https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-185 2024-01-04T12:51:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37477.w613.r16-9.f237e2e.webp Studio Snugger | Aflevering 185 Onderwerpen: Pizzaoven, Visualiseren, Volkslied bij veldslag, JusSommelier, Clownvisjesmoeder en Bomen-zonnebrandcrème. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1319072 927.864 4917 2021-03-21T08:00:00+00:00 yes no pizza volkslied https://schooltv.nl/video-item/gewoon-bloot-het-lichaam 2024-01-16T16:29:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37478.w613.r16-9.f7eee7d.webp GEWOON. BLOOT. | Het lichaam In GEWOON. BLOOT. mogen kinderen alles vragen aan de blote gasten. Over welk lichaamsdeel ben je onzeker? En zou je voor een dag van geslacht willen wisselen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329162 909.144 18338 2021-03-21T19:00:00+00:00 yes no lichaam https://schooltv.nl/video-item/kamp-koekieloekie-suus 2025-07-17T09:57:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37479.w613.r16-9.862a0fb.webp Kamp Koekieloekie | Suus (afl. 4) Als ware dierenvriend verheugt Suus zich enorm op de dagactiviteit 'waterdiertjes vangen'. Maar wanneer blijkt dat ze dit in zwemkleding gaan doen, durft ze niet meer. Ze voelt zich te dik. In haar poging om haar lichaam bedekt te houden, plaatst ze zichzelf onbedoeld buiten de groep. Als Suus ook nog eens per ongeluk de verstopplek van Frans verraadt aan Ben & Ben voelt ze zich helemaal alleen op het kamp. Waarom doen de woorden van andere mensen toch zo'n pijn? Het is Frans die haar doet inzien dat Suus meer zoals haar geliefde dieren moet gaan worden om het kamp te overleven. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1305712 1389.528 1912 2021-02-25T17:30:00+00:00 yes no lichaam onzekerheid https://schooltv.nl/item/de-romeinse-limes 2025-03-11T13:16:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44178.w613.r16-9.c3a6f44.jpg Wat weet jij over de Romeinse Limes? | Quiz over het Romeinse Rijk Zo’n 2000 jaar geleden is Nederland onderdeel van het Romeinse Rijk. De grens van dit rijk loopt dwars door ons land en wordt de ‘limes’ genoemd. De Romeinen brengen allerlei moderne veranderingen aan in Nederland, zoals het aanleggen van het riool en het bouwen van boerderijen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 9584 yes no Romeinse Rijk Romeinen Rome https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-firewall-een-muur-die-je-computer-beschermt-tegen-ongewenste-indringers 2024-01-04T12:51:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37480.w613.r16-9.51c8622.webp Wat is een firewall? | Een muur die je computer beschermt tegen ongewenste indringers Vandaag bij Digitaal...firewall. Het internet is een netwerk van computers die over de hele wereld met elkaar verbonden zijn. Als jij bent aangesloten op het internet, dan kun je dus met al die andere computers in de hele wereld contact maken. Daardoor kun je heel makkelijk informatie met elkaar delen. Als je een mailtje stuurt dan gaat dat over het internet. Even kijken. Lieve Janouk, dat ga ik graag straks even verder lezen. Als je een foto stuurt, dan gaat dat over het internet. Ah, een foto van m'n konijnen. En als jij een document hebt geschreven of gemaakt en je wilt dat naar iemand versturen, dan gaat dat over het internet. Of als je online iets opzoekt, dan gaat het ook over het internet. En omdat alles met elkaar is verbonden, kan het wel eens zijn dat er dingen naar jouw computer gestuurd worden die je helemaal niet wil. En dus moet je je computer goed beschermen. Ziedaar de firewall. Dit is een firewall, in het Engels een vuurmuur. Een muur om vuur tegen te houden en het is heel belangrijk dat je computer zo'n firewall heeft om schadelijke en gevaarlijke websites en hackers tegen te houden. De firewall staat tussen je computer en het internet in en al die pakketjes met informatie die naar je computer gestuurd worden, die moeten eerst langs de firewall. En dat is maar goed ook, want soms zit er stiekem informatie in zo'n pakketje verstopt die jij niet kunt zien, maar de firewall wel. Er kan iets in een pakketje meegestuurd worden, wat er bijvoorbeeld voor zorgt dat de camera van je computer aan- en uitgaat zonder dat je het zelf doorhebt. Of er zit iets in waardoor jouw computer op slot gaat. Of misschien wel iets waardoor je bestanden kapotgemaakt worden of er wordt iets meegestuurd in een pakketje die jouw wachtwoorden stiekem doorstuurt. Dus als de firewall dan iets verdachts pakketje ziet zitten, dan wordt het gewoon niet toegelaten op je computer. Vertrouw op je firewall. Zo blijft je je computer schoon en kan je veilig internetten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16461317 140.12 949 2021-03-22T18:00:00+00:00 yes no computer internet https://schooltv.nl/video-item/waarom-staan-flamingos-vaak-op-een-been-om-warm-te-blijven-en-energie-te-besparen 2024-01-16T15:42:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37481.w613.r16-9.6af926c.webp Waarom staan flamingo’s vaak op één been? | Om warm te blijven en energie te besparen Hallo Klokhuis. Ik heb een vraag. Mijn vraag is waarom flamingo's altijd op één been staan in plaats van twee? Als dit een mop zou zijn, dan zou het antwoord natuurlijk zijn: omdat ze anders omvallen. Beetje flauw, maar even serieus. Als ze op hun gemak zijn en chill, relaxed, dan staan ze vaak urenlang op één poot. Zonder ook maar een vin, of nou ja, in hun geval een vleugel te verroeren. Etenstijd, jongens. Maarten, jij bent hier in de Rotterdamse diergaarde de verzorger van de flamingo's. Waarom staan ze vaak op één poot? Eén van de redenen is om warm te blijven, als ze een poot optrekken en die stoppen ze onder hun veren. Dan koelt ie natuurlijk niet af. Een andere redenen is dat als ze op één poot staan, dan staan ze eigenlijk perfect in evenwicht en hebben ze minder spierkracht nodig, wat hen dus minder energie kost. Vaak staan flamingo's ook in het water om te eten, en dan eten ze kleine waterdiertjes en algen. Daar danken ze ook hun kleur aan. Want de kleurstoffen uit dat voedsel. Dat nemen ze op in hun veren. Daar worden ze zo mooi roze van. Water is vaak koeler dan de omgeving. Die poten koelen dan best wel snel af. En als ze dus op één poot staan, dan scheelt dat de helft. Ik snap het wel, als ik het koud heb natuurlijk ook even zo. Dat scheelt ook een hoop, scheelt een hoop. En ze staan echt urenlang op één been. Maar hoe doen ze dat? Hoe houden ze dat vol? Nou ja, als deze flamingo op één been zou staan en dan gebeurt er eigenlijk hier iets midden in dat been. Ik heb hier een tentstok bij me en daar gebeurt eigenlijk hetzelfde als in deze poot. Onderbeen en een bovenbeen met in het midden een gewricht. En daartussenin zit een elastiekje. In het been zit natuurlijk geen elastiek, maar dat zijn de pezen. En als dat in elkaar klikt kan het eigenlijk geen kant meer op. Dus die knie, die slaat eigenlijk op slot. Die slaat op slot. Maar ik hoor je nu knie zeggen ja, maar eigenlijk is dit de enkel. Hij zit hier zo hoog. Jazeker. En de knie, die zit eigenlijk hier verstopt onder de veren. Wat zit dan ook nog vaak doen is dat ze hun kop helemaal naar achter doen. En ze stoppen dan hun kop lekker hier onder de vleugel. Ja, dat zie ik ze nu ook allemaal doen trouwens. Ja, er staan er daar er een hele hoop zo te slapen. En zo kunnen ze uren blijven staan. Oke duidelijk, flamingo's die staan op één been om warm te blijven en om energie te besparen. Op de plaats rust. Oh ja, beter gewoon op beide benen. Laat dat op één been staan maar aan de flamingo's over. Wat zijn ze mooi he. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16461316 157.08 4540 2021-03-22T18:00:00+00:00 yes no flamingo vogel https://schooltv.nl/video-item/zapp-your-planet-de-baas-van-het-bos-in-actie-voor-de-uil-en-de-strijd-tegen-sigarettenpeuken 2024-01-04T12:51:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37483.w613.r16-9.91b92b2.webp Zapp Your Planet | De baas van het bos, in actie voor de uil en de strijd tegen sigarettenpeuken Manon mag voor een dag de baas van het bos zijn. En dat is nog best een klus want hoe maak je de juiste keuzes om te zorgen dat je een bos krijgt waar het fijn is voor veel verschillende bomen en dieren? Nienke reist door Nederland om een bokaal uit te reiken aan mensen met de kleinste voetafdruk. Toon komt in actie voor de uil. En je ontmoet Groene Doeners Mare en Lize. Zij strijden tegen sigarettenpeuken want daarvan belanden er veel te veel in de natuur. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1322472 1200.312 535 2021-03-14T17:00:00+00:00 yes no bos uil milieu klimaat https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstond-het-eerste-vaccin-een-experiment-met-de-pokken-van-slimme-arts-edward-jenner 2024-01-04T12:51:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37484.w613.r16-9.724c2e1.webp Hoe ontstond het eerste vaccin? | Een experiment met de pokken van slimme arts Edward Jenner Op een boerderij, meer dan 300 jaar geleden, werd het allereerste vaccin ontdekt. Niet hier op deze boerderij, natuurlijk. Sterker nog, deze boerderij heeft er niets mee te maken, want het gebeurde in Engeland in 1796. Maar ik kan hier wel laten zien hoe dat gebeurde. In de 18e eeuw waarde er al een lange tijd een enge ziekte rond. De pokken. Dat heette zo omdat je er vreselijke bulten van kreeg. Pokken dus. Heel veel mensen gingen daar gewoon aan dood. Naar schatting zijn er zo'n 300 miljoen mensen aan overleden. Dat is echt een serieus aantal. Arme pokkenlijers. Maar wat is nou het opvallende, dat speelde zich allemaal af buiten de boerderij. Binnen in de boerderij was er niks aan de hand. Een lieftallig melkmeisje... ik, natuurlijk, had op haar hand wel een hele enge pok gekregen, maar ze werd er helemaal niet ziek van. Nou, wat was er nou aan de hand? De koeien hadden ook pokken, maar dan van een koeienpokkenvirus. En die gingen er niet dood aan. Een slimme arts, Edward Jenner, bedacht toen: oké, wat nou als ik wat vocht van die koeienpok van dat melkmeisje gebruik om er een testje mee te doen. Wat deed-ie, hij smeerde het koeienpokkenvirus op een lief, klein onschuldig jongetje, genaamd James. Hij was het zoontje van de tuinman van Edward Jenner. En wat gebeurde er, James kreeg wel een koeienpok maar hij werd er niet echt ziek van. Daarna, en daar wordt het verhaal een beetje schimmig, bracht Edward Jenner James op de een of andere manier in contact met het dodelijke mensenpokkenvirus. En je raadt het al, James werd er niet meer ziek van. Wat was er nou gebeurd? Nou, het onschuldige koeienpokkenvirus had het afweersysteem van James al aangezet tegen alle pokken. Toen vervolgens het mensenpokkenvirus op bezoek kwam wat erg op het koeienpokkenvirus lijkt, kon het afweersysteem van James meteen in de aanval zodat dat virus geen kans meer kreeg. Dat was natuurlijk een supergrote ontdekking waar we nog steeds ons voordeel mee doen. Maar je vraagt je natuurlijk wel af wat er was gebeurd met die kleine James als het experiment niet was geslaagd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16461322 145.194 1748 2021-03-14T23:00:00+00:00 yes no vaccin ziekte https://schooltv.nl/video-item/poep-van-een-sporenschildpad-drol-onderzoeken-op-ziektes 2024-01-04T12:51:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37485.w613.r16-9.81c12b9.webp Poep van een sporenschildpad | Drol onderzoeken op ziektes O, Elbert. Mevrouw, wilt u mes en vork... Nou, misschien. O, jekkes. Ja. ...deze operatie? Oh! Dit is wel heel sappig, zeg! Heel strooiig ook. Dit is een planteneter. Dit is echt mest, paardenmest. Ja. Het gekke is, normaal gesproken vind ik poep van een planteneter... veel minder erg dan van een vleeseter. Dat stinkt ook. Maar ik vind dit echt hele smerige planteneterpoep. Het is zo waterig, he. Uh! Het is echt vies. Maar, oke. Dit wordt een schot in het duister. Maar ik denk, eh... een nijlpaard. De poep kwam hieronder vandaan. En is van een sporenschildpad. Huh? Ja. Hee, hallo. Hee, hai. Wat een bijzondere beesten, man. Nou, he. Het lijken wel dino's. Ja, zo groot. En met zo'n schild. Ja. Daar kunnen ze mee voelen? Ja, hij voelt nu dat jij 'm aait. Ja? Ja. Terwijl je zou zeggen dat het een soort bot is. Niet kloppen, hoor. Dat vindt hij niet fijn. Dat is alsof ik bij jou op je hoofd klop. Want er zit echt bot onder en zenuwen. O, joh. Waarom heten ze sporenschildpadden? Omdat ze aan de achterpoten... O, hier. Kijk. Ja, daar zie je de sporen. Sporen alsof je paardrijdt en van die sporen hebt aan je laarzen. Ja. Die hebben ze om zichzelf te verdedigen tegen roofdieren. Als een leeuw wil bijten, dan zit daar grote stekel. Ah, ja. Sporenschildpadden zijn echte planteneters. Vooral hooi en bladeren vinden ze heerlijk. En als ze daar genoeg van hebben gegeten... Ik ben erop af gestuurd vanwege die drollen. Maar wat heb je nou aan die drollen? Aan een drol van een dier kun je een heleboel zien. Als ze diarree hebben, weet je dat ze een beetje ziek zijn. Je kijk of er gekke dingen in zitten. En je kijkt absoluut naar of er parasieten in zitten. Wormen of andere parasieten. Want als je veel parasieten in je buik en darmen hebt... kun je daar goed ziek van worden. Jij en ik wassen ons eten en wassen onze handen als we hebben gepoept. Een schildpad niet. Daardoor kan een piepklein beestje wat in zijn darmen leeft... zich verspreiden, de parasiet. Zo klein, met het blote oog zie je 'm niet. Het beestje kan leven in de darmen van mensen en dieren. Daar eet 't gezellig mee. En legt eitjes die zich nestelen in de darmwand. Als het er veel zijn, kunnen de darmen kapot gaan. De eigenaar van de darmen krijgt buikpijn en diarree. Via de poep reizen de parasieten de hele wereld rond. Op deurkrukken en voedsel. Maar niet naar jou, want jij wast je eten en je handen. Effe kijken of dit lukt. Ja. Die is binnen. Om te weten te komen of onze schildpadden... parasieten in hun darmen hebben, leggen Elbert en Job... de poep onder de microscoop. Klein beetje poep pakken. Even roeren. Oke. Hoplakee. En dan goed kijken. Waar moet ik naar zoeken, Job? We zijn op zoek naar eitjes van wormen. En naar kleine, bewegende eencellige beestjes. Ja, hier beweegt wat. Zal ik eens even kijken? Daar zwemt iets rond. Er zwemt heel veel. Ja, je hebt helemaal gelijk. Dat is een eencellige parasiet. Gevonden! Lekker aan 't zwemmen! En is dat de bedoeling? In kleine aantallen is het niet zo erg. Als 't er maar niet heel veel zijn. Dan gaan ze de darmwand aantasten? Precies, ze leggen eitjes in de darmwand. En dat gaat weer de darmen kapotmaken. Precies. Kunnen de schildpadden daar diarree van krijgen? Ja, en buikpijn. Buikpijn, ja. Net als bij mensen, eigenlijk. Ja. En ze kunnen niet meer goed verteren, want de darmen zijn kapot. Ha! Cool, he? Echt heel cool. Dat kun jij dus ook in je buik hebben. Wormen en parasieten. Superinteressant. Maar ik denk steeds aan dat jij zo deed... terwijl hij vertelde dat dat heel gevoelig is! En jij stampt er keihard op met je vuist. Dat was niet zo handig. Maar superinteressant. Een sporenschildpad. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16464783 260.608 1649 2021-03-15T13:30:00+00:00 yes no poep schildpad https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-autotune-je-stem-vervormen-met-software 2024-01-04T12:51:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37486.w613.r16-9.bbf030b.webp Hoe werkt autotune? | Je stem vervormen met software Josilvio doet het. Broederliefde gebruikt het. En Ronnie Flex is er zelfs dol op: autotune. Een effect om je stem te vervormen. Hoe doen ze dat? Dit is producer Pepijn Buitenhuis. Wanneer werd autotune voor het eerst gebruikt in de muziek? In 1998. Dat was in ieder geval het bekendste liedje van Cher en de meeste mensen kennen dat wel denk ik. Het effect is ooit bedacht om tonen zuiver te krijgen, maar ik denk dat ze hier een beetje zijn gaan experimenteren ermee. Je kan allerlei instellingen in het apparaatje maken dat tonen zeg maar heel erg gaan rollen. De tonen glijden naar zuivere tonen. Hoe werkt autotune nou precies? Autotune is software en die zorgt ervoor dat de toon die je zingt zeg maar naar de goeie toon wordt gecorrigeerd. Dus als je bijvoorbeeld een piano hebt, dan is iedere toon zuiver. Maar als je zingt...dat weet je zelf als je zingt, dan is dat niet altijd precies zo zuiver en het kan altijd een beetje schommelen in je stem. En daar is autotune voor ontwikkeld. Oke, ik zal nu even aan de hand van een voorbeeld laten horen wat autotune uiteindelijk doet. Ik kan alvast verklappen dat ik het vals heb ingezongen. Je hebt alles uit de kast getrokken. Je helemaal los. Nu gaan we horen hoe het echt is. Ik wist niet dat ik het in me had. Als je niet goed kan zingen, dan kan je daarmee wel een redelijk acceptabele zanger worden. Maar er zijn ook zeker goeie zangers die toch autotune gebruiken. En soms dus ook gewoon om het als effectje te gebruiken. Ja zoals in de hiphop gebeurt, veel als effect. Nou, zullen wij nog wat gaan doen? Tja, dat lijkt me een goed idee. Top. Nou, het is wel gelukt, was het vals? Het was vals genoeg toch? Hartstikke vals. Dan gaan we nu eens even kijken of we daar nog met de autotune iets van kunnen maken wat een beetje aan te horen is. Ik ben heel benieuwd. Autotune, zo doen ze dat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16464784 208.84 2088 2021-03-29T17:00:00+00:00 yes no stem zingen muziek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-jargon-een-eigen-taaltje-voor-elke-beroepsgroep 2024-01-04T12:51:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37487.w613.r16-9.9fc8c18.webp Wat is jargon? | Een eigen taaltje voor elke beroepsgroep Huh? Jargon? Wat is dat? Stel, je bent niet zo lekker. De dokter test je op een enge ziekte. De uitslag is negatief! Je schrikt je een hoedje. Maar je hebt het jargon van de dokter verkeerd begrepen. Jargon is de taal die mensen met een bepaald beroep, of mensen die ergens heel veel van weten goed kennen. Voor buitenstaanders is die moeilijk te begrijpen. Met een positieve uitslag bedoelt de dokter dat hij de ziekte wel kon vinden in je bloed en de uitslag is negatief als dat niet zo is. Niet negatief in de betekenis van niet leuk dus. Andere doktoren weten dat, maar patiënten snappen er soms niets van. Elk beroep heeft zijn eigen jargon. Als wiskundigen het over x hebben, dan bedoelen ze geen kusje, maar een getal. En als militairen acht moeten geven, dan bedoelen ze juist geen getal. Als je het jargon van een bepaalde groep spreekt, hoor je erbij. Omdat buitenstaanders vaak niets van al die moeilijke woorden begrijpen, kunnen ze zich ook niet met je groep bemoeien. Voor een melkveehouder is steriliseren iets heel anders dan voor de dierenarts. In jargon laten koks eieren schrikken. En roepen regisseurs heel de dag: 'piep. Cut!'. Er bestaat ook spoorwegjargon, vrachtwagenchauffeurs, bouwvakkersjargon, fabrieksjargon, onderwijsjargon en luchtvaartjargon. Elk beroep of clubje heeft zo zijn eigen taaltje. Hoe onbegrijpelijk dat voor jou ook is. Waarom praten jullie niet gewoon normaal? En dat is natuurlijk ook best een idee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16464786 130.039 1747 2021-03-29T17:00:00+00:00 yes no taal beroep uitdrukking https://schooltv.nl/video-item/hoe-check-je-een-koe-rachel-loopt-mee-op-een-leerboerderij 2024-01-04T12:51:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37488.w613.r16-9.f67724b.webp Hoe check je een koe? | Rachel loopt mee op een leerboerderij Kijk eens. Een koe kan niet zelf vertellen of hij zich niet lekker voelt. Als mens moet je dus naar bepaalde signalen kijken... om te kijken of een koe wel of niet gezond is. Heb ik dat zo goed uitgelegd Leonie? Ja, dat heb je goed uitgelegd. Als je dierenarts wil worden moet je met echte dieren leren werken. Dat kan op deze leerboerderij. Welkom op de cursus hoe check je een koe? Waar let je op bij een koe? Bij koeien is belangrijk dat ze goed vreten. Koeien vreten wel meer dan 50 kilo voer per dag. Als een koe slecht bevreten is... zie je dat het helemaal ingevallen is. En als een koe ziek wordt, stopt ze eerst met vreten. Deze is wel een beetje ingevallen. Maar is dat dan zorgelijk of is dit oke? Nee, dit ziet er goed uit. En dit is een mooie vacht, toch? Dat ziet er heel mooi, gezond uit. Ze glanst, het haarkleed is mooi aangesloten. Als ze het koud hebben, zetten ze hun haren een beetje overeind... om mee warmte vast te kunnen houden. Dus deze koe is wat mij betreft goedgekeurd. We hebben haar nog niet zien lopen. Dus je weet niet of ze kreupel is, dat ze wat aan haar poten mankeert. Kom maar. Effe lopen, met je dikke kont! Duwen. Harder duwen. Kom op, met je dikke hol! Volgens mij zijn de batterijen op! Kom maar. Effe lopen, schat. Toe maar. En kijk! Ze loopt hartstikke gezond, toch? Ze loopt hartstikke goed. Ze heeft ook geen wondjes, ze heeft geen dikke hakken, geen dikke knieën. Dus een hartstikke gezonde koe. We hebben haar alleen nog niet zien herkauwen. En herkauwen is voor een herkauwer heel belangrijk. Dit zijn de herkauwers. Ja, het zijn allemaal herkauwers. Hij kotst, met andere woorden, wat voer op... en dat herkauwt-ie weer en slikt-ie weer door. Ja. Wij gaan zo tellen of die koe minimaal 60 keer... op een brok voer, wat-ie oprispt uit de pens... moet kauwen voordat-ie 'm doorslikt. Want dat is de basis voor een goede vertering. Zullen we deze nemen? Ja, dat is prima. Wacht maar even tot-ie 'm nu doorslikt. Ja... En dan gaat-ie effe kotsen. Rachel telt mee. Nou, 63. Perfect! Dat is hartstikke goed! Nu gaan we... poep vangen! Top(!) Ho maar. O. Ho, ho... Mmmmm(!) Ja. Oke, ruikt goed(!) We kijken naar de geur en de consistentie. Waar moet het naar ruiken? Nou, fris. Fris? Jij zei dat je koeienpoep lekker vond ruiken, dus jij mag het beoordelen. Nou, het ruikt gewoon eh... fris. Naar koeienpoep. Kijk, als dit er bij mij uit komt, dan zit ik echt aan de diarree. Maar dat is voor een koe niet zo? Voor een hoogproductieve koe, die veel melk geeft, is dat niet erg. Ik vind het wel belangrijk dat ik daar niet hele lange delen in zie. Of dat ik daar hele maiskorrels in zie. Want dat betekent dat het dan niet voldoende verteerd is. Met een waterspuitje kijken we wat we overhouden. Zo ziet mijn spinaziesmoothie eruit, 's ochtends. Lekker(!) Is dat niet vies, met je vingers erin? Nee, ik was gewoon m'n handen. Als je met koeien werkt ben je wel gewend aan wat stront. Moet ik dat ook doen als ik dierenarts wil worden? Ja. Dat gras voel ik wel een beetje hier. Maar ben je al een maiskorrel tegengekomen? Nee. Dat is goed. Oke, wat moeten we bij deze pracht van een koe doen? Nou, jij mag temperaturen. Oke. Tussen de 38 en 39 graden? Ja, dan is het goed. We doen dat rectaal, dat wil zeggen: in het poepgat. 37,7 zegt-ie. Nou, daar doen we het voor. Ja? Ja. Oke. Dan heeft ze geen koorts. En hoe ver zijn we met de checks? Zijn we al bijna klaar? Nou... we hebben nog wat anders. Daar heb ik eh... die voor. O, de welbekende handschoen. Juist. We gaan voelen of de koe drachtig is. En ik neem aan dat ik zo meteen bij haar vagina naar binnen ga? Nee. Altijd daar waar de mest uit komt. O, oke! Rectaal. Dan kun je toch de baarmoeder van de koe voelen. Zo. Jemig, wat warm. Warm he? Wacht even, ik ga proberen om te zoeken naar... Ik voel heel veel poep. Ja. En ik voel hier onder wel... Het duurt ook nog wel even voordat je structuren gaat onderscheiden en de baarmoeder makkelijk kan vinden. Ik kan me wel voorstellen dat er een hoop te voelen valt. Leonie heeft het ook nog even gecheckt, en deze koe is niet drachtig. En dit is Bertha. Mooie naam voor een koe. Haar uier was ontstoken. We gaan van alle vier de spenen een beetje melk hier op melken. En dan gaan we dat controleren. Leonie zegt dat je aan Bertha's melk kan zien of ze inmiddels weer beter is. Zie jij afwijkingen? Klontjes, of waterig? Nee, ik zie gewoon lekker warme melk. Dan mag je wat van die vloeistof erbij doen. Wat is dit? Dat is speciale CMT-vloeistof. Als die slijmerig wordt, kan er een ontsteking zitten. Nou, deze niet, vind ik. Nou, deze wel. Wel, he? En dat betekent dat het nog niet helemaal genezen is. Ach gos, schat. Ik kreeg er ook niet zo veel melk uit. Nee. Ik vond het superleuk. Ik heb zo veel geleerd, echt top. Ik heb nu wil Nou, dat hebben we ook. Gaan we regelen. Oke. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16464787 350.72 1923 2021-03-15T23:00:00+00:00 yes no koe dierenarts https://schooltv.nl/video-item/hitte-hitte-hitte-ik-voel-ik-voel-wat-jij-niet-voelt-1 2024-01-04T12:51:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37489.w613.r16-9.c8fcf64.webp Hitte hitte hitte | Ik voel, ik voel wat jij niet voelt Ik voel, ik voel wat jij niet voelt Ik voel, ik voel me helemaal niet goed Ik voel, ik voel wat jij niet voelt Ik voel, ik voel me helemaal niet goed Het wordt wel zweten Maar je wordt beter Je wordt weer sjalalalalaaala Hitte hitte hitte Koud zweet Licht in m’n hoofd Ik weet niet eens meer hoe ik heet Hitte hitte hitte Ik krijg geen hap meer door mijn keel Ik heb m’n dagen geteld en het zijn er niet veel Het wordt wel zweten Maar je wordt beter Je wordt weer sjalalalalaaala O het wordt zweten Ja je wordt beter Je wordt weer sjalalalalaaala Ik voel, ik voel wat jij niet voelt Ik voel, ik voel wat jij niet voelt https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16456117 77.12 679 2021-03-07T17:15:00+00:00 yes no gevoel zorg https://schooltv.nl/video-item/lieve-mama-een-liedje-over-dood-en-rouw-1 2024-01-04T12:51:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37490.w613.r16-9.5fc3fc5.webp Lieve mama | Een liedje over dood en rouw Ter aarde besteld, Te ruste gelegd Zo gedaan Zo gezegd Mama ik kon niet voor je zorgen Want ik wist niet wat ik moest doen Mama, je bent niet in de wolken Mama, je bent niet waar ik zoek Lieve mama, ik mis je ontzettend veel Wie houdt er van mij zoals jij dat deed? Je huilde, lachte en was boos met mij Zal ik later ook zo’n lieve moeder zijn? Wat je voor me bent dat kan ik niet beschrijven Maar je bent in mijn hart En daar zal je altijd blijven Je bent in mijn hart, en daar blijf je voor altijd Lieve mama Je bent in mijn hart, en daar blijf je voor altijd Je bent in mijn hart, en daar blijf je voor altijd Je bent in mijn hart, en daar blijf je voor altijd https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16456118 107.562 1117 2021-03-07T17:15:00+00:00 yes no dood verdriet https://schooltv.nl/video-item/fabulous-een-liedje-over-het-najagen-van-je-dromen-1 2024-01-04T12:51:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37491.w613.r16-9.53a0c0b.webp Fabulous | Een liedje over het najagen van je dromen Ik opende m’n ogen en de wereld was Nat en grauw Grijs en bleek Waar ik zo naar uitkeek Die droom viel uiteen In de aarde en de regen En ik twijfel aan mezelf ineens Maar wacht Ik recht m’n rug Ik weet een echte ster Die houdt hoop Nee die krijg je niet zomaar omver Ik lach Ik sta op Ik heb moed Ik schraap mijn stem Ik ga door totdat ze zien wie ik ben Want ik heb een droom I’m a star, all my life Zie me dan staan I’m fabulous, fabulous, fabulous Want ik ben een bloem in de knop Geef me aarde, regen, want door jullie bloei ik op Zie me dan staan, duizenden mensen Ze kijken naar mij Ik draai pirouetten Een staande ovatie Ik heb een droom https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16449061 103.573 1012 2021-02-28T17:05:00+00:00 yes no droom zingen https://schooltv.nl/video-item/de-definitie-van-angst-het-is-niet-erg-om-bang-te-zijn-1 2024-01-04T12:51:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37492.w613.r16-9.0d79869.webp De definitie van angst | Het is niet erg om bang te zijn Soms word ik moe als ik steeds mezelf vergeet als de sterkste En als ik bang was in het donker mocht niemand het merken Maar in de toekomst, als ik me zo voel, ik zweer 't, ik zeg het ze Dat is pas stoer, dat is pas mannelijk, broeders, zo werkt 't Angst is niet erg, al voelt het soms erg, het is niet het ergste Dus ga jezelf niet tergen en je niet aan je angsten ergeren Soms vallen we door de mand en zijn we bang, maar dat is echt menselijk Nooit bang te zijn, dat is nog geen mens gelukt, geen enkel mens gelukt Dit is het ding: niemand is altijd een bink Sommigen sterk, sommigen slim, sommigen rennen, sommigen vechten Bevriezen, winnen, verliezen dat is natuurlijk je redding bij hetere vuren, je focus om beter te sturen Beter te varen bij vele gevaren die vele ervaren Angst in je leven, bedenk dan niet falen maar leer dat je leert door overleven en streven naar betere dagen, je weet toch? Betere dagen, en dat toegeven, alles is even, dat is pas stoer Ik zeg het je: dat is pas stoer, al zeg ik het zelf Je weet zelf Je weet zelf! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16462237 98.41 744 2021-03-14T17:30:00+00:00 yes no gevoel angst rap https://schooltv.nl/video-item/binnen-wandelen-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-08T12:59:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37493.w613.r16-9.bad1948.webp Binnen wandelen | Stukje uit Sesamstraat Pino zou gaan wandelen, maar het regent heel hard. Maar wandelen hoef je niet per se buiten te doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16464788 119.85 1056 2021-03-15T23:00:00+00:00 yes no wandelen https://schooltv.nl/video-item/duiken-in-een-piepklein-zwembadje-stuntman-stefan 2024-02-08T12:59:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37494.w613.r16-9.92a96b4.webp Duiken in een piepklein zwembadje | Stuntman Stefan Omdat deze studio hier veel te klein is voor het volgende optreden gaan wij met onze camera naar buiten. Hooggeacht publiek, het spijt ons dat we u ook vandaag weer moeten confronteren met ’s werelds meest talentloze entertainer. De steeds weer teleurstellendste minkukel van het westelijk halfrond, de man wiens opkomst alleen al een afgang is, hier is ‘ie dan: Stuntman Stefan. Ja, dankjewel! Vandaag zal Stuntman Stefan van het gebouw af naar beneden duiken, precies in dit piepkleine zwembadje. Ben je er klaar voor, Stefan? Helemaal! Veel succes dan, Stefan! Hotsa, flotsa, wiehoe! Ongelofelijk, als je zo kan duiken heb je vast en zeker al je zwemdiploma’s. Huh? Zwemdiploma’s? Ja, je duikt toch een zwembad in? Ja. Dan moet je toch een zwemdiploma hebben? Maar die heb ik helemaal niet. Oh jeej. Waar ga je naar toe, Stefan? Naar beneden. Gelukkig heb je geen zwemdiploma nodig om door de grond te zakken. Tot zover het meelijwekkende optreden van Stuntman Stefan. Alles oké, Stefan? Ja, hoor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16464793 118.25 8089 2021-03-15T23:00:00+00:00 yes no duiken https://schooltv.nl/video-item/talen-zijn-verschillend-door-het-klimaat-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:51:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37495.w613.r16-9.5935e53.webp Talen zijn verschillend door het klimaat | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger of is het kletspraat? We zullen het zien. Waarom spreekt niet iedereen dezelfde taal? Dat komt door het klimaat. Het klimaat? En wie bent u precies dat u dat zo goed weet? Ik ben Wietske Storms, weervrouw bij RTV Middendoor. Ja, u bent de weervrouw. Maar hoe komt het dat het klimaat ervoor zorgt dat we allemaal een andere taal spreken? Dat komt door de temperatuur en de wind en de regen. Die hebben allemaal effect op de keel en de stem. En daarom klinken alle talen in alle verschillende landen anders. Maar hoe werkt dat dan precies? Heel simpel. Stel, je hebt het koud. Dan begin je te bibberen. Je spant al die spieren aan en alles wordt hard. En dat ga je dus horen. Als u meekijkt op de kaart van Europa... In het noorden is het koud. Alle landen die daar liggen zijn koud. Hoe kouder het land hoe harder de taal. Hoor maar: ZE ZEGT WAT ZWEEDSE WOORDEN Dat is Zweeds. Ja! Klopt, dat is Zweeds. Ik heb de klimaatkast meegenomen. Daar kun je een koud of warm klimaat mee nabootsen. Ik dacht: hoe leuk zou het zijn als meneer Snugger daar in ging zitten. Wat denken jullie? Ja! Je, meneer Snugger, zou u er even in willen. Voor de wetenschap. Het doet niet zeer, meestal. Meestal niet. Daar houd ik u aan. Meestal doet het geen pijn. Ik zet 'm op een ijskoud gebied. Toch? Een ijskoud klimaat. Zo.Koud ineens hier. Ja, dat wordt heel koud, let maar op. En dan dacht ik dus... Als u nu leest wat hier staat. 'Kaasomelet om mee te nemen'. Maar dat moet dan in het Zweeds... want het Zweeds is een taal... uit het koude klimaatsgebied. Ja? Kunt u dat voorlezen? Ik wil het wel proberen. HIJ LEEST HET ZWEEDSE BORD VOOR Klinkt dus keihard, he? Dat is nou het koude klimaatsgebied. We zetten 'm nu even op iets warms. Ik red u even, hoor. Zuid-Frans warm. Lekker warm ineens! Dan geven deze even aan u. Lekker warm! SJOERD LEEST HET FRANSE BORD VOOR Kijkt, dat klinkt zacht en warm. Net gesmolten chocolade. Want het Frans is namelijk een taal uit het warme klimaatsgebied. Heerlijk!Voila! Wat gebeurt er nou als ik weer die voorlees in een warm klimaat? Nee, dat kan niet. SJOERD LEEST HET ZWEEDSE BORD VOOR Nee, dat gaat niet! SJOERD LEEST HET FRANSE BORD VOOR Nee, dat was niet echt een goede uitspraak. Het maakt helemaal niks uit! Nu het warm is klinkt die koude taal niet ineens heel warm. U mag gaan. Bedankt! Wat een onzin! Kletspraat. Maar hoe zit het dan wel? Taal bestaat al heel erg lang. Wetenschappers zijn het er niet over eens hoe lang. De één zegt 50.000 jaar, de ander wel 2 miljoen. Nogal een verschil. We spreken verschillende talen omdat mensen vroeger heel ver uit elkaar woonden. En ieder groepje mensen bedacht zijn eigen taal. Als je alle talen wil leren ben je nog wel even bezig. Er bestaan namelijk minstens 6000 gesproken talen. Hiernaast bestaan er ook nog 140 gebarentalen. Deze talen worden gebruikt door dove mensen en kunnen verschillen per land. Dove mensen zeggen geen “hatsjie” bij het niezen. Want dit geluid is in elke taal anders. Engelstaligen zeggen “achoo” en Japanners niezen weer met “hakashun”. Bij doven hoor je vooral de ademgeluiden die zij maken bij het niezen. Soms wil je dat jouw bericht alleen gelezen kan worden door degene voor wie het bestemd is. Dan kun je er geheimtaal van maken. De Egyptische farao’s gebruikten geheimtaal om de nieuwste roddels aan elkaar door te geven. Als jij geheimtaal wil gebruiken, kan je bijvoorbeeld andere talen gebruiken of letters wisselen. Je zou de taal Rotokas kunnen gebruiken. Deze taal heeft een alfabet met maar 12 letters! Dan is scrabble wel een stuk makkelijker.. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16464794 228.44 3193 2021-03-17T23:00:00+00:00 yes no taal https://schooltv.nl/video-item/jonge-capibaras-op-kraambezoek 2024-01-04T12:51:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37496.w613.r16-9.8816163.webp Jonge capibara's | Op kraambezoek We gaan op kraambezoek. Geboren: Capibara's. Ik ging op kraambezoek bij de capibara's. Capibara's zijn gewoon enorme, uit de kluiten gewassen knaagdieren. Wat neem je dan mee als kraamcadeau? Nou, een bos met takken. En toen zei Elbert: Ik vond dat heel dom. Want capibara's lijken op cavia's, dus wat neem je dan mee? Caviavoer! Kan-ie lekker knabbelen. Je kan toch niet bij die capibara's aankomen met caviavoer? Ik denk dat ze daar zelfs een beetje beledigd door zijn. Oke, hier is het. Ik leg deze even neer, dat krijgen ze straks. Oh... hee Koen! Hee! Dit zijn de kleintjes? Dat zijn de kleintjes. Dat is de hele familie, met nog wat oudere broertjes en zusjes. De vrouwtjes die we hier hebben krijgen een a twee keer per jaar... tot zeven jongen. Tot zeven jongen! Ja. Hoe oud zijn de jonkies? Bijna drie weken oud. Ah... schattig! Vandaag gaat de dierenarts de capibara-baby's onderzoeken. Ze geeft ze ook een prikje tegen ziektes. En kijkt welk capibaraatje een mannetje of een vrouwtje is. Hello, meneer! Daarvoor moeten de jonge capibara's eerst naar het binnenverblijf. En daarvoor moet je vooral heel veel geduld hebben... Zo dames, kom maar. Ze zijn en beetje traag van begrip. Maar als we gewoon rustig doorlopen lopen ze vanzelf naar binnen. Ze moeten nog even het hoekje om, en dan zitten ze in hun binnenverblijf. Moeder en jongen zitten binnen. Ja. Stap 2 is eigenlijk om moeder te splitsen van de jongen. Bij capibara's is het heel moeilijk om te zien... of het een mannetje of een vrouwtje is. Ook voor dierenarts Christine. Daarom gaat ze ook een paar haartjes van de jonge capibara's plukken. Die worden later in het laboratorium onderzocht. Hop! Gevangen! GEPIEP Want voordat Christine aan de slag kan... moeten de capibara's een voor een gevangen worden, voor onderzoek. Nou, die is klaar. Nou, laat maar zien. Oke, daar gaan we. Yes! Helemaal goed. CAPIBARA PIEPT ANGSTIG. Ze zijn echt heel sterk. Dat verwacht je niet, maar ze zijn echt sterk. Ze zijn een beetje aan het piepen, dus het lijkt heel zielig. Maar dit is wel heel belangrijk voor hun gezondheid. Ze kunnen wel kijken of ze een piemeltje zien of balletjes. Maar je weet het nooit zeker. Vandaar die haren. Die gaan naar het lab, en door genetisch onderzoek weten ze dan zeker wat het geslacht is. Wat denk jij, Koen: caviavoer of de tak? Als ik capibara was, zou ik voor de tak gaan. Ja, natuurlijk! Nou, we gaan het zien, Elbert. Kijk. Het is afwachten. Ik denk dat het gewoon een hele goede combinatie was: Caviavoer en de takken. Gelijkspel wat mij betreft, Elbert. Gelijkspelletje! Ja, gelijkspel. Jij zegt: een goeie combinatie. Maar WIJ zijn een goeie combinatie. Aaaah... dat denk ik ook(!) Net als die capibara. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16464795 223.594 3611 2021-03-16T23:00:00+00:00 yes no cavia https://schooltv.nl/video-item/het-geheim-van-de-egelstekel-de-snijtafel 2024-01-04T12:51:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37497.w613.r16-9.8ff7b11.webp Het geheim van de egelstekel | De snijtafel Als je dierenarts wil worden, moet je leren hoe dieren er ook van binnen uitzien. Je moet er dus in snijden. In dode dieren, natuurlijk. Vandaag op de snijtafel: Een egeltje. Een egeltje, ja. Aah... Leuk om 's van dichtbij te kijken. Ja, ze zijn normaal gesproken heel erg schuw. Ja. Is dit nou echt heel scherp? Ja, ik zou wel oppassen. Ja, best puntig. Kun jij in deze egel de dikste haar vinden? De dikste haar. De dikste haar, de grootste haar die je kan vinden. Dat is denk ik zo'n stekel. Ja! Helemaal goed, dat is een stekel inderdaad! Dat weten heel veel mensen niet. Maar deze stekels zijn gewoon een ander type haren. En hier zit de allerdikste, op de rug. Zal ik daar eentje van pakken? Je mag het proberen. Moet je kijken! Je kan 'm gewoon optillen. Je kunt een hele egel optillen aan één stekel. Ja. Aan één haar dus. Aan EEN haar, ja. Weet je waarom een egel stekels heeft? Om zichzelf te beschermen.Ja. Dan wordt-ie een stekelballetje. Egels hebben een spier, waarmee ze zich tot een balletje kunnen vormen. Zo dus. Ja. Als je 'm oprolt gaan de stekels alle kanten uit staan. Ja. Zal ik proberen eentje weg te snijden? Dan moet je een mesje gebruiken of een schaar. Een schaar dan maar. Nu heb ik er meerdere. Nu heb je er meerdere, ja. Zullen we kijken hoe scherp die stekels zijn? Moet ik je prikken? Nou, liever niet. Daar liggen ballonnen, probeer het daar maar op.Oke. Proef op de som! Een, twee... Dit gaat als een trein joh! Scherp he? Hartstikke scherp. Heel licht. Ja, het weegt niks. Nee. Waarom denk je dat die stekel zo licht is? Omdat-ie van haar is gemaakt. Haar is ook licht. Haar is ook licht, maar als je haar dik maakt, wordt het zwaarder. O ja. Het lijkt alsof-ie hol is van binnen. Klopt, ze zijn hol. Daarom zijn ze zo licht. We kunnen even onder de microscoop kijken. Ik zie allemaal kleine luchtbelletjes. Je ziet allemaal kleine kamertjes die gevuld zijn met lucht. De stekel is niet alleen hol, maar in de stekel zitten luchtkamertjes... die apart van elkaar afgesloten zijn. Dat zorgt ervoor dat de stekel zo supersterk is en ook buigzaam. Het zijn hele goede klimmers. Ze klimmen best wel vaak in bomen. Maar als-ie valt, rolt de egel zich op, zodat alle stekels naar buiten staan. En dan valt-ie, en de stekels vangen eigenlijk alle kracht op. Dus het doet geen pijn. De egel heeft nergens last van. Hij heeft gewoon een soort harnas om zich heen. Ja. Een luchtharnas. Ja, een ingebouwde airbag. Als je een rietje hebt. Ja, die is ook hol van binnen. Ja. We doen of dit een stekel is. Als ik het rietje licht buig, gebeurt er niet veel. Doe ik het te hard, dan knakt-ie. EEN zo'n stekel van een egel kan ZO veel gewicht dragen... dat je iemand van 120 kilo eraan zou kunnen hangen, en dan pas knakt-ie. Letterlijk 120 kilo. En dat is hartstikke interessant. Want er zijn onderzoeken naar de structuur en het materiaal van die stekels. Zodat we het zelf kunnen gebruiken en materiaal kunnen maken dat stevig en buigzaam is. Dus als je het geheim van de egelstekel goed onderzoekt... Ja. kun je misschien wel buizen maken die heel buigzaam zijn en sterk. En sterk blijven en niet zullen knakken. Ah, ja. Wat we allemaal wel niet kunnen leren van een egel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16465709 207.168 1764 2021-03-17T23:00:00+00:00 yes no egel https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-duurzame-wollen-trui-van-schapenwol-uit-nederland 2024-01-04T12:51:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37498.w613.r16-9.598a9fe.webp Hoe maak je een duurzame wollen trui? | Van schapenwol uit Nederland Hee. Hee. Goedemorgen dames. Goedemorgen. Wat doe jij op mijn land? Ja, sorry, ik heb vannacht hier mijn tentje opgezet. Ik ben op zoek naar mensen met een hele kleine voetafdruk. Voetafdruk? Ja, mensen met de allerkleinste voetafdruk. De grootte van je ecologische voetafdruk hangt af van hoeveel je van de aarde gebruikt. Als iedereen op aarde net zo zou leven als wij Nederlanders dan zouden we drie keer de aardkloot nodig hebben om iedereen te voorzien. Dat kan beter. En daarom deel ik een prijs uit aan mensen met de kleinste voetafdruk. Ik blijk met mijn neus in de romige schapenboter te zijn gevallen. Boerin Reina heeft tientallen lammetjes, geiten en schapen. Als een schaap je recht aankijkt, hij heeft van die liggende pupillen. Klopt. Het zijn vluchtdieren. Dus dan kunnen ze een beetje om het hoekje kijken. Dan zien ze bijvoorbeeld of er een roofdier aankomt. En waarom heb je schapen eigenlijk? Nou, kijk maar eens wat je aan hebt. Vind je het niet mooi? Ja. Een beetje slordig. Nee. Jouw jeans bijvoorbeeld hebben al 7000 km afgelegd...voordat jij hem aan kan doen. En jouw trui heeft de halve wereld al over gereisd. Echt? Maar hoe zit dat dan? Nou, kijk hier, de meeste schapenwol komt uit Australie. Dan gaat het naar China toe, daar wordt het gewassen. En dan gaat-ie bijvoorbeeld naar Italie om gesponnen te worden. Maar het breien gebeurt dan weer in China omdat dat goedkoper is. En dan gaat-ie weer helemaal terug naar Europa om hier verkocht te worden. Wacht even, een trui die je hier in Nederland koopt is misschien wel drie keer over de wereld gegaan voordat je hem in de winkel hebt liggen? Ja. Absurd! Ja, het is idioot. Tja, en om die reden gooide Reina een paar jaar geleden het roer helemaal om. Ze zei haar topbaan op om zonder enige ervaring een schapenboerderij te beginnen. En da's nog eens andere koek. Dag en nacht werken en dan maar hopen dat je er iets aan verdient. Maar het doel was duidelijk: een echt Nederlandse trui maken van wol die niet de hele wereld heeft afgereisd. Nou, hier is-ie dan. Nederlandse vacht. EEN vacht van EEN schaap? Ja. Wauw! Wauw! Dit is heerlijk! Niks meer aan doen. Nou, zo makkelijk is het ook niet. Want als we een trui willen maken dan moet het eerst gewassen worden, en dan gesponnen, en dan geverfd. Dan worden er panden van gebreid, en die zetten we dan aan elkaar en dan heb je een trui. Heel veel werk. Ja. En dat gebeurt allemaal hier in deze werkplaats? We hebben breimachines. En wat we niet kunnen dat doen we ergens anders in Nederland. En zo kunnen mensen een Nederlandse trui dragen van wol hier achter in de wei. Klopt. Zo zorg jij weer dat die mensen een hele kleine voetafdruk hebben. Ja. Reina, ik ben helemaal overtuigd. Even zoeken, maar hier is-ie dan. Speciaal voor jou. De Gouden Voetafdruk. Ooooh. Wat leuk. Dank je wel. Helemaal blij. En zo heeft Reina de trofee voor de kleinste voetafdruk meer dan verdiend. En ik? Ik ga terug naar mijn tent om zelf mijn eigen Hollandse trui te breien. Al vrees ik dat dat nog wel even duurt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16464796 209.685 1978 2021-03-16T08:31:07+00:00 yes no wol kleding duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/hoe-kun-je-de-uil-helpen-met-uilenkasten-aan-de-bomen 2024-01-04T12:51:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37499.w613.r16-9.4284e2e.webp Hoe kun je de uil helpen? | Met uilenkasten aan de bomen Luister. Je hoort niks, he? Dat komt omdat er ook niets is om te horen. Vroeger als je nu zou luisteren zou je dit geluid horen. Het geluid van een uil. Maar er zijn steeds minder uilen in Nederland en daar gaan we vandaag wat aan doen. Wauw. Wat een vogel, zeg. Een gigantisch beest is het. Echt zo groot. Wat vind jij nou het bijzonderste aan die uil? Het bijzonderste, als die zo vliegt. Je hoort niets. Hij is totaal geruisloos. En al zijn alle lampen uit, kan hij nog steeds zien waar wij zijn. Hoezo kunnen ze zo goed zien? Ze kunnen zo goed zien, want die ogen zijn vet groot. Ze kunnen met het minimale licht dingen zien die wij niet kunnen zien. Vet he? En je hoort niks. Je hoort helemaal niks. Is het niet gevaarlijk wat je doet? Hij heeft enorme poten. Ja, enorm gevaarlijk. Het is net een haai met vleugels. Serieus? Wij hebben getrainde uilen, maar ik zou hem nooit aaien. Want als die klauwen een keer uithalen en hij vindt het niet leuk, heb ik een kras. Dus we zijn extreem voorzichtig met ze. We hebben de juiste training, maar het is geen huisdier. Hij raakte me gewoon. Hij kwam met zijn vleugel tegen mijn hoofd aan. Hoe gaat het met de uil? Met deze uil gaat het vet goed. Die krijgt eten en heeft zijn plek. Maar in de natuur gaat het stukken minder. Dit is een Europese oehoe en die hebben een ongelooflijk territorium nodig met veel bomen. En die bomen kappen ze. Maar we planten toch veel bomen bij? Ja, klopt, er wordt een sprietje neergezet en dat is voor een uil een soort tandenstoker. Maar voor de rest kan hij er niks mee. Dus ze moeten de oude bomen hebben. Ja, oude bomen, dikke bomen. Dan moet er een hol inzitten, een beetje naar beneden. Dat is een huis, hun nest. Dat moet je hebben. Dat gaat niet in een klein sprietje. Wat is de oplossing? DE oplossing is om een vet grote nestkast te maken. Daar maak je een groot gat in en die hang je dan op en daar gaan ze broeden en krijg je veel uilen. Serieus? Kunnen we helpen om er een te bouwen? Geen probleem. Wel hebben hout, we hebben alles. Kom mee. Zit die zo goed? Ja. Oke, zo. Komt nog een dak op. Kijk, hatsikidee. Tadaa! Een uilenparadijs. Wat zeg je hiervan? Als jij hem gaat opgehangen, ga ik een uiltje knappen. Mazzel. Dit is een mooie bossie voor m'n uilenkastje, yes. Maar... nu het volgende probleem. Hoe ga ik dit ding 5 meter hoog ophangen? Ehm...Yo! Joehoe! Huh? Yo! He? Hier! Kijk dan! Yo yo, hier! Hierboven! Boven? Ja. Oh daar! Hee! Ha. Hallo. Wat doe jij daar? Ik ben die boom aan het snoeien. Hij is ziek. Jaja, en doe je dat gewoon voor de lol?Nee, dat is mijn werk. Het heet boomverzorger maar ik noem het bomendokter. Bomendokter? Waar let je dan op als je daar hoog in die boom staat? We proberen ze in goede staat te houden. Ik haal 't dode hout eruit zodat jij het niet op je hoofd krijgt. Zoals die dikke tak .Die heb je er net uitgezaagd? Ja. Die wil je niet op je hoofd hebben! Wat heb jij bij je? Ik heb een uilenkast gebouwd. Vet. Maar ik krijg hem niet zo hoog opgehangen. Ik ga je helpen! Yes! Je weet zeker dat die boom ons houdt? Ja. Een tak dikker dan je pols, in principe is die altijd goed. Kom op! Hier kunnen we wel wat mee. Oke. Oke. Yes. Mooi. Oke, deze hangt. Wil jij nou ook zo'n huisje voor de uilen bouwen... bouw dan zo een kast, en vraag gewoon aan de boswachter of hij wil helpen ophangen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16464797 294.08 949 2021-03-16T08:42:58+00:00 yes no uil natuurbescherming https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-een-divers-bos-belangrijk-een-gevarieerd-bos-voor-meer-biodiversiteit 2024-01-04T12:51:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37500.w613.r16-9.ff2730c.webp Waarom is een divers bos belangrijk? | Een gevarieerd bos voor meer biodiversiteit Vandaag ben ik Bos Boss. Ja, jullie horen het goed, baas van het bos. Want het lijkt alsof deze bomen hier allemaal vanzelf zijn gekomen maar dat ligt heel anders. Ik mag vandaag belangrijke beslissingen nemen over bomen. Want hoe zorgt je ervoor dat je je bos jong, stralend en gezond houdt? Dit is Lennard, hij is boswachter en kent alle bomen en dieren in dit bos. Lennard weet precies wat goed of slecht is voor een bos. Dus ik kan zijn hulp goed gebruiken. Hey Lennard. Hey Manon. Normaal ben jij hier de Bos Boss, toch? Ja, ik ben wel de boswachter van dit gebied. Maar ik mag het vandaag een dagje zijn. Ja. En daarom heb ik meegenomen: Een pet. Oke. En ik heb een kaart voor je meegenomen. Ik voel me gelijk meer boswachter. Zonder kaart kun je verdwalen en dan weet je hoe het bos eruit ziet. Ja, alleen. Ik vraag me wel af. Ik zie allemaal bomen die gekapt zijn. Waar is dat bos naartoe? Nou, op sommige plekken in dit grote bos maken we open plekken. Dit was dus bos, dat hebben we gekapt. En daar komt jong, nieuw bos voor terug. Dat gaan we planten. Gaan wij dat ook doen? Wij gaan bomen planten. Maar als we zoveel bomen moeten planten vandaag kwamen we hier niet weg. Dus wij gaan naar een andere plek, kleinere klusjes doen, maar we gaan wel planten. Oke. Ik ben heel benieuwd. Wat voor bomen zie ik eigenlijk? Manon, wat valt je op als je hier om je heen kijkt? Wat staan hier voor bomen? Veel hoge boom met naalden. Dus? Naaldbomen. Naaldbos. Naaldbos. Dit is nou een eenzijdig, monotoon naaldbos. Veel van hetzelfde. Die bomen hier, dat gaat toch niet goed? Nee, die zijn hartstikke dood. Gaan die dood? Een deel van dit bos sterft op dit moment af, door klimaatverandering. Met name de droogte in de zomer. Te weinig water. Daar kunnen deze bomen niet meer tegen. Hoe komt het dan dat hier zoveel naaldbomen zijn? Al onze oerbossen in Nederland zijn gekapt in het verleden. Het werd gebruikt voor timmerhout en scheepsbouw. En daar zijn veel naaldbossen voor terug gekomen. Nu zijn we 100 jaar later en hebben een ding vergeten, het bos mengen. Waarom moet er een menging komen? Waarom is dat goed? We gaan zorgen dat hier verschillende bomen komen. Dat is wat ik wil. Een gevarieerd bos. Dus dat betekent dat er meer verschillende dieren komen. Ja, meer planten en diversiteit. Jij hoort hierbij, of niet dan? Zo, jij hebt wel echt een groot bos, he Lennard? Lennard? Ja, ik ben hier. Ik ben een boom aan het omzagen. Een boom? Je bent een boom aan het omzagen?! Dat ga je toch niet doen in mijn... Aaaah! Pas op. Er staat gewoon stroom op dat hek. Als je aan deze kant komt, vertel ik het je. Oke. Zakken, zakken, zakken. Zo gaat het goed. Waar is die boom? Aah! Waar is die boom? Dat moet je niet beetpakken, dat zijn bramen. Plat blijven. En draad niet raken. Aaah! Kruipen. Zo, ja. Oke. Je bent het als een dier stiekem toch onder het draad gekropen. Maar Lennard, waarom staat er eigenlijk stroom op dit hek? Nou, we zijn hier in het leefgebied van verschillende wilde dieren. In reeën, edelherten, wilde zwijnen. Die mogen graag jonge bomen eten. Die vreten de knoppen van de loofbomen. Dan gaan ze telkens hier vreten en eten ze de knoppen en het blad. Komt die nooit groter en wordt het nooit een boom dus die beschermen we nu. Lennard, stop! Je gaat toch niet serieus een boom omzagen? Jawel. Waarom? Omdat een gemengd bos willen. We doen het voor het bos. Als boswachter moet je het bos managen en moet je kiezen met welke bomen je verder wil. Kunnen we kunnen we dan misschien toch niet een boompje redden? We gaan een boom uitgegraven en die mag jij meenemen. Ja, deal. We hebben hier Frits. Is dit Frits de den. Ja. Frits, gaat het? Nou, Frits. We hebben je gered. We gaan een mooi nieuw plekje voor je zoeken. Oke. Ja. Komt-ie. Hopsas. O. Dat gaat makkelijk, he. Ja, dat gaat soepel. Kijk, en dan hebben we weer... Ruimte. Lennart, we hebben gekapt, we hebben gesnoeid. Wat gaan we nu doen? Nu gaan we planten. Oke. Ja. Dank je wel. En hier staat geen stroom meer op? Nee, gelukkig niet. Ja. Oef. Ja, ik heb geoefend. Kijk, dat gaat goed. Oke. We gaan planten. Ja. We hebben eiken meegenomen. De eik is heel goed voor de natuur en voor de biodiversiteit. Let's go. Ja. De allereerste boom. Ja. Dit is wel goed, toch? Ja, zullen we het doen? Ja. Nou, proost, denk ik. Ja, proost. Dank voor je hulp. Proost op onze boompjes en de toekomst van het bos. O! En Frits gaat natuurlijk naar een bomenasiel! Ja, echt waar, een asiel voor bomen. Hoi, Dries. Hee, Manon. Hoi. Ik heb Frits hier bij me. Wat leuk. Leuke naam. Dank je. Mag hij misschien bij jou in het bomenasiel? Jazeker. Wij zijn een soort bomenhub en vanaf hier gaan ze weer door naar andere plantlocaties. Waar gaan we 'm neerzetten? Daar. Zullen we hem hier neer zetten? Ja, is goed. Dries, ik hoorde dat bomen een winterslaap houden. Klopt dat? Ja, klopt. In de winter gaan alle sapstromen naar beneden. Dat wordt opgeslagen in de wortels. In het voorjaar komt alles weer omhoog en groeit hij verder. Ja? Ja. Een beetje aandrukken zo. Nou, zo staat hij mooi. En laat je nog even weten hoe het met hem gaat? Jazeker, doen we. Oke, top. Dank je wel. Geen dank. Doeg. Hoi hoi. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16465710 401.685 4150 2021-03-16T08:49:08+00:00 yes no bos boom biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/de-peukenprullenbak-van-lize-en-mare-een-oplossing-voor-weggegooide-sigarettenpeuken 2024-01-04T12:51:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37501.w613.r16-9.98c9f64.webp De peukenprullenbak van Lize en Mare | Een oplossing voor weggegooide sigarettenpeuken Ik denk dat als ze het zien dat het afgelopen is met de peuken in de bosjes. Ik ben Mare en ik ben 11 jaar. Ik ben Lize en ik ben ook 11 jaar. We wonen naast elkaar in Rotterdam. En zijn al acht jaar vriendinnen. We zijn een team. Het afvalteam. Trash Team. De meeste mensen denken dat hij helemaal van papier is, dus dat het oplost. Maar zo'n peuk, daar zit plastic in. En plastic vergaat niet dus dat betekent dat de sigaret voor altijd in de natuur zit. Of een dier eten 'm op, dat kan ook nog. Er ligt iets naast de prullenbak. Je kan het er toch ook in gooien. En de stof die er in zit is giftig, dus als een dier het eet of als het in de natuur komt, is het in ieder geval niet goed. Nu ruimen we het allemaal op, en dan komen we morgen langs en dan ligt er net zoveel als vandaag. Ik vind het heel irritant want dan ruim je het op voor niks. En dat dan de hele tijd. We liepen een rondje en dan heb je eigenlijk dit al. Beste wijkraad, mijn buurmeisje ik gaan regelmatig vuil prikken. Wij vinden vooral veel sigaretten en mondkapjes. Wij willen hier iets aan doen. Kunnen we de buurt helpen? Groetjes van Mare en Lize. Wij zijn toen in contact gekomen met Fokka en Bas en dat zijn ontwerpers. Toen hebben we besproken wat we zouden willen. We wilden een soort hele grote afspraken maken zodat iedereen die er langs liep met zijn peuk 'm daarin kan doen in plaats van op de grond. En toen hebben we een ontwerp bedacht en dat hebben we uiteindelijk in elkaar gezet. We hebben nu een peukenprullenbak bedacht. Oh jongen, dit is satisfying. We hebben onderwerpen bedacht waar jongeren zich mee bezighouden. Daar staat dan een stelling, bijvoorbeeld: Feyenoord of Ajax? Of Lieke Martens-Memphis Depay? En dan kan je daar je stem uitbrengen en je peuk goed weggooien. Nou, succes Mare. En dan zie je aan het einde van de maand ongeveer welke heeft gewonnen. Je hoeft niet per se iets te ontwerpen. Want het is vaak ook zoals mensen zien dat je aan het prikken bent dat ze dan ook iets meer bewust er van worden zeg maar. Dus dat ze minder snel de peuk weggooien. Als jij die aantrekt, Mare. Hoe vinden we de kleuren? Ja, die zijn wel mooi. Ik kan het ook goed lezen. Ja toch. Ja. Wie is de beste voetballer, Memphis Depay of Lieke Martens? Lieke Martens. Over 10 jaar denk ik dat er in ieder geval minder peuken zullen zijn. Dat er geen peuken meer liggen. Helemaal geen peuken dat denk ik niet. Maar ik hoop wel veel minder. Ik hoop het ook. Zo min mogelijk peuken. En dat we uiteindelijk op eetbare peuken komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16465711 210.56 659 2021-03-16T08:50:45+00:00 yes no sigaret afval zwerfvuil https://schooltv.nl/video-item/zuid-afrika-de-wereld-rond 2024-01-04T12:51:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37503.w613.r16-9.92e0b42.webp Zuid-Afrika | De wereld rond Zuid-Afrika is het zuidelijkste land van het continent Afrika. Het land heeft niet één, maar wel drie hoofdsteden. Pretoria is de bestuurlijke hoofdstad, Kaapstad is de wetgevende en Bloemfontein is de gerechtelijke hoofdstad. Zuid-Afrika heeft een roerige geschiedenis van oorlogen, opstanden en bezettingen. Handelaren en kolonisten uit Portugal, Nederland, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd-Koninkrijk hebben hun invloeden in het land achtergelaten. De kolonisten vestigen zich er als het ‘Afrikaner volk’, een mengeling van Nederlanders, Duitsers en Fransen. De oorspronkelijke bewoners: Het San-volk wordt tijdens oorlogen met de Europese kolonisten verdreven of vermoord. In 1797 komt Zuid-Afrika in de handen van de Britten. De Afrikaner boeren trekken het binnenland in en stichten hier hun eigen republieken. Na enkele Boerenoorlogen worden in 1902 alle republieken in Zuid-Afrika verenigd en in 1961 wordt het land onafhankelijk. Na de Tweede Wereldoorlog wordt ‘de apartheid’ ingevoerd. De regering stelt dat Blanken en ‘niet-blanken’ gescheiden van elkaar moeten leven. Zwarte mensen worden daarbij stelselmatig gediscrimineerd. De antiapartheidsactivist Nelson Mandela verzet zich hiertegen. Maar Mandela wordt in 1962 gearresteerd en opgesloten in de gevangenis op Robbeneiland. Pas in 1990 wordt hij vrijgelaten Een jaar later wordt de apartheid helemaal afgeschaft en wordt Mandela de eerste zwarte president van Zuid-Afrika. Tegenwoordig is de bevolking een smeltkroes van culturen. De zwarte bevolking beslaat bijna 80 procent van de Zuid-Afrikanen. De rest is een mix van de oorspronkelijke Europese Afrikaners en immigranten uit onder andere Azië. De zwarte bevolking bestaat uit negen etnische groepen met ieder hun eigen cultuur en tradities. De grootste groep is die van de Zulu’s. Zuid-Afrika heeft een sterk ontwikkelde economie. Vooral communicatie, transport en energie zijn belangrijke economische sectoren. Toch wordt Zuid-Afrika niet beschouwd als een sterk ontwikkeld land. Veruit het grootste deel van de bevolking leeft onder de armoedegrens en de verschillen tussen arm en rijk zijn heel groot. ‘De wereld in één land’: zo wordt Zuid-Afrika vaak omschreven. Het land is uitgestrekt: van hoge bergen tot uitgestrekte woestijnen. En van grote steden tot tropische stranden. Bekende plekken zijn de Tafelberg en Kaapstad. In het binnenland zijn er wildparken waar safari’s worden georganiseerd. Het meest bekende wildpark is het Krugerpark. In dit park kun je bijzondere dieren vinden, zoals de ‘Big 5’: de olifant, de neushoorn, de leeuw, de buffel en het luipaard. De seizoenen in Zuid-Afrika zijn tegenovergesteld aan die van Nederland. Als het in Nederland zomer is, is het in Zuid-Afrika winter. Toch is het klimaat een stuk milder dan in Nederland. De temperatuur ligt gemiddeld tussen de 20 en 30 graden. Het Noorden en oosten heeft een tropisch klimaat en delen van het binnenland en het westen een steppe- en woestijnklimaat. De verschillen in Zuid-Afrika zijn groot. In Kaapstad lopen westers geklede zakenmensen over straat, terwijl in de woestijn nog inheemse stammen leven. En elke stam heeft zo haar eigen tradities. Er worden 11 officiële talen gesproken in Zuid-Afrika. Zoals ‘Afrikaans’, wat een beetje lijkt op het Nederlands, maar ook Engels en inheemse talen. 80 procent van de bevolking is christen, maar de Zuid-Afrikaanse Christelijke kerk wordt wel beïnvloed door inheemse en eeuwenoude geloven. Muziek is erg belangrijk voor de Zuid-Afrikanen. Nelson Mandela heeft ooit gezegd dat muziek de redding voor het volk is geweest in de strijd tegen de apartheid. Bij deze muziek wordt gedanst als uiting van vreugde of verdriet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16465717 282.325 10274 2021-03-16T15:40:00+00:00 yes no land Nelson Mandela apartheid Zuid-Afrika https://schooltv.nl/video-item/hoe-gaat-vaccineren-veel-prikken-voor-veel-mensen 2024-01-04T12:51:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37504.w613.r16-9.4007f60.webp Hoe gaat vaccineren? | Veel prikken voor veel mensen Is een vaccin gebouwd, getest en goedgekeurd, dan is het zaak om snel mogelijk zoveel mogelijk mensen te vaccineren. Want hoe meer mensen gevaccineerd zijn, hoe minder mensen er ziek worden. Het virus heeft dan minder de kans zich verder te verspreiden. De meeste vaccinaties worden in iedere gemeente georganiseerd door de gemeentelijke gezondheidsdienst. Oftewel, de GGD. Hee, Linda. Hee. Jij bent teamleider vaccinaties bij de GGD. Ja. Maar dat vaccineren is niet nieuw voor jullie, toch? Dat vaccineren is niet nieuw voor ons. Wij vaccineren heel veel kinderen. Voordat ze 13 zijn geworden, hebben ze al heel veel vaccinaties gekregen. Dat kun je denken aan de bof, de mazelen, rodehond. Hersenvliesontsteking. Dus tegen verschillende soorten virussen en bacteriën. Maar is corona dan anders? Bij corona is het wel iets anders, omdat het een nieuw virus is en er moeten nu hele grote groepen mensen in één keer gevaccineerd worden. En dat maakt het wel een uitdaging, ja. Maar hoe werkt dat vaccineren dan precies? We krijgen hier vroeg in de ochtend een bus die aankomt. En daarin zitten de flesjes waarmee we de prikken gaan vullen. Die gaan gelijk naar een bewaakte koelkast. Met een bewaker ervoor. En voordat we de prikken gaan maken, worden de flesjes iets van tevoren uit de koelkast gehaald. En dan gaat de menger, noemen we dat, die haalt, zeg maar, de prikken uit de flesjes. En zo maken we voor elke klant een vaccin klaar. Dan, als iemand een vaccinatie kan krijgen, kan iemand geregistreerd en dan krijgt-ie daarna de prik. En dan kan iemand daarna even 15 minuten gaan zitten. Om te kijken of alles goed gaat en om te kijken of iemand niet een allergische reactie krijgt. En dat gebeurt allemaal hier? Dat gebeurt allemaal op deze locatie. Wauw! Ja, nu ik hier toch ben... Linda, zou ik misschien even ergens tussendoor kunnen glippen, zodat ik ook een vaccin kan krijgen? Is er niet een restje over? Ik snap dat het echt heel erg verleidelijk is, maar helaas kunnen we dat niet doen. De ouderen gaan voor, helaas. Het was te proberen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16465718 145.13 2016 2021-03-16T16:32:15+00:00 yes no vaccin corona https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-vaccin-training-voor-je-afweersysteem 2024-01-04T12:51:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37505.w613.r16-9.b29628a.webp Hoe werkt een vaccin? | Training voor je afweersysteem Marjolein, jij hebt jaren gestudeerd op menselijke cellen en het afweersysteem. Maar een afweersysteem voorbereiden op een virusaanval, ja, hoe werkt dat? Dat zal ik zo eenvoudig mogelijk proberen uit te leggen. Oké. Hier heb ik een aantal virussen liggen. Dit is een onschuldig buikgriepvirus. Of een onschuldig verkoudheidsvirus. Maar er zit ook een hele vervelende bij. Het coronavirus. Dit zijn onze lichaamscellen. Daar zijn we helemaal uit opgebouwd. Dus onze huid, onze botten, ons bloed, onze ingewanden. Alles bestaat uit cellen en daar zijn er zo'n 30.000 miljard van. Wow! Nou, wat wil zo'n virus nou? Zo'n virus kan alleen maar voortbestaan in een cel. Dus het virus heeft maar één opdracht: ga zo'n cel binnen en vermenigvuldig je. Dus die cel wordt als het ware een virusfabriekje die virusdeeltjes gaat maken die dan ook weer in andere cellen komen en op die manier raast zo'n virus door je lichaam heen en word je ziek. Nou is zo'n cel niet helemaal dom, want die laat namelijk aan de buitenkant zien met welk virus ‘ie geïnfecteerd is. Oké. Gelukkig maar, want daarmee kan ons afweersysteem dat herkennen. Als je nou het virus al een keer eerder hebt gehad, zoals bijvoorbeeld bij een verkoudheidsvirus, dan staat er dus een heel leger klaar van afweercellen die dat kunnen herkennen en onschadelijk maken. Maar wat nou als het virus nieuw is? Zoals dit coronavirus. Dan kan het nog steeds in onze cellen gaan zitten, die cel laat nog steeds weten dat-ie daarmee geïnfecteerd is. In dit geval met een groen vlaggetje. Maar er zijn maar heel weinig afweercellen die dat herkennen. Dus het leger is gewoon te klein om dat virus snel uit de weg te ruimen. Oké, maar hoe kun je er dan voor zorgen dat het leger groot genoeg is voordat het virus de kans krijgt. Dat kun je doen door een nepvirus te maken, een vaccin. Dat lijkt heel erg op het coronavirus, maar je wordt er niet ziek van. En dat gebeurt nu in heel veel laboratoria. Oké, nou, tot nu toe snap ik het. Ik zou zeggen, op naar het laboratorium. Hier bij het Amsterdam UMC wordt onderzocht hoe ons afweersysteem nou precies werkt. En het leuke is, Marjolein werkt hier ook. Hee, Marjolein. Hallootjes. Mooi laboratorium. Dank je wel. Kijk, ik heb m'n legertjes afweercellen weer bij me. Nu is de hamvraag, hoe zorgen we ervoor dat dat groene legertje hier groot genoeg is? Dat kan ik uitleggen. Dit is de genetische code van het coronavirus. Dat is helemaal in kaart gebracht, dus we weten precies de eigenschappen. Hoe groot het is, dat het rond is. Hoe het de cel binnenkomt, hoe het zich vermeerdert in de cel. Maar ook dat het hele speciale uitsteeksels heeft, de corona-spikes. En als jij zegt spikes, dan bedoel je deze groene stekeltjes. Ja, die uitsteeksels. Nu kan je van die code alleen de code van die spikes losknippen en die kun je namaken. Maar dan moet je nog wel die code op de een of andere manier in onze cel krijgen om het afweersysteem te activeren. Dat kan op verschillende manieren. Eén van de manieren is dat je een soort taxi neemt. Je neemt een verkoudheidsvirus dat helemaal onschuldig is gemaakt. En daar stop je dan die code van die spikes in. Het verkoudheidsvirus kruipt de cellen in. Maar deze cel krijgt nu het vlaggetje van het coronavirus. Zonder dat je er ziek van wordt. Maar dat leger is nu nog steeds te klein. Ja, dat klopt. Maar nu gaat je lichaam heel snel allemaal hulptroepen aanmaken om in de aanval te gaan. En als dan het echte coronavirus komt, dan staat het hele leger klaar om in de aanval te gaan en dan heeft het vaccin het lichaam voorbereid op het virus. Het kan soms jaren duren voordat zo'n vaccin is ontwikkeld. Het is een enorme zoektocht naar zo'n virus precies werkt. En bij corona is dat eigenlijk best wel snel gegaan, want er zijn namelijk al een paar vaccins goedgekeurd. Maar nu moet iedereen die het wil hebben nog wel even worden gevaccineerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16465722 280.042 3302 2021-03-16T23:00:00+00:00 yes no vaccin corona https://schooltv.nl/item/hoe-ontstaat-overgewicht 2024-07-04T07:35:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43092.w613.r16-9.e273c12.jpg Hoe ontstaat overgewicht? | Scrollverhaal over obesitas Steeds meer mensen in Nederland zijn te zwaar. Als je meer eet dan je verbruikt, kom je aan. Maar is het altijd je eigen schuld als je te dik bent? In dit scrollverhaal gaat het over de achterliggende oorzaken van overgewicht. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1451 yes no overgewicht https://schooltv.nl/item/wat-is-klimaatverandering 2024-07-04T07:34:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43178.w613.r16-9.d9b8da9.jpg Wat is klimaatverandering? | Scrollverhaal over de opwarming van de aarde Klimaatverandering is een groot probleem waar de hele wereld mee te maken heeft. De poolkappen smelten, de temperatuur stijgt en er is steeds vaker extreem weer. In dit scrollverhaal van NPO Kennis lees je alles over de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 7493 2021-03-18T07:15:00+00:00 yes no klimaatverandering broeikaseffect CO2 https://schooltv.nl/item/wat-doet-alcohol-met-je 2024-07-04T07:34:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43147.w613.r16-9.7f52a4c.jpg Wat doet alcohol met je? | Scrollverhaal over de gevolgen van alcohol In Nederland mag je pas alcohol drinken vanaf je achttiende. En daar zijn goede redenen voor: alcohol beschadigt je organen en je hersenen. Lees er meer over in dit scrollverhaal. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2212 2021-03-19T07:24:00+00:00 yes no alcohol hersenen https://schooltv.nl/item/wat-is-een-klimaatvluchteling 2024-07-04T07:34:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43167.w613.r16-9.0d5648a.jpg Wat is een klimaatvluchteling? | Scrollverhaal over mensen die vluchten voor het klimaat Elk jaar slaan miljoenen mensen op de vlucht voor de effecten van klimaatverandering. Door de opwarming van de aarde zullen grote delen van de wereld overstromen of juist uitdrogen. In dit scrollverhaal lees je alles over de oorzaken en gevolgen van klimaatvluchtelingen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1211 2021-03-22T07:29:00+00:00 yes no klimaatverandering vluchteling https://schooltv.nl/item/welke-rol-speelde-nederland-in-de-slavernij 2024-07-04T07:34:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43195.w613.r16-9.8d524f1.jpg Welke rol speelde Nederland in de slavernij? | Scrollverhaal over de slavernij In de zeventiende eeuw handelt Nederland niet alleen in tabak en suiker, maar ook in mensen. We kopen mensen uit Afrika en zetten ze in Zuid-Amerika aan het werk: een loodzwaar bestaan. In dit scrollverhaal lees je alles over de gruwelen van de slavernij. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2524 2021-03-23T07:34:00+00:00 yes no slavernij slavenhandel VOC https://schooltv.nl/item/wat-is-een-algoritme 2024-07-04T07:34:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43163.w613.r16-9.03a1a57.jpg Wat is een algoritme? | Scrollverhaal over de macht van het algoritme Algoritmes zijn overal. Niet alleen op social media, maar ook in de zorg en bij de politie. Hoe zitten algoritmes in elkaar en hoe werken ze? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 635 2021-03-24T07:40:00+00:00 yes no internet social media https://schooltv.nl/item/hoe-schadelijk-is-roken 2024-07-04T07:34:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43094.w613.r16-9.43077cb.jpg Hoe schadelijk is roken? | Scrollverhaal over de gevolgen van roken In Nederland sterven elk jaar zo'n 20.000 mensen aan de gevolgen van roken. In een sigaret zitten allerlei schadelijke stoffen die slecht zijn voor je lichaam. Waarom zijn we ooit begonnen met roken? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2184 2021-03-25T07:46:00+00:00 yes no roken verslaving sigaret https://schooltv.nl/item/hoe-vierden-we-vroeger-vakantie 2024-07-04T07:34:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43096.w613.r16-9.251670c.jpg Hoe vierden we vroeger vakantie? | Scrollverhaal over de geschiedenis van het toerisme Op vakantie gaan was lang niet zo vanzelfsprekend als nu. Pas na de Tweede Wereldoorlog wordt op vakantie gaan populair. Waar gingen we naartoe en wat deden we daar? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1481 2021-03-26T07:49:00+00:00 yes no vakantie toerisme https://schooltv.nl/video-item/hoe-haal-je-microplastic-uit-de-zee-met-magnetische-slaolie 2024-01-04T12:52:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37506.w613.r16-9.065328f.webp Hoe haal je microplastic uit de zee? | Met magnetische slaolie Fionn Ferreira, 18 jaar oud, is een eigenzinnig mannetje. Hij groeide op in een afgelegen deel van Ierland. Tijdens kajaktochten zag Fionn vaak plastic in het water. Niet goed, dacht Fionn. Hij bouwde zijn eigen meetapparatuur. Focus, jeugdige onbevangenheid en liefde voor scheikunde deden de rest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16467293 129.044 1361 2021-03-18T14:14:44+00:00 yes no plastic vervuiling extraheren magneet https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-persconferentie 2024-01-25T13:21:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37523.w613.r16-9.7c6c58e.webp Het Klokhuis | Persconferentie Je kent het wel van tv: een burgemeester, een sporter, of de minister-president die het land toespreekt in het bijzijn van journalisten. Dat heet een persconferentie. Zo'n persconferentie wordt vaak georganiseerd als er heel groot nieuws is en wordt dan ook live uitgezonden. Het Klokhuis kijkt een dagje mee achter de schermen van een spannende persconferentie in Den Haag. En sinaasappels houden een sinaasappelconferentie. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316511 912.504 2396 2021-02-04T16:14:13+00:00 yes no pers journalist media https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-drieling-1 2024-01-04T12:52:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37524.w613.r16-9.081eb61.webp Het Klokhuis | Drieling Stel dat er niet één maar drie baby's tegelijk worden geboren, en dan ook nog uit één eitje. Dat is superzeldzaam. Wij volgen de voetballende eeneiige drieling Diewertje, Cato en Julia. Ze lijken uiterlijk precies op elkaar, waarom is dat? Janouk merkt dat er ook grote verschillen tussen de meisjes zijn. In een talentenshow haalt een drieling een slimme truc uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316466 937.656 2441 2021-03-25T18:00:00+00:00 yes no familie https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-182 2024-01-04T12:52:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37525.w613.r16-9.c4ded8e.webp Studio Snugger | Aflevering 182 Onderwerpen: Confetti, Gevoelig haar, Paardenmuseum, Achtbaantester, Huis mee op vakantie en Gillen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1319069 927.384 4814 2021-03-28T07:00:00+00:00 yes no haar paard achtbaan https://schooltv.nl/video-item/gewoon-bloot-huid-haar 2024-01-04T12:52:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37730.w613.r16-9.d899169.webp GEWOON. BLOOT. | Huid & haar Vragen waar de kinderen antwoord op krijgen zijn onder andere: Heb je op een belangrijke dag wel eens een pukkel gehad en wat deed je toen?' en 'Zou je voor een dag een andere huidskleur willen hebben?'. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329163 902.184 14639 2021-03-28T17:30:00+00:00 yes no lichaam huid haar https://schooltv.nl/video-item/kamp-koekieloekie-jonathan 2025-07-17T10:00:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37527.w613.r16-9.3257271.webp Kamp Koekieloekie | Jonathan (afl. 5) Jonathan besluit een therapiepraktijk te openen omdat hij ervan overtuigd is dat iedereen 'koekieloekie' is, behalve hijzelf. Wat de andere kinderen niet weten is dat Jonathan een groot geheim voor hen verborgen houdt, waar hij zich enorm voor schaamt. Terwijl de Eikeltjes door therapeut Jonathan een voor een als 'koekieloekie' worden bestempeld, is het Marietje die hem confronteert met zijn eigen diepe angsten. Jonathan zijn wereld stort in, maar dan leert hij de belangrijkste les van dit zomerkamp: 'Niemand is gek en iedereen hier is koekieloekie!' https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1305713 1562.616 1818 2021-02-24T17:30:00+00:00 yes no therapie angst https://schooltv.nl/video-item/hoeven-kappen-van-een-zebra-onder-verdoving-met-een-slijptol 2024-01-04T12:52:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37528.w613.r16-9.ab409cb.webp Hoeven kappen van een zebra | Onder verdoving met een slijptol Elbert, hoe hou jij je nagels kort? Ja, mooi he? Gewoon met zo'n knippertje. En heel soms zit ik wel te bijten. Ja? Ik ben bij een dier geweest waarvan z'n nagels kort worden gehouden met een... slijptol. Zo! Serieus. Kijk maar. Ik sta hier bij de zebra's. En een zebra lijkt een beetje op een paard. En net als paarden hebben ook zebra's hoeven. Maar die hoeven groeien. En slijten een beetje door de ondergrond. Maar soms ontstaan er problemen, zoals nu bij de hengst. Hij liep moeilijk, en dat komt omdat zijn hoeven te lang zijn. Dus hoogste tijd voor de dierenarts... om z'n hoeven te kappen. Oke, de zebra is inmiddels hier binnen. Die staat in een paardenstal. En die wordt zo meteen verdoofd. We zien zo hoe dat precies gaat. En ik heb de slijptol mee. Die gaan we zo meteen ook gebruiken. Hee! Hoe is-ie? Hee, hallo! Goed dat je komt helpen. Ja. Wat zijn we aan het klaarmaken? Floris wordt nu verdoofd. Dan krijgt-ie mooie hoefjes, die worden bekapt. En als je de mogelijkheid hebt hem ook te behandelen... met bijvoorbeeld extra vitamines en een wormenkuur... dan is dat jouw kans om dat te doen. En hij heet Floris? Hij heet Floris, ja. Die mag jij vasthouden. Dan kunnen we dat alvast niet vergeten. Hoe gaat het nu met Floris? Is-ie oke? Gestrest. Dit is mijn narcosepijl. Dit is de gele vloeistof. Die is HEEL erg sterk. Met zo'n klein beetje kun je een hengst van 450 kilo verdoven. Zo! Dus dat is best geconcentreerd. Als ik EEN druppel op mijn slijmvlies krijg, dan... Dan ben je out? Tenzij mijn collega me gaat redden in de tussentijd. O, man! En je gaat dus niet, zoals je dat zou doen bij een hond of kat, gewoon de injectie geven. Maar dat doe je dus met zo'n blaaspijp. Christine gaat met de verdovingspijl naar de gestreste zebra toe... om hem te verdoven. Dat wil ze in alle rust doen, want ze wil natuurlijk niet missen. Nu moeten we even wachten voordat de verdoving echt gaat werken... en dat-ie dus ook omvalt, zodat ze 'm veilig kunnen bekappen. En dan moet alles heel snel gebeuren. Het is voor de zebra namelijk het beste als hij zo kort mogelijk verdoofd blijft. Ik heb nog nooit een zebra van zo dichtbij gezien. Rachel, kom 's helpen? Heb je de spuiten bij je? Ja, die geef ik aan Fokko. Dan geef jij Fokko de spuiten aan. Bizar dit! Zo'n mooi dier. Fokko stopt eerst was zuurstof in de neus. Waarom krijgt-ie zuurstof? Hij ligt nu op één helft van z'n longen. Dus hij krijgt maar de helft van de zuurstof binnen. Hij krijgt nu extra spuiten, want ja, hij ligt nu toch. Dus ze denken: we maken gelijk maar even gebruik van het moment. Dan kunnen we altijd nog kijken of-ie gezond is. Of er verder is mis mee is. Het viel me op dat er een sjaal over zijn ogen heen ging. Waarom was dat? Hij slaapt niet heel diep. En dan wordt het gewoon donker, rustig. Soms doen we zelfs dopjes in de oren, dat ze dat geluid niet horen. Het stress-level is zo hoog, dat werkt altijd tegen je narcose. Op een gegeven moment werd er water over hem heen gedruppeld. Elk narcosemiddel heeft verschillende bijwerkingen. En dit veroorzaakt dat ze heel heet worden. De bloeddruk gaat omhoog, alles slaat op hol. We zagen dat-ie begon te zweten, het vocht liep echt van hem af. Het makkelijkst is dan een beetje water over hem heen gooien. Dan koelt het een beetje. Wat een ongelooflijke penis wat-ie daar onder zich draagt. Groter dan dat van een paard, of niet? Rachel, kun jij alvast wat spullen mee naar buiten nemen? Ja. Dan gaan wij 'm zo wakker spuiten. Dan kan alles eruit. Hij krijgt nu een spuitje. Dan komt-ie heel snel weer bij. Alles bij mekaar was dit superkort. Hij is eventjes out. Doen ze alles heel snel, heel efficiënt. En dan zo snel mogelijk weer omhoog. Wauw. Wat een mooi dier. Gaaf he? Ja, echt te gek. Maar hij staat nu! Dus wij zijn tevreden. Helemaal tevreden? Ja. Alles gelukt? Ja. Je hebt je bloed, de vitaminen zitten erin. Ja. En de hoefjes zijn gekapt. Zo is het. En als alles goed is, mag-ie zo terug naar z'n merries. Die missen hem al. Ja, dat zal. Ah... met die tong nog uit z'n mond, bibberig. Zielig. Zo'n grote hengst! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16465713 300.288 1121 2021-03-18T23:00:00+00:00 yes no zebra hoef https://schooltv.nl/video-item/ander-lijf-als-je-onzeker-bent-over-je-eigen-lichaam 2024-01-04T12:52:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37529.w613.r16-9.5faa7f8.webp Ander lijf | Als je onzeker bent over je eigen lichaam Kind, je groeit eroverheen Wat zijn eikels toch gemeen Ik geef ze geen ongelijk Ik ben zo omvangrijk En wat het meeste aan me knaagt Niemand heeft me ooit gevraagd: Wil je groot of klein Of liever mager zijn? Oh kon ik Oh kon ik maar in een ander lijf Waarom valt er niets te kiezen Ik heb nog zoveel te verliezen En mijn moeder snapt het niet Het is maar net hoe je iets ziet Maar ik ben lomp en log Het is geen gezichtsbedrog Oh kon ik Oh kon ik maar in een ander lijf Waarom valt er niets te kiezen Ik heb nog zoveel te verliezen https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16469063 96.448 1584 2021-03-21T17:30:00+00:00 yes no lichaam gewicht https://schooltv.nl/video-item/zapp-your-planet-sneeuwsporen-afval-opruimen-en-een-vegan-taart 2024-01-04T12:52:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37530.w613.r16-9.9445009.webp Zapp Your Planet | Sneeuwsporen, afval opruimen en een vegan taart Remy is in een prachtig wandelgebied, maar wat jammer: er ligt allerlei afval, zomaar overal neergegooid. Tijd voor een slimme actie! Toon gaat in de sneeuw op zoek naar dierensporen. Maar hoe herken je die? Nienke reist door Nederland om een bokaal uit te reiken aan mensen met de kleinste voetafdruk. Groene Doener Katinka houdt enorm van dieren. Het zieke paard dat ze kocht, krijgt extra liefde en Katinka is vegan. Dat betekent dat ze geen dingen eet en draagt, gemaakt van dieren. Haar specialiteit: vegan taart. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1322473 1205.784 480 2021-02-04T16:13:09+00:00 yes no sneeuw afval taart https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-een-pandemie 2024-05-27T08:56:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37531.w613.r16-9.fe97768.webp Wat is een pandemie? | Clipphanger Als jij wakker wordt met een heel apart gevoel vanbinnen, dan ben jij misschien wel de eerste patiënt met een hele nieuwe ziekte! Als dit het begin is van een flinke uitbraak, dan is er sprake van een ‘epidemie’. En als jouw ziekte de hele wereld overgaat, heet dat een pandemie. Van de Griekse woorden ‘pan’ en ‘demos’ oftewel ‘het gehele volk’. Met een beetje pech wordt dat hele volk tijdens zo’n pandemie een half volk. Denk maar’s aan de Pest van Justinianus, die vanaf 541 zo’n 2 eeuwen lang slachtoffers maakt. Aan het eind van de Middeleeuwen komt deze pest terug als De Zwarte Dood. In de 19de eeuw zijn er wel 5 cholera-pandemieën. En na de Eerste Wereldoorlog, velt de Spaanse Griep tot wel 100 miljoen mensen. Daarna volgen nog de Aziatische griep, de Hongkonggriep, Sars, Mexicaanse Griep, ebola, tot we in 2020 corona op ons bordje krijgen. Of en hoe we van zo’n pandemie afkomen, dat is nog maar de vraag. Hoe besmettelijk is het virus, en welke maatregelen worden er getroffen? Denk bijvoorbeeld aan vaccineren. Zo neemt het aantal besmettingen af, en dooft de pandemie misschien wel uit. Vaccinerend! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16447180 86.84 4214 2021-03-22T14:00:00+00:00 yes no virus corona https://schooltv.nl/video-item/de-jongen-met-de-mantel-een-zwarte-jongen-op-een-wit-schilderij 2024-01-04T12:52:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37532.w613.r16-9.806fcad.webp De jongen met de mantel | Een zwarte jongen op een wit schilderij Hij is mijn grootste hoofdpijn, maar hij is mijn hoofdpijn omdat, hij en ik, ik maak geen contact met hem, want wij maken geen oogcontact en op het bordje wat daar staat wordt hij niet benoemd. Maar je denkt wel dat die is vastgelegd, zijn naam en zijn identiteit? In ieder geval een voornaam. Ik ga ervan uit dat hij een bediende is geweest van iemand. Hij draagt een mantel van iemand. Ja. Hij heeft ook helemaal geen highlights op zijn huid. Ja, iedereen heeft allemaal highlights en hij is echt alsof ie in een dimensie achterop is geschilderd. Als je kijkt naar de houdingen van de personages, die zijn allemaal heel erg bewust van dat ze bekeken worden. Maar ik zie een enorme rijkdom, arrogantie en de enige die niet zich naar de kijker wendt, dat is de Afrikaanse bediende. Hij is een object dat je kan bekijken zonder dat je terug bekeken wordt. En voor de prestige is ie duidelijk aanwezig. Ja, ja en ja, ook nog zo'n Mriaantje erbij natuurlijk. Een Moriaantje daarbij, vertel? Iemand uit Afrika, afkomstig uit Afrika. Maar hij is niet volwassen, dus het zal wel een verkleinwoord hebben: Moriaantje zo zwart als roet. Als je als anoniem gezien wordt en niemand weet wie je bent. Het is een ontkenning van je persoonlijkheid en ontkenning van je mens-zijn. En ik denk dat het heel erg belangrijk is dat iedereen wordt, geaccepteerd en gewaardeerd in hun mens-zijn. Ja, maar dat was heel lang absoluut onnodig omdat men toch uitging van white supremacy. Dus waarom zou je de rest van de mensen identificeren? Die zijn niet zo belangrijk, maar the times they are a changin', zoals ze zouden zeggen. Black lives matter. Ook in schilderijen. We staan hier op de plek waar de schutters van wijk 8 van Amsterdam zich lieten portretteren door Bartholomeus van der Helst. Als je naar de overkant kijkt van de Geldersekade, dan denk je ja, wat hebben die huizen allemaal, hoe lang staan die er al, wat hebben die gezien? Euh ja. Liep Roelof Becker aan de overkant? Of kwam die hier naartoe? Euh, ja, dat vind ik allemaal heel fijne dingen waar, ik noem dat altijd de historische sensatie, als je op een plek bent en je dat probeert in te beelden. Even terug in de tijd te gaan. Toen ik een stuk schreef over dat schuttersstuk van Van der Helst toen schreef ik een soort fictieve vragen van nouja, hoe zou naar die jongen gekeken zijn als hij in Amsterdam rondliep, over de grachten. En toen wees Stefanie mij erop en die zei van waarom vraag je niet hoe zou hij naar Amsterdam hebben gekeken? En dat vond ik best heel erg van mezelf dat ik dat zo... Ik ben zo bezig met niet vanuit dat eurosceptische perspectief de hele tijd wil schrijven. En dan gebeurt dat toch nog vaak dat iemand je moet wijzen op ja, maar dat is heel erg vanuit jouw perspectief gedacht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16471706 340.04 1780 2021-03-22T14:27:05+00:00 yes no schilderij slavernij Gouden Eeuw https://schooltv.nl/video-item/tula-vrijheidsstrijder-van-curacao 2024-01-09T15:57:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37533.w613.r16-9.00a985c.webp Tula | Vrijheidsstrijder van Curaçao We staan hier in de Waterloo-zaal voor het gigantische schilderij van de Slag bij Waterloo. En het is zo'n mooi contrast met het kleine portretje van Toussaint Louverture die ik hier in mijn koffertje bij me heb. Want hier met dit grote schilderij begint het verhaal zoals we dat in Nederland vertellen over Nederland. Het verhaal van de Oranjes, het verhaal van de koninklijke dynastie. Maar in Frankrijk wordt het verhaal van de Republiek anders verteld. Daar begint het met de revolutie. En tijdens die revolutie had je ook in de Franse Cariben helden zoals Toussaint Louverture. Maar als je gaat kijken naar Nederland, zou dat eigenlijk ook voor Nederland een groot voorbeeld kunnen zijn. Want dit was het grote voorbeeld voor Tula op Curaçao. Eigenlijk is het ook een held voor onze Nederlands Caribische helden, einde 18e eeuw. Ja, je ziet iets wat je niet vaak ziet en dat is wat me raakt, denk ik. Een zwarte koloniale held. Hij is een generaal. Dat is wat je ziet en dat is bijzonder. Malika, ik ben zo blij je te zien. Ik heb een hele mooie verrassing om je te laten zien. Dit is de enige afbeelding van Toussaint Louverture in heel Nederland. Weet je dat ik echt kippenvel krijg? Geweldig toch? Jij bent onze hoofdverteller in de audiotour straks. Dus jij gaat alle tien de historische individuen introduceren. Dus Tula, onze Curacaose held, die is daar één van. Tula die kwam in opstand op Curaçao en verzamelde steeds meer mensen om zich heen. En toen is pater Schink naar ze toe gestuurd om te spreken met de revolutionairen. En pater Schink heeft opgeschreven wat Tula tegen hem zei: "wij zijn al te zeer mishandeld. Wij zoeken niemand kwaad te doen, maar zoeken onze vrijheid. De Franse negers hebben hun vrijdom bekomen. Holland is ingenomen door de Fransen. Vervolgens moeten wij ook hier vrij zijn." Tja. Tula's denken over vrijheid en het betekent echter die uitging van mensenrechten. Het is ook ons recht en daarom vind ik deze woorden ook zo ontroerend. En jij denkt dat in het hoofd van Tula Toussaint natuurlijk ook een belangrijke rol heeft gespeeld? Absoluut. Uit de orale geschiedenis hoor je in de liederen dat mensen in slavernij Frans spraken. Dan hoor je dat ze refereerden naar de woorden van die Fransen en die Frans-Caribische Revolutie. Liberté, égalité op Curacao. Die Franse gedachten van liberté, fraternité en égalité. Dat was dus belangrijk. Ze beeldden Toussaint zo af en in onze geschiedenis ging Tula daar ook vanuit: liberté, fraternité en égalité. En dan wordt hij gevierendeeld. Dat is toch een heel ander verhaal. Deze man zat in zijn hoofd. Dit beeld van een krachtige man die leidend was in de nieuwe koloniale wereld, die verandering bracht in die koloniale wereld. Dit is waar Tula voor stond. Ik denk dat we geen tekening hebben van Tula, omdat hij in die tijd gezien werd door de mensen van het gezag als een oproerkraaier. Hij is ook ter dood gebracht. Hij heeft niet kunnen voortleven als iemand die de vrijheid heeft gebracht. Toussaint Louverture zou hier absoluut een plek verdienen en Tula zou hier een plek verdienen, maar daar hebben we geen schilderij van, die is niet zo geschilderd als deze mensen. Dus je moet echt zoeken naar andere middelen om het verhaal van Tula te kunnen vertellen. En dat hopen we tijdens de tentoonstelling te doen. Waarom moeten wij in Nederland altijd het anders doen? Het voorbeeld is gegeven, het gaat om vrijheid, het gaat om mensenrechten. En we zien het nog steeds. Wat er in de buitenwereld gebeurt, daar sluiten we ons niet bij ons niet bij aan. Maar we vinden wel dat wij in Nederland dat wij het gidsland moeten zijn in van alles en nog wat. We kunnen ook gewoon volgen. Als er goeie dingen in de wereld gebeuren, kunnen we ook een keer stil zijn en kijken wat er is, om menselijkheid te brengen. Ik vind het zo'n belangrijke tekst. Iemand die over mensenrechten praat. En dat we in die tijd de mensenrechten met voeten treden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16471708 437.64 3763 2021-03-22T23:00:00+00:00 yes no Curaçao slavernij kolonie https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-moderne-versies-van-delfts-blauwe-tegeltjes-gemaakt-oudhollands-delfts-blauw-in-een-mo 2024-01-04T12:52:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37534.w613.r16-9.75e192e.webp Hoe worden moderne versies van Delfts blauwe tegeltjes gemaakt? | Oudhollands Delfts blauw in een modern jasje Delfts blauw wordt nog steeds gebruikt om aan te geven dat iets typisch Hollands is. Zo hebben ze hier de hele Nachtwacht in Delfts blauw. En zelfs moderne ontwerpers laten zich nog graag inspireren door Delfts blauw. Zo ziet een modern Delfts blauw tegeltje eruit en Marga van Oers is een van die ontwerpers. Marga, wat is er nou anders aan zo'n modern tegeltje dan de echte Delfts blauwe originelen? Allereerst schilder ik de tegeltjes niet zelf. Ik maak gebruik van moderne collagetechnieken. Daarin verwerk ik beelden uit oude tegels, knipsels, papier, stukken stof, textiel die ik vind en die ik fotografeer. Die verwerk ik samen in een nieuw ontwerp. Ik creëer een nieuw verhaaltje. En dan moet het natuurlijk ook nog afgebakken worden. Ja. Uiteindelijk wordt het ontwerp gedrukt op speciaal papier dat niet verbrandt in de oven. Dat gaat dan over de tegel heen en dan wordt de tegel ongeveer acht uur gebakken. Dan smelt het ontwerp in de tegel. In die zin vertoont het gelijkenissen met een oud-Hollandse tegel: Het is er echt in gebakken, heeft in de oven gezeten. En je kan hem dus ook verwerken in je interieur. Wat ik zo grappig vind aan jouw kunstwerken: Het is heel modern, maar het heeft toch een beetje dat sfeertje van vroeger. Hoe ben je geïnspireerd geraakt door Delfts blauw? Ik was bezig met het maken van collages. Ik gebruikte knipsels uit oude boeken. En die plakte ik op tegeltjes die ik zelf bakte en schilderde en glazuurde. Terwijl ik daarmee bezig was, kreeg ik een doos oud-Hollandse tegels van mijn oma. Die verzamelde zij. Daarin zitten allemaal oud-Hollandse tegels van 100, 200 jaar oud. O, joh! En op al die oud-Hollandse tegels zie je vaak van die alledaagse voorstellingen. Grappig. Dat prikkelde mijn fantasie. Ik zag er allemaal verhaaltjes in. Toen dacht ik: De collages waar ik nu mee bezig ben, kan ik ook op oud-Hollandse tegels plakken. En ik vond het ook heel goed bij elkaar passen qua beeldtaal, de oude knipsels met de oude tegels. Want wat je hier nu samen hebt, dat is deze geworden. Ja. Dat klopt. Dus op die oud-Hollandse tegels ben ik nieuwe verhaaltjes gaan creëren. Dit is een heel modern tafereeltje. Allemaal boompjes, die heb ik gefotografeerd, miniatuurboompjes. Dat vind ik het leuke, als je ernaar kijkt, dan ga je zelf een verhaaltje creëren. Waar gaat die moeder naartoe, waar zijn ze aan het fietsen. Het prikkelt je fantasie. De oud-Hollandse tegels deden dat vroeger ook. In dit alledaagse tafereeltje hier zie je mensen die aan het vissen zijn. Dit is de moderne variant ervan. Superleuk. Wow, dus hier staat alles wat je gemaakt hebt. Superveel! Ja, inmiddels zijn het heel wat tegeltjes. En wat is nou je favoriete tegeltje? Dat is deze tegel. Hij heet ‘perfect balance’, het is een mevrouw die een yogapose doet op een vis die aan het zwemmen is. Wat ik wel leuk vind, dit zijn eigenlijk moderne ornamentjes. Bij de oud-Hollandse tegel vind je echt de oud-Hollandse. Dit zijn dan de modernere, dit is dan zeewier, het refereert aan de onderwaterwereld. Ik heb nog een favoriete tegel, dat is deze. Geïnspireerd op een oud-Hollandse tegel. Het is een meisje dat de eendjes eten geeft. Dat vind ik een heel gezellig tafereel, ook van vroeger, dat je als klein meisje naar het park ging, de eendjes voeren. Dus dit is echt een mooie verbinding van vroeger met nu, eigenlijk. Ja, precies. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16471709 217.45 895 2021-03-22T23:00:00+00:00 yes no aardewerk https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-delfts-blauw-gemaakt-bordjes-en-vazen-voor-de-sier-beschilderd-met-kenmerkende-blauwe-v 2024-01-04T12:52:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37535.w613.r16-9.2aa2d17.webp Hoe wordt Delfts blauw gemaakt? | Bordjes en vazen voor de sier beschilderd met kenmerkende blauwe verf We gaan op zoek naar het geheim van Delfts blauw. Dat doen we hier in de Koninklijke Porceleyne Fles. Er wordt hier al bijna 400 jaar Delfts blauw maakt. Dat doen ze al eeuwenlang op dezelfde manier. Deze fabriek bestaat al sinds 1653. Alles gebeurt hier met de hand. Dus het kleien, het bakken, het beschilderen. Doordat er best wel veel werk in het Delfts blauw aardewerk gaat zitten, is het best wel duur. Dit soort bordjes is niet bedoeld om je boterham vanaf te eten, maar is echt sieraardewerk. Hier gebeurt het. In het atelier. Dit hier is Laurens, hij is een van de plateelschilders. Dat zijn schilders die zijn gespecialiseerd in het beschilderen van dit aardewerk. Dit zwarte goedje hier is de verf. Het is eigenlijk een geheim recept, er zit kobalt in. Kobalt? Ja. Wat is dat? Kobalt is een metaalsoort. Die heeft als eigenschap dat hij bij deze temperatuur zwart is, maar als je 'm extreem verhit, wordt-ie vanzelf blauw. Alles wat je ziet dat Delfts blauw is, is ooit begonnen in deze grijstinten eigenlijk. Wat grappig! Ja, hè? Hoogste tijd om een echte Klokhuis-vaas te maken. Dat begint allemaal met 't gieten van vloeibare klei in een mal. En kijk, die mal heeft gewoon al de vorm van een vaas. Het gips zuigt het water uit de klei, dus hoe langer je dit zo laat staan, hoe dikker de vaas wordt. Oeh, maar dit is een spannend moment: Nu gaan we zien of de vaas gelukt is. Ohhh! Ja! Die ziet er goed uit, toch? Ja. Dan kan hij nu de oven in? Nee, nee, nee. Hij moet eventjes een dagje drogen nog. Oké. En dan de oven in. En dan de oven in. Zet hem hier maar bovenop. Yes. Doe hem dicht. Laurens, ik heb hier een vers afgebakken witte vaas voor jou. Wat nu? Ik heb een heel mooi designtje voor jullie gemaakt. Wat cool! Dit wordt onze Klokhuis-vaas? Yes, dat wordt hem. Dus die wilde ik graag op dat vaasje gaan schilderen. Kijk nou! Daar hebben we ook alvast een passiefje voor gemaakt. Hetzelfde tekeningetje, maar dan volledig bestaand uit gaatjes. Als we met houtskoolpoeder over die tekening van de gaatjes heen gaan, gaat de houtskool door de gaatjes op de vaas. Hoe meer water ik erbij doe, hoe lichter die tint wordt. Dus hier krijg je een heel licht kleurtje blauw straks. Je hebt altijd wat water nodig om de verf smeerbaar te maken. Hoe minder water, hoe donkerder het gaat worden. Zo kunnen we eigenlijk oneindig veel tinten blauw maken. Is-ie nu af? Ja, dit is hem. Huib, ik heb hier de beschilderde vaas van Laurens. Wat nu? We gaan hem glazuren. En dat is? Nou, we gaan er een dun glaslaagje op zetten. Dat beschermt de verf en dat maakt hem waterdicht. En hoe lang moet hij nou weer in die oven? Weer 24 uur. Deurtje dicht. Dit is het grote moment. Als het goed is, komt-ie er nu uit als een echt Delfts blauw vaasje. Whoa. Zo! O, kijk! Zo cool! Kijk uit, hij is heet. Hij moet nog afkoelen. Even wachten voordat je naar Laurens gaat. Oké. Kijk eens, dit is hem geworden! Supermooi, toch? Ja, supercool! Ja, en dat is dus leuk: Hieraan kun je zien dat het een echte, originele Delfts blauwe vaas is. Superthanks! Alsjeblieft! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16471711 253.354 2230 2021-03-22T23:00:00+00:00 yes no aardewerk Nederland https://schooltv.nl/video-item/poep-van-een-netpython-harige-ontlasting 2024-01-04T12:52:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37536.w613.r16-9.be39ded.webp Poep van een netpython | Harige ontlasting Scalpel alstublieft. Vork. Eens eventjes een doorsnede maken. O, dit is hartstikke hard. Word je niet helemaal gek van de geur? Ja, het is echt heel goor. Deze drol zit propvol met haar. En ik weet dus waarvan. Ik vind het lijken op kattendrollen. En er zit allemaal haar in, dus het moet een vleeseter zijn. Dus ik gok een tijger. Een tijger? Ja. Nee! Nog een gokje. Kijk ook even naar de vorm. Naar de vorm. Ja? Als je het allemaal achter elkaar legt. O, een slang! Is het een slang? Misschien. Die muizen eet. Kijk maar. De poep kwam hieronder vandaan... en is van een netpython. O joh, echt een enorme slang! Oke, op zoek naar poep van slangen. Oe! Kijk, hier is er een. Och, wat groot! Ja, kijk nou! O, my! Wauw! Mag ik het hok in? Nou, dat is niet erg verstandig bij deze dieren. Deze zijn zo groot dat ze ook grote prooien kunnen opeten. En ik weet niet of ze het onderscheid weten.... Tussen mij en een konijn! Bijvoorbeeld. Maar honger of niet, ik heb poep nodig. Dat is bij deze dieren wat lastig, want het kan wel een maand duren... voordat-ie weer honger heeft en we 'm gaan voeren. Dus de ontlasting duurt ook een maand. Maar hoe poept een slang eigenlijk? Oscar heeft het gefilmd. Zit daar een kontgat? Dat noemen we een cloaca. Wauw, het is gewoon een hele bevalling! Woow, kijk nou! Het is heel indrukwekkend, maar er is ook nogal smerig. En hoe die cloaca eruitziet... dat kun je bij deze kleinere slang goed zien. Hee, meneertje! Hallo? O, die oogjes zijn echt een stelletje kogeltjes. Wauw! Oh, kijk nou. Ik ga ondertussen op zoek naar z'n anus. O nee, zo heette dat niet, he? Het is de cloaca. En die zit dus in het begin van de staart. En de cloaca is dit gedeelte? Dat is dit flapje dat open kan. En die anus kan dus net als z'n bek enorm wijd worden? Dus die is... O, sorry schat. Ja, de cloaca kan heel ver open... waardoor er flink grote drollen uit kunnen komen. Maar hij poept dus maar een keer in de twee weken? Hetzelfde als de hoeveelheid als-ie dus zelf doet eten. Hoe werkt dat bij een slang? Nou, een slang kan heel groot z'n mond openen. En de onderkaken zitten ook nog eens los van elkaar. Dus deze dieren kunnen dus een hele grote mond maken... waardoor ze iets kunnen opeten dat groter is dan hun eigen kop. En dan zien we dus dat deze dieren zwevende ribben hebben. Dus je ziet dat ze wel een hele mooie ruggengraat hebben... En aan al die wervels zitten ook ribben, zwevende ribben. En als hier dus een prooi naar binnen toe gaat... dan gaan de ribben openstaan... en zo kan er dus een prooi naar binnen toe... die breder is dan zichzelf. Dus door die zwevende ribben... omdat ze nergens aan vastzitten, zijn ze heel flexibel? Heel flexibel, ja. Wanneer heeft-ie voor het laatst gegeten? Ongeveer een maand geleden. Oke, dus ze heeft echt honger. Ze heeft erge honger inderdaad. We hebben maar een kleine prooi voor haar vandaag, een rat. En er zit nog een konijn in. Die is voor de papa daar. Ze ruikt het al wel. Ze gaat het wel zien. Niet schrikken. Goed zo! En dan vastpakken en een klein beetje trekken. Zodat het net lijkt alsof het een echte... zie je dat? Nou ga je die echte wurging krijgen. Zie je dat? Ja. Nou, de slang is nou zo diep in wurging... dat ik 'm gewoon op kan pakken en in de bak kan doen. Waarom doe je hem in een bak? Nou, de papa zit erbij. Die zit ook al te kijken. En omdat we de dieren niet op dezelfde prooi willen hebben... gaan we dus de dieren eventjes scheiden. Alright. Hou de prooi daar, een beetje zakken. En nou een beetje bewegen. Beetje bewegen, beetje bewegen. Ja! En een beetje trekken. Vastpakken, knijpen en een beetje trekken en duwen. Zo ja, blijf maar doorgaan. Hartstikke goed. Op het moment dat de prooi gaat tegenstribbelen... wil dat konijn weggaan en gaat de slang extra knijpen... totdat-ie twee dingen niet meer voelt. Dat is de hartslag en de ademhaling. Zodra-ie die twee niet meer voelt, weet-ie dat de prooi dood is... en dan gaat-ie beginnen met eten. En hoelang duurt het voordat zo'n konijn helemaal in zijn lijf zit? In een half uurtje is de prooi wel weg. En het bizarre is, wat-die dus doet: Hij snuffelt een beetje over dat konijnenlijf heen... alsof-ie 'm aan het aaien is, maar hij zoekt z'n kop. Want hij wil met de haarrichting mee die prooi naar binnen krijgen. Dan glijdt het makkelijker naar binnen. Precies. En zo komen al die jaren in die poep terecht. Kijk, hier slikt-ie 'm dus naar binnen toe. Hier is-ie bijna klaar. Echt knap, man! Ja, het is ook wel weer een bijzonder beest of zo... maar het is ook niet makkelijk om van te houden. Hij is wel echt heel mooi. Ja, dat wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16472315 333.845 4573 2021-03-23T08:30:00+00:00 yes no slang poep https://schooltv.nl/video-item/de-zijden-kaart-een-kaart-van-onderdrukking-en-slavernij 2024-01-09T15:55:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37537.w613.r16-9.465044d.webp De zijden kaart | Een kaart van onderdrukking en slavernij Dit is de kaart. In welk jaar is dit gemaakt? 1737. De kaart is gemaakt door Alexander de Lavaux, die alle plantages hier in beeld heeft gebracht. Maar Alexander de Lavaux is ook deel geweest van twee expedities om marrons terug te halen naar het plantagesysteem. Wat je ziet is dat mensen al van de plantages gevlucht waren en dat de soldaten achter hen aangestuurd worden en dat die soldaten dus bezig zijn die dorpen, die dat begin aan een nieuw leven, wat ze al gemaakt hadden om dat plat te branden, aan te vallen. Voor degenen voor wie dit gemaakt is, is het een economisch verhaal, een verhaal waar ze trots op zijn. Dit is ons bezit. Maar ga je het vanuit een ander perspectief bekijken, het perspectief van de mensen. Dan is het een heel emotioneel verhaal en een tragedie en bijna ondenkbaar dat je zoiets gewoon op een kaart zet. Het is best heftig om dit zo te zien hoor. Je ziet een kaart en dan zoom je in en dan zie je gewoon vrouwen en kinderen daar lopen. Ik zie mensen op de grond liggen en het is rennen voor je leven. Rennen voor je leven. Wie meegaat en wie mee durft, pak je kans. Dit is je kans. Ga. Vooral de kinderen erbij. Ja, sorry, ik vind het echt, het gevoel van verzet. Dat komt heel erg bij mij naar boven. Ik vind het eigenlijk pijnlijk om te zien. Ik heb het idee dat dit een beetje mooi weer spelen ook tegen Nederland is van kijk, we pakken ze. Maar uiteindelijk hebben ze het merendeel helemaal niet gepakt en zijn nu heel veel soldaten al overleden omdat ze niet de kennis van het oerwoud hadden om die mensen te achterhalen. Die marrons waren veel te slim en veel te goed thuis in het bos en die kon ze helemaal niet pakken. Ja, ik word er verdrietig van. De emotie die dat bij mij oproept, dat is het verdriet. Onbegrip. Hoe kon dat? En jullie laten me met andere ogen nog kijken naar iets waarvan ik zelf ook begrijp dat het heftig is. Maar voor jullie is het nog veel heftiger natuurlijk. Dus ik zou ook niet zo'n kaart zomaar willen ophangen zonder dat ik weet wat het met mensen doet. Wat we onder andere zien zijn vluchtende vrouwen met zakken. En wij geloven dat dat de manier is waarop de overheerser dacht dat rijst mee gesmokkeld is. Een van de vrouwen die heeft weten te ontsnappen die heeft rijst in haar haar verstopt. Dat heeft ze meegenomen naar het binnenland, waardoor de weglopers nu de marrons voedsel hadden. En dat was een heel belangrijk persoon. Ze heten Mapanza of Panza, heette ze. En die rijst die zij heeft meegenomen, die bestaat nog steeds. En ik heb hier een zakje uit Yau Yau. Dat is boven Suriname, waar vrouwen op dit moment nog Mapanzarijst kweken. Die wordt ook wel genoemd. Alisicee, rijst zelf, maar dat bedoelen ze mee de originele rijst. Dus dit is de rijst die die vrouw in de haar heeft verstopt. En met een handjevol kun je in een klein veldje zaaien. Honderden jaren hebben die mensen dus de herinnering aan haar levend gehouden door haar specifieke rijst opnieuw te kweken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16472316 341.96 1571 2021-03-23T23:00:00+00:00 yes no Suriname kolonie slavernij https://schooltv.nl/video-item/marten-en-oopjen-een-achtergrond-van-slavernij 2024-01-10T11:00:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37538.w613.r16-9.24dc131.webp Marten en Oopjen | Een achtergrond van slavernij Marten en Oopjen wat voor mij een hele dierbare aankoop is die nog steeds heel dierbaar is. Het zijn twee fantastische portretten. Daar bleek een verhaal bij te zitten van slavernij. Marten z'n vader was rijk geworden doordat die een suikerraffinaderij had hier in Amsterdam. Suiker kwam allemaal uit de Caraïben in die tijd. En dat was iets wat we helemaal niet wisten. Dat was voor mij een heel goed voorbeeld van hoe onderzoek kan leiden tot het incorporeren van een deel van de geschiedenis, wat vroeger minder onderdeel was van het Rijksmuseum. Vorig jaar was dit helemaal nog niet zeker dat Marten en Oopjen naar Amsterdam zouden komen. Het resultaat van een politiek steekspel is dat de huwelijksportretten van Rembrandt gezamenlijk bezit zijn van Frankrijk en Nederland. De schilderijen waren daardoor eerst te zien in het Louvre in Parijs, voordat het Rijksmuseum aan de beurt was. Ze zijn ongelooflijk mooi en het is 'welkom thuis'. Ze horen hier. Ja, het is een feest. Het is hier echt de Gouden Eeuw op z'n goudst. Het is hier echt de Nachtwacht, schuttersstukken, de eregalerij en Marten en Oopjen. Het verhaal is nu compleet. Nou, je weet, onze slavernijtentoonstelling is gebaseerd op tien verhalen en toen we die keuze aan het maken waren, kwamen we eigenlijk heel snel bij Marten en Oopjen terecht. Toen vertelde jij over je onderzoek. Ja, want dit ze natuurlijk twee keer getrouwd geweest he? Eerst met hier. Marten Soolmans, maar haar tweede man Marten Daij, die was natuurlijk heel lang actief in Nederlands-Brazilië. Niet alleen kocht hij af en toe mensen als zijn bedienden, blijkt zelfs uit uit documenten die in het Nationaal Archief liggen dat hij ook een een slaaf gemaakte vrouw in huis had, ene Francesca, die hij verkracht heeft en daar een kind mee heeft gekregen. Als ik dit schilderij nu zie, dan kan je dat niet meer niet zien hé. Ja, maar dat verhaal hoort onlosmakelijk bij het leven van Oopjen. Heel naar om dat zo op papier terug te lezen. En en aan de andere kant denk je ook van ja, gelukkig staat het hier een keer op papier, want dan hebben we bewijs dat dat soort dingen gebeurden. Geeft dat toch weer een inkijk in die geschiedenis die we misschien anders ja, niet zo persoonlijk in elk geval zouden kunnen vertellen. Dit staat voor heel veel verhalen die we nooit te weten zullen komen. Dit soort onderwerpen doen mij en mensen met een witte huidskleur zich realiseren dat hun positie niet de neutrale positie is. En hier in Nederland zijn wij natuurlijk de meerderheid, waardoor het lijkt alsof wij het uitgangspunt zijn en een soort van de neutrale ervaring. Terwijl dit soort onderwerpen juist je doen realiseren dat dat niet zo is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16472317 234.32 1642 2021-03-24T23:00:00+00:00 yes no schilderij Rembrandt slavernij https://schooltv.nl/video-item/thuis-iets-doen-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-02-01T13:10:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37539.w613.r16-9.0a41978.webp Thuis iets doen | Liedje uit De Boterhamshow Dan is het nu tijd voor onze muzikale gast van vandaag, de jongen met de meeste hobby's van de hele wereld. Hier is Koen! Koen, wat ga je voor ons zingen? Ik ga een liedje zingen over wat ik het liefste zou doen. Ah mooi! Je doet in je vrije tijd al heel veel, dus we zijn benieuwd wat je dan het liefste doet, ga je gang! Maandag moet ik naar vioolles, dinsdag dammen bij Mimoen, woensdagavond voetbaltraining, donderdag de knutselclub, maar ik wil thuis iets doen. Ja, thuis iets doen. Thuis iets doen. Ja, thuis iets doen. Vrijdag ga ik met m’n ouders kegelen in het plantsoen, zaterdag gaan we het bos in, zondag gaan we naar het strand, maar ik wil thuis iets doen. Ja, thuis iets doen. Thuis iets doen. Ja, thuis iets doen. Ik moet naar Schaken, schaatsen, naar de speeltuin of het kartcircuit, de computer-club, de boekenclub, naar zeilkamp, of tai-chi. Dan naar hockey, zwemmen, tennis, turnen, en naar jazz-ballet, dan naar mindfullness en als ik ren dan haal ik yoga net. Naar het pretpark, naar de kermis, naar het tulpenfestival, dan naar basketbal, naar volleybal, naar alles met een bal. Klaverjassen, koorzang, roeien, paardrijles, gitaarles, saxofoonles, accordeonles, schilderles, beeldhouwles, scouting en dan nog even buiten spelen, want dat is gezond. Arme joch… mama, papa, moet je horen: ook al krijg ik een miljoen, ik wil niet meer naar al die dingen. Laat me thuis een puzzel maken. Laat me thuis iets doen! Ja, thuis iets doen. Thuis iets doen. Thuis iets doen! Ja thuis iets doen. Dit liedje heb ik geschreven op die singer-songwriting cursus. Koen, dus eigenlijk wil je helemaal niet de hele tijd van hobby naar hobby racen, je wil gewoon lekker thuis zijn. Ja. Ach lieverd, maar...waarom heb je dat nooit gezegd? Oooh schat…. Nou, ik was bang dat ik jullie zou teleurstellen. Ach schatje toch. Kunnen we niet gewoon thuis rustig een kaartspel doen? Ja, kaarten kun je natuurlijk ook rustig thuis doen. Precies. Daarvoor hoef je eigenlijk helemaal niet de deur uit. En die nieuwe kookcursus kan toch ook heel goed thuis. Ja - huh? Kookcursus? En pilates, dat is ook echt een thuis-ding. He? En schilderen kan je ook best thuis doen. Vioolles.. Het kan gewoon allemaal thuis! Je hoort het Koen. Je hebt nog een hoop te doen volgens mij…. Jawel...maar... Fijn dat je er was en nu snel naar huis, heel veel plezier met aaaaaaaaaaaal jullie hobby's! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16472318 168.853 2139 2021-03-23T10:00:00+00:00 yes no hobby liedje https://schooltv.nl/video-item/picknicken-stukje-uit-sesamstraat 2024-01-30T13:45:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37540.w613.r16-9.0dd1e0a.webp Picknicken | Stukje uit Sesamstraat Buurman Baasje vindt het maar niets dat Pino gaat picknicken voor zijn huis. Hij druipt af als hij hoort wie er allemaal komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16472319 151.637 1578 2021-03-23T10:15:00+00:00 yes no picknick https://schooltv.nl/video-item/je-hebt-geen-verwarming-nodig-als-je-bij-een-vulkaan-woont-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-16T10:32:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37541.w613.r16-9.2e2ab4a.webp Je hebt geen verwarming nodig als je bij een vulkaan woont | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger of is het kletspraat? We zullen het zien. Als je bij een vulkaan woont, heb je geen verwarming nodig. Daarom wonen er zoveel mensen onderaan vulkanen. Je zou denken dat dat levensgevaarlijk is. En dat klopt. Als een vulkaan tot uitbarsting komt, is de gloeiendhete lava die naar beneden stroomt allesvernietigend. Toch nemen deze mensen het risico. Er zijn namelijk bijna nooit vulkaanuitbarstingen. En als je onder een vulkaan woont, heb je wél het hele jaar voordeel van deze berg. De warme lava die onder de grond borrelt, zorgt voor aangename temperaturen in de huizen. “Ik heb het hele jaar door een warm huis dankzij de lava onder de grond. Ik hoef niet te betalen voor verwarming en zo hou ik geld over voor belangrijke dingen!” Kletspraat. Maar hoe zit het dan wel? Er wonen ongeveer 350 miljoen mensen in de buurt van een vulkaan die kan uitbarsten. Dit doen ze voor de vruchtbare grond. Nederland heeft 2 vulkanen, deze liggen allebei in de zee. Ze zijn niet meer actief en zullen dit ook niet meer worden. Ze zijn 160 miljoen jaar oud en uitgedoofd. Je hoeft dus niet bang te zijn dat er binnenkort lava door je tuin stroomt. Wanneer een vulkaan wel actief is, kan hij uitbarsten. Sommige uitbarstingen zijn zo groot dat je ze vanuit de ruimte kunt zien. Mensen die bij vulkanen wonen doen dit dus vanwege de vruchtbare grond, maar er zijn ook dieren die slim gebruik maken van die grond. De hamerhoen is een vogel die zijn eieren in het zand in de buurt van vulkanen begraaft. Omdat de grond rond actieve vulkanen wat warmer is hoeft de hamerhoen de eieren dan niet zelf uit te broeden. Als de eieren daarna uitkomen graven de kuikens zich door het zand naar boven. De ouders hebben er maar weinig werk mee. Best handig zo’n vulkaan! Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16472323 128.84 5507 2021-03-24T23:00:00+00:00 yes no vulkaan https://schooltv.nl/video-item/dode-dieren-plastineren-leren-van-dode-dieren 2024-01-04T12:52:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37542.w613.r16-9.45fd3b7.webp Dode dieren plastineren | Leren van dode dieren Ik ben hier in Utrecht bij het expertisecentrum voor plastinatie. Oh, moet je zien, zeg! Woow! Kijk nou! Dit is gewoon een echte paardenkop, maar dan een dood paard natuurlijk. Dit, hoeven. Ja, dit is ook een paard, denk ik. Oeh, dit is een zebra. Nee grapje, dit is een giraffe natuurlijk. Oioioi, dit is een helemaal geprepareerde pony. Kijk nou, wauw. Zelfs zijn wimpers. Arend. Hoi. Wauw, al die dieren. Mooi, he? Heel indrukwekkend. Dit zijn allemaal levende dieren geweest? Ja. Wat is het verhaal? Hoe komen jullie aan die pony's? Elk dier gaat ook een keer dood. Ja. Het schijnt. Dode dieren worden soms gedoneerd. Dus een ponyeigenaar denkt: Mijn pony gaat dood en die doneer ik aan de faculteit diergeneeskunde. Ja. Waarom plastineren jullie? Omdat een dier, als je niet gaat plastineren, gaat verrotten. Ja. En je wilt er goed naar kunnen kijken. Ja. En je wilt het lang bewaren. Ja. O, my! Dit is ooit iemands kat geweest. Ja. Dit is de kat... en dit is de binnenkant van de kat. Wat heb je in je hand? Dit is een zacht plastinaat. Een zacht plastinaat. Wat is het, denk je? Dit zijn longen. Goed, zeg. Van welk dier? Eh... ik zou zeggen... een schaap. Het is van een grote hond. Van een grote hond? Ja. De tong van een grote hond. Hoezo zacht plastinaat? Voel maar. Oh! Dit is bizar. Een soort schuimrubber. Ja. Of een soort isolatiemateriaal. Ja, klopt. Het zijn nog altijd longen. Wat zit hier? Dit is een hart. Heel goed. Jij bent trots op mij, he? Jazeker. Als ik jouw student was, kreeg ik nu een 10. Mwah... 9,5.9,5. Ik ben wel benieuwd, waar gebruiken jullie dit voor? Dat laat ik je nu zien. Dit zijn studenten diergeneeskunde. Dat betekent dat ze leren om dierenarts te worden. Waar zijn we nu? In de snijzaal van de anatomie. Ja. De studenten zijn bezig met het bestuderen van de plastinaten. Hoe zit een dier in elkaar? We hebben plastinaten omdat je dan verder geen dieren meer nodig hebt. Dus het bespaart ongelooflijk veel dieren. Ja. Hoe lang gaat zo'n biggetje mee? Zo'n plastinaat gaat 100 jaar mee. Zo. Dus EEN biggetje, daar kunnen 100 jaar studenten van leren? Ja. Maar voordat zo'n plastinaat klaar is, moet er heel wat gebeuren: Welkom in het plastinatielab. Gezellig, Arend. Plastinaten worden gemaakt met gevaarlijke chemicaliën. Is het zo giftig? Daarom doen Arend en Rachel een masker op. Oke, dus dit is stap 1 in het plastineren. Ja, dit is stap 1. Hoelang denk je dat hij in de formaline moet zitten? 24 uur? Zeker drie maanden. Drie maanden? Ja. Oooooh! O, my! Hier ligt de voorraad harten. Maar niet alleen harten, alle dieren. Kijk nou! Een paard: achterbenen, bekken, zenuwpreparaten. Mag ik dit opendoen? O, man! Oke. Oke. Stap 2. Terug? Oke. Om dit proces te versnellen, wordt de grote vriezer vacuüm gezogen. En na weer een paar weken is het hart bijna klaar. Het lijkt nu een beetje alsof het van plastic is. O, het is koud! O, sorry. Kijk nou. Het is koud. IJskoud. Ja, het zit ook in een vriezer. Wat gaan we nu doen? We gaan nu het hart uitharden. Oke. En dat gebeurt in deze speciale bak. Na nog een paar weken is het hart helemaal klaar. Ja, die is helemaal hard. Ja, mooi uitgehard. O, my! Wat is dit nou weer? Arend! Hier zijn we in het magazijn, het anatomisch magazijn. En daar mag hij bij. Kijk, dan hebben we er weer een extra. Wauw. Dit is dus allemaal studiemateriaal. Dit zijn een soort helden, deze dieren. Daarom hebben we geen proefdieren nodig. Nee. Voor dit vak niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16472324 380.8 2357 2021-03-23T23:00:00+00:00 yes no dier https://schooltv.nl/video-item/de-cloaca-van-een-kameleon-de-snijtafel 2024-01-04T12:52:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37543.w613.r16-9.83b8d68.webp De cloaca van een kameleon | De snijtafel De snijtafel. Als je dierenarts wilt worden... moet je leren hoe dieren er van binnen uitzien. Je moet er dus in snijden. In dode dieren natuurlijk. Vandaag op de snijtafel: Wauw! Dit is een kameleon? Klopt, het is een kameleon. Een jemenkameleon, of helmkameleon. Omdat-ie een helmpje op heeft? Ja. Het is echt een klein dinosaurusje, he? Ik ben benieuwd... of jij er achter kunt komen of het een mannetje of vrouwtje is. Tja, bij konijnen kan ik het wel. Bij konijnen wel(!) Bij konijnen en poezen kan ik het makkelijk zien... maar bij een kameleon? Bij reptielen is het wat lastiger om te zien. Ik zie hier een anus. Nee, dat is geen anus. De anus komt daar ook in uit, maar het is een cloaca. Huh? Ik dacht dat alleen vogels een cloaca hadden. Nee, bijna alle grote dieren hebben dat, behalve de zoogdieren. Reptielen, vogels hebben allemaal een cloaca. Dus kan je hieraan zien of het een mannetje of een vrouwtje is? Nee, het is gewoon een uitgang. Dus ik moet daarin gaan zoeken. Ik ga eens even een sneetje maken. Wat is dat, poep? Dat is inderdaad wat poep inderdaad. O, daar zit nog een beetje poep. Kijk, ik zie hier een uitgangetje die in z'n de darmen eindigt. Ja. Dus dat is dan eigenlijk z'n anus. Klopt. En daar net voor zit een ander gangetje. En het lijkt op een vagina. Dus is het dan een meisje? Nee, het is geen meisje. Is het alleen maar z'n plasgootje? Ja. Oke, dus dan moet ik op zoek naar een piemel? Ja, ga maar zoeken. Hier zit ook nog een uitgangetje misschien. Dan ga ik helemaal die staart in. Ja, het ligt achter de cloaca. Hier, daar kan ik ook in, aan twee kanten. Ja! Heeft-ie twee piemels? Hij heeft twee piemels. Heeft een kameleon twee piemels? Twee, ja. Dat heet hemipenisen, dus twee delen. Ja, ik kan er van twee kanten in. Hier zie je waar de poep uitkomt. Daar net voor een klein kanaaltje waar de plas uit kan komen. En hier in die plooi dus twee zakjes. Ja. Aan beide kanten van z'n staart twee zakjes. En kan die piemel dan ook naar buiten komen? Ja. Als ik hem nou pak met een klein pincetje. Hier is de piemel die naar buiten kan klappen, kijk. Het lastige van reptielen is dat ze een dikke staart hebben. Dus bij het paren kunnen ze soms niet goed erbij. En zo kunnen ze... van de linkerkant en de rechterkant het vrouwtje bevruchten. Dus als-ie een stijve krijgt, krijgt-ie aan twee kanten... een zakje dat naar buiten flopt? Ja, in principe wel. Nu nog even die andere kijken. Kijk, het lijkt me niet dat die piemel vastzit aan de staart. Dat is wel de spier waarmee En die spier zit vast bij de wervel van de staart. Nummer 1. En nummer 2. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16472330 178.73 1815 2021-03-24T23:00:00+00:00 yes no kameleon https://schooltv.nl/video-item/meeuw-zit-onder-frituurvet-schoonmaken-met-pindakaas 2024-01-04T12:52:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37544.w613.r16-9.77fd8c3.webp Meeuw zit onder frituurvet | Schoonmaken met pindakaas Ik was pas op Texel bij de vogelopvang. En daar hebben ze allemaal mooie vogels. Jan-van-genten, mooie bergeenden, echt heel gaaf. Maar ook een jonge meeuw, kijk. En die jonge meeuw was binnengebracht... helemaal onder het frituurvet. Ah! En het lukte maar niet om 'm schoon te krijgen met zeep. En toen hadden ze een wondermiddel. Raad eens wat het was? Stront. Pindakaas! O? Na meerdere keren met pindakaas insmeren werd hij wel schoon. Uiteindelijk hebben ze hem geringd en vrijgelaten in de natuur. Ah! Wat een mooie ervaring. Is-ie klaar voor de vrijheid? Ja, je mag hem loslaten. Ik zal hem aan jou geven. Hier goed? Ja, prima. Kijk, eerst gaat-ie nog z'n veren goed droog krijgen... en netjes op een rijtje leggen, anders kun je niet vliegen. Hee, daar gaat-ie! Ja! Yes! Hij is weer vrij. Ja, heerlijk. Goed gedaan, hee! Nou ja, zeg! Maar pindakaas is toch ook olie-achtig? Ja, maar blijkbaar kan die olie weer oplossen of zo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16472331 76.394 602 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no meeuw vogel https://schooltv.nl/video-item/sporen-in-de-sneeuw-op-zoek-naar-sporen-van-reeen-hazen-en-vossen 2024-01-16T16:16:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37545.w613.r16-9.d2d4b1e.webp Sporen in de sneeuw | Op zoek naar sporen van reeën, hazen en vossen Prachtig he, die sneeuw. En wist je dat je nu ook sporen kan ontdekken die je anders veel moeilijker kan zien? Hier zie je de sporen. Ja, hoe kom ik er nou achter welk spoor van welk dier is en wat er hier is gebeurd? Het is tijd voor professioneel spoorzoeken. Huh? Sorry. Ik moet natuurlijk stil zijn. Wat misschien is het een wild zwijn? Hee, hallo! Dit is Rene, hij is dierenspoordeskundige. En vandaag neemt hij ons mee op een spoedcursus dierenspoorzoeken in de sneeuw. Wat een te gekke werkplek heb jij. Dat kun je wel zeggen, ja. Maar wat is dat nou eigenlijk, een dierenspoordeskundige? Beesten zie je heel vaak niet, kijk maar om je heen, je ziet niks, maar ze zijn er wel. En ze laten sporen achter en daar kijk ik naar. Wat kun je dan zien aan zo'n spoor? Nou, je kunt hele verhalen eruit halen. Welke beest, hoe-ie gelopen heeft, wat-ie onderweg deed. Nu helemaal in de sneeuw, dat is echt een spannend boek. Nou, fantastisch, ik wil het wel zien! Nou, kom op, daar gaan we. Oke. Is dit iets? Ja, kijk, hier heb je al iets. Op dit pad zie je dat er auto's hebben gereden. Wij lopen hier. Maar hier zie je in een keer een spoor uit het bos oversteken. Die gaat helemaal die kant op. Ja. Wat voor dier was dit, denk je? Ik weet zeker dat het een hoefdier was, dat kun je hier mooi zien. Hier zie je twee tenen, die zitten daar beneden. Ja. Aan de achterkant zie je nog twee... O ja! Aan de voorkant. Wat zou het dan kunnen zijn, een hert? Ik denk dat dit een ree is. Rene, ik heb hier een spoorzoekkaart bij me. Nu kan ik dus de ree al afvinken. Hatsjikidee. Dit gaat goed. En we zijn net begonnen, dus kun je nagaan. Oke. Tik. Ja. Dit is een vos hier. Hier kun je nog een beetje iets van tenen zie. O ja. Hij gaat hier met de voet erin en sleept hem er zo uit. En hier gaat-ie harder lopen. Kijk. O ja. Dit is echt superleuk. De vos hebben we ook. O, kijk eens. O. Dat is een grote, he. Zou dat van een wolf kunnen zijn? Dat zou wel wat zijn natuurlijk. Qua formaat zou kunnen, maar... Ga je nou ruiken aan de drol? Ja. Ja, dit is goed. Ja. Sorry. En hoe ruik je dat dan? Je hebt vast wel eens hondenpoep aan je schoen gehad. Ja. En een wolf ruikt heel sterk, een beetje als verbrand haard. O ja, dit is gewoon hondenpoep. Nou, jammer. Was leuk geweest. Gaan we nog een wolf zien? Nou ja, ik kan niks beloven, maar we doen ons best. Kijk. Weer eentje voor je lijst, Toon. O ja, wat is dit dan? Hier zie je helemaal niks. Dit beest wat zeker kan springen, vanaf hier, pats...Dus...Een enorme sprong. Ja. Wie denk je dat het is? Eh...Haas? Ja. Die is weer teruggegaan. Wat heeft-ie gegeten daar dan? Daar staan bosbessen net boven de sneeuw. Dus ik denk dat-ie er knopjes af eet. Haas. Hoppa. En hoe gaat het nu met de dieren in de sneeuw? Ja, nou, ze hebben het zeker niet makkelijk. Want al het eten is afgedekt, he. Ze moeten eerst de sneeuw aan de kant ploegen om iets te kunnen eten, dat is pittig. Hee, dit is weer een spoor, of niet? Ja, zeker. Dat kun je zo goed zien in de sneeuw. Ja, fantastisch, he. Hee, pak je lijst er maar bij, dit is weer een nieuwe. Lijkt een beetje op deze. Is het een wild zwijn? Ja. Sterker nog, het zijn er twee. Twee? Hier staat er nog EEN. Brede poten, korte pasjes. Ja, ze lopen eigenlijk naast elkaar, steken ze deze weg over. En dan gaan ze samen het bos in. Hoe gaat het met deze zwijnen nu? Die hebben nu al biggen. Die kunnen al jongen hebben. Nee?! Nu in de sneeuw? Stel je voor, er ligt een nest met biggetjes. Het is superbelangrijk dat die moeder erbij is. Dus we moeten die zwijnen nu niet laten schrikken. Nee, als je hier nu in zou gaan dan jaag je zo'n moeder misschien het nest uit en blijven die biggen achter en gaan ze dood van de kou. Wat heb je nou weer gevonden? Van alles tegelijk. Kom maar kijken. Oke. Dit zou een wolf kunnen zijn. Echt waar? Ja. We hebben misschien een wolf gespot. Ik hoop dat we een mooie tegenkomen. Pak je kaart er maar bij. Je meent het niet. Als je naar het formaat kijkt, dit is een grote prent. Zeker 10 cm lang. Hij gaat even het pad af en gaat dan weer in het spoor lopen. Het kan goed dat hij dat doet, om even tegen die struikjes te piesen. Hoe hoger je piest, zeker op zo'n bult, hoe verder je geur gaat. Hij is de baas van het bos. Hij laat weten: ik was hier. Tjak. Tjakka. Rene! Hier ben ik. O, daar. Wat heb je nou weer voor spoor gevonden? Deze gaat naar jou toe. Dit is zijn linkervoet. Hier staat pas de andere linkervoet. Wow. Ja. Dit is een gigantisch beest. Met grote poten. Je moet denken aan zoiets. Dit is een edelhert. Nee. Dus pak je lijst. Mooi. Oke. Toon, kom eens kijken. Dit heb je nog niet gezien. Wat denk je? Heb je met je handschoenen zitten wroeten? Dit hoort er allemaal bij. Zie je die lijntjes? Zijn dat vleugels? Ja. Dit is een vleugel van een vogel. Wow. Het ziet er wel mooi uit zo. Moet je eens kijken daar, bij die boom. Ik zal even kijken. Rene! Hee. Sporen van een lepelaar. Maar wel een hele bijzondere lepelaar. O ja? Dat is de presentator van Zapp Your Planet. O, oke. Ja. Jij bent echt een hele goeie spoorzoeker. Ja. Leuk geprobeerd. Nou Rene, volgens mij hebben we ze allemaal gehad. Ik denk het niet, Toon. Ik mis nog een damhert. Dus hobbelen maar. Oke. Kom, kom, beetje tempo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16472334 408.81 4724 2021-03-24T08:12:05+00:00 yes no bos winter wild https://schooltv.nl/video-item/zeilen-op-een-duurzaam-vrachtschip-transport-op-wind-in-plaats-van-diesel 2024-01-04T12:52:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37546.w613.r16-9.e2f0a6c.webp Zeilen op een duurzaam vrachtschip | Transport op wind in plaats van diesel Ik ben op weg naar Wiebe. Een leuke knakker, schijnt. Maar voordat ik daar ben, wil ik even dit laten zien. Als je van vliegtuigen of auto's houdt...dat is leuk, hoor. Maar al dat vervoer van spullen en mensen zorgt voor een enorme voetafdruk. De grootte van je ecologische voetafdruk hangt af van hoeveel je van de aarde gebruikt. Als iedereen op aarde net zo zou leven als wij in Nederland zouden we drie keer de aardkloot nodig hebben om iedereen te voorzien. Dat kan beter. Daarom deel ik een prijs uit aan mensen met de kleinste voetafdruk. Hai, Wiebe! Hee. Pak die boot maar en kom hier naartoe roeien. Joe! Dat is hem dus, Wiebe. Jarenlang zeilde hij als kapitein over de wereldzeeën. Volgeladen met chocola, thee en koffie trotseerde hij de golven op een groot houten zeilschip. Maar het tij is gekeerd en nu heeft hij een nieuw, ambitieus plan. Hee, Wiebe. Hallo. Een plan waarvoor ik meteen aan het werk word gezet. Kun je dat even aangeven? Yes. Want Wiebe wil met zijn eigen schip, de Vrijbuiter het eerste in Nederland zeilende vrachtschip worden. Dus spullen vervoeren met behulp van de wind in plaats van diesel. Over een uurtje moeten we vertrekken en er moet nog een hoop gebeuren. Terwijl een van zijn matrozen de mast inspecteert, probeer ik erachter te komen wat Wiebe drijft. Je hebt dit schip net gekocht. Ja. Twee maanden geleden. Twee maanden pas. Waarom, wat is je plan ermee? Zeilen is mijn grote passie. Maar ik wil ook een schonere, groenere wereld. Dan kun je je passie inzetten voor zo'n groter doel. Het is niet zo dat iedereen weer op deze manier vracht gaat vervoeren. Maar het kan allicht mensen inspireren tot andere leuke projecten. Gezellig, dat geouwehoer. Maar er moet gewerkt worden. Maar er blijkt nog iemand te zijn die op de valreep wil meevaren. Kan ik nog helpen? Hee! Kom aan boord. Dit is Rosamarie, de jongste zeebonk van Nederland. Wiebe is haar grote voorbeeld en ze wil maar wat graag zijn matroos zijn. Het is een duurzaam schip, dat is supertof. Ik wil graag helpen om dit verder te doen. Geen tijd te verliezen dus. De trossen van de Vrijbuiter gaan los. Terwijl Wiebe en zijn maten het schip de jachthaven uitloodsen help ik Rosamarie met het hijsen van de zeilen. Deze wonderbaarlijk mooie zeilen waren eigenlijk oud en afgedankt. Maar door Rosamarie en andere kinderen kregen ze een nieuw leven doordat ze beschilderd zijn met hun wensen en dromen. Eens even kijken. Wiebe vervoert dus in Nederland goederen met de wind. Dat bespaart een hele hoop CO2. Daarnaast gebruikt hij afgedankte zeilen. En begeestert daarmee anderen. Wiebe, we zeilen. Ja. Je eerste vracht is op weg naar de klant. Gefeliciteerd. Dank je wel. Er is geen twijfel over mogelijk, maar jij en je schip de Vrijbuiter verdienen hem echt door en door. De gouden voetafdruk! Dank je wel. Die gaan we ergens heel mooi neerzetten. Precies. Dus als je ergens in Nederland het schip met de gekleurde zeilen ziet dan weet je dat dat Wiebe is. En als je dan goed kijkt, zie je met een beetje mazzel de gouden voetafdruk op zijn roer staan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16473614 211.285 1282 2021-03-24T08:14:43+00:00 yes no wind transport duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/hoe-word-je-veganist-leven-zonder-dierlijke-producten 2024-01-04T12:52:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37547.w613.r16-9.e0c3fa5.webp Hoe word je veganist? | Leven zonder dierlijke producten Hai. Dit is Coco. Ik voel mij gelukkig als ik bij haar ben. Ik ben Katinka en ik ben elf jaar oud. Ik woon nu bij mijn moeder in Schiedam, maar ik woon soms ook bij mijn andere moeder. En ik heb ook nog twee broers. Die wonen bij mijn moeder in Rotterdam. En ik ben vegan. Vegan lippenbalsem. Een Tie dye shirt. Getiedyed met vegan verf. Vegan betekent meer dat je geen dierlijke producten eet of gebruikt. Dit armbandje is gemaakt uit plastic uit de oceaan. Schoenen, die zijn vegan. Dit blijkt op leer, maar dit is vegan, dus geen echt leer. En deze trui is helemaal vegan. Heb je lekker geslapen? Ze had artrose in haar achterbeen, hier. En haar hoeven waren veel te kort. En in die heup had ze veel littekenweefsel. En ze was waarschijnlijk heel ongelukkig. Ja, je bent lief. De eigenaar van wie we haar hadden gekocht, zei wel: Je kan haar ook teruggeven, dan krijg je een ander paard, maar dat wouden we niet...want we wisten niet wat er dan met haar zou gebeuren. Ik vind dat de dieren heel lief zijn en heel zacht. Daardoor heb je een soort van band met ze. Ik vind dat ze wat liever zijn dan mensen. Je kan wel vegetarisch zijn, dat is ook heel goed, maar het heeft toch niet echt zin. Want nog steeds als je vegetarisch bent, zijn er dieren die lijden. De dingen die voor de dieren zijn, worden daar ook voor bedoeld. De melk voor de kalfjes bijvoorbeeld. Dat is niet voor de mens. Je hebt ook gewoon amandelmelk, dat kun je ook gebruiken. Dit is melk, geen melk van koeien, maar vegan. Die mag er helemaal in. Maar niet alleen bij kalfjes, ook de eieren van een kip. De kuikentjes worden een soort van vlees gemaakt. Ik heb er geen goed gevoel meer bij. Je hebt ook veel dingen zonder dierlijke producten die lekker zijn. Dus zonder dieren die lijden. Die koekjes worden de taartbodem. Is dat nou echt boter? Nee, vegan-boter. Een taart maakt niet voor de hele wereld verschil, maar wel voor de mensen om me heen. Ze vinden het meestal net zo lekker of nog lekkerder zelfs. Dus dan worden ze zich ervan bewust. Ik droom ervan dat we over 30 jaar zeggen tegen onze kleinkinderen: Ooit aten we dieren. Dus dat we dan geen dieren meer eten en geen melk meer drinken. En geen eieren meer eten. Ik vind hem heel lekker. Ik ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16473615 220.117 676 2021-03-24T08:16:35+00:00 yes no duurzaamheid plant veganisme https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-cookies-zo-weten-websites-wat-jij-zoekt 2024-01-04T12:52:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37548.w613.r16-9.405289d.webp Wat zijn cookies? | Zo weten websites wat jij zoekt Vandaag bij Digitaal: cookies! Het internet is een netwerk van computers die over de hele wereld met elkaar verbonden zijn. Als jij bent aangesloten op het internet, dan kun je dus met al die andere computers in de hele wereld contact maken. En jouw telefoon of je laptop zijn ook onderdeel van het internet. Stel je voor, ik wil heel graag rode schoenen hebben. Nou, dan ga ik op internet zoeken naar rode schoenen. En dan verschijnt er dus op die site meteen een cookiemelding. In mijn beeldscherm verschijnt er dan een bericht met de vraag of ik de cookies wil accepteren. Als ik dan op accepteren klik, dan geef ik de site waar ik op zit toestemming om die cookies op mijn laptop te plaatsen. Nou vooruit, jij mag blijven. Op dat moment plaatst de website een heel klein tekstbestandje, het koekje, op mijn laptop en op die manier kan het bedrijf achter die website precies zien wat ik op hun site doe, hoelang ik er blijf en wat ik allemaal interessant vind. Rode schoenen. Dat levert ze heel veel informatie op over mijn interesses. En op die manier kunnen ze mij verleiden met advertenties waarvan ze weten dat ik daarnaar op zoek ben geweest. Leuke zomerjurk. Soms heeft het bedrijf een deal gesloten met een ander bedrijf en dan mogen de cookies de informatie met elkaar delen. En dan weten dus ineens nog veel meer bedrijven dat ik rode schoenen leuk vind. Stel je voor, ik ben dan ineens op een hele andere website om bijvoorbeeld een reisje te boeken. Dan verschijnen we aan de zijkant van mijn scherm ineens vet veel rode schoenen. Je komt cookies ook tegen op websites waarbij je moet inloggen. Een cookie onthoudt dan je wachtwoord en zorgt ervoor dat je de volgende keer automatisch wordt ingelogd. Klokkie20! Oja, thanks. Als je dit allemaal niet wil of je wilt dat niemand weet over je rooie schoenen, dan moet je cookies gewoon niet accepteren. Of je moet ze af en toe verwijderen. Dan word je weer baas over je eigen zoekacties. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16473616 139.68 3185 2021-04-05T17:00:00+00:00 yes no cookie internet https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-spekkoek-indisch-gebak-met-laagjes 2024-01-04T12:52:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37549.w613.r16-9.8d35be6.webp Hoe maak je spekkoek? | Indisch gebak met laagjes Hoi, ik ben Eline. Ik hou heel erg van bakken dus ik vroeg me af: hoe maak je eigenlijk spekkoek? Nou, dat is geen straf om die vraag te beantwoorden. En als iemand weet hoe je spekkoek bakt dan is dat Lola! Spekkoek komt oorspronkelijk uit Indonesië. Klopt. Midden vorige eeuw zijn er heel veel Indische mensen naar Nederland gekomen en die hebben ook de keuken meegenomen en de spekkoek geïntroduceerd. En die is inmiddels heel wat populair. Volgens mij hebben we alle spullen klaarstaan, dus ik zou zeggen Lola klaar? Bakken maar. Dan hebben we nodig de roomboter, suiker, meel, eieren. En dan de kruidenmix: kaneel, stokjes, kruidnagel, nootmuskaat, foelie, kardemom in de steranijs. Ik ben nu de eieren aan het scheiden. En waarom doe je dat? De dooiers mengen we straks met de boter, dan mengen we eigenlijk de vetten met elkaar en het eiwit gaan we luchtig opkloppen zodat de koek niet zo massief wordt. Dat rijst de pan uit. Nu gaat het eigeel bij het botermengsel. We aan het nu het ei-boter-suikermengsel vermengen met met de bloem en dat spatelen we dan met met de hand erdoorheen. We scheppen dan een klein beetje eiwit bij de eigeelmassa. Nou, we hebben nu het beslag klaar en die gaan we nu verdelen in tweeen. De ene helft laten de wit en de andere brengen we op smaak met de kruiden en de kruiden geven dan de smaak aan de spekkoek, zoals je hem ook kent. We beginnen met de bruine laag en dan zetten we deze nu in de oven onder de grill. En hoelang moet deze er nu in? Ongeveer vijf minuten. Het ruikt al lekker. En nu smeren hem in dan met de boter. En dan gaat het witte laagje erop. En weer een laagje de oven in. Ja, en zo zijn we nog wel even bezig. Drie uur later, na het bakken laagje voor laagje, is dit de koek geworden. Jammie jammie jammie! Hoe komt spek ook aan zijn naam? Want er zit helemaal geen spek in. Klopt inderdaad. Spekkoek heeft laagjess en dat heeft doorregen ontbijtspek ook, men zegt dat vandaar de naam spekkoek is gekomen, omdat het beide laagjes heeft. Hmm lekker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16473617 163.64 1785 2021-04-05T17:00:00+00:00 yes no bakken Indonesië koek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-kleinste-stad-van-nederland-welkom-in-staverden 2024-01-04T12:52:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37550.w613.r16-9.ea41ad9.webp Wat is de kleinste stad van Nederland? | Welkom in Staverden! We zijn in de kleinste stad van Nederland, Staverden, en hier ligt het, in de provincie Gelderland, op de Veluwe, vlakbij Ermelo. Het is zo klein dat het eigenlijk niet eens op de kaart staat. Kijk, en dit is het bewijs. Staverden, de kleinste stad van Nederland. Er wonen hier nu zo'n zestig mensen en in 2012 is Staverden officieel uitgeroepen tot het kleinste stadje van de Benelux. En er zijn zelfs mensen die beweren dat het de kleinste stad van de wereld is. Staverden heeft geen bruisend centrum, geen station of flatgebouwen en geen supermarkt. Hoewel, geen supermarkt. Vroeger zat hier een heel klein, knus kruideniertje, een soort buurtsuper en vandaag de dag is dat een museum. We gaan terug naar de middeleeuwen. In 1290 liet graaf Reinoud de Eerste van hertogdom Gelre, een stenen huis bouwen en in 1298 regelde hij de stadsrechten. Want met die rechten had hij namelijk meer voor het zeggen in Staverden. Met stadsrechten hadden plaatsen veel voordelen en voorrechten. Zo konden ze zelf hun eigen wetten en regels bepalen of kregen ze het recht om een stadsmuur te bouwen. Stadsrechten zeggen niet zoveel over de grootte van een plaats, want kijk. Den Haag bijvoorbeeld heeft nooit stadsrechten gehad. Klare jij bent boswachter van onder andere de kleinste stad. Waarom wilde Graaf Reinout nou zo graag een stad maken van Staverden? Nou, dat had onder andere te maken met deze watermolen. De watermolen werd namelijk gebruikt om graan mee te vermalen. En daar kon je geld mee verdienen en dat was heel belangrijk voor de stad. En de watermolen, die was er zelfs eerder dan dat huis. Het huis dat we nu kennen als kasteel Staverden en het kasteel Staverden wordt ook wel de Witte Pauweunburg genoemd. Deze witte pauwen, die horen ook echt bij Staverden. Graaf Reinoud die wilde namelijk altijd witte pauwen veren op zijn helm hebben ter versiering. Dus de bewoners van Staverden werden eigenlijk verplicht om altijd witte pauwen hier te houden. Dus wij hebben hier nog steeds witte pauwen en daar lopen de heren nog steeds 30. Wauw. En voor bijzondere gasten hebben we altijd witte pauwenveren. Nou, wat lief! Kijk hoe mooi! Nou, ik ga het kleinste stadje van de Benelux, Staverden, niet snel vergeten. Dank je wel! Zo cool. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16473618 167 3380 2021-04-12T17:00:00+00:00 yes no stad Nederland https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-een-koortslip 2024-04-25T09:10:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37551.w613.r16-9.bcdc79b.webp Wat is een koortslip? | Clipphanger Het zit opeens op je lip: een rood plekje, met blaasjes die gevuld zijn met een vreemd vocht. Dat boeltje kan jeuken, tintelen of pijn doen. Wat kijk je sip? ‘t Is gewoon een koortslip! De officiële naam van de koortslip is herpes labialis. Dat virus zit in het vocht van die blaasjes, en je kan het zo doorgeven. Door te knuffelen bijvoorbeeld, of als je je beker uitleent. Als je het virus als kleuter krijgt, zit je er de rest van je leven aan vast. Je hebt dan niet voortdurend een koortslip, maar die kan wel op allerlei momenten opspelen: door koorts, verkoudheid, menstruatie, zonlicht of bij stress, zoals wanneer je gaat trouwen en op de foto moet en ja hoor… dan zit je d’r echt de rest van je leven aan vast. Gelukkig kan een koortslip weinig kwaad. Wel kan het virus via je handen bij je oog komen. Dan ligt een oogontsteking op de loer. Om jezelf en anderen niet te besmetten: raak het plekje niet aan, was je handen met water en zeep, gebruik alleen je eigen serviesgoed en… de komende 10 dagen maar even niet knuffelen en zoenen. Pfff.. duurt lang! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16474120 81.96 3165 2021-03-30T22:00:00+00:00 yes no virus immuunsysteem https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-suezkanaal-groot-kanaal-dat-de-rode-zee-met-de-middellandse-zee-verbindt 2024-01-16T16:27:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37552.w613.r16-9.4523acf.webp Wat is het Suezkanaal? | Groot kanaal dat de Rode Zee met de Middellandse Zee verbindt Waar ligt het Suezkanaal? Het Suezkanaal ligt hier, in Egypte. Het is wel 190 kilometer lang en verbindt de Rode Zee met de Middellandse Zee. Elke dag varen er dit soort enorme containerschepen doorheen. Een tocht van de ene naar de andere kant kan wel 16 uur duren. Hoe is het Suezkanaal ontstaan? Het idee voor een kanaal op deze plek is al duizenden jaren oud, maar in 1859 werd er pas echt werk van gemaakt. En tien jaar later in 1869 werd het Suezkanaal officieel geopend. Omdat het kanaal niet breed genoeg is voor schepen om langs elkaar te varen, is er later op het meest drukke stuk nog een tweede kanaal precies naast gemaakt. Maar dan nog gaat het dus wel eens mis en loopt de boel vast. Waarom is het zo’n belangrijke vaarroute? Het is één van de drukste kanalen van de wereld. Elke dag varen zo'n 50 schepen het Suezkanaal over. Het kanaal is heel belangrijk om spullen tussen Europa en Azië̈ te verschepen. Ook naar de haven van Rotterdam. Het bespaart ze flink wat tijd, want anders moeten ze helemaal om Afrika heen varen. Da's nogal een ommetje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16474122 76.202 6830 2021-03-25T10:22:05+00:00 yes no kanaal transport Egypte https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-direct-klaar-camera 2024-01-04T12:52:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37563.w613.r16-9.36f6c71.webp Het Klokhuis | Direct-klaar camera Je kent het wel, een foto die met één druk op de knop zo uit het toestel komt rollen. Even wapperen en klaar. Hoe werkt zo'n camera en hoe wordt ie gemaakt? We komen in de fabriek waar mensen in grote fotomachines altijd in het pikkedonker aan het werk zijn. Debbie geeft Lara een direct-klaarcamera voor haar verjaardag. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316497 899.016 1453 2021-03-30T17:00:00+00:00 yes no camera fotografie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-polsstokhoogspringen 2024-01-04T12:52:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37564.w613.r16-9.262ac54.webp Het Klokhuis | Polsstokhoogspringen Eva loopt een dagje mee met Menno Vloon, Nederlands recordhouder polsstokhoogspringen. Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar hij heeft 5,85 meter gesprongen. Polsstokhoogspringen is misschien wel de moeilijkste tak van atletiek. Hoe train je daarop? Menno laat zien hoe je de perfecte sprong maakt. En hoe hoog komt Eva? Ton en Liesbeth klagen dat ze ook aan topsport willen doen, maar dat niemand ze serieus neemt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316469 888.984 1824 2021-03-31T17:00:00+00:00 yes no sport hoogspringen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-stress 2024-01-04T12:52:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37565.w613.r16-9.99589ee.webp Het Klokhuis | Stress Stress! Het is een van de grootste problemen in ons drukke bestaan. Als je lang gestrest bent dan word je er moe van, je voelt je bang en je kunt er zelfs ziek van worden. Hoe komt dat? Pascal onderzoekt waar je stress van krijgt en wat je eraan kan doen. Ook Bezorgde Ouders Nederland heeft handige tips. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316484 888.6 3149 2021-04-01T17:00:00+00:00 yes no stress https://schooltv.nl/video-item/gewoon-bloot-borsten 2024-01-16T16:23:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37478.w613.r16-9.f7eee7d.webp GEWOON. BLOOT. | Borsten Vragen waar de kinderen antwoord op krijgen zijn onder andere: Op welke leeftijd krijg je eigenlijk borsten en doet dat pijn? en Wat is een derde tepel? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329164 911.304 21350 2021-04-04T17:30:00+00:00 yes no lichaam borsten https://schooltv.nl/item/willibrord 2025-03-11T13:13:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11742.w613.r16-9.20a6f20.png Wat weet jij over Willibrord? | Quiz over de verspreider van het christendom Rond 700 worden in de Lage Landen natuurgodsdiensten aangehangen. De Engelse monnik Willibrord wil de inwoners bekeren tot het christendom en reist af naar de Lage Landen. Maar hier stuit hij op een vasthoudend volkje: de Friezen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 4403 yes no christendom hervorming kerk canon https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-een-boeddha-in-huis 2024-01-04T12:52:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37571.w613.r16-9.ed183fd.webp EenVandaag in de klas | Een Boeddha in huis? In tuincentra en woonwinkels zijn beeldjes te koop van Boeddha. En dan vaak ook nog een los hoofd. In een boeddhistische tempel in Amsterdam snappen ze er niets van. Is het heiligschennis? En wie is Boeddha ook alweer? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16474134 275.48 3935 2021-03-24T23:00:00+00:00 yes no boeddha boeddhisme heilig https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-miljarden-schade-door-winkeldiefstallen 2024-01-04T12:52:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37572.w613.r16-9.94b1179.webp EenVandaag in de klas | Miljarden schade door winkeldiefstallen Inbrekers en dieven zorgen voor veel schade bij winkeleigenaren. Het is opvallend hoeveel er in Nederland wordt gestolen, vergeleken met de rest van Europa. Wie zijn die dieven, en wat kun je als ondernemer ertegen doen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16474135 267.68 633 2021-03-24T23:00:00+00:00 yes no criminaliteit fiets https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-193 2024-01-04T12:52:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37573.w613.r16-9.df6d3bd.webp Studio Snugger | Aflevering 193 Onderwerpen: Vrijdag de 13e, Prijsduiven, Vliegtuigscheten, Auto-immuunzalf, Kommetje water en Perfecte eitje. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1319080 923.161 6229 2021-04-04T07:00:00+00:00 yes no duif vliegtuig https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-bijzondere-video-effecten-onder-water-kunstenaar-rogier-laat-zien-hoe-hij-zijn-kunst 2024-01-04T12:52:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37574.w613.r16-9.7b1d101.webp Hoe maak je bijzondere video-effecten onder water? | Kunstenaar Rogier laat zien hoe hij zijn kunst maakt In de magische wereld van Rogier komen ook figuren voor die een prachtige en kleurrijke dans opvoeren in water. Echt zo vet. Het ziet er heel ingewikkeld uit. Ik kom tot het aquarium, de spiegels en het water. Maar verder is het mij een mysterie hoe je dit gedaan hebt. Ja, dat is het ook eigenlijk, die elementen. Want het zijn het water en de spiegels die alle figuurtjes in het midden weerkaatsen. Daardoor lijkt het alsof ze synchroon met elkaar dansen. Ja. Oh! Om patronen te maken, kun je verschillende dingen gebruiken. Bijvoorbeeld melk Bijvoorbeeld melk die je met een rietje in het water kan laten druppelen. Wow! Zo ben ik lang bezig geweest om verschillende patronen te kunnen maken. Ooo, dat ziet er zo vet uit. Zullen we er nog een beetje oranje bij gooien? Ja. Ik ben heel benieuwd wat dat doet. Hotsa. Oooh! Dit is gewoon melk en kleurstof. Ja. Twee simpele ingrediënten. En dat wordt zoiets moois. Knip maar reepjes. Korte, lange. Van alles wat. Ja. Hotsa. Beetje geel nog? Zo. Ja. Dat is wel leuk. Met crêpepapier of rijstpapier. Wat je in principe overal kan kopen in de winkel. Daar kun je ook goed mee werken. Daar kunnen we allerlei vormpjes van maken. Die kunnen we straks in het water laten dwarrelen. Cool. Het werkt goed om dan een lamp van bovenaf te mikken. Kijk wat er gebeurt als ik hem in het water laat zakken. Oeh, daar gaat hij. O mooi, wat vet. O, maar het zijn er heel veel. Hij dwarrelt zo mooi sierlijk naar beneden. Ja. Alsof dat papiertje danst. Ja. Dit was een tijdlang testjes doen en dingetjes proberen. Totdat ik op dit effect kwam. Dat werkt supergoed. Oeh, mooi. Ja, heel vet. Ze dansen echt zo mooi met elkaar. En dan ben je er nog niet. Want in je videoclip dwarrelen de figuurtjes naar boven. Ja. Dat effect krijg je door in de montage het beeld ondersteboven te zetten. Of de camera. Ah, zo krijg je dat effect. En ik sta nu gezellig ondersteboven. Uiteindelijk heb ik er een groot waterballet van gemaakt door de vloeistoffen in de papiertjes te laten dansen op de maat van de muziek. Wow! Zo krijg je een prachtige, magische dansvoorstelling. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16474127 208.554 421 2021-03-25T12:53:41+00:00 yes no beeld film https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-het-nut-van-dierentuinen 2024-01-11T15:30:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37575.w613.r16-9.28f1b31.webp EenVandaag in de klas | Het nut van dierentuinen Dierenrechtenorganisaties hebben vaak kritiek op dierentuinen. Het zou niet meer van deze tijd zijn. Maar dierentuinen zelf zien een belangrijke educatieve rol voor zichtzelf. Ook biologe Jane Goodall vindt dierentuinen erg nuttig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16474136 296.44 797 2021-03-24T23:00:00+00:00 yes no dierentuin dierenbescherming wildpark onderwijs https://schooltv.nl/video-item/het-videodagboek-van-anne-frank-verliefd 2024-01-04T12:52:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37576.w613.r16-9.2b372c2.webp Het videodagboek van Anne Frank | Verliefd Door de oorlog neemt de schaarste toe en er wordt veel ingebroken. Ook in het bedrijfspand van Annes vader, waar de schuilplaats zich bevindt. De acht onderduikers kunnen niets anders doen dan doodsbang afwachten. Annes gedachten worden ondertussen beheerst door Peter van Pels. Ze zijn verliefd op elkaar geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329140 1205.728 7393 2021-04-04T17:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Anne Frank https://schooltv.nl/video-item/het-videodagboek-van-anne-frank-onderduiken 2026-03-10T14:52:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37578.w613.r16-9.7e1f2cf.webp Het videodagboek van Anne Frank | Onderduiken Op 12 juni 1942 wordt Anne Frank dertien jaar. Ze krijgt een videocamera en legt haar leven vanaf dat moment vast. Anderhalf jaar later zit zij samen met haar ouders, zus Margot, Hermann en Auguste van Pels en hun zoon Peter en Fritz Pfeffer ondergedoken. Ze hoort eind maart 1944 een radiobericht. Het brengt haar op een idee. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329139 1116.093 12565 2021-03-28T17:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Anne Frank onderduiken https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-kinderen-van-donor-op-zoek-naar-familie 2024-01-30T13:11:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37579.w613.r16-9.9110ad8.webp EenVandaag in de klas | Kinderen van donor op zoek naar familie Met DNA-onderzoek proberen tientallen donorkinderen te achterhalen wie hun biologische vader is. Want in het verleden zijn er dingen misgegaan bij het insemineren met gedoneerd zaad. De administratie was bijvoorbeeld niet op orde, en soms gaven dokters stiekem hun eigen sperma. Hierdoor zijn veel donorkinderen halfbroers en -zussen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475035 355.44 363 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no donor sperma zaad DNA familie https://schooltv.nl/video-item/kinderen-voor-kinderen-zij-aan-zij 2024-04-09T12:56:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37580.w613.r16-9.853babd.webp Zij aan zij | Kinderen voor Kinderen Clap your hands! A B C D E F G En de H van happy doet ook nog mee! Ik + jij, dat = wij Daarom staan we zij aan zij Maakt niet uit, hier of daar Zij aan zij met elkaar Kijk hoe mooi, in de mix Hij of zij of X Ik + jij, dat = wij Zij aan zij Ik doe dit en jij doet dat Maar samen doen we de nieuwe squat Op één lijn staan we zij aan zij En de fix doen we allebei De A van arm B van buig C van cool D van draai E van echt wel F van freeze G van go Ik + jij, dat = wij Daarom staan we zij aan zij Maakt niet uit, hier of daar Zij aan zij met elkaar Kijk hoe mooi, in de mix Hij of zij of X Ik + jij, dat = wij Zij aan zij Happy, happy Yib yab yob - dat is top Happy, happy Tik tak tok - dat is top Happy, happy Yib yab yob Dat is top, dat is top Zij aan zij Ik ben hier en jij bent daar De jiggyjig doen we met elkaar Hier wat leuks dus kom maar gauw Want de woah, perfect voor jou De A van arm B van buig C van cool D van draai E van echt wel F van freeze G van go Ik + jij, dat = wij Daarom staan we zij aan zij Maakt niet uit, hier of daar Zij aan zij met elkaar Kijk hoe mooi, in de mix Hij of zij of X Ik + jij, dat = wij Zij aan zij Happy, happy Yib yab yob - dat is top Happy, happy Tik tak tok - dat is top Happy, happy Yib yab yob Dat is top, dat is top Zij aan zij A B C D E F G En de H van happy doet ook nog mee! Clap your hands Oh oho Oh oho Oh oho Ik + jij, dat = wij Daarom staan we zij aan zij Maakt niet uit, hier of daar Zij aan zij met elkaar Kijk hoe mooi, in de mix Hij of zij of X Ik + jij, dat = wij Zij aan zij Happy, happy Yib yab yob - dat is top Happy, happy Tik tak tok - dat is top Happy, happy Yib yab yob Dat is top, dat is top Zij aan zij Dat is top Zij aan zij (2x) https://player.ntr.nl/index.php?id=POMS_BV_16473198 196.714 9431 2021-03-25T22:54:37+00:00 yes no Koningsdag zingen sport https://schooltv.nl/video-item/kinderen-voor-kinderen-dans-mee-met-zij-aan-zij 2024-04-09T12:56:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37581.w613.r16-9.3cca2e1.webp Dans mee met Zij aan zij! | Kinderen voor Kinderen Dans mee met ons nieuwe lied voor de Koningsspelen: Zij aan zij! Samen met Indirah en Julia laat onze danscoach Olivier je alle dansmoves zien in deze dansvideo. We hebben drie versies gemaakt: een moeilijke, een makkelijke en een zittende. https://player.ntr.nl/index.php?id=POMS_BV_16473196 219.093 2138 2021-03-25T22:55:00+00:00 yes no Koningsdag dansen sport https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-zorgen-om-egels 2024-01-11T15:30:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37582.w613.r16-9.cedd7fe.webp EenVandaag in de klas | Zorgen om egels Het aantal egels in Nederland neemt de afgelopen jaren flink af, door onder meer droogte en druk verkeer. Gek genoeg weten we eigenlijk best weinig over de behoeftes van egels. Daarom volgen onderzoekers de dieren in een wetenschappelijk onderzoek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475036 266.32 1175 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no egel biodiversiteit klimaat onderzoek dierenbescherming https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-gagarin-eerste-mens-in-de-ruimte 2024-01-16T16:21:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37583.w613.r16-9.34f2305.webp EenVandaag in de klas | Gagarin: eerste mens in de ruimte Joeri Gagarin is in 1961 de eerste persoon die in de ruimte komt en een rondje om de aarde maakt. Hij werkt voor het ruimtevaartprogramma van de Sovjet-Unie, die in een strijd was verwikkeld met de Verenigde Staten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475037 320.28 3661 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no ruimtevaart astronaut Sovjet-Unie Koude Oorlog https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-geldlessen-om-schulden-te-voorkomen 2024-01-04T12:52:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37584.w613.r16-9.ec05e18.webp EenVandaag in de klas | Geldlessen om schulden te voorkomen Bij economie krijg je les over bruto, netto en de winstbalans. Maar hoe je je verzekeringspremie betaalt of welke belastingen je kunt verwachten als je 18 wordt, dat leer je niet. Volgens sommigen is dat wel nodig, om later schulden te voorkomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475038 351.04 1566 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no geld schuld schuldsanering belasting https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-groen-dak 2024-01-04T12:52:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37585.w613.r16-9.0e5d1c5.webp EenVandaag in de klas | Groen dak Een dak gevuld met plantjes en mos ziet er niet alleen leuk uit, het is ook goed voor het milieu en het leefklimaat. En mogelijkheden genoeg voor groene daken, want Nederland staat vol met daken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475039 333.92 1114 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no klimaat regen mos milieu duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-honden-uitlaten 2024-01-11T15:30:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37586.w613.r16-9.1b77e19.webp EenVandaag in de klas | Honden uitlaten Voor een hond is het heel belangrijk om te worden uitgelaten. Niet alleen om fit te blijven, maar ook om lekker in hun vel te zitten. In Duitsland is het nu verplicht om 2 keer per dag een rondje te lopen met je hond. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed uitlaten? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475040 298.52 1838 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no hond dierenbescherming huisdier https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-hoe-word-je-gezond-100 2024-01-04T12:52:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37587.w613.r16-9.2645063.webp EenVandaag in de klas | Hoe word je gezond 100? We worden steeds ouder. Maar de vraag is: word je ook gezond oud? Wetenschappers proberen erachter te komen wat precies in ons lichaam zorgt voor veroudering. Ze doen onderzoek met muizen, maar ook met kinderen die een zeldzame ziekte hebben waardoor ze extreem snel oud worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475041 418.32 784 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no ouderdom zenuwstelsel dieet wetenschap https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-internet-slurpt-stroom 2024-01-04T12:52:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37588.w613.r16-9.102b563.webp EenVandaag in de klas | Internet slurpt stroom De video's die je online bekijkt verbruiken veel elektriciteit. Ze staat namelijk opgeslagen in enorme datacentra. Deze datacentra gebruiken maar liefst 10% van al het elektriciteitsverbruik in ons land. Is dit erg? Wiens verantwoordelijkheid is dat? En wat zijn de oplossingen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475042 427.72 1295 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no technologie elektriciteit milieu internet https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-de-muienradar 2024-01-11T15:48:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37589.w613.r16-9.8906ceb.webp EenVandaag in de klas | De muienradar Een mui is een stroming in de zee die gevaarlijk kan zijn voor zwemmers. De reddingsbrigade heeft er in de zomer haar handen vol aan. Is een muienradar die muien kan voorspellen een oplossing? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475043 293.16 628 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no strand stroming zee gevaarlijk zwemmen https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-poolse-soldaten-bevrijden-deel-nederland 2024-01-04T12:52:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37590.w613.r16-9.94db921.webp EenVandaag in de klas | Poolse soldaten bevrijden deel Nederland Honderden soldaten uit Polen speelden een belangrijke rol bij de bevrijding van Nederland aan het eind van de Tweede Wereldoorlog in 1944 en 1945. Steden als Breda, Emmen en Ter Apel hebben hun vrijheid te danken aan Poolse divisies. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475044 397.6 1941 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog geallieerden Polen bevrijding https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-racisme-in-het-amateurvoetbal 2024-01-25T13:13:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37591.w613.r16-9.b5fc9a9.webp EenVandaag in de klas | Racisme in het amateurvoetbal Scheldende ouders langs de lijn, of een trainer die de tegenstander beledigt: discriminatie vindt ook plaats op de voetbalclub om de hoek. Clubs zijn het zat en ook scheidsrechter Makram (15) grijpt hard in tegen racisme. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475047 288.6 3108 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no discriminatie racisme voetbal https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-de-hele-school-zag-sannes-naaktfoto 2024-01-04T12:52:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37592.w613.r16-9.21b9be3.webp EenVandaag in de klas | De hele school zag Sannes naaktfoto Sanne stuurde een sexy foto naar een vriend. Maar toen hij die foto doorstuurde naar de hele school, verpestte dat haar hele schoolperiode. Dit wordt ook wel sexting genoemd. Docenten moeten hier meer tegen doen, zeggen deskundigen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475048 319 2734 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no sexting pesten privacy smartphone https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-kun-je-slechte-ouders-verbieden-kinderen-te-krijgen 2024-01-04T12:52:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37593.w613.r16-9.ea52fd7.webp EenVandaag in de klas | Kun je slechte ouders verbieden kinderen te krijgen? Mag iedereen kinderen krijgen? Ook ouders die bijvoorbeeld verslaafd zijn of een ernstige verstandelijke beperking hebben? Het is een lastige ethische vraag, want iedereen is vrij om zich voort te planten. Maar deskundigen zouden in extreme gevallen willen kunnen ingrijpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16475980 408.08 1011 2021-03-25T23:00:00+00:00 yes no kind voortplanting ethiek kindermishandeling https://schooltv.nl/video-item/het-koekieloekielied-iedereen-is-koekieloekie 2024-01-04T12:52:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37594.w613.r16-9.591e07d.webp Het koekieloekielied | Iedereen is koekieloekie! Je mag alleen naar dit kamp als je een tik van de molenwiek hebt gehad Maar iedereen die ik ken heeft een tik van de molenwiek gehad Iedereen op deze planeet is van het padje af Iedereen, het is oke, koekoekoekieloekie Lord, ik wilde niet naar Kamp Koekieloekie toe Mama, hoe komt het dat iedereen zo koekieloekie doet? Broer, je bent ook een man als je het in je broekie doet Als een hond trouw aan zichzelf Koekoekoekieloekie Zoek maar op in het woordenboek Koekoekoekieloekie Het uniform op kamp Koekieloekie is deze luierbroek NIemand staat buitenspel op Kamp Koekieloekie broer De zomers duren zo kort Kon het kamp maar koekieloekielang duren Als een hond trouw aan jezelf Koekoekoekieloekie Zoek maar op in het woordenboek Koekoekoekieloekie https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16474130 143.082 1033 2021-03-28T16:30:00+00:00 yes no zingen vriendschap https://schooltv.nl/video-item/zapp-your-planet-de-bever-meer-vogels-in-de-stad-en-grootste-vegan-hamburger 2024-01-04T12:52:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37595.w613.r16-9.d4d5fc8.webp Zapp Your Planet | De bever, meer vogels in de stad en grootste vegan hamburger Remy wordt uitgedaagd om een record te verbreken: De grootste burger ter wereld maar dan zonder vlees. Gaat het hem lukken? Manon schiet te hulp op het schoolplein van Ivar, daar kunnen de vogels wel wat betere broedplekjes gebruiken. Ook zien we hoe Remy helpt bij het verhuizen van bevers die voor overlast zorgen. Dat kost best wat moeite maar het is allemaal niet voor niets want de bever willen we niet kwijt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1322474 1196.376 435 2021-02-10T11:27:15+00:00 yes no bever https://schooltv.nl/video-item/meer-muziek-in-de-klas-de-geschiedenis-van-het-songfestival-met-duncan-laurence-jan-smit-en-buddy 2024-04-11T10:06:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37596.w613.r16-9.fad8348.webp De geschiedenis van het Songfestival met Duncan Laurence, Jan Smit en Buddy | Méér Muziek in de Klas Er is op de wereld geen groter muziekspektakel dan het Eurovisie Songfestival. Maar hoe is het eigenlijk begonnen? Songfestivalcommentator Jan Smit, winnaar Duncan Laurence en Buddy Vedder vertellen je er alles over! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16478282 279.6 2881 2021-04-05T22:00:00+00:00 yes no songfestival zingen https://schooltv.nl/item/songfestivalquiz 2024-01-18T10:49:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11601.w613.r16-9.c9aeacc.png Wat weet jij over het Songfestival? | Quiz over het muziekspektakel van Europa Het Eurovisie Songfestival is het grootste muziekspektakel ter wereld. En dit jaar wordt het gehouden in ons eigen Rotterdam! Wat weet jij van de geschiedenis, de acts en de muziek? Test je kennis in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 3701 2021-04-05T22:00:00+00:00 yes no songfestival quiz muziek https://schooltv.nl/item/wat-is-racisme 2024-07-04T07:33:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43184.w613.r16-9.01dbf10.jpg Wat is racisme? | Scrollverhaal over discriminatie op grond van afkomst Racisme koppelt uiterlijke kenmerken aan bepaalde eigenschappen. Mensen met een donkere huidskleur worden daardoor eerder voor crimineel of arm aangezien. Waar komen die racistische ideeën vandaan? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1400 2021-03-30T06:58:00+00:00 yes no racisme discriminatie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-complottheorie 2024-01-04T12:52:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11792.w613.r16-9.e0dd748.png Wat is een complottheorie? | Scrollverhaal over hoe complottheorieën ontstaan Na een ingrijpende gebeurtenis schieten de complottheorieën als paddenstoelen uit de grond. Complotdenkers geloven het officiële verhaal niet. Daarom gaan ze op zoek naar andere verklaringen. In dit scrollverhaal lees je waarom complottheorieën minder onschuldig zijn dan je misschien denkt. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 485 2021-03-31T06:16:00+00:00 yes no maatschappij overheid complot https://schooltv.nl/item/hoe-werkt-de-pil 2025-09-29T08:04:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43102.w613.r16-9.ba10733.jpg Hoe werkt de pil? | Scrollverhaal over het populairste anticonceptiemiddel De anticonceptiepil zorgt ervoor dat meisjes niet zwanger worden van seks. Hoe werkt de pil? En beschermt ie ook gelijk tegen soa's? Alles over de voor- en nadelen van de pil lees je in dit scrollverhaal. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1931 2021-03-31T22:21:00+00:00 yes no pil voorbehoedsmiddel seks zwanger anticonceptie https://schooltv.nl/item/hoe-bevrijdde-de-pil-de-vrouw 2025-09-29T08:04:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43086.w613.r16-9.83e7a67.jpg Hoe bevrijdde de pil de vrouw? | Scrollverhaal over de komst van de anticonceptiepil In 1964 komt de pil op de markt. Een bevrijding voor vrouwen, die eindelijk zelf kunnen beslissen of ze zwanger willen worden. Of iedereen even blij was met de komst van de pil, lees je in dit scrollverhaal. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 600 2021-04-02T06:25:00+00:00 yes no voorbehoedsmiddel zwanger emancipatie anticonceptie https://schooltv.nl/item/wat-is-een-burn-out 2024-07-04T07:33:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43164.w613.r16-9.0731fb6.jpg Wat is een burn-out? | Scrollverhaal over langdurige stress Zo'n 1 op de 7 Nederlanders heeft last van burn-outklachten. Hoe kun je voorkomen dat je overspannen en oververmoeid thuis komt te zitten door stress? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 356 2021-04-05T06:28:00+00:00 yes no werk stress https://schooltv.nl/item/wat-is-deepfake 2024-07-04T07:32:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43158.w613.r16-9.b46bdba.jpg Wat is deepfake? | Scrollverhaal over misleidende media Met deepfaketechnologie kun je mensen in video's dingen laten zeggen die ze nooit gezegd hebben. De ontwikkelingen op het gebied van deepfake gaan heel snel. Hoe moeten we daarmee omgaan? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 839 2021-04-06T06:33:00+00:00 yes no internet video https://schooltv.nl/item/wat-is-keuzestress 2024-07-04T07:32:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43176.w613.r16-9.cfd25ee.jpg Wat is keuzestress? | Scrollverhaal over waarom kiezen zo moeilijk is Kaas of worst? Werken of doorstuderen? Elke dag maken we duizenden keuzes, groot en klein. En dat zorgt voor stress. Want hoe maak je de perfecte keuze? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 639 2021-04-07T06:38:00+00:00 yes no stress https://schooltv.nl/video-item/hoe-de-molukkers-naar-nederland-kwamen-en-bleven-molukse-militairen-vochten-in-indonesie-onder-de 2024-01-04T12:52:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37597.w613.r16-9.d55eb4f.webp Hoe de Molukkers naar Nederland kwamen en bleven | Molukse militairen vochten in Indonesië onder de Nederlandse vlag Rotterdam, zeventig jaar geleden. In de haven komen de eerste schepen met Molukkers aan, 3578 militairen die in Indonesië onder de Nederlandse vlag hebben gevochten en hun gezinnen. In totaal 12.500 mensen komen tijdelijk naar Nederland. "Hier geen golvend landschap met door de zon beschenen sawas, hier alleen maar vlak laagland onder laaghangende, grauwe regenwolken." Maar tijdelijk werd definitief. Er wonen nu ruim 70.000 Molukkers in Nederland. De eerste generatie, hun kinderen, hun kleinkinderen en de kinderen van de kleinkinderen. En met een bijzondere status. Er zijn namelijk verspreid over Nederland Molukse wijken. Gebouwd voor Molukkers, de enige bevolkingsgroep in Nederland die zoiets heeft. En daar kom je niet zomaar tussen. "U wil geen, laten we zeggen, niet-Molukse Nederlanders in de wijk? Die zijn er inmiddels wel, maar ze zijn wel getrouwd met een Molukker of Molukse. Dan mag het wel? Ja." Maar tussen deze schepen en deze wijken zit een bijzonder verhaal met ook donkere bladzijden. Molukkers kennen die geschiedenis wel, maar veel anderen vaak niet of vaag. Die hele zeventig jaar geschiedenis in een paar minuten kan eigenlijk niet. Toch weet je na deze video een stuk meer. "Zo vergeet je ook niet waar je vandaan komt." Met wat hulp van Ruth. "Ik ben Ruth, ik ben derde generatie van de Molukse gemeenschap en mijn opa en oma kwamen in de jaren vijftig naar Nederland en mijn opa was een KNIL-militair." Dit zijn de Molukkers in Nederland. Om het verhaal te kunnen snappen moet je vooral ook de rol van Nederland kennen in de geschiedenis van wat nu Indonesië heet. Een geschiedenis van koloniale bezetting, extreem geweld, de Tweede Wereldoorlog en de jaren daarna van de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd. Nederland staat er niet goed op. Niet voor niets maakte koning Willem-Alexander, weliswaar driekwart eeuw na de onafhankelijkheid, officieel excuses namens de Nederlandse staat aan Indonesië. "Spijt en excuses voor het excessieve geweld van de Nederlanders in die jaren." Over die jaren maakten we eerder al deze explainer. Maar de rol van de Molukkers, da's een verhaal apart. En daar pakken we 'm op. Nederland heeft in de koloniale tijd een lange geschiedenis met deze eilanden binnen de Indonesische archipel, de Molukken. Ze waren erg belangrijk voor de VOC vanwege onder andere de handel in specerijen. Door de aanwezigheid van de Nederlanders werden ook allerlei gebruiken overgenomen, bijvoorbeeld religieus. Ongeveer de helft van de Molukkers is protestants. In de Tweede Wereldoorlog volgt de Japanse bezetting. Na de Japanse capitulatie wil Nederland zijn koloniale macht herstellen. Maar Indonesië wil onafhankelijkheid. In die strijd vechten Molukse beroepsmilitairen onder Nederlandse vlag in het koloniale leger, het KNIL, tegen Indonesië. Nederland verliest die strijd en geeft de soevereiniteit over. Een deel van de Molukkers wil niet opgaan in Indonesië en roept in 1950 een eigen onafhankelijke staat uit, de Republiek der Zuid-Molukken, RMS. Tussen de Molukse militairen en de Indonesiërs neemt de spanning toe, het wordt steeds moeilijker om de laatste Molukse militairen in Indonesië te demobiliseren, op te heffen als strijdkrachten. Ze willen niet overstappen naar het Indonesische leger, maar ze kunnen ook niet terug naar huis. Uiteindelijk geeft Nederland ze de opdracht om maar voor een poos naar hier te komen. Echt een keus was er niet. En dat is dit moment 70 jaar geleden. 12.500 Molukkers komen aan in Nederland om hier tijdelijk te verblijven. Met tegenzin, ook van Nederland. Ze worden direct uit hun dienst ontslagen en ze worden ondergebracht in zogeheten woonoorden, kampen. Ook in voormalig concentratiekampen, zoals in Westerbork en Vught. De omstandigheden in deze woonoorden zijn zwaar. Grote families in kleine ruimtes en weinig gemakken en geïsoleerd in een kamp. Tijdelijk verblijf betekent ook geen integratie of inburgering en geen werk. Als groep blijven de Molukkers daardoor buiten de Nederlandse samenleving staan. Ze voelen zich ontheemd. Ze zijn geen Indonesiër en geen Nederlander. En dan te bedenken: "De Molukker heeft zoveel jaren voor de Nederlanders gevochten. Gedood, gestorven, voor de Nederlanders, voor de Nederlandse vlag. En wat doen zij voor ons? Ze zijn rijk geworden van de Molukken. Ik vind dat Nederland ons heeft bedrogen. "Ik moet hier echt van huilen. Dit is dus familie van mij. Het doet me echt wel goed dat ik dat dan weer zie. Ja, wat ik van het filmpje voel, is heel veel pijn. Ze vertellen over hun komst en aankomst in Nederland. Hoe dat was voor hen. Ze kwamen in barakken terecht. En ja, het was natuurlijk koud. Het zijn houten barakken. Je hebt ongedierte, kakkerlakken die daar rondlopen. Je woont met z'n allen op een kluitje en altijd in hun achterhoofd hebben ze gehouden: 'Ja, we gaan terug', en dat hebben ze ook altijd gedacht. En ondertussen, ja, 70 jaar verder. Dat is dan wel een dikke teleurstelling als je verwachtingen anders zijn." Terug naar toen. Wat rest is een hele bevolkingsgroep vol boosheid en verdriet, die de hoop op een eigen thuisland ziet vervliegen, terwijl de droom om terug te keren blijft. "Deze kist is nooit meer open geweest sinds hij hier in 1951 aankwam, want hij ging ervan uit dat het maar een tijdelijk verblijf was." Maar een tijdelijk verblijf werd langzaam een definitief verblijf, want ze kunnen nog altijd niet terug omdat de RMS, de Molukse republiek, nog steeds niet vrij is. Dus wat nu? Die woonoorden konden door de slechte omstandigheden echt niet meer. De Nederlandse regering besluit Molukse wijken te bouwen, dichterbij werkgelegenheid, maar waar ze wel bij elkaar kunnen wonen. Omdat de Molukkers dat willen en voor het behoud van hun identiteit en cultuur. In totaal worden tot in de jaren 70 in zo'n zestig gemeenten van die wijken gebouwd. Van klein tot groot. Vaak aan de rand van een stad of dorp. De wijken groeien uit tot een soort eigen Molukse eilanden binnen de Nederlandse samenleving. Opener dan de woonoorden, maar nog steeds geïsoleerd. Ook autoriteiten en politie komen er niet zomaar. En zo krijgt de Molukse gemeenschap een bijzondere positie in Nederland. Die gedeelde geschiedenis, identiteit en omgeving verklaart die hechte Molukse cultuur, tot aan generaties daarna. "Eigenlijk alle blauwe huizen die je hier ziet, daar wonen de Molukse mensen. Typisch aan een Molukse wijk is eigenlijk saamhorigheid. De deur staat altijd voor iedereen open. Dan kom je eigenlijk altijd wel bij elkaar over de vloer. Het voelt als familie eigenlijk. Je ziet iedereen altijd, je groet iedereen altijd. Als je hier binnenrijdt dan zie je al die kleuren natuurlijk. Dat zijn onze vier kleuren van de vlag. Met heel veel trots laten we die altijd zien om toch verbonden te blijven. Zo vergeet je ook niet waar je vandaan komt en zo vergeet je ook niet wat je geschiedenis is." Even terug naar de jaren 60, 70 nog. Terwijl Molukkers worden overgeplaatst naar die wijken, groeit onder de tweede generatie het ongenoegen over het uitblijven van steun aan de RMS. Zij vinden dat hun vaders zijn belazerd door de Nederlandse overheid. En als in 1966 Indonesië de Molukse leider Soumokil executeert, is de maat vol. Geradicaliseerde jonge Molukkers, opgegroeid in de kampen, zetten met veel geweld de Molukse zaak op de kaart en bij die confrontaties vallen meerdere doden. Een tijdlijn. Het begint met een brandstichting in de Indonesische ambassade in Den Haag. Dan volgt de bezetting van de ambtswoning van de Indonesische ambassadeur in Wassenaar. Er is een plan om koningin Juliana te gijzelen, maar dat wordt verijdeld. Er is een treinkaping bij Wijster en het Indonesisch consulaat in Amsterdam wordt bezet. In 1977 volgt de bezetting van een basisschool in Bovensmilde en vindt de beruchte treinkaping plaats bij De Punt, waarbij het leger wordt ingezet en dat eindigt in een bloedbad. En als laatste is er nog de bezetting van het provinciehuis in Assen. Maar al dat geweld brengt niemand iets goeds, zien ook veel Molukkers. Vanaf eind jaren 70 richten ze zich meer op rechten en vrijheden en kleinschalige ontwikkelingshulp op de Molukken zelf. Ondanks de nog altijd levende droom over een terugkeer, groeit het besef dat hun toekomst en die van hun kinderen in Nederland ligt. En er verandert meer. Er komen verbeteringen in de wijken en met de jaren komt het uiteindelijk toch van integratie. Een aantal wijken verdwijnt ook. Langzaam hielden Molukse organisaties op te bestaan en Molukkers verlieten de wijken ook voor werk, studie of om een gezin te stichten. De laatste jaren zien we juist weer een herwaardering van de wijken als plekken waar de Molukse identiteit en geschiedenis is verankerd. De Molukse gemeenschap en Nederland komen nader tot elkaar. Belangrijk daarbij is de zogeheten gezamenlijke verklaring uit 1986. Deze overeenkomst betekende een jaarlijkse uitkering voor de eerste generatie, de komst van een Moluks museum, een banenplan voor jonge Molukkers en geld voor het opknappen van de Molukse wijken. En respect en dank voor wat de eerste generatie voor Nederland heeft betekend - "voor de Nederlandse vlag" - en de jongste generaties gewoon een plek in Nederland hebben. "De droom van mijn grootouders om toch nog naar huis te gaan, voor hen naar huis, is voor mij denk ik wel wat anders geworden na zoveel generaties, omdat... Ik ken niks anders dan hier, dan mijn leven in Nederland." Dit is in het kort het verhaal van de Molukkers, tot de dag van vandaag, waar we zien dat de open wonden van toen iets meer lijken te veranderen in littekens. Tot zover. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16478285 612.053 6070 2021-03-29T15:47:50+00:00 yes no Nederlands-Indië Indonesië https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-bekendste-koekje-van-nederland-de-stroopwafel 2024-01-04T12:52:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37598.w613.r16-9.5d0a52a.webp Wat is het bekendste koekje van Nederland? | De stroopwafel Stroopwafels zijn typisch Nederlandse koekjes. De eerst werd gebakken 200 jaar geleden in een bakkerij in Gouda. Dat is het begin van de stroopwafel. Het bekendste koekje van Nederland. En ons bekendste koekje is over de hele wereld hartstikke beroemd en geliefd. Want mensen vinden hem heerlijk. In deze stroopwafelbakkerij in Moordrecht maken ze miljoenen stroopwafels per jaar, echt enorm veel. Daar heb je dus ook heel veel ingrediënten voor nodig. Het recept voor stroopwafels. In de wafels gaat bloem, boter, suiker, ei en een aantal specerijen voor de smaak. En voor de stroop heb je ook een aantal dingen nodig: glucosestroop, boter, soja, melkpoeder, een ander soort vetstof, karamel en stroop waar je ook pannenkoeken mee belegt. De oer-Hollandse stroopwafel die blijft smaken zoals die is. Maar het is natuurlijk wel leuk om na te denken over nieuwe smaken; chocola of met een beetje kokos. Wat dacht je van deze? Gezouten karamel? Oh lekker. Geen koekje zonder deeg, en het deeg voor de stroopwafel wordt gemaakt in de deegmakerij. Het deeg wordt verdeeld in kleine deegplakjes en die gaan dan de oven in. Na ongeveer een minuutje is de stroopwafel klaar. En dan moet natuurlijk de stroop ertussen, maar niet voordat dat een perfect ronde wafel is. Dan moet ie natuurlijk door de helft, want de stroop moet ertussen. En lekkere dot stroop, oe, wat veel. En dat gebeurt hier in het groot. Dit is een hele belangrijke plek in een stroopwafelfabriek, want hier worden gewone wafels, stroopwafels. Als de stroopwafels klaar zijn, dan zijn ze warm en dan kunnen ze nog niet worden ingepakt. Ze moeten eerst afkoelen en dat gebeurt hier in deze koelcel. Moet je kijken. En dan worden de stroopwafels ingepakt. En wat gebeurt hier razendsnel met die inpakrobot? Dan gaan ze in een zakje, een clipje erom en dan is de stroopwafel klaar. De stroopwafel, die wordt geëxporteerd naar 40 verschillende landen. En daarom zou je kunnen zeggen dat de stroopwafel het bekendste koekje is van Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16464785 167.92 2378 2021-03-29T17:00:00+00:00 yes no koek bakken https://schooltv.nl/video-item/is-de-bever-lief-of-lastig-een-bouwvakker-met-oranje-tanden 2024-01-04T12:52:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37599.w613.r16-9.2884804.webp Is de bever lief of lastig? | Een bouwvakker met oranje tanden Ergens in dit gebied loopt een vreselijk gevaarlijk dier rond. Nergens ben je voor 'm veilig. Niet op het land en ook niet op het water. En hij heeft vlijmscherpe, oranje tanden. En overal waar hij gaat, laat hij een spoor van vernieling achter. Ik heb het natuurlijk over de bever. Oke, eigenlijk ziet hij er best lief uit. Misschien is-ie toch niet zo'n monster als ik dacht. Het is wel een flinke jongen. Deze houtliefhebber is namelijk het grootste knaagdier van Europa. Bever! Bever! De bever is een beschermde diersoort in Nederland. Wat ik niet helemaal begrijp, want met al z'n geknaag zorgt-ie voor flinke problemen. Beverprobleem een: waterschaarste. Doordat bevers dammen bouwen en dus water tegenhouden zijn er hele gebieden die droog komen te liggen door de bever. En beverprobleem twee: schade aan dijken, wegen, noem maar op. Iemand die daar alles over weet, is Robbin. Toch, Robbin? Ja, ik weet er bijna alles van. Waar zijn we? Je staat boven op een beverhol. Je zou het niet zeggen, maar vanuit het water heeft de bever een gang gegraven, diep in de grond. En waar jij nu staat, zitten verschillende kamers waar de bever woont. Een woonkamer, een slaapkamer. Ik loop daar nu bovenop? Ja. Sorry, bever. Hallo, hoort u dit? Ja. He? Hoezo zit de bever hier onder de weg? Een mooie plek voor de bever, maar wij zijn er niet zo blij mee. Want? De weg zou kunnen scheuren of afbreken. En dat is ook gevaarlijk voor de auto's hier. Kan ik erdoorheen zakken? Nu nog niet, maar dat willen we voorkomen. We willen de bever op 'n andere plek hebben, hierachter in het bosje. Zoho! Wow. Woehoe! Dit is zo'n plek waar we de bever heen proberen te lokken. We hebben hoge bulten gemaakt. Dus vanuit het water kan de bever dan gaan graven, hier de bult in. En om dat nog beter te maken, gaan we hier ook wilgen aanplanten. Dat is het favoriete voedsel voor de bever. Dus hij heeft al en z'n huis en z'n eten dicht bij elkaar. En daar help ik graag aan mee. Zeker als dat betekent dat ik in een graafmachine mag. Hahaha! Ik zou het wel weten als ik een bever was. Maar waarom al deze moeite doen voor de bever? Als een muis overlast geeft, wordt die toch ook gevangen en gedood? Nou, dat komt omdat de bever ook heel belangrijk is voor de natuur. Willen jullie zien waarom? Nou, kom dan. Eerst even m'n schoenen aandoen. Hier de steiger op? Ja. Even kijken, hoor. Ik heb 'm een beetje...Pfoe! Gaat het goed? Yes. Elze weet alles over knaagdieren. En...Peddeltje. Yes, peddel. Top. Zo weet ze dat het wereldrecord verspringen voor cavia's op 48 centimeter staat. Maar van alle knaagdieren is de bever misschien wel haar favoriet. Zij weet dus ook hoe we 'm kunnen vinden. Want wat vind jij dan zo leuk aan bevers? Ik vind bevers echt fantastisch omdat ze echte bouwers zijn. Dus de hele nacht zijn ze van die megagrote bomen aan het omknagen. Ja, ja, ja.En soms maken ze dus zelfs echt een dam. Ja, ik doe ze dat niet na, dus ik heb daar echt veel respect voor. Zit er bij jou ook zo veel water in je kano? Ja, ik...Misschien zijn ze de stop vergeten bij jou. Ja, zou kunnen. Kijk, hier kan die bever niet meer verder. En dat zie je ook, want ik zie daar zo'n beverglijbaan. Dat pad naar boven, dat heeft een bever gemaakt? Ja. Dus hij gaat hier eruit. En dat pad heeft-ie zelf gemaakt door elke nacht daar stug door te lopen. En dan gaat-ie aan die kant ergens naar bed in z'n hol. Hoppa. Pak m'n peddel. Ik heb je peddel. Oh. Oke. Ja. Ja, we zijn er. Volgens mij doet die bever dit niet elke dag met 'n kano. Nou, volg het spoor van de bever. Gaat u maar, meneer met de grote, gevaarlijke, zware auto die bevers doodrijdt. Gelukkig is het 's nachts wat rustiger. Dus die bever gaat vooral hier 's nachts oversteken. En dan is het niet zo druk als nu. Dat mag ik hopen voor 'm. Maar soms worden ze helaas aangereden. Ik moet er niet aan denken. Nee, ik ook niet. Oh! Ik gooi 'm gewoon zo naar beneden, he. Ja, glijbaan. Kijk, daar zit een beverhol. Wauw. Wat sick. Nu kun je goed zien dat die bever dus onder water de burcht in gaat. Of het hol in dit geval. Waarom zoeken bever altijd een plek zo aan het water? Het is heel veilig. Dus die bever kan makkelijk onder het water maar bijvoorbeeld roofdieren, zoals de wolf, gaan niet zo onder water. O! Dus dat water is eigenlijk een soort deur? Precies. O, wat slim. Nou, goed kijken. Omgeknaagde bomen. Kijk eens daar. Zo'n potloodpunt, dat is echt van een bever. Oeh! Oeh-oeh-oeh. Oh! Ah! Woeh! Zo. Dit heeft een bever gedaan? Jazeker. Hahaha. Je ziet precies die tanden hierop staan. Echt heel mooi. En je ziet dat ze die bast, dus de buitenkant, dat vinden ze lekker om op te eten. En als die boom eenmaal is omgevallen op het water, dan slepen ze die grote tak mee. En dat is bouwmateriaal. Wat voor sterke tanden heeft zo'n bever? En hoezo zijn ze oranje? Dat beschermt die bever. Een glazuurlaagje om die tanden te beschermen. Zou dat mij ook staan, van die oranje tanden? Hier zie je dus oude beversporen. En je ziet heel goed dat in dit soort oud hout heel veel insecten zitten. En daar komen weer grotere dieren op af. Ja, precies. Vogels, muizen. Ja. En zo zorgt de bever voor heel veel natuur op deze plek. Nou, Elze, echt ontzettend bedankt voor vandaag. Ik heb zo veel geleerd. Wat zou het toch mooi zijn als we een manier hebben waardoor de bever gewoon in harmonie met de mens kan leven. Dat kan ook gewoon. We kunnen prima met die bever samenleven. Ik snap het wel dat die bevers hier willen wonen. Ja, ik snap het ook. Lekker op het water. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16478286 425.728 1878 2021-03-30T07:37:02+00:00 yes no bever knaagdier https://schooltv.nl/video-item/kinderen-voor-kinderen-zing-mee-met-zij-aan-zij 2024-04-09T12:55:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37600.w613.r16-9.3a4e08f.webp Zing mee met Zij aan zij! | Kinderen voor Kinderen Zing lekker mee met ons nieuwe lied voor de Koningsspelen: Zij aan zij! Onze zangcoach Michiel oefent samen met een groep kinderen én met jou stap voor stap de songtekst en melodie. Gaat het iets te snel? Spoel gewoon even terug. Dan ben jij helemaal klaar voor de Koningsspelen op 23 april! https://player.ntr.nl/index.php?id=POMS_BV_16476352 342.762 2357 2021-03-29T05:00:00+00:00 yes no zingen Koningsdag https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-metafoor-een-vergelijking-om-iets-duidelijk-te-maken 2024-01-16T16:06:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37601.w613.r16-9.b559b00.webp Wat is een metafoor? | Een vergelijking om iets duidelijk te maken Huh? Metafoor? Wat is dat? Stel, je bent lekker aan het spelen met een vriendje. Jullie vergeten per ongeluk op te ruimen. Dat moest wel. Wat een zwijnenstal, stelletje kleuters! Heeft ze het tegen ons? Ik zie geen kleuters. Maar je moeder heeft het wel tegen jullie. Jullie zijn geen kleuters, zo noemt ze jullie. Dat is een metafoor. Een metafoor is beeldspraak die berust op een vergelijking. Je omschrijft iets door het te vergelijken met iets anders, dat lijkt op datgene wat je bedoelt. Jullie gedragen je als kleuters en in je kamer is het net zo'n bende als in een stal met zwijnen. Een goede metafoor, snap je meteen. Als je iets wil uitleggen dat bijna niemand kent, dan kun je een metafoor gebruiken die iedereen wel kent. Een schip op de golven wiebelt net zo als een kameel. Met metaforen kun je ingewikkelde dingen uitleggen. De cellen van je lichaam kun je fabriekjes noemen en je hersenen een computer. En met metaforen kun je extra goed duidelijk maken hoe je over iets of iemand denkt. Dus als je moeder je een grote jongen noemt, dan betekent dat niet dat je opeens ben gegroeid, maar dat je je kamer goed heb opgeruimd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16478287 119 6449 2021-04-12T17:00:00+00:00 yes no uitdrukking communicatie https://schooltv.nl/video-item/poep-van-een-miereneter-insecten-worden-fijngemalen-in-de-maag 2024-01-04T12:52:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37602.w613.r16-9.86ff552.webp Poep van een miereneter | Insecten worden fijngemalen in de maag Laat me eens even goed kijken. O jongens, wat een lucht! O mijn hemel! Ja, echt he?! Aaah... Wat is dit, joh? Het is heel waterig. En papperig. Volgens mij een dier wat alles eet. Wat is 't, Elbert? Je moet het nu zeggen. Oke, ik zeg een klipdas. En de poep kwam hieronder vandaan. En is van een miereneter. A! Zo lief. Hallo! Kom d'r in. Lieverdje, wat schattig! Deze ga ik even dichtdoen. O, schat toch! Dat is Milo, een van onze reuzenmiereneters. Hij heeft van die grote poten, valt me op. Klopt, als je er zo tegenaan kijkt, lijken het stompies. Maar er zitten lange nagels aan. Die heeft hij onder andere voor datgene wat hij eet: mieren. Dus hij vreet de hele dag dieren. Moet je 'm nog bijvoeren? Hij vreet ook mieren. Maar op een gegeven moment is zo'n verblijf leeg. Dus we moeten hem ook bijvoeren natuurlijk. Meestal maken ze ergens één of twee grote mesthopen. Dat ziet er vaak een beetje uit als een koeienvlaai. Hier hebben we er al eentje. Een goeie aanwijzing is alle vliegen die erop zitten.O, right! En dit is jouw werk, Tom? Ja, 't is onderdeel van m'n werk. Kijk, ik heb hier een mooi stukje. Dat laat ik even liggen voor Elbert. Oke. Effe kijken, hoor. Keurig. Ja. Kijk eens, Elbert. Die is voor jou. Die stop ik in m'n zak. Ga ik er de hele dag mee rondlopen en dan neem ik 'm mee naar de studio. De poep is in the pocket. En nu laat Tom aan Rachel zien hoe de miereneter wordt gevoerd. Ze krijgen hier een soort miereneterpapje. En dat gaan we even maken. Oke. Althans, dat mag jij gaan maken. O, top. In dat papje zit alles wat deze miereneter ook in het wild binnen zou krijgen, bijvoorbeeld deze turf. Turf? Ja, turf. Als in brandstof, waar ze vroeger... Waar ze vroeger turfblokken van maakten, inderdaad. Maar dan fijner, dit is tuinturf. Wat mensen gebruiken om de grond te verbeteren.Echt? Ja. En dit is eten voor een miereneter? Het is onderdeel daarvan, dat klopt. Wat zit hierin? Dat is de insectivoor, dat is een eiwitpoeder. Twee...Samen wordt dat een heerlijk papje dat hij straks zo naar binnen kan slurpen. Mwoeah! Als jij en ik een op de grond gevallen boterhammetje naar binnen werken, zal het zand behoorlijk knarsen tussen onze tanden. Bij een miereneter hoor je dat geknars niet. Want hij heeft geen tanden. Het vermalen gebeurt in zijn maag. En daar is het een geknars van jewelste. In zijn maag wrijven verharde plooien tegen elkaar aan en hiertussen worden de opgegeten insecten fijngemalen. Het meegenomen zand schuurt extra de boel fijn en wordt later weer netjes uitgepoept. Zo gaat dat, bij een miereneter. Dus. Oke, Tom. Welke kant? We gaan zo door het luik, maar ik heb nog wat extra's. Af en toe krijgen ze van ons een rot stuk hout. Dat mogen ze zelf met de klauwen openmaken en insecten eruit halen. Oke. Zo. Zo. Deze hierzo. Hij vindt het papje lekker. Ja, 't smaakt goed. 't Gaat er makkelijk in. Heeft een miereneter superpower? Zoals een hond goed kan ruiken? Ze kunnen vrij goed ruiken ook. Maar hun superpower is toch wel echt de tong. Daar kunnen ze veel mee en hij is vrij lang voor wat we kennen. En die tong kan heel snel in en uit de mond. Want hoe lang is hun tong? Hun tong is ongeveer 50 a 60 centimeter. Dat is echt wel dit. Ja. En je noemde het snelle eruit en erin. Ja. Per minuut gaat die tong ongeveer 120 keer in en uit de mond. Haha, je mag 't effe proberen! Wordt ingewikkeld, denk ik! Hoe snel zou mij dat lukken?! Maar die turf, zit daar een speciaal lekker smaakje aan waar miereneters van houden? Niet dat ik weet. Maar dat heeft er ook mee te maken dat miereneters heel weinig smaakpapillen op hun tong hebben. Als zij bijvoorbeeld een mierennest of een termietennest leegeten... en er zit allemaal grond op die tong... vinden ze dat niet erg, want ze proeven er niet zoveel van. Dus hier zit turf in?! Ja, eigenlijk wel. Grappig hoe dat werkt bij zo'n miereneter. Met zo'n maag en zo. Ja. Ik zie inderdaad stukjes hout en zo. Nu gauw weg, die zooi. Uh! Ugh! Wat een stank. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16478288 311.253 1228 2021-03-30T12:30:00+00:00 yes no poep dier https://schooltv.nl/item/hoe-preuts-was-men-door-de-eeuwen-heen 2024-07-04T07:32:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43093.w613.r16-9.5872fe9.jpg Hoe preuts was men door de eeuwen heen? | Scrollverhaal over onze omgang met bloot Bij de oude Grieken is naaktheid heel normaal. Maar door de eeuwen heen neemt onze preutsheid toe. In dit scrollverhaal lees je hoe dat zo gekomen is. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 3338 2021-04-09T06:54:00+00:00 yes no lichaam seksualiteit https://schooltv.nl/video-item/jonge-zeehond-op-kraambezoek 2024-01-04T12:52:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37603.w613.r16-9.b9bc1e5.webp Jonge zeehond | Op kraambezoek Nu gaan we op kraambezoek. Geboren! Ik ging dus helemaal met de boot naar Texel. Naar de zeehondenopvang daar. Het zeehondje dat ik ging zien, was wees geworden. Had geen moeder meer. Ik ben zo jaloers. En jij zei toen: We nemen visjes mee, als kraamcadeau. Maar zeehonden zijn zoogdieren. Dus voor een weesje dat geen moeder meer heeft, kun je beter een fles melk meenemen. Dus ik nam allebei mee en we gaan zien wat het is geworden. Waar heb je het meeste zin in: vis of melk? Ik ben heel benieuwd waar de puppy's voor gaan. Hee, Jacco. Melk of vis, is de vraag. Ah, dit is cute. Jonge gewone zeehond. Hoe oud is hij? Ze is een week of vijf ongeveer. Och, wat leuk. Ze zijn minder schattig dan je zou denken. Hoezo? Het is het grootste roofdier in Nederland. Met grote tanden en ze kunnen lelijk bijten. Oh, ja. Dus we letten goed op onze handen. Ja. Ik wil je helpen vandaag, wat gaan we doen? Dit is Jane. We wegen de dieren om de vijf dagen... om te kijken of ze mooi aankomen in gewicht. Jane moeten we wegen vandaag. Wat was er met Jane gebeurd? Ze is gevonden op de zuidpunt van Texel, een rustig gebied. Dus een goed gebied voor een zeehond om te liggen. Maar Jane had bijtwonden. Daarom is ze meegenomen. Kijken hoeveel ze weegt. De kist weegt 10 kilo. Oke, dan is deze zeehond nu 14 kilo. Dat is in de zomer genoeg om naar buiten te mogen. Hoeveel kilo moet ze zijn om de natuur in te kunnen? Als ze terug naar zee gaan, moeten ze 30 kilo wegen. Nog een beetje groeien, meid. Nog de helft meer. Oke. Daar ga je, Jane. Lekker buiten! Voor het eerst, dat is wel even schrikken. Dat is een tijd geleden voor deze zeehond. Daar gaat ze. Het dier blijft na de geboorte ongeveer drie weken bij de moeder. Hoe groot zijn ze dan, 6 kilo? Zoiets. Na een week of drie wegen ze als het goed is ongeveer 20 kilo. Dat is meer dan drie keer zoveel. Wauw. En dan laat de moeder ze alleen. Dan moeten ze zelf leren jagen. Maar het dan nu het moment van de waarheid. Wil zo'n babyzeehond nou liever vis of melk? Rachel zegt melk, ik zeg vis. Wat denk jij? Die melk kan echt niet meer. Deze eet echt al vis. Rachel... Gewoon gooien? Dat zou ik niet doen. Ze eet nog niet heel goed vis. Daar hebben we een trucje voor. We hebben hier een hengel. Oke. Je creeert beweging in het water. Oke. Ik doe alsof ik een levende vis ben. Ja. Zodat hij met zijn instinct hopelijk... Ja, hij voelt dat op de snorharen en hopelijk gaat hij er achteraan. Misschien heeft ze niet veel honger? Ik denk dat ze niet veel trek heeft. En ze is net verhuisd, dat is best een grote stap. Het is even wennen. Ze denkt: dat eten komt later wel, als ik gewend ben. Maar het is wel duidelijk: Ik kan beter gokken wat baby's eten dan Rachel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16479883 225.002 4353 2021-03-30T22:00:00+00:00 yes no zeehond https://schooltv.nl/video-item/dierenziekenhuis-operatie-dwergpincher 2024-01-04T12:52:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37604.w613.r16-9.1f95143.webp Dierenziekenhuis | Operatie dwergpincher Als wij ziek zijn kunnen we gelukkig terecht in het ziekenhuis. Maar wat nou als je huisdier ziek is en zelfs geopereerd moet worden? Dan is er gelukkig een dierenziekenhuis en een dierenchirurg. En daar loop ik vandaag een dagje mee mee. Dat is de chirurg. Goeiedag. Jij gaat dit hondje opereren, he. Ja. Wat is er aan de hand? Het is een jong hondje, Indy, van bijna een half jaar oud. Eigenlijk nog een puppy. Ja. Indy is geboren met een probleem aan de lever. En wat dan? Er is een afwijkend bloedvat aanwezig in de buik. Anne legt het leverprobleem van Indy even uit met 'n eenvoudige tekening. Dit is de lever. En normaal gesproken loopt er van de darm... Dit is de darm. Ja... Dan loopt er een bloedvat naar de lever toe. Ja. Dit vaatje is er vaak wel, maar is vaak heel klein. Het bloed vanuit de darm komt vanuit een 'shunt', een extra bloedvat wat buiten de lever om loopt. En verbinding maakt met het vat wat ook het bloed uit de lever afvoert. Een soort omweg. Ja. Het bloed neemt een omweg. Normaal gaat het zo. Maar nu loopt het zo. En hoe komt het nou dat dat hondje zo'n omweg heeft van zijn bloed? Dat is aangeboren. Die vaatjes horen daar niet te lopen. We weten niet zo goed waarom ze er zijn. Het is een erfelijke afwijking. Bij deze hondjes is de lever vaak heel klein en slecht ontwikkeld. Waardoor dit hondje veel problemen heeft in het zenuwstelsel en soms heel sloom is en veel slaapt. En wat moeten we nu dan op de OK gaan doen? We gaan dit bloedvat opzoeken. Dan gaan we er hier een draadje om leggen. Dat draadje gaan we zo dicht mogelijk sluiten. Hopelijk helemaal dicht. Zodat het bloed hier niet meer door kan. Ja. Dus dit werkt niet meer. En dan gaat al het bloed naar de lever toe. Zodat de lever goed zijn werk kan doen en goed kan groeien. Precies. Is het nou lastig, zo'n piepklein buikje opereren? Ja, dat kan 'n uitdaging zijn. Nou is dit niet het kleinste hondje wat we geopereerd hebben. De kleinste zitten wel onder een kilo. Wel een voordeel: Bij jonge hondjes zit er heel weinig vet in de buik. O ja. Bij grote volwassen honden met veel vet kan het soms ook heel moeilijk zijn om iets te vinden. Ja. Wat me opvalt is dat het allemaal heel erg gaat zoals bij mensen. Behalve dat je normaal zo'n rood lampje om je vinger krijgt. Weet je wel, waarmee je zuurstofgehalte gemeten wordt. Die gaat dus bij een hond gewoon op zijn tong. Omdat die lekker kaal is. De rest, er zitten allemaal haren op en nagels aan. Slim opgelost eigenlijk. Nou ben ik wel benieuwd of ik nog kan helpen. Kan ik nog iets doen? Eh, ja hoor. Je mag het hondje scheren. Oke. Dus je mag hem vanaf hier, zeg maar halverwege de borstkas scheren, en dan heel het buikje. Tegen de haarrichting in. Ja. Ohh, schattig dit, zeg. Even een kaal buikje geven. Doe ik het goed? Ja. Het groeit weer aan na de operatie toch? Ja hoor. Is het kaal genoeg? Ja. We kunnen naar de OK. Op de brancard richting de OK. Gaan we dan... De OK is een afkorting voor operatiekamer. Net als bij operaties bij mensen moet hier alles schoon en steriel zijn. We pakken één gaasje tegelijkertijd. Om de lamp te kunnen bedienen. Incisie. Een buikspreider. Een buikspreider. Ik zie de lever al. Ja. Dit is de lever. Ja. Onder de lever ligt de maag. Even voelen of die goed is. Of daar geen rare dingen in zitten. Hondjes met lever-shunts hebben ook soms de neiging om rare dingen op te eten. Ik heb weleens hondjes geopereerd met een lever-shunt die... van alles hadden opgegeten uit huis wat niet de bedoeling was. We hebben net het bloedvat gevonden. We gaan hem op deze plek losmaken. Zodat we er dadelijk heel voorzichtig draadjes omheen kunnen leggen. Nu het spannendste deel van de operatie: Het sluiten van de shunt. Anne doet het draadje om het bloedvat... en zo knoopt ze het bloedvat beetje bij beetje dicht. Belangrijk is dat Indy's hartslag en bloeddruk... bij elk stapje normaal blijven. Hij zit nu helemaal dicht. Met de tweede hechting. En nu is het natuurlijk afwachten of het inderdaad helemaal goed gaat. We zien nog geen kleurveranderingen of verandering in hartslag. Het ziet er verder prima uit. We gaan alles weer netjes terugdoen. En de buik sluiten. Mooi. Missie geslaagd. De shunt zit helemaal dicht. En dan ga ik straks op de uitslaapkamer... eens kijken hoe het met hem gaat. Ik vond het echt heel interessant om eens een keer een hond van binnen te zien. En om te zien hoe bizar veel-ie op mensen lijkt. Grappig. Hee hallo. Hee. Hallo, jongen. Helemaal nog een beetje trillerig. En een beetje suf. Hij valt bijna om. O... Hee, jongen. Nou jongen, zet hem op, he. Snel beter worden. En dan lekker weer rennen door het huis. En heel veel blaffen. Doei-doei. Ah, lief toch.Gaaf he.Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16479891 340.16 1422 2021-03-31T22:00:00+00:00 yes no hond operatie https://schooltv.nl/video-item/waarom-moesten-joden-onderduiken-verstoppen-om-te-overleven 2024-01-04T12:52:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37605.w613.r16-9.d567cf3.webp Waarom moesten Joden onderduiken? | Verstoppen om te overleven Op 10 mei 1940 viel het Duitse leger Nederland binnen. De Nederlanders vochten terug, maar de Duitsers waren sterker. Nederland werd bezet. De Duitsers die ons land bezet hielden, hadden een grote hekel aan Joden. En al snel namen ze de eerste anti-Joodse maatregelen. Alle Joden kregen een persoonsbewijs, een soort van identiteitskaart, met een zwarte J erin. In februari en juni 1941 begonnen de eerste razzia's in Amsterdam. Ze sloten een deel van de stad af, pakten honderden Joodse mannen op en voerden ze af naar het kamp Mauthausen. Al snel kwamen berichten terug naar Nederland dat de mannen in dat kamp gestorven waren. Veel Joden beseften dat ze in groot gevaar verkeerden. Eind juni 1942 zei een belangrijke nazi in een toespraak dat alle Joden in Nederland moesten verdwijnen. Een paar dagen later bleek dat het waar was. Honderden Joden kregen een oproep om naar een werkkamp in Duitsland te gaan. In de weken en maanden daarna kregen steeds meer Joden zo'n oproep. In veel Joodse gezinnen werden heftige discussies gevoerd: gaan we onderduiken of gaan we ons melden? Joden die besloten om onder te duiken, geloofden niet dat het om een werkkamp ging. Zij waren bang dat het in Duitsland slecht met hen zou aflopen. Maar het was niet zo gemakkelijk om een onderduikplek te vinden. Anne Frank en haar familie lukte dat wel. Zij lieten alles achter zich en doken onder in het Achterhuis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16479895 108.48 2028-03-28T10:00:00+00:00 5145 2021-03-31T08:32:41+00:00 yes no Anne Frank onderduiken joden https://schooltv.nl/video-item/kameleon-als-huisdier-kan-je-knuffelen-met-een-kameleon 2024-01-04T12:52:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37606.w613.r16-9.5899364.webp Kameleon als huisdier | Kan je knuffelen met een kameleon? Ik wilde vroeger altijd al een kameleon. Kijk nou hoe mooi. Ik vind het niet gek van mezelf. Het lijkt alsof-ie van kleine mooie kraaltjes is gemaakt. En die ogen die alle kanten op kunnen. Oscar, ik wil graag een kameleon. M-hm. Kan dat gewoon? Zou jij dat aanraden? Voor jou als volwassen vrouw wel. Absoluut niet voor kinderen. Er zijn heel veel dingen waar je op moet letten. Een dier mag natuurlijk geen stress hebben. Dus je moet denken aan goede lampen, goede temperatuur. Vitaminen, voedseldieren, luchtvochtigheid. Ga zo maar door. Dus er zijn veel dingen waar je aan moet voldoen zodat jij een dier een gelukkig leven kan geven. Wat eten ze? Dit is een panterkameleon. Dit noemen we een insectivoor. Dus het grootste gedeelte van zijn dieet...Laat me raden(!) Insecten. Ja. En vandaag op het menu... sprinkhanen. Kijk, daar ging z'n tong! Flak! Lekker. Maar naast eten moet een kameleon ook drinken. En dat doet hij niet uit een waterbakje. Net als in de natuur, krijgt hij zijn vocht van druppels op bladeren en boomstammen. Als ik een kameleon koop, wil ik ermee kunnen knuffelen zoals ik dat doe met mijn hond. Kan dat met een kameleon? Nee, dan moet je een hond kopen. Als je wilt knuffelen, moet je een hond kopen. Ik heb al een hond! Deze dieren hebben onze aandacht niet nodig, alleen verzorging. Hij gaat mij niet herkennen als ik binnenkom? Helemaal nul. Kan ik hem wel vastpakken? Als een kameleon het prettig vindt, dan komt-ie op je hand. Vindt hij het niet prettig, dan moet je hem laten zitten. Ja ja ja ja. Ja, gezellig. Kom maar. Oh, ja. Wow! Wat een mooi dier. Hij heeft het wel naar z'n zin bij jou. Wat doet hij als hij het niet naar zijn zin heeft? Dan zie je dat gelijk. Dan wordt hij zwart, zet zijn keel helemaal op en gaat hij hard sissen met zijn mond open. Je wilde ook nog iets zeggen over licht? Ja, licht is heel erg belangrijk. Zolang zo'n dier om de zoveel dagen lekker in de zon gaat zitten, maakt hij in zijn eigen lichaam, zijn huid, vitamine D aan. Wat hem weer helpt aan een sterker skelet... om misschien wel eieren te maken. Dus ik heb een groot hok nodig voor 'm. Met het juiste licht, de juiste temperatuur. Ja. Juiste luchtvochtigheid. Correct. Hij moet krekels eten. Hij wil niet met mij knuffelen. Nee. Maar het zijn wel hele mooie dieren. Het zijn dieren om te bewonderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16479894 188.394 5626 2021-04-01T22:00:00+00:00 yes no kameleon huisdier https://schooltv.nl/video-item/voetballers-mogen-niet-rennen-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-16T15:53:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37607.w613.r16-9.e5d900a.webp Voetballers mogen niet rennen | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger of is het kletspraat? We zullen het zien! Hoeveel kilometer rent een voetballer tijdens een wedstrijd? Het antwoord is nul kilometer. Ik ben Piet Jong en ik ben voetbalcoach bij de Old Stars van Krimpen aan de Wandel. Old Stars van Krimpen aan de Wandel, die rennen niet tijdens het voetballen? Nee absoluut niet, dat is tegen de regels. Altijd één voet aan de grond. En we zijn er wel mooi landskampioen mee geworden. Heren, kom er anders maar even bij. Dan gaan we meneer Snugger eens lekker laten meedoen met een potje voetbal. Hier, kijk, deze is voor jou. En dat doen we als volgt: we maken twee teams, vier aan iedere kant. Oké gaan we, 1, 2. Nee, nee, stop, stop, wat heb ik nou gezegd. Niet rennen, dat is tegen de regels. Oké. Bal is voor de tegenstander, gaat ‘ie. Wat, nee, wat doe je nou? Je mag ook niemand aanraken. Dat is tegen de regels, dat is veel te gevaarlijk. Dus ik mag niemand aanraken en niet rennen? Daar heb je helemaal gelijk in ja. Nou dat wordt wel een saai potje zo. Volgens mij zit u gewoon de regels te verzinnen. Nee, dit is een zeer serieuze voetbalsport. Zo win je natuurlijk elk potje, als je gewoon de regels verzint terwijl je aan het voetballen bent, het is duidelijk kletspraat. Snugger! Is het echt waar? Daar wil ik meer over weten. Bij wandelvoetbal mag je niet rennen. Het is een officiële voetbalvorm voor mensen ouder dan 60 jaar. Bij gewoon voetbal rent een speler ongeveer 10 kilometer per wedstrijd. Naast wandelvoetbal zijn er nog een hoop andere sporten waar jij waarschijnlijk nog niet van gehoord hebt. In Finland doen ze aan vrouwendragen. Hierbij rent een man een parcours met verschillende obstakels terwijl hij een vrouw op zijn rug draagt. Ook al lijkt het misschien één grote grap, de deelnemers nemen het vaak erg serieus. Ben je op zoek naar wat meer uitdaging? Misschien is éénwielerhockey dan iets voor jou. Probeer maar eens te balanceren op één wiel terwijl je ook nog eens wilt scoren. Het beste kan je hiervoor naar Duitsland, daar hebben ze 53 teams en in Nederland geen één. Is je balans niet zo goed, dan kan je meedoen met de kussengevechtcompetitie. Jammer voor de jongens, er mogen alleen vrouwen aan meedoen. Bij een wedstrijd gaan twee of drie vrouwen samen de strijd aan in vijf minuten. Je moet wel tegen pijn kunnen want het komt vaak voor dat iemand eindigt met blauwe plekken of een hersenschudding. Kom je oefenen bij Studio Snugger? Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16480602 168.64 5884 2021-03-31T22:00:00+00:00 yes no voetbal sport https://schooltv.nl/video-item/deftige-dame-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-08T12:58:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37608.w613.r16-9.e45165c.webp Deftige dame | Stukje uit Sesamstraat Lot kleedt Purk mooi aan en noemt haar poepchique. Purk praat haar na, maar dat wil Lot niet vanwege meneer Aart. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16480607 119.893 1907 2021-03-31T13:30:00+00:00 yes no verkleden https://schooltv.nl/video-item/boek-in-beeld-vinexvrouwen-van-naima-el-bezaz 2025-07-01T08:39:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37609.w613.r16-9.be6d2cf.webp Vinexvrouwen van Naima El Bezaz | Boek in beeld Vinexvrouwen van Naima El Bezaz speelt zich af in een typisch Nederlandse nieuwbouwwijk met fantasieloze, razendsnel gebouwde huizen die gemaakt lijken te zijn van karton. Het boek is autobiografisch, Naima heeft zelf in zo’n typisch Nederlandse buurt gewoond. Toch gaat het verhaal niet over een typisch Nederlands gezin. Naima komt uit Marokko. Ze schrijft en heeft zelfs al een boek gepubliceerd. Maar het leven als schrijver, presentaties geven, opdraven in praatprogramma’s op televisie, het gaat haar niet makkelijk af. Ze slikt antidepressiva. Haar moeder snapt niet hoe ze het volhoudt in zo’n betonnen blokkendoos. Zelf kijkt Naima elke dag weer met verbazing naar anderen. Wat zijn de regeltjes? Hoever moet ik me aanpassen om te overleven? Tijdens de paasviering op de school van haar dochter is ze de enige met een hoed op. En als ze op een Hollandse verjaardag belandt, zegt de gastvrouw: “Wat leuk dat je er bent! Carola zei al dat er Marokkanen in de wijk waren komen wonen. Wel bijzonder toch?” “Ik woon hier iets langer dan Carola,” zei ik. Ongelovig keek ze me aan en lachte net iets te hard. “Een beetje kleur hier doet goed!” “Kleur?” “Ik hou wel van exotisch. Mijn vader ook. Hij was vroeger bijna met een Indisch meisje thuisgekomen.” Vinexvrouwen laat zien hoe onhandig, bot en kortzichtig mensen in zo’n typisch Nederlandse woonwijk samenleven. Dat levert komische situaties op en is tegelijk pijnlijk herkenbaar, of je nou in een Vinexwijk woont of niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16480606 103.957 540 2021-03-31T13:03:43+00:00 yes no literatuur boek https://schooltv.nl/video-item/boef-en-agent-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-04T12:52:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37610.w613.r16-9.1d5c932.webp Boef en agent | Gedichtje van Nico de Neushoorn Nico, fijn dat je er weer bent, waar gaat je gedicht vandaag over? Ja eh… over een eh... een - een boef en een uhh… agent. De boef heeft een ring gestolen. De agent roept: ‘Houd de dief!’ Maar de boef zegt: ‘Die ring is voor jou!' Want agent, o, ik vind jou zó lief.’ Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16480612 38.997 1034 2021-03-31T14:00:00+00:00 yes no gedicht https://schooltv.nl/video-item/hoe-bedenkt-kunstenaar-navid-nuur-kunst-bijzondere-materialen-die-je-anders-naar-de-wereld-leren 2024-01-04T12:52:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37611.w613.r16-9.107d8e6.webp Hoe bedenkt kunstenaar Navid Nuur kunst? | Bijzondere materialen die je anders naar de wereld leren kijken De spullen die jij dus gebruikt om kunst van te maken, dat vinden andere mensen denk ik een beetje gek. Kan, kan. En wat is dit? Het is inderdaad afval van een kunstwerk wat mislukt is, wat weer een nieuw kunstwerk is geworden en daar kan je doorheen kijken. Dan kan je het goed ervaren. Ik zie een mannetje. Ja, precies. En dit is van dat schuim waar je bloemstukjes van maakt toch? Ja klopt. Je kan heel makkelijk je vinger erin duwen en daar maak ik dan beeldhouwwerk mee. Ja, doe maar uit. Wat je hier ziet is die ervaring van wat in je mond gebeurt, waar je ogen niet bij kunnen. Die versmelting. Dat beeld. Dat wordt nu vertraagd en zo getoond, zodat je de binnenkant van je mond zeg maar kan ervaren. Dus wat er gebeurt als je een ijsje eet, in je mond, dat zie je nu gewoon hier vertaald in beeld? Ja, en dat zijn kleine aardbeienzaadjes. Ja. Als je deze boom ziet. Waar denk je aan? Blaadjes, groen, voorjaar... zuurstof. Dat soort dingen. Maar ook hieraan? Euh. Dit is een verbrande boom? Nee, daar denk ik niet aan. Dat klopt. En je kan zelfs een stap verder. Hier heb je dat stukje verbrande boom. Hierop, zoals je ziet, zit vliegas. Dat witte. Ja, dat witte. Moet je je voorstellen, als je dat smelt op een heel hoge temperatuur, vormt dat samen een steen. Zo'n boom is ook een steen. Daarna probeerde ik dat te smelten en daar een bel van te blazen en die is geknapt. Ja, dat gebeurde in een flits van een seconde, knapte hij uit elkaar. Maar dit is de bel. We begonnen met deze groene boom. Klopt. Hoe in jouw hoofd komt dit er allemaal achteraan? Kijk, je leert op school dat een boom een boom is, maar deze is veel meer. Het is as. Het is een steen. En als je wil, in mijn geval, zelfs een bel voor eventjes. Ik probeer eigenlijk met mijn werk je hersens meer op te rekken en dat je al die mogelijkheden in die boom ook kan zien. En dat is iets wat je niet op school leert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16480613 155.733 350 2021-03-31T22:00:00+00:00 yes no kunstenaar creatief denken https://schooltv.nl/video-item/het-meisje-met-de-parel-van-johannes-vermeer-is-die-parel-er-wel-echt 2024-01-16T15:42:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37612.w613.r16-9.114fad6.webp Het meisje met de parel van Johannes Vermeer | Is die parel er wel echt? Wauw, ja, dit is hem dan. Het meisje met de parel. En hier zie je dat licht, dat heel mooi van linksboven op haar gezicht valt. Ja. En hoe hij ook weer speelt met reflectie. Dus die glanzende ogen, die kleine stipjes wit erop, maar ook haar mond. Waarschijnlijk heeft ze net haar lippen afgelikt want je ziet dat ook glinsteren, met ook een stipje in haar mondhoek. Jij zegt net meisje met de parel, maar er is iets met die parel, toch? Ja, klopt. Hij heeft eigenlijk helemaal geen parel geschilderd. Wat Vermeer heeft gedaan, is alleen maar reflectie geschilderd. Je ziet die grote, witte komma, eigenlijk. Dat is een felle reflectie van licht op het oppervlak van de parel. En aan de onderkant, ook maar een toetsje verf, is een reflectie van de witte kraag. En hij heeft alleen die reflecties geschilderd. O ja, je ziet alleen... Hè! Die hele parel is er gewoon niet! In je hoofd ontstaat de vorm van een parel omdat hij die reflecties zo perfect heeft geplaatst. Een soort van optische illusie. Wow! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16480614 74.368 4040 2021-03-31T22:00:00+00:00 yes no schilderij schilder https://schooltv.nl/video-item/letterjungle-de-letter-ei-geit 2024-01-30T13:40:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37613.w613.r16-9.a173846.webp Letterjungle | De letter ei: geit Het gaat regenen. Laten we in de hut gaan, dan blijven we droog. He gekke geit, je eet ons dak op! Waar komt die nou vandaan? Billy, waar ben je? Hier ben je, stoute geit. Hij is een beetje bokkig. Dag Pip! Hoi. Dag Jip. Hoi. Dag Pip. Hoi. Wat staat er op je shirt? G. ei. t. Als je dat plakt, krijg je gggeeeiiiitt. Geit. De ei is de tweede letter. Als je goed om je heen kijkt, zie je de ei. In dit ei bijvoorbeeld, samen met het lepeltje. Of dit verkeersbord naast een paal. En ik zie in deze fiets ook een ei, als je hem een beetje draait dan. De ei. Je kunt ook wel even meehelpen Jip. He, hoe kom je aan die melk? Nou, gewoon. Wil je ook een kommetje? Ja, lekker. Zo, alsjeblieft. Ik wil ook wel. Dat kan. He, waar is het kommetje? Oh nee, Billy! Geit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16480618 136.2 15461 2021-04-01T10:00:00+00:00 yes no letter lezen woordenschat https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-de-biesbosch 2024-01-15T10:17:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37614.w613.r16-9.2ef8da7.webp Vroege Vogels in de klas | De Biesbosch Iets ten zuiden van de Randstad, vind je het natuurgebied de Biesbosch. Dit natuurgebied aan de monding van de grote rivieren, is 600 jaar geleden door een natuurramp ontstaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16480619 279.4 657 2021-03-31T22:00:00+00:00 yes no natuurgebied wilg getij https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-stuwwallen-in-nederland 2024-01-15T10:17:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37615.w613.r16-9.0a92a1d.webp Vroege Vogels in de klas | Stuwwallen in Nederland In Twente, een gebied in het oosten van de provincie Overijssel, zijn in het landschap allerlei heuvels te zien. Deze heuvels zijn gevormd in de een na laatste ijstijd en heten stuwwallen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16480620 336.52 4537 2021-03-31T22:00:00+00:00 yes no stuwwal ijstijd landschap Nederland https://schooltv.nl/video-item/kralen-het-betaalmiddel-onder-tot-slaaf-gemaakten 2024-01-04T12:52:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37616.w613.r16-9.7020e9b.webp Kralen | Het betaalmiddel onder tot slaaf gemaakten Op deze plantage was er een suikerfabriek en tot vlak na de slavernij-afschaffing zelf heeft mijn over overgrootvader op deze plantage gewerkt. Dit is dus dan zijn dochter. De moeder van mijn oma. Zij is geboren tijdens de slavernij, maar tijdens de afschaffing was zij nog een kind. Dit zijn de kralen en zoals je kan zien. Deze zijn echt blauw. Echt zeeblauw. Deze lagen altijd thuis bij mijn oma en bij haar moeder en bij haar moeders vader enzovoort, enzovoort. De kralen waren niet zo makkelijk te bemachtigen voor de slaven ook. Vandaar dat het onder de slaven zoveel waarde had. Want je moet niet vergeten. Het is begonnen als trade beads en is later slave beads geworden omdat het zo onder hun gewaardeerd wordt. Dit was een betaalmiddel. Voor mij om hier te zijn overheerst het gevoel van zo wat een mooie zonsopkomst. En dan, op een gegeven moment sta je hier en je kijk om je heen. Met de kralen in mijn hand en ik zie de ruïnes, dan word je ermee geconfronteerd. Dat is best wel lastig. Ik ben maar blij dat ze in het Rijksmuseum komen te staan tijdens de tentoonstelling. Wie zou dat hebben gedacht? Het is allemaal dus dan familiebezit. Wat ik dus soms apart vind, is dat het tot de afschaffing wel een betaalmiddel werd, maar alleen onder de slaven en de slavenfamilies en dat er dus dan daarmee bijvoorbeeld je vrijheid kon kopen. Je kon daarmee trouwen. Je kon daarmee vis of brood mee kopen of een stuk grond naar jezelf toe-eigenen of lenen van het huis van de baas van een plantage. Ze zeggen dat op de dag van het afschaffing van de slavernij heeft men dus dan die slaven, al die kralen in de zee gegooid als symbool van 'we zijn vrij en we gooien ze gewoon weg'. Ze spoelen tot de dag van vandaag na een orkaan aan. Aan de kust. En dat is wel bijzonder. Als je er eentje vindt, ben je echt trots. Het doet wat met mensen. Maar dat gebaar van in zee gooien, van nou ja, dit is ligt achter ons en we beginnen een nieuw leven, vind ik prachtig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16481526 393.32 2028-03-21T23:00:00+00:00 1702 2021-04-01T12:00:00+00:00 yes no slavernij kolonie https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-laagveen-in-de-nieuwkoopse-plassen 2024-01-15T10:17:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37617.w613.r16-9.f4e37c1.webp Vroege Vogels in de klas | Laagveen in de Nieuwkoopse Plassen Het natuurgebied de Nieuwkoopse Plassen is een historisch landschap in Zuid-Holland. Lang geleden bestaat een groot deel van West-Nederland uit laagveen. Het is er dan een en al water en moeras. Nu zijn de Nieuwkoopse Plassen een van de weinige gebieden in Nederland waar dit laagveen nog steeds voorkomt. Laagveen is een heel bijzondere grondsoort. Het bestaat voornamelijk uit afgestorven resten van planten en bomen. Omdat die resten onder water liggen, kan er geen zuurstof bij komen en kan het niet verteren. Door de tijd heen wordt die laag steeds dikker waardoor je er uiteindelijk op kunt staan of zelfs op kunt wonen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16481525 356.88 1312 2021-03-31T22:00:00+00:00 yes no laagveen veen landschap grondsoort https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-oscar-maakt 2024-01-04T12:52:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37629.w613.r16-9.bf12477.webp Het Klokhuis | Oscar Maakt Oscar Peters maakt kinetische kunst. Hij vindt dat kunst moet bewegen. In een oude elektriciteitsfabriek bouwt hij een eigen achtbaan. Pascal helpt mee. Komen de karretjes door de looping? Klokko stuurt een team langs om saaie kunst te veranderen in Kinetic Art. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316441 897.432 1419 2021-04-06T17:00:00+00:00 yes no kunst kinetisch https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-de-steenuil 2024-01-11T15:29:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37630.w613.r16-9.0a1eb0a.webp Vroege Vogels in de klas | De steenuil Steenuilen nestelen in knotwilgen. De boswachter in Maasheggen in Noord-Limburg heeft nestkasten opgehangen, om de steenuilen wat te helpen. Menno gaat mee kijken hoe de steenuil leeft en zijn jongen grootbrengt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16481528 335.56 1038 2021-03-31T22:00:00+00:00 yes no uil wilg nest vogel https://schooltv.nl/video-item/gewoon-bloot-gewicht 2024-01-04T12:52:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37730.w613.r16-9.d899169.webp GEWOON. BLOOT. | Gewicht Vragen waar de kinderen antwoord op krijgen zijn o.a. 'Hoe ver zou je gaan om je perfecte gewicht te bereiken?' en 'Ben je wel eens gepest vanwege je gewicht?'. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329165 897.672 7250 2021-04-11T17:30:00+00:00 yes no gewicht lichaam https://schooltv.nl/video-item/kamp-koekieloekie-frans 2025-07-17T10:05:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37632.w613.r16-9.b0dd1cf.webp Kamp Koekieloekie | Frans (afl. 6) Dat Frans inmiddels in de meisjesblokhut slaapt vindt Hassan maar vreemd. Is Frans eigenlijk wel een 'echte' jongen? Om zichzelf te bewijzen stelt Frans een wedstrijd voor aan Hassan: wie Famke als eerste kan versieren is de winnaar. Een vurige strijd barst los op Kamp Koekieloekie, maar helaas kent deze alleen maar verliezers. Suus' verkleedgedrag is ondertussen enorm aan het escaleren en ze wordt verstoten uit de groep. Wanneer Frans zijn grote geheim opbiecht aan Suus blijkt zij enorm begripvol. Maar of de rest van de Eikeltjes dat ook zullen zijn? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1305715 1371 2115 2021-02-23T17:30:00+00:00 yes no gender https://schooltv.nl/video-item/meer-muziek-in-de-klas-hoe-schrijf-je-een-songfestivallied-met-jeangu-macrooy-en-buddy-vedder 2024-04-10T16:50:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37633.w613.r16-9.58ebe34.webp Hoe schrijf je een songfestivallied? Met Jeangu Macrooy en Buddy Vedder | Méér Muziek in de Klas Als er iemand is die weet hoe je een songfestivallied schrijft, is het Jeangu Macrooy! Samen met Buddy bedenkt hij eerst een tekst die past bij het thema van het Songfestival. En op muziek klinkt het nog beter! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16481529 277.68 2242 2021-04-11T22:00:00+00:00 yes no songfestival componeren zingen https://schooltv.nl/video-item/het-videodagboek-van-anne-frank-d-day 2024-10-18T08:54:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37638.w613.r16-9.ad99f8a.webp Het videodagboek van Anne Frank | D-Day Anne is verdrietig, omdat zij heeft gehoord dat de Jodenhaat in Nederland groeit. Waarom oordelen mensen zo hard over haar, terwijl zij haar helemaal niet kennen? Daar komt bij dat de stemming in het Achterhuis slecht is, het is er ook nog eens snikheet en het eten is beroerd. Maar dan, op 6 juni 1944, eindelijk goed nieuws. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329141 1215.418 7913 2021-04-11T17:00:00+00:00 yes no Anne Frank Tweede Wereldoorlog D-Day https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-187 2024-01-04T12:52:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37639.w613.r16-9.082b5cd.webp Studio Snugger | Aflevering 187 Onderwerpen: Lachende boeven, Kakkerlakkenmelk, Baseball-signalen, DVV: Zwitserse rugzak, Vervangbare hoofden en Roze. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1319074 946.248 4917 2021-04-11T07:00:00+00:00 yes no lachen melk https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-zangvogels-in-de-heg 2024-01-15T10:15:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37640.w613.r16-9.18a2e5b.webp Vroege Vogels in de klas | Zangvogels in de heg Heggen vormen al eeuwenlang een natuurlijke afbakening van een stuk land. Van grote stukken land, zoals een perceel van een boer, maar ook tussen tuinen in de stad. En heggen zitten vaak vol leven. Een goed onderhouden heg is ondoordringbaar voor mensen, vee en honden. Het is daarom de ideale schuilplaats en voedselbron voor vogels en insecten. Heggen vormen op die manier een ideaal ecologisch netwerk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16481536 315.32 739 2021-04-01T22:00:00+00:00 yes no vogel biodiversiteit insect nest https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-vismigratie-tussen-ijsselmeer-en-waddenzee 2024-01-15T10:15:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37641.w613.r16-9.f976842.webp Vroege Vogels in de klas | Vismigratie tussen IJsselmeer en Waddenzee Anadrome vissen zwemmen van zout naar zoet water om eitjes te leggen. Maar vissen die dit willen doen van de Waddenzee naar het IJsselmeer en terug wordt het moeilijk gemaakt door de afsluitdijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16481537 419 670 2021-04-01T22:00:00+00:00 yes no vis migratie zout Waddenzee IJsselmeer Afsluitdijk ecosysteem https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-zeearend-en-visarend-in-nederland 2024-01-15T10:16:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37642.w613.r16-9.7cef3ef.webp Vroege Vogels in de klas | Zeearend en visarend in Nederland 20210315_idk_vv_zeearendenvisarend01 https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16481538 312.64 1143 2021-04-01T22:00:00+00:00 yes no vogel roofvogel biodiversiteit rivier waterbeheersing https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-de-ijssel 2024-01-15T10:16:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37643.w613.r16-9.8132e08.webp Vroege Vogels in de klas | Ruimte voor de IJssel Als land onder de zeespiegel is Nederland kwetsbaar voor overstromingen. Niet alleen vanuit de zee maar ook van de rivieren. Bij overstromingen krijgt de rivier tegenwoordig daarom meer ruimte om al het overtollige water weg te voeren. Voor het project 'ruimte voor de rivier' zijn er op 34 plekken in Nederland aanpassingen gedaan aan de Waal, de Nederrijn, de Lek en langs de IJssel. Omdat de rivier vooral gevoed wordt door regen- en smeltwater, kan het waterpeil in de IJssel enorm verschillen. Door de oevers de ruimte te geven, uiterwaarden te creëren en eilandjes te maken probeert men bij hoog water het rivierwater zo goed mogelijk door de delta te leiden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16482760 408.12 2411 2021-04-01T22:00:00+00:00 yes no IJsselmeer rivier meander overstroming uiterwaard https://schooltv.nl/video-item/vrouw-zijn-het-gaat-vanzelf 2024-01-04T12:52:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37644.w613.r16-9.574a9e1.webp Vrouw zijn | Het gaat vanzelf Ik dacht vrouw zijn is voor later Ik ben nog maar een meisje Maar nu ben ik een vrouw en het ging gewoon vanzelf Ik dacht ooit dat het moeilijk was Dat het nog lang zou duren Maar nu ben ik het al en baby, zonder moeite Rol ik het vrouw zijn in, zie me gaan gaan gaan Zo is de natuur Zo worden alle meisjes vrouw Rol ik het vrouw zijn in, zie me gaan gaan gaan Zo is de natuur Zo worden alle meisjes vrouw Mijn eigen twee handen op mijn eigen buik Dit pakt niemand me af Mijn lijf is van mij Het zal nog veel veranderen maar dat gaat vanzelf Ik hoef er niets voor te doen Geen make-up, geen push-up Rol ik het vrouw zijn in, zie me gaan gaan gaan Zo is de natuur Zo worden alle meisjes vrouw https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16478290 102.4 1631 2021-04-04T16:30:00+00:00 yes no menstruatie puberteit https://schooltv.nl/video-item/waar-doken-joden-onder-verborgen-in-geheime-ruimtes 2024-01-04T12:52:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37645.w613.r16-9.49e7291.webp Waar doken Joden onder? | Verborgen in geheime ruimtes Je verstoppen en jarenlang niet meer naar buiten kunnen. Dat deden veel Joden in de Tweede Wereldoorlog. Volgens schattingen lukte het ongeveer 28.000 Joden om tijdens de Tweede Wereldoorlog onder te duiken. De plaatsen waar ze konden onderduiken waren heel verschillend, van een boerderij tot een stadswoning, een verborgen ruimte in hun huis, een hut in het bos. Anders dan in het Achterhuis werden Joodse gezinnen vaak uit elkaar gerukt. Kinderen moesten dan gescheiden van hun ouders onderduiken bij andere gezinnen. Vaak kregen ze een nieuwe naam en soms gingen ze door voor een neefje of nichtje van het gezin. Onderduiken was heel gevaarlijk, want je kon worden verraden en worden opgepakt. Je werd dan met andere mensen die waren opgepakt op de trein gezet, opgepropt in een treinwagon naar een kamp, waarbij de kans groot was dat je niet meer levend terug zou komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16479897 59.64 2028-03-28T10:00:00+00:00 3019 2021-04-04T17:00:00+00:00 yes no onderduiken joden Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/zapp-your-planet-pasen-met-de-kippen-wolven-terug-in-nederland-en-overleven-in-de-natuur 2024-01-04T12:52:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37646.w613.r16-9.d2ac200.webp Zapp Your Planet | Pasen met de kippen, wolven terug in Nederland en overleven in de natuur Het is Pasen. We worden natuurlijk allemaal blij van geschilderde eitjes. Maar normale verf is niet zo goed voor de natuur en daar weet Janouk wel raad mee. Remy krijgt weer een nieuwe uitdaging: Een dag overleven in de natuur. Lukt het hem om in de wildernis eten, drinken, een warm bed en onderdak te vinden? Manon onderzoekt het ware gezicht van de wolf. Is hij echt zo gevaarlijk als in de meeste sprookjes? Of mogen we ook blij zijn dat hij weer terug is in de Nederlandse natuur? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1322475 1206.024 1250 2021-02-18T12:32:12+00:00 yes no pasen wolf overleven ei https://schooltv.nl/video-item/meer-muziek-in-de-klas-hoe-presenteer-je-jezelf-op-het-songfestival-met-nikkie-de-jager-en-buddy 2024-04-10T16:49:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37647.w613.r16-9.ba680c0.webp Hoe presenteer je jezelf op het Songfestival? Met Nikkie de Jager en Buddy Vedder | Méér Muziek in de Klas Als je meedoet aan het Eurovisie Songfestival wil je iedereen omver blazen. Niet alleen met je lied, maar ook met je act. Iemand die alles weet over jezelf presenteren, is Nikkie de Jager. Welke tips heeft zij voor de Songfestivalact van Buddy? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16482769 343.76 1796 2021-04-18T22:00:00+00:00 yes no songfestival kostuum make-up https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-racisme 2024-04-25T09:09:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37648.w613.r16-9.de90be5.webp Wat is racisme? | Clipphanger Racisme is de overtuiging dat mensen kunnen worden onderverdeeld in rassen en dat bepaalde ‘rassen’ beter zijn dan andere. Met dat verdraaide idee varen witte mensen vanaf de 17de eeuw de wereld over, om land van in hun ogen minderwaardige mensen in te pikken, en ze gelijk maar tot slaaf te maken. In de eeuwen daarna zijn slavernij en racisme overal gemeengoed. Nou ja: wel gemeen, maar niet goed. In 1863 wordt de slavernij afgeschaft. En tegenwoordig is ook racisme officieel verboden, het staat dan ook meteen in artikel 1 van onze grondwet. Toch werken die oude structuren en vooroordelen nog altijd door. Mensen met een niet-Nederlandse afkomst krijgen nog altijd minder snel een stageplek, en worden eerder aan de kant gezet door de politie. Ook leven niet-witte mensen nog altijd vaker in armoede, en hebben ze minder toegang tot goede zorg. Voor dit structurele racisme is wereldwijd steeds meer aandacht. Bewegingen als Black Lives Matter hebben ook veel witte aanhangers. Zo kan het structurele racisme structureel bestreden worden en dan misschien ooit eens, structureel verleden tijd zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16482774 80.84 6875 2021-04-06T22:00:00+00:00 yes no racisme slavernij https://schooltv.nl/video-item/eitjes-van-een-haai-op-kraambezoek 2024-01-04T12:52:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37649.w613.r16-9.c36f9e8.webp Eitjes van een haai | Op kraambezoek Bijna geboren. Een hondshaai. Daar mocht ik dus heen. Dan moet je dus wel een kraamcadeautje meenemen. Dus eh, volgens mij eten haaien inktvis. Dus dat nam ik mee. Ja, ik snapte wel het idee. Maar ik dacht: Inktvis vind ik gewoon niet zo lekker. Dus neem namens mij maar garnalen mee. Dat vind ik lekker. Ik ben benieuwd wat ze lekkerder vonden: De garnalen of de inktvis. Dat gaan we zien. Hee hallo. Hee! Grote dierenvriend. Haha. Haha. Ik ben op kraamvisite. Gefeliciteerd. Dank je wel. Met de geboorte van de kleine haai. Je bent wat aan de vroege kant. Hoezo? De eieren zijn uit de haai. Maar de nieuwe haaitjes zitten daar nog gewoon in. Oke Jarco, maar... De eieren zijn wel uit de haai maar de haai nog niet uit het ei, begrijp ik. Nee, precies. En kan ik dat ergens zien? De minihaaitjes zijn in dat ei al heel mooi te zien. Nou, hier hangen onze eitjes aan de waslijn. He? Zijn dat eieren? Ja, het zijn echt ei-kapsels, zoals je dat noemt bij een haai. En er zwemt iets in! Dat is een babyhaai. Je ziet nog iets, onderin het ei. Een soort zak. Dat is de dooier. Daar eet-ie van. In ongeveer zeven maanden tijd eet-ie dat zakje leeg en dan is-ie zo groot dat-ie het eitje open kan duwen. Zeven maanden zit-ie in dat zakje? Ja. Dat is zeven maanden lang zijn huis. En hij dobbert ergens in zee rond gewoon of...? Waar is de moeder dan? Je ziet die touwtjes aan die eitjes. Daarmee zet moeder het ei vast aan een stuk zeewier of aan 'n steen. De moeder laat het ei dan alleen. Ze legt er 40 tot 60 per jaar. Best veel dus. Ja. Die zijn niet allemaal bevrucht. Net als kippen leggen ze gewoon het hele jaar door. Dus een haai is eigenlijk de legkip van ze. Legt eieren. Vierkante zakjes. Als ze bevrucht zijn dan gaat er dus een piepklein haaitje in groeien. En die doet er zeven maanden over. Zeker. En waar zijn deze eieren nou gelegd? Ze zijn in onze grotere aquaria gelegd door de volwassen haaien. Hee, jajaja. Kijk, kijk. Ze heeft gewoon twee eieren aan zich hangen. Ja, dat is eigenlijk heel speciaal. Meestal leggen ze maar EEN ei tegelijk. Nu twee. Waarom laten jullie ze niet gewoon hier liggen, in het grote aquarium? Nou, hier zit een hele grote kreeft. En grote spinkrabben. En die krijgen die eieren open. A. Goh, ik wist niet dat er überhaupt haaien in de Noordzee zaten. Ja, een behoorlijk aantal soorten. Negen soorten haaien. Deze hondshaaitjes worden zo'n 70 cm lang. Niet zo groot. Zoiets. Ja. Dus als je op het strand een soort doorzichtig tasje vindt met vier hengseltjes... dan is dat het ei van een hondshaai. Zeker, ja. Wauw. In het Engels worden ze zelfs 'zeemeerminnentasjes' genoemd. Ja? Grappig. Hee, nou zit ik nog steeds met dit eten. Nou, gelukkig hebben we hier een paar haaitjes van een maand of acht oud. Dit is een soort van de creche. Een beetje wel. De babykamer. Die kunnen we eens proberen. Lieve babyhaaien, willen jullie liever de garnalen van Rachel... Hij denkt: Niet interessant. Een paar stukjes inktvis hier dicht bij deze kleine haai. Nee, dit zijn geen haaien. Nee, dit zijn allemaal harinkjes die er ook in zwommen voor de gezelligheid. Die vonden je inktvis wel lekker. Die vinden 't wel interessant. Maar de haaien... Kijk maar wat er gebeurt. Ja, dat was een stuk inktvis wat ik al eerder had gegooid. En nu zie je het beter: Een garnaal en een inktvisstuk naast elkaar. Wat pakt de hondshaai? Ohhh. Haha. Ik snap er niks van. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16482771 227.52 4030 2021-04-06T10:00:00+00:00 yes no ei haai https://schooltv.nl/video-item/poep-van-een-witte-neushoorn-zijn-de-neushoorns-drachtig 2024-01-04T12:52:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37650.w613.r16-9.a00d755.webp Poep van een witte neushoorn | Zijn de neushoorns drachtig? Dit is nou typisch... mest van een planteneter. Ja, dat heb je denk ik goed, ja. Ja, dit is echt een planteneter. Ah, jakkes. O, wat vies. Wat het ook is, het eet hooi. Het lijkt een beetje op een paard. Dus het is een grote planteneter. Ja. Zit ik dan goed? Op zich wel, ja. Oke, dan zeg ik: een paard of een koe. De poep kwam hier onder vandaan. En is van de witte neushoorn. Oh! Nee. Ik ben hier bij de neushoorns. En we gaan poep verzamelen natuurlijk, he. Hee, Elbert. Hee, Job. Hoi. Wat een beesten, man. Mooi, he. Het is een nagelachtig spul, toch? Ja, klopt. Nou, het zijn een soort samengeperste haren. O. En ze worden toch gejaagd omdat mensen dan die neushoorns willen hebben, toch? Waarom? Omdat mensen in bepaalde culturen denken dat eh... dat het een heel geneeskrachtig medicijn is. Ja. Wat natuurlijk niet zo is. Nee. Het is gewoon haar. En nagel. Ja. Wat zijn dit, vrouwtjes of mannetjes? Vrouwtjes. Deze drie in dit verblijf en in het verblijf hiernaast woont ons mannetje. Wow. Die is pas echt groot, he. Hoe noem je ze, bij neushoorns? Een stier. Zoals bij koeien. Een neushoornstier. Waarom heb je drie vrouwtjes en één stier? Omdat we ermee willen fokken. Het is een bedreigde soort. De dierentuinen werken samen om die soorten in gevangenschap te behouden. Ja. Omdat ze in het wild natuurlijk super bedreigd zijn. Moet je daar als dokter erg bovenop zitten, die voortplanting? Op zich zouden ze dat zelf moeten doen, natuurlijk. Maar we willen graag zeker weten of het gelukt is. En daarvoor onderzoeken we de poep. In de poep zitten hormonen. Ja. En die hormonen vertellen wat over of zo'n neushoorn drachtig is. Toen jouw moeder zeker wilde weten of ze zwanger was... heeft ze urine opgevangen en daar een teststaafje in gestopt. Hoera! Bij de neushoorn is urine opvangen erg lastig. Dus wordt de poep getest. Daarin wordt gekeken naar de hoeveelheid progesteron. Een zwangerschapshormoon. Een stofje wat het moederlijf helpt om een jong te laten groeien. Dat progesteron wordt aangemaakt en ook weer afgebroken. Een deel wordt afgebroken in de nieren en daarna uitgeplast. En een deel wordt afgebroken in de lever... en komt via de darmen naar buiten. Jouw komst had je moeder dus ook kunnen ontdekken in haar poep! Ik zie dat ze heel handig allemaal in één hoekje poepen en plassen. Ja, dat lijkt handig, maar dat is niet zo handig. Want wij moeten natuurlijk weten welke poep van welke neushoorn is. Anders weten we alleen dat er een kalfje aan komt, maar niet van wie. En daarom hebben de verzorgers een heel slim trucje bedacht. Als de neushoorndames verschillend te eten krijgen... ziet hun poep er ook anders uit. Hai! Hallo. Ik moet eten maken voor de neushoorn. Ja. En dat moet volgens mij hier, of niet? Ja, dat klopt. Elbert gaat helpen om het voer van de neushoorns klaar te maken. Neushoorns zijn grazers. Ze eten gras, hooi en deze brokjes. Er zijn twee vrouwtjes die drachtig kunnen worden. En zij krijgen er iets extra's bij. De een krijgt mais... Dat is voor de ene neushoorn. En de ander krijgt rijst, waar het vliesje nog omheen zit. Vers voer voor de neushoorns! Super! Nu worden de neushoorns uit elkaar gehaald. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat ze van elkaars eten snaaien. Dit hek moet open, maar dat bedien je vanaf die kant. Oke. Maar je moet goed kijken, want er mag maar EEN neushoorn door. Oke. Op tijd dus weer dicht doen. Ja. Wie wil het grote hok in? Doe maar. Gaan we even duwen. Kijk eens, meissie. Zo. Ze zit me aan te kijken... van: Nou, ik moet die verzorger niet. Jij bent me veel te vreemd. Als de neushoorns even later hun buik vol hebben mogen ze naar buiten. Eerst de vrouwtjes en dan mag Gus de stier... zijn neus achterna. Ach, kijk ze nou toch staan. Wat mooi. En ze eten zoals koeien, met die lippen zo. Ja. Lijken ze van binnen ook een beetje op koeien? Nee, ze lijken meer op paarden. O. En giraffes dan? Die staan er ook. Die lijken weer meer op koeien. Een soort uitgerekte koeien... Een beetje anders. Hoe kun je nou zien welke tochtig is? Want dat is toch wat er moet gebeuren? Voordat zo'n neushoornkoe zwanger kan worden. Ja. Drachtig. Drachtig. Tochtig is als een neushoornvrouwtje met een mannetje wil paren. Dat zie je als het mannetje heel erg geïnteresseerd is in haar. Dus als zij plast, gaat hij gelijk ruiken. Als zij poept, gaat hij gelijk ruiken. Daarna gaat hij haar achterna. Dus je ziet het wel heel duidelijk, vooral aan het gedrag van het mannetje. Nu is het een rustig tafereeltje. Dus Job, ik denk dat ze of al drachtig zijn, of niet aan het ovuleren, niet tochtig zijn, niet vruchtbaar zijn. Ja, precies. En om daar achter te komen zit er maar één ding op: Poep scheppen. Zal ik even zo'n drol uit elkaar halen, kijken wat erin zit? Ja. Hier zit helemaal niks in, geloof ik. Oke... Deze is nog warm, zelfs. Wat een berg, jonge... Hier zit rijst in. Dan pakken we hier een stukje van voor jouw monster. Dat is genoeg. Kijk. Ja. Zie je hem? Een dikke vette maiskorrel. Ja. Van Zara. Zara. Ja. Zie hier: De poepoogst. Wauw, dit is gewoon drachtige poep misschien wel! Ja! In ieder geval poep waar hormoon in zit... Ja, dat bedoel ik. Van een zwanger beest. Drachtig beest. Kijk, hier heb ik een maiskorrel. Ja. De grote vraag is natuurlijk: Is ze, ja of nee... drachtig? En helaas... nog niet gelukt. Ah, jammer. Zijn ze teleurgesteld? Ze wachten gewoon met spanning af. Ja. Weet je, het is wel leuke poep. Niet van een koe, maar je kan er wel mooie dingen mee maken. Een kasteel? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16485802 381.888 1465 2021-04-06T22:00:00+00:00 yes no neushoorn poep https://schooltv.nl/video-item/pezen-in-een-paardenbeen-de-snijtafel 2024-01-04T12:52:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37651.w613.r16-9.53917c5.webp Pezen in een paardenbeen | De snijtafel De snijtafel. Als je dierenarts wilt worden moet je leren hoe dieren er van binnen uit zien. Je moet er dus in snijden. In dode dieren, natuurlijk. Vandaag op de snijtafel: Een paardenbeen. Dit is gaaf. Ja, been. Mooi, he? Er liggen gewoon twee losse paardenhoeven op tafel. Twee achterbenen zie je hier. Of delen van achterbenen eigenlijk. Waar we naar gaan kijken zijn de pezen. Dus aan jou de vraag... om een pees uit dit paardenbeen te halen. Even kijken, de pees, pees, pees, pees. Hier voel ik hem lopen. Hier loopt echt een grote pees. Hierzo. Kijk, als ik hieraan trek, dan zie je het heel mooi. Dan gaat die poot omhoog. En een pees, die zit vast aan een spier. En als die spier aanspant en korter wordt... dan trekt die dus aan die pees en die pees zit weer vast aan het bot. En daarmee kun je dus eigenlijk je botten bewegen. En die moet ik vrij gaan prepareren? Ja. Pezen zijn super belangrijk. Wij hebben ze ook. In onze armen, onze handen, onze benen, onze voeten. Alleen zijn ze bij een paard heel groot en heel sterk. Een paard weegt wel 600 kilo en moet hard kunnen rennen. En hoog kunnen springen. Daarom zitten de pezen van een paard geniaal in elkaar. Dit soort prepareerwerk heb ik ook bij geneeskunde gedaan, bij de mensengeneeskunde. Heb je daar ook zulke grote pezen gezien? Nee, nooit. Hier komt hij tevoorschijn. Ja en die loopt helemaal door naar het een na laatste teenkootje. Deze pees zit vast, hier zo...Ja. aan het bot. Ja. Dan gaan we weer even zo doen, ja? Ja, joh, kijk. Kan hij hem helemaal mee optillen. Nou, deze pees loopt nog door tot daar. He? M-hm.Maar hier loopt een eh... een soort van enkelband overheen. Om hem goed strak bij de poot te houden. Dus die gaan we nu even afknippen. Ja. Oke. Zo! Ja, stevig, he? Oh, dat is hartstikke moeilijk! Dat moet natuurlijk ook, want zo'n pees moet hartstikke veel kunnen trekken. Dragen. Zie hier... een echte pees. Hartstikke sterk. Een paard loopt eigenlijk op het puntje van zijn tenen. En dan is de hoef de nagel, zoals wij de nagel hebben. Dan hebben we 't laatste teenkootje, het middelste teenkootje, het eerste teenkootje en dan komen we hier bij het middenvoetsbeentje. Bizar! Ja. Dus een paard loopt eigenlijk als een ballerina op z'n tenen? Ja. En waarom zou dat handig zijn? Dan krijg je langere poten en kun je dus harder rennen. Ja, hoe langer de benen, hoe groter de staplengte. Ja. En het is natuurlijk een vluchtdier. Ja. Zelfs bij de geboorte moeten ze al kunnen rennen. Ja. Hier hebben we een volledig skelet van een paard. Dus net heb ik gekeken naar een onderbeen van een paard. Linkerbeen. Mensen hebben vijf tenen, maar een paard heeft er dus maar eentje. Ja. Die heeft maar één teen. Ja. En je ziet dus heel mooi... dat een paard een, twee, drie teenkootjes heeft. Wij mensen hebben dat ook. Deze kan ik buigen, dan zie je een, twee, drie kootjes. Dan een middenvoetsbeentje, dat is deze lange hier. Die eindigt in je hak. Hak. En dan ga ik naar deze kant. Kijk, hier zie je dan het onderbeen. De tibia heet dat, het scheenbeen... waar tegenaan getrapt wordt als je voetbalt. En dan een kort bovenbeen. Mensen hebben een lang bovenbeen, die loopt van je knie tot je heup. En dat is bij paarden dus best wel kort. En die eindigt in je heupgewricht. Nou, dan hebben we hier een ander paardenbeen. En dan zie je hier de pees die jij eruit heb gehaald. Die heb ik er net uit gehaald, dit stukje. Deze. Ja. Oke. En je ziet dat-ie helemaal doorloopt naar boven. Helemaal richting het dijbeen. En de pezen van een paard moeten heel veel krachten kunnen weerstaan. Op het moment dat-ie op z'n ondervoet landt, dan zakken als het ware de gewrichten een beetje in. En dan komt dit helemaal op spanning te staan. En door die rek in de pees laadt-ie als het ware energie op... die hij dan als een soort elastiek gebruikt, als het been loskomt... om naar voren te bewegen. O! Dus hij rekt helemaal uit... en dan klapt-ie weer terug. Een paard heeft een soort katapult in z'n poten zitten? Ja. Als een soort elastiek. Ja. Dus eerst zit de voet zo, dan landt die voet en dan komt-ie op spanning en bij het afzetten gebruikt-ie de opgeslagen energie. Ja, exact. Pang, ja. Hij heeft z'n poot zo, hij landt op de grond... en dan zakt-ie er helemaal doorheen. Ja, dan komt-ie op spanning. Die pees komt op spanning en dan, fieuw! Ja. En dan helpt-ie 'm weer vooruit. Maar dit is een dood paard en die spanning is eruit omdat die spieren er niet meer aan trekken. Ja. Oke. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16485806 326.89 1085 2021-04-07T22:00:00+00:00 yes no paard been https://schooltv.nl/video-item/de-geboorte-van-lammetjes-rachel-helpt-bij-de-bevalling 2024-01-04T12:52:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37652.w613.r16-9.7f06537.webp De geboorte van lammetjes | Rachel helpt bij de bevalling Rachel loopt als diergeneeskundestudent een dagje mee op deze leerboerderij in Utrecht. Want leren doe je niet alleen met boeken. Leonie! Hee, Rachel! Leuk dat jij bent. Is het al zover? Ik denk dat het gaat gebeuren. Echt? Ja. Welke? Die in het hoekje, die is de hele ochtend al onrustig. Ze loopt een beetje te schrapen. Ik denk dat die straks een lammetje gaat krijgen. En als ik nou student diergeneeskunde zou zijn... wat zou ik dan nu kunnen leren? We moeten eerst zorgen dat ze relaxed blijft. Dat ze gaat liggen en dat het geboorteproces op gang komt. En zodra ze echt begint te persen... dan zien we vaak al delen van het lammetje, een pootje bijvoorbeeld. Dat moet eigenlijk zo uit die ooi komen. Hier is ze het kleinst. Maar soms liggen ze zo. O! Of zo, dan moeten wij zorgen dat we die pootjes zo neerleggen. Of ze liggen zo, dan moeten we dat eerst uitrekken. En dan kan ze het makkelijkst van de ooi afkomen. Hij moet in een duikhouding liggen? Ja. En anders moeten we ingrijpen. Ja. Zal ik dan maar gewoon gaan wachten tussen die lammetjes daar?! Ja. Hahaha! SCHATTIG GEMEKKER Oooh! Kijk, schat! O, jongens. Waarom ben ik ooit presentator geworden? Als je dit kan doen elke dag! Zie je die bal hier uit de vagina van dat schaap komen? Ja. Dat is de waterblaas. Die gaat eerst een beetje ruimte maken voor de lammetjes. En als die mooi eraf gekomen is... dan zullen we straks de pootjes van de lammetjes gaan zien. We weten dus niet of ze zwanger is van een of twee lammetjes? Of drie. Het schaap is zo dik, dat weten we niet. Dat is wel spannend. Ja. Het is bijna zover, Rachel mag voor het eerst in haar leven... een lammetje ter wereld helpen. Oke. Kom maar, meisje. Ik kan niet goed twee... Ja, ik voel hier een pootje. Ik voel een pootje! Dan ga je over het lammetje heen. Over het kopje, als het goed is. Ja. Voel je daar nog een pootje? Ik heb heel duidelijk één pootje gevoeld. Maar dat andere pootje... voelde ik niet zo duidelijk. Oke. We moeten wel zorgen dat allebei de pootjes naar voren liggen. Want dan komen ze er toch het makkelijkst uit. Ja. Wil jij het even overnemen? Ik zal het even checken. Oke. Ze liggen een beetje in de war. Het zijn niet zulke grote lammetjes. Ik heb nou één lammetje met één voorpootje. Ja, die voelde ik ook. En daarlangs... komt een achterpootje volgens mij van een andere. Hij is niet zo groot, dus ik ga het toch zo proberen. Kijk, dat andere pootjes zit helemaal naar achteren. Ach, lieverd toch. Kijk eens. Wat bijzonder, zeg! Laat moeder maar even likken. Ach, schat! En dat ene pootje kon ik helemaal niet bij... dan zat helemaal naar achter. Normaal zou ik dus twee pootjes bij mekaar willen hebben. Maar broer- of zuslief ligt daar achterstevoren. Ik kon wel voelen dat het niet zo'n groot lam was. Het is een oude, ruime ooi. Dus ik durfde het aan om 'm er zo uit te trekken. Wauw, wat bijzonder! Mooi he? Maar we zijn dus nog niet klaar. Nee, zit er sowieso nog een in. Wauw, daar komt ze. Woow, gepoept. Ja, het doet het. Hij doet het, hahaha! Wat een schat. Ik vond 't wel heel bijzonder, hoor. Wat bizar dat te voelen in zo'n lijf. Gek is dat, he? Maar we zijn nog niet klaar. Want ik heb hier nog jodium. Oke. We gaan zorgen dat de navelstreng even ontsmet wordt. Dat er geen bacteriën via de navelstreng in het lammetje komen. Kun je gelijk zien of het blauwe of roze muisjes worden vandaag.Oke! Even kijken of het een mannetje of een vrouwtje is. Ik denk een vrouwtje, of niet? Dat is 'n vrouwtje, dat heb je goed. Nou, dit is een mannetje volgens mij. Ja, die heeft hele grote ballen. Ja, we hebben een koningskoppel. O, wat gezellig, een jongetje en een meisje. Hoe zullen we ze noemen? Nou, zeg het eens. Dat meisje... Dat jongetje noemen we Elbert! Ja, dat vind ik een goeie. Nou, noemen we het meisje Rachel. Echt?Ja, vinden we leuk. Elbert en Rachel! Wat gezellig, wat leuk! De lammetjes krijgen direct na de geboorte biest. Dat is de eerste moedermelk, vol met antistoffen. Deze beschermen het lammetje tegen allerlei ziektes. Om te zorgen dat het sterkste lammetje niet alles krijgt... krijgen ze het apart in een flesje. Leonie, ik vond het superbijzonder om dit mee te maken. En niet eens van de zijkant... maar letterlijk met mijn hand tussen kop en staart. Nou, wij zullen heel goed voor Elbert en Rachel zorgen. Rachel en Elbert is het, hoor! O, Rachel en Elbert. We zullen er goed voor zorgen. Nou, Rachel, volwaardig dierenverloskundige! Zeker weten. Wat een topdag was dat. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16485811 333.973 4270 2021-04-08T22:00:00+00:00 yes no schaap https://schooltv.nl/video-item/waarom-heeft-de-wolf-zon-slechte-naam-een-aanwinst-voor-de-natuur-in-nederland 2024-01-04T12:52:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37657.w613.r16-9.e663d6c.webp Waarom heeft de wolf zo’n slechte naam? | Een aanwinst voor de natuur in Nederland Groot natuurnieuws: de wolf is terug in Nederland. En hier ergens in de bossen op de Veluwe zijn er sinds kort weer een paar gezien. Maar eerst willen we keihard bewijs dat de wolf daadwerkelijk in deze regio geweest is. Daarom ben ik vandaag op pad met boswachter Laurens. Die heeft net zo'n goede speurneus als de wolven zelf. We gaan nu op zoek naar wolvensporen? Ja, we moeten goed kijken op het pad of we iets zien liggen. Dat is moeilijk, want er liggen bladeren overheen. Ja, maar midden op het pad kan een goede drol liggen. Haha, ja? Die zijn vaak zo groot, dat je die echt wel ziet. Oke. Hoe komt het eigenlijk dat de wolf zo'n slecht imago heeft? We kennen allemaal de sprookjes, Roodkapje, De zeven geitjes. De drie biggetjes. Iedereen was als de dood voor die sluwe, meedogenloze, woeste monsters. Dan had je nog de mythes over weerwolven. Als je die verhalen met de paplepel ingegoten krijgt, is het niet gek dat iedereen bang is voorwolven. Laurens, zijn wolven echt monsters? Nee, wolven zijn zeker geen monsters. Het zijn hele sociale familiedieren. Ze leven in roedelverband. Alles staat in het teken van het beschermen van hun kroost. De jongen moeten opgevoed worden. Ze doen niks wat hun roedel in gevaar brengt. Dus het zijn zeker geen gruwelijke monsters. De wolf werd altijd gehaat. In heel Europa werd het dier uitgemoord. Ook in Nederland. Boeren waren boos op de wolf omdat ze de schapen zouden vermoorden. In 1868 waren hier de laatste wolven gezien. Daarna verstomde het wolvengehuil voorgoed. Tenminste, zo leek het. Er leefden er nog een paar. En toen de wolf beschermd werd, waaierden ze weer uit door Europa. En nu zijn ze terug in Nederland. Hoe herken ik een wolvenspoor? Ik heb een kaartje mee, dat kan ik laten zien. Hier zie je een wolvenprent. Zo.En een hondenprent. Een hond is veel ronder. Die wolf is meer eivormig. Dat heeft te maken met de manier waarop hij loopt. Maar als ik eerlijk ben, vind ik ze wel op elkaar lijken. Stel dat we hier een spoor vinden...dan zie je niet goed het verschil tussen een wolvenpoot en een hondenpoot. Nee, het is lastig, daar hebben we een methodiek voor. We kunnen een stukje voordoen. Oke, ik ben benieuwd. Stel dat hier de linkervoorpoot van de wolf staat. Oke. Daar zetten we een stokje bij. Dan zetten we de blauwe op rechts. Daar komt dan de achterpoot in. O ja. O, haha. Dit vind ik wel pittig, ik ben niet gemaakt om een wolf te zijn. Je ziet nu een loopspoor ontstaan. Als je een spoor maakt van 100 meter kun je vaststellen of het een wolvenspoor is. Je moet je voorstellen: een hond gaat van links naar rechts dat pad over. Dus die maakt een heel ander spoor. Een kaarsrecht spoor met een bepaalde pas-afstand, dat is kenmerkend voor wolven. Oke. Hee, kijk hier. He? Hebben we hier een wolvendrol te pakken? Dit bewijst dat hij er is. Wat vet. Dan wil ik hem zien ook. Kunnen we die wolf zien? Dat is hartstikke lastig, maar misschien kunnen we een cameraval zetten. Een cameraval? Een camera die we ergens monteren in de hoop dat hij daar langs komt. Hoe zorgen we dat we hem in beeld krijgen? Want een wolf loopt niet zomaar naar een camera. Dan moeten we kijken of we hem naar die plek kunnen lokken. Niet schrikken, Manon. Nee. Dat is wel echt een beetje zielig. Ja, het is ook wel heftig. Deze ree is vanochtend aangereden. Dit soort dieren leggen we terug in de natuur, zodat veel aaseters ervan kunnen profiteren. Dit is de cameraval, die monteren we aan de boom. Maar eerst gaan we de ree op een plek leggen. O, dat is wel zwaar. Zal ik voor lopen? Ja. Het gaat goed. Oke. Loop maar schuin achter mij. Hij ligt op een lekker bedje van mos. Ja. Ik denk dat dit een mooie plek is om hem terug te geven aan de natuur. Voor het eerst is er een roofdier dat op herten en reeën jaagt. Daardoor ontstaat er een bijzondere balans. Die herten en reeën hebben best wat invloed op het bos. Ze eten heel veel boompjes weg en boompjes kaal. Dus we zeggen nu: Waar de wolf leeft, groeit het bos eigenlijk. De wolf is dus eigenlijk een nuttig dier? Ja. In sprookjes komen ze er vaak beroerd vanaf. Oma, wat heeft u grote ogen. Met die gele ogen kan ik super goed kijken in het donker. Oke. En oma, wat heeft u grote oren. Ja, die zijn ook heel noodzakelijk. Want wolven leven in groepen en soms raken ze elkaar kwijt. Met die super goeie oren kan ik het wolvengehuil tot op 10 km afstand horen. Oma, wat heeft u grote tanden. Mijn welpjes zijn vaak de prooi van beren, grote katachtigen of roofvogels. En als ik dan mijn tanden laat zien, laten zij mijn kroost met rust. Allemaal super functioneel dus. Ja. En wij maar denken dat wolven monsters zijn. En dan is het wachten op de zelfgemaakte beelden van onze wolf. En daarvoor hadden we geduld nodig. Veel geduld. Maar dan heb je ook wat. Het is er EEN. Wow, wat vet. Dat dit zo goed werkt. Dat zijn toffe beelden. Ja. Wat een prachtig dier is het. Ja, een aanwinst voor de Nederlandse natuur. Wolven horen hier. Wolven horen hier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16487391 347.6 3721 2021-04-08T07:45:00+00:00 yes no wolf roofdier https://schooltv.nl/video-item/hoe-verf-je-paaseieren-zonder-verf-een-plantaardig-kleurtje-dankzij-voedsel 2024-01-04T12:52:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37658.w613.r16-9.3e144ef.webp Hoe verf je paaseieren zonder verf? | Een plantaardig kleurtje dankzij voedsel We gaan eieren schilderen met eten. Daarvoor heb je de volgende spullen nodig. Voor het beste resultaat kies je voor witte eitjes. Zo! Als je met deze rode kool aan de slag gaat, krijg je een leuke blauwige kleur. Als je denkt: blauw is niet mijn ding, dan kun je ook met ander eten aan de slag. Bijvoorbeeld met kurkuma, dan krijg je een geel-oranje kleur. Of met deze uienschillen. Je denkt misschien: uienschillen? Geven die ook een kleur? Jazeker. Daar krijg je een beetje een rode kleur van. Wie wil welke kleur? Ik ga met de uien aan de slag. Jij gaat voor rood. Jij? Ik wil graag blauw. Het is belangrijk om overal een beetje zout bij te doen. Zo. En een klein scheutje azijn. Anders dan gaat het trucje niet werken. Hadden jullie nog meer uienschillen? Nee, dit was het. Een klein beetje nog. Gooi er maar in, alles wat je hebt. Ladies, denken jullie dat Zapp en Planet dit ook leuk vinden? Een kookworkshop? Oh! Haha. Oke, daar gaan we. Wow!!Rood oranje. 3, 2, 1... Doei. Nu ligt er in nog iets op tafel wat we nog niet gebruikt hebben. Panty's. Ja, want als je een ei afdekt met korianderblaadjes en in een panty knoopt, krijg je mooie figuurtjes. Het moment van de waarheid! Nu hopen dat het gelukt is. Wauw. Vet. Goudgeel. Supercool. Wow. Wow, dat is echt een mooie kleur. Een vette kleur. En nu die met de vormpjes. Wauw, kijk. Wat een prachtige eitjes. Dat hebben we maar aan twee mensen, eh dieren, te danken. Echt vet. Zo, kijk eens even. Een mooi diner voor twee. Ik zou zeggen: Laat de gasten maar komen. Ja, kijk eens. Lekker he, dames? Die eitjes zijn goed geworden, he? Welke vind je het mooist? Die met de figuurtjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16487392 142.8 1331 2021-04-08T07:45:00+00:00 yes no pasen ei knutselen https://schooltv.nl/video-item/waarom-haatte-hitler-joden-gediscrimineerd-vervolgd-en-vermoord 2024-01-16T15:43:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37659.w613.r16-9.5f0aa9a.webp Waarom haatte Hitler Joden? | Gediscrimineerd, vervolgd en vermoord Waarom haatten Hitler en de nazi's Joden zo erg dat ze vonden dat alle Joden moesten worden vervolgd? Hitler heeft dat niet uitgevonden. Door de eeuwen heen worden Joden gediscrimineerd, vervolgd en vermoord. In de Eerste Wereldoorlog was Hitler soldaat in het Duitse leger. Duitsland verloor die oorlog en dat vond Hitler heel erg. De Duitse legerleiding verspreidde het verhaal dat het verliezen van de oorlog de schuld was van de Joden. Hitler en veel andere Duitsers geloofden dat verhaal. Volgens hem waren de Joden de schuld van alles wat er verkeerd ging in Duitsland. Ze moesten volgens Hitler verdwijnen om van Duitsland weer een groot en machtig land te maken. Zijn nazipartij bedacht allerlei maatregelen die speciaal gericht waren tegen de Joden. Hij wilde uiteindelijk echt alle Joden vermoorden. Hitlers ideeën leidden tot een wereldoorlog en tot de Holocaust, de moord op 6 miljoen Europese Joden, waaronder anderhalf miljoen kinderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16487393 66.36 2028-03-28T10:00:00+00:00 36807 2021-04-11T17:00:00+00:00 yes no joden Tweede Wereldoorlog Holocaust Hitler https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-184 2024-01-04T12:52:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37671.w613.r16-9.de85caf.webp Studio Snugger | Aflevering 184 Onderwerpen: Schilderscout, Piepei, Woordenboek, Handzwemvliezen, Onderwaterdorpen en Herdershonden. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1319071 945.96 11736 2021-04-18T07:00:00+00:00 yes no schilder ei woordenboek https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-zaadveredeling-1 2024-01-04T12:52:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37672.w613.r16-9.7bd852c.webp Het Klokhuis | Zaadveredeling Groenten ontstaan uit zaad. Uit één zaadje kan bijvoorbeeld wel 40 kilo tomaten voortkomen. Pascal gaat naar een zaadveredelaar en ziet hoe ze er jaren over doen om de allerbeste en sterkste zaden te ontwikkelen voor de lekkerste groenten. Ook ziet hij hoe nieuwe rassen biologische pompoenen worden gekweekt. De oom van Varkentje Rund heeft zaadveredeling als hobby. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316502 904.52 3153 2021-04-14T17:00:00+00:00 yes no groente zaad https://schooltv.nl/video-item/gewoon-bloot-billen 2024-01-04T12:52:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37478.w613.r16-9.f7eee7d.webp GEWOON. BLOOT. | Billen Vragen waar de kinderen antwoord op krijgen zijn o.a. Ben je tevreden over je billen? en Hou je je scheten in of laat je ze in het openbaar? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329166 893.688 11759 2021-04-18T17:40:00+00:00 yes no bil lichaam https://schooltv.nl/video-item/het-videodagboek-van-anne-frank-onze-helden 2024-01-04T12:52:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37674.w613.r16-9.3486aae.webp Het videodagboek van Anne Frank | Onze helden Anne zit al meer dan twee jaar ondergedoken. Ze fantaseert over hoe het zou zijn om weer vrij te zijn. Tegelijkertijd neemt zij haar leven onder de loep. Ze is teleurgesteld in Peter. Anne denkt ook na over de helpers. Zij riskeren hun leven voor de onderduikers. Op een dag hebben de helpers een bijzondere traktatie. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329142 1173.614 5020 2021-04-18T17:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Anne Frank onderduiken https://schooltv.nl/video-item/kamp-koekieloekie-de-eikeltjes 2025-07-17T10:05:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37680.w613.r16-9.cb9ac4b.webp Kamp Koekieloekie | De Eikeltjes (afl. 7) Het is de laatste dag op Kamp Koekeloekie, maar iedereen is boos op elkaar. Wanneer blijkt dat Frans spoorloos is, raakt Arnold in paniek. Wie moet nu zijn showkostuum maken voor de Bonte Avond?! Ben en Ben sporen de Eikeltjes aan om het goed te maken met elkaar, wat in het geval van Arnold en Marietje tot een grote confrontatie tijdens de bonte avond leidt. Het is Frans die de groep weer bij elkaar brengt als hij onverwachts ten tonele verschijnt en voor het eerst zijn ware gezicht laat zien. Nu staat de Eikeltjes niets meer in de weg om het kamp als een echte groep af te sluiten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1305716 1650.936 2287 2021-02-22T17:30:00+00:00 yes no musical vriendschap https://schooltv.nl/video-item/geen-plek-voor-mij-bij-de-jongens-of-bij-de-meisjes 2024-01-04T12:52:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37681.w613.r16-9.7b97a02.webp Geen plek voor mij | Bij de jongens of bij de meisjes? Ik kan hier vandaan gaan maar Waar ga ik heen? Ik kan uit m'n rol vallen Maar wie ben ik dan? Ik kan uit deze hut lopen Maar in welk hok hoor ik thuis? Ik kan voor altijd op de vlucht blijven Maar ik weet niet waarheen Is er hier geen plek voor mij, geen plek voor mij, geen plek voor mij, oh Op het kamp zie ik twee kampen Maar er is geen kamp waarin Ik thuis kan komen Ik zie ze denken dat ik gek ben Is er hier geen plek voor mij, geen plek voor mij, geen plek voor mij, oh Is er hier geen plek voor mij, geen plek voor mij, geen plek voor mij, oh Ik kan m'n haar en m'n nagels lang laten groeien Ik kan hangen met de meisjes hier Ik kan kiezen Of ik kan nonchalant lijken En het voor altijd verbergen Zijn wie ze willen dat ik ben hier Is geen plek voor mij, geen plek voor mij, geen plek voor mij, oh Is hier geen plek voor mij, geen plek voor mij, geen plek voor mij, of Is hier plek voor mij, hier plek voor mij, hier plek voor mij, oh https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16478291 100.373 700 2021-04-11T16:30:00+00:00 yes no gender jongen meisje https://schooltv.nl/video-item/hoe-bijzonder-is-een-eeneiige-drieling-slechts-twee-per-jaar 2024-01-04T12:52:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37682.w613.r16-9.1783240.webp Hoe bijzonder is een eeneiige drieling? | Slechts twee per jaar Er zijn dus tweelingen, drielingen, soms zelfs vierlingen, maar bij de meeste geboortes, 170.000 per jaar, wordt er één kind geboren, een eenling dus. Meerlingen zijn dus zeldzaam. Een twee-eiige tweeling gebeurt zo'n 1.700 keer per jaar. Dan heb je een eeneiige tweeling. Dat gebeurt zo'n 730 keer per jaar. Dan heb je een meereiige drieling. Dat gebeurt zo'n 30 keer per jaar. En een eeneiige drieling als Cato, Julia en Diewertje gebeurt dus maar twee keer per jaar. Een vierling is helemaal superbijzonder. Dat gebeurt één keer in de vijf jaar. En een eeneiige vierling gebeurt één keer in de 75 jaar. Dan is de vraag: Waarom zijn meerlingen zo zeldzaam? Er zijn toch genoeg dieren die meerdere jongen tegelijk krijgen? Ja, bijvoorbeeld honden en varkens. Dat gaat ook makkelijker, want zij hebben meerdere baarmoeders. Dat zijn gewone broertjes en zusjes. Die lijken niet sprekend op elkaar. Dat klopt. Eeneiige meerlingen zijn ook in de dierenwereld heel zeldzaam. Er is één dier waarvan we dat goed weten. Dat is het gordeldier. Het gordeldier werpt altijd vier identieke jongen. Eigenlijk altijd. Daarin zijn de mens en ook een beetje het gordeldier dus heel bijzonder. Waarom de eeneiige tweeling of drieling ontstaat, weten we niet precies. Een tweeling of drieling is een foutje van de natuur? Nee, dat is geen foutje, een wondertje. Zeker. Het is een bijzondere gebeurtenis. Dit is pas echt een wonder. Mannen, stel jullie maar even voor. Ik ben Jaap. Ik ben Gert. En ik ben Cor. Dit is de oudste eeneiige drieling van Nederland. Jullie, Jaap en Gerrit, jullie lijken op elkaar. Maar Cor is toch net een beetje anders. Die heeft klem gezeten. Die heeft klem gezeten?! Aaah, nee. Wat hebben jullie voor beroep gekozen? Ik ben slachter geweest. Ik ben metaalbewerker geworden. Metselaar. Eeneiige drielingen zijn superzeldzaam, maar ik heb er twee bij elkaar! Diewertje, Cato en Julia, kom erbij! Oooh, moet je kijken, wat een plaatje. Dames, kijk eens goed achter jullie. Hallo. Lijken ze op elkaar? Ja. Dat is wel een drieling, hè? Ja. Wat wil jij worden later? Profvoetballer. Ja, profvoetballer. Ook profvoetballer. Nou, jij dan ook. Ja. Alle drie profvoetballer. Heren, kunnen jullie nog voetballen? Ja, hoor. Een beetje wel. Laat maar zien. Hier. Hoppa! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16488903 178.794 930 2021-04-12T10:49:18+00:00 yes no tweeling familie https://schooltv.nl/video-item/zijn-kinderen-van-een-eeneiige-drieling-uniek-hetzelfde-dna-maar-wel-een-eigen-karakter 2024-01-04T12:52:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37683.w613.r16-9.e3ebf2d.webp Zijn kinderen van een eeneiige drieling uniek? | Hetzelfde DNA maar wel een eigen karakter Kom op, jongens! Karssen naar Karssen. Terug naar Karssen en door naar Karssen. Die speelt weer door naar Karssen. Die gaat voor de goal? Nee! Karssen geeft af aan Karssen. Goal! De eeneiige drieling Julia, Cato en Diewertje zijn gek op voetbal en zitten ook nog in hetzelfde team. Spelen de dames op dezelfde positie? Nee, gelukkig niet. Ze hebben alle drie hun kwaliteiten. Diewertje is meer een verdediger. Die wil de bal voor zich zien. Cato is echt een nummer 10, die staat midden op het middenveld en Julia is een flankspeler. Die speelt op links. Alle drie heel anders dus. Ja, voor mij ook makkelijk, zo kan ik ze ook beter uit elkaar houden. Ze zeggen over tweelingen en drielingen dat ze elkaar aanvoelen. Dat is ook zo. Als de één een probleem heeft, dan springen de andere twee meteen in de bres. Die staan meteen klaar. Cato, Diewertje en Julia lijken op elkaar, doen allemaal aan voetbal en hebben dezelfde notenallergie. Zijn ze precies hetzelfde? Hun DNA is identiek. Maar hoe iemand is, wordt voor een belangrijk deel bepaald door de omgeving. Het kan liggen aan bepaalde vormen van voeding, het kan liggen aan ziektes die ze krijgen, verschillende vrienden, verschillende boeken, ze vinden ander eten lekker. Elk kind is dus uniek. Ja, en ook deze drieling. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16488904 102.314 474 2021-04-12T11:04:12+00:00 yes no tweeling DNA https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-toen-mijn-vader-een-struik-werd 2024-01-18T10:09:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37684.w613.r16-9.57e428f.webp Toen mijn vader een struik werd | Film in de klas De tienjarige Toda woont in een bakkerij met haar vader, de beste taartenbakker van het land. Op een dag verandert alles: Toda's vader wordt onverwacht weggeroepen om het land te verdedigen. Toda moet naar haar moeder, die in het buurland woont en waar het veilig is. En dus begint Toda aan een avontuurlijke en spannende reis waar ze onderweg de meest vreemde mensen ontmoet en in absurde situaties terecht komt. Toda is een meisje dat niet snel opgeeft, maar zal ze haar moeder ook vinden? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1319513 5035.015 10671 2020-04-16T10:17:46+00:00 yes no film drama vluchteling Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/hoe-krijg-je-een-eeneiige-drieling-twee-keer-splitsing-van-een-embryo 2024-01-04T12:52:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37685.w613.r16-9.9c69fbd.webp Hoe krijg je een eeneiige drieling? | Twee keer splitsing van een embryo Toen jij geboren werd, was jij waarschijnlijk de enige baby die je moeder op dat moment kreeg. Maar soms komen er twee baby’s tegelijk. Dat heet dan een tweeling. En heel soms wel drie. Een drieling. Dat lijkt me wel leuk. Mij niet, hoor. Een tweeling nog wel, maar drie? Alhoewel, misschien toch best gezellig. We gaan het gewoon vragen. Dit zijn Diewertje, Julia en Cato. Of is het Julia, Cato, Diewertje? Of misschien Cato, Diewertje... Nou, meiden, stel jezelf even voor. Ik ben Diewertje. Ik ben Cato. En ik ben Julia. Ja, dat wist ik natuurlijk wel. Zo! Meiden, vertel: wat is er leuk aan een drieling zijn? Je hebt altijd iemand om mee te spelen. Als we een spelletje doen, heb je altijd wel iemand die even een spelletje met je wil doen. Dat is toch met gewone broertjes en zusjes ook? Daar kun je ook altijd mee spelen. Dan heb je wel een iets andere smaak of zo. Een verschillende leeftijd, dus dan heb je andere vrienden en vriendinnen. Dan ga je vaker met die vriendinnen spelen in plaats van met je zusjes of broertjes. Is er ook iets niet zo leuk aan het zijn van een drieling? Ja. Ja. We worden vaak als een eenheid gezien: 'de drieling doet dit’, maar we hebben gewoon een naam. Jullie zijn meer dan alleen 'de drieling'. Ja. Ik vind het lastig, want jullie zien er ook precies hetzelfde uit. Is dat altijd zo? Nee. Nee. Dan wil ik jullie ook wel als jezelf zien. Wooow! Kijk, dit is iets makkelijker. Julia, Cato, Diewertje. Ja. Dus jij bent van...Een staart. Een hoge staart. Jij hebt vlechtjes. En jij hebt vaak een lage staart. Ja. Wisten jullie dat jullie eigenlijk heel bijzonder zijn? Er wordt maar twee keer per jaar een drieling als jullie geboren. Wauw. Supercool. En niemand weet hoe het komt dat jullie er zijn. Toen mijn ouders mij kregen kwam dat doordat een van de miljoenen zaadcellen van m'n vader bij één eitje van m'n moeder kwam. Daaruit ontstond een embryo en dat werd ik. Kijk, hier. Eén poppetje. Ik was alleen. Ik was een eenling. Maar hoe zit het als er meer kinderen tegelijk in de buik groeien? Dat is een bijzondere situatie. Het komt het meest voor dat er twee eicellen in de baarmoeder zijn aangekomen. Daarbij wordt de ene eicel bevrucht door een zaadcel van de vader en de andere eicel ook. Twee verschillende eitjes, twee verschillende zaadcellen. En twee verschillende kinderen. Maar die lijken niet sprekend op elkaar? Nee, net als gewone broers en zussen. En als ze wel sprekend op elkaar lijken? Er is een nog wat zeldzamere manier: de eeneiige tweeling. Dan hebben we weer één eicel en de zaadcel van de vader. Dan ontstaat er een embryo. Dat is een eigenwijs embryo. Dat denkt: ‘Ik splits. Ik maak een kopie van mezelf.' Wow. Dan heb je er twee. En die zijn dan precies hetzelfde. Die hebben hetzelfde DNA. Die zijn identiek. Ons DNA is eigenlijk onze unieke code. Die bepaalt welke kleur ogen we hebben, hoe ons haar eruitziet, hoe lang we worden, hoe onze neus eruitziet. Is dat bij een eeneiige tweeling precies hetzelfde? Ja, ze zijn precies hetzelfde. Wow. Bij de drieling Cato, Julia en Diewertje gebeurde ook zoiets. Een zaadcel kwam bij het eitje, het embryo splitste en één van die embryo's splitste daarna nog een keer. Zo komen er drie dezelfde kinderen, een eeneiige drieling. Dat is dus wel superbijzonder. Dat gebeurt bijna nooit. Dat is heel zeldzaam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16488905 239.85 1720 2021-04-12T11:25:12+00:00 yes no tweeling embryo familie https://schooltv.nl/video-item/ikbendeens-discriminatie-in-denemarken 2024-10-21T09:07:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37686.w613.r16-9.163bffb.webp #ikbenDeens | Discriminatie in Denemarken Waar kom je vandaan? Uit Denemarken. Ik kom uit Denemarken. Denemarken. Heel Denemarken sprak over de reclamespot van Alex waarin hij zijn eigen dochter zo verdrietig maakte. Dinsdagochtend, op mijn werk zette ik het filmpje online. Drie, vier uur later was het al 200 a 300 duizend keer bekeken. De volgende ochtend om zes keer was het al zo’n 1,4 miljoen keer bekeken. Jij bent niet Deens. In het spotje maakte hij dochter Scarlett duidelijk dat zij geen reden heeft om zich Deens te voelen. Oké… Ook al is ze in Denemarken geboren en opgegroeid. En de volgende ochtend kreeg Scarlett knuffels van klasgenootjes en hun ouders. Weet je nog, Scarlett, dat je een knuffel kreeg van je juf? Beste politici, besef goed over wie jullie het hebben. Ze weet zelf dat ze Deense is. Daar is ze van overtuigd. Maar ze moet ook gaan beseffen dat niet de hele samenleving dat zo ziet. Alex wenste zijn frustratie te uiten over hoe je de groeiende Deense afkeer tegen mensen zoals hij en zijn collega’s. Mijn ouders komen uit Iran. Mijn vader komt uit Egypte en mijn moeder is Deense. Mijn moeder is Deense en mijn vader komt uit Jemen. Allebei mijn ouders komen uit Iran. Maar samen zijn we 100 procent Deens. Je zou zeggen dat het geen toeval kan zijn dat juist deze vier reclamemannen een vergelijkbare achtergrond hebben. Het is gewoon bij toeval zo gegaan. Maar er is ook één Deen bij, toch? Een echte. Ja, we hebben tegenwoordig Christian. We hebben hem bij het raam gezet. Ons raam is ondoorzichtig gemaakt zodat de mensen niet bang worden. Ik kwam in 1997 naar Denemarken. Het was toen heerlijk. Ik hoorde in die tijd nooit iets negatiefs over mensen met een andere etnische achtergrond. Echt helemaal nooit. Dat begon pas in 2001-2002. Politici van vooral de Dansk Folkeparti en in mindere mate ook van Venstre hebben het voor de mensen met een andere achtergrond heel lastig gemaakt. Het zijn hoofdzakelijk moslims die absoluut niet van plan zijn om te integreren. Maar dat accepteren wij niet meer. Ze komen hierheen vol macho-ideeën over ritueel slachten, vrouwenbesnijdenis en vrouwenonderdrukking en met tradities die in de Middeleeuwen thuishoren. Ik woon nu vier jaar in dit huis. Ik ken niemand van de buren. Een van de buren zei me een keer gedag. Van de rest weet ik niet wie ze zijn. Toen ik hier net een week woonde, kwam een overbuurman vragen of ik moslim was. Meer niet. Weliswaar heeft hij hier weinig aanspraak, maar gek genoeg heeft Alex hier wel regelmatig contact met een politicus van de Deense volkspartij. De partij die juist niet zit te wachten op een nieuw soort Deen zoals hij. De vader van een van Scartletts vriendinnen is een politicus van Dansk Folkeparti. Hij woont verderop in de straat, aan de overkant. We kennen elkaar sinds de kleuterklas. We zijn elkaars beste vriendin. Brian is een prima vent zolang we het niet over politiek hebben. Eigenlijk wil Alex verhuizen, maar zijn dochtertje voelt zich wel thuis in het dorp. Dus rest hem maar één oplossing op die lange weg naar acceptatie: blijven praten. Vooral over het weer. Als de zon schijnt… Wordt alles aangenamer. Ja, daar hebben we echt behoefte aan. Het was een lange winter. Voor mij was het een lange winter. Dus… ik heb echt behoefte aan zon. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16488911 304.874 876 2021-04-12T14:30:00+00:00 yes no migratie discriminatie Scandinavië https://schooltv.nl/video-item/graven-naar-familieleden-wat-is-er-gebeurt-met-de-gevangengenomen-bosnische-moslims 2025-11-25T12:49:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37687.w613.r16-9.008e0ac.webp Graven naar familieleden | Wat is er gebeurd met de gevangengenomen Bosnische moslims? Niet zo heel lang geleden noemden wij onszelf Joegoslaven. De een was Serf, de ander Kroaat en de derde Moslim. Dat hoorde niet uit te maken, vond onze leider Tito. We lieten de oude conflicten op de Balkan achter ons en smolten samen tot één volk, één land. Maar Tito stierf en met hem de droom van een gelukkig, verenigd Joegoslavisch volk. Ineens waren we weer Kroaten, Moslims en Serven. We begonnen een gruwelijke burgeroorlog waarin alles vernield werd wat we onder Tito hadden opgebouwd. En nu? Nu is het vrede. Het ergste puin is opgeruimd, maar ons hoofd en hart liggen nog vol brokstukken. Ik besefte dat er iets heel ergs was gebeurd in mijn stad. Vroeger hadden we een grote familie. We kenden ze allemaal. We weten ook allemaal waar hij naar zoekt. Mijn terugkeer in Bosnië en Herzegovina en zeker mijn terugkeer in Prijedor, waar ik voor de oorlog woonde, kwam voort uit de wens om de lichamen van mijn familie te vinden. Fikret verloor zijn familie toen de oorlog hier in Prijedor op zijn hevigst was. We wisten toen natuurlijk al dat het goed mis was. Buren werden plotseling van hun bed gelicht en verdwenen soms voorgoed. Westerse journalisten ontdekten daarna kampen bij Prijedor waar moslims en Kroaten werden vastgehouden. Hoe zijn de omstandigheden hier? Hoe is de situatie? Ik weet niet of ik iets mag zeggen. De Serven zeggen dat jullie moslimstrijders zijn. Klopt dat? Ik ben geen strijder. Ik heb nooit gevochten. Nooit. Het kamp Trnopolje heeft maar een paar maanden bestaan. Het werd snel gesloten toen deze beelden de wereld overgingen. Verontwaardigd sprak men over de terugkeer van concentratiekampen in Europa. Later bleek dit geen vernietigingskamp te zijn, maar een doorgangskamp. Maar ook daar kun je als bewaker flink tekeergaan. In een winkeltje naast het voormalige kamp zijn ze het onderwerp wel een beetje zat. Een verzamelcentrum is geen concentratiekamp. Ken je het verschil? In een verzamelcentrum worden mensen opgevangen. Ik was toen nog klein. Ik was jong. Dus ik kan er helaas niks over zeggen. Vanuit hier gingen ze weer verder. Vielen er slachtoffers? Nee. Toch zeggen jullie ‘concentratiekamp’. Alleen moslims noemen het zo. Tot ziens. Tot ziens, bedankt. Ik weet er niks van. Ik ben in 1994 geboren. Ik was nog maar net geboren. Als het tenminste toen plaatsvond. Weet u, ik heb geen informatie voor u. Ik was erbij en ik heb er genoeg van. Ik vind dat de waarheid gekend moet worden. Die moet worden verteld aan de jongere generaties. Maar de schuld ligt niet alleen bij ons. Er moet wel gepraat worden, maar niet in een context van haat of onverdraagzaamheid. Dit is mijn eerste vandaag. Dat voel je. De plaatselijke jeugd kent Prijedor enkel als een Servische stad. Niemand praat erover dat er vroeger evenveel moslims als Serven woonden. Ook niet als ze er zelf achter komen. Ik was tien jaar oud toen ik Prijedor eens opzocht op het internet. Alles ging over het concentratiekamp en oorlogsmisdaden. Ik zag mensen achter een hek staan. Ze zagen er bijzonder mager uit, dus ik moest meteen aan WO II denken. Ik besefte dat er iets heel ergs was gebeurd in mijn stad. Deze jongeren hebben genoeg van alle taboes. Ze wroeten in ons verleden en demonstreren voor rechtvaardigheid. Dit tot woede van veel van hun stadsgenoten. Je eerste reactie is het ontkennen of bagatelliseren. Je moet het op een of andere manier voor jezelf kunnen verklaren. Ik ging naar een basisschool met toen alleen Servische leerlingen. Het hele lesprogramma was in feite samengesteld vanuit het Servisch oogpunt. Daar kon je moeilijk omheen. Dar was de grootste uitdaging. Verder was er geen informatie over, ook mijn ouders wilden er niet over praten. En er was niemand anders aan wie ik iets kon vragen. Nikola heeft al het nodige meegemaakt: klappen van de politie, bedreigingen via Facebook. Maar ook hij kent de man met de schep. Ik zoek al meer dan 20 jaar om hun stoffelijke resten te vinden. Maar tot op heden zonder succes. We gaan gewoon door. Tot we ze vinden. Ze zijn hier vlakbij voor ons huis doodgeschoten. Dus ze zullen hier vast in de buurt liggen. Persoonlijk weet ik door alle gesprekken die ik met mijn buren heb gevoerd dat het bekend is waar de lichamen zijn. 99 procent van de buurtbewoners weet waar ze liggen begraven, maar niemand wil zeggen waar. Prijedor zwijgt. Uit schuld of schaamte of angst voor vervolging. Of gewoon omdat mensen weer verder willen, de gruwelen van de oorlog achter zich latend. Net hoorde ik een kind vragen: wat doen zij? Toen zei zijn vader dat we voor gek liepen. Zoiets. Hoe vaker Nikola en zijn makkers de straat op gaan, hoe meer hun protesten als provocatie worden gezien. Niemand zit erop te wachten. Ook zijn moeder en oom niet. Ze vraagt me altijd waarom uitgerekend ik dat allemaal moet doen. Andere mensen kunnen dat ook. Waarom zou ik mezelf in gevaar brengen? Ik waarschuwde hem toen hij op Facebook schreef: ‘dank voor alle steun en de verwensingen aan het adres van mijn moeder.’ Toen besefte ik dat hij echt werd bedreigd. Maar ik steunde hem. In alles wat hij doet, steun ik hem. Ons collectief was het eerste dat zich in Bosnië uitsprak over de burgerslachtoffers in onze oorlogen. Veel mensen wisten niet wat ze met ons aan moesten. De moslimgemeenschap ging ermee aan de haal. Zij zagen ons als goede Serven, maar de Serven zagen ons als slechte Serven. Liever worden we niet als Serven gezien. Niet omdat daar iets mis mee is. Maar alle slachtoffers verdienen respect: de Serven, de moslims en de Kroaten. We weten allemaal wat er is gebeurd. Iedereen, dan kan niet anders. Maar mensen praten er niet over, simpelweg niet. Soms zeggen ze: ‘zij hebben ons ook veel aangedaan. Daar, ergens anders.’ Ieder normaal mens zou zich moeten schamen. Die hele reeks gebeurtenissen was echt verschrikkelijk. Volgens mij denkt ieder normaal mens in Bosnië daar zo over. Er zijn volkeren en mensen verplaatst en dat is nu zo vastgelegd. Volgens mij wordt de schaamte daarover overal gevoeld. Ik heb het hem geprobeerd uit te leggen op een manier die hij aankon. Want hij was nog een kind. Het leek me beter dat hij niet alles wist. Ik sliep toen hij vier was naast zij bed, aangekleed en al. Ik dacht dat het beter was om hem te beschermen. Hij is verder gegaan dan ik ooit had durven denken. Later zei ik tegen mijn man: laat hem zich uitspreken. En we moeten ons schamen dat wij dat toen niet hebben gedaan. Mijn hele gezin is vermoord. Mijn dochter van 6, mijn zoon van 12 en mijn vrouw en het grootste deel van mijn familie. 31 personen. Mijn moeder Serhrija. Mijn schoonzus Enisa, haar zoons Jasmin en Semir. Mijn schoonzus Erna en haar zoon Ernest. Mijn schoonzus Rafika. Mijn schoonzus Asima en haar dochter Rafika. Mijn tante Sida, haar zoons Zikret en Sabahudin en haar dochters Zikreta. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16488912 750.848 717 2021-04-12T14:35:00+00:00 yes no genocide oorlog moslim Joegoslavië Balkan https://schooltv.nl/video-item/van-wie-is-de-poolse-held-witold-pilecki-de-man-die-in-auschwitz-infiltreerde 2024-01-04T12:52:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37688.w613.r16-9.03c1436.webp Van wie is de Poolse held Witold Pilecki? | De man die in Auschwitz infiltreerde Wij Polen zijn het tegenwoordig over maar weinig dingen eens. Rechts-nationalisten en hun opponenten staan lijnrecht tegenover elkaar. Als gewone Pool wordt je haast gedwongen een kamp te kiezen. Gelukkig vinden alle Polen elkaar in de bewondering voor één Poolse held: verzetsman Witold Pilecki die in 1948 voor een communistisch vuurpeloton zou sterven na een gruwelijk verblijf in de gevangenis. Ik moet ervan huiveren. Het is net een griezelfilm. Deze muren schreeuwen het uit. Dit was erger dan de Gestapo. Pilecki’s grootste bewonderaar is misschien wel reclameman Milosz Lodowski. Een hartstochtelijke patriot die genoeg heeft van alle Westerse verhalen over Polen die heulden met de Duitsers. Witold Pilecki is in zijn ogen het ultieme voorbeeld van een landgenoot die zijn eigen leven voor de Joden in de waagschaal stelde. Wie was die Pilecki? Deze verzetsman zag tijdens de bezetting veel strijdmakkers verdwijnen in een nieuw kamp dat de Duitsers Auschwitz noemden. Hij vatte het plan op om in het kamp een verzetsgroep op te zetten en liet zich vrijwillig opsluiten. Hij besefte al snel dat Auschwitz een vernietigingskamp aan het worden was. Hij wilde de wereld waarschuwen en smokkelde verslagen naar buiten in de hoop dat de geallieerden zouden ingrijpen. Hij wachtte daar twee jaar lang tevergeefs op. Intussen vechtend voor zijn eigen leven. Wat moet er gebeuren dat een man die in het gewone leven een zorgzame huisvader is, opeens een roekeloze missie onderneemt? Hij hielt zich vast aan de hoop, of aan het geloof dat hij deze plek zou overleven waar je je als gewoon mens geen voorstelling van kunt maken. Hij slaagde er wonder boven wonder in te ontsnappen. Hij had een plek overleefd waar mensen na twee weken al sterven, of na een week, na een paar dagen. Hij bleef meer dan twee jaar in leven, bijna drie jaar. Onvoorstelbaar. Ik wou dat ik zo was als Pilecki. Dat zou ik echt willen. Zou ik me net zo hebben gedragen als hij? Terug in Warschau bleef Pilecki strijden voor een vrij Polen. Ook toen de Sovjets het stokje overnamen van de Duitsers. De communistische machthebbers veroordeelden hem wegens spionage. Kijk, dit zijn geen willekeurige stenen. Dit zijn kogelgaten. Sommige van deze sporen zijn toen ontstaan. Hier werden de helden doodgeschoten. Op hun knieën, op deze manier. Echt? Maar met het gezicht naar de muur? Ja. Het vonnis werd voorgelezen en dan begon het vuurpeloton te schieten. Wie nog leefde, werd gedood met een pistoolschot. De soldaten waren Polen, toch? Niet alleen Polen. Ook communisten. Want zoals ik eerder zei toen we met elkaar spraken… sommigen van hen waren Joden, of Oekraïners, of Esten. Uit alle delen van de Sovjet-Unie. Want aan het begin, nee het einde van de Tweede Wereldoorlog waren de Polen tegen de communisten. De hele maatschappij was ertegen. Ze moesten mensen zien te vinden die hen gehoorzaamden. Dat is verwarrend. Zeg je nu dat de executies werden uitgevoerd door joden? Niet alleen door joden. De Russen hadden een speciale methode. Ze gebruikten etnische minderheden om mensen tegen elkaar op te zetten. Tegen joden gebruikten ze Polen, tegen Polen: Joden en Oekraïners. En tegen Oekraïners: Polen en joden. Daardoor leeft iedereen nu nog met elkaar in onmin. Voor rechtsradicalen is dit een prettige uitleg van de geschiedenis. Pilecki past perfect in hun plaatje. Een patriot die joden te hulp schoot, tegen Duitsers vocht en een luis in de pels was van de communisten. En doodgeschoten door joodse communisten. Waarmee maar weer bewezen was dat die niet te vertrouwen waren. Zo werd Pilecki hun posterboy met wiens beeltenis ze graag door de straten paraderen. Ze bepleiten openlijk een homogeen, wit, katholiek Polen en spugen op de Europese Unie met haar politieke correctheid. Ze krijgen ruim baan van de nationalistische regering. WikiLeaks laat zien dat privatisering van bossen door president Komorowski diende om de onterechte claims van joodse organisaties te financieren. Pilecki riskeert zijn leven om de wereld te laten zien dat Polen en joden in Auschwitz werden vermoord. Israëlische propaganda maakte eerst een Duitse soldaat van hem en toen een Israëlische. Weten jullie waarom joodse organisaties de Poolse geschiedenis willen aanpassen? Je staat hier met de grote Witold. Waarom met Pilecki? Omdat hij iemand was die heeft gevochten voor de waarheid. Ik vind dat wat dubieus. Het is een historische figuur. Maar met jouw actie verwijs je naar de hedendaagse politiek. We hebben contact gehad met zijn familie en die heeft er niks op tegen. Met wie hebben jullie contact gehad? Ik weet dat er contact is geweest met de familie, niet met wie precies. Dat is grappig. Ik vertegenwoordig de familie van Witold Pilecki en ik ken niemand die contact heeft gehad. We hebben contact met de familie en die vindt het goed. Als je goed kijkt, zie je dat hij een beetje op onze grote held lijkt. Deze achterkleinzoon van Pilecki. Hij is het zat dat zijn voorouder te pas en te onpas uit de kast wordt getrokken voor politieke doeleinden. Dat geldt ook voor zijn tantes. Witold stond absoluut voor de natie maar hij was geen nationalist in de zin dat hij andere volkeren buitensloot. Hij wordt nu in de radicale visie geperst van de nationalisten die hem graag willen zien als een van hen. Ik ben het er absoluut niet mee eens dat opa’s portret wordt meegedragen bij parades van extreemrechts. Ze zouden wat meer van de geschiedenis moeten weten. Wij Polen hebben nog geen tijd gehad om moreel volwassen te worden. Al die veranderingen die plaatsvonden na 1989… alles gebeurde zo snel. Wij zelf dachten ook niet aan de mensen die nu jong zijn. Aan de kinderen uit armere gezinnen, uit armere steden. Ze voelden niet wat wij voelden. Wij stortten ons op de vrijheid, de vrije markt, de mogelijkheid om naar het buitenland te reizen. Zij kwamen daar niet. Wij profiteerden daarvan en dachten niet aan anderen. Ik voel me absoluut een beetje schuldig dat we niet praatten met mensen die er iets anders over dachten. En we kennen… Ik dacht dat iedereen er net zo over dacht als ik. Ik was geschokt toen ik ontdekte dat dat niet het geval was. Het woord ‘nationalist’ kan op meerdere manieren worden opgevat. Volgens mij is dat iemand die zo trots is op zijn eigen volk, dat hij zich afsluit voor andere waarden en het alleen over ‘wij’ en ‘hier’ heeft. Zo iemand voedt zich met haat. En volgens mij is dat een houding die Witold Pilecki vreemd is. Het is nu zo dat ik koude rillingen krijg van het woord ‘patriottisme’. Precies, dat bedoel ik. Ik schaam me om de vlag uit te hangen op Onafhankelijkheidsdag. Is Polen een getraumatiseerd land? Absoluut. We hebben de geschiedenis nog niet verwerkt. Dat is de reden dat, allereerst… Is er daarom zoveel ruzie over de geschiedenis? Absoluut. We hebben het ook nog niet verwerkt. Want alle informatie uit het Westen wordt in Polen als kwaadaardig ervaren. Polen worden beschuldigd van dingen die ze nooit gedaan hebben. Tegelijk weten ze dat er gruwelijke misdaden zijn gepleegd tegen hun familie. Vandaar dat trauma dat blijft opspelen als een wond die niet wil helen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16491752 636.01 1245 2021-04-12T14:45:00+00:00 yes no Polen genocide Tweede Wereldoorlog discriminatie Holocaust https://schooltv.nl/video-item/meelopen-met-een-veearts-kalfjes-onthoornen-bloedtappen-bij-schapen-en-koeien-inenten 2024-01-16T16:07:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37689.w613.r16-9.4e5b308.webp Meelopen met een veearts | Kalfjes onthoornen, bloedtappen bij schapen en koeien inenten Kijk hier zie je mij met een oude maat van mij. Dat is Leen. Hij studeerde diergeneeskunde toen ik geneeskunde studeerde in Utrecht. Ik heb getwijfeld tussen veearts of dokter. Ja. Nu kon ik een ochtend met hem meelopen. Die zie je ons samen. Kijken of jullie de goede keuze maakten. Ja, de proef op de som. Ik ben benieuwd. Ik ook. Lekker op de boerderie. Hai, ben jij de boerin hier? Ja. Bij elk bedrijf doen we kleren van de boer aan. Ja. Omdat we van het ene bedrijf naar het andere bedrijf gaan. Dan wil je geen ziektes meenemen van boer A naar boer B. Wat is de bedoeling, Leen? We gaan bij vijf schapen bloed aftappen. Deze proef nemen we voor een ziekte die in Nederland niet hebben, maar om te zorgen dat we die ook niet krijgen, moeten we steekproefsgewijs bij wat dieren bloed tappen om te kijken of we er vrij van zijn. Voordat het bloed van de schapen in het lab kan worden onderzocht, moeten ze eerst gevangen worden. Hallo, dames. succes! Hallo. Ik ben niet eng als dat ik lijk. Owowowoww aah! Liggen blijven. Ik prik in zijn hals, daar loopt een mooi bloedvat. Is er een manier om ze te pakken die slimmer is dan wat ik net deed? Kijk maar naar haar. O, de staart. Pak de staart erbij. Je gebruikt je knieën, dan druk je ze zo in een hoekje. Ja. Zo. Je hand onder zijn kop. Hooo! Ah! Oh, man! En het nummer is 14257. Nu is het mijn beurt om te prikken in het goede bloedvat. 256 hadden we gehad? En het buisje erin te steken. O, Leen, soepel man. Jij legt ze op de kop? Je kunt een schaap op zijn kont zetten. O, ja. Rustig, rustig. Top. Laat je de stuwing los. Naald eruit. Dit is nummer 14256. Ik heb mijn eerste buis zelf getapt schapenbloed. Geen goed, he? Oke. Goed, meissie, goed gedaan. Wat gaan we nu doen? Een kalfje onthoornen. Die gaan we eerst verdoven, dat ze slapen. O, kalfjes! Leen gaat straks deze kalfjes onthoornen. Hij geeft ze nu alvast een prik, zodat ze lekker gaan slapen. En nu hebben Elbert en Leen mooi even de tijd om een paar drachtige koeien in te enten. Oke. Ja. Jeee! Ja. De kalfjes zijn inmiddels in slaap. Ze krijgen een verdoving op de plek waar nu nog de hoorntjes zitten. Owww... Oke. Ze hebben een taaie huid, die koeien. Ja, van een koeienhuid maken ze een bankstel. O, ja. Hier zie je de verdoving die we net hebben gezet. Een beetje bloed. Hier zit het babyhoorntje al onder de huid verstopt. Die halen we bij kalfjes al weg zodat ze later in de kudde elkaar niet verwonden met de horens. Hier heb je het hoornpitje, een brander. Die zetten we erop. Zoals je ziet, doordat we verdoofd hebben.. Met het kalfje er niks van. Merkt het kalfje er niks van. Dit is desinfecterende spray. Dat maakt het ook lekker koud. Oh, ja. Spuit maar royaal. Zo? Ja. Top. Het is goed verdoofd. We konden mooi de cellen in de huid die hoorn maken, wegbranden. Zodat het kalfje opgroeit zonder horens. Elbert en Leen rijden door naar de volgende boerderij. Daar moet bij een koe een tyloom verwijderd worden. Welk formaat heb jij, Elbert? Maar nog voordat Leen kan uitleggen wat een tyloom eigenlijk is, gaat z'n telefoon. Ja, bij wie? Misschien komt er een keizersnede. Dus. O, leuk. Een keizersnee? Ja. Even verderop is bij een koe de bevalling op gang gekomen. Maar die koe kan niet op een normale manier bevallen. Dus moeten Leen en Elbert er naartoe voor een keizersnee. Zo. Dag. Ik heb wel eens mensenbevallingen gedaan. Of erbij geweest. Maar nu mag ik kijken bij een keizersnee van een koe. Dat is een snee in de buik waarbij de baby, het kalfje uit de baarmoeder wordt getrokken. Omdat het niet door de vagina van de koe kan. Leen, lang kan dit kalfje niet normaal geboren worden? Dit ras koeien, je ziet hier de koe heeft lekkere dikke billen. Ja. Het kalf heeft ook dikke billen. Ja. De combinatie gaat niet. Dit moet gewoon met een keizersnee geboren worden. Rustig maar. We gaan je helpen. De buikwand heeft meerdere spierlagen. Leen gaat nu een voor een door de spierlagen heen. Ik ben in de buikholte. Je voelt de pootjes? Ja. Dan hebben we hier het kalfje. Kijk! Dit is de baarmoederwand. Hier zie je al het kalfje zitten. Dit zijn de pootjes. Ja. Ja, daar komt-ie aan. Nu mag jij het zo vastpakken. Heb je die? Ja. Nu moet je 't zo naar beneden draaien. Ja. Nu moeten we z'n kop gaan vangen? Als ik zeg trekken, mag jij trekken. Oke. Trekken maar. Ja? Waar zit zijn kopje? Welke kant? Die zit er nog in. Hier zie je zijn staart. Oh, het zijn billen. Z'n billen eerst. We halen hem met de keizersnede eruit. Hij komt achterstevoren. Trekken maar. Daar komt hij aan. Pak ik hem hier. Keurig. Dan leggen we 'm hierachter neer. Hallo manneke. Dan mag de boer zich er verder over ontfermen. Het is een meisje! Een meisje! Hallo. Hee. Hoe noemt u het kalfje? Ze hebben bij mij geen naam. Oh. Misschien is Rachel een goed idee? Dat we 'm Rachel noemen? Hee, Rachel. 1949 krijgt-ie als nummer. Rachel 1949. Hij lijkt een beetje op jou, zie je dat? Oh! Wat lief. Hij lijkt een beetje op jou. Hoezo hij lijkt op mij? Je nu al net zulke mooie krullen als Rachel. Ja. Nou, de koe is mooi dicht. Het kalfje ligt al in de kraamkamer. Nu mag de koe haar lekker aflikken. Maar, Elbert. Dit is toch magisch, of niet? Heb jij de verkeerde keuze gemaakt? Nee, absoluut niet. Geneeskunde is een mooi vak. En, het is allemaal goede basiskennis als ik me ooit wil omscholen. Wie weet. Het is wel leuk dat het kalfje nu Rachel heet. Ja, dat bedoel ik. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16491758 430.314 2917 2021-04-15T22:00:00+00:00 yes no dierenarts koe schaap https://schooltv.nl/video-item/poep-van-stokstaartjes-een-nagel-in-de-poep 2024-01-04T12:52:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37690.w613.r16-9.42cb9a6.webp Poep van stokstaartjes | Een nagel in de poep Ik zie hier stukjes veer. Waar? Daar. Dat is toch een stukje veer of zo? En haren. Wat denk je dat het is? Ik denk een katachtige. En dan zouden we dus kunnen checken bij Mozes of hij er boos van wordt. Want katten en honden vinden elkaar toch helemaal niet leuk? Oke. Wat vind je hiervan? Kijk, hij deinst een beetje terug. Ja, volgens mij van een kat. Het is echt een kat. Dus een katachtige die hele kuikens opvreet, of vogels. Ik zeg: lynx. Een kat met van die pluimpjes? Ja. Zonder staart en van die mooie pluimpjes. Je gaat het zien. Onder dit staartje kwam de poep vandaan. En het is van het stokstaartje. O!? Ja, die poep van stokstaartjes komt natuurlijk ook ergens vandaan. Ik ga jullie laten zien waar-ie vandaan komt. Ik moet lachen, want ik word heel melig van stokstaartjes. Maar goed, Kris, ben jij er al? Ja. Ik kom hier poep verzamelen. Ja. Mag ik bij jou komen staan? Spring erin. Moet ik nog oppassen dat ik niet op een stokstaart spring? Nee hoor, dat zal meevallen. Natuurlijk in de plas. Maakt niet uit. Dus waar gaan we op zoek. Poepen ze op één plek? In één hoek of overal? Ze hebben meestal wel een beetje vaste plaatsen. Zoals je ziet zijn hier overal gaten onder de grond. Ze hebben een enorm gangenstelsel gemaakt. Daarin zitten kamers waar ze ook wel poepen. Dus we gaan op zoek naar een ondergrondse wc? Ja. Ga de holen maar een beetje nakijken. Dan zie je hopelijk ergens wel wat ontlasting. Hier is een hol. Het zijn een soort mollen. Ik ben zo bang dat er eentje in m'n hand bijt! Je moet wel opletten, want ze verdedigen het hol wel. Wat doen ze dan? Bijten. Ja, dan bijten ze in je vingers. Ik zie geen drol nog. Ik zit even hier te kijken. Maar ze poepen dus eigenlijk in hun huis? Ze maken een groot gangenstelsel, meters onder de grond, met allemaal kamers erin. Er zijn kamers waar ze ook ontlasting laten. In het wild zijn er zelfs mestkevers die die kamers weer schoonmaken. Dan wordt die poep uit die kamer gehaald en kunnen ze daar weer gebruik van maken. Ik heb geen drol gevonden nog. Ik weet wel een plekje waar zeker iets ligt. Daar zal...Oeh! Sorry. Sorry stokstaart. Is dit een probleem? Nee, dat wordt weer gerepareerd. Ze hebben allang door dat wij hier rondlopen. Die zitten veilig aan de andere kant. Verstandig. Oeh. Wat een klein deurtje. Het is ook maar een klein binnenhok. O ja, ik zie al wat. Even kijken. Schattig, als het geen poep zou zijn. Een soort hondendrolletjes zijn het. Ik heb bij mijn hond geleerd: hoe compacter z'n drol hoe efficiënter-ie z'n voedsel opneemt. De kwaliteit van het voedsel is dan goed. Geldt dat hier ook? Ja, je ziet dat het mooie compacte drolletjes zijn. Nou, Elbert, nu weet je het. In dit hok heb ik voor jou stront verzameld van de stokstaartjes. Zal ik 'm daar in gooien? Ja. Dan kunnen we het even goed bekijken. Dit is gewoon een nagel, een poot van iets. Klopt. Een stokstaartje is een roofdiertje en eet dus vlees. Hij eet niet een stukje vlees, maar het hele prooidier. Stel dat het stokstaartje een jong vogeltje tegenkomt. Dan zal-ie die pakken en opeten met huid en haar. Eh, veren. Alles gaat dus naar binnen. Het kuikentje heeft botjes. Daarin zit het stofje calcium, goed voor tanden en botten. Het kuikentje heeft ook organen, zoals de lever. En daarin zit veel vitamine A, belangrijk voor groei, een gezonde huid, haar, nagels... en een goede werking van de ogen en het afweersysteem. Zo'n kuikentje is eigenlijk een super multi-vitamine snack. Alles zit erin. Oke, dus ze eten voornamelijk beestjes. Het zijn vleeseters. Ja. Wat voer je ze dan? O, wacht! Ik zie hier wat. Het zijn hele dikke, vette wormen. Hieronder hebben we dan een bak met speciale brokken. Dit noem je omnivore brokken. Met een klein beetje groente erbij. En hieronder hebben we wat vlees. O, ja. In de vorm van kuikentjes. Kan ik 't naar ze gooien, nu? Ja. Ja? Ja, voer maar. Kijk maar wat ze ermee doen. O, kijk nou! Nu wil ik de rest ook wel voeren. Ja, hoor. Dat mag. Ik ben niet zo snel dat ik dingen vies of eng vind. Maar ik heb iets tegen insecten. Dat heb ik echt niet vaak, hoor. Ik voel me echt heel stom. Maar ik kan het gewoon niet helpen. Nee, doe jij het maar. Sorry, ik merk echt... Nou, misschien of ik een handje doe, ja. Doe jij het in mijn hand? Ja. En dan pleur ik het er gewoon naartoe, he?Ja. Hop. Die scherpe klauwtjes zijn multifunctioneel. Het zijn een soort scheppen om goed te graven. Het zijn 'n soort mes en vork om eten uit elkaar te krijgen. En die klauwtjes zijn te gebruiken als tandenstokers. O, ja? Als het nodig is, kun je het daar goed voor gebruiken. O, dat doen ze ook! Ja, daar zullen ze het minst op reageren. Dat vinden ze 't minst lekker. Ja, wie wel? Ik zou ook voor een biefstukje gaan. Ik vond het al knap dat ik doorhad dat 't een vleeseter was. Er zit een hele poot in z'n drol. Met nagel en al.Dat heb ik toch knap ontdekt. Hij stak er gewoon uit. Ik vind 't helemaal niet knap. En je zat helemaal verkeerd. Het is geen kat. Het was een stokstaartje. Maar Mozes deinsde wel terug. Nee, dat deed hij ook niet. Echt wel. Maar goed, je had het niet goed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16491759 356.714 2671 2021-04-12T22:00:00+00:00 yes no dier poep https://schooltv.nl/video-item/kuikens-van-een-havik-op-kraambezoek 2024-01-04T12:52:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37691.w613.r16-9.b4d7001.webp Kuikens van een havik | Op kraambezoek Tijd voor het kraambezoek. Geboren: een havik. Ik ben op kraambezoek geweest bij de havik. De havik is een roofvogel. Ik dacht: ik neem beschuit met muisjes mee. Maar Elbert... Nee, ik dacht je moet juist een dood kuiken meenemen of zo. Of echt een prooi. Een dood kuiken voor een kuiken. Ik vind 't smakeloos. Maar je gaat het zien. Oke, ik heb hier de kuikens van Elbert. Maar ik denk dat niemand 'nee' zegt tegen mijn overheerlijke beschuit met muisjes. Goedemorgen. Goedemorgen. Ik begrijp dat er roofvogels in de buurt zitten? Ja, iets verderop. Die kant op. Oke. We gaan onderweg ook goed opletten of we sporen zien. Die roofvogels poepen witte poep. Dus als wij witte vlekken zien, weten wij: we zitten goed. Dus, kijken. Oh, ik zie hier...Ja. Is dit iets? Ja. Dit is poep van de haviken. Kijk, daar... O, Ja! Kijk nou! Dat is het haviknest. Wow! En dan legt een havikvrouwtje een ei erin? Ja. Drie of vier vaak. Hoe lang moet ze dan broeden? Ongeveer 40 dagen. Roofvogels moet je eigenlijk niet storen, maar vandaag krijgen ze, voor onderzoek een ringetje om hun pootje. Daarvoor moet Martijn eerst de boom in klimmen... zodat hij de kuikens kan laten zakken. Oke, komt er eerst eentje. Oke. Ooo. Wat lief. Ah, gossie, kijk nou. Kijk nou. Wauw. Dit is wel een grote. Och, wat donzig. Oh. Het voelt heel donzig. Door te meten hoe lang de vleugels zijn en te wegen hoe zwaar de havik is weet Hanneke hoe oud het jong is. Zij is ongeveer 17, 28 dagen. En dan krijgt de jonge havik zijn ringetje. Als iemand die ring vindt, kan die opzoeken op de computer, kunt invullen: ik heb deze ring gevonden. Dan weten wij: Hee, hij is hier geringd. En bijvoorbeeld 10 jaar later wordt het gevonden. Doen mensen dat echt? Ja, dat doen ze. Het zou bij mij niet op komen om dat te doen. Het is goed dat mensen weten dat je dat kan doen. Wij nemen als we op kraambezoek gaan altijd een kraamcadeau mee. Dus ik heb iets voor ze meegenomen. Wat heb je meegenomen? Nou, ik heb beschuit met muisjes. En heb ik van Elbert een gebroken beschuit met wat... Ja. Weet je, toch zijn wij er niet zo voor. Wat, voor het kraamcadeau niet? Nee, weet je het zijn wilde dieren. Ze kunnen het heel goed zelf. Daar moeten we respect voor hebben. Zo min mogelijk mee bemoeien? Ja. Maar ik heb het aan haar gevraagd. En ze zei dat als ze hadden mogen kiezen, waren ze voor de muizen gegaan. Ach niet, man. Nee, nee. Ik dacht dat jij zou gaan met beschuit met muisjes uit een pakje. Daarom zei ik: een dood kuiken. Dat is een dom idee. Ja. Maar goed, we hebben het nooit kunnen checken. Dus wat mij betreft: 0-0.Oke. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16491760 215.125 1168 2021-04-13T22:00:00+00:00 yes no havik roofvogel vogel https://schooltv.nl/video-item/wat-moet-je-doen-als-je-dier-bewusteloos-is-rachel-en-elbert-leren-reanimeren 2024-01-04T12:52:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37692.w613.r16-9.8a7220f.webp Wat moet je doen als je dier bewusteloos is? | Rachel en Elbert leren reanimeren Wat doe je nu eigenlijk als zo'n beest, je lievelingsdier, ineens bewusteloos in de kamer ligt? Ik heb echt geen idee. Maar er is niemand die dat wel weet en die heet Monique. Zij is dierverpleegkundige. De zij kan ons alles uitleggen over dieren reanimeren. Monique. Hee. Hallo. Dit gebeurt dus echt dat mensen hun dier bewusteloos op de grond vinden? Ja. Wat moet je dan doen? Dat is het belangrijk... om eerst in de keel te kijken: Zit daar iets? Nee, ik zie niks. Dan is het belangrijk om te kijken of die aanspreekbaar is. Mozes?!Mozes? Moooo-zes! Mozes? Als hij niet aanspreekbaar is, is het heel belangrijk om hulp te roepen. 1-1-2? 1-1-2 is voor mensen. Als je met een dier zit, bel je de dierenarts op of de dierenkliniek. Ik heb een hond die is bewusteloos, ik ga nu beginnen met hartmassage. We zijn onderweg. Dan wil je weten of hij ademhaalt. Ik zie het niet op en neer gaan. Ik voel geen lucht stromen. Nee. Nee. Oke. Wel moet je beginnen met hartmassage, net als bij mensen. Zo? Eerst hartmassage. Oke. Bij dieren doe je mond op neus beademing. Want het kan niet op de bek? Nee. Dus je sluit zijn bek heel goed dicht. En dan blaas je door de neus. Twee keer. Normaal doe je het bij de hond ook op de grond. Die ligt ook niet op de tafel. Dan heb je gelijk de goede houding. Ik heb allemaal honden voor jullie meegenomen. De liggen hier al klaar om te oefenen. Oke. Wat een mooie. Die wil ik redden. Aanspreken. Kijken of er iets in zit. Kijk in de mond. En dan 30 keer? Hoelang? We moeten bellen. O. Dierenkliniek, we hebben twee honden die liggen in katzwijm. Heel heftig. We moeten nu komen, alsjeblieft. En jij helpt ons rijden? Ik help rijden. Ik ben taxi. En je controleert of wij het goed doen? Ja. We gaan masseren. Maar hoe snel? Ongeveer in het ritme van het liedje 'Staying Alive'. MUZIEK VAN THE BEEGEES*Ah,ha,ha,ha, stayin' alive, stayin' alive* Oke. *I... Kom dan? EEN, twee, drie, vier: MUZIEK VAN THE BEEGEES*Ah,ha,ha,ha, stayin' alive, stayin' alive* *Stayin' aliiii-ve* Elbert, volgens mij ben je al bij de 30, denk je niet? O. O, ik ben helemaal kapot. Het is een leuk heel wat anders als hier een chihuahua zou liggen. Ja. Dan moet je iets minder hard masseren. En wanneer zeggen we: Jongens, leuk en aardig... 'maar helaas, Fikkie is naar de hondenhemel'? Het is belangrijk om het zo lang mogelijk vol te houden. Ja, tot je in de dierenkliniek bent, als het lukt. Wie heeft het beter gedaan? Albert had 't ritme wat minder. Maar jij was sneller moe. Dus, misschien moet je naar de sportschool. Een beetje oefenen. ELBERT PROEST... Ik had het nooit moeten vragen. Waarom doe ik dat nou? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16491761 176 1302 2021-04-14T22:00:00+00:00 yes no dier bewusteloos https://schooltv.nl/video-item/kwallen-verhuizen-van-de-peuterbak-naar-de-volwassenbak 2024-01-04T12:52:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37693.w613.r16-9.1cfe6dc.webp Kwallen verhuizen | Van de peuterbak naar de volwassenbak Weet je wie ik mocht helpen verhuizen? Weet ik niet. Je kat? Nee. Kwallen. Bleh. Ja. Eerst denk je bleh, doodeng maar het zijn eigenlijk hele bijzondere mooie beesten. Ja? Ja. In een zeeaquarium moesten de kleine kwalletjes van de crèche naar het grote verblijf. Ja, dit is onze volwassenbak. Dat is onze peuterbak eigenlijk. Degene die daar te groot worden die gaan naar deze bak toe. Hierlangs? Ja, helemaal door naar achteren. Oke. A, hier zijn de peuters. Ja. Lekker aan het zwemmen. En hoe ga ik ze dan vangen? Moet ik ze met het water mee laten stromen in het bakje? Ja, onder water houden. En ze kunnen niet prikken? Ze kunnen prikken. Maar deze zijn niet sterk genoeg om door je huid te komen. Komt goed. Oke. Zeker weten? Eh, ja. Ja, Ik heb hem. Is-ie groot genoeg voor naar de volgende bak? Ja. Die mag bij de volwassenen zwemmen. Die zijn hier. Zachtjes laten zakken. Dat er geen luchtbellen in het water komen. Waarom niet? Luchtbellen zijn niet goed voor kwallen. Daar kunnen ze last van krijgen. Die beschadigen de kwallen. Een kwal bestaat uit een paar cellagen. Heel erg dun. En heeft niet de kracht om zo'n luchtbel weg te duwen. Dus die graaft dan een gat door die kwal heen. En dan zit er een gat in de kwal. Dan gaat-ie stuk. Dus een beest waar iedereen bang voor is gaat zelf kapot van een luchtbelletje. Bizar. Ja. Dat is toch raar. Nooit geweten. Nee. Dus als je kwallen ziet moet je gewoon luchtbellen maken misschien. Nee. Niet doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16491762 98.837 1089 2021-04-11T22:00:00+00:00 yes no kwal https://schooltv.nl/video-item/zapp-your-planet-tennisballen-testen-een-pretpark-op-het-schoolplein-en-verrassingen-voor-de-eekh 2024-01-04T12:52:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37694.w613.r16-9.a9078f4.webp Zapp Your Planet | Tennisballen testen, een pretpark op het schoolplein en verrassingen voor de eekhoorns Manon, Remy en Toon komen in actie voor een gezonde planeet. Wist jij dat er door iedere slag tegen een tennisbal heel veel kleine deeltjes microplastic de lucht in vliegen? Manon gaat op onderzoek want er is een alternatief: Een tennisbal van schapenwol. Spelen die ballen ook net zo lekker? Manon slaat een balletje met niemand minder dan Richard Krajicek om dat te testen. Remy krijgt weer een nieuwe groene uitdaging: Hoe zorgt hij voor een duurzaam pretpark op een schoolplein? En Toon wil graag iets doen voor de eekhoorns, zij verdienen als tuinmannen en -vrouwen van onze bossen namelijk wel een bedankje. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1322476 1204.008 603 2021-02-24T16:27:22+00:00 yes no plastic eekhoorn https://schooltv.nl/video-item/kietelen-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-08T12:58:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37695.w613.r16-9.e44c6ef.webp Kietelen | Stukje uit Sesamstraat Tommie, Ieniemienie en Pino kietelen Purk. Arjan denkt dat hij beter kan kietelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16491769 85.333 2782 2021-04-13T08:00:00+00:00 yes no kietelen spelen https://schooltv.nl/video-item/groen-is-gras-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-29T13:41:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37696.w613.r16-9.d6ac9d7.webp Groen is gras | Liedje uit De Boterhamshow Bij ons in de studio met hun nieuwste single: Bad Minton en The Space Shuttles!!! Hai! Yes, hai! Ja, misschien wel de populairste band van dit moment. Ongelooflijk wat een succes, zanger Bad Minton en de gitarist Puke (PJOEK). Hoe gaat het? Een gekkenhuis is het. Ja, we zijn eigenlijk alleen maar aan het spelen. We komen nu ook van het vliegveld. O. Waar waren jullie geweest? In een vliegtuig. Ja. Niet gevlogen hoor. Nee, we moesten daar helemaal niet zijn. Was verkeerd geboekt. Jaaa. We spelen ook nooit in vliegtuigen. Nee, veel te harde muziek. Passagiers worden gek. Ja…eh.. de nieuwe plaat. Ik vind het zelf onze beste plaat. Al vind ik eigenlijk alles van ons erg goed. Tis gewoon weer een keiharde plaat geworden. En waar gaat ie over? Waar gaat ie eigenlijk niet over. Hij gaat over alles. Eh... noem eens wat. Rugby? Nee. Nee. Maar… had gekund. Hij gaat over de vraag: wat is nou eigenlijk groen? Als je daar over nadenkt: wat IS groen. Snap je. Ja… wat is groen… Dat bleef ik maar denken. Ik dacht ik word gek, toen nam ik een snoepje, ben ik even gaan liggen en toen wist ik het: groen IS gras. ja, wat is groen? Ja. Ja. Ja. Snap je wel. Groen… IS gras. Goh, ja. Nou ja. Ik snap het niet, maar hier zijn ze met hun nieuwe single Groen is Gras, Bad Minton & the Space Shutlleeeeeeeeeeeeeeeees!! Ja. Come on, puke. Oké. Let's go. Groen is gras, groen is gras Onder mijne voeten Ik heb verloren m'n beste vriend Ik zal hem zoeken moeten Hé daar plaatsgemaakt voor de jongedame En de koekoek op het dak Zingt z'n lied op zijn gemak O mijn lieve Augustijn Deze dame zal het zijn Ja!!! Geweldig!! Snap je wel. Bad Minton & the Space Shutlleeeeeeeeeeeeeeeees!! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16491771 133.525 1693 2021-04-13T10:00:00+00:00 yes no liedje https://schooltv.nl/item/srebrenica 2024-02-06T08:43:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43057.w613.r16-9.ae1250b.jpg Wat weet jij over Srebrenica? | Quiz over oorlog in voormalig Joegoslavië Tot in de jaren 90 bestaat er in Oost-Europa een groot verenigd land met de naam Joegoslavië. Maar na het overlijden van President Josip Tito, kiezen steeds meer landen voor onafhankelijkheid. In Bosnië breekt door onenigheid tussen Bosnische-Serven en Bosnische moslims een burgeroorlog uit. De Verenigde Naties stelt een Nederlands leger aan om de moslimenclave Srebrenica in het land te verdedigen. Maar doordat het leger niet goed genoeg bewapend is, weet het Servische leger de enclave in de zomer van 1995 onder de voet te lopen. De mannen uit de stad worden vermoord. Deze massamoord is de grootste genocide in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2913 yes no Balkan oorlog genocide https://schooltv.nl/video-item/hoe-verzorg-je-jonge-eekhoorns-de-eekhoornopvang-zorgt-voor-eekhoorns-zonder-moeder 2024-01-04T12:53:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37697.w613.r16-9.b910a0c.webp Hoe verzorg je jonge eekhoorns? | De eekhoornopvang zorgt voor eekhoorns zonder moeder Er komen steeds meer jonge eekhoorns terecht bij deze eekhoornopvang. Hoe komt dat nou? Hallo! Hoi, kom verder! Wat heb je een leuke eikel! Haha! O! Wauw. Waar komen die eekhoorns vandaan? Nou, ze komen uit grote delen van Nederland. Omdat ze ziek zijn of vaak omdat ze hun moeder kwijt zijn. Of omdat het nest verstoord wordt. Het nest wordt verstoord? Het nest kan verstoord worden als mensen bijvoorbeeld de bomen snoeien en kappen en niet weten dat er een nest jonge eekhoorns in een boom zit. Ze worden een beetje onrustig van ons? Ja, dat klopt en dat is ook goed. Waarom? Omdat ze uiteindelijk terug de natuur in moeten. Ze moeten ons niet echt leuk vinden. Deze zijn uit een boom gevallen, uit het nest gevallen. En dan blijven ze zonder moeder achter? Soms wel, ja. O, wat zielig! Ja. Maar gelukkig ben ik er dan. Maar wat doet een eekhoornmoeder dan eigenlijk? Een eekhoornmoeder vangt eekhoorntjes op. Ze geeft ze eten en drinken. Zo? Ja. En de hele kleintjes krijgen nog hele speciale melk. Och! En hoe vaak moet dat dan? Als ze heel jong zijn om de twee of drie uur. Ook in de nacht? Ook in de nacht! Ooo. De oogjes gaan langzaam toe! Zijn eekhoorns eigenlijk belangrijk voor het bos? Ja, dat zijn ze zeker. We weten van eekhoorns dat zij nootjes en allerlei zaden verzamelen. En die begraven ze zodat ze een wintervoorraad hebben. Maar ze vinden niet alles terug. En wat begraven ligt, daar groeien vaak nieuwe bomen en uit. O, dus ze verspreiden eigenlijk de zaken voor de bomen! Ja! Ooo, hij begint helemaal een beetje te knabbelen. Ben je lekker aan het chillen? Ooo! Wat? O ja! Ik heb hier hangmatjes. Dan kunnen ze hier nog chiller chillen. Nou, helemaal top! Nou, hij snuffelt lekker. Ja. Is er eigenlijk een manier om de eekhoorns te bedanken... voor wat ze allemaal doen in 't bos? Je kan ze voorzien van voedsel en water. Het zijn hele slimme beestjes. Dus maak er maar een leuk spelletje van als je ze wil voeren. Ze houden wel van een uitdaging! Dan heb ik een idee. Daar gaat hij! Wo! Hij springt er zo bovenop! Zo, die eekhoorns kunnen echt alles! Wat een ongelooflijke beesten! Nou, volgens mij heb ik genoeg inspiratie. Ik ga aan de slag! Ik wil natuurlijk wel weten of er echt een eekhoorn komt. Dus, een camera erin! Nootjes voor de eekhoorn die het gehaald heeft! En mocht je niet zo'n enorme hindernisbaan kunnen bouwen, zet dan in elk geval gewoon wat water neer. Op droge dagen help je daar de eekhoorns enorm mee. Oké, eekhoorns, kom maar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16493439 272.234 1839 2021-04-14T08:00:00+00:00 yes no eekhoorn knaagdier https://schooltv.nl/video-item/hoe-kun-je-een-duurzaam-potje-tennissen-tennisballen-zonder-microplastic 2024-01-04T12:53:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37698.w613.r16-9.1b05c18.webp Hoe kun je een duurzaam potje tennissen? | Tennisballen zonder microplastic Zie ik er een beetje goed uit? Ja, zeker! Mooi zo! Want ik moet er wel goed bij lopen. Ik mag zo tennissen tegen een Wimbledon-kampioen! Mooie bal. Die rekenen we in. Dat doe ik niet zomaar, het gaat vandaag om deze jongens. Alleen al in Nederland belanden er 5 miljoen tennisballen op de vuilnisbelt. Dan worden ze in de fik gestoken. En ze zitten vol rubber! Dus komen er veel schadelijke stoffen in de natuur. En dan heb ik 't nog niet eens over de microplastics. De groene buitenkant van een tennisbal is van plastic. Dus bij het tennissen komen er microplastics vrij. Om te zien hoeveel, heb ik een afspraak gemaakt met dit apparaat, de rotating drum. Maar ook met Ingeborg. Hoi Ingeborg. Hoi! Ik heb ze meegenomen! Gooi ze er maar in! Oké. En wat gaat er nu geboren? Dit apparaat gaat draaien. Er hangt allemaal apparatuur aan die precies kan zien wat voor deeltjes er vrijkomen. Dus we kunnen zien of van jouw tennisballen microplastics afkomen. Start hem maar! Jammer van die vier dubbele fouten...maar verder een prima game van Manon Hatseflats Hoijtink. New balls, please. Nee, geen nieuwe ballen! Ja, wel nieuwe ballen. Weet je wel wat daarmee gebeurt, er komen allemaal microplastics af! Wat gebeurt hier, zeg! Ze gaat helemaal los! Dit is mooi, zeg! Ik pak even de popcorn erbij. Even rust. New balls, please. Nou, Manon. Hij heeft wel lang genoeg gedraaid. Zet hem maar uit. Oke, en nu is de grote vraag: Zijn er microplastics van de bal afgekomen? Wow, Ingeborg! Het lijkt wel een sterrenlandschap! Maar wat zie ik nu? Dat snap ik nog niet. Dit is een vezel. Dit zijn allemaal kleine stukjes die nog veel kleiner zijn dan die vezel en die eraf zijn gekomen. En als we nog verder inzoomen, zien we nog meer details van die kleine stukjes. Zien we nu plastic? Ja. Oké. Er komen dus best wel veel microplastics vrij van één tennisbal. Ja. Moet je nagaan, er gaan 300 miljoen tennisballen wereldwijd per jaar doorheen! Dat is bizar! Zeker! Gelukkig gaan wij er wat aan doen! Dank je wel, Ingeborg! Doeg Manon! Ja, dames en heren. Het lijkt erop dat de scheids in slaap gevallen is. Ah, daar is ze. Hè? Lekker balletje is dat, hè? Ze lijkt haar eigen tennisballen te hebben meegenomen. Ik weet niet of dat wel volgens de regels is! Wat voor ballen zijn dat eigenlijk? Ja, Hélène, wat voor ballen zijn dat? Dit zijn circulaire tennisballen. Ballen gemaakt van oude tennisballen. Van... deze?Ja, precies. Maak hem maar eens open. Oké. Je moet echt sterk zijn voor tennisballen openknippen. Oeh, kijk. Hallo! Nou, Manon, wat zie je? Vooral rubber eigenlijk. Ja, dat klopt. Dat is wat je hier ziet. Dit is rubber gemaakt van oude tennisballen. En daar worden deze schelpjes van gemaakt. Dat lijkt wel een tennisbal. Precies. Alleen dit lapje moet er nog om. En dit is puur biologisch. Dit is schapenwol. Mag ik voelen? Het is alsof ik een schaapje tegen me aan heb! En als dit in de natuur komt, wat gebeurt er dan? Dit is gewoon het vachtje van een schaap. Dit is biologisch afbreekbaar, niet schadelijk voor het milieu. Dat klinkt supergoed! Maar, spelen ze een beetje lekker? Om dat te testen ben ik op het grootste tennistoernooi van Nederland. Hier heb ik afgesproken met de directeur en de enige Nederlander die ooit Wimbledon heeft gewonnen! Hé, Richard! Hé, goeiemorgen! Ben jij er klaar voor? Ik ben nog niet helemaal gerekt en gestrekt zoals jij. Jij bent er echt klaar voor, zie ik! Het is belangrijk! Ja zeker. Richard, jij organiseert dit hele toernooi. Hoeveel ballen denk jij dat er doorheen gaan deze week? Het hangt er vanaf hoe lang de wedstrijden duren. Iedere negen games krijgen we nieuwe ballen. Maar 2000, 3000, 4000 ballen wel. Zoveel?!Ja, echt wel. Heb jij je wel eens afgevraagd hoeveel microplastics er dan door de lucht vliegen? Tot een paar weken geleden niet. Maar er is een filmpje gemaakt waarin inzichtelijk werd hoeveel er vrijkwam van die microplastics. En nu durf ik haast niet meer te ademen op de baan. Dit zijn duurzame ballen. Kunnen wij die even gaan testen? Ja, laten we maar even een balletje slaan! Dan kijken hoe het gaat. Ja? Richard, ben je er klaar voor! Jij bent in elk geval actief! Jij staat nog wel stil, Richard!! Daar komt hij dan. Manon het servicekanon. O! Haha. De volgende dan. Zo! Kom, kom, kom! Ja, heel mooi! O! Haha! Super! Kom, ernaartoe! Heel goed! Richard, weet jij waar die bal van gemaakt is? Schapenwol! Echt waar? Ja, joh! Dus er zijn nu een paar schapen die het heel koud hebben! Haha, ja! Het is echt een lekker balletje, hoor. Jawel, hè! Jij hebt echt wel getennist! Thanks! Jij ook! Ja, ik ook. Oké, Richard, speelt hij een beetje lekker? Ja, ik vind dat hij wel lekker speelt. En hij ziet er nog goed uit na 'n kwartier tennissen ondanks de mokerslagen van jou net! Haha, maar zou jij deze bal ook gebruiken op dit toernooi? Nou, hij moet eerst officieel goedgekeurd worden. Daar heb je instanties voor. Maar als hij goedgekeurd wordt, is dat zeker een optie. Dat vind ik goed om te horen! Het is ook belangrijk dat die bal een beetje lekker signeert! Wauw! Ik ben daar niet meer zo goed in! Maar ik kan voor je kijken of een echte prof hem voor je kan signeren! Vet! Zullen we dan nog een potje doen? Ja, laten we dat doen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16493440 412.44 1733 2021-04-14T08:00:00+00:00 yes no tennis plastic duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/wanneer-komt-de-volgende-mega-aardbeving-na-japan-waarschijnlijk-bovenop-de-ring-van-vuur-in-am 2024-01-04T12:53:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37699.w613.r16-9.ec35928.webp Wanneer komt de volgende mega-aardbeving? | Na Japan waarschijnlijk bovenop de ‘Ring van Vuur’ in Amerika Japan, tien jaar geleden. Eén van de krachtigste aardbevingen ooit gemeten. "De zwaarste aardbeving in 140 jaar." Een alles vernietigende tsunami en een kernramp. In totaal komen zeker 18.000 mensen om en het is de duurste natuurramp ever. "Chaos neemt bezit van het geordende land." En het is wachten op de volgende mega-aardbeving. Maar waar? In de Amerikaanse staat Californië bovenop de wereldberoemde San Andreas-breuk, zetten ze zich schrap voor the next big one. Ook Hollywood weet het zeker: de volgende mega-aardbeving is in Californië. Maar laat je niks wijsmaken. De echte klapper komt ergens anders. In deze video blikken we terug op de mega-aardbeving in Japan en kijken we vooruit naar de volgende. Want de vraag is niet of die komt, maar wanneer. Eerst even een korte opfriscursus aardbevingen. De aardkorst is verdeeld in vakken, aardplaten, en tussen die platen zitten scheuren. Vergelijk het met de naden van een bal. Maar omdat het binnenste van de aarde gloeiend heet is, bewegen die platen, als een soort lopende band bij de kassa, heel langzaam met een paar centimeter per jaar. Maar als de druk te hoog wordt, dan krijg je aardbevingen. De hoeveelheid energie die daarbij vrijkomt wordt uitgedrukt met de momentmagnitudeschaal. Dat is dat getalletje wat je er altijd bijkrijgt. Het lijken wel rapportcijfers, maar zo werkt het niet. Eén heel punt omhoog op de schaal betekent een toename van een factor 30. Dus een aardbeving met een kracht van 7,0 is 30 keer heviger dan eentje van 6,0 en eentje van 8,0 dus al 900 keer. Voorbeeld: Oost-Turkije, januari 2020. Een aardbeving van 6,8. Er vielen tientallen doden en honderden gebouwen werden verwoest. Vergelijk dat met de aardbeving in Nepal in 2015 met een kracht van 7,8. Daar vielen duizenden doden en honderdduizenden huizen werden met de grond gelijk gemaakt. Een verschil van één punt op de schaal. Maar het kan nog veel harder. Een aardbeving van negen of meer, 27.000 keer zo hevig als eentje van zes. Daarbij verbleekt zelfs Nepal. Ik heb het over mega-aardbevingen. Zoals in Japan, tien jaar geleden. Magnitude: 9,0, een mega-aardbeving in zee, zo krachtig dat ze 'm konden voelen tot in Bejing, Taiwan en Kamtsjatka. Ter vergelijking: stel, het epicentrum, de plek van de aardbeving, was hier. Dan trilde het tot aan Moskou, Reykjavik en Casablanca. Japans grootste eiland Honshu is toen in één klap 2,5 meter opgeschoven naar het oosten. Met enorme schade aan gebouwen, infrastructuur, elektriciteit. Er waren lekkages, branden, explosies, etcetera. "Echt verschrikkelijk wat er gebeurt." De beving was nog niet eens de grootste ramp, wat daarop volgde wel. Een muur van water tussen de 10 en 20 meter hoog. Een tsunami... "...die voortraasde en alles op zijn weg verwoestte." Ook de kerncentrale Fukushima, met een nucleaire ramp tot gevolg. Het was een soort 'perfect storm'. Alleen niet door lucht, maar door aarde, vuur en dus vooral water. En niet alleen Japan. De tsunami stak binnen 24 uur de hele Stille Oceaan over. Ofja, stil... Dit was aan de overkant, achtduizend kilometer verderop. De westkust van Amerika. Onthouden dit even. Eerst even terug naar Japan nog, want er was zowaar ook 'goed' nieuws. Honderden miljarden schade en duizenden doden. Maar het had nog heel veel erger gekund als de Japanners niet zo goed waren voorbereid met aardbevingsbestendige gebouwen, alertsystemen, survival kits, highspeedtreinen door sensoren meteen op de rem, evacuatieplannen, rampoefeningen, lessen op scholen et cetera. En dit gigantische ondergrondse waterafvoersysteem in Tokio. Japanners weten al duizenden jaren dat ze op een tikkende tijdbom zitten. Een stukje historisch besef. Tsunami is niet voor niets een Japans woord. OK, maar Japan is dus net geweest. Waar is de volgende mega-aardbeving? Sowieso in dit gebied rondom de Stille Oceaan. De 'Ring of Fire', met de meest onrustige aardplaten ter wereld en 90% van alle aardbevingen. Ook bovenop de Ring of Fire: de San Andreas-breuk in Californië. Maar wat ik in de intro al zei, vergeet Hollywood. Een mega-aardbeving van 9 of meer in Los Angeles of San Francisco is uitgesloten. Hoe we dat weten? Bij de San Andreas-breuk schuiven twee platen in tegengestelde richting langs elkaar heen, een zogeheten transversale beweging. Dat geeft zware aardbevingen en dat weten ze daar als geen ander. De bekendste is die in San Francisco in 1906: 7,8. En bijvoorbeeld twee jaar geleden nog, een stuk verderop: 7,1. Een hele hoop kracht. En toch is uitgerekend dat de 'Big One' die California wacht een magnitude kan hebben van maximaal 8,2. Vergis je niet, California zal schudden als nooit tevoren en de schade is niet te overzien. Maar bij een mega-aardbeving zijn twee langs elkaar schuivende platen zoals bij San Andreas niet genoeg. Een kracht van 9 of meer kan alleen vrijkomen als de ene plaat onder de andere duikt. Subductie heet dat. Daar komt nog veel meer energie bij vrij. Terug naar de Ring of Fire. Sinds de metingen in 1900 begonnen, zijn er slechts vijf van die mega-aardbevingen geweest van 9 of meer. Allemaal in zo'n subductiezone, zoals dus in Japan in 2011. Maar ook Sumatra in 2004 en in de vorige eeuw Kamtsjatka, Alaska en de zwaarste ooit gemeten, Chili in 1960. Daarnaast krijgen ook Nieuw-Zeeland en Mexico met regelmaat flinke klappen van 8 of meer. Valt je iets op? Er is één zone waar het al eeuwenlang angstvallig stil is. De Cascadia Subduction Zone. Daar is het wachten op de Really Big One. De Cascadia Subduction Zone is zo'n 1100 kilometer lang en ligt hier, iets ten noorden van de San Andreas-breuk. Steden als Portland, Seattle en Vancouver zitten daardoor op een nog veel grotere tijdbom dan LA en San Francisco. Alleen weten ze dat nog niet zo lang. Sinds hier Europeanen aankwamen, zo'n 250 jaar geleden, zijn er nooit noemenswaardige aardbevingen geweest. Maar voordat hier überhaupt steden waren, woonden er al wel mensen. Onder de oorspronkelijke inheemse bewoners gingen verhalen rond over een schuddende aarde en een enorme vloedgolf ergens rond het jaar 1700. Maar die werden afgedaan als indianenverhalen. Pas vanaf de jaren 80 beginnen de wetenschappelijke puzzelstukjes in elkaar te vallen. Zoals hier in dit spookbos. Aan de jaarringen viel af te lezen dat deze bomen massaal tegelijk zijn gestorven, ergens rond het jaar 1700. "Gestorven door een zoutwatervergiftiging." Maar belangrijker nog, geologen zijn gaan graven om de grondlaag te analyseren. Ze ontdekten over de hele lengte langs de Amerikaanse noordwestkust hetzelfde vreemde, afwijkende zandlaagje. "Een laagje van 10 centimeter aan fijne gekorreld zand. Wat dat zand hier doet? Het is achtergelaten door een tsunami. Een reeks aan golven van een tsunami door een grote aardbeving." En die was te herleiden tot het jaar 1700. Maar het laatste ontbrekende puzzelstukje kwam uit Japan. Met hun historisch besef. Sinds het jaar 600 houden de Japanners alle aardbevingen en tsunami's bij, tot op de dag en zelfs het tijdstip nauwkeurig. Maar nu komt 'ie. In die 1400 jaar geschiedenis was er één mysterieuze spooktsunami die de Japanners niet konden verklaren. Er was geen aardbeving, maar wel een enorme vloedgolf. Op 26 januari om negen uur 's avonds in 1700. Weet je nog dat die tsunami tien jaar geleden de hele oceaan overstak? Precies dat gebeurde toen ook. Alleen dan de andere kant op. Met die kennis doken geologen dieper de Amerikaanse grond in, tot tienduizend jaar terug in die tijd en in totaal troffen ze 41 van die zandlaagjes aan. Rekenen we even mee? 10.000 delen door 41 is gemiddeld elke 243 jaar een mega-aardbeving. Maar de laatste keer was dus 321 jaar geleden. Je zal er maar wonen. De mega-aardbeving, die in principe elk moment kan komen, kan een magnitude hebben tot wel 9,2. Dat is dus 30 keer zo zwaar als de zwaarst mogelijke aardbeving boven de San Andreas-breuk. En in zee. Ze kunnen daar dus rekenen op een tsunami van Japanse proporties of groter. Maar de Amerikanen zijn niet zo goed voorbereid. Driekwart van de gebouwen, ook scholen en ziekenhuizen, zal instorten. Bruggen, sporen, vliegvelden: vernietigd. Branden, explosies, overstromingen, dambreuken, olielekkages, chemische stoffen, geen drinkwater, elektriciteit et cetera. 7 miljoen mensen lopen direct gevaar. Maar wanneer precies, dat weet niemand. Zo ver is de wetenschap nog niet. Dat legt hoogleraar seismologie Arwen Deuss goed uit bij de Universiteit van Nederland, aan de hand van een... "Jullie hebben allemaal wel eens met een liniaal gespeeld denk ik." Liniaal. Lang verhaal kort, terwijl Japan nog herstelt van de vorige, ligt de volgende Really Big One op de loer. Ergens op deze ring, in deze zones, die vooral hier onder hoogspanning staat. De vraag blijft: wanneer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16493438 702.933 11245 2021-04-14T07:18:02+00:00 yes no aardbeving platentektoniek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-polsstokhoogspringen-over-de-lat-met-een-buigzame-stok 2024-01-04T12:53:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37700.w613.r16-9.d830223.webp Wat is polsstokhoogspringen? | Over de lat met een buigzame stok Het meest spectaculaire onderdeel van de atletiek. En misschien ook wel het moeilijkste. Polsstokhoogspringen. Wat heb je nodig bij polsstokhoogspringen? Een paar dingen zijn belangrijk. Allereerst natuurlijk de lat. Daar moet je overheen. Tijdens wedstrijden is dat een houten lat. Die ligt op deze houder. Maar omdat wij aan het trainen zijn is het even een elastiek. Op het moment dat je die lat aanraakt, valt-ie naar beneden. Dan heb je je sprong niet gehaald. Bij een wedstrijd krijg je drie pogingen om over de lat te komen. En als dat niet lukt, pech gehad, dan is het voorbij. Met deze hendel kan ik 'm instellen. Op dit schermpje kan ik tot op de millimeter secuur zien hoe hoog die lat ligt. Ik zet 'm nu even lekker hoog. Op, eh... 5 meter precies. Verder heb je natuurlijk een kussen nodig. Want als je van zulke hoogtes komt, moet je natuurlijk wel lekker zacht kunnen vallen. Dan heb je nog een bak nodig om in volle vaart je stok in te zetten zodat je kunt beginnen aan je sprong. Het gaat erom dat de snelheid van je lopen omgezet wordt in hoogte-energie om zo hoog mogelijk te komen. Dat kan door middel van de polsstok. Je loopt zo hard mogelijk richting de bak. En op het moment dat die stok in de bak terechtkomt, wordt de snelheid van het lopen omgezet in energie om die stok te buigen. De vezels in die stok worden als een soort elastiekjes gespannen. En op het moment dat de stok weer terugkomt in de originele vorm, wordt de energie die je hebt genomen om vooruit te komen omgezet in hoogte-energie. Je gaat omhoog. Dan is het dus de kunst om in een adembenemende krul over de lat op de mat te springen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16493442 150.72 1075 2021-04-14T08:54:33+00:00 yes no hoogspringen springen atletiek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-je-immuunsysteem-het-beschermt-je-tegen-virussen-en-andere-indringers 2024-01-04T12:53:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37701.w613.r16-9.e871d8e.webp Wat is je immuunsysteem? | Het beschermt je tegen virussen en andere indringers Het immuunsysteem is eigenlijk een soort schild van antistoffen. Het bevindt zich overal in je lichaam; in je huid, darmen, luchtwegen, bloed en lymfestelsel. Antistoffen en witte bloedcellen beschermen je tegen virussen, bacteriën, schimmels en parasieten. Zonder dit immuunsysteem zouden we om de haverklap ziek zijn. Je immuunsysteem is dus heel belangrijk voor je gezondheid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16493446 30.32 2496 2021-04-14T09:53:19+00:00 yes no immuunsysteem antistof https://schooltv.nl/video-item/hulp-voor-onderduikers-helpers-zorgen-voor-eten-en-onderdak 2024-01-16T15:43:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37702.w613.r16-9.d056cf2.webp Hulp voor onderduikers | Helpers zorgen voor eten en onderdak Alle onderduikers in het Achterhuis hadden hulp nodig. Zonder niet-Joodse helpers konden onderduikers niet overleven. Alleen al omdat zij eten brachten. Helpers regelden alles. Ze brachten Joodse mensen stiekem naar een onderduikadres en bedachten verstopplekken. Johan Voskuil maakte bijvoorbeeld de boekenkast waarachter Anne en haar familie zaten verstopt. Iedere helper had een taak. Bij Anne zorgden de helpers Victor Kugler en Johannes Clijmans, ervoor dat er in het bedrijf van Annes vader geld werd verdiend. Dat geld was belangrijk om voedsel te kopen voor de onderduikers. Bep zorgde voor brood en melk. Jan Gies zorgde voor speciale bonnen. Alleen met deze bonnen kon je in de oorlog voedsel krijgen en Miep Gies zorgde voor vlees en groenten. Helpers riskeerden hun leven. Op het helpen van Joden stond een zware straf. Helpers werden afgevoerd naar een concentratiekamp en raakten al hun bezittingen kwijt en kregen hele strenge straffen. Toch besloten ze om te helpen omdat ze tegen de nazi's waren. Die mensen waren in. Ik kon ze helpen. Toch ging deze groep van mensen die zich tegen de nazi's durfden te verzetten en onderduikers hielp, was klein. De meeste mensen deden niets. Ze pasten zich aan en keken vanaf de zijlijn toe. Zij bleven toeschouwers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16494188 91.84 2028-03-28T10:00:00+00:00 1964 2021-04-18T17:00:00+00:00 yes no onderduiken joden Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-ziektes-van-dieren-naar-mensen 2024-01-11T15:27:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37703.w613.r16-9.fb5329e.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Ziektes van dieren naar mensen In Nederland hebben we meer vee dan mensen. Als er zoveel dieren dicht op elkaar leven, is de kans op een virus groot. Hoe groot is dat risico en wat kunnen doen tegen ziektes die bij dieren ontstaan, zoals Covid-19 en Q-koorts? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16495204 530.64 622 2021-04-15T22:00:00+00:00 yes no veeteelt virus ziekte https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-arbeidsmigranten 2025-06-04T08:35:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37704.w613.r16-9.57a79cc.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Arbeidsmigranten Wat zouden we moeten zonder alle Oost-Europese arbeidskrachten die onze aardbeien en asperges oogsten? Toch gaat er veel mis en worden deze mensen vaak niet goed betaald en gehuisvest. Is er sprake van uitbuiting in Nederland? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496081 545.24 1524 2021-04-15T22:00:00+00:00 yes no migratie immigrant arbeidsmigratie https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-collageen 2024-01-10T14:54:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37705.w613.r16-9.9872fa6.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Collageen Iedereen heeft collageen, een lichaamseigen eiwit. Toch kun je het bij de drogist voor veel geld kopen in een potje. Collageen zou wonderen doen voor je huid. De Keuringsdienst onderzoekt waar de collageen uit die potjes eigenlijk vandaan komt en wil weten: helpt het? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496088 484.44 931 2021-04-15T22:00:00+00:00 yes no huid cosmetica marketing prijsvorming https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-weerstand 2024-01-04T12:53:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37706.w613.r16-9.1dd1192.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Weerstand Potjes met multivitaminen gaan in de wintermaanden als warme broodjes over de toonbank. Maar doen ze ook echt iets voor je weerstand? De Keuringsdienst ontdekt dat van de meeste middeltjes nooit wetenschappelijk is bewezen dat ze werken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496089 529.68 799 2021-04-15T22:00:00+00:00 yes no immuunsysteem weerstand vitamine https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-thee-met-een-belofte 2024-01-04T12:53:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37707.w613.r16-9.146a3bb.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Thee met een belofte Een beetje thee heeft niet alleen een lekker smaakje, maar ook een functie. Een betere stoelgang of minder stress bijvoorbeeld. Kan je dat echt bereiken met een kopje thee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496090 488.24 529 2021-04-15T22:00:00+00:00 yes no thee marketing https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-varkens-fokken 2024-01-11T15:27:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37708.w613.r16-9.3dbe181.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Varkens fokken Nederland exporteert jaarlijks veel varkensvlees naar het buitenland. Om nog meer vlees te produceren, wordt er gefokt op varkens met de beste genetische eigenschappen zodat ze meer biggetjes krijgen. De Keuringsdienst ontdekt dat vleesvarkens er in de afgelopen zelfs een paar ribben bij hebben gekregen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496091 562 1226 2021-04-15T22:00:00+00:00 yes no veeteelt varken DNA genetische modificatie https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-eendagskuikens 2024-01-11T15:27:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37709.w613.r16-9.6342cfd.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Eendagskuikens Word je in de Nederlandse pluimveesector geboren als jongetje, dan heb je pech. Hanen leggen geen eieren, en dus worden ze op grote schaal afgemaakt. Wat gebeurt er met die afgemaakte eendagskuikens? En wat gebeurt er met eieren die volgens de verpakking ‘zonder kuikendoden’ worden geproduceerd? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496092 518.4 651 2021-04-15T22:00:00+00:00 yes no ei marketing kip kuiken https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-ijs-uit-de-ijssalon 2024-01-04T12:53:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37710.w613.r16-9.11f4db4.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | IJs uit de ijssalon Voor een lekker ijsje ga je naar de ijssalon. Maar ook in de diepvries van de supermarkt kun je tegenwoordig ijssalonijs kopen. De Keuringsdienst ontdekt dat ijs dat in een ijssalon gemaakt is, niet per se ambachtelijk ijs is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496093 465.64 1953 2021-04-15T22:00:00+00:00 yes no ijs ambacht marketing https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-konijn-met-kerst 2024-01-11T15:27:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37711.w613.r16-9.a1c1eb1.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Konijn met kerst Voor veel mensen is het kerstdiner niet compleet zonder een konijnenbout. Maar waar komen al deze konijnen eigenlijk vandaan? En hoe ziet het leven van zo’n konijntje eruit? De keuringsdienst ontdekt dat er in China altijd meer konijnen in een hok passen dan je denkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496094 503.4 1791 2021-04-15T22:00:00+00:00 yes no konijn kerst veeteelt dierenbescherming knaagdier https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-microplastic 2024-01-10T14:54:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37712.w613.r16-9.5480c05.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Microplastic We vervuilen de natuur niet alleen met plastic troep, we smeren het ook op ons gezicht. De Keuringsdienst duikt in de wereld van de smeerseltjes en scrubs en ontdekt dat onze voedselketen vervuild raakt met microplastic. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496095 590.6 1665 2021-04-15T22:00:00+00:00 yes no plastic cosmetica milieu https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-wilde-bijen 2024-01-04T12:53:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37723.w613.r16-9.b612bc5.webp Het Klokhuis | Wilde bijen In Nederland wonen 350 soorten wilde bijen. Pascal gaat met zijn netje naar ze op zoek. De wilde bijen zijn geen honingbijen en leven ook niet in een volk, maar in hun eentje. Er zijn er steeds minder en dat is zonde, want ze zijn superbelangrijk voor de natuur. Ook de Boze Man ziet dat wildgroei in de natuur aantrekkelijk is voor bijen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316461 917.976 5113 2021-04-20T17:00:00+00:00 yes no bij https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-zeilmakerij-1 2024-01-04T12:53:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33398.w613.r16-9.61130db.webp Het Klokhuis | Zeilmakerij Zeilen is eigenlijk racen op het water; het zeil is de motor en de wind de benzine. Er bestaan veel verschillende soorten en maten zeilen. Sommige worden speciaal gemaakt voor wedstrijdboten, maar er zijn ook zeilen waarmee je goed lange afstanden kunt afleggen. Janouk is in een zeilmakerij en zoekt uit hoe die enorme zeilen gemaakt worden. Burt en Danny laten zien wat je allemaal nog meer met zeil kan doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1292322 916.776 1387 2021-04-22T17:00:00+00:00 yes no zeilen https://schooltv.nl/video-item/gewoon-bloot-piemel 2024-01-16T15:30:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37730.w613.r16-9.d899169.webp GEWOON. BLOOT. | Piemel Vraag jij je soms af of je lichaam wel normaal is? Niet zo gek, want op Instagram, Snapchat en TikTok lijkt iedereen perfect! Veel mensen gebruiken filters, make-up of gaan zelfs onder het mes. Een groep kinderen vraagt doodgewone mensen het hemd van het lijf. Want onze gasten zijn poedelnaakt. Vragen waar de kinderen antwoord op krijgen zijn o.a. 'Heb je er wel eens over gedacht om je piemel te vergroten?' en 'Wordt je piemel wel eens stijf op onhandige momenten?' https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329167 892.488 65847 2021-04-25T17:40:00+00:00 yes no lichaam penis https://schooltv.nl/video-item/het-videodagboek-van-anne-frank-ontdekt 2024-01-04T12:53:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37731.w613.r16-9.e80f902.webp Het videodagboek van Anne Frank | Ontdekt Annes grootste vraag is: lukt het de geallieerde troepen om Nederland snel te bevrijden? Op 20 juli 1944 horen de onderduikers goed nieuws, een aanslag op Hitler! 4 augustus 1944 lijkt een 'gewone dag' te worden. Maar dan hoort Anne onverwacht gestamp op de trap en stemmen aan de andere kant van de boekenkast. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329143 1137.96 7445 2021-04-25T17:00:00+00:00 yes no Anne Frank Tweede Wereldoorlog onderduiken https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-188 2024-01-04T12:53:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37732.w613.r16-9.c6eed6d.webp Studio Snugger | Aflevering 188 Onderwerpen: Lipliegen, Koraal redden, Magnetron, Frisbee, Dikke planten en Vierdaagse medaille. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1319075 939.144 5036 2021-04-25T07:00:00+00:00 yes no liegen koraal frisbee plant https://schooltv.nl/video-item/francien-wil-een-poesje-frans-is-liever-francien 2024-01-04T12:53:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37733.w613.r16-9.0c9f707.webp Francien wil een poesje | Frans is liever Francien Jullie kennen mij als Frans Een jongen uit de caravan Maar als Frans de jongen voel ik me niet echt Voel ik me niet echt een man Ik hou niet van voetbal En ik draag geen ruiten bloesjes Want ik ben Francien En ik wil zo graag een poesje Francien, Francien Jullie kennen mij als Frans Als iemand uit niemandsland Noem me liever geen Fransman Want ik ben geen passe-partoutje Nee, ik ben Francien En Francien wil een poesje Francien, Francien Ik ben Francien en ik wil zo graag een poesje Ik ben Francien en ik wil zo graag een poesje Ik ben Francien en ik wil zo graag een poesje Ik ben Francien en ik wil zo graag een poesje Ik ben Francien en ik wil zo graag een poesje Ik ben Francien en ik wil zo graag een poesje Ik ben Francien en ik wil zo graag een poesje Ik ben Francien en ik wil zo graag een poesje https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16478294 123.562 1419 2021-04-18T16:45:00+00:00 yes no gender jongen meisje https://schooltv.nl/video-item/de-verenigde-staten-de-wereld-rond 2024-01-16T16:20:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37734.w613.r16-9.23bdfdd.webp De Verenigde Staten | De wereld rond De Verenigde Staten ligt in het werelddeel Noord-Amerika en is het op twee na grootste land ter wereld. De hoofdstad is Washington D.C. Na de ontdekkingsreizen van Columbus in Midden-Amerika, wordt ook Noord-Amerika vanaf de 16 eeuw langzaam maar zeker ingenomen door Europese kolonisten. De oorspronkelijke inwoners werden daarbij verdreven en vermoord. De Europese kolonisten maken zich meer en meer los van hun thuisland, waaronder Spanje, Engeland en ook Nederland. Op 2 juli 1776 wordt de onafhankelijkheid uitgeroepen. Het is de geboorte van de Verenigde Staten van Amerika. In de loop der tijd komen er steeds meer federale staten bij. In die tijd worden in het zuiden van het land tot slaaf gemaakten ingezet op katoenplantages. In het noorden is men tegen de slavernij en er ontstaat een burgeroorlog. Uiteindelijk wordt de slavernij in 1865 afgeschaft, maar in veel Zuidelijke staten blijven zwarte mensen tot ver in de twintigste eeuw tweederangsburgers. Tijdens de wereldoorlogen mengt de Verenigde Staten zich ook in de strijd en behoort tot een van de grote overwinnaars. Mede hierdoor wordt de Verenigde Staten een grootmacht in de wereld. Tijdens de koude oorlog komt het land in conflict met die andere grootmacht: de Sovjet-Unie. Na de Tweede Wereldoorlog blijft het land zich mengen in conflicten overal ter wereld. Maar op 11 september 2001 wordt het land zelf doelwit. Op die dag worden op verschillende plaatsen terroristische aanslagen gepleegd door de terroristische organisatie Al Qaida. In 2008 wordt Barack Obama verkozen tot de eerste zwarte president van Amerika. Een mijlpaal in een land waarin discriminatie en rassenongelijkheid een blijvend thema is. Want hoewel in 1964 de Civil Rights Act wordt aangenomen, een wet die discriminatie op basis van ras, huidskleur, sekse en religie verbiedt, blijft discriminatie aan de orde van de dag in de Verenigde Staten. De ‘Black Lives Matter’ beweging strijdt tegen het racisme in het land. Doordat de Verenigde Staten zo’n groot land is, vind je bijna alle klimaatzones terug in het land. Van het koude toendraklimaat in het noorden tot een subtropisch klimaat in het zuiden. Ook wat betreft temperatuur en neerslag zijn er grote verschillen. Het noordwesten is vochtig, het zuidoosten gematigd en het midden van het land is droog. Daarnaast is het landschap van de Verenigde Staten erg gevarieerd. In het land zijn tal van nationale parken te vinden zoals The Grand Canyon, The Rocky Mountains en Yellowstone park. En er zijn heel veel grote steden en metropolen zoals New York, Chicago, Miami en Los Angeles. In zuidelijke staten als Florida en Californië zijn tropische stranden te vinden, die geliefd zijn bij toeristen en mensen op leeftijd die er hun oude dag doorbrengen. Amerikaanse films worden overal ter wereld bekeken. In Hollywood worden grote blockbusters gemaakt met beroemde filmsterren.Verreweg de meeste Amerikanen zijn Christelijk. Vooral de protestantse en Rooms-Katholieke kerk heeft veel aanhang. Daarnaast zijn er streng religieuze groepen die in afgesloten geloofsgemeenschappen leven. ’Amerika is ook een muzikaal land. De blues staat aan de basis van veel Amerikaanse muziekgenres. Het is ontstaan in de 19e eeuw onder tot slaaf gemaakten. Zo is ook de Jazz ontstaan. Europese immigranten hebben de countrymuziek geïntroduceerd en de Rockmuziek is mede dankzij Elvis Presley heel populair geworden. In de jaren ’80 ontstaat in New York de Hip-Hop en Rapmuziek. Van oudsher is de Verenigde Staten een land van immigranten. En ook vandaag de dag willen nog steeds veel mensen in Amerika leven. Deze migranten komen tegenwoordig vooral uit Zuid- en Midden-Amerika. Zij zijn op zoek naar vrijheid, gelijkheid en welvaart: ‘The American Dream’, dezelfde droom die de Europese kolonisten destijds ook naar Amerika heeft gebracht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16494194 328.405 17873 2021-04-19T07:00:00+00:00 yes no Amerika land https://schooltv.nl/video-item/zapp-your-planet-pizza-salami-de-paling-en-varen-in-een-badkuip 2024-01-04T12:53:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37735.w613.r16-9.bd318f1.webp Zapp Your Planet | Pizza salami, de paling en varen in een badkuip Manon glibbert en ontdekt de bijzondere levensweg van de paling. Helaas gaat het niet goed met deze vissen. Hoe kunnen we ze een handje helpen? Al jaren is pizza salami de meest populaire bestelling bij Nederlandse pizzeria's. Kan dat niet anders? Janouk gaat de uitdaging aan en probeert de klanten van haar pizzatent te overtuigen om een keer voor een vegetarische variant te gaan. Lukt het haar om de salami van zijn troon te stoten? Remy krijgt weer een nieuwe groene uitdaging: Lukt het hem om een klimaatneutraal vervoermiddel in elkaar te klussen? Wat dacht je van varen in een badkuip? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1322477 1205.064 667 2021-03-02T12:57:22+00:00 yes no paling pizza vegetarisch klimaat https://schooltv.nl/video-item/waarom-loopt-bulgarije-leeg-economische-achteruitgang-na-toetreding-tot-de-europese-unie 2024-01-04T12:53:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37736.w613.r16-9.f7d6ac5.webp Waarom loopt Bulgarije leeg? | Economische achteruitgang na toetreding tot de Europese Unie Hier drinkt hij bier uit een flesje. Zie je het flesje? Op een dag zullen mijn kleinkinderen zien wat voor opa ze hadden. Maar ze spreken alleen Engels of een andere buitenlandse taal. We kunnen elkaar niet verstaan. Wonen je kleinkinderen in het buitenland? Ja. Ik heb vijf kinderen. Maar niemand woont hier in de buurt. Ze vinden me een zigeuner. Ze zeggen: Hij is een zigeuner, het is niet mijn opa. Een zigeuner is een sneue man, een bruut. Ze behandelen me niet als hun opa. Het enige goede, zegt men hier, dat het EU-lidmaatschap Bulgarije heeft gebracht is de mogelijkheid om in het buitenland te werken. Men zegt ook dat intussen vijf van de negen miljoen Bulgaren werk hebben gezocht in het buitenland. Ook de vijf kinderen van berentemmer Radi zijn vertrokken. Zijn enige vertier is één bezoekje in de week aan het café. En dat is ook de enige keer dat hij zich scheert. Een biertje. Vroeger had ik een beer. Hier heb je 50 cent. Al onze wegen zijn gescheiden. Mijn vrouw, de beer, mijn kinderen, ze zijn allemaal hun eigen weg gegaan. De een is die kant op, de ander is de andere kant op. De barvrouw kent Radi’s verhalen inmiddels uit haar hoofd. Zijn vrouw is dood, zijn beer is weg en al zijn kinderen zitten in het buitenland. Meestal loopt hij later een beetje wankel en eenzaam naar huis. Maar deze avond liep het anders. Ineens ging zijn telefoon. Het was zijn dochter, die in Griekenland woont. Om hem te verrassen was ze naar Jagoda gekomen. Ze zat hij hem thuis te wachten. We worden gefilmd. Dat wil ik niet. Ik ook niet. Niet filmen, niet filmen. Toen ze de camera zagen, namen ze allemaal de benen. Behalve de dochter. Ze willen niet dat hun vrienden hen zo zien. Dan worden ze uitgelachen. En er wordt gevraagd: Is dat jouw opa? Leven jullie echt zo in Bulgarije? Vandaar. Hij heeft hier echt een ellendig leven. Als ik hier nog woonde, zou ik gedwongen zijn om te liegen en te stelen. En nog wel meer om mijn familie te kunnen voeden. Zo gaat het nu in Bulgarije. Wat voor werk doe je in Griekenland? In cafés, hotels. Er is zat werk in Griekenland. Maar het is seizoenswerk. Geen vast werk. We zijn van plan om weer verder te trekken. Tot een paar jaar terug hadden we het naar ons zin op het eiland. Maar de laatste tijd zie je steeds meer van die Taliban. Of hoe noem je die ook alweer? Er zijn veel mensen verdronken, ook kinderen. Daarom komen er nu geen toeristen meer. Die willen niet meer in de zee zwemmen. Want je kan er zomaar het lijk van een kind of een volwassen man zien drijven. Sindsdien is het er gedaan met het toerisme. De buitenlanders komen niet meer. Op welk eiland zitten jullie? Op Lesbos. Zo noemen ze het. Maar er is daar geen werk meer. Dus we gaan er weer weg. Jullie moeten er weg. We gaan naar Rhodos. Wij zijn eigenlijk net als die mensen. Wij zijn ook op de vlucht sinds we weg zijn uit Bulgarije. In het begin kregen wij ook hulp. De Grieken gaven ons wat ze konden. Het zijn goeie mensen. Ze laten je niet op straat liggen. Maar hier laten ze je als een hond creperen. Wat kun je doen? We volgen allemaal ons eigen pad en leven ons eigen leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496585 413.48 977 2021-04-19T08:30:00+00:00 yes no Europese Unie economie emigreren https://schooltv.nl/video-item/meer-muziek-in-de-klas-zingen-over-het-songfestival-met-duncan-laurence-en-buddy-vedder 2024-04-10T16:49:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37737.w613.r16-9.9ff467c.webp Zingen over het Songfestival met Duncan Laurence en Buddy Vedder | Méér Muziek in de Klas Buddy is zijn eigen Songfestivallied aan het schrijven en krijgt daarbij hulp van niemand minder dan Duncan Laurence! In 2019 wint hij het Eurovisie Songfestival met zijn nummer 'Arcade'. Samen leren ze je het refrein en de danspasjes van Buddy’s nummer ‘Open up’. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496587 374.2 1457 2021-05-09T22:00:00+00:00 yes no songfestival energizer zingen https://schooltv.nl/video-item/ga-niet-naar-europa-ghanezen-op-zoek-naar-een-beter-leven-in-europa 2024-01-15T08:35:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37738.w613.r16-9.a049693.webp Ga niet naar Europa | Ghanezen op zoek naar een beter leven in Europa Ik zou zelfs mijn ergste vijand deze reis afraden. Illegale migratie moet onaantrekkelijk worden voor de jeugd. Laten we de jongeren vertellen wat ze niet weten. Opgroeiend in Ghana was er voor Aziz maar één droombestemming. Ik wilde alleen maar naar Europa. Vrijwel iedereen om hem heen was het ermee eens dat je daar welvarend en gelukkig kon worden. Mijn vader wilde dat ik doorleerde. Hij zei altijd: Aziz, in het leven moet je geduld weten op te brengen. Maar ik luisterde niet naar hem. En daar heb ik nu spijt van. Heel veel spijt. Nu geeft hij les aan kinderen om tegen die rooskleurige verwachtigen een realistischer verhaal te zetten. De woestijn oversteken is zwaar. Zo reisden we door de woestijn richting Italië. Een lijk op een truck. Een dode. De route is levensgevaarlijk. Ik heb acht jaar buiten Ghana doorgebracht. Ik heb daar niet gevonden wat ik zocht. Zonder papieren ben je daar niemand, je bent altijd op de vlucht. Wat je op tv ziet, is niet hoe het echt is. Dit is wat Aziz zich herinnert van zijn droom. Het was het jaar 2004. Na een reis door de woestijn had hij Libië bereikt. En met 35 anderen ging hij de Middellandse Zee op. Met een bootje dat niet was gemaakt voor een overtocht. En met aan boord een kapitein zonder ervaring. Hij biechtte op: Jongens, ik kan die boot niet besturen. Ik wil zelf ook naar Europa. Dus wat er ook gebeurt, het spijt me. Ze wilden ongezien de Italiaanse kust bereiken. Toen we op volle zee voeren, in internationale wateren tussen Italië en Malta zagen we het schip: De Cap Anamur. De bemanning gebaarde ons naar hen toe te komen. Maar we negeerden ze. We wilden door, en niet gered worden. Aziz wilde niet uit zee opgepikt worden. Bang dat hij het heft niet meer in eigen handen had. Maar de bootreis werd met het uur gevaarlijker. We dreigden te verdrinken. Ik trok als eerste mijn shirt uit en zwaaide ermee naar de Cap Anamur. Ze kwamen ons meteen redden. Het was shocking. Ik vroeg me af wat ik verkeerd had gedaan. Anderen lukte het heel makkelijk. Het was alsof ik was afgewezen door God. Na de redding was het lot van Aziz ongewis. Hij ontdekte dat de grens van Europa dichter zat dan ooit. Italië weigerde namelijk het reddingsschip aan wal te laten gaan. Het zou een voorbode zijn. Niemand zat te wachten op drenkelingen. We krijgen dus geen toestemming om de Italiaanse territoriale wateren in te varen? Dat klopt. Dagenlang voer het schip met Aziz doelloos rond. Voor Aziz en de anderen begon het reddingsschip steeds meer te lijken op een gevangenisschip. Het weer werd grimmig. De kapitein dreigde er een internationaal noodgeval van te maken en kreeg uiteindelijk toestemming om de haven binnen te varen. De opluchting bij Aziz was van korte duur. Zonder pardon werd hij op het vliegtuig terug naar Ghana gezet. Dat was het dieptepunt van mijn leven. Ik dacht dat ik alles kwijt was. Al mijn dromen en ambities weg. Uiteindelijk wist hij alsnog Europa te bereiken, maar zijn leven daar vond Aziz armzalig en vernederend. Na al die jaren in Europa kwam ik zonder enig resultaat terug. En hier zag ik dat mijn klasgenoten en collega’s inmiddels veel verder waren. Zo’n tien jaar die ik nooit meer zou kunnen inhalen. Met zijn reisgenoot Amino probeert Aziz nu te voorkomen dat landgenoten hun leven op het spel zetten voor een illusie. Ga alleen met een reden naar Europa. Bijvoorbeeld als je daar een beurs krijgt. Dus ga niet halsoverkop weg. Studeer hard. Maar het blijft lastig om een droom los te laten. Ik wil graag in Engeland gaan studeren en docent worden. Ik wil naar het buitenland, bijvoorbeeld naar de VS. Ik wil verpleegkundige worden in Duitsland. Sinds mijn achtste droom ik er al van om naar het buitenland te gaan, liefst naar een Europees land. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496586 341.61 1124 2021-04-19T09:00:00+00:00 yes no vluchteling Afrika boot https://schooltv.nl/item/wat-is-trombose 2024-07-04T07:31:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43187.w613.r16-9.c8ec4e3.jpg Wat is trombose? | Scrollverhaal over gevaarlijke bloedstolsels Trombose is een van de belangrijkste doodsoorzaken in Nederland. Bloedstolsels kunnen losschieten en verstoppingen veroorzaken, bijvoorbeeld in de longen. Wat zijn de oorzaken van trombose en wat kun je ertegen doen? Dat lees je in dit scrollverhaal. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 969 yes no bloedvat bloed https://schooltv.nl/item/wat-doet-het-leger 2024-07-04T07:31:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43149.w613.r16-9.c85cf63.jpg Wat doet het leger? | Scrollverhaal over de taken van het leger Het Nederlandse leger bestaat uit vier machten: de landmacht, de luchtmacht, de marine en de marechaussee. Wat zijn hun taken en hoe is het om op missie te gaan? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2866 2021-04-20T06:10:00+00:00 yes no leger werk oorlog https://schooltv.nl/item/wat-is-whatsapp-fraude 2024-07-04T07:31:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43189.w613.r16-9.9d7fae0.jpg Wat is WhatsApp-fraude? | Scrollverhaal over online oplichting Oplichters gebruiken steeds vaker WhatsApp om gegevens of geld af te troggelen bij mensen. Hoe werkt dat en hoe bescherm je jezelf tegen WhatsApp-fraude? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 832 2021-04-21T06:17:00+00:00 yes no hacken internet geld https://schooltv.nl/video-item/hoe-werden-joodse-onderduikers-ontdekt-verraden-door-je-buurman 2024-01-04T12:53:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37739.w613.r16-9.3399a6c.webp Hoe werden Joodse onderduikers ontdekt? | Verraden door je buurman Deze nazi-officier had de leiding bij de inval in het Achterhuis. Hij werd geholpen door de rechercheurs, Gringhuis en Grootedorst. Hoe ze het Achterhuis ontdekt hebben, weten we niet. Heeft iemand ze verraden of waren ze eigenlijk op zoek naar iets anders en hebben ze bij toeval de boekenkast in het Achterhuis ontdekt? Dat is de grote vraag. Niemand weet het. Helaas liep het vaak zo af. Van de 28.000 Joodse onderduikers zijn er ongeveer 8000 ontdekt, opgepakt en afgevoerd. Soms kwam het doordat iemand ze had verraden, bijvoorbeeld een buurman, die tipte dan de Duitse politie: daar op dat adres zit de Joden verstopt. Waarom zou je onderduikers verraden? Sommige mensen deden dat omdat ze het eens waren met de nazi's. Maar je had ook echte jodenjagers. Wie een Jood aangaf kreeg daar geld voor. Dat heette opgeld. Dit is een bon voor het verraden van vijf Joden. De verrader kreeg 37 gulden 50. Dat is nu ongeveer 250 euro, want in de oorlog kozen veel mensen de kant van de Duitse vijand. Zo had de nazipartij in ons land, de NSB, op z'n hoogtepunt honderdduizend aanhangers. Ze kwamen er openlijk voor uit dat ze bij het grote Duitse Rijk wilden horen. Zo'n 25.000 Nederlandse mannen zaten vrijwillig in het Duitse leger. Zij vochten dus mee tegen de geallieerden. Na de oorlog zijn veel van deze Nederlanders bestraft voor hun daden. Of Anne en de andere onderduikers en verraden of bij toeval zijn ontdekt, zullen we waarschijnlijk nooit weten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496595 112.08 2028-03-28T10:00:00+00:00 3251 2021-04-25T17:00:00+00:00 yes no Holocaust NSB onderduiken https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-was-prince 2024-04-25T09:09:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37740.w613.r16-9.c9e9c41.webp Wie was Prince? | Clipphanger In 1958 komt in Minneapolis Prince Rogers Nelson ter wereld. De kleine Prince is erg muzikaal en timmert op alle instrumenten die er in huis te vinden zijn. Hij componeert heel virtuoos zijn eigen liedjes, maar de teksten zijn soms een beetje pikant (voor een 12-jarige). Prince gaat het huis uit om op eigen beentjes te staan. En een bandje te beginnen! In zijn muziek laat Prince zich inspireren door zowel witte als zwarte muziekstijlen, en hij slaat een funky brug tussen new wave en disco. Op zijn 17de scoort hij al zijn eerste hit, ‘Soft and Wet’, en dan gaat het hard met de jonge artiest. Prince scoort de ene hit na de andere, zoals Kiss en natuurlijk Purple Rain. En bij zijn urenlange stomende shows gaat het publiek compleet uit zijn dak. In het stadion en de studio is Prince in de paarse hemel, maar van zijn platenbazen wordt hij groen en geel. Uit protest verandert hij zijn naam in een onuitspreekbaar symbool. Maar je mag ook gewoon The artist formerly known as Prince zeggen. Ondanks alles blijft hij altijd doen wat hij het liefste doet: en muziek maken. Tot april 2016, want dan is His Royal Badness definitief uitgespeeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16496600 93.4 2961 2021-04-21T09:40:00+00:00 yes no popmuziek https://schooltv.nl/video-item/sterft-de-paling-uit-palingen-tellen-met-manon 2024-01-04T12:53:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37741.w613.r16-9.5a8c251.webp Sterft de paling uit? | Palingen tellen met Manon Er zijn steeds minder vissen in Nederland. Sommige soorten zijn zelfs bijna uitgestorven. Ik ga vanavond kijken of we daar wat aan kunnen doen. Hee Mick! Hee Manon! Wij gaan vanavond palingen tellen, toch? Zeker. We kunnen hem langs de zijkant laten schuiven. Oke. Dat is diep, joh! Ja. Volgens mij kan hij niet verder, Mick. Hij ligt op de bodem. Dan zetten we een timer op vijf minuten en wachten we vijf minuutjes. Oke. En dat moet precies vijf minuten? Ja, zodat we de jaren kunnen vergelijken. Als je het op precies dezelfde manier doet kun je kijken hoe het gaat. Waarom is het belangrijk om palingen te tellen? Het gaat niet zo goed met de paling. Als we op veel plekken langs onze kust zo palingen tellen kunnen we kijken. Dat onderzoeken we hiermee. Dus eigenlijk willen we weten of het wel of niet goed gaat met de paling. Ja. Dat willen we eigenlijk onderzoeken. Ik hoop wel dat we een paar tellen straks! Gewoon trekken? Ja. Daar. Oe, ik zie al wat. Er zit wel wat in, ja. Maar wat het is? Er zit wat in! Kijk. Oke. Zie je dat, kijk. Zijn dit baby-palinkjes? Ja, dit zijn babypalingen. Je kunt zien dat ze helemaal doorzichtig zijn. O ja. Daarom noemen ze ze ook wel glasaal. Ja. En nu nog vier keer? Jazeker. Kijk hier! O! Dat is een. Twee. Ja! Nog een. Tellen. Er zitten veel in, hee. Kijk hier! Dit is al een wat grotere paling, kijk! Die is al niet meer doorzichtig en ook al heel glibberig. O! We kunnen hem er wel even in doen. O, wauw! Gaaf, he. Mogen we die dan meetellen? Die schrijven we ook op, ja. Maar we schrijven erbij dat het een iets oudere paling is. O, ja. 1, 2...3. 17, 18...19, 20...36, 37. 44, 45! Volgens mij zijn het er 45! Zo, dat zijn er veel! Hoeveel tellen jullie er normaal? De afgelopen keer hadden we er tientallen minder. Maar we gaan nu richting de piek van het seizoen. Dan zitten er meer glasaaltjes. Wat zeggen deze getallen nou precies? Door dit soort onderzoeken is gebleken dat de palingen de afgelopen 50 jaar meer dan 90 procent zijn afgenomen. Meer dan 90 procent zijn afgenomen?! Ja. Dat is echt heel veel! Inderdaad. Dat betekent van alle 10 babypalinkjes 50 jaar geleden is er nu nog maar eentje over?! Ja. Dus Mick, hier wonen palingen? Jazeker, dit soort gebieden langs het Haringvliet. Daar liggen veel stenen, pakken, planten. Daar kunnen de palingen mooi verschuilen. Overdag zitten ze dan veilig en 's avonds gaan ze op pad op zoek naar voedsel. Wauw! Dat klinkt als een palingparadijs. Jazeker, hier kunnen ze mooi opgroeien. Het voelt wel heel gek, hoor Mick. Ja. Je weet zeker dat er geen gaten in zitten? Hij is helemaal heel. Er ligt een tak onder water, niet struikelen. Moeten we echt helemaal het riet ingaan? Ik zet vaak mijn net er neer op een plek waar de schuilplaats van een paling kan zijn... en dan ga je met je voet zo proberen de palingen uit de plant te krijgen je net in. Ja. Ik ga even een nieuw stukje zoeken. Ik denk dat ze hier al lang weg zijn. Zo, het komt echt net onder mijn billetjes nu! Dat water, dat voel je wel! Ja, het is koud, he. Frips aan de bips. Heb jij er al eentje gevangen, Mick? Nee, helaas nog niet. O. O! O! Haha! Is je camera nog heel? De camera is gelukkig nog heel. Haha! O! Mick Mick, volgens mij heb ik een! Of nou ja...Hee, een paling. O, deze is dood. Even kijken. Het is een volwassen paling. Als ze zo groot zijn, hebben ze al echt 10-15 jaar in het zoete...Maar dit is er gewoon een! Ja, dit is een volwassen paling. Palingen komen uit Mexico, toch? Ja, die hebben dat hele stuk gezwommen. Die glasaaltjes worden daar geboren en zwemmen naar Europa, Nederland onder andere. Hier groeien ze op, zo'n volwassen paling is misschien wel 10-15 jaar oud. Als ze volwassen zijn, zwemmen ze helemaal terug naar Mexico. Waarom willen ze terug? Daar zetten ze eitjes af, daar willen ze voortplanten. De visjes die daar geboren worden, zwemmen helemaal terug naar Europa?! Die groeien hierop en zwemmen dan weer helemaal terug naar Mexico? Ja. Zo gaat het. En die leggen dan weer eitjes en die visjes zwemmen dan weer helemaal deze kant op! En dan krijg je in Nederlandse wateren zulke palingen. Wauw! Hoe komt het dat er zo weinig palingen zijn op dit moment? Daar zijn meerdere redenen voor. Waaronder de visserij, we vinden hem lekker. Maar ook barrières zoals dammen of sluizen. De Haringvlietsluizen zijn er een voorbeeld van. Haringvlietsluis? Hee Koen! Hee Manon! Dus dit is de boosdoener, de Haringvlietsluis? Ja, dit zijn de Haringvlietsluizen. Die zij al 50 jaar geleden gebouwd. Vanwege de watersnoodramp. Ja, want in 1953 stroomde een groot deel van Zeeland onder water. Dat kostte meer dan 2000 mensenlevens. Dus om te voorkomen dat dat nog een keer gebeurt, zijn de deltawerken gemaakt. Allerlei van dit soort grote dammen en sluizen. Zo zorgen we dat het zoute zeewater aan de ene kant blijft en het zoete rivierwater aan de andere kant. Maar sinds de deltawerken er zijn, is het aantal palingen erg gedaald. Want ze houden niet alleen de zee tegen. Ze zijn helaas ook heel goed in het tegenhouden van vissen. Dus die paling heeft dan dat hele eind van Mexico naar Nederland gezwommen. En dan staat hij hier voor een dichte deur! Ja, klopt inderdaad. Dan stoot hij hier zijn neus tegen de deur. Dus eigenlijk moeten die sluizen gewoon open. Dat is precies wat we ongeveer twee keer per dag doen. Dan zetten we de sluizen open, dan komt er zeewater in het Haringvliet. En dan kunnen de palingen met dat zeewater mee door, verder de rivier op. Ik zeg: open gooien die sluizen! Oe, wat vet! Zie je dat lichte water daar? Jaja. Dat is dus het zeewater dat door de sluizen het Haringvliet instroomt. Met allemaal vissen erin? Met allemaal vissen erin. Wat goed! Gaaf, he? Ja! Palingkies, kom maar! Het is zover, jongens! Tempo in die staartjes, de deuren staan open! Wees snel, sneller! Door die opening! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16501518 449.365 672 2021-04-22T08:15:00+00:00 yes no paling sluis Deltawerken https://schooltv.nl/video-item/rudi-hemmes-over-zijn-ontsnapping-tijdens-de-tweede-wereldoorlog-in-verzet-tegen-de-duitse-bezette 2024-01-04T12:53:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37742.w613.r16-9.e6d3d05.webp Rudi Hemmes over zijn ontsnapping tijdens de Tweede Wereldoorlog | In verzet tegen de Duitse bezetter Waarom wou u naar Engeland toe? Dan zegt mijn vrouw altijd: dat kun je makkelijk zeggen, je had de pest aan Duitsers. En je wilde de Engelsen helpen om ze eruit te krijgen. Klaar. Wij mochten om elf uur niet meer buiten zijn en om zes uur mocht je pas weer naar buiten. Ik dacht: wat krijgen we nou? Daar hebben ze geen moer mee te maken. Dus toen kreeg ik een ontzettende pest hadden ze. En toen dacht ik van dan ga ik naar Engeland en dan ga ik mij daar bij de troepen melden. En dan ga ik, wil ik meehelpen om ze eruit te schoppen. Bob en ik hebben besloten: we gaan naar Engeland. Hij heeft er echt iets aan gedaan en hij is echt begonnen met iets te doen. En daarmee heeft ie zijn vriend ook nog zover gekregen om ook mee te gaan. En hij heeft er echt wel voor gezorgd dat wij nu gewoon in vrede kunnen leven. Staat u op deze foto? Ik sta op die foto, moet je drie keer raden. Dat ben ik. Ik had in de oorlog de pest aan alle regels, die de Duitsers hadden geregeld, maar ik had later pas in de gaten dat er ontzettend vriendelijke kerels waren, die werkten voor de Duitsers en niet ertegen want als zij dat deden raakten ze hun gezin kwijt. Aan wie of waaraan denkt u dan, als het twee minuten stil is? Waar ik aan denk op de vierde mei? Aan mijn maatjes die het niet gehaald hebben en overleden zijn in de oorlog. Ik denk niet dat ik zoiets zou durven, ik vind. Ja, weet je. Ik denk dat ik wel mezelf zou verzetten, maar niet op zo'n grote manier door echt mijn leven echt heel erg in gevaar te brengen. Dus natuurlijk is het heel dapper van hem. Als kinderen zeggen van nou, zo moet dat helemaal niet, het moet heel anders, dat je dat moet doen. Je moet er iets van maken, je moet hier iets van zeggen. Je moet zeggen: dat klopt helemaal niet. Dat moeten wij niet doen. Dat moet je laten weten. Kijk, als hij er dan misschien niet meer is, dan betekent dit niet dat zijn verhalen er niet meer zijn. Dus zijn verhalen moeten wel blijven bestaan. Ik kan ze op school gaan vertellen, ik kan ze aan iedereen gaan vertellen. Ik hoop dat zij ook denken van wauw dit is echt belangrijk. Dit gaan wij ook vertellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16501520 197.52 486 2021-04-22T10:44:14+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog verzet https://schooltv.nl/video-item/soldaat-jackson-rodrigues-da-cruz-over-de-vredesmissie-in-bosnie-vrijheid-is-niet-vanzelfsprekend 2024-01-04T12:53:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37743.w613.r16-9.365a924.webp Soldaat Jackson Rodrigues da Cruz over de vredesmissie in Bosnië | Vrijheid is niet vanzelfsprekend Zo, strak uniform. Er staat natuurlijk wel iemand naast je die de oorlog zeg maar echt heeft meegemaakt. Euh, en die vertelt het dan. En dan komt het wel ineens dichtbij. En dan denk je van oh, dat had ook hier kunnen zijn. Ik ben mee geweest op een vredesmissie naar Bosnië. In 2002 en 2003, ben ik op vredesmissie geweest. Allebei een zes maanden durende missie. Wat was je missie daar eigenlijk? Wat deed je daar? Nou, wij gingen daar naartoe voor de wederopbouw van het land. Dus wat de mensen nodig hadden, dat deden wij zoveel mogelijk aan om die mensen te helpen. Of hetzij misschien een keer waterleiding leiding leggen en zeker zorgen voor de veiligheid en de andere behoeftes van de mensen die daar woonden. Dit wilde ik jullie laten zien. George Maduro, een oorlogsheld, ook al onderscheiden met de Willems-Orde omdat hij zijn leven in de waagschaal heeft gegooid voor ons, voor onze vrijheid. Zie jij jezelf ook echt als een oorlogsheld of gewoon...Nee, ik zie mezelf niet als oorlogsheld. Ik vind dat ik gewoon toen destijds mijn werk heb gedaan en zo zien heel veel veteranen het, dat wij gewoon ons werk doen, zoals de bakker brood bakt, doen wij andere mensen helpen waar nodig. Waar denkt u aan bij 4 mei? Aan de vrijheid die we hebben in Nederland. Het is namelijk niet vanzelfsprekend dat wij in de vrijheid leven. Besef je wel dat wij hier vrijheid mogen en kunnen leven? Ja ja. Vind je dat bijvoorbeeld normaal? En ja, men ziet het als normaal. Heb je misschien nog een opa? Ja. Heb je wel eens gevraagd toe wat hij ervan vindt? Euh, nee. Eigenlijk zou je dat eens moeten doen, want we hebben het ook niet gratis gekregen, de vrijheid. Daar hebben ook andere mensen voor moeten vechten. En het is helaas niet een gegeven dat je altijd in vrijheid mag leven. En in Nederland hebben we ook 75 jaar geleden hebben er ook hard voor moeten vechten om hier vandaag weer rustig te kunnen staan. Ik vind zelf dat vrijheid niet vanzelfsprekend is, want onze mannen en vrouwen van Defensie gaan nog dagelijks op pad om te zorgen dat er wel gewoon vrijheid is in heel de wereld. Ik ben 14. Maar wat zou ik kunnen doen voor de vrijheid zeg maar? Nou, om gewoon jezelf te zijn en daar bedoel ik mee niet ruzie zoeken met mensen, maar gewoon erover praten. Want zo beginnen 9 van de 10 oorlogen. Dus als jij er gewoon normaal met iedereen kan omgaan, en je hoeft niet met iedereen vrienden te zijn. Je kan best een keer oneens zijn met je klasgenoot, maar gewoon je eigen mening geven. Dan houden we het land gewoon vredig. Daar ben ik van overtuigd. Je hoeft niet met iedereen vrienden te zijn , je hoeft niet met iedereen ruzie zoeken, maar als je gewoon met iedereen door één deur kan dan is dat meer dan zat. Dan hoeven we elkaar ook niet de deur uit te vechten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16501522 202.08 1017 2021-04-22T11:19:32+00:00 yes no oorlog vrijheid vrede https://schooltv.nl/video-item/ileen-over-hoe-ze-uit-syrie-vluchtte-van-explosies-naar-vrijheid 2024-01-04T12:53:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37744.w613.r16-9.3ac3fcd.webp Ileen over hoe ze uit Syrië vluchtte | Van explosies naar vrijheid Stel je voor dat er geen oorlog is en dat we allemaal in vrede met elkaar zouden leven. Mijn naam is Ileen en ik ben 10 jaar. Toen ik klein was, kon ik mij niet voorstellen hoe het is om in vrede te leven. Drie jaar geleden ben ik namelijk gevlucht. Gevlucht uit de oorlog in Syrië, naar Nederland toe. Samen met mijn familie. En daar wil ik jullie wat meer over vertellen. Voordat ik geboren werd, was Syrië een vrij land. Dat vertelt mijn familie altijd en we hadden het thuis goed. Mijn vader had een eigen bedrijf en daarvoor reisde hij de hele wereld over naar China en zelfs naar Nederland. Maar toen brak de oorlog uit en niet veel later werd ik geboren. Ik zal het geluid van de vliegtuigen die boven ons huis vliegen nooit vergeten en het geluid van de explosies van bommen om ons heen, wel vier keer per dag. Dan moesten wij snel naar de kelder om te schuilen. Twee keer is ons huis beschoten en heel veel van ons huis was opeens weg. En toen ik zes jaar oud was, viel er na een explosie een steen door mijn slaapkamerraam, waardoor ik dood had kunnen gaan. Nu we veilig zijn, kunnen we er gelukkig om lachen. Ik kon maar één keer per week naar school. Soms twee keer. Maar het was heel anders dan hier, want spelen met vriendjes en vriendinnetjes? Dat kon niet. We gingen wel vaak naar familie toe. Als we het bij elkaar waren, dan leek het even alsof er niks aan de hand was en vergat ik even om bang te zijn. Mijn familie wist uiteindelijk ook om mijn broer Mohammed naar Nederland te sturen. Hij was toen 16 jaar. Wij zouden dan later naar hem toe kunnen komen en hopelijk samen veilig in vrede leven. Zouden we allemaal ook weer echt naar school konden. Dat was dan weer de droom van mijn vader en mijn moeder. Maar vlak na dat mijn broer naar Nederland was gevlucht, gebeurde een ongeluk. Ze hadden een bom onder de auto van mijn vader geplaatst en net zo lang gewacht tot hij zijn ouders broer naar buiten kwam. Mijn broer raakte gewond. Mijn vader overleed. Ik was toen zes jaar. Na de dood van mijn vader, zijn mijn moeder, mijn ouders, mijn broer en ik ook gevlucht op weg naar Mohammed. Toen ik hier aankwam, zag ik mijn broer Mohammed weer. Ik had hem toen drie jaar niet gezien. Ik geloof dat ik nog nooit zo blij ben geweest. Blij om mijn broer weer te zien. Blij dat we allemaal veilig waren. Blij dat we weer opnieuw mochten beginnen. Dat ik weer naar school kon. Dat ik later hopelijk kan studeren. Want ik wil graag apotheker of scheikundige worden. Dat ik hier in vrede kan leven en blij dat ik het geluid van de oorlog, de bommen en explosies niet meer hoef te horen. Ik ben iedereen in Nederland heel dankbaar dat wij hier mogen wonen in een stad met heel veel bloemen, waar zelfs de koning woont, waar ik heel veel verschillende vriendjes en vriendinnetjes heb, met wie ik gewoon kan spelen zonder bang te zijn. Wij werken in vrijheid, wonen samen met mijn broers en met mijn moeder die nu opeens ook de rol van vader heeft. Bij alles kan ik zeggen wat ik wil. En soms zelfs boos kan zijn. Dat durfde ik vroeger namelijk niet. Ik wens vandaag dat we in de wereld stoppen met vechten en stoppen met pesten als ze lief zijn voor elkaar. Dan kunnen we in vrede leven. Dank jullie wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16501526 248.8 1572 2021-04-22T11:45:00+00:00 yes no Syrië vrijheid vrede https://schooltv.nl/video-item/hoe-kunnen-mensen-vliegen-in-een-film-vliegen-in-een-harnas 2024-01-04T12:53:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37745.w613.r16-9.ef8a56e.webp Hoe kunnen mensen vliegen in een film? | Vliegen in een harnas Welkom bij Willem Wever. Ik zit in 'n lastig parket. En waarschijnlijk denk je: Hoe is hij daar beland? Mijn dag begon zo. Zoe, welkom in ons kantoor. Oewah. Jij hebt een vraag. Hoe mensen kunnen vliegen in 'n film. Heb je zelf al 'n idee van hoe ze dat kunnen doen? Green screen? Dus zo'n groen vlak waarin ze alle achtergronden kunnen zetten. Dus ook wolken. Dat je het idee hebt dat je in de lucht bent. Ja. Hoe voelt het? Echt cool. Denk je dat dit gaat werken? Wel het idee... maar ik weet niet of dit echt werkt. Het mag wel wat harder. We gaan harder. Je hebt gelijk. Let's go. Ooo, pas op, achter je. Ho! Woho. Ja, gaat het? Dit is echt een debiel idee. Vind je het een debiel idee? Echt? Ik... ik... Volgens mij doen ze dit ook op de filmacademie. Gooi die vuist omhoog. Boem! Kijk, kijk, zie je. Zie je! Je passie erin gooien. Je vliegpassie. Jaaaaa! Daar gaan we. Woehoeeee. Wolken. Bam, wolken. Zie je dat? Ja. Ja, ja, ja. Wat vind je ervan? Apart. Denk je dat ze dit doen in films? Ik betwijfel het. Je betwijfelt het. Ja. Dat is heel netjes gezegd. Het is meer een beetje zweven, toch? Je wilt vliegen. Ja. Ik denk dat we nu alles hebben geprobeerd wat in onze macht lag. Het is tijd om de professional erbij te halen. En actie, Liz. We zijn op bezoek bij een van de grootste stuntteams van Nederland. Wat zijn we hier aan het doen? We trainen met Liz voor een film. Waarbij ze moet vliegen, zweven. Dus dit is eigenlijk een glimp van hoe mensen vliegen in een film. Achter de schermen. Ja. Vanuit hier werken we. Als we alles gedaan hebben, gaan de spullen in een bus en gaan we de filmsets op in Nederland en in Europa. Wij hebben het ook geprobeerd. Op een... Kist. Met een green screen wel, he? Geen slecht idee. Het was geen succes. Oke. Dus daarom zijn we nu hier bij jou, Marco. Hoe gaan we dit aanpakken? In dit geval gebruiken we kabels. En speciale harnassen. Daarmee kunnen we ervoor zorgen dat mensen gewichtloos lijken. Daar hebben we ook sterke mannen voor nodig. In dit geval Bryan en Paul, die in het rigging team zitten. Precies. Het... het wat? Het rigging team. Rigging team. Zij zorgen ervoor dat alle touwen goed vastzitten. En dat alle systemen goed werken. Als dat van tevoren geoefend kan worden, kun je dus mensen laten vliegen. Later worden alle touwen weggehaald met de computer. Waardoor het lijkt alsof iemand echt gewichtloos is. Oke. Als je de illusie van de kabels goed wilt verkopen... Liz, doe het eens heel slecht. Dan gaat ze omhoog. Kijk, nu gaat ze hangen. Kijk, zo gelooft niemand dat er iemand gewichtloos is en de lucht in gaat. Maar Marco, is er een kans dat Zoe eh... de lucht in gaat? Als je al de green screen hebt geprobeerd en de windmachine en de strijkplank dan is dit logischerwijs de volgende stap. Normaal zit het harnas onder de kleren. Want we willen in de film niet zien dat iemand een harnas draagt. Dus de kleren worden wat groter. Harnasje eronder. Gaatjes in de broeken. En dan de kabeltjes eraan. Zit 't goed? Ja. Voor elke manier van vliegen is 'n andere manier van vastmaken. Als we Liz nu een klein stukje optillen... Door magische krachten, en stop, til ik haar omhoog. Het hele lichaam wordt gedragen door het harnas. Dat is langer vol te houden. Je hebt meer comfort. En de houding kunnen we zo beter garanderen. Oke, Liz naar eerste positie. Oke. Paul klaar? Ja. Liz klaar? Ja. En drie, twee, een. Go. Wohohohooo. Okeeee. Doen jullie ook wel 'ns stunts? Ja. Ja, toch? Ik doe ook m'n eigen stunts. Cool. Hebben jullie wel 'ns wat gebroken? Nee. Nee. Nee, ik ook niet, man. Nog nooit. Veiligheid is alles, he? Ja. Daarvoor repeteren we veel. Veiligheid is 't belangrijkste dat er is. Ben je er klaar voor? Ja. Oke. Dan mag ze naar eerste positie. Onthouden, he? De touwtjes zorgen ervoor dat je onze kant op blijft wijzen. Dus probeer je zelf een beetje recht te houden. Hartstikke goed. Dit is perfect. Daar gaat-ie. Zoe klaar? Ja. Drie, twee, een. Go! Woeh! Go! Go. Oh! Hahaha. Wat leuk. Zo ging het supergoed, he? Ja, geen pijn, geen last. Nee. We hebben buiten 'n installatie waarbij er vijf meter bij komt. Wil je dat proberen? Ja, hoor. Echt? Tien meter? Je bent wel 'n bikkel! All right. Ik eh... Tien meter is niks, hoor. Hee, Zoe. Ben je er klaar voor? Ja. Vind je het niet 'n beetje eng? Nee. Nee? Je bent echt... Ze is echt ijskoud. Echt ijskoud. Zoe, het mooiste is het als je nu naar beneden valt... We tellen af: Drie, twee, een, go. En val dan alsof je... Waaaaah. Aaah. En dan vlak boven de grond hang je stil en dan denk je: Oh, gelukkig, ik heb het gered. Dus 'n beetje acteren. Jaaa, dat is leuk. Proberen? Ja. Oke. Zoe? Ja? Denk aan het acteren, he? Gillen, he? Ik ga 't proberen. Drie, twee, een, go! Aaaaah! Haha. Goed, hoor. I like it. Top. Zou je zelf stuntman of -vrouw willen worden? Dat lijkt me best wel leuk. Nou, volgens mij heb je een goeie sollicitatie afgegeven. Acteren is volgens mij het moeilijkste. Dat als je in zo'n harnas zit en valt... je ook nog moet acteren. Marco, kan ik je ergens mee helpen? Ik sta te luisteren. Fantastisch verhaal. Jij zei toch ook dat je zelf stunts deed? Tuurlijk. Ik heb 'n harnas voor jou klaarliggen. Neeee. Ik ben heel groot, he? Dus ik weet niet of dat past. Maar Marco... Je bent er klaar voor, jongen. Ja. Ik ben twee meter lang, he? Nou heb je 'n mooi harnasje gefikst... maar wat je niet ziet: Ik weeg ook 105 kilo. Dus hoe ga je mij eh... Neeee, toch? Nee, doe normaal. Neeneeneeneenee. Kom maar liggen op je buik. Je gezicht die kant. Waar gaan we naartoe? Pas op, de heftruck gaat naar achter. Hahahahaha. We hebben antwoord op de vraag, toch? We zijn klaar. De stunt is afgelopen, toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16502543 449.28 1363 2021-04-27T22:00:00+00:00 yes no film https://schooltv.nl/video-item/kun-je-koken-met-huishoudelijke-apparaten-soep-uit-een-koffiezetapparaat 2024-01-16T16:28:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37746.w613.r16-9.6b00738.webp Kun je koken met huishoudelijke apparaten? | Soep uit een koffiezetapparaat Heerlijk, Edson. Je hebt effe gekookt? Ruik je 't al? Ik ruik nog weinig, moet ik zeggen. Hahaha. Ik ben benieuwd wat er op het menu staat. Boem. Huh? Deze staat hier om 'n reden, want we kregen een vraag binnen van Tijn. Tijn, jij hebt de vraag: Kun je koken met huishoudelijke apparaten? Hou je van soep? Ik hou van 'n soepje. Zeker. Als voorgerecht dacht ik: soep met balletjes. In dit gedeelte van het koffiezetapparaat... gaat water. Toch? Ja, dat heb je heel goed. Ja. Daar gaat water in. Precies. Is jouw koffie als-ie eruit komt, warm of koud? Ik drink 'm graag warm. Precies. Ergens wordt-ie warm. Ja. Als jij nou... Maar hoeveel graden wordt dit? Ik heb geen idee. Hier heb ik zelfgemaakte soepballetjes. Kijk, Tijn. Zie je? Die tomaatjes zijn verpulverd. Poeder. Tomaatpoedersoep. We gooien de balletjes daar waar eigenlijk het koffiefilter in moet. Nu loopt het water langs de balletjes in je soep. Dus je soep krijgt ook nog de smaak van de balletjes mee. Dus je brengt de soep ook lekker op smaak. Door het hete water krijg je soep, maar door de stoom... worden je balletjes... Gestoomd. Hehe! En gaar, hopen we. Dus... pam. Dat is wel 'n dingetje. Vlees moet wel goed garen. Anders word je hartstikke... Ziek. En nu is het wachten. De balletjes worden al wel echt... gewoon een soort van gaar. Tijn zit nu met open mond te kijken. Die denkt: Ik pak gelijk het koffiezetapparaat. Check wel bij je ouders of ze het wel oke vinden. Ja, dat ze niet morgen een espresso met soepballen... Hahaha! Met soepballensmaak drinken. Dat is ook niet de bedoeling. Nu de soep dus heet is en de ballen medium rare, gooien we de... Oooo, zet uit, zet uit. Gooien we de ballen... Gooien we de ballen in de soep. Om ze dus verder te laten garen. Zorg dat je de balletjes ook 'n beetje marineert. Heerlijk. Zullen we maar aan tafel dan? Kijken of 't wat is? Hoppatee. Soepie erbij. Oooo, lekker, hoor. Lekker, hoor. Jij als grote eter mag 't grote bord. Ja. Effe kijken, balletje erbij? Zo, kijk 'ns. Kijk, die balletjes zijn nu ook goed gaar. Lekker soepie, hoor. Het voorgerechtje kun je gewoon maken. Met een koffiezetapparaat. Ja, je kan 't gewoon maken. Of het lekker is, dat laat ik effe in 't midden. Hahaha! Uche! Hahaha! Hoofdgerecht? Het hoofdgerecht. Kom mee, ik heb 'n leuk idee. Kijk 'ns aan, het hoofdgerecht. Wat is het plan? Ik hou zelf ook wel van een visje op z'n tijd. Dus ik heb hier een heerlijk zallempie. Lekker, hoor. Die gaan we bereiden op 'n heel speciale manier. Ik vrees dat je me gaat vertellen... Nee! In de vaatwasser! Neee. Ja. Maar dan krijg je heel natte vis. Die raakt nooit gaar.Jawel. Het wordt 65 graden in de vaatwasser. En die gerechten stomen dan, want er komt veel water vrij. En het is ook gezond. Omdat het op lage temperaturen stoomt... houd je veel vitamines vast. Deze gaat erin. Hatsikidee. Aanzetten. Paar uurtjes wachten en dan is je visje klaar. Een paar uurtjes? Ja, dat was ik vergeten te zeggen: Die vaatwasser heeft een programma van twee uur. Maar we zijn een televisieprogramma, dus we gaan geen twee uur wachten. Dus Tijn, ik heb 't al voorbereid. Nou, wil jij de helft? Ja, kom maar. Kijk 'ns, jongen. Dit is dus het resultaat. Hoe het er dan gaat uitzien. Ik had niet gedacht dat dit zou lukken. Maar hij ziet er perf... Kijk, dit is gewoon gaar. Ik moet zeggen: Het ruikt lekker. Hij is gewoon lekker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16502549 245.61 22182 2021-04-28T22:00:00+00:00 yes no koken soep zalm https://schooltv.nl/video-item/de-val-van-ceausescu-roemenie-als-dictatuur-1 2024-01-04T12:53:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35981.w613.r16-9.c1fc97b.webp De val van Ceausescu | Roemenië als dictatuur In 1989 wankelde het communisme in Europa op zijn grondvesten. De Berlijnse Muur viel. In Tsjechië voerde Havel zijn fluwelen revolutie door. In Polen zat vakbondsleider Lech Walesa sinds de zomer met Solidarność in de Poolse regering. Maar gek genoeg waren er in de laatste maanden van 1989 in Roemenië nog weinig tekenen die wezen op een op handen zijnde ommekeer. Bij het veertiende partijcongres, dat slechts een maand voor Ceausescu's dood plaatsvond, leek er nog niets aan de hand. Alle aanwezige partijleden klapten net als altijd braaf voor Ceausescu's nieuwe plannen. Ceausescu en het volk, Ceausescu en de PCR. Ceausescu regeerde 24 jaar lang Roemenië als een neo-Stalinistische despoot. Zijn beleid werd gekenmerkt door ad hoc besluiten, waaronder het volk danig te lijden had. En door megalomane bouwprojecten waarmee hij internationaal aanzien hoopte te verwerven. Zo liet hij bijvoorbeeld een groot deel van Boekarest platgooien om er een immens parlementsgebouw en een zeven kilometer lange boulevard voor in de plaats te zetten. Iedere dag kwamen er mensen op de bouwplaats om. Het leger werkte hier non-stop. En alles moest natuurlijk heel snel, gehaast gebeuren. Ceausescu had nog maar weinig tijd, zoals we nu weten. Zo woonden er mensen in dit gebied die pas als de bulldozers kwamen, wisten of hun huis bleef staan of niet. Een kennis van mij was theaterdirecteur. Hij had altijd zijn koffers klaarstaan want niemand wist waar en wanneer dit sloopproject zou ophouden. Toen Ceausescu stierf, was dit project nog lang niet afgerond. Tot op de dag van vandaag is veel grond waar oude huizen zijn gesloopt nog onbenut. Sorin Antohi heeft net als de meeste kritische intellectuelen onder Ceausescu nooit veel rijkdom gekend. Hij neemt ons mee naar de villa in Boekarest, waar de Ceausescu's woonden. Het contrast met de omstandigheden van de gewone burgers in de jaren 80 is immens. Als je geen tandpasta, boter, melk, brood, vlees kunt kopen en niet in de eerste levensbehoeften kunt voorzien, wordt het leven moeilijk. En daar waren de mensen voornamelijk mee bezig van 1978, 1979 tot 1989. Het werd elke maand, elk jaar erger. Eind jaren '80 was het dieptepunt bereikt. Je zat in de kou. Ik had een elektrisch radiatorkacheltje. Maar meestal was de stroom afgesloten. En als er dan weer stroom was, kon je twee uur tv kijken naar Ceausescu en z'n prachtige projecten en geweldige prestaties. Ceausescu leek de maand ervoor nog vast in het zadel te zitten, maar in een tijdsbestek van enkele dagen zou alles veranderen. Een opstand in het westen van Roemenië sloeg over naar Boekarest. Ceausescu, die zich totaal niet bewust leek van de situatie in het land, hield op 21 december zoals altijd een publieke redevoering op het bordes van het partij-gebouw. Maar ineens begonnen mensen te roepen en de vlam sloeg in de pan. Stilte! Stilte! Kom terug, kameraden. Blijf rustig. De verbijstering en het ongeloof op het gezicht van Ceausescu was tekenend. Gewend als ie was aan een applaus, zoals nog geen maand eerder bij het partijcongres, kon hij deze publieke afwijzing gewoon niet bevatten. En het werd nog erger, want de volgende dag werd het partij-gebouw door demonstranten bestormd en Ceausescu moest vluchten. Hij werd overgebracht naar een kazerne ten noorden van Boekarest. Op 25 december werd er in een geïmproviseerd zaaltje een haastig proces tegen hem en zijn vrouw opgezet. Een proces dat nog geen twee uur zou duren. Hier stond de tafel, met daarachter de vijf mensen die hem berechtten. Hier stond de tafel met de assistenten. Hier zat zij, en hier hij. Sta op alsjeblieft. Lees de grondwet maar. Die heb ik gelezen. Het volk dat voor zijn land vecht zal stand houden tot deze bende van volksverraders uitgeschakeld is. De bende die in samenwerking met het buitenland deze staatsgreep beraamd heeft. Na het proces is het tribunaal daar naar binnen gegaan. En binnen een minuut hebben ze het doodvonnis geveld. Sta op. Nee. Wij zijn maar gewone mensen. In de naam van de wet en van het volk verklaart dit geheime tribunaal unaniem dat de beklaagden, Nicolae en Elena Ceausescu worden veroordeeld tot de hoogste straf. Zijn jullie bang voor het volk? Kinderen toch. Ze kwamen uit die deur. Er was een woordenwisseling met een soldaat. Zij schold de soldaat uit en hij haar ook. Hij zei tegen haar: je bent er geweest. Ze werden hierlangs gevoerd tot aan die muur. Ze werden tot hier meegevoerd en met het gezicht deze kant op gekeerd. De soldaten liepen twee, drie meter naar achteren. Ze hielden het geweer op heuphoogte en hebben allemaal een magazijn leeggeschoten. Een magazijn heeft dertig kogels. De ironie van de geschiedenis is dat vandaag de dag in Boekarest alle gebouwen op Ceausescu boulevard van de overwinning van het socialisme getooid zijn met grote billboards en lichtreclames voor met name westerse producten. Maar aan het eind van de boulevard staat nog altijd Ceausescu's trots. Het kolossale Huis van het Volk. Als je een metafoor zoekt voor de continuïteit tussen de tijd van Ceausescu en de tijd van de democratie in Roemenië, dan zou dit een goede metafoor zijn. Want in dit gebouw zit nu het parlement. En sommige mensen die vóór 1989 in dit gebouw zaten, zitten er nu nog steeds. Er is een samenleving waarin je probleemloos kunt stelen en alles kunt bouwen. Als je kijkt naar de samenstelling van de regering, besef je dat het ongeveer 19 jaar heeft geduurd voordat de tweede en derde echelons van de heersende elite van het Roemenië van vóór 1989 weer waren teruggekeerd en nu zelfs volledig gelegitimeerd, omdat het volk ze democratisch heeft gekozen. Punt twee: Roemenië is lid van de EU, als u dat mocht zijn vergeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16502542 546.602 6229 2021-04-22T13:30:00+00:00 yes no dictatuur revolutie https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-er-gebarentolken-gevoel-overbrengen-met-gebaren 2024-01-04T12:53:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37748.w613.r16-9.7e8eb57.webp Waarom zijn er gebarentolken? | Gevoel overbrengen met gebaren Hallo, Tim en Edson. Ik ben Anne. En mijn vraag aan Willem Wever is: Waarom zijn er gebarentolken nodig bij het Journaal als je de ondertiteling kan aanzetten? Dove mensen kunnen toch lezen? Goeie vraag. Ik kan 'm niet zelf beantwoorden. En dus praat ik met misschien wel... de bekendste gebarentolk van Nederland: Irma Sluijs. Ze was te zien in bijna elke persconferentie. En ze wacht hier in het NOS-gebouw. Kom mee. Hoe is dat voor jou om ineens zo ontzettend bekend te worden? Nou, ik vind 't niet zo heel leuk. Waarom is dat? Als ik boodschappen ga doen, word ik aangesproken. Of ze doen het gebaar 'hamsteren'. Dat gebeurt vaker. Hoe bereid je je voor als je 't 8 uur-Journaal moet tolken? Als ik straks klaar ben, ga ik naar boven. Dan kan ik de teksten van de presentator voorbereiden. Ken je alle woorden die erin staan? Er bestaat een online gebarenwoordenboek. Daar kun je woordjes intikken en dan krijg je een filmpje. Waarom moet er een tolk bij zijn? Kunnen doven niet de ondertiteling lezen? Ja, dove mensen kunnen ook Nederlands lezen. Alleen is een ondertiteling platte tekst. Dus je kan niet zien of iemand iets boos zegt of juist heel blij. En je kunt ook niet zien wie er praat. Daarbij komt dat voor veel dove mensen het Nederlands niet hun eerste taal is. Dat kun je hiermee vergelijken: Als je Nederlands hebt geleerd van je ouders en je moet dan belangrijke informatie in het Engels of Frans lezen, dan mis je ook belangrijke woorden. Dus daarom is er voor dove mensen gebarentaal. Terwijl Irma zich aan het opmaken is, zijn ze achter mij bezig met de live-uitzending van het NOS Sportjournaal. Dit is de studio. Ja. Wooo. Hee, ik zie mezelf. En dan is het eh... hai. Sta je hier dan alleen? Ja. Echt waar? Ja. Dus je hebt geen collega's om je heen? Nee. Je doet het helemaal alleen. Zet 'm op. Politie begint onderzoek naar corruptie in eigen gelederen. Er zou informatie zijn gelekt. De politie kon maandenlang meelezen. Een takkenschaar... takkenzaag, snoeischaar, gasbrander, tiewraps en handboeien. Tot zover dit NOS-Journaal. Bedankt. Dank je wel. Wat fantastisch om te zien. Hoe ging het? Het was pittig. Het was wel lang volgens mij. Het is ontzettend veel. Ik zie je non-stop gebaren doen. Is het moeilijk om te leren? Toen ik begon, vond ik 't hele moeilijk. Zeker, ja. Maar als je als doof kind geboren wordt, is 't niet moeilijk. Dan is het je moedertaal. Dus als je jong bent en je leert 't, dan gaat het makkelijker, dan als je op latere leeftijd een taal moet leren. Ja. Zoals elke taal. Is dan 'gebarentolk' het juiste woord? Of 'doventolk'? Nee, 'doventolk' heeft een wat negatieve klank. De officiële naam zou zijn: tolk Nederlandse gebarentaal. Ik vond 't heel leuk om te zien hoe jij te werk gaat. Volgens mij is je vraag bij dezen beantwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16502556 190.89 950 2021-04-29T22:00:00+00:00 yes no gebarentaal https://schooltv.nl/video-item/het-videodagboek-van-anne-frank-op-transport 2024-01-04T12:53:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37763.w613.r16-9.ac65379.webp Het videodagboek van Anne Frank | Op transport Op 4 augustus 1944 worden Anne en de andere onderduikers gearresteerd. Ze belanden in kamp Westerbork. Op 3 september 1944 moeten zij op transport. Waarheen? Anne vertelt zelf over het einde van haar leven: haar angst, de wreedheden die ze ziet, het zware werk en de onzekerheid over haar familie. Het eten dat haar schoolvriendin Hanneli over het hek van Bergen Belsen gooide wordt gestolen. Anne en Margot worden steeds zwakker. De scenes zijn gemaakt op basis van feiten, bronnen, archiefbeelden en getuigenverklaringen. Ook is er gebruik gemaakt van het boek Na het Achterhuis, van Bas von Benda-Beckmann. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329144 1150.056 5933 2021-05-02T17:00:00+00:00 yes no Anne Frank dagboek Tweede Wereldoorlog onderduiken https://schooltv.nl/video-item/gewoon-bloot-transgender 2024-01-16T16:21:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37478.w613.r16-9.f7eee7d.webp GEWOON. BLOOT. | Transgender Vragen waar de kinderen antwoord op krijgen zijn o.a. Wanneer weet je dat je transgender bent en dat 't niet onzekerheid is? en Naar welk toilet ga je? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329168 925.608 13402 2021-05-02T17:30:00+00:00 yes no gender https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-181 2024-01-04T12:53:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37765.w613.r16-9.b5df66d.webp Studio Snugger | Aflevering 181 Onderwerpen: Vissen, Tomatenmatras, Emoji's, Wc-papiertabletten, Haar groeit door water en Musiceren. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1319068 931.512 7387 2021-05-02T07:00:00+00:00 yes no vis tomaat https://schooltv.nl/video-item/zapp-your-planet-de-knoflookpad-het-asiel-en-de-kinderklimaattop 2024-01-04T12:53:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37766.w613.r16-9.8c2262c.webp Zapp Your Planet | De knoflookpad, het asiel en de kinderklimaattop Janouk draait mee in het dierenasiel. Hier worden dieren klaargestoomd voor een tweede leven bij een nieuw baasje. En daar komt nog flink wat bij kijken! Remy wordt fan van een wel heel bijzondere bewoner van ons kikkerland: de knoflookpad. Maar het gaat niet goed met deze held, daarom kan hij wel wat extra aandacht gebruiken! En Manon gaat langs bij kinderen die meedoen aan de kinderklimaattop, welke ideeën hebben zij om de planeet gezonder te maken? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1322478 1195.704 475 2021-04-25T16:00:00+00:00 yes no pad asiel klimaat https://schooltv.nl/video-item/in-gesprek-over-vrijheid-en-oorlog-trijneke-en-sara-waren-beide-10-tijdens-een-oorlog 2024-01-04T12:53:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37767.w613.r16-9.b7b6f8b.webp In gesprek over vrijheid en oorlog | Trijneke en Sara waren beide 10 tijdens een oorlog Voor mij is vrijheid eigenlijk gewoon met mensen van wie je van houdt met elkaar kunnen zijn en dat je niet steeds afscheid hoeft te nemen. Vrijheid is niet bang hoeven te zijn. Kunnen doen en laten wat je wilt. Wie ben jij? Ik ben Trijneke Blom-Post en ik ben de tweede van een groot gezin. Als je de foto ziet, sta ik rechtsonder. En wie ben jij? Ik ben Sara en ik ben vijftien jaar oud. Ja. Ik ben geboren in Syrië, in Aleppo en ik ben gevlucht van Syrië toen de oorlog was begonnen. Wat is jouw eerste herinnering aan de oorlog? Ik en mijn zusje gingen bijvoorbeeld altijd 's nachts aan het raam zitten en sterren tellen. Het was gewoon normaal een nacht bij ons, we waren gewoon aan het slapen. Die nacht hoorden we een bom. Ik en mijn zusje renden naar mijn moeder en mijn vader, we maakte ze wakker. Het was zo van, ja, wat is dat voor geluid? Wat gebeurt hier? En mijn ouders wisten het ook toen nog niet. Na een paar dagen wisten we dat er een oorlog uitbrak. Dus toen moesten we in plaats van de sterren gaan bommen tellen, hoe vaak een bom valt. Wow, wat een spelletje. Tellen waar een bom valt en hoeveel er vielen. Ja. Wat was uw eerste herinnering? Mijn eerste herinnering aan de oorlog was de dag dat de Duitse soldaten door het dorp trokken. Duitse soldaten zingend en marcherend, vliegtuigen en geluiden. De bezorgdheid van de volwassenen. Ik was bang. En jij, was je bang? Eerlijk gezegd, eerst niet. Ik wist totaal niet wat een oorlog was of wat voor bommen het zijn, maar nadat ik zag hoeveel mensen er dood aan gingen. Toen werd ik wel een beetje bang. En heb je ook gewonde mensen gezien? Ja, heel vaak. En dode mensen? Ja, ook vaak. Wat deed dat met jou? Ja... Ja, ik kon niet geloven dat zoiets zou gebeuren. Gewoon opeens, want de dag ervoor was het gewoon een normale dag, was ik met mijn ouders, met mijn hele familie en de volgende dag zie ik verschillende bommen en een week later zie ik mensen met wonden. En nog een week later zie ik allemaal mensen die dood liggen. Dat er zoveel is verwoest. Ja. Ja, Sara, een oorlog levert alleen maar verliezers op, in alle opzichten. Er is geen winnaar. Waarom kwam uw vader in verzet? Toen hij hoorde dat de Joodse bevolking gevaar liep, is hij de Joodse bevolking gaan helpen. Er moesten allerlei onderduikplekken gevonden worden voor al die mensen. En daar heeft hij zich erg mee bezig gehouden. Het werd heel druk in huis. Er kwamen steeds meer mensen en het gebeurde wel eens op een avond dat er wel dertig mensen kwamen. Vader was opgepakt. Toen moeder dat te horen kreeg, moest het gezin halsoverkop onderduiken en een oom en tante van me die op dat moment op het dorp waren die hebben mij uit school gehaald en meegenomen naar hun huis, ergens in the middle of nowhere. Ik wist niet waar mijn ouders waren in die tijd. Ik wist wel dat ze door waren gegaan met verzetswerk en dat ze niet meer thuis waren. Maar verder wist ik ook niks. Ik voelde me erg alleen. Ik was erg op mezelf aangewezen en ik heb me ook eigenlijk teruggetrokken in mezelf. Wat was voor jou het moeilijkste om als kind oorlog mee te maken? Dat ik gescheiden was van iedereen en dat er ook niet gesproken werd met je. En wij konden ook geen vragen stellen. Juli '44 was er een groep verzetsvrienden. Die wilde hij bevrijden en hij werd gewaarschuwd. Maar ondanks de waarschuwingen heeft hij het toch gedaan en dat is fout gegaan. Heel kort daarna is hij in de duinen bij Overveen doodgeschoten. Hoe voelde u zich? De volgende morgen, toen ze mij vertelde dat hij dood was? Toen had ik iets van: 'O.' Als je vader dood is, dan moet je wel even huilen. Maar ik had er helemaal geen gevoel bij. Die oorlog, daar was voor mij al zoveel in veranderd en ik wist ook eigenlijk niet meer waar ik aan toe was. En ik heb jaren gedacht: 'Vandaag of morgen staat hij op de stoep', terwijl ik wist dat hij doodgeschoten was. Ja, maar dat werd ons als kind ook verder niet uitgelegd. Sara, voor wie moest jij vluchten? En waarom? Het begon eerst allemaal toen mijn moeder het te gevaarlijk vond. Vooral in Aleppo was het echt heel erg. Het was zelfs volgens mij erger dan alle andere gebieden in Syrië. Ik wou eigenlijk eerst niet vluchten, maar mijn moeder, die was heel erg bang voor ik en Ayaan en voor mijn vader natuurlijk. Ze wou niet dat wij in zo'n land leefden waar we bang moesten zijn om buiten te lopen of om naar school te gaan. Of om naar mijn oma te gaan. Dat vond zij niet echt een leven voor een gezin of voor kinderen en zij en mijn vader hadden dus besloten dat we gingen vluchten terwijl ik en mijn zusje het niet wouden. En toch was je ook bang voor de oorlog en de gevolgen daarvan. Maar je wilde toch niet weg uit Syrië? Ja klopt. Dat was voor jou lastig? Ja. Ik was bang dat ik nooit meer naar mijn land terug zou kunnen gaan, dus daarom wou ik eigenlijk niet echt weggaan. Jullie moesten ook plotseling weg. Ja, wij moesten plotseling weg. Toen werd het opeens te erg. En toen zijn moeder: We moeten nu echt gewoon vluchten. Het was echt de volgende dag daarna, toen gingen we gelijk. Ja, dus eigenlijk net als bij ons dat je halsoverkop eigenlijk weg moet. Ook niks kunt meenemen. Want heb jij nog wat mee kunnen nemen? Ja, de dingen die ik heel graag wou meenemen niet. Ik had alleen kleren. Dat moesten we meenemen. Dat was het enige wat je mee kon nemen. Ja, ja, zo gaat het dan, hè. Ook geen knuffel? Nee. Die is nog in Syrië. Ja, klopt. Ik ging met de auto. We waren onderweg naar Libanon. Vader was er niet bij. Alleen ik en mijn moeder en mijn zusje. Ik en mijn zusje waar allebei een beetje bang van, ja, waar gaan we naartoe? Wat gaat er gebeuren? En met mijn vader, met mijn andere familie? Kunnen we die nog terugzien? Ja, ik vond het echt niet leuk. Vooral omdat mijn vader niet erbij kon. Het voelde echt alsof de familie stuk ging. En toen je eenmaal in Libanon was, hoe was het daar dan? Ik was veilig daar, alleen, het voelde niet echt alsof ik thuis was. Ik ging gewoon naar school. Het was gewoon een normaal leven, net als vroeger in Syrië. Alleen, ik miste heel veel stukjes die ik niet kon terugkrijgen. Bijvoorbeeld, mijn vader bracht me altijd naar school. Dat kon nu niet meer. Ik miste hem echt heel erg. Ik probeerde elke dag met hem te praten, maar dat lukte soms niet omdat er gewoon geen internet in Syrië was. Waarom moest je vader helemaal naar Nederland vluchten? Mijn vader moest naar Nederland vluchten om een veilig plekje te kunnen vinden waar ik en mijn moeder en mijn zusje kunnen wonen. Ja. Dus hij ging eigenlijk vanaf Syrië naar Nederland vluchten en wij gingen niet gelijk mee, zodat hij zeker kan weten of het daar veilig was, of hij daar überhaupt een huis kon vinden en werk. Dus van Turkije is hij met de boot gegaan naar Griekenland en toen vanaf daar naar Nederland. Zo'n kleine boot waar vijf mensen in passen, vol met 30 mensen. Iemand kan zomaar eruit vallen. Het was best wel gevaarlijk, dus daarom konden wij niet gelijk mee met hem. Ik had een gevoel van angst, maar ik had ook een beetje hoop. Ik wist totaal niet hoe Nederland eruit zal zien. Ik zat vol met spanning of het net als Syrië eruit zou zien of een ander soort land. Ik zat vol met blijheid dat ik mijn vader weer kon zien, na een jaar, 'Eindelijk kan ik hem dit keer zien'. En dan gewoon niet weer afscheid nemen, elke keer afscheid nemen. Wat was het moeilijkste om aan te wennen? Ik denk de taal. Want ik kon toen nog geen Nederlands. Ik kende de cultuur niet. Ik wist nog niks, dus daar moest ik allemaal nog aan wennen, verschillende cultuur, verschillende taal. In Nederland is het zeg maar heel erg stil en bij ons in Aleppo heb je echt mensen met elkaar die leven en die gewoon veel lawaai maken en geluid. En we zitten bijvoorbeeld elke nacht gezellig met elkaar iets te vieren of zoiets. En in Wassenaar was het best wel stil en ik miste mijn cultuur een beetje, maar ja. We zijn weer bij elkaar gekomen. We gingen gewoon weer leven met elkaar en we deden alsof er niks aan de hand was. Ervoer je na de oorlog vrijheid? Nee, na de oorlog voelde ik geen vrijheid. Ik was ook niet blij zoals anderen blij konden zijn. Ik zag de tanks wel voorbijrijden, maar het kon mij niet blij maken. Ja, kennelijk was er zoveel gebeurd dat ik daar ook geen gevoel meer bij had. Wat zou u wel blij kunnen maken? Nou ja, ik denk dat op dat moment er niks was dat me blij kon maken. Ja, misschien als mijn vader niet dood was geweest en dat wij weer als gezin helemaal bij elkaar konden komen. En ik denk dat dat wel heel belangrijk voor mij geweest zou zijn. Ja. Sara, wat heb je verloren? Een stukje van mijn kinderleeftijd waar ik me niet echt per se als een kind kon voelen. Ik heb heel veel vrienden verloren die ik nu nog steeds niet kan zien. Ja, mijn familie heb ik niet helemaal verloren, maar het voelt wel alsof ik ze heb verloren, want ik heb ze echt heel lang niet gezien. Voelt dat nog erg naar? Ja. Ja, dat blijft, hè. Ja. Wat heeft u verloren? Ja, eigenlijk net wat jij zegt, hetzelfde. Je bent een stuk van je jeugd kwijt, maar ik ben ook een stuk veiligheid kwijtgeraakt in de oorlog, en dat op jezelf teruggeworpen worden. En dat is eigenlijk altijd gebleven. Ik denk nog altijd dat ik het zelf moet doen. Heb je ondanks de oorlog ook fijne herinneringen aan die tijd? Fijne herinneringen? Nee, dat wil er bij mij niet zo in, aan die tijd. En heb jij ze? Ja, het is een beetje moeilijk, want mijn vader en moeder probeerden het zo erg mogelijk als thuis te laten voelen alsof er geen oorlog was. Dus bijvoorbeeld elke nacht liet mijn vader ik en mijn zusje verhalen vertellen. Toen gingen we altijd boeken lezen, 's nachts met mijn vader. Dus ja, ik voelde me wel veilig soms. En als ik eerlijk ben, heb ik wel leuke herinneringen. Wat gaf jou hoop om verder te gaan? Ik denk mijn vader. Hij gaf me altijd inspiratie om gewoon verder en door te gaan. Hoe het gewoon beter kan gaan als je gewoon hoop hebt in wat je gelooft. Ja, wat kunnen andere mensen doen om te helpen? Als je gewoon aardig tegen diegene praat en misschien soms helpt als die de taal niet begrijpt of als die cultuur niet begrijpt, dat geeft hoop aan diegene. Nou, dat ben ik helemaal met je eens. Dat heb ik zelf ook. Als anderen naar je kunnen luisteren. En jij je verhaal kunt doen en dat er aandacht voor is en dat er ook respect is voor de ander. Dat is voor mij ongelooflijk belangrijk. Wat is vrijheid voor jou? Vrijheid is voor mij... Niet bang hoeven te zijn. Vrijheid is ook kunnen doen en laten wat je wilt. En voor jou? Voor mij, ja, als ik eigenlijk 's nachts nog naar de sterren zit te kijken of als ik de lucht in kijk, dan voel ik me best wel vrij. En terwijl ik dat doe, zit ik mijn gevoelens op te schrijven in een boek. Een soort dagboek? Ja, dan voel ik me eigenlijk heel kalm. Dan voelt het alsof gewoon alles goed gaat komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16506869 976.874 606 2021-04-26T15:34:40+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Syrië https://schooltv.nl/video-item/de-knoflookpad-een-bedreigde-paddensoort-met-coole-skills 2024-01-04T12:53:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37768.w613.r16-9.5a253be.webp De knoflookpad | Een bedreigde paddensoort met coole skills Ik ben vandaag op pad met Tim. Tim is helemaal gek van amfibieën. Je weet wel: kikkers, salamanders, padden. En hij heeft ook een favoriet. Hoe heet hij ook alweer, Tim? De knoflookpad. De knoflookpad. Wat is er zo speciaal aan de knoflookpad? Als je dat beest ziet en weet wat hij doet, dat is ontzettend bijzonder. Heb je er een die ik kan zien? Oei, dat is wel moeilijk, want de soort is hier bijna uitgestorven. Uitgestorven? Hoezo weet ik dat niet? Ja, precies dat. Het beestje zie en hoor je niet. Niemand die hem ziet staan. Dat lijkt me vreselijk. Hee, hier! Hier! Hoor je mij niet? Pas op dat je niet uitglijdt, dan ben je kletsnat in een paar seconden. Oke, eerst maar even zoeken wat voor leven we in deze poel kunnen vinden. Wie weet zit er wel een knoflookpad tussen. Kijk, direct beet. Echt? Ja, echt direct beet. Wow! Een vinpootsalamander. Wajo! Wow!! Dat hij hier gewoon rondzwemt. Ja, dat is een vrouwtje. Kijk maar naar die dikke buik. Daar zitten allemaal eitjes in. Is ze zwanger? Ja. Wow! Die is hier in de laatste weken naar de poel gekomen. Dan loopt ze het water in en hoopt een mannetje tegen te komen die haar eitjes kan bevruchten. Die mannetjes zitten ook hier? Ja. Je haalt ze er zo bij. Wat is dit? Dit is een bloedzuiger. Haal weg. Ik ga even hier staan, denk ik. Dat zijn allemaal beesten die hier in die poel leven. En die moeten overleven. Dat is deze zeker aan het doen. Hij zuigt zich niet direct vast, daar hoef je niet bang voor te zijn. Oke. Dat is een van de roofdieren hier van de salamanders. Als dat vrouwtje dat we net gezien hebben, haar eitjes afzet en de larven komen uit...eet die bloedzuiger die graag op. Het is serieus een heel dierenrijk waar we nu in staan. Waar ik niks vanaf wist. Dat is het probleem van de amfibieën. Ze zijn klein, je ziet ze niet. Je merkt ze niet op, je hoort ze bijna niet. Als ze dan verdwijnen, heeft niemand dat door. Nee. Nou, geen salamanders eten, jongeman. Ik heb wat moois, dit is de kleine watersalamander. Dat is een andere? Oke. Wat mooi, man. Het is gewoon een soort alien. Als je het dan toch hebt over die aliens, degene die de kroon spant, is de knoflookpad. Dat beest vind ik eruit zien alsof hij van Mars komt. Hij ziet er blijkbaar niet alleen bizar uit, om zijn vijanden op afstand te houden, kan hij een knoflookgeur verspreiden. Ik ga proberen jou die te laten zien vandaag. Tim, we weten dat het slecht gaat met alle padden in Nederland. Maar met die van jou gaat het echt heel slecht, of niet? Klopt. Sterker nog, 10 jaar geleden hebben we hier gezocht naar de laatste knoflookpadden. Nee, hier ook niet. Daar hebben we hard naar moeten zoeken maar gelukkig hebben we nog een mannetje en een vrouwtje gevonden. Yes! Hier zitten er twee! Die hebben we naar een laboratorium gebracht zodat ze met elkaar kunnen voortplanten. En, wilde het een beetje werken? Dat is gelukt, ja. En de eisnoeren die ze geproduceerd hebben, hebben we hier uitgezet. Dus nu is het gefikst? Nou, daar is het verhaal nog niet mee af. Die knoflookpad heeft bepaald geen makkelijk leven. Van de duizenden eitjes die de moederpad legt, komen er maar een paar uit. En die gaan aan land, klaar voor de strijd. En dan komt de reiger, de eerste horde. En niet veel knoflookpadden komen langs dat eerste level. Ha, is dat een reiger? Maar een enkeling wel. Dan komt de volgende tegenstander: het zwijn. Alleen de allerslimste en allersterkste knoflookpadden weten deze horde te nemen. En dan begint hun zware leven vol gevaren pas. En het erge is, de knoflookpad krijgt er nul erkenning voor. Hoe bedoel je? Neem bijvoorbeeld die kraanvogels. Twee, drie weken geleden kwamen die overgevlogen, een massamigratie. Die beesten maken geluid, het valt op, ziet er schitterend uit. Die pakken die shine. De knoflookpad heeft ook zo'n massamigratie. Elk voorjaar weer, maar 's nachts en in de zeikende regen. Niemand gaat naar buiten om dat beest te zien. Is er dan niemand die van me houdt?? Je hebt helemaal gelijk, meer shine voor de knoflookpad. Precies, dat is de reden waarom ik de knoflookpad zo ongelooflijk gaaf vind. Tim neemt me mee naar een knoflookpaddenpoel. Een plek waar dit schaarse beestje zijn eitjes legt. Een groep biologen heeft een trucje bedacht om de knoflookpadden in de gaten te houden. Zo'n pad komt hier 's nachts aan gewandeld. En die denkt: ik moet naar die poel. Ja, snap ik. Die komt bij dat net, daar komt hij niet overheen natuurlijk. Dus hij slaat linksaf of rechtsaf. Daar hebben we heel handig een paar emmers ingegraven, daar dondert hij in. Ik wil wel gaan kijken. Laten we dat doen. Kijken of er iets in zit. O, ik heb iets. Nee, joh. Jongens, dit geloven jullie niet. Is dit ook echt de pad die we zoeken? Dit is niet de knoflookpad. Zoeken naar een bijna uitgestorven dier is een vak apart. Kijk, dit is weer een gewone pad. Weer een gewone pad? Nog steeds geen knoflookpad. Maar wel goed dat we hem vinden. Ja. Top. Dat is in ieder geval goed. Zelfs met expert Tim erbij is het ons vandaag niet gegund. Padden genoeg, maar niet onze held de knoflookpad. Dit vind ik ook ontzettend shit, eigenlijk. Maar dit geeft dus wel aan hoe de situatie met de knoflookpad nu is. Het gaat ronduit slecht met het beest. Daarom is het belangrijk dat we de knoflookpad niet uit het oog verliezen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16506873 396.714 1220 2021-04-28T09:04:15+00:00 yes no amfibie pad bedreigd https://schooltv.nl/video-item/lou-en-haar-bottenverzameling-skeletten-sparen 2024-01-04T12:53:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37769.w613.r16-9.16775a6.webp Lou en haar bottenverzameling | Skeletten sparen Ik denk dat het tijd is dat hij nu in zijn graf gaat. Dat is ook veel fijner voor de vogel. En fijner voor mij. Ik ben Lou, ik woon in Rotterdam. Met mijn broer Ziggy en papa en mama. Ik ben acht. Ik hou heel erg van dieren en botten van dieren. Hierin zit mijn verzameling die ik in acht jaar heb verzameld. Dit is een schapenkaak. Me-e-e-e! Een konijnenschedel. Hij is kleiner dan gedacht, want een konijnenhoofd is veel groter. En dit is een hertenkaak. Me-e-e-e! O nee, een hert. Ik ben er heel erg trots op. Ik kom heel vaak in de Spoortuin. De Spoortuin is eigenlijk een openbaar park. Ik voel mij er heel vrij, want je kan er gewoon rennen. En als je goed om je heen kijkt, zie je allemaal verschillende kleuren. De mooiste dieren die er bestaan. Ja, ja, ik denk dat het een ekster is of zo. Soms vleermuizen. Nee, geen vleermuizen. Ik vind de natuur wonderlijk, ik vind het zo mooi allemaal. Het is gewoon fantastisch. Een houtduif. Dit is een reuzenregenworm. Dit is toch prachtig? Kijk eens aan. Elk seizoen zijn de bladeren weer een andere kleur. In de herfst zijn ze een beetje bruinig, in de lente groenig. In de zomer zijn ze felkleurig. En in de winter zijn ze dor. Dan zijn er bijna geen bladeren. Ik vind wel eens een dood dier ergens. Ik begraaf ze en dan wacht ik heeeeel lang. Ja, kijk, hier zie je het bot al. Zie je? De maden eten de meerkoeten op. En dan blijven er alleen botten over. Ik ga hem straks opgraven als hij helemaal is verteerd. Dan is er alleen een skelet over. En dan kan ik hem in mijn kamer zetten als skelet. Maar het is weer tijd dat hij in de grond gaat. Dan kan hij verder rotten. Als je een dier als huisdier hebt, dat vinden die dieren helemaal niet leuk. Als ze dood zijn, dan is het helemaal niet erg. Je kunt te weten komen hoe ze er van binnen uitzien. Bijvoorbeeld het mooiste dier vind ik de zeeduivel. Dit zijn zeeduivelkaken. De tanden staan achterover gebogen. Als er dan een visje in zit, dan wil hij eruit maar dan gaat hij verder vastzitten. En dan... hap, slikt hij hem door. Wow, hoe kan de natuur dat nou bedacht hebben? Dus zo hebben ze toch nog een tweede leven. Dan is hij niet voor niks gestorven. Over 10 jaar, dan denk ik dat er misschien wel een vogel hangt. En dat daar een vogelskelet staat en hier een kikkerskelet. En dan maak ik mijn dodedierentuin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16506874 229.333 728 2021-04-28T09:05:55+00:00 yes no bot skelet https://schooltv.nl/video-item/filips-ii-van-spanje-vertrekt-uit-de-nederlanden-willem-van-oranje-zwaait-hem-uit 2024-04-02T12:52:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37770.w613.r16-9.16ff1ae.webp Filips II van Spanje vertrekt uit De Nederlanden | Willem van Oranje zwaait hem uit Adios. Ik ga terug. Ja, sire, wat jammer nou. Ja, ik heb een wereldrijk te besturen, hè. Niet alleen dit kikkerlandje. Ik moet naar mijn paleis. Ja, natuurlijk sire, maar wat zullen we u verschrikkelijk missen… Maar jij zal regeren in mijn naam. En beloof mij, jij bent muy stricto, streng. Ja! Noteer. Heel streng. Gooi de protestanten in de cel. En die ketters op de brandstapel. Maar mag ik vragen, waarom zo streng, sire? Zij zijn goddeloos. Dat weet jij toch? Alleen de katholieken komen in de hemel, de rest in de hel. Maar ik meen mij te herinneren dat uw vader veel makkelijker was. Maar nu ben ik de koning, ja. Dat begrijp je toch wel? Ja, ja. Noteer even: Alle protestanten op de brandstapel. Anders nog, eh... iets? Nee, nee. Dat was het. Maar... Streng! Anders stuur ik mijn troepen en dan piepen zij wel anders. Ja, ja. Nee, inderdaad. Ik zal ze keihard aanpakken, Filips. Muy bien, gelukkig maar. Dan ga ik en ik kom nooit meer terug in dit rotland. Sire, wat jammer nou. Waarom? Altijd die regen, altijd dat geklaag. Altijd die files, altijd overal te vol. Nooit krijg je iemand aan de telefoon, alle mensen zijn brutaal. Bah! Altijd die grote bakkes! M-hm. Nou, ik zou zeggen: vaarwel, Filips. En goeie reis! Ja. Adios. Adios. Eh... Zo, die is weg, hehehe. Gaan we lekker lachen, drinken, vloeken. We gaan precies doen waar we zelf zin in hebben. Hahaha! Dat zag ik! Niet de burgers zijn opstandig, maar gij! Gij! Gij! Hee, maar maar, Filips, wacht nou even. Het was gewoon een grapje, dit. Ik ga echt doen wat jij zegt! Flip?! Flippie?! Flip... Nou, dat wordt nog wat. Laat maar doorkomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16506887 130.005 3867 2021-04-28T14:08:07+00:00 yes no Tachtigjarige Oorlog Willem van Oranje https://schooltv.nl/video-item/de-zes-vrouwen-van-de-engelse-koning-hendrik-viii-gescheiden-onthoofd-gestorven-gescheiden-ont 2024-04-02T12:52:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37771.w613.r16-9.b9325af.webp De zes vrouwen van de Engelse koning Hendrik VIII | Gescheiden, onthoofd, gestorven, gescheiden, onthoofd, overleefd Ooh, Catharina. Ik hou van jou. Ik ook van jou, Hendrik. Koning van Engeland. Ik zal jou altijd trouw blijven. Altijd?! Tot ik geen zin meer in je heb. Maar onze liefde is toch eeuwig? Eeuwig is wel lang. Maar ik wil veel kinderen aan je schenken. Ook een zoon? Ik wil een zoon. Dat kan ik je niet beloven. Dan heb ik genoeg van jou. Ik wil scheiden. Ja, maar je mag helemaal niet scheiden van de paus. Paus, help me! Koning Hendrik, u mag niet scheiden. Of ik zet u de katholieke kerk uit, is dat duidelijk? Dank u wel, heilige vader. Ik heb jouw kerk helemaal niet nodig. Ik richt mijn eigen kerk op. Wat?! De anglicaanse Kerk. En ik ben de baas. Dag paus. Dat is godslastering! Een schande, ketterij! Ja, wen er maar aan. Doei, paus. Doei, Catharina. Hallo, Anna Boleyn. Hai. Wanneer mag ik eindelijk met je naar bed? Nu, nu mag het. Oh, ik ben zwanger van je! Oh. Ik heb een kind van je! Een dochter. Oh, ik wil geen dochter. En zij wordt koningin Elisabeth I. Ik wil een zoon, ga weg, ik heb een ander. Nee! Iedereen heeft een ander erbij. Maar ik wil met haar trouwen. Dus moet ik jou laten onthoofden. Beul, neem deze vrouw mee. En hak dat hoofd eraf, chop-chop! Mij onthoofden, dat kun je niet maken! Later! Hee, Jane Seymour, wil jij met mij trouwen? O Hendrik, ja, ik hou van je. Oef, ik ben zwanger. Hier is je zoon! Eindelijk een zoon! Yes, yes, yes! Wat is er, word je niet goed? Mijn vrouw sterft. Wat een onmetelijk verdriet. Snel een nieuwe. Hallo, Anna van Kleef. Hallo, Hendrik. Oe, wat ben jij een saai mens. Ik wil niet met haar naar bed. Nee? Nee, we zeggen het af. Hier heb je een zak geld. Ik ben rijk, ik ben rijk! Niet meer zeuren. Hee... Jij bent mooi en leuk. Hoe heet jij? Catharina Howard. Genoeg gekletst. Trouwen, kindjes maken? Ja, ja ik wil! Eerst even staatszaken. Oke, dag Hendrik. O, schat, ik heb je zo gemist. Ik jou ook. Heeft iemand je gezien? Nee, niemand. Kus me! Oh, jullie zijn erbij! Nee, hè. Sire, het is niet wat het lijkt. Dat is het wel. Beul, neem deze mensen mee en hak hun koppen er af. Chop-chop, dag! Moet ik weer een nieuwe vrouw. Hee, hoe heet jij? Catharina Parr. Trouwen, kindjes maken? Ja, Hendrik, heel graag. Ooo, ik sterf! Ik sterf… Ik laat je 7000 pond per jaar na, Catharina. Oooo, vaarwel. O nee, hij is dood! Wie moet ik nou hertrouwen? Mij! Ik! Ik! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16508686 179.114 3811 2021-04-28T14:24:21+00:00 yes no Engeland kerk https://schooltv.nl/video-item/het-verbond-der-edelen-samenzweren-tegen-de-spaanse-overheerser-op-een-bruiloft 2024-04-02T12:51:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37772.w613.r16-9.f6b4398.webp Het verbond der edelen | Samenzweren tegen de Spaanse overheerser op een bruiloft Beminde gelovigen, wij zijn hier bij elkaar om twee jonge gelieven in de echt te verbinden. En het huwelijk wordt wel vergeleken met... Pssst. Word je ook lid van het verbond der edelen? Wat is dat dan? We zijn woedend, pikken het niet meer. Wat niet? Wat denk je? Die nieuwe Spaanse heerser. Ja, schandalig. Mensen sterven van de honger en de kerken hangen vol pracht en praal. Precies, schandalig! Mag ik een ogenblik stilte? Het huwelijk is een heilig sacrament waarbij twee jonge geliefden voor het oog van... Ik doe mee. Ik ook. Wat gaan we doen? Knokken, brandstichten? Nee, we gaan een petitie aanbieden. Een petitie? Hee! Kan het wat zachter? Djiez... Kalm, hè. Een heilig sacrament. We gaan naar de Spaanse gezant, Margaretha van Parma, en dan zeggen we: Kappen nou! Wij eisen godsdienstvrijheid, toch? Tof, ik doe mee. Ik ook. Hallo-o! Kunnen jullie heel even je koppen houden? Ik hoorde je letterlijk! Nou ja, wij pikken het niet meer. We zijn echt woedend. Whatever. Ik zit hier te trouwen, oké. Goed, door. Het huwelijk dus. Tekenen, en doorgeven. Het smeekschrift der edelen. Dat het huwelijk... Verdorie! Is het nou afgelopen! We zijn een petitie aan het tekenen. O my god. Nu, op mijn trouwerij? Ook de mijne. Hou je kop. Oké, opdonderen, allemaal. Wat? Heb je poep in je oren? Ik zeg: wegwezen met je eedverbond. Nou zeg. Oké, we gaan al. Dan gaan we naar de Spaanse gezant. Ja joh, lekker belangrijk. Sjongejonge, alle edelen opdonderen! Nee, nee, niet jij, zitten! Zo, die zijn weg. Oké, eerwaarde, doe je ding. Neemt gij deze vrouw tot uw wettige echtgenote? Ik hoor jullie noooooog! Sorry. Ga je nog wat zeggen, of hoe zit het? Wat was de vraag ook alweer? O my god! Ik heb je zo'n geen zin meer in, ik ga naar huis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16508692 146.154 2135 2021-04-28T22:00:00+00:00 yes no opstand Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/de-bloedraad-houdt-zitting-de-raad-der-beroerten-berecht-ketters 2024-04-02T12:51:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37773.w613.r16-9.08da419.webp De Bloedraad houdt zitting | De Raad der Beroerten berecht ketters Ach en wee! Stilte! Jullie zijn allemaal verdacht, ellendige ketters. Oooh! En u bevindt zich nu voor de Raad der Beroerten. Oftewel... Nou, hoe noemen jullie ons op straat? Eh... De Bloedraad! Waarom de Bloedraad, nou? We hebben geen idee. Omdat wij bloed willen zien. Bloed van ketters, van afvalligen, van beeldenstormers, van jullie! Nee! En wij van de Bloedraad roeien de opstand met wortel en tak uit. In opdracht van hertog Alva. Ik ben fan van Alva! Ja, ik ook! Ik ook! Stilte!! Stelletje ellendelingen! Jij, Hendrica Jacoba. Jij hebt heilige beelden de ogen uitgestoken en de handen afgekapt. Nee, dat zou ik nooit doen! Ik ben een goed katholiek! Wees gegroet, Maria vol van genade! Maar jij bent gezien door een van onze verklikkers, de Zeven-Stuivenslieden. Uw rechter vandaag is de roemruchte Jacob Hessels. Nee, niet Jacob Hessels! Stilte! Stelletje ellendelingen! Rechter Hessels, uw vonnis. Ja, je moet hem altijd even wakker maken. Naar de galg! Nee, nee, niet naar de galg! Nee, nee, nee! Naar de galg! En al uw bezit is van ons! De volgende ketter. Jozias Johannes, jij hebt schilderijen besmeurd en bijbels verbrand. Dat heb ik echt niet gedaan! Jij bent gezien door een van onze verklikkers. Ik ben onschuldig. Rechter Hessels? U moet weer. Wanneer? Ja! Naar de galg! Nee, niet naar de galg! Ja, naar de galg! En de volgende ketter. Jij hebt miswijn opgedronken! Ik? Welnee! Ik ben katholiek, ik haat protestanten! Je liegt! Ja, en jij hebt de ouwels opgegeten. Jullie zijn schuldig! Jaja, naar de galg! En jij! En jij! Naar de galg! Wat, ik?! Maar ik ben je collega! Leugens, ellendige beeldenstormer! Rechter Hessels, hun straf? Naar de galg! Maar... hee Willem, ik ben het! Wegwezen jullie allemaal! En nu een korte pauze en daarna is de beurt aan jullie, stelletje ketters. Goed, lunch. Ik kom eraan. Is er soep? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16508693 177.834 2300 2021-04-28T22:00:00+00:00 yes no opstand Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/wat-is-er-gebeurd-met-anne-frank-gearresteerd-en-weggevoerd 2024-01-04T12:53:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37774.w613.r16-9.56c3df5.webp Wat is er gebeurd met Anne Frank? | Gearresteerd en weggevoerd Dit is een kaart uit de oorlog met de gegevens van Anne. Te zien is dat zij op 8 augustus 1944 in het doorgangskamp Westerbork aankwam en ondergebracht werd in barak 67. Een strafbarak. De georganiseerde moord op zes miljoen Joden, dit noemen we de Holocaust, was toen al in volle gang. Ze werden doodgeschoten door speciale Duitse legereenheden, anderen stierven aan uitputting, ziekte en honger in een van de concentratiekampen of werden door de nazi's vermoord in gaskamers en daarna gecremeerd. Hitler wilde alle elf miljoen Joden uit Europa uitroeien. Wanneer Hitler hiertoe besloot weten we niet zeker. Waarschijnlijk in december 1941. Kort daarna kwamen hoge nazi's bij elkaar in een villa in Berlijn om in het geheim te bespreken hoe ze dit moesten aanpakken. De Joden moesten naar Oost-Europa worden afgevoerd. De Nederlandse Joden moesten dan eerst naar doorgangskamp Westerbork. Dat was een tussenstation op weg naar verschillende concentratie- en vernietigingskampen. Op 2 september krijgen Anne, Margot en haar ouders te horen dat ze de volgende ochtend zouden vertrekken. Ze zaten in de allerlaatste trein die van Westerbork naar Auschwitz is gereden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16508696 84.28 2028-03-28T10:00:00+00:00 6935 2021-05-02T17:00:00+00:00 yes no Anne Frank concentratiekamp Hitler https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-wol 2024-01-04T12:53:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37785.w613.r16-9.8c4bd9e.webp Het Klokhuis | Wol Merinoschapen, angorageiten, alpaca's, Texelse schapen: allemaal dieren die leverancier zijn van wol. Jaarlijks wordt ruim 2000 miljoen kilo wol geproduceerd in de hele wereld. Janouk bezoekt de miniwolfabriek van Reina, en ook haar schapen en geiten. Reina vertelt hoe je op een duurzame manier garen en wol kunt maken. In de sketch leren Wesley en Rodney breien van hun ongeduldige oma. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325746 877.704 7351 2021-05-07T17:00:00+00:00 yes no wol https://schooltv.nl/video-item/gewoon-bloot-vaginavulva 2024-01-16T15:59:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37730.w613.r16-9.d899169.webp GEWOON. BLOOT. | Vagina/Vulva Vragen waar de kinderen antwoord op krijgen zijn onder andere Hoe zou je vagina eruitzien als je haar opnieuw mocht ontwerpen? en Hoe was het om de eerste keer ongesteld te worden? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329169 885.624 47372 2021-05-09T17:30:00+00:00 yes no vagina lichaam meisje https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-192 2024-01-04T12:53:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37787.w613.r16-9.f2610c1.webp Studio Snugger | Aflevering 192 Showprogramma waarin vliegensvlug onderwerpen uit de wereldoriëntatie voorbijkomen. In de studio staat de vraag centraal of het waar is of niet. Is het 'kletspraat'? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1319079 938.952 14644 2021-05-09T07:00:00+00:00 yes no ruimte vechten https://schooltv.nl/video-item/het-videodagboek-van-anne-frank-de-hel-op-aarde 2024-01-16T15:47:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37788.w613.r16-9.f7f33c6.webp Het videodagboek van Anne Frank | De hel op aarde Na een barre tocht van drie dagen en nachten in een goederenwagon komen Anne en de anderen aan in concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau. Op het perron worden mannen en vrouwen van elkaar gescheiden. Anne, Margot, Edith en Auguste komen terecht in een barak in het vrouwenkamp. Het leven in het kamp is een hel. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329145 1180.488 5157 2021-05-09T17:00:00+00:00 yes no Anne Frank concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-begin-van-de-80-jarige-oorlog-slag-bij-oosterweel-in-plaats-van-slag-bij-heiligerlee 2024-04-02T12:51:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37789.w613.r16-9.d58bc18.webp Wat is het begin van de 80-jarige Oorlog? | Slag bij Oosterweel in plaats van Slag bij Heiligerlee De slag bij Oosterweel. De eerste slag van de 80-jarige oorlog. Of niet? Wij vinden het oneerlijk. Wij ook. Heel oneerlijk. Want dit is de eerste slag van de Nederlandse opstand tegen het Spaanse gezag. Precies. De allereerste slag, vandaag. De slag bij Oosterweel 1567. Onthoud die naam: Oosterweel. De eerste slag van de oorlog van 1567 tot 1648. Reken maar uit: 81 jaar. Dat vinden die historici niet mooi klinken: De 81-jarige oorlog. Dus nemen ze die van Heiligerlee van 1568. Zo kom je aan de 80 jaar. Dan moffelen ze die van ons gewoon weg. Alsof 't niet is gebeurd. Terwijl het begon bij ons. Si. En bij ons in 1567. De 81-jarige oorlog. Zolang duurde ‘ie. Of je dat nou mooi vindt klinken of niet. Wij gaan weer door met vechten. Ook al wordt onze slag weggemoffeld. En dat vinden we oneerlijk! Wij ook! Heel oneerlijk! Wij allemaal. Dus, waar waren we? Aanvallen! Bij de slag van Oosterweel. Van 1567! Aanvallen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16508697 76.074 4948 2021-05-02T22:00:00+00:00 yes no opstand Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/een-etentje-bij-alva-egmont-en-horne-verontschuldigen-zich-namens-de-protestanten 2024-04-02T12:50:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37790.w613.r16-9.a5eee96.webp Een etentje bij Alva | Egmont en Horne verontschuldigen zich namens de protestanten Graaf van Egmont en graaf van Horne. Alva, wat een goed idee om samen te gaan eten en alles te bespreken! Verschrikkelijk die Beeldenstorm, he? Verschrikkelijk, al die beelden al die kerken kapot. Het is echt enorm uit de hand gelopen. Wij schamen ons diep voor wat onze protestantse landgenoten deden. Was echt niet de bedoeling. Wilt u onze excuses overbrengen aan de Spaanse koning? En wat fijn dat we er zo tijdens een etentje over kunnen praten. Willem van Oranje is niet met ons meegekomen. Nee, die zei: Ja, doei! Straks worden we gearresteerd en onthoofd. Hahaha. Vol wantrouwen, ongelooflijk. Niets te vrezen, toch? We komen er wel uit, toch? Hallo? Señor Alva, hallo? Hola? Spreekt-ie eigenlijk wel Nederlands? Ik pak m'n taalgidsje erbij. Como esta? Zeg, wat krijgen we eigenlijk te eten? Beetje trek gekregen van de reis. Zijn wij de enigen? Nee, toch? Ik zie helemaal niets te eten, zeg. Misschien laten ze het bezorgen. Kleine hapjes. Tapas? Ja, tapas. Ben ik gek op! Patatas Bravas! Waar zijn de andere gasten? Wacht, ik hoor wat. Daar zijn ze. Wordt het toch nog gezellig! Kom mensen, gaan we lekker aan de vino. Soldaten! Dit is een misverstand! Wij zijn gekomen om te eten met heer Alva. Comido don Alva! Wij zijn trouw aan de koning. Graaf Egmont, graaf Horne. Jullie zijn gearresteerd. Gearresteerd? Waarom? Zie je wel? Hij spreekt wel Nederlands. Willem van Oranje had gelijk. We zijn er ingetuind. Schoft! Leugenaar! Voer ze weg. Ik zal ze later terecht stellen. Mentiroso! Canalla! Waar blijft het eten? Come se quandeo aquie! Hijo di puta! En die Willem van Oranje krijg ik nog wel. Hahahaaaa! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16508698 145.813 2209 2021-05-02T22:00:00+00:00 yes no opstand Tachtigjarige Oorlog beeldenstorm https://schooltv.nl/video-item/de-nederlaag-in-de-slag-bij-jemmingen-lodewijk-van-oranje-naakt-op-de-vlucht-geslagen-voor-de-span 2024-04-02T12:50:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37791.w613.r16-9.ad276c8.webp De nederlaag in de Slag bij Jemmingen | Lodewijk van Oranje naakt op de vlucht geslagen voor de Spanjaarden Hallo. We staan hier bij de Eems. Aan de overkant is de slag bij Jemmingen tegen de Spanjaarden net afgelopen. Kijk, daar komt de aanvoerder: Lodewijk van Oranje, broer van Willem. Met die mooie borstcrawl, in de Eems, op de vlucht voor de Spanjaarden. Hallo Lodewijk. Hallo. Zeg, die slag bij Heiligerlee, daar was je zo succesvol. Heiligerlee, dat was 'n fantastisch begin van de 80-jarige oorlog en 'n groot succes. Ja, en nu? De slag bij Jemmingen! Mislukt? Ja, ehm. We zijn in de pan gehakt door Alva. En m'n broer Adolf, gesneuveld. Wat gaat er nou door je heen? Ben moe, man. Kapot. En je bent naakt. Ik heb m'n helm en harnas afgedaan, in het water gedoken om te vluchten. Supergênant. Ik schaam me kapot. Voor je naaktheid. Dat begrijp ik. Je bent op nationale televisie bij de staatsomroep. Nee, natuurlijk niet. Omdat we hebben verloren schaam ik me. Ik was liever eervol gesneuveld op het slagveld. Wauw. Lodewijk, respect, hoor. Wat cool. En we gaan door! We knokken door tegen de Spanjaarden. Alles goed en wel, Lodewijk. Jullie zijn naakt. En op televisie. Iedereen kan alles zien! Wat maakt dat nou uit, man? Het is oorlog! Mensen, vandaag hebben we de slag verloren maar we knokken door! We gaan de Spanjaarden verdrijven! Al duurt het 80 jaar! Nederland, o, Nederland, wij worden kampioen. Doeg, mensen, laters! Tot zover de slag bij Jemmingen tegen de Spanjaarden. Dit was de staatsomroep. Houd vol! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16508701 113.493 1171 2021-05-05T22:00:00+00:00 yes no opstand Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/de-tiende-penning-van-alva-reclame-van-de-spaanse-belastingdienst-in-de-16e-eeuw 2024-04-02T12:50:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37792.w613.r16-9.2471ab2.webp De tiende penning van Alva | Reclame van de Spaanse Belastingdienst in de 16e eeuw Ik vind het geweldig om iets aan de Spaanse koning terug te geven. Hij heeft ons zoveel gegeven. Daarom betaal ik graag en zonder morren belasting. Het is voor Spanje, voor Alva en tegen de ketters. Hartstikke goed! Belasting is fantastisch. Nu is er een nieuwe belasting: De tiende penning van Alva. Tien procent op de verkoop van eten, drinken. Alles wat je kunt bedenken. Dat is tien procent op de verkoop van koeien en paarden. Geweldig! Precies! Daar mag je tien procent over betalen voor het goede doel. Dus door bier te drinken steunen we de koning van Spanje! En Alva, tegen de ketters! Wij zijn gek op bier en op Spanje! Daar gaat-ie. Op Alva! De tiende penning: Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker. Proost! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16508702 61.93 1643 2021-05-05T22:00:00+00:00 yes no Tachtigjarige Oorlog opstand https://schooltv.nl/video-item/de-geuzen-komen-aan-bij-den-briel-veerman-coppestok-wijst-ze-de-weg 2024-04-02T12:50:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37793.w613.r16-9.b5babd8.webp De Geuzen komen aan bij Den Briel | Veerman Coppestok wijst ze de weg Hallo? Meneer! Hallo? Ja, hallo? Mogen we iets vragen? Wie zijn jullie? Wij zijn de beruchte Geuzen, wij zijn de schrik der zeeën. Iedereen is bang voor ons. Vooral de Spanjaarden. We haten de Spanjaarden. Weg met de Spanjaarden! Dat is toevallig, want mijn haat is net zo diep voor de Spanjaarden. Ik ben Coppestok, de veerman. De weerman? De veerman! Mooi, dan hebben wij een vraag. Waar zijn wij precies? We zijn verdwaald. We zijn weggedreven door de wind. Stom, hè? Ons kompas is kapot. Kapot kompas. Ja, zeg. Jullie zijn toch de schrik der zeeën? Jullie kunnen niet eens navigeren. Waar komen jullie vandaan? Dover, Engeland. Daar waren we veilig. Tot we weg moesten van de koningin. Toen dreven we af door de wind. We zijn op weg naar Enkhuizen om te plunderen! En de Katholieke kerken in de fik te steken. Nou, ja. Jullie kunnen echt niet zeilen, hè? Wij zijn hier bij Den Briel. Den Briel? Maar daar ligt een heel groot Spaans garnizoen! Help! Wegwezen! Hijs de zeilen! Stop! Doe niet zo laf. Laf? Laf? Wij zijn gevaarlijke Geuzen. Pas op, of je wordt gekielhaald. Er zijn daar bijna geen Spanjaarden. Je kan de stad zo innemen. Wij? Een stad innemen? Hebben we nog nooit gedaan. Lijkt mij gevaarlijk. Wij dachten meer aan: Veel drinken, kerkjes slopen, met vlaggen zwaaien. Nonnetje pesten, boe-roepen tegen de Spanjaarden. Vieze liedjes zingen. Jullie willen de Spanjaarden toch verjagen? Verzin een list! Kom mee naar Den Briel. De stad plunderen! Wij? Ehh… Dan ben je de held. Dan heb je als eerste een Nederlandse stad van de Spanjaarden afgepikt! Mogen wij daar even over vergaderen? Nee. Nu zeggen. Want of: Je wordt beroemd als helden, óf je gaat ten onder als laffe, slappe nep-Geus. Oké, dan. We doen het. Als het misgaat is het jouw schuld. Volg mij! Ik wijs jullie de weg naar Den Briel! Hahaha! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16509825 138.474 2577 2021-05-05T22:00:00+00:00 yes no opstand Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/waarom-vinden-we-patat-pannenkoeken-en-pizza-zo-lekker-onze-hersenen-houden-van-vet 2024-01-04T12:53:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37794.w613.r16-9.8816454.webp Waarom vinden we patat, pannenkoeken en pizza zo lekker? | Onze hersenen houden van vet Heerlijk. Zo lekker. Er zou een vraag zijn over patatjes en andere lekkere dingen. Ja, bingo. 'Waarom vind ik de drie P's, patat, pannenkoeken en pizza, zo lekker?' Dat is inderdaad heel lekker. Ik ga wel op onderzoek, dan kun jij lekker blijven zitten. Nee, ik pak deze. Jij zit net zo lekker. Nee, geeft niet. Ik doe deze. Patatje trekken? Wie het kortste patatje trekt, blijft hier. Heerlijk. We gaan straks een experiment doen voor de vraag van Emma. Ik heb van een deskundige opdracht gekregen om de hele dag niks te eten. Ik heb het er nu al moeilijk mee. ZIJN MAAG ROMMELT Hee, Emma. Hoi. Willem Wever hier. We gaan samen onderzoek doen. Dat heeft allemaal te maken met je vraag over de drie P's. Ja. Ben je er klaar voor? Ja. Pak je spullen, dan gaan we op onderzoek uit. Oke, wacht even. O ja, we wachten even. Even wachten. Pizza. Hier. Ik mag niks eten, dus jij mag de pizza. Ik heb net ontbeten. Nou, dan neem ik hem wel weer. Hee. Prehistorie. 200.000 jaar voor Christus. Hoe lang zou het zijn? 783 jaar na Christus. Gouden Eeuw. Industriële revolutie. Eerste Wereldoorlog. Tweede Wereldoorlog. Televisies en computer. Allemaal technologie. En dan? Nu. 2020. Een hele reis, van de prehistorie tot aan 2020. Volgens mij kan HIJ ons er meer over vertellen. Ha, Jeroen. Welkom in het nu, jongens. Je hebt lang op ons zitten wachten. Toch een paar duizend jaar. We zijn hier om een speciale reden. We zijn nieuwsgierig. Waarom vinden we de drie P's zo lekker? In dat eten zit een heleboel vet. En onze hersenen vinden vet waanzinnig lekker. Maar hoe komt het dat onze hersenen dat zo lekker vinden? Ja. Dat is een goeie vraag. Daarom hebben jullie die tijdreis afgelegd. Om dat te begrijpen moeten we een stukje terug in de tijd. Naar onze verre voorouders. In die tijd moest je je eten zelf zoeken. Daardoor was je in die tijd ook onzeker elke dag of je wel iets te eten zou vinden. Wat aten mensen dan in de oertijd? Geen patatje MET. Nee. Als er toen een snackautomaat had bestaan, had hij er ongeveer zo uitgezien. Er zitten wortelen in. Aardappels, bijvoorbeeld. Noten. Allerlei soorten groenten en peulvruchten. Hier word je niet echt blij van. Niet echt dat je zegt: Doe mij maar een worteltje MET. Dat was veel voorhanden, maar er zit minder energie in dan in vet. Als er een vet rund langskwam, had die natuurlijk de voorkeur. 'Die moeten we hebben. Dat wil ik eten.' Dat is natuurlijk... Daar ga je direct van watertanden. Heerlijk. Watertanden? Maar we hoeven nu niet meer achter een patatje aan te jagen. Dat klopt. Ons brein heeft er miljoenen jaren over gedaan om te worden wat het nu is. Het heeft al die jaren geleerd om vet eten te verkiezen boven dit. Maar het is nog maar relatief kort dat dat vette eten zo voorhanden is. Ons oerbrein heeft nog steeds zin in dat vette eten, terwijl het meer dan genoeg aanwezig is. Waarom moet ik er dan vandaag zo uitgehongerd bij zitten? Jij bent proefkonijn. Ik wil laten zien wat er in dat brein gebeurt, als je naar vet eten kijkt als je hongerig bent. Dat laat nog een beetje beter zien waarom dat vette eten zo lekker is. Ons hongerige proefkonijn Tim mag onder de scan, en Emma assisteert Job. Een MRI-apparaat maakt een serie scans... die meet hoe actief je hersenen zijn. Tim, even stilliggen. Sorry. Ik ga de scanner zo starten. Die gaat je hersenactiviteit meten. Je krijgt intussen plaatjes te zien van lekker vet eten, maar ook van groente. Je hoeft er alleen maar heel goed naar te kijken. Succes. Dat is wat Tim nu ziet. Lekkere pizza, lekkere frietjes. Nu krijgt hij de groenten te zien. Zullen we die arme jongen er maar eens uit halen? Zo. Was het leuk om te zien? Ja, en ook heel interessant. Daar ben ik blij om. Dan heb ik er niet voor niets gelegen. Het mooie is dat ik, zonder Tim pijn te doen, plakjes van z'n hoofd kan afsnijden. Ik pel je brein een beetje af. We zien allemaal kleurtjes en plekjes oplichten. Hoe roder de kleur, hoe actiever dat gebied was. Het mooiste vond ik dit hier. Dat is het gebiedje in dat middenbrein, in dat oerbrein van ons... dat het geluksgevoel geeft. Als je dat lekkere voedsel ziet, dan activeren die hersengebieden. Dan krijgt je dat gevoel van: Ik wil dat eten hebben. Vroeger zorgde dat ervoor dat we op een beest gingen jagen. Nu ga je naar de snackbar. Als we alleen naar dat oerbrein zouden luisteren, zouden we meer dan 200 kilo wegen. Maar gelukkig hebben we een groot stuk in ons brein, dat zien we hier... Dat heet de hersenschors. We kunnen die oerinstincten daarmee een beetje onder controle houden en bedenken: Wacht even, ik wil me gezond en fit voelen. Daarmee kun je jezelf een beetje aanleren om gezond te eten... en daar een geluksgevoel van te krijgen. Als ik zin heb om te sporten, dan is dat dus hetzelfde gebied. Ja. Als je veel motivatie hebt om lekker te gaan hardlopen, voetballen of krachttrainen... dan zul je dat in precies hetzelfde gebiedje terugzien. Nou, dat was vet interessant, he? Ja. Snap je? We weten in elk geval: Je krijgt veel energie van vet eten. Maar je moet het ook verbranden. We zijn in Maastricht. Zullen we een eindje naar huis rennen? Oke. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16511151 402.965 2722 2021-05-03T10:00:00+00:00 yes no eten vet patat pizza https://schooltv.nl/video-item/hoe-krijg-je-nieuwe-emojis-in-je-telefoon-edson-heeft-nieuwe-emojis-ontworpen 2024-01-04T12:53:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37795.w613.r16-9.9cc129f.webp Hoe krijg je nieuwe emoji's in je telefoon? | Edson heeft nieuwe emoji's ontworpen Check dan. Dit heb ik gemaakt. Zo. Een kleurplaat. Nee, dat is een nieuwe emoji. Creatief. Ik heb er nog meer. Stroopwafel. He? He? Hoe gaat het met jou? Het gaat om details. Zie je? Het programma der programma's. Die hadden we nog niet. Emoji's, dat is DE taal van de toekomst. Binnenkort praten we niet meer. Dan stuur je alleen nog emoji's. Dan heb je geen tekst meer nodig. Dat jij zo goed kunt tekenen. Ik ben een genie. Als je mij de ruimte geeft, komen er mooie dingen uit deze handen. Vanwaar deze inspiratie? Jayden van 12 stuurde een bericht. Hij vroeg: Hoe krijg je nieuwe emoji's in je telefoon? Hoe dan? Geen idee. Ik heb ook geen flauw idee. Dus ik zeg: Laten we het uitzoeken. Let's go. Waar gaan we heen dan? Als je iets onderzoekt, moet je beginnen bij de basis. En m'n telefoon heb ik gekocht bij... Nou? In een telefoonwinkel waarvan we de naam niet mogen noemen? Precies. Die zouden het moeten weten. Edson van Willem Wever. Sander. Ik heb m'n telefoon hier gekocht. En nu wil ik weten hoe ik deze prachtige ontwerpen van nieuwe emoji's... in m'n telefoon krijg. En snel, want de wereld heeft dit nodig. Ja, goeie vraag. Die is goed, he? M'n favoriet. De emoji's in je telefoon staan er al in. Die kun je er helaas niet bij zetten. Je moet het echt doen met de emoji's die er al in staan. Maar ik kan toch gewoon iets uploaden in m'n telefoon? Ik moet je teleurstellen. Dat wordt bepaald door de grotere communicatiebedrijven. Ze staan al in je telefoon. Je kunt ze niet zelf wijzigen. Je kunt me niet helpen. Nee. Maar hier staat: Sander helpt je verder. Met een mooie aankoop. Dus jij zegt dat ik naar de grote techbedrijven moet. Ja. Kom. Goedemorgen, met de receptie. Goeiemorgen. Edson hier, van Willem Wever. Ik heb een vraag. Weet u hoe u nieuwe emoji's in een telefoon krijgt? Hoe bedoelt u? Heeft u een afspraak? Ik heb geen afspraak. Maar ik wil graag iemand spreken die daar meer vanaf weet. U bent een heel groot techbedrijf. Ik denk dat u de antwoorden heeft. Ik kijk of iemand erbij kan helpen. Prima, ik wacht wel even. Dit ga ik gebruiken voor TikTok. Dit wordt een hit. Heb je veel TikTok-volgers? Twee of drie. Ja. Beter dan één volger. Zeker beter dan één volger. Hoeveel volgers... Jij hebt volgens mij geen TikTok, he? Nee. Nee, daarom. Zie je? Meneer, bent u er nog? Jazeker. Ik heb het nagevraagd. Het bedrijf Unicode beantwoordt alle vragen over het toevoegen van emoji's. Aaah. U kunt het beste met hen contact opnemen. Oke. Waar moet ik dan zijn? Het bedrijf zit in Amerika. En nu? Ik heb een afspraak met Lilian. Ze is emoji-expert. Ze gaat me uitleggen hoe ik deze top ideeën in de telefoon krijg... Hallo. Hi. Wat een mooi kantoor heb je hier. Lilian, wat ben je eigenlijk? Een emojioloog? Dat vind ik een mooie. Wat doe je precies? Ik volg 't emoji-nieuws op de voet. Wat zijn de laatste ontwikkelingen? Bijvoorbeeld dat de nieuwe emoji's die er dit jaar bij zouden komen, uitgesteld zijn. Daar moeten we nog even op wachten. Elk jaar komen er namelijk nieuwe emoji's bij. Ongeveer zeventig. Aaah. Leuk dat je erover begint. Ik heb namelijk een paar suggesties. Dit is een van m'n favorieten. Ik wil die zo snel mogelijk in de telefoon hebben. In de telefoon van iedereen. Hoe gaan we dit doen? Allemaal? Ja. Allemaal, ja. Ik weet niet of dat gaat lukken. Ze moeten aan eisen voldoen. Je moet er veel werk in stoppen om een emoji op je telefoon te krijgen. Het is toch gewoon: Kijk, leuk. Hup, hij staat erop. Unicode is de organisatie die jij moet hebben. Elke aanvraag moet aan een aantal criteria voldoen. Drie belangrijke eisen: Hij moet populair worden. Hij mag niet te specifiek of te tijdgebonden zijn. Een emoji wordt natuurlijk over de hele wereld gebruikt. Check. En hij mag niet al met bestaande emoji's gevormd kunnen worden. Bijvoorbeeld een Halloween-emoji. Die zal er niet snel bij komen. Er is al een spookje en een pompoen. Dat samen is al Halloween. Ik snap het. Ik dien dit vandaag in. Binnen een paar uur kan ik hem gebruiken. Zo werkt het niet. Er gaat een jury naar kijken. Oke. Je moet hen ervan overtuigen dat het echt nodig is dat deze emoji's erbij komen. Dit wil iedereen hebben. Ze nemen die beslissing ook in samenspraak met grote bedrijven als Apple, Google, Facebook. Hoe lang duurt het voordat ik dit kan gebruiken? Een jaar tot anderhalf jaar. Wat? Dan heeft Unicode de code gemaakt. En de techbedrijven gaan er nog een plaatje bij maken. Het duurt anderhalf, twee jaar voordat deze op je telefoon staan. Wat doe jij hier nog zo laat? We zijn erachter gekomen dat het vet lang duurt, een nieuwe emoji in je telefoon krijgen. Daar ga ik niet op wachten. Ik ga wat codes kraken. Want ik wil vandaag m'n nieuwe emoji's gebruiken. Zo moeilijk kan het toch niet zijn? Wachtwoordje invoeren. Bam. Ingelogd. We hebben Unicode helemaal niet nodig. Je moet altijd zelf op onderzoek uitgaan. Dat is belangrijk. Misschien loop je tegen dingetjes aan, maar... Het is vallen en opstaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16511153 388.053 518 2021-05-03T22:00:00+00:00 yes no telefoon social media https://schooltv.nl/video-item/corruptie-in-hongarije-de-macht-van-de-politieke-partij-van-viktor-orban 2024-01-04T12:53:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37796.w613.r16-9.e64aec8.webp Corruptie in Hongarije | De macht van de politieke partij van Viktor Orbán ‘Hij moet wel blijven liegen, want hij heeft te veel gestolen.’ We waren wel verbaasd toen we dit zagen. Was de man die dat bordje vasthoudt zelf niet ooit lid van de Fidesz-partij? Iemand uit de rangen van Orbán zelf? Wat was hier aan de hand? Mogelijk komt het door zijn beroep. Zodra de man van het bord zijn nette pak voor een blauwe jas verwisselt, gaat zijn artsenbloed sneller stromen. Hij moet en zal speuren naar de onzichtbare ziektekiemen achter alles wat mis is. Een dierenarts moet diagnoses stellen. Hij moet aan de hand van kleine symptomen bepalen wat het probleem is. Hongarije is ziek en de ziekteverwekker is de corruptie. Die heeft inmiddels zoveel terrein gewonnen dat het land langzamerhand zijn afweermechanisme aan het kwijtraken is. Ik moet zeggen dat het moeilijker is om deze parasiet, de babesia, te vinden dan een mogelijk geval van corruptie. Ik ben sneller klaar als ik op internet naar een corrutpe aanbesteding zou zoeken. Die is zwaarder. Is hij ook een half jaar oud? Nee, hij is al twee. O, twee. Met hem gaat het goed toch? Geen symptomen? We gaan eens kijken. Hoe heet hij? Lommi. Ah, Lommi. Waar kom je vandaan, Lommi? Ik zag hoe de corruptie steeds meer terrein won. Aanvankelijk had ik de hoop dat het iets plaatselijks was. Maar toen Fidesz in 2010 ging regeren, zag ik steeds meer dat het erin het hele land zo aan toe gaat. Ik ging achter de computer zitten en zag hoe het er elders aan toe ging. Ik las hoe ze in Szekszárd een schoollokaal hadden ingericht voor een miljoen euro. Daarna ontdekte ik op internet dat in veertig andere steden op dezelfde manier geld uit deze fondsen werd gestolen. Dit was voor mij het bewijs dat het een echt netwerk is, een soort octopus waarvan het enige doel is: geld van de Europese Unie achteroverdrukken. De dierenarts stapte voor de Fidesz-partij in de politiek. Maar zijn nekharen gingen recht overeind staan van wat hij in zijn eigen stad zag. Hoezo moest Orbáns schoonoon voor veel geld alle straatverlichting vervangen en vervolgens in driekwart van alle gemeenten van Hongarije? En waarom zit heel Hongarije nu ’s avonds zo ongeveer in het donker? Had die schoonzoon eigenlijk wel verstand van straatverlichting? Vroeger was hij er niet mee bezig. Waarschijnlijk heeft hij bij hem thuis zelfs nooit een peertje vervangen. Hij was niet met verlichting bezig, eigenlijk helemaal nergens mee. Nadat ze dit bedrijf hadden opgericht, kreeg het meteen miljardenopdrachten. Wij Hongaren passen ons wel aan. We nemen voortaan een zaklamp mee als we ’s avonds op pad gaan. Maar de dierenarts rustte niet voor hij de machinaties achter deze duistere zaak aan het licht had gebracht. Het verbaasde mij niet. Want wie in Hongarije een bedrijf begint kan maar beter zorgen dat hij goede connecties heeft met mensen van Fidesz. Het verbaasde mij ook niet, want toen ik hier in de gemeentepolitiek zat begreep ik dat de burgemeester al maanden voor de officiële aanbesteding een deal had gesloten met het bedrijf van Orbáns schoonzoon. Het gaat niet zozeer om het feit dat het een familielid van de premier is. Wel om het feit dat het aantoont hoe het systeem werkt waarbij EU-gelden gestolen worden en binnen de eigen kring verdeeld. Fidesz kan zo zijn politieke bondgenoten financieel blijven bevoordelen. Corruptie is als een ziekte, zegt de dierenarts. Hij waarschuwt ons dat mensen, net als voor sommige ziektes daar immuun voor kunnen worden. De verhalen over corruptie deren ons Hongaren niet meer. Als iemand uit Orbáns kring, pal naast zijn vakantiehuis een voetbalstadion bouwt dan liggen wij daar niet wakker van. Europa betaalt toch. Als ik onder het communisme zulke dingen had gezegd, was ik naar het hoofdkwartier van de staatsveiligheid gebracht en daar gemarteld. Tegenwoordig martelen ze niet meer, ze brengen je in diskrediet. Ze hebben onvoorstelbare leugens rondgebazuind over mij en mijn ouders. Daar doe je niks tegen. Tachtig procent van de mensen hoort alleen de overheidspropaganda. Niet lang geleden ging er een filmpje viral waarin te zien was hoe de dierenarts door beveiligers van de staatstelevisie naar buiten wordt gewerkt. Hij wilde spreektijd opeisen waar hij als parlementslid wettelijk recht op heeft. En hij weigerde de studio te verlaten. De regering kan niet meer rechtsomkeert maken. We zitten in een eenrichtingsstaat richting dictatuur. Het is onze taak om de regering tegen te houden. Zelf zullen ze nooit op hun schreden terugkeren. Want als de democratie terugkeert, verliezen ze hun onschendbaarheid en zal een groot deel van de regering in de gevangenis terechtkomen. Niemand wil dat, dus kunnen ze alleen maar doorgaan op het ingeslagen pad. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16511150 452.245 696 2021-05-03T09:35:00+00:00 yes no politiek Europese Unie Hongarije https://schooltv.nl/video-item/kun-je-beter-ruiken-met-een-grote-neus-meer-zuurstof-met-een-grotere-neus 2024-01-04T12:53:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37797.w613.r16-9.fc8a9c8.webp Kun je beter ruiken met een grote neus? | Meer zuurstof met een grotere neus Marten wil weten of mensen met een grote neus beter kunnen ruiken. Voor mensen met een grote neus: Je kunt er niet beter mee ruiken. Sterker, mannen hebben wel grotere neuzen, maar vrouwen kunnen beter ruiken. Hun hersenen kunnen geuren beter herkennen en onderscheiden. Toch is het soms heel handig om een grote gok, snufferd of snotkoker te hebben. Je haalt er meer zuurstof mee binnen. De mannelijke neus maakt een groeispurt door als hij in de puberteit komt. Hij kan namelijk wel 10 procent groter worden dan z'n vrouwelijke leeftijdsgenoot. Waarom is dat? Nou, dat is heel praktisch. Mannen hebben grotere lichaamsdelen, grotere organen, en hebben dus ook meer zuurstof nodig. De vorm van je neus heeft ook te maken met het klimaat waarin je leeft. Mensen in gebieden met een koud en droog klimaat hebben een smalle neus. Een smalle neus kan de ingeademde lucht beter vasthouden en ook opwarmen. Eigenlijk een soort natuurlijk kacheltje. Zoals m'n oudoom altijd zei: Het leven is zoals een neus. Je moet er alleen zelf uithalen wat erin zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16511155 73.408 1778 2021-05-05T22:00:00+00:00 yes no neus ruiken https://schooltv.nl/video-item/vinger-en-pleister-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-04T12:53:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37798.w613.r16-9.7182d03.webp Vinger en pleister | Gedichtje van Nico de Neushoorn Het is de hoogste tijd voor een gedicht van Nico de Neushoorn! Nico, waar gaat je gedicht van de dag over? Over een vinger en een pleister. In mijn vinger zat een sneetje dus die pleister was wel fijn maar als je een pleister lostrekt doet je vinger toch weer pijn Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16511156 37.653 627 2021-05-03T22:00:00+00:00 yes no gedicht vinger pleister https://schooltv.nl/video-item/verliefd-stukje-uit-sesamstraat 2024-01-04T12:53:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37799.w613.r16-9.ac0bb35.webp Verliefd | Stukje uit Sesamstraat Elvan vertelt Ieniemienie een geheimpje. Ze is verliefd op Mamoun. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16511157 140.757 2381 2021-05-03T22:00:00+00:00 yes no verliefd https://schooltv.nl/video-item/staken-tegen-jodenvervolging-in-oorlog-de-februaristaking-in-1941 2024-02-20T15:39:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37800.w613.r16-9.cf72beb.webp Staken tegen Jodenvervolging in oorlog | De Februaristaking in 1941 Ik ben Martin Veltman, ik ben in februari 1943 in Amsterdam geboren. Mijn naam is Tinie IJisberg en toen de oorlog begon was ik een jaar. Nederland is vanaf mei 1940 bezet door de Duitsers, die ook in ons land nieuwe regels instellen, waardoor de vrijheid van Joodse Nederlanders steeds meer wordt ingeperkt. Zo worden ze ontslagen en mogen ze op sommige plekken, zoals parken, winkels en bioscopen, niet meer komen. Toen begonnen de nazi's voor het eerst eigenlijk te laten zien dat Joodse mensen... Ze gingen maatregelen nemen, dat die werden uitgesloten van de rest van de bevolking. Er is verzet tegen de maatregelen en er breken rellen uit in Amsterdam. Knokploegen van de NSB vechten met Joodse jongeren. Daarbij raakt de NSB'er Hendrik Koot ernstig gewond. Hij overlijdt. De Duitse bezetter is woedend en op 22 februari 1941 worden in de Joodse wijk van Amsterdam razzia's gehouden. Joden worden opgepakt en vastgezet. De bruggen rondom de wijk worden geopend, zodat de Joden niet kunnen vluchten. Toen was het zover dat de eerste razzia plaatsvond op het Jonas Daniël Meijerplein. Het was zaterdag, een vrije dag voor de Joodse mensen en zij werden van straat geplukt en in grote vrachtwagens afgevoerd. Dat maakte een enorme beweging daar rondomheen. Mensen die dat zagen, schrokken geweldig. Huilend, we moeten nu wat doen. Daarop is gereageerd door het verzet en gezegd van, dat gaat niet goed. We moeten in opstand komen. De vaders van Tinie en Martin zijn allebei lid van de communistische partij. Mijn vader was tramconducteur, was ambtenaar dus, maar ambtenaren mochten geen lid zijn van de Communistische Partij van Nederland. Dat was mijn vader wel. Dus hij werd geheim lid. Mijn vader was altijd op pad voor de partij, voor de CPN. Daar werkte hij ook, dat was zijn baas. De Communistische Partij wil laten zien dat ze het niet eens is met wat er gebeurt met de Joden en besluit op 25 februari een staking te organiseren. Op de ochtend van de 25e februari heel vroeg, om half zes, want dan werd het personeel opgehaald, ging 'ie naar de 'POT-wagens', werd dat genoemd. Personeel-ophaal-tram. Hij was zo overtuigd, hij had tegen mijn moeder gezegd" Vandaag doe ik mijn gewoon goed aan, want er wordt gestaakt. We gaan niet werken, uit protest. De vaders van Tinie en Martin doen mee met de staking. De vader van Tinie zorgt er met zijn collega's voor dat de trams in Amsterdam die dag niet rijden. De tram was belangrijk. Omdat... Er was geen communicatie. Er waren geen telefoontjes. Er was niks. Dus als mensen stonden te wachten op de tramhalte, op de tram en de tram kwam niet, dan was het: Hoe moeten we naar ons werk komen? Het was de enige mogelijkheid om naar je werk te komen, of met de fiets of met de trap of lopen. Toen kwam er dus door: Er wordt gestaakt. Eerst wordt er alleen in Amsterdam gestaakt. Via pamfletten en posters worden mensen opgeroepen om ook te gaan staken. Dan verspreidt de staking zich ook naar andere steden. De vader van Martin organiseert de staking in Hilversum. Ook in Hilversum, wat ik dan ook gelezen heb en gehoord heb, waren er duizenden mensen, wat helemaal niet verwacht was. En dat waren mensen, zoals mijn vader later wel eens zei, die hadden zoiets van, wat gaat er hier gebeuren? Dat gaat niet goed zeg. Aan de ene kant die duizenden mensen die demonstreren en niet alleen de Jodenvervolging en die razzia's zijn de aanleiding geweest. Maar daar zat natuurlijk in veel mensen hun hoofd toch al zoiets van: Er gaat iets niet goed, dus dat dat gevoel was er wel. De Duitsers vinden de staking ontoelaatbaar en grijpen hard in. Er vallen negen doden en 24 zwaargewonden. Talloze stakers worden gevangengenomen. Steden waar gestaakt is, krijgen hoge boetes opgelegd. Na twee dagen is de staking beëindigd. Het risico voor de stakers om opgepakt te worden is groot. Tinies vader overweegt om onder te duiken. Hij vond dat met vier kinderen en een gezin niet gemaakt. Zo makkelijk was dat nou ook weer niet. Dus ze leefden door en hij ging ook gewoon door met krantjes, nieuws verspreiden. Negen maanden later wordt de vader van Tinie opgepakt. Hij werd gearresteerd. Bij ons thuis. Wij woonden in een straatje, een tuin achter, en aan de voorkant en achterkant werden grote lichten op het huis. Grote lichten, dus er was geen enkele kans om te kunnen ontsnappen. De vader van Tinie krijgt de doodstraf voor deelname aan de staking. Op 19 november 1942 wordt hij doodgeschoten door de Duitsers. Hij is dan 42 jaar oud. Mijn moeder is flauwgevallen toen ze die mededeling kreeg. Ja, ze moest verder. En overdag was ze druk met alles gewoon bezig. Ze moest ook voor eten zorgen, noem maar op, alles, wat tekort was. En 's nachts lag ze te huilen. En ja, ik was haar troost. Dus dat ben ik dan ook geworden. Ook Martins vader is bang om gepakt te worden en duikt onder. Hij is naar huis gegaan en heeft tegen mijn moeder gezegd: Mikie, pak in de spullen. We moeten weg. Toen zijn ze begonnen, februari '41, met onderduiken. Maar in februari 1943 wordt ook de vader van Martin opgepakt en ter dood veroordeeld. Eén dag later wordt Martin geboren. Uit veiligheid zijn hij en zijn oudere broer ondergebracht bij een ander gezin, waar ze blijven tot de oorlog is afgelopen. Mijn moeder dacht dat mijn vader niet terugkwam, want hij was ter dood veroordeeld. En toen kwam hij toch terug. Toen kwam daar natuurlijk het gezinnetje bij elkaar. Mijn moeder had natuurlijk in haar hoofd: Ha, twee kinderen, een man, alles weer terug. Gaan we het leven opnieuw opbouwen? Ik had een broer die ik nog nooit gezien had en hij mij ook niet. Onze vader hadden we ook nog nooit gezien. Dat ging niet zo makkelijk. Zoveel hulp als er nu is, was er toen nog niet. Het is de enige staking geweest tegen de Jodenpogroms in heel bezet Europa. En ja, het feit dat die staking er geweest is en dat die mensen hebben laten zien dat ze het niet zomaar namen, dat ze dit niet wilden, dat is van belang geweest voor degenen die wel in actie wilden komen. Je kan niet in zo'n maatschappij leven, wij ook niet. Hij deed het net zo goed voor ons als voor de Joodse mensen. Je kan niet in onvrijheid leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16511158 525.801 6265 2021-05-03T14:00:41+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog staking https://schooltv.nl/video-item/staken-tegen-de-gedwongen-arbeidsinzet-in-oorlog-de-april-meistaking-in-1943 2024-02-12T10:41:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37801.w613.r16-9.56a7b7b.webp Staken tegen de gedwongen arbeidsinzet in oorlog | De April-meistaking in 1943 Ik ben Joke Neurdenburg en ik ben in Borne geboren in 1939. Ik was één jaar toen de oorlog uitbrak. Ik ben Jan de Vries. Ik ben geboren in 1935, 7 mei, dus ik was vijf jaar toen de oorlog begon in 1940. Ons gezin bestond uit een vader en een moeder en een oudste zusje en twee zusjes en ik ben dus de derde dochter geworden. Ja. Ja, we waren eigenlijk een heel gewoon gezin: vader, moeder. Vader deed zijn werk, hij was vrachtrijder, zoals dat toen heette. Hij had eerst een paard en wagen, kan ik me nog herinneren. Later kreeg hij een auto. En dat was voor de oorlog al vrij luxe, kun je wel zeggen. Ik kan me nog wel eens een ritje in die auto herinneren, dus ik moet toen een jaar of vijf, zes, zeven zijn geweest. En de andere twee kinderen dus, we waren eigenlijk een heel normaal gewoon gezin. Nederland is in april 1943 al bijna 3 jaar bezet door de Duitsers. De Tweede Wereldoorlog is in volle gang. Veel Duitse soldaten vechten aan het oostfront in Rusland en het leger lijdt grote verliezen. Om de Duitse fabrieken draaiende te houden zijn arbeidskrachten nodig en dus moeten in april 1943 300.000 Nederlandse oud-militairen zich melden om in de Duitse fabrieken te gaan werken. Daar kwam behoorlijk wat verzet tegen, tegen die poging om al die mensen naar Duitsland te halen. En toen begonnen ze voor zover ik weet bij de industrie in Twente met een staking. Dat breidde zich langzamerhand uit naar Limburg, naar Friesland en ook in andere streken neem ik aan. In Friesland was dat vooral een melkstaking, in Twente een industriestaking. Het is het begin van spontane stakingen in allerlei fabrieken en bedrijven in Nederland. De staking begint bij Stork, een machinefabriek in Hengelo, op 29 april 1943. De vader van Joke werkt bij textielfabriek Spanjaard in Borne. Ook daar leggen ze het werk neer. Nou, gewoon dat iedereen in opstand kwam en wegliep. Het was een wilde staking, dat hebben die Duitsers nooit begrepen. Want als Duitser organiseer je alles. En dit was echt helemaal spontaan. De stakingen verspreiden zich over het land. In Limburg leggen de mijnwerkers het werk neer en in Friesland dumpen de boeren hun melk in de weilanden. Dat was 1 mei 1943, op een zaterdag. Ook de vader van Jan doet aan de staking mee. Maar goed, hij heeft eraan meegedaan, want de volgende dag op zondagmorgen, toen kwamen de Duitsers om die activiteit te bestraffen. Ze wilden die stakingsactiviteit met de harde hand zo hard mogelijk direct keihard neerslaan. De Duitse bezetter is niet blij met deze staking en grijpt hard in. Stakers worden opgepakt en meegenomen. Die consequentie wist niemand van tevoren, dat het dat zou zijn. Daar had mijn vader geen idee van, hij heeft ook wel gezegd in die tijd: Jongens, dat moeten jullie niet doen. Daar komt ellende van. Dat is dus ook geweest. En toen hebben ze dus met overvalwagens ook in ons dorp jongens opgepikt. En mijn vader wilden ze ook hebben. Dat hoor je dan later. Maar hij was niet thuis, dat weet ik. Hij was 's morgens vroeg op de fiets vertrokken, want hij wist blijkbaar dat ze hem ook wilden hebben. Ik kan me nog heel goed herinneren dat toen die zondagmorgen om een uur of 12 een aantal Duitsers, en Nederlanders helaas, dhr. Lammers, een keiharde NSB'er en de heer Schut, de NSB-burgemeester van Wymbritseradeel. Die vroegen waar mijn vader was, maar hij was niet thuis. Ook de vader van Joke wordt gezocht. Haar vader is gevlucht, maar de nazi's dwingen haar moeder het adresboek van haar vader te geven en zo sporen ze hem op. Uiteindelijk, zijn opdracht was absoluut die kinderen ook niet in de steek laten of mee laten nemen of wat dan ook. Ja, wisten ze veel wat er allemaal boven hun hoofd hing. Zij wist ook niet dat pappie gefusilleerd zou worden. De nazi's staan ook bij Jan voor de deur en zijn op zoek naar zijn vader. En maar vragen en maar vragen en vragen: Waar is hij dan? Nou, dat weet ik niet, zei mijn moeder. Ze wist het niet. Mogen we je huis bezoeken? Onderzoeken? Ik zei ja, of, mijn moeder dan. Ja, ga maar. Dus ik ga met één van die jongens, soldaten, ga ik het hele huis door. We gaan in de kamer kijken, we gaan in de slaapkamer kijken, onder de bedden kijken. Nergens mijn vader te vinden. Mijn moeder werd meegenomen en die was dus gijzelaar. En toen bleven wij met z'n drieën achter. En dan moet vrij snel één van de buurvrouwen gekomen zijn om ons op ons te passen. En toen kwam mijn vader 's avonds terug. Die had gehoord dat ze mijn moeder meegenomen hadden. En dat kon hij niet uitstaan. Hij zegt: Ze kunnen beter een vader missen dan een moeder. Dus die kwam ons afscheid nemen. Dat kan ik me wel herinneren. 's Avonds, onder het eten. En hij heeft zich gemeld bij de politieagent even verderop. En die hebben hem diezelfde avond of de volgende morgen, ik weet het niet zeker, ik denk de volgende dag, meegenomen naar Sneek en afgeleverd bij de Duitsers. De Duitsers hadden dus mijn moeder, toen mocht zij wel weer terug. Zij mocht wel weer naar huis. Dat had gewerkt. Ze was gegijzeld geweest en dat had gewerkt. Dat kan ik me herinneren, dat zullen zeggen, want de beurs kon een toestonden waarbij de beurs te wachten, want we wisten dat blijkbaar tot ze zal komen. Maar ja, hij was weg. De vaders van Joke en Jan zijn allebei doodgeschoten door de nazi's als vergelding voor hun deelname aan de staking. Die herinneringen van dat moment, dat is een totaal zwart gat. Terwijl mijn twee zusjes zeiden, mama besprak met ons ook altijd alles, zij zeiden: Ze heeft je dat heus verteld. Ik weet alleen nog op een goed moment, ik zat toen op een kleuterschool, dat ik iets heb zitten kleien ofzo. Dat is het enige. Maar verder van thuiskomen en dat mijn vader er niet meer was, ik was denk ik totaal in shock. En dat heeft eigenlijk mijn hele leven wel geduurd. Toch wel, ja. En waarvan ik ook denk dat al je lichamelijke klachten wel uit voortgekomen zijn en je al je onzekerheden. Want weet je, als je een vader hebt, dan is er ook een soort maatschappelijke status waar je eigenlijk een beetje bijhoort, zeker in die tijd. En ik heb nog altijd het gevoel dat nergens bij hoor. Eén of twee dagen later stond er een groot roze papier op de lantaarnpaal geplakt, met bovenaan met grote zwarte letters 'doodstraf'. Daaronder vier namen, waaronder mijn vader. Het vonnis is voltrokken. Dat staat dan vlak voor je huis en dat kan je elke dag lezen. Dan is duidelijk genoeg wat er gebeurd is. Ik heb hem altijd heel erg gemist, ook om vragen te stellen, of 'hoe denk je daarover', dat wel. Of ik trots op mijn vader ben? Ja, dat is heel moeilijk te zeggen. Je kunt wel zeggen dat hij een held geweest is. Als je dan zoiets doet voor je vrouw en voor je kinderen. Nou, dat doe je niet zomaar. Nee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16511159 575.486 2082 2021-05-03T14:06:54+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog staking https://schooltv.nl/video-item/griekenland-de-toegangspoort-tot-europa-vluchtelingen-op-het-eiland-lesbos 2024-01-04T12:53:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37802.w613.r16-9.1810170.webp Griekenland: de toegangspoort tot Europa | Vluchtelingen op het eiland Lesbos In heel Nederland zijn er opvangplekken voor vluchtelingen. In deze asielzoekerscentra wachten ze af of ze in Nederland mogen blijven. Veel van die vluchtelingen zijn ooit via Griekenland Europa binnengekomen, via kleine eilanden als Lesbos bijvoorbeeld. De bewoners van het eiland zagen jarenlang vooral Syrische, Afghaanse en Somalische vluchtelingen aanspoelen op kleine rubberen bootjes. Of het nou opvangen of wegstuurde was, die eilandbewoners moesten iets doen met al die mensen. Net zoals wij dat nu ook moeten doen. Maar hoe maak je die afweging? Hoe ga je om met mensen in nood? Ze kwamen daarvandaan. Als er een bootje in zicht kwam... het is niet ver weg, waar de bootjes vandaan vertrokken. Eerst één bootje, toen twee, toen tien, toen twaalf. Ze klommen eruit en trokken de bootjes aan land. Toen ze bij onze huizen kwamen, gaven we ze kleren. Het dorp heeft veel geholpen. Want wij zijn ook kinderen van vluchtelingen. Deze vrouw vond het dus belangrijk om de vluchtelingen te helpen, omdat ze van de verhalen van haar familie en andere families op Lesbos wist hoe het was om zelf vluchteling te zijn. Dit stel vist veel in de zee bij Lesbos. Het stel verkoopt de vis aan eilandbewoners en runt ook een restaurant. In het begin waren er nog geen kampen en ngo's. Toen de kampen werden gebouwd, zaten er 2000 mensen. We zorgden voor eten voor iedereen. Iedere dag. Natuurlijk is het fijn als ze eten krijgen. Natuurlijk is het fijn dat ze kleren van ons krijgen. Alle hulp is fijn voor ze. Maar ze willen verder met hun leven. Als je vraagt wat ze willen, zeggen ze: Ik wil werken, want ik wil zelf eten en kleren kunnen kopen. Dus zeiden wij: We geven je werk. Daar betalen we je voor, dan kun je verder met je leven. De vissers hielpen de vluchtelingen dus omdat ze zelf vonden dat het hun plicht was. Veel eilandbewoners hadden dat liever anders gezien. Ik ben zestig procent van mijn klanten in mijn viswinkel kwijt. Ze komen gewoon geen vis meer bij mij kopen. Mensen die ik al twintig, dertig jaar ken. Mensen die al vijftien, twintig jaar klant bij mij waren. Maar nu komen ze niet meer. Zo is er nog wel meer. Mensen die we kennen en die we op straat groeten en die dan de andere kant op kijken. Onze auto is gestolen en totaal vernield. Ja, total loss. We moesten een nieuwe kopen. Bij het lokale café in het grootste stadje van Lesbos komen de oude eilandbewoners elke ochtend samen om de dag door te spreken. Dat gaat er soms hard aan toe. In het begin waren het Syriërs. Die kwamen uit een land in oorlog. We hebben ze gastvrij ontvangen. Dat heeft u vast op tv gezien. Kinderen en zo. Maar hun gedrag is erg veranderd. Niet de Syriërs. Die waren beleefd. Maar de Pakistanen, Afghanen, Somaliërs, Afrikanen... Die vormen een groot probleem en het zijn er erg veel. We willen ze hier niet. We bieden ze onderdak. Maar zij stelen en vernielen alles. Ze tonen geen enkel respect, niet voor de wet en niet voor de omgeving. Dat is het hele punt. Ze maken er een smerige bende van. Ze hebben voor niemand respect. Ze stelen. Bewoners hebben veel schade geleden. Er komen geen toeristen nu. Ze zijn gevaarlijk, ze steken elkaar overhoop. Laten ze elkaar maar afmaken. Kan mij niet schelen. Je bent bang voor ze, want ze hebben allemaal een mes bij zich. Er staan twee partijen tegenover elkaar die op hun manier allebei gelijk hebben. Er zitten mensen bij die ondervoed zijn. De omstandigheden zijn vreselijk, vooral 's winters. In de hitte wonen ze nu in tenten. Verschillende stammen die moeten samenleven, wat niet altijd lukt. Verschillende stammen die moeten samenleven, wat niet altijd lukt. Daartegenover staan de plaatselijke bewoners die hun oude leventje willen behouden. Maar dat gaat niet meer. Van mensen die als beesten behandeld worden kun je niet verwachten dat ze zich als mensen gedragen. Ze moeten weg. Het eiland moet ontlast worden. Het zijn er veel te veel. Niet allemaal, zo'n 2000 a 3000 kunnen blijven. Je kunt ze niet allemaal wegsturen. Nou, het is duidelijk dat die oude mannen op het terras de meerderheid van de vluchtelingen dus liever niet zouden willen helpen. Die snappen er niks van. Als ze beter wisten, zouden ze dat niet zeggen. Wij in het dorp zeggen dat niet. Wij hadden medelijden met ze. We hebben ze geholpen waar we konden. Wie zoiets zegt, weet niet wat het is om op de vlucht te zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16511165 387.52 1192 2021-05-04T07:30:00+00:00 yes no Griekenland Europese Unie vluchteling https://schooltv.nl/video-item/anne-frank-in-vernietigingskamp-auschwitz-birkenau-de-familie-wordt-gescheiden 2024-01-16T15:45:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37803.w613.r16-9.ddbc4dc.webp Anne Frank in vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau | De familie wordt gescheiden Dit is het verhaal van Anne Frank en de onderduikers van het Achterhuis nadat ze zijn ontdekt en gearresteerd. Anne is onderweg van Westerbork naar Auschwitz op gepropt, met vele tientallen mensen in een veel te krappe veewagon. Het is een vreselijke rit van drie dagen en nachten, zonder eten en met maar één ton water. Maar met zoveel mensen is die al snel leeg. Mensen vallen flauw van de honger, iedereen is bang. Waar gaan ze heen? De reis duurt eindeloos totdat ze in het donker aankomen op het eindstation Auschwitz. Op het perron bepalen de nazi's wie mag blijven leven en wie er dood moet. Oude en zieke mensen worden meteen naar de gaskamer gestuurd. Zwangere vrouwen, kleine kinderen en gehandicapten ook. Vader Otto, Frank en Peter worden de andere kant op gestuurd. Anne weet niet waarheen. Ze hebben wel geruchten gehoord over wat er gebeurt met Joden die op transport gaan naar het oosten. Maar Anne weet op dat moment nog niet van de Holocaust, de afvoer van miljoenen Joden naar kampen waar ze worden vermoord. Anne krijgt een nummer op haar arm getatoeëerd. Vanaf nu is ze een nummer. Ze worden kaalgeschoren. Ze moeten zich uitkleden en worden onderzocht. En ze moeten allemaal tegelijk onder de douche. Naakt waar de bewakers bij zijn. Ze krijgt zomaar een jurk toe gesmeten. Of ie nou past of niet, als ie maar warm is, maar dat kan je redding zijn in de kou hier. Zo gaat het elke ochtend. Mensen die sterk genoeg zijn, moeten werken, twaalf uur per dag. Ook Anne moet werken. Het is zwaar en onzinnig werk. Ze heeft overal pijn. Om haar heen sterven mensen van uitputting, ziekte en honger. Het is oktober en ijskoud. Het kan de nazi's niet schelen. Anna heeft het vreselijk in Auschwitz. Ze heeft honger en is doodsbang. Ze krijgt schurft. Dat zijn kleine beestjes die gangetjes onder de huid graven, wat vreselijk jeukt. En het is zeer besmettelijk. Dus moeten Anne en Margot in quarantaine in de schurftbarak zonder hun moeder. Auschwitz-Birkenau was een van de grootste vernietigingskampen van de nazi's. Meer dan een miljoen Joden zijn hier in de gaskamers vermoord, hun lijken verbrand in de verbrandingsovens. De nazi's wilden dat geheimhouden, want als ze de oorlog zouden verliezen, dan zouden ze bestraft worden voor hun misdaden. En dat wisten ze zelf ook. Eind oktober 1944 worden Anne en Margot geselecteerd voor transport naar een ander kamp in Duitsland: Bergen-Belsen. Auschwitz werd drie maanden na Annes vertrek, op 27 januari 1945, bevrijd door soldaten van het Russische leger. Maar toen waren Anne en Margot dus al in Bergen-Belsen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16511167 231.657 2028-03-28T10:00:00+00:00 11567 2021-05-04T09:28:26+00:00 yes no concentratiekamp Holocaust Anne Frank https://schooltv.nl/video-item/anne-frank-in-doorgangskamp-westerbork-in-afwachting-van-deportatie 2024-01-04T12:53:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37804.w613.r16-9.207d28b.webp Anne Frank in doorgangskamp Westerbork | In afwachting van deportatie Dit is het verhaal van Anne Frank en de onderduikers van het Achterhuis, nadat ze zijn ontdekt en gearresteerd. Anne en de anderen worden na hun arrestatie eerst naar het politiebureau gebracht in Amsterdam-Zuid. Dan worden de acht onderduikers naar de gevangenis gebracht aan de Weteringschans. Ze worden opgesloten in een cel. Vier dagen lang. Anne mag maar een kwartiertje per dag even luchten. Iedereen is bang, want ze weten niet wat er met ze gaat gebeuren. Op 8 augustus gaan ze met de tram naar het station. Daar worden ze op de trein gezet naar Drenthe met bestemming Kamp Westerbork. Anne, haar zus Margot en haar ouders Otto en Edith worden opgesloten in het kamp. Wat ze zien is een groot terrein met prikkeldraad en barakken. Moeten ze hier slapen? Westerbork was een doorgangskamp. De nazi's verzamelden hier alle Joden uit Nederland om ze later door te sturen naar vernietigingskampen in Oost-Europa. Ze moeten zich laten registreren. Dan krijgen ze een medisch onderzoek. Hun eigen kleren moeten ze inleveren en ze krijgen een blauwe overall aan. Als echte gevangenen. Anne komt terecht in een barak met vierhonderd mensen. Alles is smerig en dit is de wc. Overdag worden ze aan het werk gezet. Het is radarwerk en vies om te doen. Ook Anne moet werken. Pas 's avonds ziet ze haar vader en de andere weer en nog steeds hebben ze geen idee van wat ze te wachten staat. De nazi's zijn op dat moment volop bezig met het uitmoorden van Joden. Anne en de anderen horen wel geruchten dat het met Joden niet goed afloopt als ze naar Oost-Europa worden gestuurd. En dus is Anne heel erg bang dat ook zij en de andere onderduikers worden opgeroepen voor transport. En ja, de naam van de familie Frank staat ook op de lijst. Op 3 september moeten Anne, Margot en de anderen de trein in. Ze worden in veewagons gepropt. Het is vreselijk onderweg, er is geen bewegingsruimte, geen wc. Waar moet je je behoefte doen? In een grote ton. Anne voelt zich angstig en verdrietig. En ze heeft medelijden met de kleine kinderen en de oude mensen. Ze zaten in de allerlaatste trein die ooit vanuit Westerbork naar Auschwitz is gereden. Van de acht onderduikers die in het Achterhuis zaten, zou alleen vader Otto Frank de kampen overleven https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16511166 236.44 2028-03-28T10:00:00+00:00 6903 2021-05-04T09:26:25+00:00 yes no concentratiekamp Holocaust Anne Frank https://schooltv.nl/video-item/anne-frank-in-concentratiekamp-bergen-belsen-de-laatste-dagen-van-anne-en-margot 2024-01-04T12:53:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37805.w613.r16-9.a448e0c.webp Anne Frank in concentratiekamp Bergen-Belsen | De laatste dagen van Anne en Margot Dit is het verhaal van Anne Frank en de onderduikers van het Achterhuis nadat ze zijn ontdekt en gearresteerd. Na twee maanden in Auschwitz wordt Anne eind oktober 1944 samen met Margot geselecteerd voor vertrek naar kamp Bergen-Belsen in Duitsland weer in de trein. Maar dit keer zonder haar moeder. Ze mag niet mee en blijft achter in Auschwitz. Anna zal haar nooit meer terugzien. Op 3 november 1944 komt Anne aan in Bergen-Belsen. Ze moet over de lichamen heen stappen van mensen die de reis niet hebben overleefd. Bergen-Belsen, in het noorden van Duitsland, is net zo'n hel als Auschwitz. Maar het is een puinhoop hier. De nazi's hebben het niet meer in de hand. Er is geen slaapplaats meer over. Dus moeten Anne en Margot in een tent slapen. Het stormt, het is ijskoud. Ze missen hun vader en moeder vreselijk. Als Anne en Margot eenmaal in een barak terechtkunnen, zitten ze binnen de kortste tijd onder de luizen. Alles is smerig en er zitten veel te veel vrouwen op elkaar en luizen brengen de vlektyfus over. In dit kamp hoeft Anne niet te werken, maar dat is eigenlijk ook geen pretje, want wat moet je doen? De vrouwen liggen zich maar wat te vervelen of ze zingen samen liedjes. Je moet toch wat. De nazi's weten dat ze de oorlog aan het verliezen zijn. En ze zijn in paniek. Eigenlijk is het hun bedoeling om zoveel mogelijk gevangenen te laten sterven voordat de Russen uit het oosten en de geallieerden uit het westen Duitsland komen veroveren en de kampen vinden. Ze laten de gevangenen volledig aan hun lot over en delen amper nog soep uit of brood. En ze verzinnen nog iets anders. We laten de vrouwen uren buiten op appèl staan voor niks. Ook de zieken moeten meedoen. Die moeten uit de ziekenbarak komen om uren op de bevroren grond te staan, vaak op blote voeten. Wie omvalt, wordt doodgeschoten of vriest dood op de grond. Op die manier gaan er nog meer mensen dood. Ze waren er al bang voor. Margot wordt ziek. De vlektyfus, een vreselijke en besmettelijke ziekte waar duizenden mensen in de kampen aan lijden en waar je aan doodgaat zonder medicijnen. Ook Anne wordt ziek en er zijn geen artsen of verpleegsters die de meisjes kunnen komen helpen. Ze heeft hoge koorts en zit onder de rode vlekken, voelt zich doodziek en ze weet dat haar einde nadert. Margot en Anne sterven in februari 1945 onder vreselijke omstandigheden door vlektyfus. Toen de geallieerden op 15 april 1945 Bergen-Belsen bevrijdden en het kamp met tanks binnenreden, wisten ze niet wat ze zagen. Overal uitgemergelde mensen, lopende geraamtes. Sommige mensen wogen nog maar 30 of 35 kilo. Er zaten nog tienduizenden gevangenen vast in het kamp. Allemaal uitgeput of doodziek. In de dagen direct na de bevrijding zijn er naar schatting zo'n 14.000 mensen alsnog gestorven, omdat ze te verzwakt waren en niet meer konden worden gered. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16511168 241.64 2028-03-28T10:00:00+00:00 8465 2021-05-04T09:29:27+00:00 yes no concentratiekamp Holocaust Anne Frank https://schooltv.nl/video-item/na-de-dood-van-anne-frank-het-lot-van-anne-en-haar-familie 2024-01-16T16:27:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37806.w613.r16-9.16525c2.webp Na de dood van Anne Frank | Het lot van Anne en haar familie In februari 1945 zijn Anne en Margot in kamp Bergen-Belsen gestorven. Maar hoe liep het af met hun ouders Edith en Otto Frank en met Peter? In januari 1945, als Auschwitz wordt ontruimd door de kampleiding, moet Peter mee in een zogenaamde dodenmars. Na een barre tocht komt hij terecht in het concentratiekamp Mauthausen. Hij wordt ziek en sterft daar vijf dagen na de bevrijding op 10 mei 1945. Anne's moeder Edith sterft in Auschwitz door ziekte en uitputting. Op 6 januari 1945, drie weken voor de bevrijding van het kamp. Otto Frank is de enige van de acht onderduikers die de Holocaust overleeft. Als Auschwitz op 27 januari 1945 wordt bevrijd, ligt hij ernstig verzwakt in de ziekenbarak. Na een lange reis komt Otto Frank begin juni 1945 terug in Amsterdam. Na de oorlog zorgde hij ervoor dat het dagboek van zijn dochter Anne als boek verschijnt. Otto Frank sterft uiteindelijk in 1980, als hij 91 jaar is. Van de 107.000 Joden die door de nazi's uit Nederland waren afgevoerd, zijn er maar vijfduizend teruggekeerd naar huis. De cijfers zijn keihard. Ongeveer driekwart van de Joden in Nederland heeft de Tweede Wereldoorlog niet overleefd. Joden die uit de kampen terugkeren, komen er thuis vaak achter dat er iemand anders in hun huis woont en dat al hun spullen zijn gestolen. Ze moeten helemaal opnieuw beginnen. Na de oorlog is geprobeerd de nazikopstukken en kampbeul voor de rechter te brengen en veroordeeld te krijgen. Soms lukte dat en werd een oorlogsmisdadiger veroordeeld tot de dood of tot een hoge celstraf. Maar velen wisten de dans te ontspringen en vluchtten bijvoorbeeld naar een land in Zuid-Amerika, waar ze zich de rest van hun leven schuil hielden. Omdat we nooit mogen vergeten wat er in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd, zijn er ook veel herdenkingsplaatsen en musea opgericht. Ook concentratiekampen zijn soms nog te bezoeken. Als je er loopt voel je de geschiedenis waarin ook een heel gewoon meisje zoals Anne zomaar ineens terecht kon komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16514302 136.2 2028-03-28T10:00:00+00:00 5276 2021-05-04T10:04:45+00:00 yes no concentratiekamp Holocaust Anne Frank https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurde-er-in-auschwitz-en-andere-kampen-de-hel-op-aarde 2024-01-04T12:53:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37807.w613.r16-9.c16bb93.webp Wat gebeurde er in Auschwitz en andere kampen? | De hel op aarde Dit is de lijst met namen van mensen die naar Auschwitz werden afgevoerd, in dezelfde trein als Anne en de andere onderduikers. Het zijn meer dan duizend namen. Op eindstation Auschwitz moest iedereen uit de trein. 'Dan ben je op de plaats van bestemming, dan werden de deuren opengegooid. Dit moet de hel zijn. Het waren ontzaglijke grote lampen, nog nooit zulke grote lampen gezien en er stonden militairen met alles erop en eraan. Met grote honden.' Artsen bepaalden wie bleef leven of werd vermoord in de gaskamers. Gevangenen deden 12 uur per dag dwangarbeid en sliepen in barakken. Ze werden op brute wijze mishandeld en kregen bijna niets te eten of te drinken. Wie ziek was of te zwak om te werken, werd door de nazi's uit de rij gepikt. Dan was je nutteloos en dat betekende vaak het einde. Eind oktober 1944 werden Anne, Margot en Auguste van Pels geselecteerd voor een transport naar een ander kamp: Bergen-Belsen. Bijna drie maanden later werd vernietigingskamp Auschwitz bevrijd door soldaten van het Sovjetleger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16514310 84.64 2028-03-28T10:00:00+00:00 7010 2021-05-09T17:00:00+00:00 yes no concentratiekamp Holocaust Anne Frank https://schooltv.nl/video-item/de-zoon-van-willem-van-oranje-wordt-ontvoerd-gegijzeld-door-de-spanjaarden 2024-04-02T12:49:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37808.w613.r16-9.6edf8b0.webp De zoon van Willem van Oranje wordt ontvoerd | Gegijzeld door de Spanjaarden Jaja, ik zie hem. Weet je het zeker? Ja, die kleine, met die witte kraag. Is dat de zoon van Willem van Oranje?! Ja. Die nemen we mee naar Spanje om Willem terug te pakken. Haha. Sssst. Anders valt het op. O ja. Heb je de zak? De zak? Ja, tuurlijk. Goed. Kom. Nu? Ja, natuurlijk, nu! Hallo jongeman. Mogen wij jou iets vragen? Ben jij soms Filips Willem? Ja, dat ben ik. En heet jouw pappie toevallig Willem van Oranje? Ja, hoezo? Wij hebben een verrassing voor je. Je mag met ons mee naar Spanje. Dan woon je in een heel groot paleis. Je mag zo veel eten als je wilt. En je krijgt privéles. We voeden je katholiek op. Dat is veel beter. Je wordt gered. Maar dat wil ik niet. Ik wil hier in Leuven studeren en als ik vrij ben naar m'n ouders. Maar bij ons in Spanje is het altijd mooi weer. Kun je altijd lekker zwemmen. Maar bij wie dan? In Spanje woon je bij koning Filips II. Fijn hè? Nee, dat is de vijand van m'n vader! Ga weg! Het is geen vraag. Wij nemen jou gewoon mee. Ja, dus als je meewerkt... is het voor iedereen het makkelijkst. Help! Blijf van me... Ssst! Hè, wat naar dat het zo moet. We vroegen het aardig. Nu moet je mee in de zak. Naar Spanje. Stil maar. Mogen wij er even langs? Personeel! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16514311 97.92 1079 2021-05-09T22:00:00+00:00 yes no Tachtigjarige Oorlog Willem van Oranje https://schooltv.nl/video-item/meiden-vechten-mee-in-het-ontzet-van-alkmaar-samen-ten-strijde-tegen-de-spanjaarden-met-gesmolten 2024-04-02T12:49:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37809.w613.r16-9.fadeafe.webp Meiden vechten mee in het Ontzet van Alkmaar | Samen ten strijde tegen de Spanjaarden met gesmolten lood en ongebluste kalk Bastardo! Terug naar Spanje jij! Vamos a la playa, o-o-o-o-o. Oprotten jullie! Aaah! Hallooooo! Wij zijn bezig met de Slag om Alkmaar, 1573. Kijk, zie je die Spanjaarden? Ze willen onze stad innemen! Aaaah! Weg jij! Dat gaat lekker nooit niet gebeuren, want wij kiezen voor opstand! Voor Willem van Oranje! We hebben de poort opengezet voor de Geuzen. En die kwamen ons helpen. Nu knokken we tegen de Spanjaarden. En niet alleen de kerels, hoor. Dit keer mogen de meiden meedoen! Yeah! Eindelijk! En we staan vooraan, hoor. We knokken als beesten! Wij vrouwen, we zijn keihard! Wij laden de musketten door... Adios, señor! Hasta la vista, baby! We bewaken de muren, zodat er geen Spanjaard overheen kan. Que si, que no. Aaah. We gooien met kokend water over de muren. Hoppa! Joehoe! En met gesmolten lood. Ohhh. Joehoe! En met ongebluste kalk! Yiihaaa! Brandende takken! Hier, moet je een vuurtje?! Adios! En we gooien met appels. En met brood. En met stenen. En met kippen. Met alles eigenlijk. Haha. Adios! En de ballen! Joehoe! Hee, wat is dat nou?! Ohh, we hebben gewonnen! We hebben gewonnen! Best jammer eigenlijk, ik begon er net lol in te krijgen. Ik ook. De volgende keer staan wij vrouwen gewoon weer vooraan. Ja, zeker weten. O meiden, zes uur al?! Ik moet mijn kind nog ophalen van de crèche. O, ik ook. En mijn man is thuis en ik moet nog koken en de was doen. O jee, ik moet nog schoonmaken en m'n benen harsen. Hollen! Tot de volgende belegering, meiden! Zeker weten! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16514312 130.965 1162 2021-05-09T22:00:00+00:00 yes no Tachtigjarige Oorlog opstand https://schooltv.nl/video-item/magdalena-moons-redt-leiden-een-slimme-list-tijdens-het-tweede-beleg-van-leiden 2024-03-28T15:58:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37810.w613.r16-9.0ee13f3.webp Magdalena Moons redt Leiden | Een slimme list tijdens het tweede Beleg van Leiden Francisco. Ohh, Magdalena. Ohhh, Francisco. Ohhh, Magdalena. Ohhhh, ik heb jou zo gemist! Door de oorlog! Ja, Magdalena. Leiden hebben we maanden omsingeld. Ik weet het. Er is hongersnood. De mensen lijden in Leiden, ook mijn vriendin. Maar morgen... Morgen doen wij een aanval. Nee! Nee, doe dat niet! Ik smeek het je! Maar baby, als ze zich overgeven is er niks aan de hand. Dan laten we ze vrij. Welnee! Dan komen jullie met je Spaanse furie. Dan vermoorden jullie ze alsnog. Dat zouden wij toch nooit doen?! Dat hebben jullie Spanjaarden allang gedaan! Met Naarden. Met Mechelen. Met Zutphen. Met Haarlem. Hoe kun je?! Maar baby, laten we niet over de politiek praten. Baby... Ik wil met je trouwen. Ohh Francisco. Ik... Ik hou van jou. Trouw met me, baby. Ik zou niets liever willen, maar... Goed, dan ga ik een mooie trouwlocatie regelen. En trouwkaartjes laten drukken. En een mooie band. En ook nog de catering. Ik trouw met je op e?e?n voorwaarde. Wat wil jij? Wil jij een diamanten ring? Of een wereldreis? Of een winkeltje? Of wil jij misschien een facelift? Je zegt het maar, hè. Ik trouw met je... als jij de aanval op Leiden uitstelt. Maar dat kan ik toch niet doen, baby. Ik heb het niet over afstel, maar over een paar dagen uitstel. En daarna ben ik de jouwe. Maar ik kan toch niet privé? en werk door elkaar halen? Oké, dan houdt het op. Adios! Huh? Ja, stuur mijn spullen maar na! Maar wacht... goed! Ik zal de aanval op Leiden uitstellen. O, echt? Si! O, wat mooi! Ooooh! Dan kunnen de watergeuzen de Spanjaarden verslaan. En dan is Leiden bevrijd! Wat zeg jij? O, niets. Niets! Oh! Eerst je belofte. Mannen! De aanval op Leiden wordt uitgesteld! Que? Waar slaat dat op, sen?or? Wij willen plunderen en roven! Belachelijk! Ik ben het er niet mee eens. Heb je je door die chica laten inpalmen? Ai-ai, caramba! O, dank je, dank je, dank je wel! Leiden is gered, door mij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16514313 172.373 1000 2021-05-10T22:00:00+00:00 yes no Tachtigjarige Oorlog Leiden https://schooltv.nl/video-item/de-antwerpse-vluchtelingen-in-de-tachtigjarige-oorlog-vluchten-voor-de-spaanse-furie 2024-03-28T15:57:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37811.w613.r16-9.093255a.webp De Antwerpse vluchtelingen in de Tachtigjarige Oorlog | Vluchten voor de Spaanse furie Ze komen uit Antwerpen en omstreken. Ze zijn rijk, hoogopgeleid en op de vlucht voor de Spaanse furie. Och. Bonjour. Goedendag. We komen uit Antwerpen, amai. Wij zijn gevlucht voor de Spaanse furie! De Spaanse troepen trekken moordend en rovend door het land. Omdat ze geen geld kregen van de Spaanse koning, hebben ze onze stad beroofd en geplunderd. Iedereen werd de kop in geslagen! Alles werd in de fik gezet! Het was de hel. Dus wij dachten: weg, weg, weg! En nou komen we bij jullie wonen. En we nemen ons geld en onze kennis met ons mee. Dan zijn wij veilig en da's ook beter voor jullie! De vluchtelingen uit het zuiden integreren ongelooflijk snel. Zoals de beroemde schilder Frans Hals. Dag, ik ben Frans Hals. Ik schilder de pleinen en stegen van Haarlem. En ik ben vluchteling. De wetenschapper Simon Stevin. Hee hallo, ik ben wiskundige, ingenieur, stedenbouwkundige. Ik heb het woord wiskunde bedacht! En ik ben vluchteling. En de beroemde drukker Elsevier. Ik ben de beroemde drukker Elsevier. En ik ben een vluchteling. En ga zo maar door. Waar zouden we nog zijn zonder die slimme vluchtelingen? Nergens. Wij zijn elegant, knap en slim! En we brengen heel veel geld mee, zeker en vast. En wij kunnen lezen en schrijven. De vluchtelingen uit Antwerpen zijn meer dan welkom in ons land. Vooral als ze rijk zijn en hoogopgeleid. Je mag de Spanjaarden wel dankbaar zijn dat ze ons jullie kant op jagen! Nu komen we naar jullie, met alles wat we hebben. Vluchtelingen, het is win-win-win. Zij vrij en wij rijk, win voor iedereen. Willen we meer of minder vluchtelingen in Amsterdam in de Gouden Eeuw? Meer, meer, meer! Meer, meer, meer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16514314 113.408 1964 2021-05-10T22:00:00+00:00 yes no Tachtigjarige Oorlog vluchteling vluchten https://schooltv.nl/video-item/australie-de-wereld-rond 2024-01-04T12:53:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37812.w613.r16-9.858f2f1.webp Australië | De wereld rond Australië is onderdeel van het continent Oceanië en ligt volledig op het zuidelijk halfrond. Australis betekent in het Latijn dan ook ‘het zuiden’. De hoofdstad van het land is Canberra. De oorspronkelijke inwoners van Australië zijn de Aboriginals. De Aboriginals wonen al zo’n zestigduizend jaar in het land. Tegenwoordig vormen ze nog maar 2,5 procent van de bevolking. De rest van de bevolking bestaat vooral uit nazaten van Europese kolonisten die in de loop van de tijd als immigranten naar Australië zijn gekomen. Australië heeft ook een Nederlandse gemeenschap. Australië heeft een van de oudste culturen ter wereld. De geschiedenis van de westerse kolonisten begint pas een paar honderd jaar geleden. Ver hiervoor leven er dan al Aboriginals in Australië. In 1606 komen de eerste Europeanen aan in Australië. Het is de Nederlander Abel Tasman die in 1652 al een groot deel van het land in kaart brengt. Het eiland Tasmanië, ten zuiden van het vaste land van Australië is naar hem vernoemd. De Britse kapitein James Cook ontdekt de oostkust in 1770 en het land wordt daarna gekoloniseerd door de Engelsen. In eerste instantie wordt Australië gebruikt als strafkolonie voor Engelse misdadigers. Na de komst van de Europeanen worden veel Aboriginals gedood of sterven ze aan de ziektes die de kolonisten meebrengen. Hierdoor wordt de eeuwenoude cultuur van de Aboriginals verdrongen door de kolonisten. De Aboriginals die het wel overleven, worden in reservaten geplaatst. In 1951 wordt hen zelfs gedwongen om zich volledig aan te passen aan de westerse cultuur. Iets waar de Aboriginals zich vandaag de dag nog steeds tegen verzetten. In 1909 wordt Australië onafhankelijk. Het land blijft wel onderdeel van het Britse gemenebest waardoor het land nog steeds onder het Britse koningshuis valt. Verreweg het grootste deel van de bevolking werkt in de dienstensector. Daarnaast is Australië de grootste producent van wol ter wereld. Andere exportproducten zijn grondstoffen als erts, goud en bauxiet. Ook het toerisme draagt sterk bij aan de economie. Doordat Australië ten zuiden van de evenaar ligt, zijn de seizoenen tegenovergesteld aan die van Nederland. Hierdoor is het in Australië winter als het hier zomer is. Het noorden van het land ligt dicht bij de evenaar en heeft daardoor een tropisch klimaat. Het grootste deel van Australië heeft een warm en droog woestijnklimaat. Diep in het binnenland, in de outback komt de temperatuur met gemak boven de 40 graden celsius. Doordat het binnenland zo droog is, woont zo’n 90 procent van de bevolking langs de kust. Door droogte en wind komen er in Australië regelmatig grote bosbranden voor. Omdat Australië zo afgelegen ligt ten opzichte van de rest van de wereld, vind je er allerlei flora en fauna die nergens anders op de aarde te vinden is. Heel uniek zijn de buideldieren waaronder koala’s, kangoeroes en wombats. Ook komen er veel reptielen voor waaronder krokodillen en hagedissen. Voor de noordoostkust van Australië ligt het Groot Barrièrerif. Dit is het grootste koraalrif ter wereld! Hier zwemmen allerlei kleurrijke vissen en zoogdieren zoals haaien en dolfijnen. Maar hun bestaan wordt bedreigd. Door klimaatverandering en het warmer wordende zeewater sterft het koraal namelijk langzaamaan af. Ongeveer een kwart van de Australiërs is christen, maar er wonen ook moslims, joden en boeddhisten in het land. 70 procent van de bevolking woont in de grote steden aan de kust, zoals Melbourne, Sydney en Perth. Sydney is de grootste stad van Australië.Door het warme klimaat zijn de Australiërs veel buiten te vinden. Kamperen is heel gebruikelijk en de barbie, oftewel barbecuen is een populaire bezigheid. Tijdens de barbie brengt iedereen iets te eten en drinken mee. Daarnaast houden Australiërs van sport. Populaire sporten zijn cricket, rugby en surfen. Naast de moderne, westerse cultuurelementen, hebben ook de oorspronkelijke Aboriginals sporen achtergelaten in het hedendaagse Australië. Iedereen kent wel de boomerang en de digeridoo, een muziekinstrument dat wordt gebruikt door de Aboriginals. Het zijn tastbare overblijfselen van een oude cultuur in het verwesterde Australië. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16517488 314.688 14769 2021-05-07T09:00:00+00:00 yes no Australië land aboriginal https://schooltv.nl/video-item/zapp-your-planet-het-nut-van-een-schaap-koken-tegen-voedselverspilling-en-een-tweede-leven-in-het 2024-01-04T12:53:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37824.w613.r16-9.c8d3c27.webp Zapp Your Planet | Het nut van een schaap, koken tegen voedselverspilling en een tweede leven in het asiel Manon kruipt een dagje in de huid van een schaap, letterlijk. Want schapen en hun wol blijken heel belangrijk. Zonder schapen, geen gezonde Hollandse heide. Remy komt in actie tegen voedselverspilling. Hij redt supermarktproducten om er een heerlijk maal voor een buurtbewoner van te maken. En Janouk draait weer mee in het dierenasiel. Hier worden dieren klaargestoomd voor een tweede leven bij een nieuw baasje. En daar komt nog flink wat bij kijken! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1322480 1201.752 663 2021-05-16T15:30:00+00:00 yes no schaap voedsel asiel milieu https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-verliefd 2024-01-04T12:53:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37825.w613.r16-9.f021d2b.webp Het Klokhuis | Verliefd Vlinders in je buik, een roze bril, geen eetlust, weinig concentratie. Het hoort allemaal bij verliefdheid! Waarom word je verliefd? En wat gebeurt er dan in je lijf en je hersenen? Eva zoekt het uit. Bezorgde Ouders Nederland geeft advies over hoe je verliefde kinderen kunt voorkomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316495 897.384 4829 2021-05-11T17:00:00+00:00 yes no verliefd https://schooltv.nl/video-item/het-videodagboek-van-anne-frank-de-laatste-reis 2024-01-16T16:17:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37827.w613.r16-9.ae615d2.webp Het videodagboek van Anne Frank | De laatste reis Anne, Margot en Auguste moeten Auschwitz-Birkenau verlaten, Edith blijft achter. Na een gruwelijke reis komt de trein met honderden vrouwen aan in het overvolle concentratiekamp Bergen-Belsen. De hygiënische omstandigheden zijn catastrofaal en de gevangenen krijgen bijna geen eten. Margot en Anne worden steeds zieker en zwakker. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1329146 1147.944 7791 2021-05-16T17:00:00+00:00 yes no Anne Frank concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/willem-van-oranje-krijgt-een-grote-erfenis-hij-wordt-prins-van-orange-in-frankrijk 2024-03-28T15:57:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37831.w613.r16-9.31c925f.webp Willem van Oranje krijgt een grote erfenis | Hij wordt prins van Orange in Frankrijk Willem, luister... Wat heb ik nu weer fout gedaan? Nee, nee... Je hebt niks fout gedaan. Ik wil buiten spelen. Je neef, René van Chalon, is getroffen door een kogel. Hij is dood. O, nee, wat erg. Mag ik nu... Wacht even. Zoals je weet hebben je vader en moeder weinig geld. Maar neef René wel. Hij was heel rijk. Hij laat alles na... Aan jou! Hij heeft geen kinderen, dus jij erft alles! We zijn eindelijk rijk. Echt waar? Je wordt graaf van Nassau en erft delen van de Nederlanden. Je wordt prins van 't gewest Orange in Frankrijk. We zijn rijk en machtig. Of... Jij. De keizer moet zijn toestemming nog geven. Te gek. Mag ik nu... En jij zegt 'ja'. Op één voorwaarde: dat je katholiek wordt. We zijn toch protesta... Voor zo'n erfenis wil je toch wel even katholiek worden? Oké, mag ik nu... En hij wil dat je aan het hof in Brussel komt wonen. Dat is een enorme eer. Dat wil ik niet. Dan ga ik jullie missen. Dit is een kans uit duizenden. Je wordt voorbereid op een grote toekomst. Dan ga je naar Brussel en dan ga je heel hard studeren. Dat heb je toch wel voor ons over? Dan zijn pappie en mammie héél blij. Anders zijn papa en mama héél erg teleurgesteld. Dat wil je toch niet? Nee, oké... Dus je gaat naar Brussel? Ja, pap, ik ga. Mag ik nu... Ja, ga maar lekker buiten spelen. En morgen lekker naar Brussel. Zo'n jongen toch... Daar doe je alles voor. Lekker knikkeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16517494 104.32 1597 2021-05-11T22:00:00+00:00 yes no Willem van Oranje Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/meer-muziek-in-de-klas-rappen-over-zweden-met-buddy-en-meester-willem 2024-04-10T16:49:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37832.w613.r16-9.d62333a.webp Rappen over Zweden met Buddy en meester Willem | Méér Muziek in de Klas Zweden is een echt muziekland. ABBA is zonder twijfel de beroemdste Zweedse popgroep. In 1974 winnen zij het Eurovisie Songfestival met het lied ‘Waterloo’. Reden genoeg dus om Zweden te eren met een echte rap! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520457 291.24 1897 2021-05-16T22:00:00+00:00 yes no songfestival rap Zweden https://schooltv.nl/video-item/meer-muziek-in-de-klas-portugese-fado-zingen-met-edsilia-rombley-buddy-vedder-en-meester-willem 2024-04-10T16:50:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37833.w613.r16-9.09d7aec.webp Portugese fado zingen met Edsilia Rombley, Buddy Vedder en meester Willem | Méér Muziek in de Klas Portugal is niet alleen een mooi vakantieland, maar ook echt een Songfestivalland! In deze energizer maak je kennis met het Portugese levenslied: de fado. Edsilia Rombley laat je horen hoe dat klinkt. Zing je mee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520458 340.12 2695 2021-05-17T22:00:00+00:00 yes no songfestival Portugal zingen https://schooltv.nl/video-item/meer-muziek-in-de-klas-leer-het-zwanenmeer-met-buddy-en-meester-willem 2024-04-10T16:50:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37834.w613.r16-9.18abe72.webp Leer het Zwanenmeer met Buddy en meester Willem | Méér Muziek in de Klas Rusland doet sinds 1994 mee aan het Eurovisie Songfestival. Maar al veel langer maken de Russen hele mooie klassieke muziek. In deze energizer leren Buddy en meester Willem je het Zwanenmeer van Tsjaikovski te spelen op boomwhackers! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520459 231.8 2398 2021-05-18T22:00:00+00:00 yes no songfestival Rusland klassiek componist https://schooltv.nl/video-item/meer-muziek-in-de-klas-ierse-stepdance-leren-met-chantal-janzen-en-buddy-vedder 2024-04-10T16:50:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37835.w613.r16-9.c8f26a7.webp Ierse stepdance leren met Chantal Janzen en Buddy Vedder | Méér Muziek in de Klas Het land met de meeste Songfestivaloverwinningen is zonder twijfel Ierland. In deze energizer leer je een Ierse stepdance van niemand minder dan Chantal Janzen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520460 320.16 3709 2021-05-19T22:00:00+00:00 yes no songfestival dansen https://schooltv.nl/video-item/meer-muziek-in-de-klas-zing-mee-met-ons-eigen-songfestivallied-open-up 2024-04-10T16:48:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37836.w613.r16-9.c75bcd4.webp Zing mee met ons eigen songfestivallied ‘Open up’! | Méér Muziek in de Klas Gutentag, bonjour, hello Europe, hoi klas! Ik heb de afgelopen tijd gewerkt aan een eigen Songfestivallied. Vandaag gaan we het hele lied zingen, spelen en dansen. Let goed op want dit lied heeft vijf verschillende gedeeltes. Een refrein, een instrumentaal stuk met boomwhackers, een rapcouplet, een gezongen couplet, en een dansbreak. Ga maar staan, en pak de boomwhackers met de 6 kleuren: Blauw A, oranje D, geel E, lichtgroen F, donkergroen G en donkerroze dat is de Bb, er maar bij. Zijn jullie er klaar voor? Daar gaan we! Open up, door naar elkaar te kijken En al het moois in elkaar te zien Open up, en samen iets bereiken Lijken we best op elkaar misschien Open up naar andere culturen Andere verhalen met andere figuren Open up naar jezelf Open up Open up naar Zweden Om simpelweg de reden: Dat muziek daar heel belangrijk is Het zorgt voor een verbintenis Zijn wereldwijd bekend Door hun muzikaal talent En een heel beroemde band Hoop dat je Abba wel kent Dus laten we proberen Van Zweden iets te leren Hun muziek echt te waarderen En dan zelf iets moois creëren Kijk, lees, praat en leer En je ziet dan zoveel meer! Open up, door naar elkaar te kijken En al het moois in elkaar te zien Open up, en samen iets bereiken Lijken we best op elkaar misschien Open up naar andere culturen Andere verhalen met andere figuren Open up naar jezelf Open up Open up naar Portugal En hun unieke levenslied De Fado zingen ze daar overal Muziek over blijdschap en verdriet Stel jezelf open Voor hetgeen je nog niet kent Start vanaf dit moment Kijk, lees, praat en leer En je ziet dan zoveel meer! Open up, door naar elkaar te kijken En al het moois in elkaar te zien Open up, en samen iets bereiken Lijken we best op elkaar misschien Open up naar andere culturen Andere verhalen met andere figuren Open up naar jezelf Open up Wow vet! En het leuke aan deze aflevering is dat je hem zo vaak terug kan kijken als je wil, net zolang tot je alles kan meezingen, spelen en dansen! Veel plezier en je weet: Meer Muziek in de Klas! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520461 274.24 3113 2021-05-20T22:00:00+00:00 yes no songfestival zingen dansen https://schooltv.nl/video-item/verdwenen-bewijsmateriaal-de-strijd-voor-het-behoud-van-oorlogsbeelden-uit-syrie 2024-01-04T12:53:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37837.w613.r16-9.ebda533.webp Verdwenen bewijsmateriaal | De strijd voor het behoud van oorlogsbeelden uit Syrië Dit is onze geschiedenis, onze recente geschiedenis. Zulke beelden vullen wellicht tot vervelens toe elke avond de journaals. Kijkers zien alleen zinloze verwoesting. Wij Syriërs herkennen onze jeugd. Pleinen waar we speelden, winkels waar we boodschappen deden, de schaduwrijke tuin van oom en tante, waar we avondenlang thee dronken. We zijn de oorlog ontvlucht en wonen nu in Berlijn. Wat we van Syrië zien, komt via mobiele telefoons of het web. De beelden vertellen onze geschiedenis. Maar welke? De geschiedenis van Assad? Van Poetin? Van IS? Dat is pure propaganda. Wij zoeken met zijn allen naar wat er echt gebeurd is. Maar heel veel materiaal verdwijnt in recordtempo van het web. Er zijn honderdduizenden filmpjes weg van YouTube, posts van Facebook, tweets van Twitter. Die schonden de regels van die sociale media. Google publiceert transparantierapporten. Je ziet dat er in drie maanden zo’n 8,7 miljoen filmpjes zijn verwijderd. Als je naar de redenen kijkt, gaat het meestal om automatische signalering. Niet alleen Assad bemoeilijkt ons werk, ook Google, YouTube en Facebook door ‘extremistische’ berichten te verwijderen. We hebben onderzoek gedaan naar het type bronnen dat we hadden, het type filmpjes en dergelijke. En bijna 400.000 filmpjes uit ons archief waren niet meer beschikbaar. Dit is zo’n filmpje dat Google verwijderd heeft. Hier zie je welke munitie bij een aanval is gebruikt. Gebruik daarvan tegen burgers is verboden. Dus dit is erg belangrijk. Het is belangrijk om dit materiaal te bewaren voor gebruik in rechtszaken en om mensen ter verantwoording te roepen. We willen dit materiaal terughalen en bewaren voor toekomstig gebruik. Er is een heel leger van mensen die informatie van het web verwijderen. Deze vrouw was een van hen. Als wij in Syrië een filmpje postten, haalde zij dat er in Berlijn weer af. Facebook wil haar gebruikers, jullie, de gruwelen van onze oorlog besparen. Binnen tien seconden moet ze beslissen: bewaren of niet. Op Facebook kun je alles melden wat je niet aanstaat. Het kan bijvoorbeeld gaan om blootopnames of geweld of haatdragende taal. Dat kun je melden. We behandelen doorgaans gemiddeld 700 meldingen per dag. Dus je hebt nog geen tien seconden per melding. Je kunt natuurlijk nooit goed oordelen in zo’n korte tijd. Het gaat niet alleen om foto’s, maar ook om tekst en filmpjes. Een filmpje van vijf minuten gaat ten koste van je productiviteit. Dus niemand wil filmpjes. Als we wisten dat zij alles zorgvuldig afwoog, zou je ons er niet over horen. Die onvoorstelbare hoeveelheid smerigheid, martelingen en geweld. Maar hoe beslis je binnen seconden wat van belang is voor waarheidsvinding? Daar moet je wel gek van worden. Het is een heel ingewikkelde taak, de analyse is heel complex. Maar je moet reageren, dus dat gaat soms op de automatische piloot. Ik moest kennelijk denken als een complotdenker. En de gebruikers leken niet altijd te weten dat mensen die meldingen afhandelden. Dit heeft ook geleid tot grote problemen. Historische foto’s uit oorlogssituaties moesten verwijderd worden omdat er een naakt kind op stond. Als moderator wilde ik altijd meer wissen dan ik kon. Na drie maanden gaf zij haar baan alweer op. Ze werd er gek van. Anderen wissen gewoon verder. Veel materiaal dat voor ons van belang kan zijn, wordt gewist door algoritmes. Daar vechten we dus tegen, tegen het verwijderen van bewijsmateriaal waardoor eventuele schuldigen ongestraft kunnen blijven. Het is werk dat nooit ophoudt, ook thuis gaan we door. En dit is onze schatkist. Hier slaan we alles op wat we redden voordat het verdwijnt. Het is heel lastig om dit werk in Berlijn te doen, op afstand want de werkelijkheid waar we hier in leven is heel anders dan de werkelijkheid in Syrië. Aleppo ligt een appje bij onze vluchteling vandaan. Dagelijks belandt dit drama via zijn telefoon in het veilige archief. Het is voor ons geen optie om normaal door te leven als er zulke dingen gebeuren in Syrië. Daarom gaan we hiermee door. Zo zijn er honderden mensen bezig met het al dan niet bewaren of bewerken van de geschiedenis. De een bewaart alles omdat dat nodig kan zijn om te oordelen. De ander verwijdert van alles ter bescherming tegen te veel vuiligheid. Weer een ander zoekt en combineert tot hij een nieuwe waarheid kan onthullen. De ene oorlog is de andere niet. Maar door de Tweede Wereldoorlog weten we hoe belangrijk bewijzen zijn. Archiveren is cruciaal. Hier, in het voormalig hoofdkwartier van de Gestapo besef je hoeveel simpeler het toen zou zijn geweest met mobieltjes. Ik wilde hier heel graag met jou naartoe. Want je kunt dit hele complex zien als een archief. Als je hier rondloopt, vergelijk je het meteen met Syrië. Het grootste verschil met de situatie in Syrië is dat hier sprake was van ontkenning. Ze hadden geen archief met filmpjes die elke twijfel wegnemen over wie de misdadigers zijn. Daarom hadden ze problemen tijdens de processen: Hoe konden ze bewijzen dat iemand ergens bij betrokken was? Deze foto lijkt op de satellietfoto’s die ik dagelijks zie. Zij hadden niet de voor-en-na-mogelijkheden die wij nu hebben. Maar als je dit ziet, denk je wel: Het lijkt op hoe Syrische steden er nu bij liggen. Syriërs willen de wereld laten zien wat er in hun land gebeurt, omdat ze geloven dat wanneer de rest van de wereld dit ziet, men in actie zal komen. Als deze informatie niet meer online staat en verwijderd is, hoe bewijs je dan dat er in Syrië, precies toen en daar, mensenrechten zijn geschonden? Als je geen getuigenverklaring hebt, en geen filmmateriaal, hoe bewijs je dan dat er een misdrijf is gepleegd? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16517495 633.45 439 2021-05-10T12:00:00+00:00 yes no Syrië oorlog https://schooltv.nl/video-item/de-kogel-die-de-eerste-wereldoorlog-startte-de-aanslag-op-de-oostenrijkse-kroonprins-frans-ferdina 2024-01-16T15:09:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37838.w613.r16-9.4213e10.webp De kogel die de Eerste Wereldoorlog startte | De aanslag op de Oostenrijkse kroonprins Frans Ferdinand Het is zo'n beroemd zinnetje uit de geschiedenisboeken. De Eerste Wereldoorlog begint met de moord op kroonprins Frans Ferdinand. Tijdens een staatsbezoek aan Sarajevo worden hij en zijn vrouw bij een aanslag gedood. Een boerenjongen uit Bosnië vertrekt op 28 juni 1914 naar Sarajevo. Hij wil een daad stellen tegen de overheersers van zijn land. De Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie. Gavrilo Princip is nog geen 20 jaar en hij haalt slechts twee keer de trekker over. Toen ze hier om de hoek kwamen, besloot de chauffeur deze straat in te rijden. Je moet rechtdoor, werd hem gezegd. Toen ze even stilstonden, zag Gavrilo Princip, die het dichtste bij stond zijn kans schoon. Dit is Mile Gavrilo Princip. Hij is een achterneef van de schutter uit 1914. En hij is er trots op dat hij naar zijn beroemde oudoom is genoemd. O, ben jij dat neef. Goeiedag. Hij neemt ons mee naar zijn tante Svetlana, die net als hij vindt dat Gavrilo Princip een held was en niet zoals nu in Sarajevo gedacht wordt, een terrorist. Ik ben voor de krant geïnterviewd over dit onderwerp. Ik blijf altijd zeggen dat ik, zolang ik leef, voor hem zal blijven vechten. Ik zal hem openlijk blijven verdedigen en ik sta achter hem. Het kan niet anders of Gavrilo Princip moeten zelf enorm verrast zijn geweest over de gevolgen van zijn daad. De aanslag kwam immers na een dag vol geklungel en toevalligheden rond dat bezoek van kroonprins Frans Ferdinand aan Sarajevo. In Wenen hadden we de kleinzoon van het slachtoffer gevonden. Georg von Hohenberg. Hij wist... De beroemde uitspraak is 'vandaag zullen we nog bommen zien.' Heeft hij dat gezegd? Dat was hij, ja. Hier langs de appelkade had Gavrilo Princip zich met vijf schoolvrienden verspreid opgesteld. Ieder van hen zou proberen Franz Ferdinand te vermoorden. Maar de eerste durft niet, de tweede wil bij nader inzien de mooie witte jurk van Sophie niet met bloed besmeuren. De derde is zo slim om precies naast een agent te gaan staan en de vierde gooit dan uiteindelijk de handgranaat die zijn doel mist. Al op de heenweg, dus tijdens de rit naar het stadhuis en de burgemeester, is er een eerste aanslag door een jongeman. In Sarajevo stonden zeven daders klaar. De jongeman werpt een handgranaat. Die blijft op de auto van de kroonprins liggen. Ferdinand zelf is snel van geest en slaat hem naar achter weg. Hij explodeert achter het volgende voertuig. Natuurlijk zorgt dit voor veel opschudding. Gelukkig vallen er geen zwaargewonden. Hij komt bij het stadhuis. De burgemeester ontvangt, zoals te doen gebruikelijk, de kroonprins met mooie woorden. De kroonprins zegt boos: Wat is dit? Je wordt hier met bommen begroet. Na het bezoek aan het stadhuis wordt op voorstel van Sophie besloten een omweg te maken om de gewonden van de aanslag in het ziekenhuis te bezoeken. Maar de chauffeur rijdt verkeerd en moet een ogenblik stoppen om achteruit te rijden. En dat gebeurt precies op de plek waar Gavrilo Princip staat. Hij schoot eerst mijn grootmoeder neer en daarna mijn grootvader. Toen volgden mijn grootvaders beroemde laatste woorden: Soph, ga niet dood. Blijf leven voor de kinderen. Toen had hij door dat zij ook was geraakt. De negentienjarige schutter Gavrilo Princip werd onmiddellijk opgepakt. Hij was woedend over de botte manier waarop de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie zich op de Balkan gedroeg en hij was bereid voor zijn zaak te sterven. In het historisch fotoarchief van Sarajevo worden de foto's bewaard die laten zien wat er in de stad gebeurde in de dagen na de aanslag. Gavrilo Princip was een Serviër en zijn aanslag maakte de moslims in de stad bang en woedend. Zij voelden zich immers beschermd door de Oostenrijkers. Massaal sloegen ze winkels en andere eigendommen van hun Servische stadsgenoten kort en klein. Van onze geschiedenis wordt je niet vrolijk meneer, zegt de vrouw van het archief. Zo'n vijfhonderd jaar geleden vielen de Turken ons land binnen. De Serviërs vluchtten massaal de bergen in. Anderen verbonden zich met de Turken en werden moslim. En sindsdien is het mis. Sindsdien is het steeds weer oorlog. Aanvankelijk leek alles nog met een sisser af te lopen, maar na een paar weken liepen de diplomatieke schermutselingen totaal uit de hand. De ene mobilisatie lokte razendsnel de andere uit. Dat er mogelijk mensen waren die oorlogvoeren als beroep hadden als mensen van generale staven, dat die mede de schuld dragen is aannemelijk, niet? Ze wilden oorlog? Ja, natuurlijk. Dat was dag in, dag uit hun werk. Op 2 augustus 1914 maakte de krant melding van een laatste poging van keizer Wilhelm en zijn neef tsaar Nicolaas om de oorlog tussen hun rijken te keren. Maar alle diplomatie tussen die twee neven en tussen anderen ten spijt. De oorlog kwam er toch. En de oorlogsverklaringen volgden elkaar snel op want iedereen was bondgenoot van elkaar. Rusland en Servië, Duitsland en Oostenrijk, Frankrijk en Engeland. Na de val van de monarchie, na het eind van de oorlog wordt Oostenrijk een republiek, maar daarna wordt het deel van het Duitse Rijk. Het pad van de monarchie naar democratie wordt net als in Italië en het Duitse Rijk gekruist door economische problemen, facisme en nationaal-socialisme. Al met al leidde 28 juni 1914 dus indirect ook tot de Tweede Wereldoorlog. Als je heel precies wilt zijn, dan werd de aanslag van 28 juni in Sarajevo pas in 1989 een afgesloten hoofdstuk door de val van de Sovjet-Unie en het IJzeren Gordijn. Daarom hebben wij historici het over 'de korte 20e eeuw'. Die korte 20e eeuw begon in 1914 en werd in 1989 afgesloten. Maar kun je in 1989 eigenlijk wel spreken van een einde aan de Europese oorlogen? Kwam dat einde niet pas met het slot van de Joegoslavische oorlogen in 1999? Of eindigt het tijdperk pas als iedereen die er een herinnering aan heeft niet meer leeft? Wat je hier ziet, is de vallei van Kupres. Ik dacht dat na de Eerste en de Tweede Wereldoorlog alle oorlogswaanzin zou ophouden. Dat men er genoeg van zou hebben en verstandiger zou worden. Maar je ziet het: Er is in deze regio alweer een oorlog geweest. Een nieuwe waanzin die vele families in rouw heeft gedompeld. Die dragen alle betrokken partijen schuld aan. Gavrilo Princip werd geboren in een dorp vlakbij Sarajevo. De aanklacht luidde schuldig aan moord met de intentie om met geweld een deel van Bosnië-Herzegovina bij het koninkrijk Servië te voegen. Gavrilo was nog geen twintig jaar oud. Hij was te jong om de doodstraf te krijgen. Hij werd veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Vastgeketend aan de muren van zijn donkere kerker. Hij overleed vlak voor het einde van de oorlog, waarvan hij het eerste schot loste. Princip had in de gevangenis, of mogelijk ervoor, een longaandoening opgelopen. Men verwachtte dat hij zou overlijden aan tubercolose. Mijn vader heeft me verteld, en ik heb geen idee waarom hij dat zou hebben verzonnen, dat hij in het jaar 1917 of 1918, iets van dien aard, hij was toen dus een jaar of 15,16. Princip heeft geschreven dat hij en zijn broer en zus hem vergaven. Dat was uiterst nobel van ze. Een houding die je nu nauwelijks meer ziet, maar die voor een christelijk edelman eigenlijk vanzelf sprak. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520462 582.89 16454 2021-05-10T13:45:00+00:00 yes no Eerste Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/zapp-your-planet-de-grote-onderbroeken-bodemtest-in-actie-voor-konijnen-en-een-tweede-leven-in-he 2024-01-04T12:53:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37839.w613.r16-9.32abb30.webp Zapp Your Planet | De grote onderbroeken bodemtest, in actie voor konijnen en een tweede leven in het asiel Het gaat niet goed met de wilde konijnen in Nederland. Wat er precies aan de hand is en hoe we ze kunnen helpen, zoekt Remy uit. Manon doet de grote onderbroeken-test, de manier om te controleren hoe gezond de bodem in je tuin is. Doe je mee? En Janouk draait weer mee in het dierenasiel. Hier worden dieren klaargestoomd voor een tweede leven bij een nieuw baasje. En daar komt nog flink wat bij kijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1322479 1205.567 491 2021-04-01T11:52:18+00:00 yes no konijn bodem asiel https://schooltv.nl/video-item/willem-van-oranje-wordt-vogelvrij-verklaard-een-oproep-van-filips-ii-en-de-paus 2024-03-28T15:56:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37840.w613.r16-9.6ac6185.webp Willem van Oranje wordt vogelvrij verklaard | Een oproep van Filips II en de paus Oké, vamos. Buen dia, landgenoten. Vandaag, 15 maart 1580 is de terrorist en oproerkraaier Willem van Oranje officieel in de ban gedaan door mij: Filips de Tweede van España. Ook door de Paus hier naast me. Buen dia. Willem is onze vijand. Iedereen mag hem uitschakelen. Schiet hem neer. Dan krijg je 25.000 kronen, vrij te besteden aan wat je maar wil. Als je Willem neerschiet, kom je hoe dan ook in de hemel. Al uw zonden worden u door de Paus en de kerk vergeven. Graçias. En je wordt nog in de adelstand verheven. Dus: leg Willem om en u wordt rijk, van adel en mag naar de hemel. Het is win-win-win. Doe 't voor de kerk, Paus en Spanje. Succes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520463 51.882 2513 2021-05-11T22:00:00+00:00 yes no Willem van Oranje opstand Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/hoe-werd-balthasar-gerards-gestraft-voor-de-moord-op-willem-van-oranje 2024-03-28T15:56:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37841.w613.r16-9.fd41171.webp Hoe werd Balthasar Gerards gestraft? | Voor de moord op Willem van Oranje Heren, welkom. We hebben vandaag maar één agendapunt. Wat gaan we doen met Balthasar Gerards? Mag ik? Ik denk dat we hem moeten ondervragen. Hoe gaan we dat doen? Iemand? We gaan hem slaan met stokken. Dan smeren we zijn wonden in... Met zout? Nee, met honing. Honing? Dan laten we de geit die wonden aflikken. Dat doet pijn. Of we binden hem vast met handen en voeten. Of we hangen aan elke teen een gewicht van 150 pond. Ik weet wat: We geven hem nieuwe schoenen. Ja, schoenen van hondenleer. Bij het vuur krimpen de schoenen. Dat zit héél vervelend. Dat zal hem leren. We branden zijn voetzolen. Of we doen brandende fakkels onder zijn oksels. Dat doet pijn. Of naalden onder zijn nagels. Nee, fakkels. Naalden! Heren, heren... Relax. We kunnen doen én de honing, én de geit, én de schoenen, én de gewichten, én de naalden én de fakkels. Ja, dat is echt een goed idee. Dan vertelt hij ons alles. Even een los ideetje. Wat denken jullie van rechterhand eraf? Dat kan, maar we kunnen hem ook helemaal opensnijden. Of we rukken zijn hart eruit. Of niet? En dan smijten we zijn hart in zijn smoel. Nee, ik weet wat. We hakken zijn kop eraf en zetten die op een spies bij de schoolpoort. Nee, ik heb meer iets met vierendelen. Kop eraf! Vierendelen! Heren, heren, even rustig. We kunnen én de hand eraf, én opensnijden én kop eraf én vierendelen. Ja, dit is zo'n goed idee. Briljant. We zijn eruit. Wat een goede bespreking. Ik vond het ook fijne ideeën. Goede sfeer ook. Hebben we nog iets voor de rondvraag? Lunch? Ja, lekker. Ik heb zin in vlees gekregen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520464 125.994 2816 2021-05-12T22:00:00+00:00 yes no Tachtigjarige Oorlog Willem van Oranje https://schooltv.nl/video-item/het-plakkaat-van-verlatinghe-wordt-gepresenteerd-de-nederlanden-ontslaan-spaanse-koning-filips-ii 2024-03-28T15:55:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37842.w613.r16-9.e980433.webp Het Plakkaat van Verlatinghe wordt gepresenteerd | De Nederlanden ontslaan Spaanse koning Filips II Hallo. We zijn hier op het Binnenhof. De stemming is uitgelaten. Vandaag hebben we het plakkaat van Verlatinghe vastgesteld. We hebben de Spaanse koning Filips de Tweede ontslagen. Weg met hem. Doei, Filips. We verklaren de troon verlaten; er zit niemand meer op. Adios Filipos. Wat een waardeloze koning. Opzouten, Filips. Kun je je eigen baas ontslaan? Eigenlijk niet. We doen het lekker toch. Hij was waardeloos. Het was één en al ellende: onderdrukking, honger, terreur. Dus, opzouten Filips. Doei, mazzel, dag... Dit is een enorme daad van verzet; een historisch moment. Dit plakkaat is de geboorte van Nederland. Alle landen die onafhankelijk willen worden, zoals Amerika, mogen onze tekst gebruiken. Pikt Filips dat zijn eigen personeel hem eruit gooit? Nee, dat wordt knokken. Daar kun je vergif op innemen. Dat wordt oorlog. Kom maar op, Filips. We lusten je rauw. We zijn er klaar voor. Weg met de koning. Attack. Een historisch moment en wij zijn erbij. Kijk uit. Je staat op mijn voet. Laten we ze terugstoppen… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520465 91.328 2477 2021-05-12T22:00:00+00:00 yes no republiek opstand Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/vichy-frankrijk-en-het-akkoord-met-hitler-de-regering-van-petain-tijdens-de-tweede-wereldoorlog 2024-01-04T12:53:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37843.w613.r16-9.b440084.webp Vichy Frankrijk en het akkoord met Hitler | De regering van Pétain tijdens de Tweede Wereldoorlog Op 26 augustus 1944, als Parijs net bevrijd is, houdt generaal De Gaulle zijn triomftocht over de Champs-Elysées. Een uitzinnige menigte juicht hem toe. De Gaulle houdt hen voor dat zijn Frankrijk, het Frankrijk van het verzet tegen de Duitsers altijd het enige echte Frankrijk is geweest. Bevrijd door haar bevolking, met de hulp van het Franse leger en met de steun en medewerking van geheel Frankrijk. Gedeeltelijk was dat waar. Franse troepen en verzetsmensen hadden een belangrijke bijdrage geleverd aan de bevrijding. Maar er was ook een andere kant. Miljoenen Fransen hadden tijdens de oorlogsjaren met evenveel enthousiasme staan juichen voor die andere grote leider, maarschalk Pétain, die het na de nederlaag in 1940 met de Duitsers op een akkoordje had gegooid. Het zuidelijke deel van Frankrijk werd niet door de Duitsers bezet. Vanuit het stadje Vichy zou Pétain dat deel van Frankrijk in nauwe samenwerking met Hitler-Duitsland besturen. Dus niks alle Fransen samen tegen de Duitsers. In werkelijkheid was er eerder sprake van een halve burgeroorlog. Voor de Fransen was het verhaal van De Gaulle echter wel een buitengewoon verleidelijke mythe. Dit is Bernard Ullman. Bernard heeft een bizarre familiegeschiedenis. Zijn moeder was in 1935 hertrouwd met ene markies De Brinon. De moeder van Bernard was joods. De markies, zijn nieuwe stiefvader, was dat niet. Maar wat niemand toe kon bevroeden was dat deze markies De Binon in de oorlog een van de belangrijkste medewerkers zou worden van maarschalk Pétain en diens met de Duitsers heulende regering in Vichy. Het verhaal van mijn familie is uitzonderlijk. Het is een verhaal van uitersten. Ik ken geen enkel ander gezin met daarin zowel een hoge medewerker van Vichy als joden. In 1935, toen de markies met Bernards moeder trouwde, was hij nog een belangrijk journalist. Hij had zich vanaf de Eerste Wereldoorlog gespecialiseerd in Duitsland. Hij wilde de twee landen, die elkaar te vaak op het slagveld waren tegengekomen, nader tot elkaar brengen. Daartoe richtte hij een Frans-Duits Vriendschaps Comité op dat wederzijds begrip moest kweken tussen de Duitsers en de Fransen. Vormde het feit dat ze joodse was geen probleem? Toen niet. Later wel. Zelden verliep een militaire campagne zo volgens plan als de Duitse inval van mei 1940. Zelfs de Duitse soldaten zelf verbaasden zich over het gemak waarmee de Franse linies doorbroken werden. Na de verpletterende nederlaag in juni 1940 wilde de Franse regering in ballingschap gaan. De toenmalige premier Reno wilde de strijd vanuit het buitenland voortzetten, maar maarschalk Pétain, de grote held van de Eerste Wereldoorlog, was juist voor onderhandelingen met de Duitsers. Pétain won de strijd en daarmee was de opdeling van Frankrijk een feit. Ik heb contact opgenomen met de vijand om te vragen of deze bereid is een manier te zoeken om als militairen onder elkaar in alle eer een einde aan de vijandelijkheden te maken. De Duitsers hielden bijna twee derde van het land bezet, waaronder Parijs en de belangrijkste industrie- en landbouwgebieden. De regering van Pétain vestigde zich met toestemming van de Duitsers in het slaperige kuuroord Vichy, dat daarmee plotseling de hoofdstad van een ernstig verkleind Frankrijk werd. Tot het begin van de jaren zeventig zouden de Fransen zich massaal blijven wijsmaken dat heel het land eensgezind tegen de Duitsers was geweest. Dat die hele regering in Vichy niets meer was geweest dan de vinding van een bejaarde president plus een paar honderd machteloze Franse ambtenaren. Maar het tegendeel was waar. Vichy Frankrijk was een fris, nieuw regime met grote aspiraties, gesteund en toegejuicht door miljoenen Fransen. Een regime ook met sterke antisemitische trekjes. We gaan terug naar markies de Brinon. Als oprichter van de Duits-Franse Vriendschap Club was Bernard's stiefvader na de inval van de Duitsers natuurlijk meteen verdacht. Met zijn gezin trok de markies zich terug in het buitenhuis van de familie in het zuidwesten van Frankrijk. Op 15 juli 1940 ging in dat huis de telefoon. Bernard nam toevallig op. En toen belde Pierre Laval, de tweede man van het Vichy-regime en de bezielende kracht achter het beleid van Pétain om een beroep te doen op De Brinon na bemiddeling van de plaatselijke prefect om naar Parijs te komen om te proberen de banden met zijn Duitse vrienden weer aan te halen die nu in Parijs zaten. Otto Abetz bijvoorbeeld. En zo werd Bernard's stiefvader, de ijdele en ambitieuze markies de Brinon, de afgezant van de regering Vichy bij de Duitse bezetter in Parijs. Hij liet zijn Joodse vrouw achter. Zij was niet welkom. Noch in Parijs, noch in Vichy. De Joden die voet zetten op het grondgebied van het vrije Frankrijk van Vichy, dachten daar veilig te zijn. Dat was een ernstige misrekening. Zonder dat de Duitsers erom gevraagd hadden, kondigde de regering Pétain een Statut des Juifs af, een wet waarmee Joden tot tweederangsburgers werden verlaagd. Ik haat die verderfelijke leugens, aldus Pétain. Degenen die die leugens nog steeds verkondigen, zijn de joden. Ze zullen worden uitgestoten, hoor listig ze ook proberen te blijven. Ze hadden alle economische sleutelposities van ons land in handen. Nu kan de Franse jeugd deze posities vervullen. In 1944, als de geallieerden al in Frankrijk zijn geland, vrezen de Duitsers dat Pétain alsnog de kant van de geallieerden zou kiezen. Ze besluiten een einde te maken aan het regime van de maarschalk en hem en de hele regering over te brengen naar het kasteel Sieg Marine bij Stuttgart. Een paar dagen voordat generaal De Gaulle Parijs binnentrok, was ook de markies naar Duitsland gevlucht, naar datzelfde kasteel Sieg Marine, waar ook maarschalk Pétain zat. Daar ontpopte hij zich als een man die iedere zin voor realiteit had verloren. Hij stelde zich aan het hoofd van 'de Franse regering in ballingschap', en stuurde over de radiozender vanuit het kasteel berichten naar het inmiddels grotendeels bevrijde Frankrijk. Precies zoals generaal De Gaulle dat ooit vanuit Londen deed. ''Fransen, in dit donkere uur waarin u bezet bent door de kapitalistische troepen van...'' Etcetera. Bernhards moeder Lisette reisde haar man achterna naar het kasteel in Sieg Marine en was zo waarschijnlijk de enige Joodse vrouw uit de geschiedenis die na de bevrijding naar Duitsland vluchtte. Zo is de liefde. Je kunt van vreselijke mensen blijven houden. Maar het heeft haar natuurlij erg aangegrepen dat de man van wie ze hield zich bij zo'n hopeloze zaak had aangesloten. Uiteindelijk werden zij en de markies gearresteerd. Zij werd na enige maanden vrijgelaten. De markies moest net als Pétain en de eerste minister Laval voor het hooggerechtshof verschijnen, aangeklaagd wegens hoogverraad. Op 15 april 1947 stierf markies Fernande Brydon voor het vuurpeloton. Bernard wachtte naast zijn moeder het moment van zijn dood af. Ze was ontroostbaar. Altijd was ze van deze man blijven houden. Het graf van De Brinon bezoeken we alleen. Bernard had er geen behoefte aan om deze plek met een bezoek te vereren. Ik lees Marie Fernand De Brinon, ambassadeur van Frankrijk, gestorven op 15 april 1947 in de leeftijd van 61 jaar. Jaja, ambassadeur van Frankrijk in Parijs van 1940 tot 1944. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520468 564.522 2201 2021-05-11T11:30:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Frankrijk https://schooltv.nl/video-item/waarom-eten-we-geen-ratten-ganzen-en-duiven-dieren-eten-die-overlast-geven 2024-01-04T12:53:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37844.w613.r16-9.722f15a.webp Waarom eten we geen ratten, ganzen en duiven? | Dieren eten die overlast geven Hee Tim, eet jij nog vlees? Ik zie soms echt gruwelijke beelden van dierenleed en daardoor probeer ik wel echt veel minder vlees te eten. Romy, eet jij vlees? Nee, ik ben al vegetarier. Wat eet je dan? Besjes? Vegetarisch vlees, veel groenten... één kilo rundvlees kost evenveel broeikasgas als 180 km autorijden. What?! Wat?! Van Amsterdam naar Groningen. Wauw...Hier moet toch een andere oplossing voor zijn? Ik ben een enorme dierenliefhebber, dat zie je wel. Ik zie het, ja. Huub heeft een vraag. Want al die dieren die voor overlast zorgen, die worden ook gewoon gedood. Ik ga bij Huub checken. Huub...Ja. We zijn hier met een reden, he? Ja, we gaan hier kijken waarom we eigenlijk wel koeien, varkens en dat soort dieren eten, maar geen ganzen, duiven en ratten. Want hier vliegen dus heel vaak ganzen. Ja. Die worden afgeschoten omdat ze de vliegtuigmotoren in vliegen. Ze noemen dat ook plaagdieren. Ja. Wat vond je er eigenlijk van, om al die vogels zo langs te zien komen? Nou, ik vond het heel bijzonder. Ja? Vond je het niet een beetje eng, ook? Ook. Ja. Er zit weinig leven meer in. Haha. Ik bedoel: Nils Holgersson kan hier niks mee. Dat begrijp je wel. Ik heb ze wel eens zien vliegen, maar nog nooit zo dood en dat je dan alle organen voelt op de buik. Dat vind ik vooral heel eng. Dat je dan de spieren voelt. Hee Rob, wij zien deze dieren als plaagdieren... maar het zijn gewoon natuurlijke wezens. Toch? Ja, dat zijn we vergeten, maar je kan ze ook eten. En dat gebeurt er gewoon niet mee. Want het gaat allemaal naar de lijkenverwerking en, eh... of het wordt weggegooid. Maar dit zijn echt hele lekkere stukjes vlees. Waarom willen mensen hem niet eten, ook al is het wel heel erg lekker? Nou... ja, we zijn het niet gewend. Er wordt wel gans bijvoorbeeld tijdens kerst gegeten. In andere landen wordt er veel gans gegeten. Zoals Frankrijk en Duitsland. En wij houden het meest van, eh... ja, dat we niet weten waar het vandaan komt. Dat het gewoon vierkant is, of rond. Gehakt. In een pakje...Haha! En dat vinden WIJ het lekkerst. Ja. Dus wij gaan vandaag... een duif plukken? Ja, als je er zin in hebt. Prima. Haha. Oke, jongens... Men neme een duif. Nou, je trekt eerst alle veren eruit. O, dat trek je er gewoon zo uit? Dat is geen bepaalde techniek? Ja, je trekt mee met de veer. De veerrichting? Bij een duif gaat het heel makkelijk... maar bij een gans is het heel belangrijk om dat te doen... want die veren zitten gewoon heel vast. Trek je het nog, Huub? Want ik zie wel al echt zo'n duivenborst tevoorschijn komen. Ja, maar ik ben wel blij dat ik niet aan het plukken ben. Kijk, hier zie je dat hij geschoten is. Ow... Dus dan moet je altijd opletten, want dat kogeltje zit er nog in. O. En dat moet je natuurlijk niet, eh... Opeten. Dan krijg je een soort van kogelbiefstuk. O! Kijk, dit is het borstbeen. Het ziet er heel anders uit dan bij mensen. Wij hebben een ribbenkast. En een duif heeft een borstbeen, dat is een beetje eivormig... en daar zit die spier tegenaan. En die gaan we er nu uit snijden. Oh... nou, nu wordt het, eh... Ja, ik dacht al: Jij bent echt ijskoud, Huub. Oh, my goodness... Halen we hem er zo uit. Kijk, dit is echt een biefstukje. Mooi stukje, ja. Ja. Dat leggen we hier neer. Oh, man... Wil je zien waar het hart zit? Jawel. Heb je al eens een duivenhart gezien? Nee. Dit is het hart. Zo. Ziet dat er al bekend uit? Ja. Groot hart, toch? Voor zo'n klein beest? Ja, best wel. Ook heel lekker. Wat? Ook heel lekker, hart. De duif. Voor alle twee een stukje. Oke, eten. Lekker. Ja? Ja. Ik vind het echt lekker. Wow! Lekker, he? Dit is echt lekker. En wat dacht je nou van dat hartje? Ja? Ja. Oke. Drie, twee, een... En? Lekker. Ja, toch? Heerlijk. Mmm! Ja, jij zou hem ook opeten, toch? Hoe komt DIT nou hier? Haha. Dat is gek. Haha. Denk even goed na. Zou jij dieren eten... die worden gedood omdat ze voor overlast zorgen? Ganzen en duiven zou ik wel willen proberen te eten. Maar ratten en muizen lijken me niet zo lekker. Nee, het lijkt me niet zo lekker, omdat ik het niet gewend ben. Ik zou wel gans willen eten. Dat is eigenlijk een beetje hetzelfde als kip. En duif wel. Want in Suriname bestaat ook duivensoep. En nu de uitslag: O... wat wordt het spannend. Nee! 'Nee' wint. Dus de meesten van jullie halen hun neus op... voor een stukje rattenstaart. Kijk, hier is het. O... daar gaat m'n gans. Jeetje. Hello, Frank. Hee. Hee, hoe gaat het? Ja, goed, man. Goed dat jullie hier zijn. Ja. Leuk. We hebben onze eigen Schipholgans, Frank. Kijk eens. Dat is een ganzenborst. En dat verwerken wij hier in de zaak. En wat maak je daar dan allemaal van? Daar maken we gerookte wilde ganzenborst van. Vis. Heel veel vis, maar ook vlees. En gans doen we vandaag. Oke. Die ganzenborstjes liggen nu in pekelwater? In een pekelbad. O, een pekelbad. En hoe lang blijft het daarin liggen, dan? De hele nacht. Oke. Dus ze gaan er 's middags in en 's morgens halen we ze eruit. Waarom worden ze eigenlijk gepekeld? Dat pekelproces haalt veel vocht en bloed uit het vlees. En als dat er eenmaal uit is, is het vlees veel langer houdbaar. Aha. En zeker bij roken is dat belangrijk. Oke. Anders zal het vlees snel bederven. En dan, om ze lekker te maken, doen we een beetje rozemarijn erop. O? Zie je dat? En ik steek hem zo...Ho. Dan gaan ze op de rookwagen. M-hm. Dus eigenlijk: Die moeten allemaal hierop. Dus we hebben nog wel wat werk te doen. Oke, Huub, laat ze maar in. Hoppa. Ja, leg ze maar hier. Doe de deur maar dicht. Maar hoe komt er dan rook in? Ja, die rook wordt hier gemaakt. Een houtlade. Daar doen we houtsnippers in en dat hout gaat verbranden. Houtsnipper Huub. Haha. Ja. Huub, de houtsnipperman. Haha. Dan gaat deze weer dicht. Zo. Daar terug. En dan twaalf uur later zijn ze klaar. Yes, mmm! Kijk eens, jongens, wat we hier hebben. Daar is onze eigen ganzenborst. Eigen ganzenborst. Ja. Ja. Oh la la. Oh...Oh... Kijk eens hoe mooi dat is. Wat vind je ervan? Goed. Lekker. Het is mooi om te zien. Dat je helemaal in vervoering bent. Haha. Wil jij nou meer weten over eten en waar het vandaan komt? Kijk dan even op willemwever.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520469 504.64 1543 2021-05-11T12:00:00+00:00 yes no vlees eten rat gans duif https://schooltv.nl/video-item/het-bombardement-van-rotterdam-herinneringen-aan-de-tweede-wereldoorlog 2024-01-04T12:53:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37845.w613.r16-9.a4cf2a8.webp Het bombardement van Rotterdam | Herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog We gingen een beetje aan die oorlog wennen. We wisten niet beter dan, nou nu en dan is er luchtalarm, dan komen er vliegtuigen over, na verloop van tijd dan zijn de vliegtuigen weg en dan is alles weer veilig. En dan gaan we weer gewoon verder met ons dagelijks leven. Nou totdat het de middag van de 14de mei was, zeg maar rond kwart over één. Wij zaten thuis, dat weet ik nog wel, net aan de lunch (of we hadden de lunch net ongeveer beëindigd) en toen ging het luchtalarm. Luchtalarm? Gelukkig dat jullie binnen zijn zeg. Wat wij traditioneel deden bij luchtalarm, omdat wij op de derde verdieping woonden en dat was vrij hoog en dus riskant, gingen we naar beneden. Want er was ons dus altijd duidelijk verteld in de weken voor de luchtbescherming, om de veiligste plaats in het huis op te zoeken. Ze vliegen laag vandaag. Kijk eens. Willen jullie wel eens gauw bij dat raam weggaan? Waarom? Omdat wanneer je bij het raam staat en er valt een bom… Denk je nou heus dat hier bommen zouden kunnen vallen? Wis en waarachtig wel, bommen vallen overal. Op een gegeven moment brak d’r echt gewoon een pandemonium los. Gefluit, gegil en bominslagen. En wij wisten niet beter of die vielen eigenlijk vlak naast ons, zo erg was het. Wij stonden tegen de muur en we voelden gewoon de muren naar binnengaan. De vloer trilde. Al het materiaal wat daar in die opslagplaats stond, dat ging heen en weer en dat viel ondersteboven. En wij wisten verder niet wat er aan de hand was, het was net of wij in de hel terecht waren gekomen. We bedenken dat we misschien nog iets kunnen redden. Trekken de gordijnen nog van de ramen, maar het is eigenlijk belachelijk bij zo'n vlammenzee. En wat moeten we nu meenemen? Uit alle kamers verzamelen we kleren. We gooien het goed op de bedden, slaan de lakens en dekens eromheen en krijgen zo grote pakken die we naar beneden slepen. In alle kamers kijk je nog even rond, wetend dat het verder allemaal verbranden zal. Zo hopeloos is het. Voor het laatst zien we ons huis daar staan, laag tegen de hoge buurhuizen. We hebben nooit een ander huis gekend. We zijn er geboren en hebben er alles beleefd. Je zei altijd dat je er nooit weg zou willen. En nou moet het. Er was een periode, een korte periode van stilte. En opeens hoorden we heel veel lawaai buiten voor de deur en toen hadden wij het lef om te gaan kijken. En wat zagen we nu? Hele stroom vluchtelingen, mensen die allemaal langskwamen. Sommigen met de gekste dingen in de hand. Sommigen met een vogelkooitje, met een klein koffertje, andere mensen gewond en allemaal schreeuwen van: ‘Vlucht nou, vlucht nou. Want de hele stad staat in brand, je moet eruit!’ En wij zijn met die mensen meegegaan. Deze verwoesting is geheel de schuld van de Nederlandse regering. In dienst van de Britse plutocratie zette die het volk op tot zinloos verzet. Maar terwijl het volk zich dapper weerde, vluchtte de regering naar Londen en liet hen aan hun lot over. Julius Hermann Göring, bevelhebber van de Luftwaffe, komt drie weken na het bombardement persoonlijk naar Rotterdam om het resultaat van zijn inspanningen te zien. Hij is niet de enige bezoeker. De verminkte binnenstad trekt van heinde en verre dagjesmensen die met eigen ogen willen zien wat de moderne oorlogvoering al niet kan aanrichten. Na een bezoek aan de verwoeste stad doet een jongeman uit Den Haag in een brief aan een oud-leraar verslag van wat hij heeft gezien, nuchter en zonder gêne: ‘Men wandelt langs puin, puin en nog eens puin. Spookachtig staat hier en daar het uitgebrande overblijfsel van een groot pakhuis of magazijn. Vrachtauto's rijden af en aan, tot berstens toe volgeladen met puin. Eén ding moet ik u dringend aanraden. Als u Rotterdam wilt gaan zien, doe het dan zo spoedig mogelijk. Steeds meer puin verdwijnt er. De kale, opgeruimde vlakte zijn natuurlijk ook een enorm indrukwekkend gezicht, maar dat chaotisch neer gesmeten puin maakt natuurlijk een nog veel grotere indruk. Dus mijn raad luidt voor ieder die een daadwerkelijk oorlogssouvenir in zijn hart wil bewaren: Ga niet morgen naar Rotterdam als men heden nog kunt. Bent u wel eens in het puin geweest? Ja, heel veel. Wat deed u daar? Nou, spelen. Dat was een geliefd Eldorado voor kinderen om te spelen. Want toen de boel een beetje opgeruimd was, toen zaten natuurlijk al die fundamenten nog in de grond. En in die kelders was het zo heerlijk spelen. Trappetje op, trappetje af, kruip door, sluip door van de ene kelder naar de andere. U kunt het zich wel voorstellen op die leeftijd… Het was ideaal om in te spelen. En ja, ik mag wel zeggen, het was eigenlijk, de hele oorlog is spannend geweest. Voor jongens van mijn leeftijd die opgroeiden in Rotterdam was er toch een zeker avontuur. Dan was er hier wat te doen, dan was er daar wat te doen. Zolang je er zelf niet bij betrokken raakte, was het een heel spannend avontuur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520476 418.494 7408 2021-05-11T12:35:00+00:00 yes no Rotterdam bombardement Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/hoe-zorg-je-dat-je-tiktok-account-niet-gehackt-wordt-tips-voor-een-veilig-wachtwoord 2024-01-04T12:53:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37846.w613.r16-9.0a4add1.webp Hoe zorg je dat je TikTok-account niet gehackt wordt? | Tips voor een veilig wachtwoord We ontvingen een bericht van Lisanne over een hack op haar TikTok-account. De volgende beelden zijn een reconstructie van deze gebeurtenis. In een winkelstraat in Utrecht zijn op 11 oktober deze twee meiden op zoek naar een geschikte plek om hun TikTokvideo op te nemen. Op bewakingsbeelden is te zien dat ze zich netjes aan de 1,5 meter afstand houden ten opzichte van de andere bezoekers in de winkelstraat. Aan de apparatuur die ze bij zich hebben, zie je dat ze niet voor het eerst een TikTokvideo maken. Als ze starten, merkt Lisanne dat haar account niet meer geopend kan worden. De meiden gebruiken een andere telefoon om de video te maken... en posten de video online. Wat is dit? Allemaal rare dingen op TikTok sturen? Het staat er toch? Ik heb dat nooit geschreven. Ja ja. Oke, hoe dan? Kan je account zomaar gehackt worden? STEM: Kom binnen! En wat kan je ertegen doen? Het antwoord komt van Sanne Maasakkers. Hoi. Hoi. Ander huis dan ik had verwacht. Ja. Ik werk thuis en ik hou wel gewoon van licht. Ook al denken de meesten dat hackers daar niet van houden. Sanne is een ethisch hacker. Die alleen bedrijven hackt die daar toestemming voor geven. En over dat licht: Eens een ander kleurtje proberen. Oke, dacht het niet. Als experiment ga ik de veiligheid van onze eigen website testen. Want Edson en Tim hebben me het wachtwoord nooit verteld. We beginnen bij het begin: Een wachtwoord hacken. Hoe dan? Als hacker kun je op drie manieren binnenkomen op zo'n account. Waarschijnlijk heeft ze een wachtwoord gekozen... dat heel makkelijk te raden is. Dus bijvoorbeeld: '123456'. Dat is een van de meest gebruikte wachtwoorden. '123456'. Oke, maar gelijk proberen. Zo makkelijk zal 't niet zijn, toch? Nee, tuurlijk. Sommige hackers proberen allemaal van die standaard wachtwoorden. 'Welkom' of 'wachtwoord'... of 'password', de Engelse naam voor wachtwoord. Maar haar wachtwoord kan ook iets zijn dat ze heel erg leuk vindt. Haar favoriete artiest of een favoriete voetbalclub. Maar onze site is niet beveiligd met een simpel wachtwoord. Logisch. Of ze heeft haar wachtwoord verteld aan haar beste vriend of vriendin. Misschien omdat ze samen op hetzelfde TikTok-account zitten. En ja, als diegene het vervolgens weer doorvertelt... of niet aardig is, op dat moment, dan kan diegene ook naar binnen. Wat als ik het gewoon heel lief vraag? Krijg ik dan een antwoord? En ten derde: Ik kan een mailtje sturen dat ik TikTok ben... en dan zeg ik van: 'Er is iets met je account. Misschien moet je even je wachtwoord achterlaten.' Maar ik BEN TikTok niet. Dat heet een phishingmail. Dus dat is letterlijk dat je je vishengel uitgooit... en gaat kijken wie er hapt. En meestal sturen hackers dat soort mailtjes naar heel veel mensen. Oke, maar dan moet je wel een hele goede namaakmail maken. Kost veel tijd en dat heb ik nu niet. Denk, denk, denk. Kom op, wat kan het zijn? Wat waren ook al weer de basisregels van een veilig wachtwoord? Ten eerste: Verander je wachtwoord naar iets wat iemand niet kan raden. Niet '123456'... of je favoriete artiest of voetbalclub of wat dan ook. Oke, dat wist ik al. Het wachtwoord is niet Edsons idool Justin Bieber. Wat nog meer? Geef het niet aan iemand anders. Echt, je wachtwoord is van jou en ook al vertrouw je je beste vriend of vriendin, diegene kan het doorsturen en dan is je account niet meer veilig. En als laatste kun je instellen dat je een extra code kan laten versturen naar jouw e-mailadres op het moment dat je wil inloggen in de app. Daardoor hou je hackers buiten. Oke, ik geef het op. De site is echt goed beveiligd. Weet je wat ook goed beveiligd is? Het nieuwe account van Lisanne. Het is heel vervelend als dit je overkomt... dus check nu meteen of jouw wachtwoorden veilig genoeg zijn. En zelf hacken? Gewoon niet doen. Zeker niet om iemand te pesten. Want het is hartstikke strafbaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520470 293.93 2449 2021-05-11T22:00:00+00:00 yes no hacken https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-vuur-zonder-aansteker-of-lucifer-vuur-maken-met-batterijen-en-aluminium 2024-01-04T12:53:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37847.w613.r16-9.3394dab.webp Hoe maak je vuur zonder aansteker of lucifer? | Vuur maken met batterijen en aluminium Gast... O... dit is een vraag van Tristan. Net nu we die film af gaan kijken. Wat wil hij weten? Geintje, Tristan.Haha! We wisten al lang dat je een vraag zou sturen. Ik pak je vraag er even bij. Tristan wil namelijk weten: Hoe maak je vuur zonder een aansteker? Interessante vraag. Kunnen we alleen niet binnen doen. Dat doen we...? Sorry, ik zag je even niet. O. Ik zat achter, eh... Dat doen we...? Buiten. Precies. Let's go. Zo. Boem. Ja. Hatsa. We gaan het buiten doen. Want dan kunnen we helemaal los met de experimenten. Kan het vuur groot...Voem! Waaa! Het wordt helemaal lit, Tristan. Dat beloof ik je. En jij denkt natuurlijk: He, maar wat heb ik hiervoor nodig? Nou, heel simpel. Men neme als eerste handschoenen. Ja. Twee batterijtjes. En wat heb je nog meer nodig? Een kaarsje. Om aan te steken. Ja, natuurlijk. Zo. En niet te vergeten, heel belangrijk: aluminium. Hoe gaan wij vuur maken, zonder een aansteker? Ik heb het even uitgezocht. Ja. Er is een trucje, schijnbaar, dat je dus met stroom een vonkje kan laten overslaan. Dat vonkje is groot genoeg om bijvoorbeeld een kaarsje of een lucifer aan te steken. Wat ga je doen? Je gaat hele dunne lijntjes knippen. Zo. Hatsa. Hatsa. Kijk eens, dit hebben we geknipt. Hier heb ik er nog een paar geprepareerd. Oke, dit is een batterij. En die heeft altijd een plus- en een minkant. Hier is nu zoveel spanning dat wij dit kunnen aansteken. Ik voel wel warmte naar m'n vinger. Echt? Ja. Je ruikt het ook, he? Het brandt gewoon. Maar ik wil een vuurtje hebben. Ja... vuur. Ja. Ja! Op z'n kop, op z'n kop! Lager, lager, lager. Au, au, au. Pak, pak, pak! Snel, snel.Ja, ja, ja...Ja! Gelukt! Gelukt!Jee! Woehoe! En hoe werkt het? Nou, zo'n batterij heeft een plus- en een minkant. En als je aluminiumfolie aan beide kanten plakt, met een heel dun lijntje... dan geleidt dat de elektriciteit door dat dunne lijntje. Die spanning wordt zo hoog, dat al die hitte zich daar gaat verzamelen. En als je dan een papiertje ertussen hangt... Voem! Vuur. Ik had het zelf niet beter kunnen vertellen. één ding: Doe het vooral niet thuis. Nee.Ja. Niet doen. Wij zijn professionals en wij kunnen dit maken. Zorg dat je het gewoon veilig doet, of helemaal niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16520471 160.96 4028 2021-05-13T22:00:00+00:00 yes no vuur batterij aluminium https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-socialisme 2024-04-25T09:09:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37848.w613.r16-9.6500450.webp Wat is socialisme? | Clipphanger Als het om werken gaat is het oneerlijk verdeeld in de wereld. Terwijl de een zich in het zweet werkt om een paar rotcenten te verdienen, zit de baas lekker onderuit zijn geld te tellen. Zo gaat het al eeuwenlang, en ook al eeuwenlang is niet iedereen daar even blij mee. De socialisten zeggen dan: zo werkt dat niet. Het Latijnse woord ‘socius’ betekent ‘gemeenschappelijk’. Het socialisme wil dan ook dat die mooie bedrijven en machines niet van 1 persoon zijn, maar van iedereen. Zo kunnen ook de mensen die graag de hele dag hard willen werken, meedelen in de winst. Dit mooie idee wordt midden 19e eeuw uitgewerkt door Karl Marx. Hij voorspelt dat de arbeiders samen in opstand zullen komen tegen hun bazen, en dat gebeurt ook in Rusland. Maar dat communistische systeem is inmiddels zelf wel zo’n beetje uitgewerkt. Tegenwoordig leven we in een kapitalistisch systeem. Er zijn wel politieke partijen die zich socialistisch of sociaaldemocratisch noemen. Zij zetten zich in voor een eerlijke verdeling van onze welvaart, en dat blijven ze doen, tot we allemaal vervangen zijn door robots. Zal je net zien, dan zijn er ook weer robots die moeten werken, en een robot die zijn geld zit te tellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16521517 88.52 7867 2021-05-11T22:00:00+00:00 yes no socialisme communisme arbeider https://schooltv.nl/video-item/purks-badlied-liedje-uit-sesamstraat 2024-01-29T13:40:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37849.w613.r16-9.58076c5.webp Purks badlied | Liedje uit Sesamstraat Purk zit in bad en Pino zingt met haar een liedje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16521521 71.53 3511 2021-05-11T14:45:00+00:00 yes no bad liedje https://schooltv.nl/video-item/veterstrik-expert-te-gast-in-de-boterhamshow 2024-01-30T13:41:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37850.w613.r16-9.ccb6030.webp Veterstrik-expert | Te gast in De Boterhamshow Het is een bijzondere aflevering van De Boterhamshow vandaag. We hebben namelijk een expert te gast. hmmm (iets van reactie zonder echt te praten) Haar naam is Vetra. Waarin ben jij precies expert? Ik ben veterstrik-expert. Oh wauw. Dat betekent dat ik expert ben, in het strikken van veters. Wow. Hoe word je dat precies? De meeste kinderen stoppen met leren als ze in groep twee eenmaal hun veterstrikdiploma hebben gehaald. Maar ik heb daarna doorgeleerd. Ik gebruik zelf altijd de dubbele knoop! Ja, dat doet iedereen he? De dubbele knoop. Maar er zijn zoveel meer manieren om je veters te strikken. Nou, ik ben benieuwd. Kijk, deze knoop hier achter me, dat is de paalsteek. Die knoop gebruiken ze in de scheepvaart om boten vast te maken aan de kade, maar je kan ‘m ook gebruiken om je veters te strikken. Dan gaan je veters nooit meer los! Inderdaad, nooit meer. En als ik zelf nou zo’n paalsteek wil strikken, hoe doe ik dat precies? Nou, dat is echt véél te ingewikkeld als je zoals jij, maar één strikdiploma hebt. Hm, oke… jammer. Maar het kan nog veel ingewikkelder, hoor. Kijk. Dit is een combinatie van allemaal verschillende knopen. Trompetsteken, mastworpen, een bakkersknoop, en daar bovenop, een horlepiep. Goeiemorgen, wat een knoop zeg. Is deze ook te ingewikkeld voor mij? Helaas wel. Voor dit soort knopen moet je echt een veterstrik-expert zijn. Goh, nou… Ja, dat begrijp ik wel. Maar Vetra, waar ik nu eigenlijk wel benieuwd naar ben, is wat voor knoop jij voor je eigen veters gebruikt? Mijn eigen veters? Ja! Daar zul jij als expert wel iets heel ingewikkelds van gemaakt hebben. Ja, dat is eh…eh…. Nou? Ja? Vooruit… Maar - dat lijkt wel klittenband. Ja, Opper, dat is ook klittenband. Nou ja….. Huh?! Want met klittenband ben ik gewoon, hop hop, klaar. Lekker snel, heb je nog wat aan je dag, haha. Ja, dat klinkt heel logisch, Vetra. Super. Applaus! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16521523 120.362 971 2021-05-11T15:00:00+00:00 yes no veter https://schooltv.nl/video-item/de-vrouwen-van-willem-van-oranje-anna-van-egmond-anna-van-saksen-charlotte-de-bourbon-en-louise 2024-03-28T15:54:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37851.w613.r16-9.9a6c1c5.webp De vrouwen van Willem van Oranje | Anna van Egmond, Anna van Saksen, Charlotte de Bourbon en Louise de Coligny Willem, ik hou van je. Anna van Egmond, ik hou van je titels, je geld, van je connecties met de Spaanse koning. Ik ben zwanger. O, kijk. O, een zoon... Ik ben zo gelukkig. We noemen hem Filips-Willem. O, Anna... Willem, ik voel me niet lekker. O, nee. Mijn lief, wat gebeurt er? Mijn lief is dood. Gestorven aan... Waarschijnlijk TBC. O, nee, ik ben alleen. Ik neem jou, Anna van Saksen... Is er wijn? Ik wil wijn. Is er wijn? Ik heb een klein beetje spijt. O, wacht. Ik ben volgens mij in verwachting. We hebben een zoon. O, geweldig. Ik noem hem Maurits. Lieverd, ik moet heel even weg. Dag. Hij is weg. Jan Rubens, kom snel en kus me. En nu zijn jullie betrapt! Anna, hoe kun je me zo verraden? Wie ben jij? Geef het toe, anders hak ik jullie koppen eraf. Oké, we hebben een geheime relatie. Sorry. Wijn, ik wil wijn! Ik zal je straffen. Ik verklaar je voor krankzinnig. Ik lat je opsluiten in een dichtgemetselde kamer in Dresden. Dag. Nee, geen dichtgemetselde kamer in Dresden. Hupsakee. Charlotte, o Charlotte, Ik hou van jou. O, mijn lief. Wat... Charlotte? Charlotte? Mijn ware liefde is weg, is dood. Wat moet ik nu doen? Wie ben jij? Louise de Coligny. Ik hou van jou en ik trouw met jou. O, la la, ik ben in verwachting. Het is een zoon. We noemen hem Frederik Hendrik. Nu heb ik drie zonen. Ik ben zo intens gelukkig. Maar... Hoeveel kinderen heb je in totaal? Dertien kinderen. Treize enfants. Kom erbij, jongens. Kom er maar bij. Komen jullie er ook maar bij. Jullie ook. Kom op, jongens. Ja... Dag, allemaal. Zwaai maar, jongens. Dag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16521522 176.96 2982 2021-05-13T22:00:00+00:00 yes no Willem van Oranje https://schooltv.nl/video-item/de-hooiwagen-bij-lochem-in-de-tachtigjarige-oorlog-een-spaanse-list-mislukt 2024-03-28T15:54:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37852.w613.r16-9.99814ed.webp De hooiwagen bij Lochem in de Tachtigjarige Oorlog | Een Spaanse list mislukt Daar ligt Lochem. We zijn er bijna. Dit kan niet misgaan. Hoezo dan? Deze hooiwagen rijdt iedere dag van Zutphen naar Lochem. Maar vandaag zit-ie propvol Spaanse soldaten, hehehe! Dat is onze wraak voor het turfschip van Breda. Hatsjoe! Sst, niet niezen! En dan springen wij van de wagen en we veroveren Lochem, caramba! Hatsjoe! Mag ik een plukje hooi voor onze koeien? Zeg tegen dat joch dat-ie op moet donderen. Zeg nee. Nou, nee. Dat mogen we altijd! Dat is gebruik, waarom mag het nu niet? Goed, voor deze keer, maar rapido. Oké dan maar. Maar snel, rapido. Hatsjoe. Ssst! Ik wil hooi voor de geit. Goed, voor deze ene keer dan weer, maar snel. Nou, heel snel dan. Zo, lekker hoor. Hee, wat is dit nou?! Wat? Help, het zijn Spanjaarden! Verraad! Pak de Spanjolen! Kom op, mensen! Wegwezen! De list is mislukt! Ik wist van niks, ik zit hier toevallig. Hollen! Rapido! Goed Jan, Lochem is gered! Dankzij jou! Ja, Jan is de held van Lochem! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16521525 89.002 740 2021-05-13T22:00:00+00:00 yes no Tachtigjarige Oorlog opstand https://schooltv.nl/video-item/het-turfschip-van-breda-een-list-om-breda-te-heroveren-op-de-spanjaarden 2024-03-28T15:54:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37853.w613.r16-9.2e4927d.webp Het turfschip van Breda | Een list om Breda te heroveren op de Spanjaarden Het is half februari 1590. Schipper Adriaen van Bergen komt bij Maurits met een plan. Ik heb een plan. Een plan? En wat voor een plan? Een geheim plan. Geheim plan? Om Breda in te nemen. Ssst! Mannen, even weg. Laat ons even alleen, even weg. Even alleen. Vertel. Ik kom elke dag met mijn schip vol turf in Breda. Ja? Langs de Spaanse controle. Aha. Aha, en? Ze controleren nooit. Fantastisch. En? Dus als u dat schip volpropt met soldaten, kunt u Breda innemen! Bravo! Jongens, kom eens, ik heb een klus! Hij heeft een plan. Wat voor plan? Een geheim plan. O ja? Om Breda in te nemen. De volgende dag. Waar blijft die man met zijn turfschip? Het is een oplichter, een spion! Ah, he-he, daar is ie! Je bent veel te laat! Sorry, ik heb me verslapen. Je stinkt naar drank! Ja, ik was nerveus, ik heb mezelf moed ingedronken. Zuiplap! Morgen varen we, begrepen! Ja, ja, goed. Ik ben een beetje misselijk. Een dag later. Waar blijft-ie nou? Zie je wel, we hadden dit nooit...Hier ben ik! Ja, ik heb er zin an, let's go. Oké, kom op! Breda veroveren! Een uur later. Stuurboord en varen maar! Wat een rotweer! IJskoud, kletsnat. Wat een waardeloos plan. Ik ben bevroren. We hadden dit nooit moeten doen. Jongens, komt allemaal goed. Ze leggen aan. Kom op, mannen, Breda veroveren! Op de kade. Het zijn maar heel weinig Spanjaarden. Ze zijn nog dronken ook, ze vieren feest! Dit wordt een makkie. We kunnen ze hebben. Mannen, let's go! Aanvallen! Kom op, sla ze verrot! Ja, goed zo! Ja! O, wat zijn die Spanjaarden stil! O, wat zijn die Spanjaarden stil. Breda is bevrijd. Mannen, bravo. We hebben Breda dankzij mijn geniale list. Ik heb 't steeds gezegd, dat plan is geniaal. Maurits, u bent geniaal. U bent ook geniaal. Wij zijn alle drie geniaal. Wacht eventjes! Het was allemaal mijn idee! Ik heb 't bedacht! Ik ben geniaal! Dat is waar, hij is het geniaalst. Maar ik ook. En hij ook. Ja. En daar drinken we op! Proost! Jij bent ook briljant. En jij ook, je bent briljant. We zijn allebei briljant. Maar jij bent echt briljant. Ja, het is wel waar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16521528 209.728 1652 2021-05-13T22:00:00+00:00 yes no opstand Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/de-geloofsstrijd-tussen-arminius-en-gomarus-de-rekkelijken-tegen-de-preciezen 2024-03-28T15:53:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37854.w613.r16-9.60df885.webp De geloofsstrijd tussen Arminius en Gomarus | De rekkelijken tegen de preciezen Het is rust, het Twaalfjarig Bestand is begonnen. Eventjes niet meer knokken tegen de Spanjaarden. Maar waarom eigenlijk? De legers wilden pauze. Even bijkomen van de oorlog en dan met dubbele energie ertegenaan! Dus hebben wij nu even de tijd voor de echt belangrijke oorlog. De oorlog tussen ons tweeën. Ons land wordt verscheurd door onze godsdiensttwist. Maar jullie zijn toch allebei protestants? Ja, maar verder haten we elkaar. Nog erger dan de Spanjaarden. Nietwaar, collega? Jazeker! Kijk, hij is van de preciezen. Keihard, streng in de leer, verschrikkelijk! Ja ja, dank u. En zij zijn van de rekkelijken. Soft, veel te makkelijk, goddeloos! Ik noem dat geen christen! Zijn willen alleen maar schoppen, slaan, knokken! Dus drie keer raden wie er straks gaat winnen! De slimme mensen staan aan onze kant. Van Oldenbarnevelt, Hugo de Groot. Boeien! Wij hebben de meerderheid van het volk achter ons. Kunt u geen vrede sluiten met elkaar? Haha, nooit, nee. Nee, wij zijn in burgeroorlog, mevrouw! Dus laat ons met rust, dan kunnen wij mekaar de koppen inslaan. En als het bestand straks voorbij is, dan vechten wij weer zij aan zij tegen de Spanjaarden. Maar nu nog niet! Nee. Weg met de rekkelijken! Tot zover de geloofsstrijd. En het bleef nog lang onrustig in het hele land. Weg met Gomarus! Weg met Arminius! Nee, wacht even... Nou maken we een foutje. Weg met Arminius! O ja. Weg met Gomarus! Weg met Arminus! Weg met Gomarus! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16521532 108.16 1321 2021-05-16T22:00:00+00:00 yes no protestant christendom https://schooltv.nl/video-item/de-onthoofding-van-johan-van-oldenbarnevelt-zijn-laatste-woorden-maak-het-kort 2024-03-28T15:53:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37855.w613.r16-9.a602dac.webp De onthoofding van Johan van Oldenbarnevelt | Zijn laatste woorden: Maak het kort Kop eraf! Kop eraf! Kop eraf! Bent u er klaar voor? Heer Oldenbarnevelt, u kunt nog terug. U kunt om gratie vragen. Ik gratie vragen aan Maurits? Ja! U zegt gewoon: Het was een misverstand, ik had het niet zo bedoeld. Sorry. Ik heb niks verkeerd gedaan, dan ga ik toch geen sorry zeggen? Maar als het uw leven kan redden?! Daar zit wel wat in. Wat is dat voor leven? Dat is een eerloos leven! U bent zo koppig! Koppig?! En Maurits dan? Als-ie me gratie wil verlenen, kan-ie dat doen. Maar hij doet het niet. Maak het kort. U kunt toch gewoon sorry zeggen? Sorry! Foutje, bedankt! Ja. Dan hoef ik u niet te onthoofden en dan gaan we lekker naar huis. Ik ben een man van eer. Ik ben geen bedelaar! U kunt toch iets vaags zeggen, iets politieks: 'Met de kennis van nu had ik een andere keuze gemaakt.' Ik ben liever dood dan laf, Jan Francken! Maak het kort. Of u zegt: Ik herken me niet in het geschetste beeld. Ik wil hakken! Maak het kort! Ja, goed, dan weet ik het ook niet meer. Dit wordt een rel! Heel Europa zal geschokt zijn. Daar kun je zeker van zijn, ja. Nou, hakken maar. Ja? Wacht... uw laatste woorden. O, god ja, laatste woorden. Mensen... Ik ben geen landverrader. Nee, ik heb altijd geleefd als een waar en waarachtig patriot. En zo wil ik sterven. Wauw... bravo. Wat een mooie laatste woorden. Ja, schitterend. Eh... dat was het? Nee, mijn allerlaatste woorden: Maak het kort. Is dat tegen mij? Nee, tegen hem natuurlijk. Anders blijft hij afscheid nemen en blijft hij janken. Maak het kort. Oké, dan zeg ik wel niks meer. Kunt u echt niet gewoon sorry zeggen? Wat ben jij voor beul?! Kun jij niet hakken?! Maak het ko-hort! En niemand die zich ooit afvraagt hoe dit voor mij is. Je wordt er toch voor betaald? Ja ja, het is al goed. Daar komt-ie. Ja, hij komt. Vaarwel, Oldenbarnevelt. Man van eer. Aaaaah! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16521533 155.413 4071 2021-05-16T22:00:00+00:00 yes no republiek https://schooltv.nl/video-item/wie-zaten-er-in-het-staatse-leger-van-de-nederlanden-duitse-franse-en-engelse-huurlingen 2024-03-28T15:52:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37856.w613.r16-9.3b7777a.webp Wie zaten er in het Staatse leger van de Nederlanden? | Duitse, Franse en Engelse huurlingen Daar zitten de mannen van het Staatse leger die de Nederlanden bevrijden van de Spanjaarden. Wie zijn ze eigenlijk? Hallo, mannen? Jullie zijn onze helden. Mogen we wat vragen? Was sagst du? Spreek je geen Nederlands? Nein, wieso? Ik spreek Nederlands, a little. Jullie zijn de helden van de Nederlanden, die vol vrijheidsidealen ons komen bevrijden. We zijn huurlingen. We worden ingehuurd om te knokken. Jullie hebben toch idealen? Een vrij land, vechten voor je land? Je geloof, je cultuur, schaatsen, poffertjes, stamppot. De Oranjes? Idealen? Wij? Nee, we vechten voor cash. We zijn een soort security. Iedereen kan ons inhuren. Waar komen jullie vandaan? Deutschland. La France. En ik Engeland. Ken je Cornwall? Jullie zijn toch tegen Spanje? Voor hetzelfde geld vochten we voor Spain. Als ze beter betalen, stappen we zo over. Dus de opstanders zijn een ratjetoe van Duitsers, Fransen en Engelsen. Yes, en weinig Nederlanders. De Spanjaarden zijn wel allemaal Spaans. Acht procent, darling. De rest komt overal vandaan. Net als wij. Just chaps looking for a job. Mannen die een baan zoeken. Wat spreken jullie in het leger? Gewoon, de taal van de oorlog. Als je een kogel krijgt, maakt de taal niet uit. O, manger... Eten. Du potage avec du poulet. Suppe mit Huhne. Soep van rogge met een stuk kip. Eet je mee, dear? Oke, graag. Tot zover de helden van de opstand. Gewone mannen op zoek naar werk. Dat was het. Doei, ik ga lekker eten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16522415 119.722 980 2021-05-17T22:00:00+00:00 yes no opstand republiek Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/breda-wisselt-van-geloof-in-de-tachtigjarige-oorlog-katholiek-onder-de-spanjaarden-protestants-vo 2024-03-28T15:51:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37857.w613.r16-9.43048bc.webp Breda wisselt van geloof in de Tachtigjarige Oorlog | Katholiek onder de Spanjaarden, protestants voor de Geuzen Breda, 1637, de stad is door Frederik Hendrik bevrijd van de Spanjaarden. In slechts 11 weken. Dat is pijlsnel. Dat is ongelooflijk snel. Bedankt, Frederik Hendrik. De Spanjaarden hebben negen maanden gedaan om ons te bezetten. U bent bevrijd. Gelukkig? Uitzinnig van vreugde? Nou, dat gaat wel. Dat valt wel mee. O? U bent niet blij dat u vrij bent? Vrij? Wat is vrij? Vrij van de Spanjaarden. Meneer, we zijn al zo vaak bevrijd. Eerst waren we katholiek, Spaans bezit. Toen kwamen de Geuzen ons bevrijden. Toen konden we kiezen. Protestant worden of de stad uit en alles verliezen. Dan laat je je omdopen tot protestant. Je leert een ander Onze Vader. En je leeft door. Toen kwamen de Spanjaarden terug om ons te bevrijden. Toen werden we weer katholiek, want anders hing je. Daarna kwamen de opstandige legers ons bevrijden. Toen werden we weer protestant. We hadden geen keuze. Daarna weer katholiek. Hupsakee. Wees gegroet Maria. Heen en weer. En nog een keer. Wat zijn we nu eigenlijk? Katholiek? Nee, protestant. Mij maakt het niks uit. Als ze me maar met rust laten. Dankjewel. Tot zover... De Spanjaarden komen! Ze staan voor de poort. En we zijn weer katholiek. Zo snel gaat dat. Wees gegroet Maria, vol van genade... Tot zover Breda. De Heer zij met u. Gij zijt de gezegende onder de vrouwen. Mea culpa. Wees gegroet Maria... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16522416 109.568 1025 2021-05-17T22:00:00+00:00 yes no katholicisme protestant Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/kapen-met-vergunning-kaapvaart-in-de-17e-eeuw 2024-03-28T15:50:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37858.w613.r16-9.e40d68c.webp Kapen met vergunning | Kaapvaart in de 17e eeuw Zie je al iets? Nee, nog niets, kapitein. Waarschuw me als je een Spaans schip ziet. Dan roven we die leeg. Ja, we zijn bloeddorstige piraten. We roven dat schip helemaal leeg. Hee, terugkomen. Luister eens even goed. Voor de honderdste keer. We zijn géén piraten. Huh, maar we gaan toch enteren? U hebt het over plunderen. Ja, dat doen we wel, maar... Oké, dan. Enteren! Hee, terugkomen. Er is nog geen schip om te enteren. O, ja... Luister. We zijn géén piraten. Nee? Sinds wanneer niet? We zijn kapers. We hebben een vergunning om te kapen: een kaperbrief. We zijn kapers in dienst van de Nederlanden. Dus geen piraten? Nee, die hebben geen vergunning. Dat is een ongeregeld zooitje bloeddorstig tuig. Wij zijn bevoegde boeven met regels. We pakken alleen de schepen van de vijand en zijn maten. Dus Spanje en Portugal. En verder niks? Neehee... We behandelen de bemanning met respect. We varen het schip naar een neutrale haven en daar bepaalt de rechter of het wel of niet is toegestaan. Saai. Dan wordt het schip geveild en de opbrengst gedeeld met de overheid en ons. De kapitein krijgt een enkele reis naar huis. Wat slap. Daar is geen lol aan. Kapitein, ik zie een schip. Enteren! Stil. Wat voor schip? Engels. Mag niet. Hier blijven, mannen. Kapitein, ik zie nog een schip. Spaans? Portugees? Dan mogen we enteren. Frans. Jammer. Ik vind er niks meer aan. Kapitein, ik zie nog een schip. Spaans! Rustig, niets kapotmaken. Behandel iedereen met respect. Wees aardig, voeten vegen, afval scheiden en raak de vrouwen niet aan, hè? Jongens, niemand dood maken, hè? Jongens... Het zijn aardige jongens, hoor. Jongens... Niet doen. Enteren! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16522418 144.362 2529 2021-05-18T22:00:00+00:00 yes no Gouden Eeuw https://schooltv.nl/video-item/de-wic-krijgt-een-presentatie-over-de-driehoekshandel-ruilhandel-tussen-amerika-europa-en-afrika 2024-03-28T15:49:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37859.w613.r16-9.dd9eb13.webp De WIC krijgt een presentatie over de driehoekshandel | Ruilhandel tussen Amerika, Europa en Afrika Goed, heren van de WIC, de West-Indische Compagnie. Welkom bij ons bedrijf. Vandaag vertel ik jullie alles over de driehoekshandel. De ruilhandel tussen Amerika, Europa en Afrika. In een driehoek. Geniaal, hè? Kijk, dit is Amerika. Dit zijn onze schepen. Die proppen we daar vol met koffie, katoen en suiker. En dan... Varen maar. Waar gaan die schepen heen? Waar denkt u? Naar de havens van Amsterdam, Enkhuizen en Hoorn. Ze zijn gek op koffie, katoen en suiker. Die ruilen we daar om voor vuurwapens, ijzer en buskruit. Wat dan? Dan varen we naar Afrika. Daar smachten ze om wapens. Dan zijn we daar: lossen maar. Dan terug naar Europa? Nee. We ruilen de vuurwapens om voor andere waren en daarmee varen we naar Amerika. Met wat voor spullen? Ivoor van olifanten, met goud en slaven. Goed, dat was het: de driehoekshandel. Er komt geen cent aan te pas. Vragen? Waarmee vertrekken we uit Afrika? Dat zei ik: goud en ivoor. En u zei nog iets. O ja, met, eh, slaven. Zo, dat was het. Ik verstond u niet. Met slaven. Goed? Die halen we uit Afrika en varen we naar Amerika om daar op de plantages te werken. Dat is verschrikkelijk. Wat? Handelen in ivoor? Ja, dat mag eigenlijk niet. Nee. Er is vraag naar. Nee, slaven zijn toch mensen? Ja, maar er is vraag naar. Als wij het niet doen, doen de Portugezen of Engelsen het. Dat is toch geen reden? Het zijn mensen. Nou ja, zeg: mensen. Het zijn wel mensen. Het zijn geen christenen, want dan was ik er niet aan begonnen. Ik ben ook christen. En toch handelen in mensen? Het mag van de kerk, hoor. Welnee. Dit is belachelijk. Lees de Bijbel maar. Leviticus 15:44. U mag mensen uit omliggende volkeren kopen of verkopen als slaven en slavinnen. Dit is walgelijk. Zolang je een eerlijke prijs betaalt en het geen christenen zijn. Ik doe er niet aan mee. Maar er is een markt voor. Dat kun je toch niet laten liggen? Mensen gaan u ooit vervloeken. Wanneer dan? Over 300 jaar? Ik ga. U moet zich schamen. We worden er niet rijk van. De Afrikanen doen het zelf. Wij doen alleen het vervoer. Slavernij is van alle tijden. Kijk naar de Grieken en Romeinen, die waren nog veel erger. Je moet het in zijn tijd zien. Die jongeren... Ze begrijpen ons niet. Waar waren we gebleven? Ja, de driehoeksvaart. Ik schaam me gewoon. Ik ook. Weg met de WIC. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16522419 196.16 8346 2021-05-18T22:00:00+00:00 yes no Gouden Eeuw https://schooltv.nl/video-item/hoe-voorkomen-we-de-volgende-pandemie-screenen-onderzoeken-en-gegevens-uitwisselen 2024-01-11T15:26:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37860.w613.r16-9.c8957f1.webp Hoe voorkomen we de volgende pandemie? | Screenen, onderzoeken en gegevens uitwisselen Dat er virussen over kunnen springen van dier op mens weten wij tegenwoordig maar al te goed. En dat gebeurt trouwens heel vaak. Van alle nieuwe ziektes heeft 70% een dierlijke oorsprong en die ziektes kunnen zomaar tot een pandemie uitgroeien. Wat wordt er gedaan om een nieuwe te voorkomen? Het coronavirus is een zoönose... een virus dat van een dier overgaat op een mens. Een verschijnsel waar virologen niet van opkijken. Iedereen wist dat dit zou gebeuren. Alle deskundigen zeiden: Dit gaat weer gebeuren. We hebben hiv-aids meegemaakt, ebola. Om de zoveel tijd duikt er een virus op dat ook mensen kan besmetten. Bij een kalkoenbedrijf in Moergestel is vogelgriep vastgesteld. Dat is gewoon een risico. Het van oorsprong Afrikaanse westnijlvirus is aan een echte opmars bezig. Covid is een van de grootste pandemieën veroorzaakt door een zoönose en het is zeker niet de laatste. En hoe voorkomen we dan die volgende pandemie? Wim van der Poel groeide op tussen de dieren. Hij is altijd een dierenvriend geweest. Hier zie je hem met een paard. Het is misschien geen verrassing dat hij dierenarts werd en promoveerde in de veterinaire virologie. Nu is hij bijzonder hoogleraar zooönotische virussen in Wageningen. Welkom. Laten we even beginnen bij het begin. Wat is een zoönose ook alweer? Een zoônose is eigenlijk een infectieziekte die van gewervelde dieren op mensen overgedragen kan worden. Als je kijkt naar hoe dat gaat kan ik dit plaatje gebruiken? Zeker. Vaak is er een groep dieren die functioneren als bron van de zoönose. Daar circuleert die ziekteverwekker in. Vaak zonder dat die dieren er ziek van worden. En als hij dan overgedragen wordt naar bijvoorbeeld een ander diersoort en dat kan een tussengastheer zijn, dan kan er een variant ontstaan die ook infectieus is voor mensen. Als dat het geval is dan kan het overspringen naar mensen. En als hij vervolgens ook zo verandert, die ziekteverwekker, dat hij ook weer van mens op mens overgedragen kan worden dan hebben we als het ware een epidemie. En als dat wereldwijd wordt dan hebben we een pandemie. Om dit even af te maken... Ga je gang. Bij corona weten we nog niet wat die tussengastheer is. Soms is die tussengastheer ook niet nodig. Dan kan je een directe overdracht krijgen naar mensen. Is het zo dat elke zoönose een pandemie kan worden? Nee, het is niet zo dat elke zoönose een pandemie wordt. Soms zijn het enkelvoudige infecties. Dat zie je bijvoorbeeld bij hondsdolheid. Dan is een beet van een hond, daar worden mensen mee geïnfecteerd. Maar dat gaat steeds naar EEN persoon. Dan gaat het niet van persoon naar persoon. Als we kijken naar dit plaatje...dit zijn de manieren waarop je vervolgens in contact kunt komen met een nieuw virus. Welke zou jij eruit pikken? Kun je een voorbeeld noemen? Een voorbeeld waar we veel mee te maken hebben is dat infectieziekten die afkomstig zijn uit ontlasting, daar hebben we mee te maken bij salmonella, dan kan vlees of eieren besmet worden met de salmonellabacterie. En dat kan infectie bij mensen veroorzaken. Maar het is ook mogelijk dat van uitwerpselen besmettingen plaatsvinden naar voedsel. Bijvoorbeeld dat ontlasting van dieren in een slachthuis dat de ontlasting van dieren in contact komt met vleesproducten. En dan kan het ook in voedsel terechtkomen. Dit geeft aan hoe dieren en mensen dicht bij elkaar zitten. Jij houdt je bezig met One Health, de connectie tussen geneeskunde en diergeneeskunde. Kun je uitleggen hoe je vanuit het vakgebied in die beweging als het ware probeert te voorkomen dat er volgende pandemie uitbreekt? Dit plaatje is heel interessant daarin. Als je die brondieren hebt dan circuleert daar die ziekteverwerker. De brondieren, dat zijn die dieren aan de linkerkant. Dat zijn vaak wilde dieren. En als er dan ziekteverwekker overspringt dat er een variant ontstaat die overspringt naar gehouden dieren dan kan de circulatie optreden. Dit is circulatie. Circulatie opgetreden in die gehouden dieren en er kunnen varianten ontstaan die ook infectieus zijn voor mensen. En dan kan je weer een sprong krijgen van gehouden dieren naar mensen. En soms kan dat ook direct van wilde dieren naar mensen. Of van gehouden dieren naar mensen. En als je daar dan ook weercirculatie krijgt dan kunnen er weer ernstiger ziekteverwekkers ontstaan. Dat zien we bij corona. Als je heel veel circulatie hebt dan heb je verandering in het virus. En dan kunnen er varianten ontstaan die ineens weer besmettelijk zijn. Het is ook de kunst om die groepen uit elkaar te houden? Wat heel belangrijk is, is dat de mensen die onderzoek doen naar de wilde dieren en de mensen die onderzoek doen in de mensen, dat die goed met elkaar samenwerken. Zodat alle gegevens van het onderzoek uitgewisseld kunnen worden. Dan kunnen we een veel beter beeld krijgen hoe we dat moeten beheersen. Dus daarom is het echt heel belangrijk dat alle gezondheidsgerelateerde onderzoeksdisciplines met elkaar samenwerken en gegevens uitwisselen. Dan kunnen we zien wat er gebeurt in het milieu. Wat er gebeurt bij wilde dieren. En die varianten volgen we dan. We vergelijken het met dat wat we bij mensen zien. Dan heb je dus een goed beeld van de risico's. Dan kun je ook kijken waar je dat kan beheersen. Ik pik er EEN ding uit. Een van die dingen is om de dieren goed in de gaten te houden. Dat gebeurt ook in Nederland met de vogelgriep die steeds maar blijft terugkomen. Sosha ging kijken hoe dat gaat. Zieke of gewonde vogels worden naar vogelopvang gebracht. Zoals hier. Hoe gaan ze om met de heersende vogelgriep? Dit zijn allemaal duiven. Er zijn heel veel duiven binnengebracht. Voornamelijk stadsduiven. We hebben vanmorgen bij degene op de ambulance gevraagd: waarom zoveel stadsduiven? Normaal hebben we er niet zoveel. Wij denken zelf, maar daar hebben we geen bewijs voor, dat er minder mensen in de stad zijn, minder afval. Vandaar dat die dieren verzwakt raken want ze kunnen geen eten vinden. Hoe weet je dat niet een van die dieren die hier binnenkomt vogelgriep heeft? Vogelgriep heeft bepaalde verschijnselen. Bijvoorbeeld met de kop zwaaien. Als er inderdaad vermoeden is van vogelgriep dan worden ze in quarantaine geplaatst. Een oehoe. Die is groot, hee! Dit is ons quarantainehok. Als dieren met verdenkingen binnengebracht worden dan zetten we ze hier neer. Dan kijken we of het klopt dat ze vogelgriep hebben. Hebben ze dat, dan gaan ze naar de dierenarts en dan worden ze helaas ge-euthanaseerd. Ook door de vogels worden gecontroleerd op vogelgriep. Dat doen ze hier in Lelystad. Het zou hier in moeten zitten. Deze is vanmorgen binnengekomen? Deze is vanmorgen binnengekomen. Hier hebben we een havik. Wow. Wat een mooi dier. Hoe is die havik hier terechtgekomen? Mensen hebben hem gevonden in het bos. En die hebben gebeld? Die hebben gebeld en we hebben hem daar opgehaald. Wat ga je daar nu mee doen? Wij gaan een swabje maken van de trachea. Trachea? Van de luchtpijp. Oke. Het vel haal ik er vanaf. Moet je kijken. Een luchtpijp. Hier zien we de trachea lopen. We maken hier een sneetje in. Dan pakken wij een swabje. We draaien het goed heen en weer. Zodat alles op het swabje zit. Jij ziet dit elke dag maar ik ben helemaal onder de indruk. Dus het kan zo zijn dat dit dier dood is gegaan aan de vogelgriep? Dat kan zeker zo zijn. Heeft het wel vogelgriep of geen vogelgriep? De volgende swab wordt genomen. In de cloaca. En deze swabjes gaan nu naar het lab? Daar worden ze verder verwerkt. We hebben de uitslag nog niet binnen. Waardoor komt het nou dat het niet te stoppen valt? Is dat omdat dieren en mensen steeds dichter en in groten getale met elkaar zijn gaan leven? Dat heeft heel veel te maken met de toename in de wereldbevolking. Ook veel grotere behoefte aan voedsel. Dat betekent dat de dierlijke productie ook enorm toegenomen is. Ook omdat er grotere dichtheden zijn, zijn er ook meer contacten tussen mensen en dieren. Daarnaast is het ook nog zo dat mensen veel meer de neiging hebben om ook naar gebieden te gaan waar voorheen geen mensen kwamen. Dan kunnen ze in contact komen met wilde dieren. Dan wordt het dus wel heel goed in de gaten gehouden. Wat jij vertelt en wat we zien in het filmpje. Maar we zitten er toch middenin. Is het dan toch ergens niet goed gegaan? Moeten we het nog beter doen? Dat hebben we gezien in de nertsenhouderij. We hebben te maken met de circulatie van het coronavirus. Op een gegeven moment bleek dat die nertsen ook gevoelig waren. Toen is er een introductie geweest, een besmetting op 'n nertsenbedrijf. Dat ging snel circuleren. We hebben in Nederland dat heel strak gevolgd. We hebben die bedrijven geruimd en de nertsenhouderij gestopt. Er zijn andere landen waar varianten uit de nertsen bij de bevolking terechtgekomen zijn. Dat heeft ernstige besmettingen veroorzaakt. Het is niet het thema dat ik terug hoor in de verkiezingen. Wat vind jij daarvan? Moet de politiek zich daar meer mee bezighouden? Er is wel aandacht in de verkiezingsprogramma's voor zoönose. Maar ik denk wel dat deze pandemie ons in ieder geval moet brengen op een punt waarbij meer nadenken over hoe we dieren houden en hoe we kunnen voorkomen dat hij besmettingen van dier op mens plaatsvinden. Bij die nertsen is het eerste introductie van mensen naar dieren geweest. Dus de omgekeerde route die uiteindelijk de problemen veroorzaakt. Dus dat moet je ook in de gaten houden. Daarom is het zo belangrijk dat humaan onderzoek...dus onderzoek van de geneeskunde samenwerkt met de diergeneeskunde. Om gegevens uit de verschillende onderzoeken uit te wisselen. Waarnemingen over virussen die circuleren uitwisselen. Zodat we snel kunnen zien of iets tot een probleem kan leiden. En jij blijft dat ook doen. Dank je wel voor je uitleg. Ik blijf het doen. Wim van der Poel. Graag gedaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16522423 635.8 369 2021-05-12T09:31:37+00:00 yes no virus corona https://schooltv.nl/video-item/piet-hein-vertelt-over-de-zilvervloot-grote-verovering-was-eigenlijk-vooral-geluk 2024-03-28T15:48:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37861.w613.r16-9.97ed543.webp Piet Hein vertelt over de Zilvervloot | Grote verovering was eigenlijk vooral geluk O. Dag, mensen. Ik sta hier bij het schip van Piet Hein. De beroemde kaper, de grote held van Nederland. Ja, hallo. Zeg, vertel, u hebt de Zilvervloot van de Spanjaarden gepikt. 177.000 pond zilver met een waarde van 11 miljoen 17e-eeuwse guldens. Dat wordt later in de 21e eeuw een half miljard waard. Ja, dat is een hoop geld, hè? Hoe hebt u die Zilvervloot van de Spanjaarden afgepakt? Eigenlijk hebben we gewoon mazzel gehad. Hè? We hebben er niks voor hoeven doen. Het was stom toeval. Hoezo? We lagen in de baai van Cuba te wachten op gunstige wind. Ineens komt in de verte die Zilvervloot aan. Ze kwamen recht onze kant op. Echt waar? Het was een kwestie van wind en stroming. We hoefden niks te doen. Dus dit is geen heldendaad? Maar uw daden benne groot, toch? Ja, andere daden benne groot, maar daar vraagt niemand naar. Ja... Sorry jongens. Doe de camera even weg. Doe maar even uit. Piet, dit is een verhaal van niks. Ik kan er niks aan doen. We hadden mazzel. Mijn kijkers willen een held zien. Een stoere Hollander die Spanjaarden op hun donder geeft. We doen het nog eens en dan maak je het verhaal smeuïger. Een beetje oppeppen. Daar gaan we. Mensen, hier staan we dan bij Piet Hein, de grote zeeheld. Hoe heb je die Zilvervloot weten te bemachtigen? Nou, dat was me een avontuur. We zagen die vloot varen, dus wij er achteraan. Aan de wind, harder en harder. Opeens, bam! Eerste kanonschot. Raak. Bam, tweede kanonschot ook raak. Dus wij enteren. Wij op dat dek, man tegen man vechten, zwaarden en bloed. Van alles en nog wat. Honderden gewonden en dooien erbij, ook nog. Ja? Die Spanjaarden waren sterk, maar wij sterker. Ik was zelf ook bijna dood. Ik werd in mijn been geraakt. Onderin mijn been... En mijn rug en kop, vooral mijn kop. Ja, maar we hebben wel gewonnen. Dat wel. Het was het gevecht van de eeuw? Van de eeuw? Een understatement. Dankjewel, Piet Hein. Je naam is klein, maar daden benne groot. Want je hebt de Zilvervloot. Ik heb nog pijn aan mijn kop. En mijn benen ook. Enorme pijn. En mijn rug... Dankjewel, Piet Hein. Beter zo? Veel beter. Hij staat erop? Doei. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16522424 166.805 4219 2021-05-19T22:00:00+00:00 yes no Gouden Eeuw zeeheld https://schooltv.nl/video-item/waar-begraven-we-ons-kernafval-gegoten-in-beton-en-diep-onder-de-grond 2024-01-16T16:10:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37862.w613.r16-9.65817c2.webp Waar begraven we ons kernafval? | Gegoten in beton en diep onder de grond Een nieuwe Nederlandse kerncentrale, volgens premier Rutte is dat een serieuze optie. Opeens gaat het er weer over, kernenergie. Heel slecht plan. Ik denk dat het een ontzettend slecht idee is. Dit is onacceptabel. Volgens Rutte is kernenergie nodig om de klimaatdoelen te halen. Want bij de opwekking komt geen CO2 vrij. Ook het CDA, de PVV, SGP en Forum voor Democratie zien het plan wel zitten. Er is EEN nadeel aan deze 'schone' energiebron: Het levert afval op. En daar moet je iets mee. Straks praat ik verder over of je dat afval kunt begraven. Want nu wordt het nog boven de grond opgeslagen, in Zeeland, waar Elisabeth eerder al ging kijken. Kom binnen. We zijn hier in de ontvangsthal voor het opslaggebouw voor laag- en middelradioactief afval. Je ziet: We hebben hier vier opslagmodules. Elk goed voor zo'n 10 tot 15 jaar opslagcapaciteit. En in totaal ligt hier zo'n 11.000 kubieke meter aan laag- en middelradioactief afval. Dat is afval dat van zo'n 1000 producenten in Nederland komt. Dat kan van de industrie, onderzoek, de medische zorg of van de kerncentrale komen. En aan wat voor stoffen moet ik denken? Dat kan eigenlijk van alles zijn. Alle gebruiksvoorwerpen die besmet raken tijdens het gebruik of de radioactieve materialen zelf, die komen hier als radioactief afval. Die worden hier geperst, normaal gesproken, en in beton gegoten. En dan krijg je de verpakkingen zoals je die hier ziet. Heel even op mijn metertje kijken. O ja, de straling is verdubbeld, nog steeds heel veilig, zie ik. Maar je hebt hier dus wel een iets hogere straling. Hoe zorgen jullie ervoor dat die straling niet uit het materiaal, uit de tonnen, straalt? Straling kun je tegenhouden met eigenlijk alles wat massa heeft. En wij gebruiken daarvoor beton. Daarmee sluit je die radioactieve materialen af, je sluit ze in. Ze kunnen er dus niet uit. En je houdt tegelijkertijd het meeste van de straling tegen. Ik kom dichter bij de vaten en nu is hij al vervijfvoudigd. O, nu gaat hij af. Hij waarschuwt mij dat de dosis wat hoger wordt. Dat klopt. Even kijken hoe ver hij oploopt, hoor. 2 microsievert. Ik zet hem nu even uit, dat piepje. En dat heeft dus te maken met dat ik zo dichtbij sta. Dat heeft te maken met het afval dat in de vaten zit, ja. De vaten en het gebouw samen moeten ervoor zorgen dat je buiten het gebouw bijna geen extra straling meer kunt meten. Goed je voeten... ja. En dan plat op de…Handen plat op de roosters. Contaminatie! Ja. Rechterhand. Wat moet ik doen? Even wachten. Dan wordt dat gecontroleerd. Die is goed. Voor de zekerheid ook je andere hand. Maar waarom zegt hij dan dat ik gecontamineerd ben? Omdat hij hele lichte niveaus ook al meet. En dat is dan stof op mijn handen of zo? Stof van het beton, ja. Er zit een klein beetje radon in het beton, of dat komt eruit. En dat leidt ertoe dat dat stof iets radioactiever is. Dan heb je wat stof op je handen of op je voeten. Vandaar ook die mat. Dan wordt dat gedetecteerd. Dus wij gaan nu even handen wassen. Zwaarder radioactief afval ligt in een ander gebouw opgeslagen. We staan hier nu boven op het meest stralende hoogradioactieve afval dat wij hebben. Het is een vloer van ruim anderhalve meter dik en drie deksels gemaakt van beton en staal om al die straling tegen te houden. In dit gebouw hebben we ongeveer 100 kubieke meter aan hoogradioactief afval. Een flinke zeecontainer vol. En hoeveel kan er nog bij? Het gebouw is bijna vol. Daarom zijn we nu al bezig met de uitbreiding van het gebouw. En dan wacht het tot we uiteindelijk in 2130 de eindberging hebben. En dan gaat het afval vanuit dit gebouw naar de diepe ondergrond. En in welke diepe ondergrond kun je het afval dan begraven? Michiel van der Meulen, geoloog bij TNO. Welkom, goed dat je er bent. Jij hebt je precies met dit vraagstuk bezig gehouden. In Zweden zijn ze er ook al over aan het nadenken. Daar willen ze het op deze manier doen. Is dat ook iets wat we in Nederland zouden kunnen doen? Ja, ik denk dat je dit zou kunnen voorstellen als een soort mijn, waar je dus iets in gaat bewaren in de diepe ondergrond. En hoe diep is het? Deze weet ik niet... maar dan moet je denken aan dieptes van honderden meters minimaal. Dus zo diep moet het wel gaan? Ja, want je wil het weg houden van bijvoorbeeld de diepte waaruit je grondwater haalt, waar je drinkwater produceert. Het zou geen goede ontwikkeling zijn als dat gebeurt natuurlijk. En dan is het heel geschikt om deze klei daarvoor te gebruiken...Boomse klei. Ja. Vertel er eens wat meer over. Het voelt heel hard. Dit is dus geen klei zoals je die langs een rivier aantreft of klei waar je mee kleit. Je voelt duidelijk dat dit een stuk harder is. Je ziet hier scheuren in zitten. Dat is alleen maar omdat het monster is ingedroogd. Maar in de ondergrond is dit een hele zware, stevige klei. Klei heeft een paar eigenschappen die het geschikt maken om dit afval in op te slaan. Het heeft een zeker zelfhelend effect. Dus scheurtjes in de klei worden als het ware weer dicht gedrukt. En ook chemisch gezien, als er een stof in terechtkomt kan klei in ieder geval een deel van de problemen die dan kunnen ontstaan, oplossen. Oke, dus ook als er straling lekt dan is dat met deze klei geen probleem? Die houdt dat ook tegen? Nou, geen probleem... Je zou kunnen zeggen dat de betonnen vloer van die faciliteit die we net zagen, die wordt als het ware vervangen door een formatie van deze klei. Dus die massa die net genoemd werd wordt dan geleverd door deze klei en die houdt dat goed tegen. Maar je wil dat wel op een bepaalde diepte hebben. Dus je hebt de verpakking waar het afval in zit...je hebt de klei waar die verpakking in is gebracht en dan heb je nog een hele afstand tussen de klei en onszelf aan het oppervlak, die het opgeteld veilig moeten maken. Jij weet alles van de Nederlandse bodem. En jij weet ook waar deze Boomse klei zit. Laten we even kijken, dan kun jij ons meenemen in wat we zien hier. We kijken in noordwestelijke richting. Je ziet Eindhoven-Amsterdam en in de verte de Noordzeekust. Je ziet de kleilaag zitten. Hij maakt een soort kuil. Hij zit heel diep onder Eindhoven, meer dan anderhalve kilometer. En zowel naar het zuidwesten als naar het noorden komt hij ondieper te zitten. Dus je praat over een diepte van tientallen meters tot meer dan anderhalve kilometer. En dan ligt het er ook nog aan hoe dik die laag is natuurlijk. Precies. Zo'n mijn heeft natuurlijk een beetje ruimte nodig. Dus je denkt toch aan enkele tientallen meters minimaal. Hier zie je in hetzelfde beeld dat de kleur blauw steeds grotere diktes weergeeft. En die variëren van 20 meter bij Middelburg...tot meer dan 100 meter bij Eindhoven. Oke. En als je dan een beetje een grove schatting zou moeten maken...welke plekken zouden dan geschikt zijn om dit echt te gaan doen? Eigenlijk zijn met de informatie die we nu hebben heel veel plekken wel geschikt. Misschien is anderhalve kilometer wel erg diep. Dus bij Eindhoven. En 20 meter is wel erg ondiep. Maar er zijn dus een heleboel plekken waar die kleilaag zit...met voldoende dikte in het dieptebereik van minimaal een paar 100 meter. Ik kan me wel voorstellen dat als je erboven woont, dat je denkt: Nou, moet dat echt bij mij? Ja, kan ik me helemaal voorstellen. Want zijn er ook nog wel vraagtekens te zetten bij deze manier? Zeker. Want we weten nu in globale zin veel over deze laag maar als we toewerken naar een locatiekeuze en dat is een politieke beslissing uiteindelijk...dan moeten we steeds meer weten van steeds minder plek...waar die laag zit. En dan wil je veel preciezer weten waar die laag uit bestaat, hoe diep die precies zit of er breuken zitten in de ondergrond. Dus we moeten ons inzicht laten voortschrijden om ervoor te zorgen dat er een plek wordt En wat veilig is, dat bepalen we uiteindelijk zelf. Ja, welke risico's we bereid zijn om te nemen. Maar er komen nog wel wat meer dingen bij kijken. Want als je kernafval gaat begraven, is dat niet voor tien jaar maar dan is dat eigenlijk voor de eeuwigheid. En er kan van alles gebeuren. Zeespiegelstijging, aardbevingen. Ja, er kan van alles gebeuren. En ons is ook gevraagd om te kijken: Wat zou er in een miljoen jaar kunnen gebeuren? Wat kan zo'n afvalopslag dan aantasten als het ware? Dan moet je bijvoorbeeld denken aan: Wat gaat de volgende ijstijd doen? Want we weten dat onder een landijsbedekking... smeltwater kan daar tunnels uitslijpen die honderden meters diep gaan. Oke. Dat weten we uit de ondergrond van Noord-Nederland. Daar zijn de opvullingen van die smeltwatertunnels, dat is een heel opvallend fenomeen, een heel mooi fenomeen ook wat we daar goed kennen. Maar dat woelt dus diep. Verder kan ijs natuurlijk leiden tot permafrost. En dat ook zo meer dan 200 meter diep invloed hebben op hoe de ondergrond is. Dat is wel het iets langeretermijndenken dan het gemiddelde kabinet doet, over vier jaar, als je gelukt hebt. Want het is ook wel eens eerder voorbij. Absoluut. Maar dit zijn wel dingen waar je over na moet denken als politiek. Zeker, en het grappige is: In Nederland hebben we heel veel tijd uitgetrokken om hier goed over na te denken. Want er werd gezegd: 100 jaar bovengronds en dan ondergronds. Dus er moet nog een heleboel worden uitgezocht om dat tegen die tijd veilig te kunnen doen. Michiel van der Meulen, dank je wel. Graag gedaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16522425 620.8 1686 2021-05-12T22:00:00+00:00 yes no kernenergie bodem CO2 https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-duinen 2024-01-16T10:32:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37874.w613.r16-9.b003512.webp Het Klokhuis | Duinen Hoe is het Noord-Hollands duinlandschap eigenlijk ontstaan? En hoe blijft het duinlandschap aantrekkelijk voor al die bijzondere dieren en planten? Boswachter Bob legt aan Janouk uit wat wandelende duinen zijn. Ook konijnen en grote grazers hebben een belangrijke rol. De Boze Man ergert zich kapot aan de duinen in de sketch. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316513 923.688 8209 2021-03-30T12:07:27+00:00 yes no duin strand https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-g-krachten 2024-01-04T12:53:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37875.w613.r16-9.8b9606b.webp Het Klokhuis | G-krachten Straaljagerpiloten krijgen te maken met heftige G-krachten. Maar ook in een spannende achtbaan komen bij het vele bocht- en vliegwerk G-krachten vrij. Zelfs in een auto of in een lift ervaar je G-krachten. Wat zijn G-krachten? Wat doet G met je lichaam? Welke gevaren kunnen G-krachten veroorzaken? Nizar duikt in de G-krachten. En hij doet de ultieme test: de mensencentrifuge. Hoeveel G kan zijn lichaam aan? Wendel en Liza vloggen over hun lievelings natuurkrachten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1325745 916.824 5190 2021-05-20T17:00:00+00:00 yes no g-kracht achtbaan https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-tenten-1 2024-01-04T12:53:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37876.w613.r16-9.df813f2.webp Het Klokhuis | Tenten Ieder jaar gaan duizenden Nederlanders kamperen met de tent. Eigenlijk is een tent niet meer dan een draagbaar huis van stof en stokken. Toch beschermt een tentje je tegen de kou, regen en storm. Hoe kan dat? Janouk zoekt het uit bij een tentstoffenfabriek en gaat langs bij een tentenmaker. Dos Hermanos rapt over alle mogelijke tenten en hun verschillende bewoners. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316476 898.632 5645 2021-05-21T17:00:00+00:00 yes no tent kamperen vakantie https://schooltv.nl/video-item/zapp-your-planet-de-zeehond-en-een-cadeau-van-de-bomen-in-amelisweerd 2024-01-04T12:53:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37877.w613.r16-9.9169233.webp Zapp Your Planet | De zeehond en een cadeau van de bomen in Amelisweerd Manon mag zeehonden spotten. Het gaat namelijk sinds een paar jaar weer goed met deze mooie beesten. Maar we moeten niet te snel juichen: er komen nog steeds zeehonden binnen in de opvang. Manon onderzoekt hoe dat komt en waarom je nooit te dichtbij een jonge zeehond moet komen. Remy komt in actie voor de bomen in Amelisweerd om te voorkomen dat ze gekapt worden. De bomen leveren naast zuurstof namelijk ook iets anders belangrijks: een rustmomentje in de file. Janouk draait voor het laatst mee in het dierenasiel. Hier worden dieren klaargestoomd voor een tweede leven bij een nieuw baasje. En daar komt nog flink wat bij kijken! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1322481 1205.4 710 2021-05-23T15:30:00+00:00 yes no zeehond boom asiel https://schooltv.nl/item/het-leven-van-anne-frank 2024-01-11T10:49:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43208.w613.r16-9.eae2cfd.png Het leven van Anne Frank | Tijdlijn over het Joodse meisje dat een wereldberoemd dagboek schreef Anne Frank heeft de Tweede Wereldoorlog niet overleefd, maar haar dagboek wel. In ‘Het Achterhuis’ schrijft ze over onderduiken, de oorlog en haar gedachtes en gevoelens. Na de oorlog is haar dagboek wereldberoemd geworden. In deze tijdlijn scroll je door haar leven, van haar geboorte in Frankfurt tot aan haar dood in concentratiekamp Bergen-Belsen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 22270 2021-05-25T06:59:00+00:00 yes no Anne Frank onderduiken Holocaust concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/is-nederland-te-klein-voor-de-wolf-samenleven-met-een-roofdier 2024-01-11T15:26:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37883.w613.r16-9.4961d9d.webp Is Nederland te klein voor de wolf? | Samenleven met een roofdier De wolf rukt op in Nederland. En daar is niet iedereen blij mee. Opnieuw veroorzaakt een wolf onrust bij schapenhouders. Ik vind wel dat het langzamerhand een plaag wordt. Friese boeren willen een hek om hun provincie om de wolf tegen te houden. Natuurliefhebbers mogen dan wel in de wolken zijn de schapenhouders zijn dat niet. Die wolf moet beperkingen krijgen in Nederland. Dan graven zes maar een groot stuk van de Veluwe af en stoppen ze daar die wolf in. Zet 'm in een dierentuin, dan kan iedereen komen kijken. Duidelijk hoe deze meneer erover denkt. Zo meteen het antwoord op de vraag of Nederland te klein is voor de wolf. Eerst: hoe gedraagt die zich eigenlijk? Beheerder van een wolvenpark in Duitsland, Tatjana Schneider, bestudeert wolven al tientallen jaren. Elisabeth zocht haar op. Ze lopen al rondom ons, maar ik kan ze nog niet zien. Kun jij ze roepen? Of tevoorschijn laten komen? Ik kan het wel proberen. Want op het moment dat ik begin te huilen komt er meestal een reactie. Dan zeg ik van: Hallo, ik ben hier, waar zijn jullie? Het is echt heel magisch, sprookjesachtig en een beetje een scary geluid voor mij. Toch een soort gegrom. Je moet nu hier blijven staan. Hoe dichtbij mag ik komen? Tot hier ongeveer. Dan gaan Michel en ik nu naar binnen. Dan doe ik hier alvast dat ding open. Wel indrukwekkend, hoor. Ja, iedere keer weer opnieuw. Gaat het iedere dag zo? Nee, dat is het mooie bij wolven: niet iedere dag is hetzelfde. Dus je moet er altijd mee bezig blijven. Omdat het nooit hetzelfde is. Maar wat zou er gebeuren als ik nu de kooi zou binnenstappen? Jij bent in eerste instantie een vreemde. Ja. Dus zo zullen ze ook reageren. Ze gaan dan over in een dreighouding omdat ze je niet kennen. Gaan ze staren? Of gaan ze naar de grond? Ja, ja, ja. De oren recht overeind. De tandjes ontbloten. Misschien licht knorren. Wat niet wil zeggen dat ze meteen overgaan in de aanval. Het is gewoon een waarschuwing: Tot daar en niet verder. Hier is mijn grens. Dan is er nog een andere mogelijkheid. Dat-ie al meteen zegt: Ho, ho, ho, ho. Wat wil die hier? Ik wil dat niet. Dan kan het gebeuren dat ze overgaan in een aanval. Waartoe ze het recht hebben, want jij staat in hun gebied. Hun woonkamer. Aangeschoven is Chris Smit, hoogleraar natuurbeheer en ecologie. Chris, je ziet knuffelen met wolven. Dit is niet het idee dat je hebt van de grote boze wolf. Nee. Dit zijn ook gehouden dieren. Dat is ook heel wat anders. Gelijk komen de beelden omhoog van het Roodkapjesyndroom. Mensen worden ook bang gemaakt met deze beelden. Maar als je de literatuur erop naslaat zijn er van de afgelopen 100 jaar maar weinig gevallen bekend van wolven die daadwerkelijk een mens hebben aangevallen. In het algemeen waren het wolven met hondsdolheid of ze waren in het nauw gedreven. Of gewond. Dus het is zeldzaam dat er een aanval is. In het algemeen zijn wolven geen gevaar voor de mens. Je moet respect hebben. En het respect is wederzijds. Dat gaat over wolven en mensen. Jij hebt onderzoek gedaan naar wat de wolf doet met zijn omgeving. Onder andere in Polen. Wat kwam er uit dat onderzoek? We waren geïnspireerd door het Yellowstone National Park in Amerika. Daar werden in de jaren 90 de wolven geherintroduceerd. Ze waren daar al 70 jaar lang afwezig. Ze zijn er opnieuw ingebracht. En ze hadden een enorm effect op het hele landschap. Niet alleen vraten ze de herten op, wat het doel was maar ze zorgden er ook voor dat die herten uit bepaalde plekken verdwenen. Daar waren de herten bang voor wolven. En daar kwam het bos langzaam terug. Dat hebben we in Polen ook gedaan. We hebben daar al langere tijd wolven zitten. We hebben ook de bomen gemeten. Veel met cameravallen gewerkt. En daar vonden we een vergelijkbaar effect. Op de Veluwe zijn jullie ook geweest. Precies. En dat is het spannende. De wolven zijn inmiddels terug in Nederland. We hebben er nu 12 rondlopen. Een roedel wolven op de Veluwe. Prachtig. Hier hebben we beelden van hoe die herten zich gedragen. We zagen net een heel schuw beestje. Een damhert die onze boom schilt, die we geplant hebben. Meestal zijn die wolven 's nachts actief. Hier zien we de roedel langslopen. En we kijken naar de waakzaamheid van de herten. Al die tijd als hij waakzaam is, vreet hij niet. Dan kunnen de bomen dus doorgroeien. Is dus de wolf goed voor het landschap? Want het is ook niet de bedoeling dat al die herten worden opgevreten. Nou, dat is de vraag. We hopen wel op effecten. Net als in Yellowstone en in Polen. En dat het landschap langzaam verandert. De vraag is of in het Nederlandse antropogene landschap...Wij hebben een enorme impact op ons landschap. Op de Veluwe een paar miljoen mensen per jaar. Hebben die wolven dan net zo'n effect als in Polen? En dan komt ook de vraag terug: Is er wel plek voor de wolf in Nederland? Er is genoeg plek. Dat blijkt uit het feit dat de wolf toeneemt in aantallen. In korte tijd zitten we op 12 individuen. Een roedel wolven op de Veluwe. Maar er is altijd wel frictie tussen veehouders en de wolven. Vooral de jonge wolven die wegtrekken, kunnen voor problemen zorgen. Wat nu niet goed gebeurt in Nederland, is het plaatsen van de wolvenhekken. Dat gebeurt veel te langzaam. Er is terughoudendheid bij veehouders omdat te doen. Dat is raar. Want je beschermt je vee met een wolvenraster. Ten tweede zorg je dat er geen probleemwolf komt die gewend raakt aan het eten van schapen. Dus het zou verplicht moeten worden. En ons wildbeheer in Nederland is raar. Alleen een stukje Veluwe en bij Limburg, waar herten en zwijnen mogen lopen. In de rest van Nederland niet. Een wolf die komt in Drenthe, heeft alleen een paar reeën op zijn menu staan. Dan is het logisch dat hij naar een schaap op zoek gaat. Er lopen herten en zwijnen vanuit Duitsland naar Nederland toe en die worden daar afgeschoten. De nulstand in een bepaalde provincie... bijvoorbeeld in Drenthe, waar ik woon waar ruimte genoeg is, maar er mogen geen zwijnen en herten, dat is vragen om moeilijkheden. Op die manier zou je met de wolf kunnen samenleven. Jij zou het graag zien, dat zie ik aan alles. Wat moeten we doen als we er één tegenkomen? Volop genieten. Stilstaan en kijken. Probeer dat moment vast te houden, want het zal niet snel gebeuren. Ik heb ze in Nederland nog niet gezien. Maak ook een foto. Dan is het gedocumenteerd. En stuur het op naar wolvenmeldpunt, zodat we het kunnen gebruiken. Bij dezen. Dank, Chris Smit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16524739 544.88 761 2021-05-17T11:06:14+00:00 yes no roofdier wolf https://schooltv.nl/video-item/kun-je-vaccineren-zonder-naald-pijnloos-prikken 2024-01-04T12:53:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37884.w613.r16-9.6cc75c2.webp Kun je vaccineren zonder naald? | Pijnloos prikken Heel veel mensen hebben prikangst. En dat is in deze tijden niet echt handig. Elisabeth ging naar Enschede waar ze onderzoeken hoe je kunt prikken zonder te prikken. Een op de drie Nederlanders heeft last van prikangst. Voor sommigen is dat zelfs een reden om zich niet te laten vaccineren. Hier aan de universiteit in Enschede wordt hard gewerkt aan een bijzonder alternatief. Hier in Enschede onderzoeken ze de kracht van bellen. Die zouden wel eens de oplossing kunnen zijn voor prikken zonder naald. Dit krijg je nu in je arm als je wordt gevaccineerd. Er zijn nogal wat mensen die daar heel bang voor zijn. Jij bent bezig met een hele andere methode. Wat precies? Dit zit eruit als een soort toverapparaat, hoe jij het vertelt. Hoe komt het dan je huid in? Dus in plaats van een metalen naald krijg je eigenlijk een soort naald van vloeistof die op zo'n harde snelheid erin wordt geschoten dat je het eigenlijk niet eens voelt. En voel je helemaal niks of meer een soort tikje? Wat moet ik me erbij voorstellen? Het is dus de vloeistof die je huid binnendringt, niet een naald of de laserstraal. Om beter te begrijpen hoe die superdunne snelle straal ontstaat gaat we langs bij Michel Versluis. Wat we nodig hebben is een schokgolf en een gekromd oppervlak. Dat zit allebei in dit reageerbuisje. Als we dit laten vallen, dan tikt het tegen de tafel dan creëer je een schokgolf, die plant zich voort. En tijdens de val is dat oppervlak van de vloeistof gekromd. Dat is een heel snel proces. Dat kunnen we opnemen met de hogesnelheidscamera. Deze hogesnelheidscamera kan 5000 beelden per seconde opnemen. Dan kunnen we dat proces bekijken. Oke. Ik zet de camera aan en ik neem dat op. Daar zien we het buisje. En dan zien we heel netjes hoe dat naar beneden valt tikt tegen de grond en die 'jet' vormt. En dat is precies hetzelfde wat we zien bij die naaldloze injectie van David. De vloeistofjet wordt in gang gezet door de val. Maar het kan dus ook door een laser. David wil weten hoe de straal druppels de huid doorboort. Dat onderzoekt hij hier. Dit is zeg maar de pen, zo? En hoe kom je aan die huid? Gevaccineerd, haha! Ja. En kan je nu ook wat zien op het stukje huid? O ja, een soort rood zweempje. Ja. De supersnelle druppeltjes komen moeiteloos onder de huid. Het ziet er wel echt prachtig uit, zeg. Wauw, ongelofelijk. Eigenlijk is het soort uitgerekte vloeibare naald. En gaat dit nog, terwijl corona rondwaart, al op de markt komen? Gaan wij hier nu bij de vaccinaties baat bij hebben? Over hoeveel jaar zal jij de eerste zijn die dat bij zichzelf doet? Wanneer gaat dit wel zover zijn? Binnen een jaar! Ja. Oke. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16524741 370.84 769 2021-05-17T22:00:00+00:00 yes no vaccin corona https://schooltv.nl/video-item/werkt-de-vijfsecondenregel-wetenschappelijk-onderzoek-met-brood-en-komkommer 2024-01-04T12:53:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37885.w613.r16-9.03e3f75.webp Werkt de vijfsecondenregel? | Wetenschappelijk onderzoek met brood en komkommer Team Willem Wever is druk bezig, Want we gaan ons vandaag buigen over een wetenschappelijk onderzoekje. Ho. Dat ging bijna mis. Je denkt natuurlijk: Waar is het allemaal goed voor? Dat is allemaal voor de vraag van Dylan. We gaan hem gelijk opbellen. Hee Dylan! Hee! We zijn druk bezig met voorbereiding van je onderzoek. Welke vraag heb jij? Werkt de vijf-secondenregel echt? Werkt de vijf-secondenregel echt? Wat is dat eigenlijk? Als iets op de grond valt dat het niet langer dan 5 seconden op de grond mag liggen, anders kun je het niet meer eten. Wat denk je dat het antwoord is? Ik denk dat het niet waar is. We gaan het voor je uitzoeken. Tot over 5 seconden. Of iets langer misschien. We testen dit aan de hand van nat en droog eten. Komkommer, daar zit natuurlijk vocht in. Wij willen weten: Als je net een lekker broodje hebt gemaakt en hij valt op de grond, zitten er dan meer bacteriën op bij 1 seconde, 5 seconde of 30 seconden? En we hebben verschillende vloeren: een tapijt en een gladde vloer om te kijken of het uitmaakt en er meer bacteriën op zitten als je je eten in de keuken of de woonkamer laat vallen. Waarom testen wij dit eigenlijk? Van de vijfsecondenregel is de theorie dat er pas na 5 seconden bacteriën op je eten komen. Daarna kun je het niet meer eten, want daar kun je ziek van worden. Wij gaan testen of het echt zo is dat er pas na 5 seconden bacteriën opkomen. Ah! Deze maar even neergooien? Nee, dat werkt niet zo. Dat moet met handschoenen en pincet. Oke. Dan gaan die weer weg. Oke. Ready? Start. Stop. Binnen de 1 seconde. Deze geven we aan onze collega. En die zetten er een label op. Oke. Dit is boterham tapijt 1 seconde. Komkommer. 1 seconde op tapijt. Dan de boterham. 1 seconde op zeil. De komkommer: 30 seconden op het zeil. Dit zijn alle tests die we gedaan hebben, die sturen we op naar het lab. Dan wordt er gekeken hoeveel bacteriën erop zitten. Ik ben benieuwd naar die resultaten. Niet waar. Oke, ik ben nieuwsgierig. Wie van jullie denkt dat dit echt waar is, dat de vijfsecondenregel klopt? Ik denk dat het waar is. Ik denk dat je in 5 seconden niet de tijd hebt om de bacteriën te laten intrekken. Waar. Jij denkt? Niet waar. Niet waar. Dat trekt er volgens mij meteen in. Niet waar. Jij denkt? Ik denk ook niet waar. Wat denk jij? Niet waar. Niet waar. Nog een 'niet waar'. Ik denk dat het gewoon werkt. Dat mag. Ik denk: waar. Wat staat er op het spel? Als wij het goed hebben, trakteren jullie. Als jullie het goed hebben, trakteren wij op milkshakes. Oke. We gaan bellen met Gerrieke van de universiteit Wageningen. Die weet wat de resultaten zijn. Hee! Hoi! Hallo. Gerrieke hier, universiteit Wageningen. Dylan wil weten: werkt de vijfsecondenregel? Wat is eruit gekomen? Wat ik heb gedaan, is stippen tellen. Elke stip is een hoopje van miljarden bacteriën die bovenop elkaar zitten. Over het algemeen heb ik gezien... dat de meeste bacteriën zaten in schijfjes komkommer die op de vloerbedekking waren gevallen. Oke, dus als je je eten in de woonkamer laat vallen, zitten er misschien meer bacteriën op dan in de keuken. Ik denk dat je een gladde vloer schoner kunt houden, omdat je die kunt dweilen. Dus er zullen meer bacteriën in vloerbedekking zitten dan op een gladde vloer. Maakt het uit of het eten nat of droog is? Ja, zeker. Dat zag ik wel in deze resultaten. Er zaten heel weinig bacteriën op het brood. Dus als eten vochtig is, zitten er meer bacteriën aan, zoals bij de komkommer. En was er nog verschil als je eten 1, 5 of 30 seconden op de grond had gelegen? Ik zal het je laten zien. Na 1 seconde zaten er ongeveer 100.000 bacteriën in. En na 5 seconden evenveel. En ook na een halve minuut zaten er 100.000 bacteriën in. Ongeveer dan. He? Dus in dit geval werkte die vijfsecondenregel helemaal niet. Eigenlijk is die vijfsecondenregel een fabeltje? Om dat echt wetenschappelijk te onderzoeken, moeten dit soort experimenten vaak herhaald worden. Zijn er nog andere testresultaten die opvielen? Ja, er was wel een sneetje brood bij dat ik vreemd vond. Kom, kom. Die stop ik er als verrassing tussen. Opmerkelijk. Gerrieke, heb je nog een tip? Ik zou zeggen: Raap hem wel gelijk op. Maar kijk vooral hoe schoon de vloer is. En als je twijfelt over de hygiëne van de vloer, dan is de nulsecondenregel veiliger. Dus niet meer opeten. Hartelijk bedankt. En die boterhammen mogen jullie houden. Haha, oke. Zal ik hem opeten? Nee, nee, doe dat maar niet. Oke. Nou, Dylan, je hebt antwoord op je vraag. De vijfsecondenregel is een fabeltje. Het maakt wel uit of je eten op de grond valt. Maar bij 1 seconde of 30 seconden: er zullen bacteriën op zitten. Vooral als je eten vochtig is. Shit. Toch verloren. Oke, wij trakteren op milkshakes. Kom maar mee. Lekker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16524740 339.157 2406 2021-05-17T11:30:00+00:00 yes no eten bacterie hygiëne https://schooltv.nl/video-item/waardoor-storten-bruggen-en-metalen-constructies-in-langdurige-belasting-veroorzaakt-metaalmoehei 2024-01-16T15:15:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37886.w613.r16-9.aab5d98.webp Waardoor storten bruggen en metalen constructies in? | Langdurige belasting veroorzaakt metaalmoeheid Limburg werd opgeschrikt door onderdelen die uit een vliegtuigmotor vielen. In de VS brak een stuk van een vliegtuigmotor. Metaalmoeheid is een mogelijke reden. Dat probleem kan ook spelen bij onze windturbines. Paniek in het Limburgse Meerssen vorige week. Het regende vliegtuigonderdelen. Ik zie tot drie keer toe een vlam uit de motor komen. Waarop mijn oudste dochter roept: Papa, er komt van alles uit dat vliegtuig. Ook boven Denver, in de Verenigde Staten verloor een vliegtuig onderdelen door brand in de motor. Wat er in Limburg precies is gebeurd wordt nog onderzocht...maar experts houden er rekening mee dat het blad is afgebroken door een niet-ontdekte breuk. Dus door vermoeidheid. Zijn onze bruggen en windmolens uitgerust tegen metaalmoeheid? Dat bespreek ik met Paula van Lieshout. Altijd al onderzoekend geweest. Metaal mishandelen is wat ze nu doet voor haar werk. De werktuigbouwkundige duikt op metalen bruggen, olieplatforms of hier zelfs het grootste schip ter wereld. Nu is ze projectleider bij TNO. Ze promoveerde op vermoeiing en kan ons dus alles vertellen over hoe het komt dat dingen eerder stukgaan dan verwacht. Paula, welkom. Dank je wel. Als je kijkt naar die vliegtuigonderdelen...Het moet natuurlijk nog allemaal onderzocht worden, maar dat kan voor zijn geworden doordat metaal moe wordt? Ja, het is niet gek dat ze dat als een optie zien voor de oorzaak van dit falen. Want hoe werkt dat? Wanneer is er sprake van metaalmoeheid? Metaalmoeheid wordt eigenlijk veroorzaakt door als het metaal herhaaldelijk wordt belast. Met krachten. En dat kan in heel veel verschillende toepassingen het geval zijn. En in een vliegtuig dus ook. Zeker ronddraaiende onderdelen. Dat is natuurlijk bij een vliegtuigturbine wel het geval. Maar dat heb je ook met assen van wielen. Wielen van treinen. Je hebt het ook in scheepsconstructies, windmolens. En je kunt het eigenlijk heel goed laten zien als je kijkt naar een paperclip. Ja, dat klopt. Jij hebt er ook eentje liggen. Wat gaan we doen? Nou, metaalvermoeiing wordt veroorzaakt als je herhaaldelijk het metaal belast. Wat je met een paperclip kan doen is hem dus openvouwen. En als je hem dan weer dichtvouwt dan ben je hem dus aan het belasten. Als je dat herhaalt een aantal keren achter elkaar, dan voel je op een gegeven moment dat dat steeds soepeler gaat. Ja. Het metaal is dan moe aan het worden. Als je dat lang genoeg blijft doen dan breekt-ie. Ik moet duidelijk werken aan mijn push-ups, maar ik heb hem. Precies. Op kleine schaal ontstaan er dan scheurtjes in het metaal en die groeien en op een gegeven moment breekt het doormidden. Oke, als het misgaat met die paperclip, dan is er niks aan de hand. Maar het heeft grotere gevolgen als het bijvoorbeeld met een windmolen misgaat wat ook wel eens gebeurd is in Nederland op het IJsselmeer. Hebben we ook beeld van. Hier zien we windmolens waarvan er een duidelijk twee wieken mist. Wat gaat er dan bijvoorbeeld mis in zo'n windmolen? Er kunnen verschillende dingen misgaan. De as kan afbreken. De wieken kunnen breken. Soms is het ook de verbinding tussen twee verschillende onderdelen. Vaak wordt dat met een boutverbinding gedaan. En daar kan ook vermoeiing optreden. Dan gaat het op zee is. Nou ja, vooruit, daar zijn geen mensen. Maar het kan ook echt heel grote gevolgen hebben zoals wat denk ik nog bij veel mensen op het netvlies staat: De ramp met de brug in Genua. Laten we daar even naar kijken. En neem ons dan even mee waar het dan precies misgaat. Wat je hier ziet... Je ziet hier het brugdek helemaal inzakken. Dat komt doordat de eigenlijk de schuine drager die verbonden is met de hoofdpilaar, die breekt. Dat is een kabelverbinding. Die kabel wordt herhaaldelijk belast. Als er vrachtverkeer en auto's over het wegdek heen rijden. Dan wordt er iedere keer aan die kabel getrokken. En in dit geval was er ook sprake van corrosie. Wat eigenlijk aantasting is van het materiaal als gevolg van water. Hier zijn tientallen mensen bij omgekomen. Waar nog veel meer mensen bij omgekomen zijn, meer dan 100 is bij een treinongeluk geweest in Duitsland met een ICE. Daar hebben we ook beeld van. Kun je ons vertellen wat we hier zien? Ja. Je ziet hier de trein die over de rails heen rijdt. Je ziet daar die band die op het wiel zit en er zitten kleine scheurtjes in. Vermoeiingsscheurtjes. En als die op een gegeven moment groeien, ja...Die band die breekt in dit geval en die vliegt onder het treinstel. En wat heel onfortuun is is dat de wissel van de rail die wordt daardoor omhoog geleid, die vliegt het treinstel in en als gevolg daarvan gaat het achterste gedeelte van de trein mee met de wissel...en het voorste gedeelte van de trein rijdt nog rechtdoor...waardoor de trein gaat scharen. Helaas gebeurt dit op een moment...dat de trein ook nog eens onder een viaduct door rijdt. Dus het is ook een hele ongunstige samenloop van omstandigheden? Als je het ziet denk je: Die lullige scheurtjes. En dan kan DIT gebeuren. Ja. Ja. Dus het is heel belangrijk om dat in de gaten te houden. Om nou te kijken wat het effect is van het heel lang belasten van metalen constructies is er 'het Beest van Delft'. Sosha heeft dat beest in de ogen gekeken. Ik ben nu bij de TU Delft, wat ik ga op bezoek bij een vrij bizar apparaat genaamd Het Beest van Delft. Fijn dat hij er is. Hier zien we jou aan het werk met de hexapod. Jij hebt het vooral gebruikt om de deining van de zee na te bootsen. Klopt. Je kunt je voorstellen dat een schip op open zee...wordt blootgesteld aan heftige golven. En die komen van allerlei verschillende richtingen. Dat kun je met deze opstelling nabootsen. Doordat hij als een soort spin over het proefstuk heen staat. In Nederland is er ook wel eens bijna iets misgegaan. Dat is de Merwedebrug. Ik moet even spieken, die was in 2016 afgesloten voor het vrachtverkeer omdat er haarscheurtjes in zaten. Waar gaat het mis bij zo'n brug? Dat ligt eraan, dat ligt aan de constructie van de brug. Maar wat we vooral doen om ervoor te zorgen dat, als er scheurtjes ontstaan dat geen dramatische gevolgen heeft, is kijken: Waar zitten de kritische plekken? We maken een model van de brug. Je ziet hier een voorbeeld van de van Brienenoordbrug. Dan berekenen we: waar wordt de constructie het hoogst belast? Dat zie je hier bijvoorbeeld op de plekjes die rood kleuren. Dan weten we: Oke, dat zijn dus plekken die kritisch zijn. Daar moeten we gaan kijken. En dan kunnen we daar bijvoorbeeld een monitoringscampagne opzetten. Dan kunnen we sensoren plaatsen en meten en kijken of er scheurtjes ontstaan. En als ze er zitten, hoe die zich ontwikkelen. Kun je vertellen hoe dat precies gaat? Hoe je in de gaten houdt of er scheurtjes ontstaan? Dat kan op verschillende manieren. Dat kan met akoestische sensoriek. Daarmee luister je naar het materiaal. Je kunt in het materiaal horen als een scheurtje ontstaat. Dat kun je niet met het menselijk oor horen. Maar die sensoren zijn daartoe wel in staat. Dan hoor je eigenlijk de breuk van de verbinding in het materiaal. Dat geluidje wordt opgevangen door die sensor. En je weet de geluidssnelheid en zo kun je bepalen: Daar kwam dat vandaan. Dan weten we: het komt van die plek. Houden jullie de windmolens ook in de gaten? Dit wordt ook op windmolens toegepast. Dus wat in het IJsselmeer is gebeurd, moet niet meer kunnen gebeuren? Nee. Dank je wel, Paula. Dank je wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16524742 607.16 1414 2021-05-18T22:00:00+00:00 yes no metaal brug constructie https://schooltv.nl/video-item/hoe-weet-een-pilletje-waar-de-pijn-zit-zenuwen-sturen-pijn-naar-je-hersenen 2024-01-04T12:53:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37887.w613.r16-9.e3c08bd.webp Hoe weet een pilletje waar de pijn zit? | Zenuwen sturen pijn naar je hersenen Cheryl kwam op Instagram met een geniale vraag. Daar is ze. Ik neem er 1, jij waarschijnlijk een halve. En een olifant misschien wel 100. Daar achter staat een cameraman, van hem krijg ik hoofdpijn. Daarom heb ik dit pilletje. Als dat pilletje in je lichaam zit, reist hij naar je slokdarm. Via je slokdarm komt hij in je maag. Daar wordt hij opgelost... en komt hij via je darmwand in je bloed. En je bloed reist door je hele lichaam. Waardoor het pilletje binnen een half uur bij de hoofdpijn komt. Maar hij komt ook op plekken waar de pijn helemaal niet zit. Het pilletje stopt de pijn die je zenuwen naar je hersenen sturen. En daardoor heb ik straks geen hoofdpijn meer. Het werkt ongeveer 3 tot 6 uur omdat het pilletje door de lever en de nieren gestopt wordt. Het pilletje verlaat uiteindelijk je lichaam via je plas of je poep. Dus Cheryl, het antwoord op je vraag: hoe weet een pilletje waar de pijn zit... dat weet hij niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16524743 63.68 1175 2021-05-17T22:00:00+00:00 yes no pil pijn https://schooltv.nl/item/hugo-de-groot 2025-03-11T14:47:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11565.w613.r16-9.a58ce89.jpg Wat weet jij over Hugo de Groot? | Adviseur van Johan van Oldenbarnevelt Hugo de Groot is tijdens zijn leven schrijver en al op jonge leeftijd adviseur van raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt. Wanneer Van Oldenbarnevelt in conflict komt met Prins Maurits en dit verliest, wordt hij ter dood veroordeeld. Hugo moet een levenslange gevangenisstraf uitzitten op Slot Loevestein. Maar hij weet te ontsnappen in een boekenkist. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2486 yes no Tachtigjarige Oorlog https://schooltv.nl/video-item/hoe-kan-de-presentator-van-wie-is-de-mol-zo-serieus-kijken-rik-van-de-westelaken-doet-de-pokerfac 2024-01-04T12:53:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37888.w613.r16-9.cfca0e1.webp Hoe kan de presentator van Wie is de Mol zo serieus kijken? | Rik van de Westelaken doet de pokerface challenge Hoi, mijn vraag voor Willem Wever is: Hoe Rik van de Westelaken altijd zo serieus kan kijken tijdens Wie is de Mol? Ik zou meteen in de lach schieten, dus ben benieuwd hoe hij dat doet. Doei! Rik van de Westelaken heeft misschien wel de beste pokerface van Nederland. De presentator van Wie Is De Mol kijkt altijd met een mysterieuze blik en laat niets los. Of lijkt dat alleen maar zo? Niet is wat het lijkt. Toch? Wie is de Mol? Hee, Rik. Vind je het moeilijk om geheim te houden wie de Mol is? Nee, helemaal niet. Want het is helemaal niet leuk om jezelf te verspreken. Dus ik zorg ervoor dat ik zo min mogelijk zeggen over het seizoen. en over wat ik weet over de Mol. Want als ik dat wel doe, verpest ik voor heel veel mensen de hele serie. Dat wil ik niet. Werk je wel eens stiekem samen met de Mol? Omdat ik weet wie de Mol is, kan ik sommige acties van de Mol een beetje verdoezelen. Of soms een beetje helpen. John, Margriet, Jan. Ja. Laten we kijken of jullie het goed hebben. Toen de Mol verkeerde antwoorden gaf, heb ik die wel herhaald en opgeteld. Ging het wel eens bijna mis? In Italië moest ik mijn eindtoespraak geven aan de drie finalisten. Wie is de Mol? Toen voelde ik dat het begon te regenen terwijl ik de speech stond te geven. Toen dacht ik: Als het nu misgaat, moeten we het helemaal opnieuw doen. En staan we in de stromende regen, dan is iedereen doorweekt. Ik ben de Mol. GEGIL. Het ging gelukkig goed, we hadden het er in één keer opstaan. Maar dat zijn spannende momenten. We gaan testen hoe goed jij je gezicht serieus kunt houden. AKELIG GEKRAS. KNAL. GEKNOR. GELACH. Wat was dit lelijk. Thijs wilde weten hoe je steeds zo serieus kunt blijven kijken. Nou Thijs, Wie is de Mol is een heel spannend programma. Ik wil het ook voor de kandidaten spannend maken. Daarom ben ik altijd zo serieus. Maar soms zijn er dingen waardoor je afgeleid wordt of in de lach dreigt te schieten en dan denk ik aan hele serieuze, vervelende dingen, waar ik niet blij van word. Oorlog of verdriet of dat je hondje dood gaat of zo. Begrijp je? Als je dat in je hoofd hebt, kijk je vanzelf serieuzer. Maar ik heb eigenlijk liever dat je gewoon lacht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16524747 210.645 829 2021-05-18T22:00:00+00:00 yes no televisie https://schooltv.nl/video-item/hoe-kan-lelijke-kleding-toch-in-de-mode-zijn-cecile-narinx-legt-uit-hoe-iets-in-de-mode-komt 2024-01-04T12:53:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37889.w613.r16-9.8f181e8.webp Hoe kan lelijke kleding toch in de mode zijn? | Cécile Narinx legt uit hoe iets in de mode komt Ga maar kijken. zit je te lachen? Het is heel mooi. Ja? Ja. Dit heeft alles te maken met je vraag. Hoe kan het dat lelijke kleding toch in de mode is? Nee, ik pak toch wat anders. Wat maakt dat dit ineens hip is? Of witte sokken dragen of badslippers? We kunnen het op straat vragen. Ja, goed plan. Oke, go. Wat vind je van onze outfit? Heel leuk. Ik word er vrolijk van. Lekker veel kleur. Sicke outfit, anders. Anders? Ik zou willen dat meerdere mensen dat zouden doen. Je draagt het met vertrouwen, je straalt in de outfit. Doet het je denken aan bepaalde jaren? Nee, mmm... Eighties of nineties. Beetje nineties misschien. Zijn wij in de mode of uit de mode met deze kleding? In de mode. Dit is in de mode? Jawel. Ik vind het wel mode. Dat mag wel. U houdt ook van felle kleurtjes, zo te zien. Dat moet van de baas. Nou, dit is dus de kleding die in de mode is. Misschien kunnen we er iemand bijhalen die meer van mode weet dan wij. Ik heb afgesproken met Cecile, zij is in de winkel. Kijk, dag, Cecile. Hoi. Als er iemand iets van mode weet, ben jij het wel. Je bent hoofdredacteur geweest van een paar bladen in Nederland. Dan kun jij vast antwoord geven op de vraag van Tesla. Waarom zijn lelijke dingen in de mode? Mode is om te beginnen iets wat tijdelijk in is. Vaak een reactie op wat daarvoor in is. En het gaat ook weer uit. Wat opvalt aan de dingen die nu in zijn bijvoorbeeld een aantal dingen die hier op het rek hangen... pufferjas, grote sweaters, trainingsbroeken, het zijn comfortabele dingen. In deze tijd hebben we veel behoefte aan dingen die lekker zitten. Waar je niet lang over na hoeft te denken. Wie bepaalt de mode? Enerzijds modeontwerpers. Die laten mode op de catwalk zien. En dat wordt dan gekopieerd door H&M en Zara. Anderzijds heb je popsterren en influencers als de Kardashians of acteurs die een uitgesproken stijl hebben. Wie is dit? Katy Perry. Als je zo de deur uit gaat, weet je dat dat gaat opvallen. Paris Hilton en Kim Kardashian lopen in Juicy Couture tracksuits. Die zijn nu weer in. Justin Bieber met Crocs. En een helmpje. Wat kunnen we verwachten dat lelijk is en in de mode komt? Een beetje gabberachtig. Dat was toen al lelijk. En zijn alle stijlen al gedaan? Dat is een hele goeie vraag. Er wordt weinig nieuw bedacht. Veel wat we op de catwalk zien, is een referentie naar de jaren 40, jaren 60. Jaren 70, jaren nul gaan natuurlijk ook komen. Er komt steeds iets bij, maar het grijpt steeds vaker weer terug. Rockshirts. Inderdaad. Uit welk jaar is dit? Jaren 70. Ja. Dit soort tie-and-dye-prints is ook uit die tijd. Het shirt ziet er uit alsof je er al een half leven in geslapen hebt. Terwijl het nieuw is. En dit soort dingen: ribbroeken. Oei, een ribbroek en dan ook nog met van die zakken. En dit dan. Kijk. Superordinair. Fluweel met glitters. Zou jij dit dragen? Nee. Ik denk dat lelijk misschien het voorstadium van cool is. Aaah! Ja. Kijk. Niet iedereen kan zomaar lelijke kleding cool maken. Daar heb je wel iets voor nodig. Daar heb je geloofwaardigheid voor nodig. En zelfvertrouwen. En schijt aan alles en iedereen. Als wij zelf een trend willen zetten. Je moet bereik hebben. Dus veel volgers op Instagram. Hoeveel volgers heb jij? Niet zo heel veel. Dan wordt het moeilijk. En het moet geloofwaardig zijn. Je moet het goed afstylen. Je kunt wel alles bij elkaar aantrekken, maar je hebt een stilistisch oog nodig dat zegt: dit even niet en dat er bij. Zijn we al aardig op weg? Jullie zijn best wel mainstream. Shit. Dat is mode. Je hoort het: Als je in kledingstijl een trend wil zetten, moet je hem gewoon ownen. Ja. Dus wat Justin Bieber kan, kunnen wij ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16524748 265.28 1987 2021-05-19T22:00:00+00:00 yes no mode kleding https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-doen-hormonen-met-je 2024-04-25T08:50:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37890.w613.r16-9.0b2c18e.webp Wat doen hormonen met je? | Clipphanger Hormonen worden aangemaakt door verschillende klieren in je lichaam. Zo zijn hormonen de hele dag door betrokken bij allerlei levensbelangrijke processen: je spijsvertering, je biologische klok en bij stress zorgen ze voor een stoot adrenaline zodat je er even stevig tegenaan kan. Hormoonpowerrrr! Die ‘hormoonbaan’ begint al voor je geboorte. Terwijl je moeder misselijk en moe is, kan jij veilig groeien in de baarmoeder. Daar zorgen je genen en de geslachtshormonen ervoor dat je een geslacht krijgt. Daarna houden ze zich een jaar of tien redelijk koest, in afwachting van het grote hormoonfestival: de Puberteit. Bij meisjes gaan de eierstokken oestrogeen aanmaken, en bij jongens gaan de ballen stuiteren van de testosteron. Onder invloed van déze hormonen gaan allerlei lichaamsdelen groeien en bloeien. ‘Boeien!’ Ook je persoonlijkheid kan veranderen, je wordt misschien wel onzeker, opstandig, maar uiteindelijk ook zelfstandig. Bij vrouwen staat er rond hun vijftigste nog een orkaan van hormonen te wachten: de overgang. Ja, soms zijn het echt klieren, die klieren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16524749 88.92 11010 2021-05-24T22:00:00+00:00 yes no hormoon puberteit https://schooltv.nl/video-item/verkleden-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-08T12:58:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37891.w613.r16-9.1fc0df6.webp Verkleden | Stukje uit Sesamstraat In Sesamstraat maakt iedereen zich klaar voor het verkleedfeest van Peetje. Ieniemienie moet zich nog verkleden, maar als wie? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16527481 139.008 5064 2021-05-17T22:00:00+00:00 yes no verkleden https://schooltv.nl/video-item/petra-perplex-is-altijd-verbaasd-te-gast-in-de-boterhamshow 2024-01-04T12:53:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37892.w613.r16-9.7089a2c.webp Petra Perplex is altijd verbaasd | Te gast in De Boterhamshow Petra Perplex valt van de ene verbazing in de andere, ze is altijd verbaasd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16527483 135.722 641 2021-05-18T22:00:00+00:00 yes no emotie https://schooltv.nl/video-item/hoe-kon-mussolini-zo-groot-worden-fascisme-in-italie 2024-01-16T16:23:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37893.w613.r16-9.dd3c1e8.webp Hoe kon Mussolini zo groot worden? | Fascisme in Italië In 1925 had Benito Mussolini in Italië al alles bereikt waar de nazi's in Duitsland op dat moment alleen nog maar van konden dromen. Met geweld en terreur had hij de oppositie monddood gemaakt. Politieke eenlingen die de moed hadden gehad hardop te protesteren, werden vermoord teruggevonden in een bos. Na een later enorm opgeblazen mars op Rome kreeg hij van koning Victor Emanuel de macht toebedeeld, waarna zijn dictatorschap begon. We rijden naar Predappio, even ten zuidoosten van Bologna, het geboortedorp van de duce. Als ik het plaatsje binnenrijdt, verlies ik bijna de macht over het stuur door de winkels die ik zie. Etalage naar etalage staat hier te koop, wat in de rest van Europa sinds 1945 vervloekt en uitgebannen is. De vraag is of die twintig jaar Italiaans fascisme een uitzondering was. Een rare kronkel in de loop van de geschiedenis, een soort ziekte die de Italianen rond 1930 overviel en waarvan ze in 1945 weer genazen. Of dat het een beweging was die ongenadig de zwakke plekken van de Italiaanse samenleving blootlegt. Het diepe wantrouwen tegen de staat. Het blinde vertrouwen in voornamelijk theatrale leiders die op hun beurt ook weer rebelleren tegen die staat. Nog steeds lijken de Italianen Mussolini niet te kunnen vergeten. 75 duizend mensen per jaar komen naar het dorp, naar zijn graf, naar zijn geboortehuis en naar zijn buitenverblijf Villa Carpena. Een kaartje moet u aan de gids afgeven. En mobieltjes uitzetten alstublieft. Dit is de kamer van de duce. In dit bed zijn Romano en Anna Maria geboren en is Donna Rachele gestorven. Een echt familiebed dus. Wat vinden jullie van de duce? Wij? We treuren om hem. Voornamelijk positief, toch? Voor onze generatie heeft hij veel gedaan. Heel veel. Ik was toen een klein meisje en zonder het brood van hem waren we hier nu niet geweest. Hij gaf ons suiker, brood, pasta en rijst. Iedere maand. Het Italiaans is rijk aan woorden voor bende of gang en Fassi is er één van. Het was een term die ontstond onder opstandige boeren aan het eind van de negentiende eeuw. Mussolini bouwde op deze bende-traditie voort en vermengde die met de gebruiken van de Arditi: Voormalige elite eenheden die na de Eerste Wereldoorlog een losgeslagen leven leiden. Ze waren zwart gekleed, droegen een doodskop als embleem en converseerden enkel met elkaar via geschreeuw. Die taal, kleding en folklore werden als typisch Italiaans mannelijk overgenomen door Mussolini en later door nazi's en falangisten over heel Europa. En dan hebben we nog petjes met fascistische symbolen. De doodskop met de dolk tussen de tanden, dat is het symbool van de Arditi. En dit is het Keltische kruis. In theorie zijn symbolen die het facisme verheerlijken, verboden. Je mag alles verkopen als je het souvenirs noemt. In Italië zijn heel veel wetten, maar er zitten altijd wel mazen in. Sportieve Italiaanse jongens in zwarte overhemden. Die zouden het land redden. En Mussