorbeeld van je hart. In het laboratorium kun je dan testen hoe een bepaald medicijn werkt. Wat ben je nu aan het doen? Onder de microscoop hebben we het minihartje. Dat ligt op een chip. Die chip heeft allemaal elektrodes. Dat zijn die lijntjes. Hiermee meten we hoe het met het hartje gaat als we medicijn toevoegen. Laat maar zien. Nu voeg ik een medicijn toe. Aan het minihartje dat op de chip zit. Kan je het zien? Volgens mij klopt ie nu al sneller. Volgens mij ook. Dat gaat heel snel. Wat kan je daarover zeggen? Nu weten we dat dit medicijn werkt voor dit specifieke hartje. Helemaal top. En dat testen kan je dus ook doen op minidarmen, minilongen, minihersenen, een minilever. Eigenlijk op alles. Ja. En daar horen dan ook bepaalde chips bij. Deze chip hoort bij de longen. Deze chip hoort bij de darmen. Deze chip hoort bij de hersenen. En deze hadden we al gezien, die hoort bij het hart. Bizar. Het hele lichaam op chips. De volgende stap is dan om al die chips aan elkaar te verbinden. Want in het echte lichaam heeft het hart bijvoorbeeld invloed op de darmen. En zo kan je dan het echte lichaam nabootsen en zien welke invloed medicijnen op je organen hebben. Ja, en het grote voordeel is dat je veel sneller kan kijken of een medicijn precies voor jou werkt. Al deze orgaantjes zijn tenslotte gemaakt van jouw materiaal. En ook belangrijk: Je hebt bijna geen testen meer nodig op proefdieren. Dat zou geweldig zijn. Maar het beste blijft natuurlijk je eigen gezonde orgaan. Ik hoop dat jij nog HARTstikke lang blijft kloppen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16855174 297.877 930 2022-03-22T23:00:00+00:00 yes no orgaan stamcel https://schooltv.nl/video-item/waarom-worden-mini-organen-gekweekt-medicijnen-testen-op-een-kleine-versie-van-je-hart-longen-of 2024-01-04T13:00:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39117.w613.r16-9.a4e1875.webp Waarom worden mini-organen gekweekt? | Medicijnen testen op een kleine versie van je hart, longen of darmen Het klinkt als science fiction. Mini-organen kweken van je eigen organen. Van je hart, je longen, je lever, je darmen, je hersenen. Alles. Bijvoorbeeld een minihartje van je eigen hart, gemaakt in het lab. Maar wat is dat dan precies? En waar is het goed voor? Op naar Cardiologie, de hartafdeling, van het ziekenhuis. Cardioloog Monique Jongbloed. Hallo. Hoe zit het precies met je hart en die minihartjes? Dat laat ik je zien. We gaan een hartfilmpje maken. Een ECG, loop maar even mee. Spannend. Kom maar op. We plakken wat plakkers op je borst. Zo kunnen we de elektrische stroom afleiden die door je hart gaat. Dat maakt dat je hart gaat pompen. Wat zien we nu? Dit is je hartslag. Zie je al deze pieken? Ja. Dit is iedere keer dat je hart slaat. Je hartslag is rustig. En het duurt niet te lang voordat de volgende hartslag weer komt. De geleiding door het hart is goed. Alles is regelmatig. Ja. En het ziet er goed uit. Gelukkig. Mijn hart klopt zoals het hoort. Maar wat doet je hart precies? Het hart is eigenlijk een pomp die het bloed door het lichaam pompt. Hier is een opengewerkt model. Het hart bestaat uit vier ruimtes. Namelijk een rechterboezem, een linkerboezem. Een rechterkamer en een linkerkamer. Het bloed komt binnen hier aan de rechterzijde. En dat wordt vanuit de rechterkant naar de longen gepompt. Daar wordt zuurstof opgehaald. Dat zuurstofrijke bloed komt terug in de linker harthelft. In de linkerboezem en de linkerkamer. Dat wordt dan weer, via de aorta, door het lichaam gepompt. Dit is een gezond hart? Ja. Je kan ook een afwijking hebben. Dat kan ook. Bijvoorbeeld hier, dit hart heeft een gaatje. Zie je dat? Ja. Die zie je. Door dat gaatje worden zuurstofrijk en zuurstofarm bloed gemengd. Zijn hartziektes altijd aangeboren? Nee, dat hoeft niet. Je kunt bijvoorbeeld ook hartritmestoornissen hebben. Dan heb je medicijnen nodig? Ja. Vaak werkt dat goed, maar soms niet. Omdat ieder hart anders is. Of een medicijn werkt, wil je daarom graag eerst testen op je eigen minihart. Geldt dat ook voor je andere organen? Je hersenen, je longen, je darmen, je lever. Voor alle organen. Ongelooflijk. Het is dus echt al mogelijk om mini-organen te maken van je eigen echte organen? Het is nog in een testfase. Maar hier in het Leids Universitair Centrum worden al minihartjes gemaakt. Je hebt alleen wat bloed of urine nodig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16857448 181.141 1038 2022-03-22T23:00:00+00:00 yes no orgaan hart https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-skeletpreparateur-skeletten-van-dode-dieren-in-elkaar-zetten 2024-01-04T13:00:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39118.w613.r16-9.62923c6.webp Wat doet een skeletpreparateur? | Skeletten van dode dieren in elkaar zetten Een kangoeroe. Een wolf. Een beer. Een kat. We lijken niet echt op elkaar, toch? Maar onze skeletjes wel. We hebben allemaal hetzelfde bouwplan. Neem nou deze tijger. Die bestaat uit precies dezelfde onderdelen. Kijk maar. Dit is dit. Die is die. Dit is dit. En dit is dit. Een tijger heeft wel van die enorme klauwen. Die heb ik niet. Ik heb nageltjes. Maar de opbouw is hetzelfde. Of neem deze hond. Onze hand is een poot, een vleugel of een vin. Neem bijvoorbeeld deze prachtige giraffe. Die heeft een hele lange nek. Dat is handig, omdat hij blaadjes eet uit de hoge bomen. Maar die lange nek komt niet omdat hij meer botten heeft. Een giraf heeft evenveel nekwervels als mensen. Tel maar even mee: 1,2,3,4,5,6,7. 1,2,3,4,5,6,7. Check. In totaal bestaat het menselijk lichaam uit 206 botjes. Bij de geboorte zijn het er meer. Ongeveer 350. Maar sommige botjes groeien naarmate je groeit aan elkaar. Bijvoorbeeld de schedel. Die bestaat bij de geboorte uit meerdere delen. Die kunnen over elkaar heen schuiven. Handig, want anders past het natuurlijk nooit door dat smalle geboortekanaal. Later groeit alles netjes dicht. Dan is het een geheel. Dat is bij elk zoogdier zo. Dit is bijvoorbeeld een babyaapje. De meeste botjes zitten in je hand. 27 stuks. Het kleinste botje in je hele skelet, die zit achter je oor. De stijgbeugel. Ieniemini. En het grootste bot is je dijbeen. Die verschilt wel iets van het dijbeen van deze olifant. En dat skelet past maar op e?e?n manier in elkaar. Echt een puzzel. Jeroen, jij bent gek op die puzzels. Jij bent skeletpreperateur. Dat klopt. Dus jij zet de skeletten van dieren in elkaar? Ja. Dat klopt. Ik hou wel van deze uitdagingen. Puzzeltjes. Vet. Een olifant is een beetje groot voor bij mij thuis. Het lijkt me wel leuk om een keer te doen. Maar thuis liggen ook leuke puzzels. Dit is wat jij doet? Ja, dat klopt. Hoe krijg je zo'n skelet... Want er zit nog huid en haar omheen. Wacht je net zolang tot dat is vergaan? Nee. Ik heb twee methodes. Ik vil eerst een dier. Dan haal je al het haar en huid eraf? Alles eraf. Ja. Voor de grotere dieren gebruik ik een proces dat heet maceratie. Dan stop ik een dier in warm water. Na een aantal weken is alles opgelost. Dan blijven alleen de botten over. Oke. Voor de kleine diertjes heb ik speciale hulptroepen. Dat zijn vleesetende kevertjes. Wil ik dit weten? Ik laat het zien. Doe maar. Nou, hier zijn ze dan. Wow! Dit zijn ook echt karkassen. Ja. Dat klopt inderdaad. Ja. Het is... Het is jammer dat je dit niet kunt ruiken. Want het is echt een vrij onaangename lucht. Het kan aan mij liggen. Heb jij er geen last van? Nee. Echt niet meer. Oh, man. Ik ben erger gewend. Zo werkt het dan. Deze kameleon heb ik gevild en gedroogd. En nu wordt hij opgegeten door de kevers. Voornamelijk door de larfjes van de kevers. Zo blijft het skelet over. Het zijn er veel. Ze krioelen allemaal. Dit was een kameleon? Ja. Dit was een kameleon. Die wordt nu schoongemaakt. Dus als ik mijn vinger hierin doe, eten ze die op? Nee. Dan gebeurt er niks. Ah! Haha. Nee, gebeurt er dan niks? Nee. Ze eten alleen dood vlees. Dus als de kevers hun buik rond hebben gegeten, dan kun jij verder? Ja. Zodra ze uitgegeten zijn, kan ik beginnen met puzzelen. Dus dit is jouw puzzelplaats? Ja, hier ben ik tot in de late uren bezig met botjes plakken. Ik begrijp dat je hier geen olifant in elkaar zet. Dat is lastig. Beetje krap. Hoe maak je hier weer een skelet van? Ik boor er gaatjes in. Ik leg het op volgorde. Met ijzerdraadjes maak ik 't aan elkaar. Tot ik een skelet heb. Ik zie overal botten. Wat zijn dit allemaal? Het lijkt een hagedis. Een schildpad. Een schildpad. Bijna. En deze hele zak. Wat is dit? Dit is wel een hele bijzondere. Dit is één zakje van de rest. Is dit allemaal één dier? Ja, dit is big Berta geweest. Dat was een hele grote slang van ruim zeven meter. Een slang van zeven meter? Ja. Ik zal het laten zien. Zo! Wat een beest! En dit zijn dus de botten van dit dier? Ja. Maar je weet dus precies welk stukje waar moet? Ja. Het past maar op een manier. Elk botje heeft zijn eigen plek. Dus met een beetje puzzelen wordt het straks weer een hele slang. Een geheel. Een puzzel kun je maar op een manier leggen. Dat is het. Mag ik helpen? Ik vind het leuk. Dan beginnen we met deze. Succes ermee. Ja, leef je uit. Oh, wat veel. Nou, wij gaan even lekker verder puzzelen. Oke, wat moet waar? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16857452 331.264 2008 2022-03-23T23:00:00+00:00 yes no skelet bot geraamte beroep https://schooltv.nl/video-item/bijzondere-skeletten-van-dieren-lichtgewicht-botten-en-tanden-met-ijzer 2024-01-04T13:00:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39119.w613.r16-9.b628fb3.webp Bijzondere skeletten van dieren | Lichtgewicht botten en tanden met ijzer Ieder mens heeft er een. Ik heb er een, jij ook. Toch zie je het niet. Zonder zou je als een pudding in elkaar zakken. Je skelet. Het zorgt ervoor dat we rechtop kunnen staan. Kunnen bewegen. En het beschermt kwetsbare organen zoals longen en hart. Voor alle dieren met een skelet geldt: Het past perfect en het is precies wat het dier nodig heeft. Neem de cheeta, het snelste landdier ter wereld. Kan 120 km/uur rennen. Dat is bizar snel. Denk daar maar eens aan als je weer op de snelweg zit. Hij kan zo hard rennen omdat zijn ruggengraat extreem lang en flexibel is. Het werkt een beetje als een springveer. Die drukt in en zet weer met heel veel kracht uit. Daar hebben deze dieren dan weer helemaal niets aan. Want het zijn vogels. Moet je kijken wat tof. Oh, deze vind ik mooi. En bijzonder. Dit is het bot van een vogel. Die is helemaal hol vanbinnen. En hij is heel licht. Dit is hetzelfde bot, maar dan van een hond. Die is zwaarder. Dit bot weegt: 87 gram. 37 gram. Dat is 50 gram lichter. En daardoor kan de eigenaar van dit bot dus wel vliegen. En de eigenaar van dit bot, de hond, niet. Die zijn veel te zwaar. Ook superslim. Een bever. En nu denk jij natuurlijk: had die bever niet even zijn tanden kunnen poetsen? Maar die tandjes zijn zo oranje omdat er ijzer in zit. En doordat er ijzer in zit, kan hij supergoed bomen doorknagen. Het is het enige dier ter wereld met een ijzeren gebit. Zo is elk dier voorzien van zijn eigen super handige skeletje. Custom made. Wij mensen hebben een skelet van binnen. Een endoskelet. Net als vissen, zoogdieren, reptielen, amfibiee?n. En vogels. Je zou het niet zeggen, maar nog geen 3% van alle dieren op aarde heeft een skelet vanbinnen. Dat is echt heel weinig. Dat is dus best een beetje bijzonder. De andere dieren hebben of geen skelet, zoals een regenworm en een kwal, Of ze hebben een skelet aan de buitenkant. Een exoskelet. Zoals de krab. En de kreeft. Maar met ruim 400.000 soorten is de kever echt oververtegenwoordigd bij de exoskeletten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16857454 184.341 3349 2022-03-23T23:00:00+00:00 yes no skelet bot geraamte https://schooltv.nl/item/wat-is-een-cyberoorlog 2024-07-04T07:24:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43165.w613.r16-9.f2cc4e7.jpg Wat is een cyberoorlog? | Story over online oorlogsvoering Hackers kunnen een samenleving behoorlijk ontwrichten. Wanneer een land dit om politieke redenen gebruikt om een ander land aan te vallen, is er sprake van een cyberoorlog. Hoe ziet een online oorlog eruit? Lees meer in de story van NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 390 yes no hacken oorlog https://schooltv.nl/item/hoe-werkt-een-kerncentrale 2024-07-04T07:24:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43104.w613.r16-9.ba36af9.jpg Hoe werkt een kerncentrale? | Story over het opwekken van kernenergie Over kernenergie is al jaren discussie. Maar er zijn steeds meer voorstanders, omdat kerncentrales op een schone manier energie opwekken. Is kernenergie noodzakelijk om de klimaatdoelen te halen? En wat doen we met radioactief afval? Je leest het in de story van NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2491 2022-03-24T07:59:00+00:00 yes no kernafval kerncentrale kernenergie https://schooltv.nl/item/wat-is-een-democratie 2024-07-04T07:24:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43166.w613.r16-9.8b6fd48.jpg Wat is een democratie? | Story over de rechten en plichten in een democratie In een democratie ligt de macht bij het volk. Maar omdat we moeilijk met z'n allen kunnen regeren, kiezen we mensen die dat voor ons doen. Waar moet een democratie aan voldoen? Klik op de afbeelding om de story van NPO Kennis te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2089 2022-03-23T07:08:00+00:00 yes no democratie verkiezing regering vrijheid https://schooltv.nl/video-item/friso-wil-alles-precies-zo-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T13:00:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39121.w613.r16-9.f9f630b.webp Friso wil alles precies zo | Liedje uit De Boterhamshow Nelleke, welkom. Ja, dank je. Nelleke, wat leuk dat je er bent. Vertel eens eventjes, jij was...Sorry! Friso, wat doe je nou? Ik ga optreden. No no, not yet, nog niet, het is pas na dit gesprekje. Jij zei net: je begint over een paar minuten. Ja. Ja, en een paar is twee. Ja, nee...Een paar schoenen, dat zijn twee schoenen. Maar... Dus een paar minuten is twee minuten en de twee minuten, zijn nu voorbij. Aan de kant alsjeblieft. Wat gebeurt er toch? Bernie! Yes, super. Oke jongens. Ja. Een, twee, drie, vier. Ik hou van opgeruimd en schoon, ik heb een hekel aan vies. Ik kan totaal niet tegen rommel, want ik hou van precies. En als ik er ergens iets scheef ligt nou dan leg ik het recht en ik word boos als dingen niet zo netjes terug zijn gelegd. Ik weet precies de juiste volgorde waarin alles moet. Je kan het anders doen dan ik, maar ja, dan doe je het niet goed. Dus laat de anderen veranderen, doe mij een plezier. En doe het ook op mijn manier, want ik wil alles precies zo. Ik wil alles precies zo, niet ongeveer, niet min of meer, ik wil alles precies zo. Ik doe de kleine bij de kleine en de grote bij groot en wit bij wit en blauw bij blauw en rood natuurlijk bij rood. En als het eventjes een keertje niet op mijn manier gaat, dan word ik best behoorlijk kwaad. Want ik wil alles precies zo. Ik wil alles precies zo. Niet ongeveer, niet min of meer, ik wil alles precies zo. Eerst een stukje piano, dan een stukje gitaar. Drie keer slaan op het drumstel. En alles nu bij elkaar. Hij wil alles precies zo. Hij wil alles precies zo. Niet ongeveer, niet min of meer, ik wil alles precies...Zo? Nee. Zo? Nee? Zo. Oh. Ja, dankjewel Friso van de Veld. Het is van derrrr Veld. Mijn voornaam is Friso en ik wil alles precies zo. Dankjewel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16858638 140.52 992 2022-03-31T22:00:00+00:00 yes no zingen regels opruimen https://schooltv.nl/video-item/histories-waarom-dragen-mensen-in-de-achttiende-eeuw-een-pruik 2024-01-16T15:31:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39122.w613.r16-9.a1c531e.webp Histories | Waarom dragen mensen in de achttiende eeuw een pruik? In de 18e eeuwse pruikentijd kun je aan iemands kapsel zien hoe belangrijk die is. Waarom dragen mensen in de 18e eeuw een pruik? In Het Verhaal van Nederland HISTORIES leggen we je de geschiedenis uit! In 10 video’s presenteert Nizar El Manouzi de leukste en gekste weetjes uit de verhalen van vroeger, van de prehistorie tot de Tweede Wereldoorlog. Waarom droegen mensen vroeger een pruik en liepen Romeinen in een toga? Hoe koud was het in de ijstijd, en waarom moesten kinderen vroeger in een fabriek werken? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16858632 452.522 4811 2022-03-23T11:00:00+00:00 yes no pruik mode https://schooltv.nl/video-item/histories-waarom-werken-kinderen-in-de-negentiende-eeuw-in-een-fabriek 2024-01-04T13:00:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39123.w613.r16-9.689cc78.webp Histories | Waarom werken kinderen in de negentiende eeuw in een fabriek? De negentiende eeuw is een tijd van grote verschillen tussen arm en rijk. Waarom werken kinderen in de 19e eeuw in een fabriek? In Het Verhaal van Nederland HISTORIES leggen we je de geschiedenis uit! In 10 video’s presenteert Nizar El Manouzi de leukste en gekste weetjes uit de verhalen van vroeger, van de prehistorie tot de Tweede Wereldoorlog. Waarom droegen mensen vroeger een pruik en liepen Romeinen in een toga? Hoe koud was het in de ijstijd, en waarom moesten kinderen vroeger in een fabriek werken? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16858633 423.914 7036 2022-03-30T10:00:00+00:00 yes no kinderarbeid industrialisering revolutie https://schooltv.nl/video-item/klapstoel-en-papa-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-30T13:55:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39124.w613.r16-9.604e91b.webp Klapstoel en papa | Gedichtje van Nico de Neushoorn Nico. Waar gaat je gedicht vandaag over? Over een klapstoel en een papa. De Klapstoel en papa. Hoe je een klapstoel in moet klappen schijnt mijn papa niet te snappen. Maar krijgt hij de klapstoel ingeklapt? Dan zou ik voor mijn papa klappen. Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16858639 48.28 208 2022-03-23T08:29:58+00:00 yes no gedicht stoel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-breien 2024-01-04T13:00:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39125.w613.r16-9.ce77673.webp Het Klokhuis | Breien Breien is hartstikke hip en bovendien erg duurzaam. Met allerlei speciale nieuwe breimachines en technieken kun je nu zelf leuke ontwerpen bedenken en maken. Janouk duikt in de wereld van textiel en loopt een dagje mee met textiel-ontwerper Borre Akkersdijk. In de sketch leren Wesley en Rodney breien van hun oma. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325800 906.984 1448 2022-03-24T06:00:00+00:00 yes no breien hobby wol https://schooltv.nl/video-item/stuntman-stefan-een-handstand-op-een-toren-van-stoelen 2024-02-08T12:55:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39126.w613.r16-9.5c67ee6.webp Stuntman Stefan | Een handstand op een toren van stoelen Ook vandaag moeten we het ontgelden, want hij is hier: de artiest die ieder publiek de zaal uit weet te jagen. De antiheld zonder charme. De man wiens opkomst alleen al een afgang is. Hier is ie dan: Stuntman Stefan! Ja! Dankuwel! Vandaag gaat stuntman Stefan een gevaarlijke act doen met niets minder dan: stoelen. Vooruit Stuntman Stefan, aan de slag. Op een stoel staan. Dat doet toch ieder kind op zijn verjaardag? Is dat nou alles Stuntman Stefan? Nee, dit is nog lang niet alles! Maar dat is ook nog niet alles! Geweldig! Stuntman Stefan staat op vijf gestapelde stoelen. Maar dat is ook nog niet alles. Fantastisch Stefan. Dat zijn heel veel gestapelde stoelen. Ja, en dat is ook nog niet alles. Geweldig! Een handstand op heel veel gestapelde stoelen. Dat had je beter niet kunnen doen, Stefan. Nee, inderdaad. Tot zover het meest beroerde optreden ooit van Stuntman Stefan. Alles oke, Stefan? Jahoor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16858641 166.68 1603 2022-03-23T23:00:00+00:00 yes no stoel truc https://schooltv.nl/video-item/cowboy-kitty-koe-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T13:00:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39128.w613.r16-9.f790b05.webp Cowboy Kitty Koe | Liedje uit De Boterhamshow Vandaag gaan we het hebben over het waarmaken van je dromen. Daarom is hier te gast Kitty Koe. Zij weet er alles van omdat ze kort geleden zelf nog haar grote droom heeft waargemaakt of niet, Kitty? Jazeker, dat klopt, Opper de Pop. En vertel eens. Was dat moeilijk? Ja natuurlijk. Het is nooit makkelijk om je dromen waar te maken. Er zijn altijd mensen die het niet begrijpen. Ja of mensen die zeggen 'is dat wel een goed idee?' Of 'dat lukt je nooit hoor.' Maar goed, daar moet je dus niet naar luisteren. Je moet het gewoon doen. Precies. En wat was jouw grote droom precies? Oh leuk dat je het vraagt. Nou, daar heb ik dus een liedje over geschreven en dat ga ik hier voor jullie zingen. Ik ben heel benieuwd. Dames en heren, een hartelijk applaus voor Kitty Koe! Als kalfje had ik al een droom, boebabeloebaboe. Later als ik groter ben word ik een cowboykoe. M'n zussen riepen allemaal: ben jij soms niet in orde? De dag dat ik vertelde dat ik cowboy wilde worden. Maar ik dacht lekker bij mezelf. Het is tijd dus ik vertrek. En met een flinke aanloop sprong ik hup over het hek. Yihaa! De cowboyschool had maar een juf, ze keek bezorgd en zei: koeien horen niet op school, die horen in de wei. Luister juf, zei ik beslist, ik kan behoorlijk loeien, en daarbij heb ik ook nog eens een boel verstand van koeien. dat klinkt best logisch zei de juf nou vooruit dan maar, laat maar zien. Ik studeerde dag en nacht. En ging van school af met een tien! haha, met een tien! Meteen had ik een baan bij een bekende boerderij. En zo werd ik de baas van al mijn zussen in de wei. Als cowboykoe spreek ik mijn zussen elke ochtend toe: go girls, eet die wei eens leeg, boebabeloebaboe. Want ik ben hier nu de baas. En staat het je niet aan. Dan moet je net als ik maar naar de cowboyschool toe gaan. Boebabeloe, boebabeloe, boebabeloebaboe. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16858647 156 931 2022-03-24T23:00:00+00:00 yes no zingen koe droom https://schooltv.nl/video-item/prikkels-in-de-klas-tast 2024-01-04T13:00:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39129.w613.r16-9.9935df8.webp Prikkels in de klas | Tast Aanraken, comfort en temperatuur. Het zintuig tast staat altijd en overal aan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16858646 626.8 1801 2022-03-22T23:00:00+00:00 yes no zintuig voelen lichaam https://schooltv.nl/video-item/wat-is-clickbait-desinformatie-met-sensationele-koppen 2024-01-16T15:07:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39131.w613.r16-9.12ce4af.webp Wat is clickbait? | Desinformatie met sensationele koppen Hi, ik ben Query en we gaan het deze keer hebben over clickbait. Desinformatie is verkeerde informatie die expres wordt gemaakt en verspreid. Die onware informatie wordt vaak verspreid met het doel om te misleiden of geld te verdienen. Deze onjuiste informatie kan verschillende vormen aannemen. Clickbait is een vorm van desinformatie waarbij gebruik wordt gemaakt van pakkende, sensationele koppen die veel clicks opleveren! En dus veel geld… Let maar op, ik laat het jullie zien: Klik op mij! Klik op mij! Je hebt gewonnen! Klik! Klik! Wow, crazy… Ik wil dit weten. Ha, ik heb je beet. Dit is een duidelijk gevalletje clickbait! Clickbait is een titel die spectaculair of opvallend is en jou nieuwsgierig maakt en die je doorlinkt naar een artikel op internet. Clickbait betekent letterlijk: Klikaas. De titel is heel overdreven, zodat er zoveel mogelijk mensen op het linkje gaan klikken. Op de site waar je dan terecht komt, staan advertenties waarmee geld verdiend wordt. Vaak is het verhaal helemaal niet spectaculair, maar dan heb je al wel het artikel gelezen, of de YouTubevideo gezien. De maker verdient geld elke keer dat de video of het artikel bekeken wordt. Soms wordt clickbait ook gebruikt om virussen te verspreiden, als je dan op zo’n linkje drukt, wordt er een virus op je computer gezet. Maar als je goed oplet, kan je clickbait herkennen aan de overdreven titels, afbeeldingen en bizarre onderwerpen. Niet te snel klikken dus, anders ga je naar de haaien! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16860149 132.032 2199 2022-03-24T12:29:14+00:00 yes no internet mediawijsheid https://schooltv.nl/video-item/de-ontsnapping-van-hugo-de-groot-in-een-boekenkist-het-kasteel-uit-gesmokkeld 2024-03-28T15:48:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39132.w613.r16-9.e60d472.webp De ontsnapping van Hugo de Groot | In een boekenkist het kasteel uit gesmokkeld Kom op, je moet oefenen. Ik wil niet, ik wil niet. Hup, je moet in de kist, 2 uur, zonder geluid. Dat hou ik nooit vol, ik krijg het benauwd. We moeten je naar buiten smokkelen, anders eindig je op het schavot, net als je vrienden. Wil je dat? Ik heb een ander plan. Ik doe jouw kleren aan, krullen in m'n haar.... En dan zeg ik: 'Hallo, ik ben Maria. Mag ik hier even langs?' Dat ziet er toch niet uit! Daar trapt niemand in. Hup, erin! We graven een onderaardse gang. Met deze lepel. Onmogelijk, het is allemaal steen. Dan stop je mij in de wasmand en kom ik zo naar buiten. De was gebeurt in het kasteel. Zet me bij het afval, prop me in een vuilniszak. Lieverd, dat is echt een slecht idee. Er is maar EEN manier: in de boekenkist. Kom, twee uur lang. Zo lang duurt de reis met de kist naar Gorinchem. Ik vind het eng! In Gorinchem moet je je verkleden als een metselaar. Dan ga je naar Antwerpen en daar ben je veilig. Oke, hup, erin, oefenen! Wanneer moet ik voor het echie in de kist? Volgende week. Dan is er een groot feest in de stad, dan letten ze niet op. Hup! Huppekee. Goed zo. Nog 1 uur, 59 minuten en 50 seconden. Ik krijg claustrofobie! Help! Sssst! Is alles goed hierbinnen? Ja, prima. Hmm. Zeker weten? Ja! Oke, opnieuw: 1 uur, 59 minuten en 50 seconden. Waarom een metselaar? Oke, opnieuw: twee uur! Maar ik... Waarom... Ik... Ik krijg het benauwd! Ik wil niet! He, he. Eindelijk rust. Hm. Lijkt me doodeng, twee uur in zo'n kist. Mij ook, bah. Ik krijg er meteen claustro, ehh... Claustrodinges. Ja, kom. Claustro, ehh... Fobie? Ja, dat zeg ik. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16860150 130.901 3287 2022-03-24T14:04:02+00:00 yes no Tachtigjarige Oorlog Gouden Eeuw https://schooltv.nl/video-item/kinderen-voor-kinderen-fittop10 2024-04-09T12:54:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39133.w613.r16-9.203b70e.webp FitTop10 | Kinderen voor Kinderen Hiep hiep hoera! De Koningsspelen, 10 jaar! Fit fit fit naar de top top top Van 1 naar 10, laat het zien Laat je moves maar zien in de FitTop10 Je kan het sowieso, ja we doen het rapido Laat je moves maar zien in de FitTop10 We doen het met z’n allen in de FitTop10 1 Doe maar mee, we gaan van links naar rechts 2 Ja we shaken erop los, los, los 3 Hé! Geeft ons Energie 4 Kent iedereen de Hupsakee? Ey, ey We doen de wave Ja here we go Jump, jump, 5 is Okido Laat je moves maar zien in de FitTop10 Je kan het sowieso, ja we doen het rapido Laat je moves maar zien in de FitTop10 Snel of slow We doen het samen, here we go Jog, jog, jog, Warm je spieren lekker op In de richting van de klok Nu een coole stop en lock Laat je moves maar zien In de FitTop10 We doen het met z’n allen In de FitTop10 6 op je best met de Fitlala 7 met de klas doen wij de Pasapas (Pasapas) 5 6 7 8, Hand in hand, iedereen lacht 9 doen we samen, Zij aan zij (dus Kom erbij) We doen de wave Ja here we go En op 10 de laatste step de Jo Jo Jo We zijn altijd in beweging Waar dan o-o-ook Kom erbij, we doen het samen Rapido-o-o Goed ontbijten, daarna dansen wij de Jo Jo Jo! Ja in de FitTop10 steel jij de show Laat je moves maar zien in de FitTop10 Je kan het sowieso, ja we doen het rapido Laat je moves maar zien in de FitTop10 Snel of slow We doen het samen, here we go Jog, jog, jog Warm je spieren lekker op In de richting van de klok Nu een coole stop en lock Laat je moves maar zien In de FitTop10 Nog één keer met z’n allen Want we doen het met z’n allen In de FitTop10 https://player.ntr.nl/index.php?id=POMS_BV_16859111 196.672 4870 2022-03-25T06:00:00+00:00 yes no Koningsdag sport zingen https://schooltv.nl/video-item/kinderen-voor-kinderen-dans-mee-met-fittop10 2024-04-09T12:53:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39134.w613.r16-9.119c753.webp Dans mee met FitTop10! | Kinderen voor Kinderen Dans lekker mee met de FitTop10!  https://player.ntr.nl/index.php?id=POMS_BV_16860396 213.12 1883 2022-03-24T15:20:22+00:00 yes no dansen Koningsdag https://schooltv.nl/video-item/wat-is-aikido-japanse-krijgskunst-zonder-geweld 2024-01-16T16:23:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39137.w613.r16-9.778e925.webp Wat is aikido? | Japanse krijgskunst zonder geweld Het ziet er heel indrukwekkend uit. Van alle vechtsportbeoefenaars in Nederland doet slechts 4% aan deze krijgskunst. Ik heb het over aikido. Aikido is een Japanse krijgskunst die draait om het samenbrengen van het lichaam en de geest. En dat zie je ook terug in het woord aikido. Ai - ki - do. Ai betekent harmonie. Ki is energie en do betekent de weg, oftewel de weg van het harmoniseren van universele energie. Iets makkelijker gezegd betekent dat de weg zonder geweld. Morihei Ueshiba, de grote meester, bedacht deze vorm van krijgskunst in de twintigste eeuw. En daarbij draait het dus niet om geweld, maar om vrede. En dat is heel belangrijk in aikido. Ueshiba was een grootmeester in verschillende krijgskunsten, onder andere tai jutsu, dat is vechten met het lichaam, en ken jutsu, vechten met zwaarden. Ueshiba leidde tijdens de Tweede Wereldoorlog Japanse officieren van het leger op, maar in 1942 besloot hij ermee te stoppen omdat hij vond dat Aikido in het teken moest staan van vrede in plaats van oorlog, met als doel om een zo oprecht en eerlijk mogelijk mens te worden. En daarom worden er ook geen competities gehouden in aikido. Dit draagt een aikidoka en dat noemen we de aikido gi, oftewel het trainingspak. Het is altijd helemaal wit, gemaakt van katoen en bestaat uit drie delen. Allereerst het jasje. De dogi. Met mouwen tot net onder je elleboog. De broek en de band, de obi. En die band is er in twee kleuren: in het wit voor beginners en in het zwart voor gevorderden. Maar als je nou nog verder bent gekomen in aikido, dan draag je de hakama. Dat is een traditioneel Japans geplooide broek met aan de voorkant vijf plooien en aan de achterkant is die verstevigd en heeft 'ie twee plooien. En het leuke is, al die plooien hebben een betekenis, toch? Ja. Vertel. De vijf plooien staan voor, de eerste plooi is voor menselijkheid, dan komt gerechtigheid, dan komt de derde, omgangsregels, dan hebben we wijsheid en vertrouwen. En aan de achterkant? Dat staat voor trouw en toewijding. En is zo'n hakama dan altijd zwart? Nee, ze zijn in zwart en blauw en ze werden traditioneel gedragen door de samurais. Dat zijn de Japanse krijgers. En Aikido is ook een van de weinige sporten waarbij mannen en vrouwen samen trainen, toch? Ja, dat klopt. Het gaat bij aikido om het hoogst haalbare uit jezelf halen door samenwerking. Vooruit te komen, jezelf leren verdedigen. Jezelf te leren beheersen onder stressvolle situaties. Daar heb je bij aikido een partner voor nodig en dat kan een man of een vrouw zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16860168 196.309 9305 2022-03-28T09:21:00+00:00 yes no verdediging sport vechten https://schooltv.nl/video-item/wat-leer-je-bij-aikido-jezelf-verdedigen-zonder-je-tegenstander-pijn-te-doen 2024-01-04T13:00:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39138.w613.r16-9.9ebd07b.webp Wat leer je bij aikido? | Jezelf verdedigen zonder je tegenstander pijn te doen Het maakt eigenlijk niet zo heel veel uit waar je voor traint. Het gaat om het uitvoeren van bepaalde klemmen en worpen om de ander niet te beschadigen. Toch, Wilco? Zeker, want meestal hebben mensen het beeld bij een krijgskunst dat iemand uitgeschakeld wordt met veel pijn. Ik zal bijvoorbeeld laten zien... Hij wordt uitgeschakeld met veel pijn en waarschijnlijk gaat hij overleven. Dat is niet wat aikido is. Dat is niet wat aikido is. Ik train aikido om hetzelfde te kunnen doen, zonder dat ik hem beschadig of hem pijn doe. Ja, maar ik denk nu toch van, jij staat... Kun je dan helemaal niks? Nee, ik kan echt niks. Kijk, ik probeer te slaan, maar mijn balans is... Maar daar zijn we nu nog niet. Nog niet. Dat is een techniekbeoefening, maar het doel ervan uiteindelijk dat er helemaal geen gevecht meer is. En dan kom je in een soort geweldloze weerbaarheid, ja. Ik heb weinig gedaan. Wauw, ja, en dit is dus de essentie van aikido. Ik zal even doorgaan, hij kan niet weg, hij wordt nog steeds gecontroleerd. Ja, dus dan voorkom je eigenlijk dat er überhaupt ooit een gevecht start. Ja, waarom zou je niet gewoon vriendjes worden. En waarom slaan ze steeds op de grond? Een keer afslaan om de kracht echt weg te gooien en twee keer afslaan, dan is het gewoon te pijnlijk en dan laat je de ander stoppen. Er zijn verschillende niveaus binnen aikido. Als je begint, dan ben je een talent. Als je dan wat meer ervaring op hebt gedaan, dan wordt je atleet. Nog weer wat niveaus verder, dan ben je een expert. En uiteindelijk, als je meer dan 30 jaar ervaring hebt in aikido, dan ben je meester. Nou Wilco, jij bent meester en je bent ook leraar in aikido. Wat is nou het allereerste wat je leert als je binnenkomt als kind? Als een kind binnenkomt, het eerste wat je leert is gewoon stil zitten, rechtop. En dat is al een hele uitdaging. Een hele uitdaging. En van daaruit worden de basistechnieken aangeleerd en uiteindelijk, na heel veel jaren die basistechnieken trainen, groot en sterk worden. En daarna? Hoe ga je dan verder? Nou, als je dan groot en sterk bent geworden, kun je dat handhaven onder druk. Kan je jezelf handhaven onder druk. En daarvoor gebruiken we ook soms wapens. Wapens? Maar aikido gaat om vrede, toch? Het gaat om vrede. Maar kan je ook onder druk van wapens de vrede handhaven? Kun je het zelf blijven uitvoeren zonder iemand te beschadigen? Als je jong bent, kun je lekker veel sporten. Je bent jong, flexibel, fit, je herstelt snel. Maar de meeste sporten, zoals atletiek en turnen, kun je maar tot een bepaalde leeftijd op topniveau volhouden. En bij aikido is dat anders. Jazeker, je kunt zelf het niveau verlengen van topniveau. Want als je jong bent, wil je gewoon groot en sterk zijn. En je lichaam is gewoon flexibel genoeg om klappen op te vangen. Als je een blessure hebt, gaat 'ie de volgende dag over. Maar je geeft je top van je kunnen, dan gaat je lichaam slijten, dus je krijgt last van je rug of je krijgt last van je enkel of wat dan ook. Nou wat wij doen, dat noemen op dat moment, als je begint te slijten, er ontwikkelen zich gaten in het systeem. En gaten zijn dan bijvoorbeeld een been breken? Ja, of een blessure die niet overgaat, daar loopt je energie op weg. En wat we dan doen, dan moet je die gaten leren dichten met aandacht. Dus je gaat jezelf meer verzorgen en dat geeft een ander soort energie. En dat dichten van die gaten, dat noemen we intern werk en dat doen we met ki. Energie. Ki is energie. Nou, om een voorbeeld te geven, als jij je iPhone vast hebt. Ik ben aan het appen. Dan is je houding toch redelijk gebogen. En dan zit hier een gat. Kijk maar, je loopt zo weg. Ja. Maar als je dat even opricht en je gaat dan je iPhone kijken, je kijkt naar beneden vanuit daar, dan ben je weer sterk. Dat zit in alles. En je duwde me nu op hetzelfde niveau? Ik zit niet te faken. Ik duw op dezelfde manier. En om het nog anders te maken, jij bent jong en sterk, toch? Uh, dat zeggen ze. Ja. Nou, maak eens een vuist hier, zo sterk mogelijk. Een vuist. OK, en probeer me tegen te houden. Zo sterk mogelijk. Dan is dit ongeveer je kracht. OK? Oh, ja, die voel ik. Nu gaan we het anders opbouwen, met interne energie. Interne energie. Dus je gaat iets door je knieën zakken. Dit hou je lekker ruim op. Zet de hand hier, hand open en je stuurt je gedachten door die hand heen. Geen vuist. Geen vuist. Raar hè? Open hand. En ik ga steeds meer druk geven. Is dat anders? Nou, ik voel me echt vet sterk ineens. Kijk. Stel je nou voor dat jij een jonge leerling bent en je moet je Citotoets doen en je gaat er bedrukt in staan. Gaat het dan lukken? Nee. Nee. Wat moet je dan doen? Energie, rechtop. Precies. Dat is aikido. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863259 324.48 3161 2022-03-28T11:49:51+00:00 yes no verdediging sport vechten https://schooltv.nl/video-item/ode-aan-de-wc-borstel-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-25T13:11:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39139.w613.r16-9.d4d85aa.webp Ode aan de wc-borstel | Liedje uit De Boterhamshow Ook deze week brengt de koning van de volkszangers, René De Plank, weer een ode aan een doodgewoon ding. Welk ding bezing je deze week, Rene? Da's geheim. Oh spannend. Mogen we raden? Dat lijkt me een goed idee, Opper. Nou let op, want daar gaan we! Die handjes, jongens! Ik weet het bijna zeker, hoor. Dit ding staat bij je thuis. Je vindt hem meestal in de kleinste kamer van het huis. Het is een stok met korte harde stekels op zijn bol. Hij staat daar stil te wachten naast de pot en naast de rol. Vaak is er ook een bakkie waar hij met z'n kop in staat. Hij heeft ook een kleiner broertje, die gebruik je bij de vaat. Dit ding is doodgewoon, maar ook dit doodgewone ding verdient het dat ik deze week een ode aan hem zing. Hij is gemaakt van plastic, maar heel soms ook van metaal. En strepen, vlekken, spettertjes, hij veegt ze allemaal. En als ie klaar is met zijn werk dan is alles weer weg. Hij is gemaakt voor elke pot waar viezigheid in zit. Bij alle bruine vlekken waar ik dagelijks mee worstel, staat hij steeds voor me klaar, geef hem applaus. Geef hem een applaus: de wc-borstel. Dankjewel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863260 106.44 998 2022-03-28T12:13:51+00:00 yes no zingen toilet https://schooltv.nl/video-item/drilpudding-en-tafel-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-30T13:35:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39140.w613.r16-9.e0b085b.webp Drilpudding en tafel | Gedichtje van Nico de Neushoorn Nico. Waar gaat je gedicht vandaag over? Over een drilpudding en een tafel. Juist. De drilpudding en de tafel. Mmm. De drilpudding staat flink te trillen. De tafel denkt: stop dat getril. Dat kan de tafel nu wel willen, maar een drilpudding staat zelden stil. Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863262 51.28 234 2022-03-28T22:00:00+00:00 yes no gedicht eten https://schooltv.nl/video-item/wanneer-mag-een-nieuw-voertuig-de-weg-op-een-elektrische-step-mag-niet-zomaar-de-weg-op 2024-01-04T13:00:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39141.w613.r16-9.e76e368.webp Wanneer mag een nieuw voertuig de weg op? | Een elektrische step mag niet zomaar de weg op Woehoe! Waarom is die elektrische step nou zo enorm populair? Nou, ik snap wel dat 'ie populair is. Het is leuk om op te rijden. Klein, je kan 'm makkelijk inklappen en je kan gemakkelijk van de ene naar de andere plek. Da's perfect. Helemaal natuurlijk in een drukke stad. Ik woon bijvoorbeeld in de binnenstad van Amsterdam. Nou, dan is dit ideaal. Ja, zeker weten. Daar zijn ontzettend veel mensen. En dan is 't een stuk fijner dan al die auto's en vrachtwagens. En hij is elektrisch, dus een stuk schoner. Ja. Je hoeft niet meer in de file te staan. Nooit meer op zoek naar een parkeerplaats. Dan is dit toch eigenlijk gewoon de ultieme oplossing? Als hij maar is goedgekeurd. Handig toch? De elektrische step is in alle EU-landen toegestaan, daar mogen ze gewoon de weg op. Maar in Nederland heeft het allemaal wat langer geduurd. Hoe zit dat? In Nederland zijn we heel strikt en we willen eigenlijk niet dat er meer ongelukken gebeuren omdat er een nieuw voertuig op de weg rijdt. Daarom wordt er heel goed naar gekeken. En als we kijken naar het buitenland, bijvoorbeeld de Verenigde Staten, daar werden ze volgens mij als eerste toegestaan en had je zo'n deel-app en kon je de stepjes delen. Hoe ging dat er daar aan toe? Sommige mensen vonden het echt fantastisch om op die dingen te rijden, maar het bracht ook wel veel gedoe met zich mee. Er gebeurden ongelukken en die stepjes belandden overal, op de gekste plekken. Dus die problemen willen we in Nederland voorkomen. Het voordeel is wel: Nederland is een fietsland. Ja, wij zijn heel erg gewend aan fietsen. We hebben fietspaden, maar we moeten nog wel wennen aan een nieuw voertuig en de nieuwe snelheid. Ik zie al een bel, wat zit er nog meer op? Nou, heel belangrijk: de remmen. En wat zit er nog meer op? We hebben een lampje hier voor als je in het donker rijdt. En natuurlijk, hier kun je gas geven, maar wel pas als 'ie een vaartje gaat. Dan zie ik hier ook nog reflectoren. En de banden? Wat zijn dat voor banden? Het zijn rubberbanden en hij heeft natuurlijk nog een standaard. En ik zag hier ook een kilometerteller. Die staat nu natuurlijk op nul en een batterijtje, die zit ook nog helemaal vol. Ja. En wat worden uiteindelijk de regels? Zijn die al bekend? Nou, ieder land kijkt nu naar zijn eigen regels. In Nederland valt hij onder de bijzondere bromfietsen en mag je daar 25 kilometer per uur mee. En je moet 16 jaar zijn. Helm? Nee, niet nodig. Rijbewijs? Ook niet nodig, maar moet wel verzekerd zijn. Oké, en dan gewoon het fietspad op? Ja, hij mag op het fietspad. Als dat er niet is, mag je op de weg. Je mag niet op het voetpad. En mag elke elektrische step dan straks de weg op? Nee, dat ligt aan het type. Ieder type wordt apart getest en alleen de goedgekeurde steps mogen de weg op. Maar op eigen terrein, daar mag je altijd. En dan bedoel je een grote boerderij ofzo, een grote tuin of misschien camping. Ja, als het van je campingbaas mag. Lief aankijken. Jij bent onderzoeker nieuwe mobiliteit. Wat onderzoek je dan eigenlijk? Dan kijken we naar de gevolgen van nieuwe voertuigen, zoals deze dus. Dan kijken we naar hoe die stad er nou straks uit komt te zien als ze er rijden en waar je rekening mee moet houden. Een van de dingen die heel belangrijk is, is om te kijken wie het dan gaat gebruiken. Zijn het bijvoorbeeld de automobilisten of de fietsers, of de mensen die nu de benenwagen nemen. Ik denk misschien wel het laatste, want in die categorie zit ik. Hoe dan ook, nieuwe mobiliteit is echt van alle tijden. Er worden steeds weer nieuwe voertuigen uitgevonden en die willen natuurlijk zo snel mogelijk de weg op. Of, wat natuurlijk ook kan, de lucht in. En daar moet natuurlijk wel goed over nagedacht worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863261 280.384 427 2022-03-29T22:00:00+00:00 yes no vervoersmiddel verkeersveiligheid https://schooltv.nl/video-item/kapitein-edward-van-etteren-is-klant-voor-de-band-de-boterhamband 2024-01-30T13:34:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39142.w613.r16-9.0ba41ee.webp Kapitein Edward van Etteren is klant voor de band | De Boterhamband Wie is vandaag de klant voor de band? Niet u, niet u maar u! Ook vandaag komen er weer vier dingen op deze band voorbij die onze kandidaat moet gaan onthouden. Kijk, daar zal je hem hebben. Ja. Vertelt u eens wie u bent. Kapitein Edward van Etteren, gepensioneerd piraat. Een echte piraat. Dat zou ik ook wel willen worden. Piraat, meneer de Pop, dat word je niet, dat ben je. U bent met pensioen, dus u bent te oud om nog als piraat te werken. En u ziet er ook niet meer zo uit. Piraat, meneer de Pop, daar ben je en dat blijf je, ook na je pensioen. Haaa! Weet u wat, neemt u maar snel plaats achter de band. Komt u maar mee. Dan gaan wij zien of hij vandaag de vier dingen kan onthouden die voorbijkomen. Ahoi! Daar gaan we. Ik start de band. Een hoed. Ja. Oh. Een schatkaart, maar dit is een schatkaart. Dat is een schatkaart. Een ooglapje. Een ooglapje. En uh, en een schat. Hallo? Kapitein? kapitein Edward? Hij is weg! Opper? Sorry, maar de piraat is gone, weg en hij heeft de spullen meegenomen. Alleen de schat is er nog. Wat heeft ie dan allemaal meegenomen? Een hoed? Een hoed? Ja. En een uh uh en ooglapje. En een schatkaart. Bernie! Naar achteren...1, 2, 3, draai om. Omhoog...Ja! De schat! Hahaha! Een piraat! Ohnee, ik ben het maar hoor. Kapitein Edward van Etteren, gepensioneerd piraat. Maar toen ik de schatkaart, het ooglapje en de hoed zag, moest ik gewoon wel op zoek naar de schat. En u heeft hem nog gevonden ook. Dus u wint vandaag dit spel! Ach ja, piraat dat ben je, en dat blijf je, ook na je pensioen. Ja, dat hebben we gezien. Tot een volgende keer bij de boterhamband! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863263 149.36 840 2022-03-29T22:00:00+00:00 yes no geheugen piraat https://schooltv.nl/video-item/twee-beren-en-een-fietser-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-30T13:34:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39143.w613.r16-9.1ae65e7.webp Twee beren en een fietser | Gedichtje van Nico de Neushoorn Nico, je zit er helemaal klaar voor, zie ik. Waar gaat het gedicht vandaag over? Over twee beren en een fietser. De beren en de fietser? Oh nee, twee beren op de weg. Durft de fietser daar wel voorbij? Maar de fietser rinkelt met zijn bel. En de beren gaan beleefd opzij. Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863264 46.84 383 2022-03-30T22:00:00+00:00 yes no gedicht beer https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-heksenwaag-een-weegschaal-om-te-wegen-of-iemand-een-heks-was 2024-01-04T13:00:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39144.w613.r16-9.36073b7.webp Wat is een heksenwaag? | Een weegschaal om te wegen of iemand een heks was Om te kunnen bewijzen dat je geen heks was, had je heksenweegschalen, zoals hier bij de Heksenwaag in Oudewater. Als je werd beschuldigd van hekserij dan was dit je laatste redmiddel. De heksenwaag van Oudewater. Gebouwd in 1482. Hier werden mensen gewogen waarvan men dacht dat het een heks was. Dat wegen gebeurde op meerdere plaatsen. Maar bij de meeste wagen werd gesjoemeld, waardoor het leek alsof iemand bijna niets woog en dus een heks was. Dat deden ze door over het gewicht te liegen. Door bijvoorbeeld te zeggen dat dit EEN kilo is. Terwijl het gewoon 10 kilo is. En ook werd hier in dit laatje stiekem extra lood gestopt. Meer dan nodig is om de weegschaal in balans te houden. Waardoor je dus aan deze kant nog maar heel weinig gewicht erop hoefde te zetten zodat die kant omlaag ging. Waardoor iemand aan die kant al heel snel heel weinig leek te wegen. Dus ja, dat hele wegen was gewoon een toneelstukje om iemand vals te beschuldigen. Hier in Oudewater ging het er wel eerlijk aan toe. In 1545 werd deze waag erkend als enige in Europa waar het wegen goed gebeurde. En die erkenning kreeg Oudewater hoogstpersoonlijk van keizer Karel V. 'Certificaet van weginghe'. Dit is HET bewijs dat je zwaar genoeg bent om geen heks te zijn. En zo'n certificaat kon je leven redden, dus er kwamen echt mensen van heinde en ver om zich te laten wegen. Je moest er flink wat centen voor neerleggen om op deze waag te mogen staan, maar dan had je ook wat. En nou ik hier toch ben, wil ik eigenlijk ook wel zo'n certificaat. Je weet maar nooit waar het goed voor is. Ben ik zwaar genoeg? Je bent zwaar genoeg. Pfjoew. Zo. Alsjeblieft. Dank je wel. Hier, bam! In the pocket. Dit is het bewijs. Om alle misverstanden te voorkomen: Ik ben dus geen heks. En vele mensen gingen mij al voor hier op deze waag. Bijvoorbeeld koningin Juliana. Zij werd hier ook gewogen. Alleen is niet helemaal zeker of zij die test ook echt doorstaan heeft, want haar gewicht is nooit bekendgemaakt. Hmmm... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863265 143.061 2347 2022-03-30T22:00:00+00:00 yes no heks https://schooltv.nl/video-item/wanneer-was-iemand-een-heks-heksen-werden-vervolgd-in-de-middeleeuwen 2024-01-04T13:00:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39145.w613.r16-9.f245cff.webp Wanneer was iemand een heks? | Heksen werden vervolgd in de middeleeuwen Heksen, heksen en nog eens heksen. Als je er een beetje op let, dan zie je ze echt overal. In sprookjes of in films. Hangend boven een pot met pruttelende kikkertongen. Allemaal hartstikke griezelig en spannend natuurlijk, maar bestaan heksen ook in het echt? In de middeleeuwen wisten ze het zeker, zeker tussen 1450 en 1650: Heksen bestaan echt. Als je toen een heks werd genoemd, nou, dan was je je leven niet zeker. Als je werd beschuldigd van hekserij, dan was de kans groot dat je werd verdronken. Aaah! Of dat je levend werd verbrand. Maar waarom werden mensen die als heks werden gezien allemaal vermoord? Dat heeft te maken met religie. Hekserij was en is een soort geloof. En in de middeleeuwen vond de katholieke kerk elk ander geloof bijgeloof en zelfs het werk van de duivel. Dus bedacht de kerk zelf een rechtbank, de inquisitie, die andersgelovigen veroordeelde. En op nummer 1 van die lijst: de heksen. Er waren in de middeleeuwen vrouwen die zichzelf echt heks noemden. Die geloofden dat je met bepaalde woorden krachten kon aanspreken en ze maakten genezende kruidenmiddeltjes. Maar ja, door die heksenjacht was dat echt levensgevaarlijk. Als er iets misging, bijvoorbeeld je kind werd ziek of de oogst mislukte, dan was het natuurlijk heel makkelijk om al die narigheid op iemand anders af te schuiven. Een gewoonte of roddel was vaak al genoeg. Dus bijvoorbeeld een oude alleenstaande vrouw... Heks! Of een dametje dat niet zo vaak buiten kwam... Dat is een heks. Of als je bijvoorbeeld een stukje grond van de buren wilde hebben... dan zei je gewoon: 'Dat is een heks.' En dan werd zij op de brandstapel gegooid en had jij je stukje grond. In Europa was vanaf 1450 het vervolgen van heksen een ware plaag. 50.000 dodelijke slachtoffers heeft de heksenvervolging geëist. Ook in Nederland werden mensen beticht van hekserij en vervolgens gedood. Deze gedenksteen op de Geselberg in Drenthe bijvoorbeeld herinnert aan de mensen die er wegens hekserij levend verband zijn. Over heksen gingen de vreemdste verhalen de ronde. Zo zouden ze niet kunnen huilen en ook werd gezegd dat ze bijna niks wogen en daardoor konden ze op een bezem vliegen. Zo. Om te testen of iemand een heks was werden ze vaak met vastgebonden handen en voeten het water in gegooid. En als je bleef drijven, dan was je heel licht en dan was je dus een heks. Maar als je naar de bodem zonk en je verdronk, dan was je geen heks. Dus ja, het liep altijd slecht met je af. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863266 182.506 7522 2022-03-30T22:00:00+00:00 yes no heks https://schooltv.nl/video-item/prikkels-in-de-klas-horen 2024-01-09T16:17:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39146.w613.r16-9.14c1d72.webp Prikkels in de klas | Horen Aan geluid valt niet te ontsnappen. Dat heeft een grote impact op ons. Wanneer vinden we geluid fijn? En wanneer worden we er gek van? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863268 551.6 2087 2022-03-28T22:00:00+00:00 yes no zintuig oor geluid https://schooltv.nl/video-item/prikkels-in-de-klas-intuitie 2024-01-04T13:00:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39147.w613.r16-9.009dec7.webp Prikkels in de klas | Intuïtie Iedereen maakt gebruik van intuïtie en toch is het met veel mysterie omgeven. Is het zesde zintuig te verklaren of niet? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863269 657.04 421 2022-03-28T22:00:00+00:00 yes no zintuig gevoel https://schooltv.nl/video-item/prikkels-in-de-klas-smaak 2024-01-04T13:00:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39149.w613.r16-9.490ac4c.webp Prikkels in de klas | Smaak De smaakverleidingen en keuzes om ons heen zijn overweldigend. Zijn kieskeurige eters fijnproevers? Of zijn juist de mensen die alles lekker vinden echte fijnproevers? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863271 653.4 1034 2022-03-28T22:00:00+00:00 yes no zintuig proeven ervaren https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-nederland-in-de-klas-patriotten-en-prinsgezinden 2024-01-09T10:25:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44539.w613.r16-9.4441e22.webp Het Verhaal van Nederland in de klas | Patriotten en prinsgezinden Eind achttiende eeuw wordt ons land verscheurd door een burgeroorlog. De laatste stadhouder, Prins Willem de Vijfde, vlucht het land uit, en burgers grijpen hun kans om de democratie in te voeren: de patriotten. Wordt ons land een monarchie of een democratische republiek? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863272 681.4 15540 2022-03-30T18:30:00+00:00 yes no canon republiek Franse revolutie verlichting https://schooltv.nl/video-item/ode-aan-het-bestek-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-30T13:34:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39151.w613.r16-9.0719a18.webp Ode aan het bestek | Liedje uit De Boterhamshow En dan is het nu alweer tijd voor onze enige echte volkszanger René de Plank, met zijn wekelijkse ode aan een doodgewoon ding. Ja! Ik heb d'r zin in! Let op, daar gaan we weer! Je kan het nu nog niet zien, maar luister goed naar mijn lied, dan raad je het misschien. Kom maar met die handjes hoor. Gezellig. Drie dingen deze week. Ik denk ik zeg het maar meteen. Dat is misschien wat gek. Maar weet je, samen zijn ze een. Het eerste ding heeft tanden en het tweede is ovaal. Dan is er ook nog een, die is het scherpst van allemaal. Ze zijn vaak van metaal, maar ook van plastic of van hout. En ben jij een prinsesje, dan heb jij ze vast van goud. Drie doodgewone dingen vormen samen dus één ding. Het lijkt me daarom goed dat ik een ode aan hen zing. Ze liggen in de keukenla, heel netjes op een rij en moet je tafel dekken, nou dan pak je ze erbij. Soms blijft er eentje in de la. Dan zijn ze met z'n twee. Het ligt eraan. De vraag is: zit er soep bij het diner? Ze helpen je met eten, nou, dat is toch echt te gek. Hoera voor lepel, vork en mes, applausje voor...het bestek. Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863273 101.96 1190 2022-04-03T22:00:00+00:00 yes no zingen raden bestek https://schooltv.nl/video-item/prikkels-in-de-klas-reuk 2024-01-04T13:00:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39152.w613.r16-9.cd40236.webp Prikkels in de klas | Reuk We ruiken aan één stuk door. Ons eten, ons huis, onze geliefde. Dat gaat zo ongemerkt dat we het vaak voor lief nemen. Maar er zijn nog veel mysteries over geur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863274 685.44 1101 2022-03-28T22:00:00+00:00 yes no zintuig ruiken geur https://schooltv.nl/video-item/prikkels-in-de-klas-zien 2024-01-04T13:00:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39153.w613.r16-9.2068b55.webp Prikkels in de klas | Zien We vertrouwen blind op wat we zien. Maar is dat wel een goed idee? Want we kijken met veel meer dan alleen onze ogen. Zien we de werkelijkheid of zitten we gevangen in ons brein? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16863276 514.039 1905 2022-03-28T22:00:00+00:00 yes no zintuig oog zien https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-oceanen-biodiversiteit 2024-01-15T12:11:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39154.w613.r16-9.8d736aa.webp Het Klokhuis | Oceanen: Biodiversiteit Oceanen bedekken bijna driekwart van onze aarde. Koraal nog geen 0,1% van de oceaanbodem. Toch zijn veel zeedieren helemaal afhankelijk van koraalriffen. Er komen méér verschillende dieren en planten in voor dan in een regenwoud. Maar koraal wordt bedreigd. Door vervuiling. Door klimaatverandering. Door plastic. Janouk duikt bij tropisch Bonaire de oceaan in om te zien hoe bijzonder de koraalriffen zijn. Ze mag zelfs op het strand geboren babyschildpadjes veilig naar het koraal in zee begeleiden! De Ober rekent niet alleen de vis op het menu maar ook wat die vis gegeten heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325825 897.528 6547 2022-04-08T05:00:00+00:00 yes no zee koraal klimaat biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-frida-kahlo 2024-01-16T16:10:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39155.w613.r16-9.f610f8f.webp Het Klokhuis | Frida Kahlo Doorlopende wenkbrauwen, kleding in felle kleuren, een bloemenkroon op haar hoofd en een aapje op haar schouder. Dat is de Mexicaanse Frida Kahlo (1907-1954), een van de beroemdste kunstenaars ter wereld. Frida tekent en schildert, vaak zichzelf. Die portretten vertellen veel over haar heftige leven. Janouk zoekt uit waarom Frida nog steeds zo geliefd is. En de Vrachtwagenchauffeuses willen meer aandacht voor vrouwelijke kunstenaars. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325792 942.264 4294 2022-03-10T13:07:27+00:00 yes no kunstenaar Mexico feminisme https://schooltv.nl/video-item/anansi-de-spin-de-gulzige-tijger 2026-03-24T13:24:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39156.w613.r16-9.f208c89.webp De gulzige Tijger | Anansi de spin Animatieserie rondom de spin Anansi, de hoofdpersoon in veel West-Afrikaanse, Surinaamse en Caribische sprookjes die al eeuwenlang van generatie op generatie worden doorgegeven. Voor deze serie zijn de bestaande verhalen bewerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729014 490.12 24888 2022-02-07T10:01:06+00:00 yes no Afrika spin tijger sprookje https://schooltv.nl/video-item/anansi-de-spin-de-liefste-moederdag 2026-03-24T13:23:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39157.w613.r16-9.0f47fa6.webp De liefste Moederdag | Anansi de spin Animatieserie rondom de spin Anansi, de hoofdpersoon in veel West-Afrikaanse, Surinaamse en Caribische sprookjes die al eeuwenlang van generatie op generatie worden doorgegeven. Voor deze serie zijn de bestaande verhalen bewerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729013 490.138 14654 2022-02-06T22:17:34+00:00 yes no spin natuur Afrika moeder https://schooltv.nl/video-item/anansi-de-spin-het-lege-kado 2026-03-24T13:23:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39158.w613.r16-9.0e95dd3.webp Het lege kado | Anansi de spin Animatieserie rondom de spin Anansi, de hoofdpersoon in veel West-Afrikaanse, Surinaamse en Caribische sprookjes die al eeuwenlang van generatie op generatie worden doorgegeven. Voor deze serie zijn de bestaande verhalen bewerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729012 490.12 13955 2022-02-04T21:57:38+00:00 yes no spin Afrika Suriname https://schooltv.nl/video-item/anansi-de-spin-de-slimste 2026-03-24T13:22:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39159.w613.r16-9.491da4f.webp De slimste | Anansi de spin Animatieserie rondom de spin Anansi, de hoofdpersoon in veel West-Afrikaanse, Surinaamse en Caribische sprookjes die al eeuwenlang van generatie op generatie worden doorgegeven. Voor deze serie zijn de bestaande verhalen bewerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729011 490.139 11403 2022-02-03T22:12:35+00:00 yes no Afrika Suriname natuur https://schooltv.nl/video-item/anansi-de-spin-de-sterkste 2026-03-24T13:22:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39160.w613.r16-9.656bebd.webp De sterkste | Anansi de spin Animatieserie rondom de spin Anansi, de hoofdpersoon in veel West-Afrikaanse, Surinaamse en Caribische sprookjes die al eeuwenlang van generatie op generatie worden doorgegeven. Voor deze serie zijn de bestaande verhalen bewerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729010 490.16 21782 2022-02-03T21:57:42+00:00 yes no Afrika Suriname sprookje https://schooltv.nl/video-item/anansi-de-spin-koekje-van-eigen-deeg 2026-03-24T13:22:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39161.w613.r16-9.9fe70a7.webp Koekje van eigen deeg | Anansi de spin Animatieserie rondom de spin Anansi, de hoofdpersoon in veel West-Afrikaanse, Surinaamse en Caribische sprookjes die al eeuwenlang van generatie op generatie worden doorgegeven. Voor deze serie zijn de bestaande verhalen bewerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727904 490.16 8725 2021-11-29T15:02:31+00:00 yes no Afrika Suriname sprookje https://schooltv.nl/video-item/anansi-de-spin-pestkop 2026-03-24T13:21:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39162.w613.r16-9.05ef56d.webp Pestkop | Anansi de spin Animatieserie rondom de spin Anansi, de hoofdpersoon in veel West-Afrikaanse, Surinaamse en Caribische sprookjes die al eeuwenlang van generatie op generatie worden doorgegeven. Voor deze serie zijn de bestaande verhalen bewerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727903 490.095 18538 2021-11-29T14:42:23+00:00 yes no Afrika Suriname sprookje pesten https://schooltv.nl/video-item/anansi-de-spin-gouden-eieren 2026-03-24T13:21:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39163.w613.r16-9.ee2f2c0.webp Gouden eieren | Anansi de spin Animatieserie rondom de spin Anansi, de hoofdpersoon in veel West-Afrikaanse, Surinaamse en Caribische sprookjes die al eeuwenlang van generatie op generatie worden doorgegeven. Voor deze serie zijn de bestaande verhalen bewerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727902 490.04 9373 2021-11-29T13:38:44+00:00 yes no sprookje Afrika Suriname https://schooltv.nl/video-item/anansi-de-spin-de-ziener 2026-03-24T13:21:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39164.w613.r16-9.33bfbcf.webp De Ziener | Anansi de spin Animatieserie rondom de spin Anansi, de hoofdpersoon in veel West-Afrikaanse, Surinaamse en Caribische sprookjes die al eeuwenlang van generatie op generatie worden doorgegeven. Voor deze serie zijn de bestaande verhalen bewerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727901 490.08 8788 2021-11-29T11:12:25+00:00 yes no sprookje Afrika Suriname https://schooltv.nl/video-item/anansi-de-spin-de-taart-van-de-koning 2026-03-24T13:20:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39165.w613.r16-9.a748b9b.webp De Taart van de Koning | Anansi de spin Animatieserie rondom de spin Anansi, de hoofdpersoon in veel West-Afrikaanse, Surinaamse en Caribische sprookjes die al eeuwenlang van generatie op generatie worden doorgegeven. Voor deze serie zijn de bestaande verhalen bewerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727900 490.16 11588 2021-11-29T10:52:33+00:00 yes no sprookje Suriname Afrika https://schooltv.nl/video-item/kinderen-voor-kinderen-zing-mee-met-fittop10 2024-04-09T12:53:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39166.w613.r16-9.a97f6ce.webp Zing mee met FitTop10 | Kinderen voor Kinderen Zing mee met ons nieuwe lied voor de Koningsspelen: FitTop10! 👑De Koningsspelen zijn dit jaar op vrijdag 22 april. Zangcoach Michiel helpt je een eindje op weg bij het instuderen van 'FitTop10’'. https://player.ntr.nl/index.php?id=POMS_BV_16860399 346.197 1110 2022-03-28T05:00:00+00:00 yes no zingen Koningsdag https://schooltv.nl/video-item/in-freudesnaam-hoe-word-ik-gelukkig 2024-01-07T17:43:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39169.w613.r16-9.b15f459.webp In Freudesnaam | Hoe word ik gelukkig? Leyla wil net als bekende YouTubers veel geld verdienen en gelukkig worden. Ze klopt aan bij de vertrouwenspersoon. Weet die waar je gelukkig van wordt? Op basis van zuiver wetenschappelijke experimenten, eeuwenoude wijsheden én een gezonde dosis humor voorziet de vertrouwenspersoon Leyla van advies. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1333407 875.165 2029-04-23T22:01:00+00:00 2158 2022-04-24T22:01:00+00:00 yes no rijkdom geluk filosofie https://schooltv.nl/video-item/in-freudesnaam-hoe-kan-ik-zorgen-dat-iemand-verliefd-op-mij-wordt 2024-01-04T13:00:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39170.w613.r16-9.834923a.webp In Freudesnaam | Hoe kan ik zorgen dat iemand verliefd op mij wordt? Allysha is op Sem, maar Sem is niet op haar. Allysha klopt aan bij de vertrouwenspersoon voor een spoedcursus in de liefde. Alles is te leren, dus ook hoe je ervoor kunt zorgen dat jouw crush verliefd op je wordt. Op basis van zuiver wetenschappelijke experimenten, eeuwenoude wijsheden én een gezonde dosis humor voorziet de vertrouwenspersoon Allysha van advies. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1333408 971.052 2029-04-23T22:01:00+00:00 833 2022-04-24T22:01:00+00:00 yes no liefde gevoel filosofie https://schooltv.nl/video-item/in-freudesnaam-hoe-word-ik-grappig 2024-01-04T13:00:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39171.w613.r16-9.6579d73.webp In Freudesnaam | Hoe word ik grappig? Sara houdt erg van grapjes maar gek genoeg lacht er bijna nooit eens iemand om haar grappen. Ze klopt aan bij de vertrouwenspersoon voor een spoedcursus grappiger worden. Alles is te leren, dus ook hoe mensen stuk gaan op jouw moppen. Op basis van zuiver wetenschappelijke experimenten, eeuwenoude wijsheden én een gezonde dosis humor voorziet de vertrouwenspersoon Sara van advies. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1333409 971.457 2029-04-23T22:01:00+00:00 993 2022-04-24T22:01:00+00:00 yes no humor grap filosofie https://schooltv.nl/video-item/in-freudesnaam-hoe-verdien-ik-snel-geld-voor-het-schoolfeest 2024-01-04T13:00:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39172.w613.r16-9.b522aa2.webp In Freudesnaam | Hoe verdien ik snel geld voor het schoolfeest? Yousouf heeft grootse plannen voor het schoolfeest. Hij klopt aan bij de vertrouwenspersoon voor een spoedcursus slim en snel veel geld ophalen. Alles is te leren, als je maar weet hoe je het moet aanpakken. De vertrouwenspersoon en conciërge Koos geven Yousouf advies, op basis van zuiver wetenschappelijke experimenten, eeuwenoude wijsheden én een gezonde dosis humor. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1333410 924.856 2029-04-23T22:01:00+00:00 453 2022-04-24T22:01:00+00:00 yes no geld feest filosofie https://schooltv.nl/video-item/in-freudesnaam-wie-ben-ik-en-waarom 2024-01-16T15:52:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39174.w613.r16-9.77f3e62.webp In Freudesnaam | Wie ben ik en waarom? Ik denk, dus ik ben. Merel vraagt zich af wié ze dan eigenlijk is en waarom. Ze klopt aan bij de vertrouwenspersoon voor een antwoord op deze vraag der vragen. Alles is te leren, dus ook hoe je zeker kunt weten dat je uniek bent in het hele heelal. Op basis van zuiver wetenschappelijke experimenten, eeuwenoude wijsheden én een gezonde dosis humor voorziet de vertrouwenspersoon Merel van advies. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1333412 899.08 2029-04-23T22:01:00+00:00 1773 2022-04-24T22:01:00+00:00 yes no filosofie identiteit https://schooltv.nl/video-item/in-freudesnaam-waarom-wil-ik-dure-schoenen 2024-01-04T13:00:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39175.w613.r16-9.683ae5b.webp In Freudesnaam | Waarom wil ik dure schoenen? Tim droomt van dure merkschoenen om erbij te horen maar wordt gepest omdat hij die niet kan betalen. Hij klopt aan bij de vertrouwenspersoon voor een antwoord op de vraag waarom we eigenlijk allemaal op dezelfde dure sneakers willen lopen. Alles is te leren, dus ook hoe je toch gezien wordt. Op basis van zuiver wetenschappelijke experimenten, eeuwenoude wijsheden én een gezonde dosis humor voorziet de vertrouwenspersoon Tim van advies. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1333413 750.322 2029-04-23T22:01:00+00:00 1237 2022-04-24T22:01:00+00:00 yes no identiteit zelfvertrouwen commercie https://schooltv.nl/video-item/histories-waarom-worden-in-de-tweede-wereldoorlog-de-joden-vervolgd 2024-01-04T13:00:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39176.w613.r16-9.4e59630.webp Histories | Waarom worden in de Tweede Wereldoorlog de Joden vervolgd? De Tweede Wereldoorlog: een tijd zonder vrijheid. Waarom worden in de Tweede Wereldoorlog de joden vervolgd? In Het Verhaal van Nederland HISTORIES leggen we je de geschiedenis uit! In 10 video’s presenteert Nizar El Manouzi de leukste en gekste weetjes uit de verhalen van vroeger, van de prehistorie tot de Tweede Wereldoorlog. Waarom droegen mensen vroeger een pruik en liepen Romeinen in een toga? Hoe koud was het in de ijstijd, en waarom moesten kinderen vroeger in een fabriek werken? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16858634 573.76 4190 2022-04-06T10:00:00+00:00 yes no joden Tweede Wereldoorlog concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-de-geschiedenis-van-de-hoogovens 2024-01-04T13:00:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39178.w613.r16-9.14128d9.webp Andere Tijden in de klas | De geschiedenis van de Hoogovens Aan de kust bij IJmuiden ligt een van de grootste en modernste staalfabrieken van Europa, de hoogovens. Al meer dan een eeuw wordt hier ijzer en staal geproduceerd voor bruggen, schepen en de auto-industrie. Het is lange tijd een belangrijke levensader voor onze economie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16865968 483.2 880 2022-03-30T22:00:00+00:00 yes no industrie staal ijzer milieu https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-bingo-vogelspotten-oostvaardersplassen 2024-01-04T13:00:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39179.w613.r16-9.3618e36.webp Beestenbrigade bingo | Vogelspotten Oostvaardersplassen Vogelspotten in de Oostvaardersplassen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729016 891.693 2027-03-28T22:01:00+00:00 1865 2022-01-31T21:19:10+00:00 yes no vogel natuur https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-bingo-dansende-bomen-drenthe 2024-01-04T13:00:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39180.w613.r16-9.d1d37d9.webp Beestenbrigade bingo | Dansende bomen - Drenthe Dansende bomen - Kniphorstbosch in de Drentse Aa. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729017 940.56 2027-03-28T22:01:00+00:00 2028 2022-01-31T21:18:41+00:00 yes no boom natuur https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-bingo-bevers-millingerwaard 2024-01-04T13:00:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39181.w613.r16-9.ebb7998.webp Beestenbrigade bingo | Bevers - Millingerwaard Bevers - Millingerwaard. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729018 941.72 2027-03-28T22:01:00+00:00 1633 2022-01-31T21:18:13+00:00 yes no bever natuur https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-bingo-moeras-de-deelen-friesland 2024-01-04T13:00:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39182.w613.r16-9.19f4e6c.webp Beestenbrigade bingo | Moeras - De Deelen Friesland Moeras - De Deelen in Friesland. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729019 829.88 2027-03-28T22:01:00+00:00 1228 2022-01-31T21:17:45+00:00 yes no moeras Friesland natuur https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-bingo-vuurstenen-savelsbos-limburg 2024-01-04T13:00:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39183.w613.r16-9.074b1d2.webp Beestenbrigade bingo | Vuurstenen - Savelsbos Limburg Vuursteenbingo- Savelsbos in Limburg. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729020 976.8 2027-03-28T22:01:00+00:00 1749 2022-01-31T21:17:14+00:00 yes no vuur steen natuur Limburg https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-bingo-herrie-in-het-bos-amsterdamse-bos 2024-01-04T13:00:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39184.w613.r16-9.f834c28.webp Beestenbrigade bingo | Herrie in het Bos - Amsterdamse Bos Herrie in het Amsterdamse Bos. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729021 931.72 2027-03-28T22:01:00+00:00 4020 2022-02-03T21:57:19+00:00 yes no bos Amsterdam natuur https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-kernenergie-in-nederland 2024-01-04T13:00:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39185.w613.r16-9.17d879a.webp Andere Tijden in de klas | Kernenergie in Nederland Begin jaren zeventig van de vorige eeuw wordt er steeds meer nagedacht over kernenergie als alternatieve energiebron. Minder uitstoot en minder vervuilend, maar niet iedereen is voorstander van deze nieuwe energiebron. Nucleair afval en ongelukken kunnen grote gevolgen hebben. Om de juiste beslissing te nemen laat de regering de Nederlandse bevolking meepraten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16865969 476 505 2022-03-30T22:00:00+00:00 yes no kernenergie kerncentrale milieu https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-bingo-duinen-schoorlse-duinen 2024-01-04T13:00:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39186.w613.r16-9.d40bd64.webp Beestenbrigade bingo | Duinen - Schoorlse Duinen Bingo in de Schoorlse Duinen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729022 912.617 2027-03-28T22:01:00+00:00 2226 2022-02-03T22:12:17+00:00 yes no duin natuur zand https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-bingo-otter-weerribben 2024-01-04T13:00:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39187.w613.r16-9.aafe85c.webp Beestenbrigade bingo | Otter - Weerribben Otter - De Weerribben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729023 953.294 2027-03-28T22:01:00+00:00 3421 2022-02-04T21:57:16+00:00 yes no otter natuur water https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-bingo-buitenplaats-elswout-overveen 2024-01-04T13:00:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39188.w613.r16-9.b011cb7.webp Beestenbrigade bingo | Buitenplaats - Elswout Overveen Bingo in Buitenplaats Elswout. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729024 976.251 2027-03-28T22:01:00+00:00 3043 2022-02-06T22:17:14+00:00 yes no buiten natuur spel https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-bingo-oehoe-vallei-enci-groeve-limburg 2024-01-04T13:00:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39189.w613.r16-9.b1e583f.webp Beestenbrigade bingo | Oehoe Vallei - Enci groeve Limburg Oehoe - Enci Groeve in Limburg. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1729025 925.136 2027-03-28T22:01:00+00:00 3762 2022-02-07T10:00:46+00:00 yes no oehoe uil Limburg natuur https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-oorlogsmisdadiger-op-zolder 2024-01-04T13:00:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39191.w613.r16-9.dbd3b8c.webp Andere Tijden in de klas | Oorlogsmisdadiger op zolder Jacques Philippa is een oorlogsmisdadiger en krijgt op 1 januari 1950 de doodstraf voor zijn oorlogsmisdaden bij de landwacht in de Tweede Wereldoorlog. Daar is hij zelf niet bij, want hij zit dan al ruim vijf jaar lang ondergedoken op de zolder bij zijn ouders. Pas 29 jaar na de oorlog wordt hij aangegeven door zijn zus. De doodstraf krijgt hij dan niet meer, maar hij verdwijnt wel voor vier jaar in de cel. Diederik van Vleuten vertelt over zijn leven op zolder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16865973 519.919 375 2022-03-30T22:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog NSB https://schooltv.nl/video-item/duitsland-de-wereld-rond 2024-01-16T16:27:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39192.w613.r16-9.83770e5.webp Duitsland | De wereld rond Direct ten oosten van Nederland ligt ons buurland Duitsland. De hoofdstad is Berlijn. Er wonen ruim 83 miljoen mensen in Duitsland. Dat is ruim vier keer zoveel als in Nederland. Duitsland heeft daarmee de grootste bevolking van alle landen van de Europese Unie. Driekwart van de Duitsers woont in stedelijke gebieden, waaronder Hamburg, Frankfurt, München en natuurlijk Berlijn. De grootste bevolkingsconcentratie bevindt zich in het Ruhrgebied in het westen van het land. Ongeveer 30 procent van de Duitsers heeft een niet-Duitse afkomst. Dit zijn onder andere Joegoslaven, Turken en Italianen. Een opvallend verschil tussen het oosten en het westen, is dat er in Oost-Duitsland relatief meer ouderen wonen en in West-Duitsland meer jongeren. In de twintigste eeuw voert Duitsland twee grote oorlogen. Na de Eerste Wereldoorlog, die van 1914 tot 1918 duurt, is Duitsland een van de verliezers. De winnaars van de oorlog straffen Duitsland voor alle aangerichte ellende. Zo moet het land veel geld betalen en mag het leger voortaan niet meer dan uit 100.000 man bestaan. Duitsland kan de boetes niet betalen en er breekt een economische crisis uit. Dit heeft als gevolg dat er veel werkloosheid en inflatie is. Tijdens deze crisis staat een nieuwe leider op: Adolf Hitler. Met zijn Nazipartij heeft hij kritiek op de straffen en boetes die Duitsland zijn opgelegd. Ook geeft hij de Joden de schuld van het verliezen van de Eerste Wereldoorlog. Hitler wil heel Europa in zijn macht krijgen en begint een nieuwe oorlog. Met de inval in Polen, breekt in 1939 de Tweede Wereldoorlog uit. In 1940 wordt ook Nederland veroverd. Tijdens deze bloedige oorlog komen miljoenen soldaten om het leven, maar ook veel onschuldige burgers worden gedood. Zo’n 6 miljoen Joden en honderdduizenden Roma en Sinti worden vermoord in concentratiekampen en door vuurpelotons. In 1945 geeft Duitsland zich over en verliezen ze ook deze oorlog. Na de Tweede Wereldoorlog wordt Duitsland, dat in puin ligt, verdeeld onder de winnaars van de oorlog. Het oosten van het land komt onder toezicht te staan van de communistische Sovjet-Unie. Het westen wordt bestuurd door de kapitalistische landen, de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Frankrijk. Als de Koude Oorlog uitbreekt, wordt het oostelijke deel van Duitsland gescheiden van het westen en wordt er een muur gebouwd midden in de stad Berlijn. In 1989 is de Koude Oorlog voorbij en wordt de Berlijnse muur afgebroken. Duitsland is dan weer een eenheid: de Bondsrepubliek Duitsland. Duitsland is de vierde economie van de wereld en exporteert veel hoogwaardige producten zoals machines, auto’s en chemische producten. Van oudsher is Duitsland een industrieland. Duitsland is net als Nederland lid van de Europese Unie. Hierdoor is Duitsland een belangrijke economische partner van Nederland. Het grootste deel van Duitsland heeft een gematigd zeeklimaat. Alleen in het zuiden vind je een hooggebergteklimaat. De gemiddelde temperaturen zijn hierdoor goed te vergelijken met die van Nederland. Alleen is het in de winters over het algemeen net iets kouder, en in de zomer net wat warmer. Ook is de kans op sneeuw groter in Duitsland. Het landschap van Duitsland is heel divers, met groene velden, heuvels, bossen en bergen. Bekende gebieden zijn het Zwarte Woud en de Eifel. Door het land stromen veel rivieren. Twee grote rivieren zijn de Donau en de Rijn. De Rijn komt uiteindelijk uit in Nederland, waar het de Noordzee in stroomt. De belangrijkste godsdiensten in Duitsland zijn het katholieke- en het protestantse geloof. Daarom worden er veel christelijke feestdagen gevierd. Een ander typisch Duits feest is het Oktoberfest. Kenmerkend voor dit feest zijn bierpullen en lederhosen. In Duitsland zijn veel musea te vinden. Steden als Berlijn en Hamburg hebben een rijk cultureel leven met poppodia, concerten en vlooienmarkten. Bekende Duitse gerechten zijn de curryworst, schnitzel en zuurkool. Daarnaast wordt er veel zuurdesembrood gegeten. Na een turbulente 20e eeuw, heeft Duitsland zich ontwikkeld tot economische supermacht én een geliefde toeristische bestemming. Elk jaar gaan veel Nederlanders op vakantie naar onze ‘oosterburen’. Vooral liefhebbers van de culturele steden en de natuur brengen een bezoek aan Duitsland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16865977 338.325 8317 2022-04-01T07:50:00+00:00 yes no land Duitsland https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-nederlands-nieuw-guinea 2026-01-29T08:24:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39194.w613.r16-9.38e828a.webp Andere Tijden in de klas | Nederlands-Nieuw-Guinea Begin jaren zestig vecht Nederland in Nederlands Nieuw-Guinea zijn laatste koloniale oorlog uit. Onwetend en onwennig vertrekken onze militairen. Maar wat deden we daar eigenlijk? Ons verhaal begint 1949. Nederland draagt de soevereiniteit van Indië over aan de Republiek Indonesië. De Nederlandse vlag wordt gestreken, de rood witte vlag van Indonesië gehesen. In een hartstochtelijke redevoering roept president Soekarno het Indonesische volk op te werken en te strijden voor een nationale eenheid. Maar niet de hele archipel wordt Indonesisch. Wat er met het eiland Nieuw-Guinea moet gebeuren, daar moet nog over onderhandeld worden. Op het moment dat Indonesië onafhankelijk werd, werd Nederlands Nieuw-Guinea eigenlijk geboren. Dus op vanaf dat moment is het echt van oké, we houden dit stukje bij ons. En toen hebben ze besloten dat ze het wilden gaan opleiden tot een onafhankelijk land. Nou, dit is m. Dit is de originele vlag?De originele vlag met de hand genaaid. Dus de eerste vlag die gemaakt is. Wat zie ik? Nou, je ziet hier de Morgenster en de zeven blauwe banen voor de zeven regio's van West-Papoea. De witte Ster van de hoop, in het rode veld van de strijd. Die combinatie is belangrijk en dat vind ik ook. Wat mijn vader zo sterk bedacht heeft. Hij heeft gewapperd in Hollandia in 1961. Daar is ie officieel gehesen. Als grootste eiland van de Stille Oceaan, ligt in de zuidoosthoek van Azië Nieuw Guinea. Het eiland waarvan het westelijk gedeelte bij het Koninkrijk der Nederlanden behoort. En dat met een oppervlakte van 400.000 vierkante kilometer, ongeveer elf maal zo groot is als ons kleine landje in het westen. De authentieke bewoners zijn Papua. Lijken zij op Indonesiërs?Nee. Het zijn hele andere mensen. Het zijn donkere mensen met kroeshaar. En Indonesiërs... Ja, dat zijn meer Aziaten. Je hebt Oceanië en de Pacifische Zee. Dan heb je Polynesië, Micronesië en Melanesië. En Nieuw-Guinea behoort dus tot Melanesië en dat staat voor melanine, dus zwarte huidskleur. En ja, daarom is dat gebied zo genoemd. Omdat de mensen op de eilanden daar een zwarte huidskleur hebben. De Papoea's vinden dus dat ze niet bij Indonesië horen. Zij neigen meer naar Nederland omdat dit land hen op den duur recht op zelfbeschikking wil geven. Kijk, het was een koloniale samenleving, dus er waren rangen en standen waarin de Nederlanders aan de top stonden en de Papoea's ergens onderaan. Tegelijkertijd waren ze wel degelijk bezig om daar een economisch bedrijvig land van te maken en om die Papua elite dat kader op te leiden. De onderhandelingen tussen Nederland en Indonesië verlopen stroef en Nieuw-Guinea wordt steeds meer het terrein van militaire strijd. Indonesië zendt infiltranten. Nederland reageert met het sturen van steeds meer troepen. In het holst van de nacht zijn 865 dienstplichtigen van de Koninklijke Landmacht in Hoek van Holland ingescheept op het passagiersschip Zuiderkruis, dat hen naar Nieuw-Guinea zal brengen. In Merauke, de hoofdplaats van het district Zuid Nieuw-Guinea, heerst een militaire activiteit van betekenis. Sedert in de nabijheid Indonesische parachutisten zijn geland. Terwijl militairen in het regenwoud strijd voeren met Indonesische infiltranten, wordt in de hoofdstad Hollandia verder gewerkt aan de onafhankelijkheid. De Nieuw-Guinea Raad wordt geïnstalleerd. Nicolaas Jouwe, de vader van Nico en de opa van Julia, is één van de Papoea leiders. Dat was het democratisch orgaan hè. Zeg maar van Nieuw Guinea, van de nieuw te vormen natie. In dankbare herinnering, gaan hier mijn gedachten dan vooral uit naar, als ik het zo noemen mag, Pioniers van het allereerste uur. Die met inzet van geheel hun persoon en niet zelden hun leven ons Papoea's datgene schonken wat we nodig hebben om in een snel veranderende wereld onze plaats te kunnen innemen. Dat was een parlement wat natuurlijk nog wel een beetje de kolonialistische signatuur had. De voorzitter was een Nederlander. Maar er waren twee vice-voorzitters... mijn vader en Marcus. En daar hebben ze gezegd we moeten nationale symbolen hebben. Nou, die hebben ze toen gekozen. Wat betekent de tekst? Oh, mijn land, Papua. Jij zal ik liefhebben tot mijn levenseinde. In de loop van 62 moeten Nederlandse militairen steeds vaker in actie komen. Dan gaat er bij ons bijvoorbeeld een Papoea voorop hè. Het is zo'n gids. Ja, die leidt ons overal naartoe. Die vinden alle sporen, die kunnen alles vinden. Als we die niet hadden, hadden wij het werkelijk niet zo best. Een oplossing van het conflict komt in zicht als Nederland onder druk van Amerika de eis dat de Papoea's het recht op zelfbeschikking krijgen laat vallen. Uiteindelijk komt de Verenigde Naties met een plan. Nieuw-Guinea komt een half jaar onder VN toezicht voordat het aan Indonesië wordt overgedragen. De Papoea's voelen zich verraden. Er waren onderhandelingen aan de gang, achter de schermen. En daar was m'n vader. En de andere Papoea leiders waren daar op zich niet bij betrokken. Hij had tot aan dat moment van ondertekening van het verdrag van New York er nog best hoop op dat er een vergelijk zou komen. Dat de boel aan de achterkant allang verkocht werd door de Nederlanders, ja, dat was wat minder bekend. Afgelopen donderdag, dames en heren, viel in de vergaderzaal van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York het doek over West Irian, het vroegere Nederlands Nieuw-Guinea. Ik ben te oud om te huilen. Ik kan niet anders zeggen dan datgene wat minister Luns vanmorgen in de Verenigde Naties gedaan heeft. Het is hoogverraad. Alle Nederlanders, zowel burgers als militairen en duizenden Papua's, verlaten halsoverkop het eiland. Wij moesten toen ook binnen een paar dagen vertrekken. Waarom moesten jullie eigenlijk weg, toen de Indonesiërs kwamen? Waarom was dat zo belangrijk? Nou, ik weet eigenlijk wel zeker dat de Nederlanders hem daar weg wilden hebben. Die wilden niet dat bijvoorbeeld Jouwe in Hollandia de onafhankelijkheid uit zouden roepen op het moment dat ze in New York iets anders aan het besluiten waren. Bij het akkoord van New York is afgesproken dat er in 1969 een volksraadpleging plaatsvindt. Onafhankelijkheid of Indonesië. In West Irian, het voormalige Nederlands Nieuw-Guinea, hebben 1025 Papua kiesmannen in een volksstemming die plaatsvond volgens het zogenaamde Mussa wara systeem, zich uitgesproken voor aansluiting bij Indonesië. Nou, van tevoren...Van tevoren, ja, die werden weken al van tevoren afgezonderd, geïntimideerd. En die hebben alle duizend, 1025 waren het er geloof ik... Hebben allen 100% voor aanblijven bij Indonesië gestemd. Dat was één grote skam, dat was fraude. Dus ja, dat was voor iedereen zo'n verschrikkelijke dag. Dat wordt nu nog zo gezien. Ja. Dat staat bekend als de dag waarop alle Papua's huilden.Sinds 1969 strijden Papoea's voor een vrij Papoea. De Indonesische politie treedt hardop tegen de demonstranten en regelmatig vallen er doden en gewonden. Wat gebeurt er als je die, als je nu in Nieuw-Guinea rondloopt met die vlag?Als je die vlag hijst met met vlagvertoon, groot... Dan word je gewoon opgepakt. Daar staat vijftien jaar gevangenisstraf op. Ze zien dat als een daad van verzet. En daar zitten ook mensen op dit moment nog in de gevangenis omdat ze deze vlag gehesen hebben in Jayapura. En wat betekent deze vlag voor jullie? Dat dit voor zoveel mensen een teken van hoop is. En het houdt ons ook bij elkaar, heb ik het gevoel. Dit is ja een heel powerful teken en het is zo bijzonder dat hier ook een stukje familiegeschiedenis achter zit. Het volk geeft het niet op. Het volk gaat door tot de laatste Papua toe. Het is een zaak van leven en dood. Ik geloof er zeker weten in, het is gewoon een een gerechtvaardigde strijd. En ik denk ook dat het recht aan onze kant staat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16865979 554.08 1145 2022-03-31T22:00:00+00:00 yes no Indonesië oorlog dekolonisatie Nederlands-Indië https://schooltv.nl/video-item/baksteen-en-veertje-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-30T13:29:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39195.w613.r16-9.516b473.webp Baksteen en veertje | Gedichtje van Nico de Neushoorn Het is de hoogste tijd voor een gedicht van Nico de neushoorn. Nico, waar gaat je gedicht van de dag over? Over een baksteen en een veertje. De baksteen en het veertje. Mmm. Ja. Een baksteen ziet een veertje zweven. En die baksteen denkt: kon ik dat maar. Zo lekker licht als een veertje leven. Maar een baksteen heeft het zwaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16867831 56.08 670 2022-04-04T22:00:00+00:00 yes no gedicht steen veer https://schooltv.nl/video-item/ode-aan-de-lamp-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-30T13:29:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39196.w613.r16-9.ac3e777.webp Ode aan de lamp | Liedje uit De Boterhamshow En dan is het nu alweer tijd voor onze eigen volkszanger René de Plank met zijn wekelijkse ode aan een ding. De vraag is: welk ding? René, take it away! Dankjewel Opper, daar gaan we! Dit ding is ooit bedacht als een vervanger van de zon. 't Staat bij je in de kamer, of ze hangt aan het plafond. Ze heeft veel onderdelen snoer, een fitting en een voet. Die passen in elkaar en nou, dat werkt dus supergoed. Ze schijnt vaak lieflijk, zacht en geel, maar soms ook fel en wit. Ik vind het altijd fijn als er een mooie kap op zit. Dit ding is doodgewoon, maar ook dit doodgewone ding verdient het dat ik deze week een ode aan haar zing! En doe je in de avond lekker de gordijnen dicht, dan druk je op haar knop en hoppa, alles is weer lekker licht. En zie je s nachts soms monsters in je kamer op het behang, dan doet je moeder als jij roept dit ding aan op de gang. Een stille, donkere avond. Dat is echt geen grote ramp en dat komt dus door haar. Een luid applausje voor: de lamp! Ja, dankjewel Rene, dat je voor deze speciale lamp een lichtje aanstak. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16867832 101.2 1780 2022-04-05T22:00:00+00:00 yes no zingen lamp https://schooltv.nl/video-item/peter-allesweter-is-klant-voor-de-band-de-boterhamband 2024-01-30T13:29:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39197.w613.r16-9.50deb53.webp Peter Allesweter is klant voor de band | De Boterhamband Wie is er vandaag de klant voor de band? Niet u. Niet u. Maar...u! Nou, zo te zien hebben wij vandaag een bijzondere kandidaat voor het spel waarin je moet onthouden welke vier dingen er op de band voorbijkomen. Welkom, Peter Allesweter. Ik moet hier helemaal niet zijn. Ik moet naar de make-up en dan moet ik naar het kenniskanon. Maar eerst ben je hier Peter, bij de Boterhamband. Dus ik zou zeggen, ga lekker zitten en kijk goed welke vier dingen er straks voorbijkomen. Maar dat wil ik helemaal niet, ik vind het een stom spel. Een stom spel. Ben jij soms bang dat jij straks niet meer weet welke vier dingen op de band stonden? Natuurlijk weet ik dat, ik weet namelijk alles. Oh ja, nou, dat willen we wel eens zien. Ga maar lekker zitten, Peter. Oe. Nee, nee het is de andere kant op. Nou, zou Peter Allesweter echt alles weten wat er op de band staat? Ja, natuurlijk, ik weet toch alles? Mooi zo. Daar gaan we. Ik start de band. Ja. Ja dat wist ik. Ja wist ik. Een lammetje. Ja, wist ik al. De zon. Wist ik. Een blad van een boom. Ja weet ik ook. En een sneeuwpop. Nou, thuis weten jullie het vast ook, het is een ding en een ding en een ding en een ding. Ah daar is Peter, weet je het nog? Natuurlijk, ik heb haast. Ik moet naar de make-up. Nou, zeg dan maar gauw welke dingen je hebt onthouden. Alles! Oh? Nou ik zag een bruin blad van een boom. Heel goed. Een bruin blad van een boom, die zien we altijd in de herfst. Ja, en ik zag een sneeuwpop. En een sneeuwpop. Die zien we altijd in de winter. En een lammetje zag ik ook. Dat is ook goed. Lammetjes zien we altijd in de lente. En wat was het vierde ding, Peter? Nou, het vierde ding...Het heeft iets te maken met de zomer. Help me dan! Ik weet het wel, maar...Denk maar aan de dag na zaterdag. Ehm ehm. Dat is de dag voor maandag. Ehm donderdag! Nee, fout, Peter. Dat betekent dat je niet alles wist vandaag en dat je zonder prijzen naar huis gaat. Wat een stom spel, ik ga naar huis en ik kom hier nooit meer terug, dus. Tot de volgende keer bij de Boterhamband! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16867833 136.36 1631 2022-04-06T22:00:00+00:00 yes no geheugen seizoen https://schooltv.nl/video-item/gewoon-raar-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T13:00:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39198.w613.r16-9.250e966.webp Gewoon raar | Liedje uit De Boterhamshow Tijd voor muziek. Een lied van niemand minder dan de artiest Kovo. En Kovo is een zingend konijn of een...vogel? De vraag is: maakt dat uit? Nee, maar ik heb zoiets nog nooit gezien. Het is gewoon een beetje...raar. Klopt, maar net zo raar als jij. Ze vragen vaak aan mij, he vertel eens wat ben jij, een konijn of toch een vogel? En dan zeg ik allebei. Mijn moeder is een vogel en mijn vader een konijn. Dus dan zal ik ongetwijfeld en konijnenvogel zijn. Ze zeggen wat een raar geval ben jij. Maar dan denk ik, ik ben net zo mal als jij. Want er is maar een ik, en er is maar en jij, dus wij zijn allebei net zo afwijkend volgens mij. Het is toch waar. We zijn allemaal gewoon raar. Gewoon raar! Ik ben een vreemde vogel. Ik ben ook een vreemd konijn. Ik kan huppelen en vliegen. Wie zou mij niet willen zijn? En dat jij mij misschien niet bent gewend zegt niet dat jij niet net zo crazy bent. Want er is maar een ik, en er is maar en jij, dus wij zijn allebei net zo afwijkend volgens mij. Het is toch waar. We zijn allemaal gewoon raar. Gewoon raar! Gewoon raar! Gewoon raar. Ja! Prachtig lied Kovo, en je hebt helemaal gelijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16867834 119.04 1002 2022-04-07T22:00:00+00:00 yes no zingen vooroordeel https://schooltv.nl/video-item/meisje-en-bal-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-25T13:10:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39199.w613.r16-9.2693aa2.webp Meisje en bal | Gedichtje van Nico de Neushoorn Ja en Nico, waar gaat je verhaal vandaag over? Over uh, een uh uh, over een uh een meisje en uh een klaar Stella? Het meisje en de bal. Een meisje schopt haar bal in zee. De bal drijft weg naar Engeland. Misschien wordt de bal daar teruggeschopt door een meisje op een Engels strand. Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16867836 50.4 411 2022-04-10T22:00:00+00:00 yes no gedicht https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-nederland-in-de-klas-pioniers-en-paupers 2024-01-16T15:32:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44538.w613.r16-9.c1c04c2.webp Het Verhaal van Nederland in de klas | Pioniers en paupers In de negentiende eeuw beleeft Nederland de Industriële revolutie. Het is een tijd van nieuwe uitvindingen en technische vooruitgang. Maar ook van grote armoede en ellende. Is er hoop op een betere toekomst en van wie valt die te verwachten? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16867838 580.68 18120 2022-04-06T18:30:00+00:00 yes no revolutie industrialisering armoede https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-is-vrouwe-justitia 2024-04-25T09:04:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39203.w613.r16-9.6f91932.webp Wie is Vrouwe Justitia? | Clipphanger De oude Romeinen hadden voor allerlei een eigen godheid: een godin voor het haardvuur, een god voor de wijn, en als dat allemaal uit de hand loopt, een godin voor de rechtspraak: zij heet Vrouwe Justitia, want dat betekent gewoon rechtvaardigheid. Haar beeltenis kom je ook in onze tijden nog tegen, als je naar de rechtbank moet. Sterkte! De uitdossing van Vrouwe Justitia is als volgt te verklaren: Ze draagt een blinddoek omdat ze geen onderscheid maakt, in wie ze voor zich heeft. Ben je rijk of arm, zwart of wit, ze kan het niet eens zien. Al spiekt ze soms wel even stiekem onder het doekje door om te kijken naar de bewijzen op De weegschaal. Belastende bewijzen, ontlastende verklaringen, ze komen allemaal terecht op de weegschaal voor een afgewogen oordeel. En als je schuldig bent, dan komt Het Zwaard van pas, om je straf uit te delen. Je kop eraf! Nee, dat was vroeger misschien zo, tegenwoordig mag je je koppie erbij houden, en zijn de straffen ietsje milder. Misschien krijg je alleen maar een boete. Die verstuurt Vrouwe Justitia gewoon ook zelf, met d’r tablet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16867841 79.2 2807 2022-04-05T11:20:03+00:00 yes no rechtbank rechter https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-waarom-hebben-we-in-nederland-geen-juryrechtspraak 2024-04-25T09:03:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39204.w613.r16-9.f6ce6f8.webp Waarom hebben we in Nederland geen juryrechtspraak? | Clipphanger Bij een Amerikaanse rechtszaak is dit een bekend beeld: een verdachte verschijnt niet alleen voor de rechter, maar ook voor een zogenaamde ‘jury’. 12 gewone burgers, die samen moeten bepalen of de verdachte schuldig is of niet. Unaniem, oftewel, met z’n allen. Als de juryvoorzitter na soms lang vergaderen het woord ‘guilty’ uitspreekt, bepaalt de rechter hoe lang de boef de bak in moet. Juryrechtspraak kennen we niet in Nederland, maar wel in onze buurlanden. In Engeland, Duitsland, zelfs in België doen ze d’r aan. Daar is het blijkbaar wel makkelijk om 12 mensen te vinden die van niks weten. In Nederland is een eeuw of 2 geleden ook wat geëxperimenteerd met jury’s. Maar de meerderheid van de Nederlanders voelt er tegenwoordig weinig voor. Het is een hoop gedoe. Mensen zijn bang dat juryleden zich makkelijk laten beïnvloeden door bijvoorbeeld een zielig verhaal. Een professionele rechter die heeft ervoor doorgeleerd en kan d’r emoties makkelijk uitschakelen. Kortom, de enige jury die je voorlopig in Nederland gaat zien, is bij een talentenjacht. Maar of we daar nu zo blij mee moeten zijn... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16867842 76.72 2064 2022-04-05T22:00:00+00:00 yes no rechtbank criminaliteit rechter https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-tbs 2024-04-25T09:03:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39205.w613.r16-9.2366c3c.webp Wat is TBS? | Clipphanger Als jij een misdrijf gepleegd hebt, is het de rechter die bepaalt of je naar de gevangenis gaat. Maar misschien heeft de rechter nog wel iets meer in petto: TBS oftewel terbeschikkingstelling, een speciale maatregel voor speciale daders. Voor je TBS krijgt, wordt eerst onderzocht of jij gebrekkige ontwikkeling hebt of een ziekelijke stoornis. Zo ja, dan kan de rechter kiezen uit 2 soorten TBS: TBS met voorwaarden, bijvoorbeeld de voorwaarde dat jij in behandeling gaat of je medicijnen slikt. Dit kan dan in een ‘gewone’ gevangenis, tussen de ‘normale’ boeven. Als de kans groot is dat jij weer de fout in gaat, kiest de rechter voor TBS met dwangverpleging. Je gaat dan naar een speciale, gesloten TBS-Kliniek. Daar word je behandeld door een heel team van deskundigen. Na 2 jaar bepaalt de rechter of je weer klaar bent voor de maatschappij en je niet weer terugvalt in je oude gedrag. Want dan moet de TBS verlengd wordt. Uiteindelijk kom je dan misschien wel op de longstay, en dan is het verhaaltje nog lang niet uit… TBS kan alleen worden opgelegd bij een ernstig misdrijf waar meer dan 4 jaar gevangenis op staat. Dus niet voor het ongevraagd grasmaaien bij de buurman, al ben je dan natuurlijk ook wel een beetje van het padje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16867843 88.64 2151 2022-04-06T22:00:00+00:00 yes no rechtbank crimineel straf https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-een-voorwaardelijke-straf 2024-04-25T09:03:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39206.w613.r16-9.02aa14e.webp Wat is een voorwaardelijke straf? | Clipphanger Als jij iets doet wat niet mag, bijvoorbeeld: je steelt een appel, én je wordt gepakt, dan kom je uiteindelijk voor de rechter. Die kijkt naar alle bewijzen, en bepaalt wat voor straf je krijgt. Als de rechter jou meteen naar de gevangenis stuurt noemen we dat een onvoorwaardelijke straf. Je krijgt dan dus geen voorwaarden, maar wel straf. En je gaat niet langs af. De andere keuze is een voorwaardelijke straf. Je krijgt dan wel een straf opgelegd, bijvoorbeeld ook weer gevangenisstraf, maar die wordt alleen uitgevoerd als je je niet aan de voorwaarden houdt. Zo’n voorwaarde kan zijn, dat je de komende 3 jaar geen strafbare feiten meer pleegt. Hou je je braaf aan deze voorwaarde, dan is er geen enkel probleem, maar als je toch de fout in gaat, draai je alsnog de bak in. Gelukkig heb je dan nog een peertje voor de dorst. Een voorwaarde kan ook zijn dat je je bijvoorbeeld een jaar lang elke week moet melden bij de Reclassering. Die houden dan ook een beetje in de gaten hoe het gaat met jou… en je fruitverslaving. Banaantje? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16867844 77.84 2351 2022-04-07T22:00:00+00:00 yes no rechtbank straf crimineel https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-graadstok-navigeren-zonder-gps 2024-01-04T13:00:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39207.w613.r16-9.eeb2eac.webp Wat is een graadstok? | Navigeren zonder gps Nicola de Hilster is wetenschapshistoricus en beschikt over een prachtige verzameling replica's. Dit is dus een graadstok. Ik mag er een lenen. En niet onbelangrijk, hij wil me ook wel even uitleggen hoe zo'n instrument nou werkt. Het moet op zee wel wat zonniger worden als we dit gaan uitproberen. Dat zou handig zijn. Maar er is wel wat te zien. D'r is wat te zien, daar zit een heel vaag zonnetje. Ik zou zeggen dat ie daar is. Ja klopt ja. En dat betekent dus dat we die kant op gaan kijken. Ja. En ik ga dus m'n oog aanzetten aan het onderste vizier. En dan zet ik het beentje zo. En die zet ik op de horizon en dan moet ik alleen een beetje zon hebben om die zonnestraal hiervan op het been te laten vallen. Maar voor deze toepassing is het dus eigenlijk te diffuus op het moment. Ja, je moet echt een goed fel schijnende zon hebben. Maar deze kan toch ook in de stand dat je naar de zon kijkt toch? Ik bedoel we hebben nu de vrij unieke situatie dat we misschien een beetje naar de zon kunnen kijken. Ja dat zou kunnen ja. Dan gaan de viziertjes eraf. En deze schuiven we naar voren. Ja. En dan kunnen we hem voorwaarts gebruiken. Je moet proberen en de onderkant op de horizon te houden en de bovenkant op het midden, de onderkant of de bovenkant van de zon. Ik kan me wel voorstellen dat je het een beetje stapsgewijs kan doen dat je in ieder geval kijkt klopt ie nog. Ja. Je kunt hem natuurlijk naar voren halen, naar achteren en nog een keer controleren en nog controleren. Ja, je kan hem even proberen. Ja. Alsjeblieft. En gewoon dit middelpunt ongeveer naast m'n oog? Ongeveer naast m'n oog. En dan kijk je de onderkant van de schuif naar de horizon en langs de bovenkant van de schuif naar de zon. Dus tot waar de boompjes beginnen, zeg maar. Is dat ongeveer een idee? Ongeveer idee voor nu, voor nu is het goed genoeg. Dus als ik 'm dan nu zou aflezen. Ja. Dus achtendertig. Achtendertig en een beetje. Ja. 38,2. Ik heb gewoon voor 't eerst genavigeerd. Weliswaar op het droge. Weliswaar op het droge, geef ik toe. Ja, want je gaat wel met het schip nog een ander probleem krijgen. Nou, t wordt wel echt... Het wordt een heel dynamisch verhaal, wordt het zo direct. Helemaal goed. Alsjeblieft. Dank. Veel plezier ermee. Ik zal er goed op letten. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16867845 148.48 668 2022-04-05T22:00:00+00:00 yes no navigatie meten https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-supergeleider-elektrische-stroom-zonder-weerstand 2024-01-04T13:00:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39208.w613.r16-9.2392041.webp Hoe maak je een supergeleider? | Elektrische stroom zonder weerstand Sommige materialen, als je ze heel erg afkoelt, worden supergeleidend. En wat dat betekent is dat ze geen elektrische weerstand meer hebben. Helemaal nul. Maar er gebeurt echt iets heel vets als je zo'n supergeleider op magneten zet. Dit is een baan met hele sterke magneten. En nu, als je deze supergeleider die hier inzit er opzet, gebeurt er nog niks, maar als ik hem afkoel en hij wordt supergeleidend dan gebeurt er iets heel vets. Oke ik ben dus nu die supergeleider die hierin zit, ben ik aan het afkoelen. Dit is waarom supergeleiders supervet zijn. Hij zweeft op dit moment boven die magneten. Een supergeleider wil altijd de magneten zoals die ze zag op het moment dat die supergeleidend wordt, altijd precies op dezelfde plek om hem heen houden. Dus als ie midden onder hem magneten heeft op moment dat ie supergeleidend wordt, dan zal hij daar altijd voor zorgen dat ie precies in het midden onder blijft. Ook als bijvoorbeeld de baan een bochtje maakt. En hier kan je dus een hele snelle trein mee maken omdat treinen normaal hebben allerlei weerstand door de wielen. En op het moment dat je zo'n zweef trein hebt kan je makkelijk 4, 500 kilometer per uur gaan. Nou en als je d'r dan ook nog een buis omheen bouwt en een vacuüm zuigt, dan heb je ook geen luchtweerstand. Nou, dan kan je makkelijk een trein maken die wel met duizend kilometer per uur kan gaan. Een hyperloop. Wat gaan we doen? Stiekem vind ik dit een van de allerleukste professoren om te interviewen. Want het is mijn eigen afstudeerbegeleider. Ik heb bij hem ben ik afgestudeerd, op supergeleiders. Zo. He Alexander Welkom. Wat ontzettend leuk om hier weer te zijn. Wij gaan een supergeleider maken op een beetje, hele vette maar lompe manier. We gaan met zuren werken dus extra bescherming kan geen kwaad. Absoluut. Oke. Dus hier dan van. 56,5 milliliter. Ja. Mag je daaruit... Super. Ja, en dan mag het poeder daar in opgelost. Ja. Nou, dan ben je een echte chemicus Diederik. Ja, wie had dat gedacht? Nou, ik begon met een studie chemische technologie. Van de interim auxine. Heb je 11,29 gram nodig. Koperoxide. Ja, dan doen we daar even twee ml in, water. Yes. Eerst water. Ik vond dit altijd onwijs leuk. Het stofje maakt uiteindelijk gewoon...Al die elementen hier zijn allemaal nog in losse vorm. En dan ga je op een gegeven moment ze zo bij elkaar doen, de omstandigheden precies goed maken dat ze doen wat jij wil. Samen gaan dansen, dat ze gaan bewegen, samen klikken en dan uiteindelijk iets maken. Dat vind ik heel vet. Wat er gewoon nog nooit op aarde bestaan heeft. Dus dat we nu maken, dat materiaal is in die 4,6 miljard jaar dat de aarde bestaat is nog nooit ergens geweest. Totdat op een gegeven moment in Twente superslimme mensen gewoon dachten weet je wat? We gaan we dit op zo'n manier doen? En bam. Nou dat vind ik heel vet. Dan doen we die citroenzuur erbij. En dan kunnen we volgens mij het leukste gedeelte van het experiment gaan doen. Ik ben heel benieuwd of die gaat lukken. Ja, en dat leukste gedeelte is het verder opwarmen van de ingrediënten totdat die met elkaar gaan reageren. Dan ontstaat daar het supergeleidende materiaal. Ja, het stijgt nu he. Ja. Hij is echt aan het stijgen. Het begint nu te groeien. He ja. Dan wordt het warmer en warmer. Laten we lekker z'n gang gaan. Oh ja, whooo! Kijk eens!. Ja, Diederik. Hatsa! Wat te gek. En toen was er een supergeleider. Die perst het dan samen. En dan wordt het zo'n mooi zwart tabletje. Super! Lekker. Moet er alleen nog wel iemand het gaan opruimen hier of niet? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16867846 314 1256 2022-04-06T22:00:00+00:00 yes no weerstand magnetisme snelheid elektriciteit https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-telescoop-holle-en-bolle-lenzen-bundelen-het-licht 2024-01-04T13:00:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39209.w613.r16-9.5d0e1f5.webp Hoe werkt een telescoop? | Holle en bolle lenzen bundelen het licht Hoe werkt dat eigenlijk? Zo'n telescoop? Hm-mm. Ja, dat is een heel verhaal met lenzen. Als je nou een lens pakt zoals deze loep, het is eigenlijk een bol stuk glas. En wat de truc van zo'n lens is, die bundelt dat licht wat erdoorheen gaat als het ware zo samen. En daardoor kan je al het licht dat op die hele lens valt bundelen en tegelijkertijd in je pupil terecht laten komen. Ja, dan is het alsof je ogen vele malen groter zijn. Dus als ik hier nu die vergrootglas, die lens hierbij houd, dan zie je dat het groter wordt omdat het licht wat hier vandaan komt, zo langzaam samengebald wordt, samengebundeld wordt in mijn ogen. Dus je hebt veel meer licht wat in je ogen komt en daardoor kan je met een telescoop dingen die veel verder zijn, zien. Plus je kunt ook dingen die veel te donker zijn eigenlijk ook zien, zoals hele verre sterren en planeten. En dan door slim holle lenzen of bolle lenzen op bolle lenzen samen te combineren in een buis, dan kan je dingen van ver weg dichterbij halen. Als je nou op een slimme manier twee lenzen combineert, een bolle en een holle, dan heb je dat hierdoor het licht zo de telescoop binnenkomt. Dat wordt dan samengebundeld zodat je heel veel licht hebt en dan zorgt deze ervoor dat het op een bepaalde manier vergroot. Dan gaat het je oog binnen en dan zie je dus in één keer de kerktoren van Delft aan die kant. Dus je hebt een buis nodig. Twee lenzen. Dat is hoe Lipperhey een telescoop heeft gemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871015 111.32 2471 2022-04-07T22:00:00+00:00 yes no lens telescoop uitvinding https://schooltv.nl/video-item/jekels-jacht-in-de-klas-buys-ballot-en-het-dopplereffect 2024-08-27T08:30:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39210.w613.r16-9.c2f10a3.webp Jekels Jacht in de klas | Buys Ballot en het dopplereffect Christophorus Buys Ballot is een wetenschapper en meteoroloog uit de 19e eeuw. Hij staat bekend om de ‘wet van Buys Ballot’ waarmee wij nu de windrichting kunnen bepalen. Maar hij is ook degene die het dopplereffect heeft aangetoond. Dat doet hij met behulp van een stoomtrein en een hoornblazer. Diederik Jekel probeert, met de middelen van toen, dit experiment nu te herhalen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871007 566.48 1065 2022-04-04T22:00:00+00:00 yes no wind weer natuurkunde https://schooltv.nl/video-item/jekels-jacht-in-de-klas-het-absolute-nulpunt-van-onnes 2024-08-27T08:30:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39211.w613.r16-9.8e18477.webp Jekels Jacht in de klas | Het absolute nulpunt van Onnes Heike Kamerlingh Onnes is een wetenschapper die het 100 jaar geleden lukt om de koudste temperatuur op aarde te creëren. In een laboratorium in Leiden lukt het hem om het scheikundige element helium vloeibaar te krijgen. Hiermee daalt de temperatuur naar vlak boven het absolute nulpunt van -273,15 Celsius: de koudste temperatuur op aarde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871008 577.24 1056 2022-04-04T22:00:00+00:00 yes no vriezen wetenschap temperatuur https://schooltv.nl/video-item/jekels-jacht-in-de-klas-gerrit-moll-en-de-snelheid-van-geluid 2024-08-27T08:30:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39213.w613.r16-9.9fd1733.webp Jekels Jacht in de klas | Gerrit Moll en de snelheid van geluid Gerrit Moll is een wiskundige uit de 19e eeuw. Hij slaagt er in 1823 in om de metingen van de geluidssnelheid sterk te verbeteren. Dat doet hij met twee kanonnen die hij ver uit elkaar simultaan laat afvuren. Diederik Jekel probeert, met de middelen van toen, dit experiment nu te herhalen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871009 612.36 1104 2022-04-04T22:00:00+00:00 yes no wiskunde geluid wetenschap https://schooltv.nl/video-item/jekels-jacht-in-de-klas-de-onderzeeboot-van-drebbel 2024-08-27T08:30:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39214.w613.r16-9.df283db.webp Jekels Jacht in de klas | De onderzeeboot van Drebbel Begin 17e eeuw bouwt de Nederlandse wetenschapper en uitvinder Cornelis Drebbel een vaartuig dat onder water kan varen. In de eerste houten duikboot vaart hij met zijn bemanning onder het wateroppervlak in de Theems in Londen. Diederik Jekel probeert, met de middelen van toen en met behulp van studenten, de onderzeeër na te bouwen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871010 579.2 1524 2022-04-04T22:00:00+00:00 yes no water wetenschap boot https://schooltv.nl/video-item/jekels-jacht-in-de-klas-de-slingerklok-van-huygens 2024-08-27T08:30:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39215.w613.r16-9.c548e44.webp Jekels Jacht in de klas | De slingerklok van Huygens Christiaan Huygens is een van de grootste wetenschappers die ooit geleefd heeft. Hij heeft in totaal honderden theorieën bedacht en het werk van heel veel anderen verbeterd. Huygens heeft onder andere de telescoop verbeterd en zo de ringen van Saturnus ontdekt. Ook is hij de uitvinder van de slingerklok, waarmee hij de nauwkeurigheid van tijdmeting wist te verbeteren. Diederik Jekel probeert met de graadstok en de slingerklok van Huygens zijn plek te vinden op de open zee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871011 610.04 883 2022-04-04T22:00:00+00:00 yes no telescoop tijdmeter wetenschap https://schooltv.nl/video-item/jekels-jacht-in-de-klas-de-microscoop-van-van-leeuwenhoek 2024-08-27T08:30:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39216.w613.r16-9.5568159.webp Jekels Jacht in de klas | De microscoop van Van Leeuwenhoek Antoni van Leeuwenhoek is een geniale Nederlandse landmeter uit de 17e eeuw. Hij verbetert de microscoop en opent daarmee een nieuwe wereld. Door de lens van de microscoop ziet hij van alles. Van de haartjes op de pootjes van een vlo tot zijn eigen bewegende spermacelletjes. Diederik Jekel probeert, met de middelen van toen, een microscoop uit de tijd van Van Leeuwenhoek na te bouwen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871012 598.56 3261 2022-04-04T22:00:00+00:00 yes no meten wetenschap https://schooltv.nl/video-item/jekels-jacht-in-de-klas-de-valproef-van-stevin 2024-08-27T08:30:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39217.w613.r16-9.47ce92c.webp Jekels Jacht in de klas | De valproef van Stevin Hoe zwaar een object ook is, alles valt even snel en komt dus op hetzelfde moment op de grond terecht. Dat zijn de regels van de zwaartekracht. In 1584 is Simon Stevin is de eerste wetenschapper die dit aantoont met twee loden ballen van verschillend gewicht. Diederik Jekel gaat, met de middelen van toen, de valproef van Stevin nu nog eens uitvoeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871013 597.64 1033 2022-04-04T22:00:00+00:00 yes no zwaartekracht gewicht wetenschap https://schooltv.nl/video-item/jekels-jacht-in-de-klas-de-telescoop-van-lipperhey 2024-08-27T08:30:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39218.w613.r16-9.687d2c8.webp Jekels Jacht in de klas | De telescoop van Lipperhey Hans Lipperhey is een lenzenslijper uit Middelburg. In het begin van de 17e eeuw vindt hij de telescoop uit. Door een bolle en een holle lens, samen met een diafragma samen te brengen in een buis. Hiermee kunnen we nu sterren en planeten zien die miljoenen kilometers van ons vandaan liggen. Diederik Jekel probeert, met de middelen van toen, ook een telescoop uit de tijd van Lipperhey na te bouwen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871014 605.6 719 2022-04-04T22:00:00+00:00 yes no telescoop lens wetenschap https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-microgroenten 2024-01-04T13:01:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39219.w613.r16-9.c75ca1e.webp Het Klokhuis | Microgroenten Kleine plantjes, bomvol smaak, dat zijn microgroenten. In de kas ontdekt Janouk hoe microgroenten groeien. Chef-kok Eric Miete laat haar zien waarom chefs zo dol zijn op de miniplantjes. Maar wat doen microgroenten in een snackbar? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325802 915.384 1453 2022-04-13T05:00:00+00:00 yes no groente tuinbouw voedsel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-apotheker 2024-01-04T13:01:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39220.w613.r16-9.30c3267.webp Het Klokhuis | Apotheker Janouk neemt een kijkje achter de schermen bij een apotheek. Wat doen ze daar met alle pillen en poeders? En bij de apothekersopleiding ziet ze de apotheek van de toekomst: medicijnen maken met een 3D-printer! Ton en Liesbeth klagen over de bijwerkingen van medicijnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325793 929.112 2655 2022-04-14T05:00:00+00:00 yes no medicijn beroep https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-oceanen-diepzeeonderzoek 2024-01-04T13:01:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39221.w613.r16-9.8c2dda2.webp Het Klokhuis | Oceanen: Diepzeeonderzoek Oceanen bedekken bijna driekwart van onze aarde. Toch weten we er maar weinig over. Want Oceanen zijn diep! Kilometers diep. Daar is het koud, donker en de waterdruk is zo hoog dat je er niet kan zwemmen in een duikpak. Dat maakt onderzoek naar de zeebodem heel lastig, maar ook spannend. Er leven namelijk hele rare en onbekende dieren. Janouk loopt een dagje mee met Hans van Haren en helpt hem meetapparatuur te maken voor op de zeebodem. Hans meet daarmee nóg iets heel bijzonders: onderwatergolven! Jesse zingt over hoe klein je je kan voelen bij zo'n eindeloze oceaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325824 919.4 3629 2022-04-15T05:00:00+00:00 yes no oceaan water beroep https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-marmer-bewerkt-beeldhouwen-in-de-stijl-van-michelangelo 2024-01-04T13:01:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39222.w613.r16-9.8ac554e.webp Hoe worden beelden van marmer gemaakt? | Beeldhouwen in de stijl van Michelangelo We zijn in Carrara, bekend om het beroemdste en witste marmer ter wereld. Al meer dan 2000 jaar wordt het hier uit de bergen gehaald. Maar dat is pas het begin. Er moet nog iets van gemaakt worden. Al het marmer uit de groeves komt hier terecht. Op deze enorme opslag. Vaak is van de blokken al helder wat het wordt. Ze zijn op bestelling uit de groeve gehaald. Maar vaak ook niet. Wat zou dit stuk bijvoorbeeld worden? Misschien trappen in een oosters paleis. Of dit? Een prachtig beeld van een Romeinse godin! Ja, en dit wordt natuurlijk... eh... mijn nieuwe aanrechtblad. Wow. Dit is de bijzondere werkplaats Studi d'Arte Cave Michelangelo. Kunstenaars proberen hier de technieken van Michelangelo levend te houden. Ze maken zelf of in opdracht beeldhouwwerken van marmer. Niet alles wat je ziet is marmer. Het staat hier vol kleine modellen van gips die door de kunstenaars nagemaakt worden. Hier zie je een nog groter gipsen model. Je ziet ook dat er echt aan gewerkt is. Er zitten scheuren in, de hand is er opnieuw aangezet. Gaten, spijkers, maar dat maakt niet uit. Dit is gips. Het gaat om het resultaat van marmer. Dat moet kloppen. Luca werkt ook met gips, en een zwarte steensoort die op marmer lijkt. Daarom wordt het wel zwart marmer genoemd. Luca werkt aan een beeld van het hoofd van een Keniaanse strijder. Hij maakt het na van zwart marmer van dit gipsen beeld. Daarvoor heeft hij speciale apparatuur. Je ziet het daarboven aan de schedel. Op deze schedel is precies hetzelfde puntje gemaakt. Daarvoor gebruikt hij deze bijzondere meetapparatuur. Dat zorgt ervoor dat hij de afstanden precies gelijk houdt. Dat het voorhoofd, de neus, ogen, alles, op exact dezelfde plek komt. Totdat het beeld EEN op EEN gelijk is aan het gipsen model. Marmer kennen we vooral glimmend. Glimmende beelden, paleizen, aanrechtbladen. Johannes laat zien dat ze met veel lagen schuurpapier werken om het echt glanzend te krijgen. 1, 2, 3, 4, 5, 6... 7, 8 lagen schuurpapier! Werkje hoor. Na acht schuurbeurten zie je al dat het glanst. Maar om de echte shine aan te brengen, gaan we nog waxen. Bij de polijstmachine. Wauw! Dit is ongelooflijk, moet je zien. Die glans. Door het waxen zijn de laatste poriën van het marmer opgevuld en krijgt het zijn glanzende laag. Tot slot heeft Johannes nog een verrassing voor me. Bart? Yes? I have this for you. Nouuuuu, wat aardig! Een echt klokhuisje. Grazie mille. Molto volentieri, prego. Ciao! Ciao! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871901 194.026 3417 2022-04-06T15:03:41+00:00 yes no marmer steen kunst https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-marmer-vandaan-zacht-gesteente-uit-de-italiaanse-bergen 2024-01-16T10:30:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39223.w613.r16-9.013f266.webp Waar komt marmer vandaan? | Zacht gesteente uit de Italiaanse bergen Als je wilt opvallen, kies je marmer. Wil je macht uitstralen, kies je marmer. En als je wilt laten zien hoe rijk je bent, kies je marmer. Het is een van de duurste materialen ter wereld. Het is chic, exclusief, en ziet er heel hard uit. Maar dat is het niet. En dat maakt het ook geschikt voor beeldhouwkunst. Hier in Florence staat EEN van de beroemdste beeldhouwwerken ter wereld. Van marmer! Het is de David van kunstenaar Michelangelo. David komt uit het Bijbelse verhaal waarin de kleine David de reus Goliath weet te verslaan. Klein is deze David niet. Meer dan 5 meter hoog en 8000 kilo zwaar. Tot in het kleinste detail werkte Michelangelo aan David. Maar waar komt marmer vandaan? We blijven in Italië en rijden door de Apuaanse Alpen naar Carrara. Uit Carrara komt het beroemdste marmer ter wereld. Vrachtwagens rijden af en aan door speciaal aangelegde tunnels. Overal wordt marmer uit de berg gehaald. Marmer komt van het Griekse woord marmaros. Dat betekent glanzende steen. Marmer is dus een steensoort, ontstaan miljoenen jaren geleden. Toen hier nog geen bergen waren, maar een tropische oceaan. Warme temperaturen en veel diertjes vol kalk op de bodem van de zee. Miljoenen jaren lang leefden daar generaties dieren. Er vormde zich zo een dikke laag kalk. Onder druk van de zwaartekracht en hoge temperaturen veranderde die kalk in marmer. In de miljoenen jaren daarna is die oceaan langzaam getransformeerd in deze rotsformatie achter me. Het marmer zit dus nu in de bergen. Je vindt marmer maar op een paar plekken ter wereld. De vorming is uniek. Soms is het groen of roze, maar hier is alles wit. Het is bijna letterlijk oogverblindend mooi. Dat wit, ik moet knijpen met mijn ogen. Het is zo groot. Het is bijna gewoon zelf een kunstwerk, terwijl er van al dat marmer kunstwerken worden gemaakt. Ik heb een afspraak met Franco, de eigenaar van EEN van de beroemdste marmergroeves. Van hem wil ik weten hoe ze dat marmer uit de bergen halen. Franco heeft bepaald dat dit het volgende blok is dat uit de groeve wordt gehaald. Hij heeft uitgelegd hoe ze dat doen. Let op. Ze hebben drie gaten geboord. Dit is het eerste gat. Er zit ook een gat hierboven, en het derde gat zit rechts beneden. Alle punten komen samen op een plek in het midden, het centrepoint. Door deze drie gaten kan het blok van de berg worden geslepen. Dat gebeurt met een speciale kabel. In het midden zit staal, maar het gaat om deze puntjes die om de 2 centimeter zitten. Dit is harder dan steen, harder dan marmer. Dit is diamant. Deze machine laat de kabel heel snel ronddraaien zodat het marmer langzaam wegslijt. Als je goed kijkt, zie je dat de machine op rails staat. Dat is handig: zo kan hij langzaam naar achter bewegen. De kabel blijft even lang, maar blijft zo strak staan. En blijft slijpen, totdat het helemaal los is. En dan kan de machine aan het werk. Met water wordt de kabel gekoeld zodat hij niet te heet wordt en er niet te veel stof vrijkomt. Terwijl Franco mij zijn nieuwste blokken laat zien, merk ik dat we niet de enigen zijn met interesse in dit marmer. Vanuit de hele wereld staan kopers in de rij voor deze exclusieve steensoort. Een man is speciaal vanuit Los Angeles hier gekomen om dit blok te kopen. Dit wordt een keuken in Hollywood. Hij vertelde me wat dit blok kost. Serieus, ik wist het niet. Maar dit blok kost 150.000 euro! Pff! 150.000 euro. Ik vroeg hem hoe hij zeker weet dat het blok vanbinnen helemaal goed is. Toen zei hij: Dat weet je inderdaad niet. Het is en blijft een gok. Een gokje van 150.000 euro. Heel vaak zie je in gesteente als marmer zulke lijnen. Vegen, aders. Die ontstaan wanneer het kalksteen waaruit dit marmer is ontstaan een beetje verontreinigd is geweest. Daar zaten dan zandresten, of kleine metalen deeltjes die voor deze structuren zorgden. Ze noemen dat hier verontreiniging. Want hoe witter het marmer, hoe beter het verkoopt. Opmeten, aftekenen, doorsnijden en hup, de vrachtwagen op. Over smalle wegen rijden vrachtwagens af en aan met grote blokken marmer. Het is niet moeilijk om te ontdekken waar ze heen gaan. Gewoon erachteraan! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871902 321.792 3186 2022-04-06T15:12:05+00:00 yes no marmer kalk steen https://schooltv.nl/video-item/hoe-speel-je-honkbal-hard-slaan-voor-een-homerun 2024-01-04T13:01:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39224.w613.r16-9.6a24e1a.webp Hoe speel je honkbal? | Hard slaan voor een homerun We hebben nodig: Een bal! Een handschoen. Een knuppel. Een helm. Beschermende kleding, en... een tok. Die ballen zijn hard! Ik heb het natuurlijk over honkbal. Dat wordt veel gespeeld in Canada, Caribisch gebied. Als je echt als professioneel honkballer aan de slag wilt en flappen wil verdienen, moet je naar Zuid-Korea of Japan. Of natuurlijk Amerika! Daar is het een waanzinnig populaire sport. Zo'n 5,5 miljoen mensen spelen het daar. In Nederland spelen er zo'n 23.000 mensen honkbal. Van die 23.000 worden de beste geselecteerd voor het wereldkampioenschap. In Amerika kunnen ze uit 5,5 miljoen spelers kiezen. Toch heeft Nederland een keer het WK gewonnen! Ja! Nederland is wereldkampioen! Dat kleine kikkerlandje! Ongelooflijk! Maar hoe kan dat? Wie niet sterk is, moet slim zijn. We keken naar hoe het menselijk lichaam het snelst leert. En dat toepassen bij jonge talenten. Nederland is heel slim in het trainen van honkballers. Met de nieuwste wetenschappelijke inzichten om het allerbeste in de spelers naar boven te halen. Houd je handen langer op de knuppel. Julian, jij zit in Jong Oranje. Klopt. Wat is er zo mooi aan deze sport? Het allermooiste is wanneer je de bal zo goed raakt, echt perfect, dat je hem niet voelt op de knuppel. Als je klaar bent met de swing, zie je de bal vliegen. Klinkt goed. Maar hoe speel je honkbal? Even wat spelregels. Een team bestaat uit negen spelers. In het veld zijn dat drie buitenvelders. Vier binnenvelders, een werper en een achtervanger. En dan, Julian? Het spel begint bij de werper. Die gooit de bal naar de achtervanger. De tegenstander met de knuppel probeert zo ver en hard mogelijk de bal weg te slaan. Lukt dit, dan mag de slagman naar het honk lopen. Ondertussen probeert de buitenvelder de bal naar het binnenveld te krijgen. Zodat het team de loper uit kan tikken. En dan ben je af? Dan is de volgende slagman? Klopt. Alleen als je onderweg bent van het ene naar het andere honk. Op het honk ben je vrij? Klopt. Er zijn meer manieren om af te gaan. Je kan drie keer misslaan. Je kan gebrand worden. Wanneer de binnenvelder eerder op het honk is met de bal dan de loper. Of dat de bal in EEN keer wordt gevangen door een speler. Als je als team drie keer af bent, dan wordt er gewisseld. Maar de bedoeling is punten binnenhalen. Hoe doe je dat? Door als loper via de honken terug te keren naar het thuishonk. Je kan het beste die bal een enorme zwieper geven. Zodat die buiten het veld terechtkomt en niet gevangen wordt. Jij hebt alle tijd om dat rondje te rennen. En terug komen op het thuishonk: Een home-run rennen. Klopt. Dat is helaas wel lastig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871903 210.112 4102 2022-04-06T22:00:00+00:00 yes no sport https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-kanker-verkeerde-cellen-die-zich-blijven-delen 2024-01-16T16:27:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39225.w613.r16-9.33e6ba8.webp Hoe ontstaat kanker? | Verkeerde cellen die zich blijven delen Je lichaam bestaat uit miljarden cellen. In je nieren zitten niercellen, in je hart zitten hartcellen, in je darmen zitten darmcellen. En al die cellen weten precies wat ze moeten doen. Het zijn de bouwstenen van je lichaam. En in iedere cel zit een celkern met daarin je DNA. En je DNA bepaalt wie je bent en hoe je eruitziet. Dus bijvoorbeeld je haarkleur. Of wat dacht je van je lengte. Of de grootte van je voeten. Het is eigenlijk een soort vingerafdruk. Maar in je DNA is ook vastgelegd dat cellen zich moeten delen. En dat doen ze om te groeien en om te vernieuwen. En dat gaat met miljoenen celdelingen per dag. Nou kun je denken: zoveel, dat kan toch nooit allemaal goed gaan? En dat is ook zo. Soms treedt er in die celkern een verandering op in je DNA. En één verandering is nog niet zo heel erg. Twee of drie ook niet. Maar als het er meer zijn, dan kan zo'n gezonde cel veranderen in een kankercel. En kankercellen blijven zich maar delen en delen en delen. Net zo lang tot ze de gezonde cellen overwoekeren. En dan ontstaat er een klompje cellen en dat noemen we een tumor of gezwel. Kinderen hebben andere vormen van kanker dan volwassenen. Dat zie je goed als je kijkt naar de verschillende leeftijdsgroepen. Er zijn drie leeftijdsgroepen. De jonge kinderen, van nul tot 14 jaar, die zijn heel erg in de groei, die krijgen voornamelijk acute lymfatische leukemie. Een vorm van kanker die in het bloed voorkomt. Die komt het meeste voor. Daarnaast kunnen ze hersentumoren krijgen, in je hoofd. Of bijvoorbeeld een bottumor. En dat kan op verschillende plekken zijn in het lichaam. De vormen van kanker die we bij kinderen zien, komen we bij volwassenen vanaf 30 jaar haast niet voor. Bij hen ontstaat kanker door een opeenstapeling van DNA-veranderingen in de cel, doordat de cellen ouder worden. Want als je ouder wordt, hebben die cellen zich veel vaker gedeeld. Ja. En het lichaam heeft veel meer meegemaakt. Als je vanaf je 16e hebt gerookt, of je ligt uren te bakken in de zon, of je hebt heel veel alcohol gedronken, dan kan het wel eens een keertje heel erg misgaan. Ja, dat snap ik. Dan heb je nog een tussengroep, tussen de 15 en 29 jaar ongeveer, als je van jong naar volwassenen gaat. Dan komen beide vormen van kanker voor. De kanker die je hebt als jong kind, zoals leukemie, of een bottumor, en de kanker die je krijgt als cellen ouder worden of bijvoorbeeld door roken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871904 166.741 3699 2022-04-06T22:00:00+00:00 yes no kanker celdeling ziekte https://schooltv.nl/video-item/de-valproef-van-simon-stevin-de-wetten-van-de-zwaartekracht 2024-01-04T13:01:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39226.w613.r16-9.1ae8d56.webp De valproef van Simon Stevin | De wetten van de zwaartekracht Van over heel de wereld komen wetenschappers naar de ZARM-droptower om onderzoek te doen naar de geheimen van de zwaartekracht. Kijk 'ns even. Ik heb afgesproken met onderzoeker Sven Herman. Hij kan me alles vertellen over de valexperimenten die ze hier dagelijks uitvoeren. Deze toren is dus 110 meter hoog en hier binnenin zit dus het experiment. Die hele capsule dondert naar beneden. En dan zitten hier. Ja. Binnenin valt alles even snel, want dat is het gevolg van het experiment van Stevin, is dat hoe zwaar je ook bent, het maakt niet uit, of je nu licht of zwaar bent, veel massa, weinig massa, alles valt even snel naar beneden. Met die hele toren, die is dus nu compleet vacuüm gezogen. Het hele experiment van hen, het Stevin-achtige experiment zit daar nu bovenin vast. En ieder moment op het moment dat ik daar dan op de knop druk, mag ik doen, heel vet, dan gaan ze het loslaten. En dan gaan ze dus dat experiment doen. De capsules zitten vol sensoren die na de val zorgvuldig worden uitgelezen en zo proberen ze een steeds nauwkeuriger meetresultaat te krijgen. Ik vind het zo cool dat een experiment dat zoveel eeuwen geleden uitgevoerd is, in principe het vallen van twee ballen vanaf ongeveer deze hoogte, uiteindelijk geleid heeft tot dit. Dat vandaag de dag mensen nog bezig zijn om de wetten van de zwaartekracht zelf te tarten en uit te zoeken of ze kunnen breken door gewoon in een vacuüm dingen naar beneden te vallen in de ruimte. Dat ze zelfs kunnen onderzoeken daarmee hoe plantjes groeien in de ruimte. Dat allemaal begonnen met onze eigen Simon Stevin. Da's toch wel vet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871907 311.2 1115 2022-04-10T22:00:00+00:00 yes no zwaartekracht Newton massa https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-eikenprocessierups 2024-01-04T13:01:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39227.w613.r16-9.8bae030.webp Beestenbrigade | Eikenprocessierups Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727555 892.392 2027-03-28T22:01:00+00:00 1944 2021-09-20T20:42:10+00:00 yes no rups bos natuur https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-paardenrusthuis 2024-01-04T13:01:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39228.w613.r16-9.6a4d775.webp Beestenbrigade | Paardenrusthuis Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727556 912.552 2027-03-28T22:01:00+00:00 2496 2021-09-20T20:47:16+00:00 yes no paard natuur https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-kustvogelnest 2024-01-04T13:01:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39229.w613.r16-9.0476aa2.webp Beestenbrigade | Kustvogelnest Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727431 937.896 2027-03-28T22:01:00+00:00 1073 2021-09-10T13:32:17+00:00 yes no nest vogel natuur https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-reekalfjes 2024-01-04T13:01:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39230.w613.r16-9.4b5e4e2.webp Beestenbrigade | Reekalfjes Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727557 933.48 2027-03-28T22:01:00+00:00 914 2021-09-20T20:58:02+00:00 yes no bos koe natuur https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-zandhagedis 2024-01-04T13:01:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39231.w613.r16-9.19c0ccc.webp Beestenbrigade | Zandhagedis Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727433 898.008 2027-03-28T22:01:00+00:00 2419 2021-09-13T20:47:16+00:00 yes no duin zand hagedis reptiel natuur https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-bijenvriendelijk-schoolplein 2024-01-04T13:01:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39232.w613.r16-9.0d2d68c.webp Beestenbrigade | Bijenvriendelijk schoolplein Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727434 927.72 2027-03-28T22:01:00+00:00 1909 2021-09-16T12:52:16+00:00 yes no bij natuurbescherming https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-blotevoetenpad 2024-01-04T13:01:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39233.w613.r16-9.dec2e4d.webp Beestenbrigade | Blotevoetenpad Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727435 881.064 2027-03-28T22:01:00+00:00 2005 2021-09-02T15:42:09+00:00 yes no wandelen natuurbescherming https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-geelbuikvuurpad 2024-01-04T13:01:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39234.w613.r16-9.15690c0.webp Beestenbrigade | Geelbuikvuurpad Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727436 958.296 2027-03-28T22:01:00+00:00 843 2021-09-16T20:47:14+00:00 yes no pad natuur amfibie https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-de-strijd-tegen-tuberculose 2024-01-04T13:01:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39236.w613.r16-9.dc66555.webp Andere Tijden in de klas | De strijd tegen tuberculose Wat doe je als een besmettelijke ziekte rondwaart waar nog geen medicijn voor is? Zoals ooit tuberculose, een ziekte die in de jaren zestig van de vorige eeuw ook Nederland teistert. Tuberculose, of TBC, wordt veroorzaakt door een bacterie en zonder medicijn is de genezing lastig. Bedrust moet uiteindelijk leiden tot genezing, maar patiënten blijven soms jaren achtereen ziek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871908 557.36 517 2022-04-06T22:00:00+00:00 yes no ziekte bacterie isolatie https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-het-wad 2024-01-04T13:01:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39237.w613.r16-9.89ab285.webp Beestenbrigade | Het Wad Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727437 908.424 2027-03-28T22:01:00+00:00 3014 2021-09-20T09:02:11+00:00 yes no natuurgebied Waddengebied https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-eendentrappetje 2024-01-04T13:01:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39238.w613.r16-9.b880ee5.webp Beestenbrigade | Eendentrappetje Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727438 947.784 2027-03-28T22:01:00+00:00 2413 2021-09-20T09:32:18+00:00 yes no eend water natuur https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-otterfeest 2024-08-29T13:43:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46178.w613.r16-9.cdbda06.png Beestenbrigade | Otterfeest Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727439 928.728 2027-03-28T22:01:00+00:00 1329 2021-09-01T15:22:45+00:00 yes no otter natuur water https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-grote-grazers 2024-01-04T13:01:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39239.w613.r16-9.0afee43.webp Beestenbrigade | Grote grazers Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727440 950.664 2027-03-28T22:01:00+00:00 1724 2021-09-02T13:12:13+00:00 yes no grazen natuur https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-vlinderparadijs 2024-01-04T13:01:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39240.w613.r16-9.2f8a157.webp Beestenbrigade | Vlinderparadijs Tim en zijn beestenbrigade gaan een vlinderparadijs bouwen. Want er kunnen nooit genoeg vlinders zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727441 926.904 2027-03-28T22:01:00+00:00 5624 2021-09-02T13:12:53+00:00 yes no vlinder natuur insect https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-ooievaarsopvang 2024-01-04T13:01:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39241.w613.r16-9.d66387b.webp Beestenbrigade | Ooievaarsopvang Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727442 947.544 2027-03-28T22:01:00+00:00 1957 2021-09-02T13:13:35+00:00 yes no ooievaar vogel natuurbescherming https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-salamanderplekje 2024-01-04T13:01:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39242.w613.r16-9.cb546c1.webp Beestenbrigade | Salamanderplekje Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727443 911.16 2027-03-28T22:01:00+00:00 1587 2021-09-02T13:14:10+00:00 yes no salamander natuurgebied amfibie https://schooltv.nl/video-item/hoe-hannie-ben-jij-een-documentaire-over-verzetsstrijder-hannie-schaft 2024-11-28T12:41:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39244.w613.r16-9.df46aac.webp Hoe Hannie ben jij? | Een documentaire over verzetsstrijder Hannie Schaft Hannie Schaft was één van de weinige vrouwen die deel uitmaakten van het gewapende verzet tegen de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog. Deze film verbindt haar verhaal over opkomen voor vrijheid en inclusiviteit toen met verhalen van nu. Wanneer is iemand een held? En ben jij net zo dapper als Hannie? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871905 1542.506 6427 2022-04-07T10:00:00+00:00 yes no verzet Tweede Wereldoorlog vrijheid https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-jungletuin 2024-01-04T13:01:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39245.w613.r16-9.084a150.webp Beestenbrigade | Jungletuin Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727445 968.889 2027-03-28T22:01:00+00:00 2995 2021-09-07T14:52:47+00:00 yes no https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-boerderijhulp 2024-01-04T13:01:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39246.w613.r16-9.f25c86d.webp Beestenbrigade | Boerderijhulp Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727446 906.216 2027-03-28T22:01:00+00:00 9810 2021-09-07T14:53:23+00:00 yes no boerderij beroep https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-waterdieren 2024-01-16T16:05:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39247.w613.r16-9.ec4510c.webp Beestenbrigade | Waterdieren Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727447 949.8 2027-03-28T22:01:00+00:00 4454 2021-09-07T14:54:02+00:00 yes no salamander kikker natuur water https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-burlende-herten 2024-01-16T16:27:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39248.w613.r16-9.e1d576d.webp Beestenbrigade | Burlende herten Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1727448 948.264 2027-03-28T22:01:00+00:00 2887 2021-09-07T14:54:34+00:00 yes no hert bos natuur https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-verzoening-na-de-oorlog 2024-01-04T13:01:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39249.w613.r16-9.5ad538d.webp Andere Tijden in de klas | Verzoening na de oorlog Het is een van de grootste dilemma’s van Nederland vlak na de Tweede Wereldoorlog. Wat te doen met als de vele foute Nederlanders, landverraders en NSB’ers. In de zomer van 1947 bekennen 25 hoge NSB’ers schuld en vragen om vergeving. Moet er wraak worden genomen of moet de haat verdwijnen en is verzoening op zijn plaats? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16871913 516.24 1045 2022-04-06T22:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog NSB schuld https://schooltv.nl/item/wat-is-inflatie 2024-07-04T07:23:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43175.w613.r16-9.17e4575.jpg Wat is inflatie? | Story over hoe geld minder waard wordt Je geld wordt elk jaar iets minder waard. Dat betekent dat je minder kunt kopen voor hetzelfde geld. Een beetje inflatie is heel normaal. Hoe dat zit, lees je in de story van NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1496 yes no geld waarde inflatie economie https://schooltv.nl/item/wat-is-een-neonazi 2024-07-04T07:23:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43168.w613.r16-9.211eb7a.jpg Wat is een neonazi? | Story over hedendaagse aanhangers van het nazisme Nazisme staat voor nationaalsocialisme, de politieke stroming die in Duitsland groot wordt onder Adolf Hitler. Ook vandaag zijn er nog mensen die het nazisme aanhangen. Wie zijn deze neonazi's? Klik op de afbeelding om de story van NPO Kennis te lezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 3495 2022-04-12T07:56:00+00:00 yes no Hitler nazi ideologie https://schooltv.nl/item/wat-is-ptss 2024-07-04T07:23:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43183.w613.r16-9.82f19d6.jpg Wat is PTSS? | Story over posttraumatische stressstoornis Door een ingrijpende gebeurtenis kun je PTSS ontwikkelen. Je lichaam en geest staan dan onder extreme spanning. Waar kan PTSS toe leiden? Lees meer in de story van NPO Kennis. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 287 2022-04-13T07:59:00+00:00 yes no psychische stoornis angst https://schooltv.nl/video-item/geluid-en-het-dopplereffect-geluid-gaat-voorbij-in-golven 2024-01-04T13:01:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39252.w613.r16-9.7e0f87b.webp Geluid en het dopplereffect | Geluid gaat voorbij in golven Waarom heet het eigenlijk het dopplereffect? Ja, het is voor het eerst bedacht door meneer Doppler, eigenlijk heel simpel. Christian Doppler. In 1842 bedacht hij dat als dingen heel erg snel voorbijkomen, dat je dat kan horen. Dus iedereen kent het effect eigenlijk wel. Op het moment dat een ambulance voorbij rijdt, dan hoor je dat de toon eerst omhoog gaat en dan vervolgens omlaag op het moment dat ie voorbijrijdt. Je hoort dat de toon even omhoog gaat en dan weer naar beneden. En dat is het dopplereffect. Geluid bestaat uit onzichtbare golven, iets wat nu algemene kennis is en iets dat we nu ook op andere manieren zichtbaar kunnen maken. Dit is ee nrubenshuis. Daarmee kan je laten zien dat geluid een golf is. Het is een golf van luchtdruk die door de lucht gaat en daardoor je trommelvliezen in beweging brengt. Een ambulance die duwt dus een geluidsgolf om zich heen weg. Hoe hoger een toon is, des te sneller de golfjes elkaar opvolgen. En hoe lager de toon, des te groter die golf is. En dat kan ik hier heel mooi laten zien. Hier zie je bijvoorbeeld een beetje lage toon en die heeft een paar van die golfjes. En hoe hoger de toon wordt, hoe meer golfjes je ziet. Dit is een veel hogere toon en je ziet dat er veel meer golfjes, de golfjes zijn korter geworden. Nou. Hoe dan? Golfjes zijn korter geworden. En op het moment nou dat een ambulance naar je toe rijdt, dan duwt die als het ware de golfjes die hij uitstuurt, die duwt die een beetje in een rode toon omhoog gaat. En op het moment dat de ambulance voorbij rijdt, dan gaat ie weg van je en dan trekt die als het ware die golfjes uit elkaar. En dan gaat de toon dus omlaag. En dat is de reden waarom je de toon omhoog en omlaag hoort gaan op moment dat die ambulance voorbijrijdt. Het dopplereffect, maar dan met vlammen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16873942 167.52 2358 2022-04-11T22:00:00+00:00 yes no geluid golf https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-papier-uit-vodden-wit-papier-uit-de-zeventiende-eeuw 2024-01-04T13:01:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39253.w613.r16-9.eca14bd.webp Hoe maak je papier uit vodden? | Wit papier uit de zeventiende eeuw En hier begint dat hele proces he. We praten dus over papier van 16 zoveel. Mm hm. En in die tijd, tot 1840, is het papier gemaakt van vodden. Ouwe kleding, beddengoed, gordijnen, alles kan d'rin, visnetten, brandslangen, touw; zolang het maar katoen, linnen of hennep is. Je neemt die kleding en vervolgens scheur je daar kleine stukjes van. Nou, al die gescheurde stukjes, die gooien we hier in. 't Is ongeveer zo'n laag en dat begint die dan rustig stuk te hakken, net zo lang tot die bij die bodem is. En dan is je stof fijn genoeg, dan ben je klaar. En dat gebeurt met deze touwen, even los halen. En als je ze dan loslaat, dan begint ie te stampen. Maar hoeveel van dit soort papiermolens zijn er nog wereldwijd? Nou op windkracht, dan is er nog maar één. Daar sta je nu in. Da's deze. Ja. Oh wauw. nou maar. Er hebben alleen al in de Zaanstreek hebben er 60 gestaan. Dus een uitvinding hier uit de Zaanstreek, 1674 heeft ervoor gezorgd dat wereldwijd de papierindustrie betaalbaarder en witter papier kon maken eigenlijk. Dat is het begin van de opbloei van het witte papier, want wij gingen hier grote massa's maken. Nou, hier gaan we naar kijken naar de bak. En hier werd dus vroeger het papier met de hand geschept. En als je dat hier goed doorroert, dan komt de stof weer van de bodem af. Dus dit is gewoon je witte T-shirt, je witte beddenlaken, gestampt en gemalen door de molen. En hier moet je papier van zien te maken. Als je een hele fijne zeef, die span je op een raat, daarop doe je een dekkel, een losse rand. Dan schep je met de hand een klein beetje van die stof d'ruit. Dan hussel je dat. Dat is het belangrijkste wat er is, want daardoor krijg je laag op laag, je laat het eigenlijk over elkaar lopen. Het water zakt eruit, je haalt de dekkel eraf en dan heb je een heel dun laagje van die vezels over. Dat ga je op een vochtig vilt afkoetsen. Je drukt hem stijf over de kop. En dan heb je één vel handgeschept papier gemaakt. Prachtig. Zo dan, dan komen we in de droogschuur en daar wordt het papier te drogen gehangen. Aan de waslijn. Aan de waslijn. Zo. Prachtig. Dank, hier...Maak er wat moois van. Ik aan de slag. Hartstikke prima. Nou, hoe cool is dat? De laatste nog draaiende papiermolen, windmolen ter wereld. Ik heb papier alleen om daarop te tekenen moet ik er wel nog wat mee doen geloof ik want het schijnt nogal te vloeien, maar dat gaan we zien. Supervet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16873944 237.6 1797 2022-04-12T22:00:00+00:00 yes no papier molen wind https://schooltv.nl/video-item/hoe-meet-je-een-aardbeving-met-geluidsgolven-kun-je-aardbevingen-meten 2024-01-04T13:01:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39255.w613.r16-9.d0bf793.webp Hoe meet je een aardbeving? | Met geluidsgolven kun je aardbevingen meten Wat meten jullie hier? Wij meten hier aardbevingen. Registraties van aardbevingen. Dus als er in Groningen ergens een aardbeving plaatsvindt, dan kan jij hem altijd terugvinden hier. Ja, hier kunnen we hem terugvinden. Ja ja. En waarom doen jullie dit in een bunker? Nou, dat heeft eigenlijk te maken dat je een constante temperatuur wilt hebben. Seismografen zijn heel erg gevoelig voor temperatuur en dan krijg je dus hele lange golven en die zou je kunnen verwarren eigenlijk met seismisch signaal. Dus je wil eigenlijk een hele constante temperatuur hebben. En kan je hier nu bijvoorbeeld een aardbeving laten zien wat er wat daar uitkomt, uit die seismograaf? Ja, die kunnen we laten zien. Ja die...Als we naar onze werkplekken gaan in het gebouw hiernaast waar we zitten, van de universiteit, kunnen ze daar laten zien. Oke. Hallo. Oh, daar zie je ons ook. Ja, dit is zoals wij hier bezig zijn geweest in de bunker. Oh ja, maar dat ziet er ook niet uit voor mijn gevoel als als een aardbeving eruit hoort te zien. Dat is meer...Laten we eens even kijken hoe die d'ruit ziet. Dus wel even tevoorschijn halen. Een heel ander verhaal. Ho! Kijk. Dat is andere koek. Oei. Ja, maar dat is dus eigenlijk de geluidssnelheid die je meet, toch? Eigenlijk de geluidssnelheid, maar met een hele andere snelheid door de lucht gaat de geluidssnelheid ongeveer 330 meter per seconde. Ja, dat vinden we natuurlijk al best wel snel. Ja, maar door de aarde gaan de golven met diezelfde type golven, dat begint met achtduizend meter per seconde. Oh, dus die gaan in een seconde acht kilometer verder. Ja. Dus stel dat dat kanonschot, stel je dat je die ook zou kunnen voelen. Stel dat dat zo'n zwaar kanonschot is waar ook de aarde van zou gaan trillen. Dan zou die 'm eerst voelen trillen en dan pas een aantal seconden later zou die hem horen. Dus hij ziet hem, twee seconden later voelt ie hem. En uh, vijftien seconden later hoort ie hem. Ja, ja, ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16873947 120.64 3027 2022-04-13T22:00:00+00:00 yes no aardbeving trillen geluid https://schooltv.nl/video-item/het-verhaal-van-nederland-in-de-klas-bevrijders-en-bezetters 2024-01-16T15:38:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44537.w613.r16-9.3228096.webp Het Verhaal van Nederland in de klas | Bevrijders en bezetters Tijdens de Tweede Wereldoorlog worden voor onze ogen oorlogsmisdaden gepleegd. Niet alleen door Duitsers, maar ook door onszelf. Hoe proberen gewone burgers proberen te leven en overleven in tijden van oorlog en bezetting? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16873946 678.12 11727 2022-04-13T18:30:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bevrijding verzet https://schooltv.nl/video-item/ode-aan-het-potlood-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-30T13:29:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39257.w613.r16-9.68471bd.webp Ode aan het potlood | Liedje uit De Boterhamshow En dan is het nu hoog tijd voor ons wekelijkse ode aan een ding. Hier is ie weer, onze enige echte koning van de volkszangers. Hij zit hier naast me, kom er maar in, Rene de plank. Ja, ik heb er zin in! Daar gaan we! Ja, kom maar op met die handjes! Dit ding is lang en dun, een is heel vaak gemaakt van hout. Er komen leuke putjes in als je er hard op kauwt. Je vindt hem in je laatje of in een speciale doos. Je kan hem in je neus doen, maar dan wordt je juffrouw boos. Hij is er in veel kleuren hoor, maar meestal is ie grijs en draag je hem achter je hoor, dan staat dat eigenwijs. Dit ding is doodgewoon, maar ook dit doodgewone ding verdient het dat ik deze week een ode aan hem zing! Het middenstuk, dat maken ze dus van grafiet en klei. Een superhandig gummetje, dat krijg je er vaak bij. En wil je dunne lijntjes maken maar dat gaat niet goed. Dan weet je dat je snel weer het puntje slijpen moet. Je tekent met dit ding, de mooiste schetsen in je blocnote. De handjes op elkaar dus mensen. Geef een applausje voor...Het potlood. Ja, dankjewel Rene, voor je ode aan die doodeenvoudige, maar o zo belangrijke potlood. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16873948 113.88 1088 2022-04-11T22:00:00+00:00 yes no raden potlood tekenen zingen https://schooltv.nl/video-item/skip-de-plofkip-is-klant-voor-de-band-de-boterhamband 2024-01-30T13:28:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39258.w613.r16-9.bffeee6.webp Skip de Plofkip is klant voor de band | De Boterhamband Wie is vandaag de klant voor de band? Niet u, niet u, maarrrr...u! Kijk, daar is onze kandidaat voor de boterhamband al en eens horen met wie we vandaag te maken hebben. Zegt u maar. Skip de Plofkip Uh ja, dat kunt u natuurlijk vinden. Maar ik wilde eigenlijk weten hoe u heet. Skip de Plofkip, dat zeg ik net. Wat een aparte naam. Nou, die naam komt anders vaak voor, hoor. We hebben een heel grote familie. Fijn! En het leuke is dat wij plofkippen ook nog allemaal bij elkaar wonen. Is gezellig hoor. Leuk! En we kakelen de hele dag, en maar kakelen en kakelen. En ja, maar daar moet je misschien toch even mee ophouden, want het is nu tijd voor een spelletje. En we moeten...Ja, het is natuurlijk een enorme herrie. Al die kakelende plofkippen bij elkaar. W dus ook heel erg afgelegen dus daar kraait geen haan naar. Hou nou alsjeblieft je snavel! Natuurlijk hou ik m'n snavel, die geef ik heus niet weg hoor, want zonder snavel kan ik niet kakelen! Maar voor dit spel is de snavel helemaal niet nodig, want voor dit spel gebruik je je ogen en je hersens om te onthouden welke vier dingen op de band voorbijkomen. Dus ben je er klaar voor? Ja. Nou, mooi zo. Dan start ik de band. Een ballon. Nog een ballon. Alweer een ballon. En tot slot een ballon. Nou, dat was niet heel moeilijk te onthouden, of wel? We zullen zien of Skip de Plofkip het allemaal onthouden heeft. Nou, dat was heel makkelijk. Het waren vier ballonnen. Uh ja, dat is bijna goed. Maar de vraag is: welke kleur hadden de ballonnen? Uh, een witte. Een witte. Bernie? Yes, it's white. Ja, dat is goed! En wat nog meer? Een rooie en een blauwe. Een rode en een blauwe Bernie? Yes! Deze is red, rood. Heel goed, drie ballonnen heeft Skip nu. Maar wat is de kleur van de vierde ballon? Ja, daar is Skip even stil van. Zo zie je maar weer, je hebt niet zoveel aan een snavel in dit spel. Je moet ook je ogen en je hersens gebruiken. Een gele, die zat er ook bij. Een gele? Yellow! Oh ja. Ja, heel goed. Dat betekent dat je alles hebt onthouden en alle vier... Wat gebeurt er toch? Help! Skip! Kom naar beneden! Oh oh ze ploffen! Skip! Sorry, sorry. Toch wel handig, zo'n snuffe bij dit spel. Ja, ik geloof dat ik deze keer beter m'n mond kan houden. Tot de volgende keer bij de Boterhamband. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16873950 183.8 600 2022-04-12T22:00:00+00:00 yes no geheugen ballon https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-waren-de-neanderthalers 2024-04-25T09:03:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39259.w613.r16-9.0f2db85.webp Wie waren de Neanderthalers? | Clipphanger In de 19de eeuw wordt in het Duitse Neanderthal iets bijzonders gevonden. Het skelet van een (oude) mensensoort: de Neanderthaler. Vergeleken met de hedendaagse mens is de Neanderthaler wat kleiner. Ze heeft een terugwijkende kin, een laag voorhoofd, een platte schedel en een grote neus. Maar meer herseninhoud dan jij, en bij een potje oerschaak zou ze jou nog best eens in de pan kunnen hakken. Of: je hersenpan in kunnen hakken. De laatste mode in neanderthalerland is een lekker warm dierenvel, waarin deze oermensen jagen op rendieren en mammoeten. Ze zijn sociaal want ze leven in groepen, en ze doen ook al typische mensendingen als sieraden dragen, fikkie stoken en rotstekeningen maken. Of ze ook met elkaar praten, dat zou zomaar kunnen, maar een Neanderthaler-podcast is nog niet gevonden. Zo’n 35.000 jaar geleden sterft de Neanderthaler uit. Misschien door de klimaatverandering, of door de opkomst van de moderne mens. Contact tussen de soorten is er zeker geweest, want ook ons DNA bevat nog een beetje Neanderthaler. En bij sommige mensen kun je dat nog een beetje zien! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16873951 89.76 7416 2022-04-12T22:00:00+00:00 yes no evolutie neanderthaler prehistorie https://schooltv.nl/video-item/een-sport-waar-je-niet-moe-maar-fit-van-wordt-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T13:01:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39261.w613.r16-9.054a499.webp Een sport waar je niet moe maar fit van wordt | Liedje uit De Boterhamshow Dames en heren, Maarten Tienkamp met zijn lied over zijn favoriete sport. Ja! Ik ken maar een sport waar je niet moe maar fit van wordt. Je hoeft er niet voor te rennen. Je hoeft de regels niet te kennen. Je hoeft er niet voor te trainen, hebt nooit last van blauwe schenen. Ik ken maar één sport waar je niet moe maar fit van wordt. Je bent altijd kampioen, daar hoef je weinig voor te doen. Zelfs geen balletje op te rapen. Je zorgt dat je lekker ligt doet, één voor één je ogen dicht en dan alleen maar slapen. Dat noem ik nog eens een sport waar je niet moe maar fit van wordt. Dat noem ik nog eens een sport waar je niet moe maar fit van wordt. Dat noem ik nog eens een sport waar je niet moe maar fit van wordt. Ja, die zag ik niet aankomen. Maarten Tienkamp! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16873953 73.48 1089 2022-04-13T22:00:00+00:00 yes no zingen sport hobby https://schooltv.nl/video-item/vinger-en-mug-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-04T13:01:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39262.w613.r16-9.447af4f.webp Vinger en mug | Gedichtje van Nico de Neushoorn Onze huisdichter Nico de Neushoorn met zijn trouwe assistent Stella. Nico, waar gaat je gedicht vandaag over? Over een vinger en een mug. De vinger en de mug. Bah, bah, bah. Wat jeukt mijn vinger. En dat is die mug z'n schuld. Ik steek die mug terug met mijn vinger. Dan krijgt ook die mug een bult. Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16873954 50.2 236 2022-04-14T22:00:00+00:00 yes no gedicht mug https://schooltv.nl/video-item/ode-aan-de-vaas-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-30T13:28:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39263.w613.r16-9.593f579.webp Ode aan de vaas | Liedje uit De Boterhamshow Dan is het nu alweer tijd voor onze eigen volkszanger Rene de Plank met zijn wekelijkse ode aan een ding. De grote vraag luidt natuurlijk ook vandaag weer: welk ding. Daar kan ik absoluut niks over vertellen, Opper. Je hebt gelijk. Dat moet we raden he? Juistem! Ik zou zeggen, start de muziek! Allemaal! Handjes in de lucht! Vandaag een ode aan een soort van beker, hoog en smal. Ze is gemaakt van steen van glas en soms ook van kristal. Een vier je je verjaardag? Of heb je een leuke gast? Dan pak je voor wat fleurigheid dit ding snel uit de kast. Van boven is ze open ja, daar zit altijd een gat. Daar giet je water in maar niet ernaast, dan word je nat. Dit ding is doodgewoon, maar ook dit doodgewone ding verdient het dat ik deze week een ode aan haar zing. Ik liep laatst langs een bloementuin, het was een mooie dag. Ik plukte heel veel bloemetjes, zoveel als ik er zag. Het was een superkleurrijk heerlijk ruikend veldboeket. En thuis heb ik dat vrolijk fluitend in dit ding gezet. Maar laat dit ding niet vallen met gedonder en geraas, want dan gaat ze kapot, zo fijn en breekbaar is...de vaas. Dankjewel Rene! Wat fijn dat je de vaas eens in het zonnetje hebt gezet, ze verdient het! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16873955 116.16 800 2022-04-17T22:00:00+00:00 yes no zingen raden vaas https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-algen-in-zeeland 2024-01-04T13:01:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39264.w613.r16-9.0871f72.webp Vroege Vogels in de klas | Algen in Zeeland Alg of wier is een soort plant. Maar dan zonder wortels, stengels, bladeren en bloemen. Het is een van de oudste organismen op aarde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16873956 324.48 571 2022-04-11T22:00:00+00:00 yes no alg voedselketen organisme https://schooltv.nl/video-item/thomas-achterdocht-is-klant-voor-de-band-de-boterhamband 2024-01-30T13:28:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39265.w613.r16-9.6e0570e.webp Thomas Achterdocht is klant voor de band | De Boterhamband Wie is er vandaag de klant voor de band? Niet u, niet u, maar u! Ik? Welkom bij het spel waarin een kandidaat moet onthouden welke vier dingen er op de band voorbij komen. Vertelt u eens, hoe heet u? Thomas Achterdocht. Thomas, de lamp stond bij jou stil, dus jij bent vandaag onze kandidaat. Ja, ja, dat moet ik zeker geloven? Nou, geloof het of niet Thomas, maar jij gaat nu toch echt dat spel spelen. Nou oke. We zullen zien of hij de vier dingen kan onthouden die straks op de Boterhamband voorbijkomen. Thomas, ben je klaar voor? Eerst zien, dan geloven. Mooi zo. Ik start de band! Een wit papier. Oke. Een rood potlood. Ja. Een blauw potlood. Ja. En een geel potlood. Wij zijn benieuwd of Thomas het allemaal kan onthouden. Thuis weet je het vast wel. Het was een ding, een ding, een ding en een ding. Thomas, ben je er klaar voor? Ik geloof het wel. Ik zag een groot stuk wit papier. Een groot stuk wit papier, klopt dat Bernie? Geloven jullie me niet? Nou, ik zag ook een groot rood potlood. Een groot rood potlood. Klopt dat ook Bernie? Zeg, ik heb toch zeker met m'n eigen ogen gezien? Hier. En... Yes, it's red, rood! En een geel potlood. Een geel potlood Bernie? Yes. A yellow pencil. Een geel potlood. Precies. En het laatste was een groot blauw potlood. Een groot blauw potlood Bernie? Ja. Nog een potlood. Maar is het ook blauw? Geloof je me nou nog steeds niet? Kijk! Oh no! Het is groen! Jammer, jammer, jammer. Het laatste potlood was groen en niet blauw. Dat betekent dat Thomas Achterdocht het spel vandaag verliest. Nee, nee, nee. Wacht eens even, daar geloof ik helemaal niks van. Hier, pak aan. Ja. Ja hier. Kijk, je moet ook niet over dat geel heen kleuren met blauw. Dan wordt het groen, kijk. Hier, blauw blauw. Nou, dan heb ik het spel dus toch gewonnen. Ja, dat geloof ik ook. Tot de volgende keer bij de Boterhamband! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16877426 142 601 2022-04-18T22:00:00+00:00 yes no geheugen kleur https://schooltv.nl/video-item/het-konijn-van-pim-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-02-01T13:09:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39266.w613.r16-9.fff5e74.webp Het konijn van Pim | Liedje uit De Boterhamshow Hier bij mij aan tafel zit Pim de Vries en Pim, jij hebt iemand meegenomen die je heel lief vindt. Is het niet? Ja. En kan je ons vertellen wie dat is? Ja. Oke. Wie is het? Mijn konijn. Ah en Pim, jij bent hier omdat je een lied hebt geschreven. Voor mijn konijn. En dat ga jij nu voor ons zingen. Nee. Oh niet? Oh, ik dacht dat jij...Niet voor jullie. Voor mijn konijn. Oh nou, ik zou zeggen, geef ze een hartelijk applaus. Pim de Vries en z'n konijn. Mijn konijn is net een hond. Hij huppelt altijd door de tuin. Als ik hem roep, dan kijkt ie op en houdt z'n kop wat schuin. Hij houdt heel veel van rennen en ook springen vindt hij fijn. Hij kan al bijna pootjes geven, da's heel knap voor een konijn. Ik gooide laatst een balletje het gras op en ik zei: pak hem dan, konijntje, breng dat balletje naar mij. Dat deed ie niet, maar mijn konijn richt zich in een keer op. En kijkt mij aan met hondsbrutale ogen in zijn kop. Een balletje? 't Is goed met jou. Dan blijf ik lekker staan. Alleen als jij wortel gooit ren ik erachteraan. Nou, dit is helemaal nieuw voor mij. Applaus voor Pim de Vries en z'n konijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16877428 99.16 1202 2022-04-13T22:00:00+00:00 yes no zingen huisdier konijn https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-hoe-is-het-leven-op-aarde-ontstaan 2024-04-25T09:03:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39268.w613.r16-9.7c12726.webp Hoe is het leven op aarde ontstaan? | Clipphanger Zo’n 4,5 miljard jaar geleden wordt ons zonnestelsel gevormd, inclusief de zon en de aarde. Er is dan nog geen leven te bekennen, maar dat verandert snel. Nou ja, in een paar miljard jaar. De aarde koelt langzaam af en krijgt ook nog eens voortdurend bezoek van ijzige kometen. Die brengen water mee en allerlei andere elementen die van levensbelang zijn. In de hete komeetkraters begint het te borrelen van de zwavel, stikstof, koolstof en nog wat andere stofjes. Als die elementen verbindingen aangaan vormen ze moleculen die weer samenklonteren en een functie krijgen. Hierdoor ontstaan cellen die genetische informatie opslaan én zichzelf kunnen vermenigvuldigen. Tadaa: de leven. Het oudste levende bewijs - of bewijs van het leven - is een fossiel van 3,5 miljard jaar oud. Maar het leven was toen nog erg simpel. Eigenlijk niet meer dan een bacterie. Pas veel later ontstaan er ingewikkeldere levensvormen. Van vissen, met pootjes, die aan land gaan, tot apen, mensapen, je ouders en uiteindelijk jij, als voorlopig hoogtepunt van het leven op aarde. Maar jij stamt wel in een rechte lijn af van die eencellige in de oersoep. Dag opa! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16877429 105.16 7436 2022-04-19T22:00:00+00:00 yes no leven evolutie mens celdeling https://schooltv.nl/video-item/gaat-mijn-droom-nog-lukken-door-de-oorlog-oorlog-stories-seizoen-2-mijn-droom-de-olympische-sp 2026-03-31T15:06:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39269.w613.r16-9.bf4cefc.webp Oorlog-stories | Mijn droom de Olympische Spelen (afl. 1 seizoen 2) In deze editie van OORLOG-STORIES vertelt Antje over haar dagelijks leven in de Tweede Wereldoorlog. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_EO_16871973 639.16 2027-04-07T22:00:00+00:00 3244 2022-04-13T13:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-eenden 2024-01-10T14:37:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39270.w613.r16-9.63716c2.webp Vroege Vogels in de klas | Eenden Eenden zien we overal, ook in het park in de stad. En toch zijn dit wilde eenden. Het mannetje met zijn groene kop en prachtige kleuren en het minder opvallende bruin gekleurde vrouwtje. Maar er zijn veel meer soorten eenden te vinden in ons land. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16877434 289.64 1595 2022-04-13T22:00:00+00:00 yes no eend https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-haaien-in-de-noordzee 2024-01-10T14:36:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39271.w613.r16-9.bd931ac.webp Vroege Vogels in de klas | Haaien in de Noordzee Haaien komen niet alleen voor in wateren hier ver vandaan . Ook in de Noordzee komen haaien voor. Van de kleine donderbuilantaarnhaai, die niet langer dan 50 centimeter wordt tot één van de grootste haaien ter wereld, de reuzenhaai die wel 12 meter lang kan worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16877437 414.68 1592 2022-04-13T22:00:00+00:00 yes no haai Noordzee https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-konijnen 2024-01-10T14:37:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39272.w613.r16-9.961aad4.webp Vroege Vogels in de klas | Konijnen Er is een tijd geweest dat de konijnen een plaag vormen in de duinen van Noord Holland. Maar dat is nu niet meer zo. Virusziekten hebben ervoor gezorgd dat de populatie konijnen flink is afgenomen. En dat terwijl ze met hun gegraaf en gegraas een belangrijke rol spelen in het ecosysteem van de duinen. Milouska gaat met ecoloog Jasja Dekker op zoek naar de overgebleven konijnenfamilies. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16877438 218.96 1241 2022-04-13T22:00:00+00:00 yes no konijn duin graven grazen https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-de-oehoe 2024-01-10T14:36:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39274.w613.r16-9.31655c5.webp Vroege Vogels in de klas | De oehoe Midden in de nacht, hoor je hem soms zijn naam roepen. De oehoe. Een kenmerkend geluid voor deze uil. Toch zijn niet alle oehoe-geluiden zijn hetzelfde. Daar weet Marjon Savelberg meer van. Zij bestudeert geluiden van de oehoe’s. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16877439 332.6 3596 2022-04-13T22:00:00+00:00 yes no oehoe uil roofvogel https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-de-rat-en-het-riool 2024-01-16T15:47:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39275.w613.r16-9.e12531d.webp Vroege Vogels in de klas | De rat en het riool Milouska is in Arnhem. Ze is in het riool om te kijken wat daar allemaal leeft. Om in het riool te kunnen wordt het water even tegengehouden en al snel komen ze de eerste bewoner tegen. Onder losse stukken beton kun je zien waar de kikker zijn voedsel vandaan haalt. In het riool leven allerlei soorten regenwormen. En aan de muur zien we opvallend witte schimmels. Dit is waarschijnlijk een soort oesterzwam. Ook boomwortels groeien soms door het riool heen. Natuurlijk leven er ook ratten in het riool. Tijdens inspecties met robotcamera’s komen ze regelmatig in beeld. Voor de ratten zelf is er niet veel te halen in het riool. Ze gebruiken het gangenstelsel meer als toegangsweg naar de putten in de stad waar ze weer omhoog komen. En ik ben dan weer boven de grond om ze op te vangen als ze omhoogkomen. Zoals hier bij het station bijvoorbeeld. Daar vind je vooral de bruine rat. Die ’s nachts actief is. Met een warmtebeeldcamera zijn ze in het donker beter te zien. De nacht is bijna voorbij en het wordt steeds drukker op straat. Tijd voor de rat om zich weer terug te trekken onder de grond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16877440 421.12 1120 2022-04-13T22:00:00+00:00 yes no rat riool https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-slakken 2024-01-16T16:16:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39276.w613.r16-9.5310c30.webp Vroege Vogels in de klas | Slakken Slakken zijn weekdieren en hebben geen inwendig skelet. Ze worden ook wel buikpotigen genoemd omdat ze zich voortbewegen met hun sterk gespierde buik. Ik ga met Leon Luijten op zoek naar slakken bij het Lauwersmeer in Groningen. De oude zeebodem hier heeft de bouwstenen achtergelaten waarvan slakken hun huisjes bouwen. Namelijk uit de kalk van oude schelpen. De meeste slakken hebben een huisje waar in ze wonen. Dat huisje beschermt ze niet alleen tegen gevaar, maar ook tegen uitdroging. Bovendien zitten er een paar belangrijke organen in het huisje. er zijn ook slakken zonder huisje. In Zuid-Limburg heb je het dan bijvoorbeeld over het Savelsbos. Dat is ook heel kalkrijk. De meeste slakkensoorten leven in zee, maar er zijn er ook die in zoetwater leven. Leon vist er een paar op. Een poelslak kan wel 6 centimeter worden. De slak eet rottende planten, algen en kleine diertjes maar ook zijn eigen uitwerpselen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16877441 365 1433 2022-04-13T22:00:00+00:00 yes no slak weekdier https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-spreeuwen 2024-01-10T14:38:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39277.w613.r16-9.04a123f.webp Vroege Vogels in de klas | Spreeuwen Introtekst (max 220 tekens): De spreeuw is één van de meest voorkomende vogels van ons land. Je kunt ze het hele jaar zien. Letterlijke tekst (indien aanwezig): En toch is de spreeuw een trekvogel. De spreeuwen die in de zomer in Nederland broeden, trekken in de winter naar Zuid-Europa. En dan komen hun soortgenoten uit Scandinavië weer deze kant op. Spreeuwen eten eigenlijk alles. In de zomer zoeken ze in weilanden en grasvelden naar insectenlarven. Maar ze houden ook van fruit en vruchten. Broeden doen spreeuwen in kleine groepen bij elkaar in de buurt, maar na de broedtijd verzamelen ze zich met hun jongen op grote slaapplaatsen met soms wel tienduizenden tegelijk. De spreeuw lijkt een beetje op een merel, maar heeft witte spikkels. We reizen met de zwerm mee om te kijken wat hun eindbestemming is. De spreeuwen vliegen allemaal even snel, 37 kilometer per uur. Dat kost de minste energie. En omdat ze allemaal even hard gaan, kunnen ze ook niet botsen. In de bochten houden ze maximaal 7 buurvogels in de gaten en zorgt dat ie daar niet tegenaan vliegt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16877442 391.76 1099 2022-04-13T22:00:00+00:00 yes no vogel trekvogel broeden https://schooltv.nl/video-item/kinderen-voor-kinderen-fittop10-in-gebarentaal 2024-04-09T12:53:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39278.w613.r16-9.81a7b5f.webp Fittop10 in gebarentaal | Kinderen voor Kinderen Onze videoclip in gebarentaal!  https://player.ntr.nl/index.php?id=POMS_BV_16878655 198.314 2350 2022-04-14T14:51:11+00:00 yes no Koningsdag zingen gebarentaal https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-bijvriendelijke-planten 2024-01-10T14:36:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39280.w613.r16-9.b8e884f.webp Keuringsdienst van waarde in de klas | Bijvriendelijke planten De met uitsterven bedreigde bij kan in Nederland wel wat hulp gebruiken. Gelukkig kun je bij het tuincentrum terecht voor bijvriendelijke planten. Doen we de bij hier wel een plezier mee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16880083 509.84 1006 2022-04-18T22:00:00+00:00 yes no bij plant bestuiven insect https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-carbonara 2024-01-04T13:01:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39281.w613.r16-9.4ef5073.webp Keuringsdienst van waarde in de klas | Carbonara Wij kennen pasta carbonara als een romige pastasaus die je kan maken met een pakje. En er zijn nog veel meer carbonara-producten te koop in de supermarkt. De Keuringsdienst ontdekt dat onze carbonara in de verste verte niet lijkt op het Italiaanse origineel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16880084 531 508 2022-04-18T22:00:00+00:00 yes no pasta Italië https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-1-1-gratis 2025-04-30T14:17:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39282.w613.r16-9.f15dc5d.webp Keuringsdienst van waarde in de klas | 1+1 gratis In Nederland zijn we dol op aanbiedingen. Dus als er bij de drogist een 1 + 1 gratis-aanbieding is, pakken we die graag mee. Kopen we het product dan echt voor een goede prijs of houden we onszelf voor de gek? De Keuringsdienst onderzoekt het geheim van de 1 + 1 gratis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16880087 527.04 2548 2022-04-18T22:00:00+00:00 yes no reclame marketing prijsvorming https://schooltv.nl/video-item/vouwwagen-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-25T13:10:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39283.w613.r16-9.38206dd.webp Vouwwagen | Liedje uit De Boterhamshow Tijd voor muziek. Ik ben heel blij dat ze er zijn: de happy campers met hun nieuwste single die gaat over...Nee, wacht, dat leggen ze zelf wel uit. Jongens, take it away! Hee papa, mama. Luister, ik had een ideetje, want we gaan nu toch best wel vaak heel ver op vakantie met het vliegtuig en zo en dan in een hotel. Nou, ik zat te denken: van mij hoeft het eigenlijk niet. Ik vond net zo lief op een andere manier op vakantie. En daar heb ik een lied over geschreven. Komt ie. Vouwwagen Dat is wat ik wil. Verder geen vragen. Dit is hoe ik chill. Lekker bij een meertje. Daar is vaak het sfeertje, pingpong en een strandbal, helemaal het heertje. Rijden met de wagen naar een plek waar het chill is. Beetje in de buurt omdat dagen rijden veel is. Openvouwen dan dat ding. Zo gedaan. Touwtje hier, haring daar, ritsje open. Kijk hem staan. Vouwwagen. Dat is wat ik wil. Verder geen vragen. Dit is hoe ik chill. Lekker bij een meertje. Daar is vaak het sfeertje, pingpong en een strandbal, helemaal het heertje. Vouwwagen. Wauw, fantastisch jongens! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16880090 83.64 3032 2022-04-19T22:00:00+00:00 yes no vakantie kamperen zomer https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-luchtzuiverende-kamerplanten 2024-01-04T13:01:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39284.w613.r16-9.0ecfb55.webp Keuringsdienst van waarde in de klas | Luchtzuiverende kamerplanten Planten zijn echte luchtzuiveraars. Een paar kamerplanten in huis zijn dus niet alleen gezellig, maar ook gezond. Hoe doet die kamerplant dat? En hoeveel planten heb je nodig voor een kamer met schone lucht? De Keuringsdienst zoekt het uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16880092 574.96 789 2022-04-18T22:00:00+00:00 yes no plant zuurstof marketing https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-advocaat-iemand-bijstaan-in-een-rechtszaak 2024-01-04T13:01:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39285.w613.r16-9.fd50bcb.webp Wat doet een advocaat? | Iemand bijstaan in een rechtszaak Mijn naam is Feride Tosun. Ik ben al bijna tien jaar strafrechtadvocaat. Een advocaat helpt iemand die een juridisch geschil heeft en die dat op dat moment zelf niet kan oplossen. Daar zijn wij voor opgeleid. Je kan een advocaat nodig hebben omdat je bijvoorbeeld een probleem hebt met je werkgever, of dat je een probleem hebt met de eigenaar van de woning die je huurt. Maar het kan ook zijn dat je ervan wordt verdacht dat je een strafbaar feit hebt gepleegd en dat je een probleem hebt met justitie. Ik ben strafrechtadvocaat, dus mensen bellen mij alleen als ze een strafrechtelijk probleem hebben. Dat is alleen op het moment dat er sprake is van een strafbaar feit, dus het Wetboek van Strafrecht overtreden. Dat kan zijn dat je bijvoorbeeld iets gestolen hebt of dat je ervan verdacht wordt dat je iets gestolen hebt. Het kan zijn dat je iemand geslagen hebt. Er zijn verschillende feiten die je gepleegd kan hebben. En dan bel je mij, want dan zeg je: ik heb een probleem, ik moet naar de politie of de politie heeft mij net opgehaald. Kan je mij helpen op het politiebureau? Dan kom ik in beeld. Het kan ook zijn dat iemand al bij de politie geweest is en geen advocaat heeft gehad of een andere advocaat had en die zegt: ik heb binnenkort een zitting. Kan je mij daarbij helpen? En dan kom je wat later in het proces en dan vraag je de stukken op, je kijkt: wat ligt er, waar wordt mijn cliënt van verdacht? En dan kijk je: wat voor strategie gaan we bepalen? En dan adviseer je zo'n cliënt en dan ga je mee op zitting en dan ga je pleiten voor zo'n cliënt. Pleiten houdt in dat je een pleidooi houdt voor de rechter. En daarin zeg je bijvoorbeeld: Ik vind dat mijn cliënt onschuldig is. Of: Ik vind dat mijn cliënt wel schuldig is. Dat zeg je eigenlijk niet, je zegt: Ik laat het aan uw rechtbank over wat u daarvan vindt, maar ik vind dat mijn cliënt niet zo een hoge straf hoort te krijgen als wat de officier van justitie heeft gevraagd. Dan doe je bijvoorbeeld een alternatief voorstel. Dan zeg je: Nou, in plaats van een gevangenisstraf, doe maar een taakstraf of een geldboete. Dan kan mijn cliënt in ieder geval zijn baan behouden, bijvoorbeeld, of dan raakt 'ie zijn woning niet kwijt. Dus er zijn heel veel belangen die spelen in het strafrecht. Ik krijg heel vaak de vraag of ik iemand kan verdedigen die zich schuldig heeft gemaakt, ook daadwerkelijk het feit gepleegd heeft. Ja, natuurlijk kan ik zo iemand bijstaan, want zo iemand heeft ook recht op bijstand. En het is niet dat je alleen recht hebt op een advocaat als je onschuldig bent. Ook mensen die schuldig zijn hebben recht op een advocaat en die hebben dat ook nodig. Daar heb ik geen enkel probleem mee om ook die mensen te helpen. Het leuke aan mijn vak is dat geen enkele dag hetzelfde is en geen enkele zaak is hetzelfde. Je hebt constant een cliënt met een heel ander verhaal. Iedere keer iemand anders voor je. En geen enkele zaak is hetzelfde als een andere zaak. Dus het zijn constant nieuwe zaken, nieuwe verhalen, nieuwe cliënten en en je zit ook niet de hele dag op kantoor een processtuk te typen en je bent veel op pad. Je bent op het politiebureau, je bent bij de rechtbank op zitting, dus het is ook heel veelzijdig. En dat is het leuke aan mijn vak. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16880088 208.469 3623 2022-04-19T13:14:52+00:00 yes no recht rechtbank https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-de-officier-van-justitie-opsporing-en-vervolging-van-verdachten 2024-01-16T16:25:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39286.w613.r16-9.9c6fea7.webp Wat doet de officier van justitie? | Opsporing en vervolging van verdachten Wat mijn vak inhoudt is dat ik als officier van justitie verantwoordelijk ben voor de opsporing en de vervolging van strafbare feiten en dus de verdachten die daarbij horen. Mijn dagelijkse werk ziet er eigenlijk zo uit dat het soms heel onduidelijk is wat ik die dag ga doen. En dat vind ik ook het hele leuke aan mijn werk, omdat heel vaak criminaliteit zich niet laat voorspellen. Ik heb ook diensten en dat betekent dat ik achter mijn bureau zit met mijn telefoon. En als er dan wat gebeurt, dan komt dat direct bij mij binnen en dan pak ik die zaken op. En dat kunnen allerlei soorten zaken zijn. Van lichte vergrijpen, lichte dingetjes. Op de afdeling waar ik werk, gaat het eigenlijk altijd om de wat zwaardere zaken. Ik word dan gebeld door de politie, omdat bij hen bijvoorbeeld melding is binnengekomen dat er iets is gebeurd. Er is iemand overvallen, of er is ingebroken of iemand is verkracht. Dat zijn allemaal hele erge dingen die er gebeuren helaas. En als ze dan willen gaan kijken, wie heeft nou dat feit gepleegd, wie heeft dat misdrijf gedaan? Dan gaan we zoeken naar degene die dat heeft gedaan. De politie doet het hele onderzoek. Die gaan mensen tappen, afluisteren, woningen doorzoeken. Maar ze doen ook heel veel dingen gewoon stiekem nog. Dat is natuurlijk telefoon afluisteren ook, maar die dingen mogen ze niet doen zonder dat ik dat goed heb gevonden. Als er dan genoeg bewijs is, dan vragen ze aan mij of ze die persoon mogen aanhouden. Dat gaat dan op mijn bevel, zo noemen ze dat. En dan wordt iemand aangehouden en dan gaat 'ie de gevangenis in. Daar ga ik niet alleen over. De eerste drie dagen ga ik er wel over. Maar daarna gaat de verdachte naar een rechter-commissaris en die beslist of iemand nog langer moet blijven. En als er dan een rechtszaak komt, dan sta ik daar weer, want ik heb natuurlijk dat hele onderzoek gedaan, samen met de politie. En dan ga ik met de zaak naar zitting. Zo'n zitting gaat als volgt. De rechter bespreekt de feiten met de verdachte. Waarvan wordt 'ie verdacht? En dan gaat 'ie alle bewijsmiddelen die ik samen met de politie heb gevonden aan de verdachte voorhouden. Die gaat 'ie met hem bespreken. Daarna is het woord aan mij en dan hou ik mijn requisitoir, zo noem je dat. En dat betekent dat ik in een requisitoir vertel wat de bewijsmiddelen zijn, hoe ernstig ik het vind en welke straf ik vind dat de verdachte zou moeten krijgen. Het Openbaar Ministerie vindt alle feiten wettig en overtuigend bewezen en we vinden het feit zo ernstig dat verdachte 10 jaar de gevangenis in zou moeten. En dat is ook mijn eis. Dank u wel. Het mooiste aan mijn vak is wel het werken met de politie. En het echte ouderwetse boeven vangen, samen met de politie kijken of wij slimmer kunnen zijn dan de criminelen en ervoor kunnen zorgen dat als mensen echt iets heel ergs slechts hebben gedaan, dat ze daar ook voor worden gestraft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16880091 215.786 5395 2022-04-19T13:24:50+00:00 yes no recht rechtbank https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-kauwgom-zonder-plastic 2024-01-16T15:31:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39287.w613.r16-9.b042688.webp Keuringsdienst van waarde in de klas | Kauwgom zonder plastic Veel kauwgompjes eindigen onder een tafel of buiten op straat. Niet echt fris en ook niet goed voor het milieu. De Keuringsdienst ontdekt dat er ook plasticvrije kauwgom bestaat. Zit er in gewone kauwgom dan plastic? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16880093 629.96 2059 2022-04-18T22:00:00+00:00 yes no kauwgum plastic https://schooltv.nl/video-item/hond-en-opa-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-30T13:27:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39288.w613.r16-9.907e884.webp Hond en opa | Gedichtje van Nico de Neushoorn Nico en Stella. Jullie zitten er helemaal klaar voor, zie ik. Waar gaat het verhaal vandaag over? Over een hond en een opa. De hond en de opa. De hond ligt languit op de bank. Alweer past opa er niet bij, maar toch heeft opa ook geluk. In de mand van de hond is nu een plekje vrij. Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16882877 54.48 738 2022-04-20T22:00:00+00:00 yes no gedicht hond https://schooltv.nl/video-item/vissen-en-wormpje-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-30T13:27:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39289.w613.r16-9.3d4648a.webp Vissen en wormpje | Gedichtje van Nico de Neushoorn Nico en Stella. Jullie zitten er helemaal klaar voor, zie ik. Waar gaat het verhaal vandaag over? Over vissen en een wormpje. Een vis en een wormpje. Ik denk als ik ga vissen met zo’n wormpje aan mijn haak, dat ik daar niet echt die vissen of dat wormpje blij meemaak. Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16882878 48.76 1564 2022-04-24T22:00:00+00:00 yes no gedicht vis worm https://schooltv.nl/video-item/een-gooi-naar-de-liefde-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T13:01:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39290.w613.r16-9.42ad937.webp Een gooi naar de liefde | Liedje uit De Boterhamshow Dames en heren. Hier is ie, onze nationale paradijsvogel Gerard Bowling! Wat leuk dat je vandaag voor ons op komt treden. En Gerard, wat kom je voor ons zingen? Mijn allernieuwste grote hit: een gooi naar de liefde. We zijn benieuwd. Een groot applaus voor Gerard Bowling met een gooi naar de liefde. Oke. Ik had je al zien staan op de andere baan. Een knipoog, wat geflirt, in je leuke bowlingshirt. Ik wilde je wel zoenen met je blauwe bowlingschoenen, maar toen werd er gezeurd: he jij bent aan de beurt! Oh de liefde, de liefde op de bowlingbaan. Als ik in je ogen kijk, ben jij voor mij een strike. De liefde, de liefde op de bowlingbaan. Als ik in je ogen kijk, ben jij voor mij een strike. Naar het ballenrek, het zweet stond in mijn nek. Ik koos een blauw met groene want die stond leuk bij jouw schoenen. Je lachte zo perfect. Ik gooide met effect. Toen schaamde ik me dood, want de bal vloog in de goot! Oh de liefde, de liefde op de bowlingbaan. Als ik in je ogen kijk, ben jij voor mij een strike. Oh de liefde, de liefde op de bowlingbaan. Als ik in je ogen kijk, ben jij voor mij een strike. Daar kwam je op me af, ik stond te trillen op m'n benen. Je liet je bowlingbal vallen op m'n tenen. Die ballen zijn zo zwaar, het zijn hele nare dingen. Daar krijg je zere tenen van, je gaat er ook van zingen! De liefde op de bowlingbaan! Ik ben toen aan jouw arm naar het ziekenhuis gegaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16882880 148.28 2132 2022-04-21T22:00:00+00:00 yes no zingen bowlen liefde https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-pinda-allergie 2024-01-04T13:01:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39292.w613.r16-9.9812b49.webp Het Klokhuis | Pinda-allergie Dilano is hartstikke allergisch voor pinda's. Hij vertelt aan Janouk hoe het is om deze allergie te hebben. Samen bezoeken ze een arts die uitlegt hoe je erachter komt of je een allergie hebt en wat je dan moet doen. Vrachtwagenchauffeuse Babette maakt schooltraktaties. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325795 926.424 2839 2022-04-20T10:00:00+00:00 yes no allergie pinda lichaam https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-berenopvang 2024-01-04T13:01:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39293.w613.r16-9.9f9a729.webp Het Klokhuis | Berenopvang De bruine beer. We kennen ze van de knuffelbeertjes en de leuke filmpjes op tv. Deze beer is altijd lief, zacht en lust graag honing. Maar de echte bruine beer is een roofdier en kan ook erg gevaarlijk zijn. Soms worden bruine beren gevangengenomen en worden ze gebruikt als dansbeer of circusbeer. Als deze beren gered worden komen ze terecht bij Het Berenbos. Hier worden de verwaarloosde beren beschermd en verzorgd. Janouk kijkt een dagje mee. In de sketch speelt Greetje Poeplokje en de drie beren. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325813 925.176 3123 2022-04-22T05:00:00+00:00 yes no roofdier beer dierenbescherming https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-lichaamsbeharing 2024-01-04T13:01:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39294.w613.r16-9.fc8fb09.webp Het Klokhuis | Lichaamsbeharing We hebben het allemaal en het zit overal: haar. Onze voorouders hadden nog véél meer lichaamshaar. Pascal zoekt uit waarom we door de eeuwen heen ons 'jasje' hebben uitgedaan. Welke functie heeft lichaamshaar nu nog? Waarom zijn mannen behaarder dan vrouwen? Wat doen we er allemaal mee? Pascal bezoekt een barbier en laat zich in de stoel van de schoonheidsspecialist op verschillende manieren ontharen. Komt hij er heelhuids vanaf? Ton en Liesbeth klagen dat haar vaak groeit waar je het niet wil hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325804 923.352 3853 2022-04-27T05:00:00+00:00 yes no lichaam haar verzorging https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-forensisch-onderzoek 2024-01-04T13:01:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39295.w613.r16-9.2795d85.webp Het Klokhuis | Forensisch onderzoek Bij een misdrijf komt vaak het Nederlands Forensisch Instituut in actie. Zij verzamelen sporen op de plaats delict om de dader te vinden. Manon ontdekt dat zelfs een berkenzaadje een spoor kan zijn! Ton is vermoord en Liesbeth lost het op. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325801 911.592 2335 2022-04-29T05:00:00+00:00 yes no criminaliteit opsporen beroep https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-dwangarbeid 2024-01-04T13:01:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39296.w613.r16-9.650a722.webp Het Klokhuis | Dwangarbeid Co (97) en Wim (96) zijn nog geen achttien jaar als ze aan het begin van de Tweede Wereldoorlog verplicht moeten gaan werken voor de nazi's in Duitsland. En zij waren niet de enigen. Het ging in totaal om meer dan een half miljoen mannen. Ze bleven vaak jaren weg en konden moeilijk contact hebben met hun familie. Vaak moesten ze zwaar werk doen, bijvoorbeeld in fabrieken waar wapens werden gemaakt. Sommigen hadden geluk en konden wat lichter werk doen in een bakkerij of boerderij. Wim en Co vertellen aan Janouk hoe zij deze dwangarbeid als jonge jongen hebben beleefd. De Kassameisjes zijn blij dat zij hun werk met plezier kunnen doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325799 920.184 1333 2022-05-05T05:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog arbeid https://schooltv.nl/video-item/ik-word-gek-van-de-oorlog-oorlog-stories-seizoen-2-waar-is-papa-2 2026-03-31T15:03:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39298.w613.r16-9.5a08498.webp Oorlog-Stories | Waar is papa?! (afl. 2 seizoen 2) In deze editie van OORLOG-STORIES vertelt Antje over haar dagelijks leven in de Tweede Wereldoorlog. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_EO_16871974 615.88 2488 2022-04-20T13:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-bode-gasten-begeleiden-bij-zittingen-in-de-rechtbank 2024-01-04T13:01:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39300.w613.r16-9.2f10c20.webp Wat doet een bode? | Gasten begeleiden bij zittingen in de rechtbank Als bode heb je twee hoofdtaken. Dat is zittingsbode en postkamermedewerker. Als postkamermedewerker heb je als hoofdtaak het ophalen van de post intern en extern en het verdelen van de post intern en extern. Als bode ben je ook eens in de twee à drie maanden chauffeur. Dat betekent dat je een week lang stukken en dossiers rondbrengt. Als zittingsbode heb je als hoofdtaak het doorverwijzen van de gasten en het inschrijven van de gasten. Ja, hoi, met de bodebalie derde etage. Ik wilde even vragen of gedetineerde Jansen is aangevoerd. Op het moment dat de zitting gaat beginnen, dan gaat de rechter ons bellen. Wij geven door wie er aanwezig zijn voor de zitting. Dan roepen wij de zitting uit, hardop in de gang. We laten de gasten naar binnen. Op het moment dat de zitting bezig is, zitten wij zelf op de gang en dan kan de rechter eventueel nog bellen voor kopietjes of voor andere vragen aan ons. Wat leuk is aan dit werk is dat de mensen waar je mee omgaat erg verschillend zijn. En iedereen toch min of meer tevreden naar huis toe te sturen. Dus ja, dat is toch wel het leuke van ons werk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16883679 107.157 598 2022-04-21T11:19:00+00:00 yes no rechtbank https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-griffier-dossiers-bestuderen-en-meeschrijven-tijdens-de-rechtszaak 2024-01-04T13:01:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39301.w613.r16-9.92bc560.webp Wat doet een griffier? | Dossiers bestuderen en meeschrijven tijdens de rechtszaak Als griffier ben je nauw betrokken bij een zaak samen met een rechter. Je ziet het dossier eigenlijk als eerste en dan bestudeer je dat, kijk je of er knelpunten in zijn. Wat is ontlastend? Wat is belastend voor een verdachte? Wat zijn hun persoonlijke omstandigheden? Kun je bepaalde verweren verwachten? Moet er misschien nog iets uitgezocht worden? Eigenlijk doe je een eerste slag over het dossier heen voordat de rechter daarmee aan de gang gaat. Vervolgens ga je natuurlijk mee naar zitting. Schrijf je mee, alles wat er gebeurt. Als het een meervoudige zaak is, ga je mee in raadkamer met de rechters en doe je mee in de discussie over wat moet er met een zaak, kan het feit bewezen worden verklaard of niet? Moet er een straf volgen? Wat voor straf moet er volgen? Zijn er bepaalde verweren die verworpen moeten worden of die we honoreren? Waarom is dat zo? En dan vervolgens schrijf je het conceptvonnis. Je bent maatschappelijk betrokken en het gaat over hele basale dingen. Het gaat over goed en fout en straf of geen straf. En het zijn soms best wel heftige beslissingen die worden genomen die voor de persoon in kwestie wel zwaar ingrijpen in hun leven. En ja, dat maakt het werk voor mij erg interessant. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16883680 102.677 1409 2022-04-21T11:45:34+00:00 yes no rechtbank recht https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-kweekvis 2024-01-10T14:35:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39302.w613.r16-9.9883035.webp Keuringsdienst van waarde in de klas | Kweekvis Er is niet genoeg vis in de zee om aan alle vraag te voldoen. Daarom wordt steeds meer vis gekweekt in gesloten systemen. Ook de kabeljauw wordt op deze manier getemd. Moeten we er blij mee zijn dat de vis nu ook is toegevoegd aan de bio-industrie? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16883682 547.8 849 2022-04-20T22:00:00+00:00 yes no vis kweken visserij https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-makreel-met-keurmerk 2024-01-10T14:35:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39303.w613.r16-9.cea523c.webp Keuringsdienst van waarde in de klas | Makreel met keurmerk Wie verantwoorde makreel wil kopen, koopt makreel met msc-keurmerk. Alleen is het keurmerk van de makreel verdwenen. Wordt de makreel bedreigd door overbevissing of is er iets anders aan de hand? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16883685 521.44 357 2022-04-20T22:00:00+00:00 yes no vis visserij https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-pannen-met-antiaanbaklaag 2024-01-04T13:01:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39304.w613.r16-9.d462689.webp Keuringsdienst van waarde in de klas | Pannen met antiaanbaklaag In de meeste Nederlandse huishoudens wordt ie dagelijks gebruikt: de antiaanbakpan. Maar hoe gezond is die pan voor onze gezondheid als het etiket waarschuwt voor vogels die bezwijken aan schadelijke kookdampen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16884648 466.76 959 2022-04-20T22:00:00+00:00 yes no koken kanker https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-skyr 2024-01-04T13:01:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39305.w613.r16-9.d5954c1.webp Keuringsdienst van waarde in de klas | Skyr Naast yoghurt en kwark is er nu ook skyr: een IJslandse yoghurt die te koop is in allerlei smaken en varianten. Volgens de verpakking naar traditioneel IJslands recept. Of is de naam Skyr vooral een manier om meer geld te verdienen aan doodgewone yoghurt? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16884649 641.6 1704 2022-04-20T22:00:00+00:00 yes no yoghurt marketing zuivel https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-waterfilters 2024-01-04T13:01:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/39000/images/39306.w613.r16-9.8ab9a64.webp Keuringsdienst van waarde in de klas | Waterfilters Wie het water uit de kraan niet zuiver genoeg vindt, kan een waterfilter aanschaffen. De Keuringsdienst onderzoekt of zo’n filter nut heeft in het land met het schoonste drinkwater ter wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16884650 642.04 1847 2022-04-20T22:00:00+00:00 yes no water marketing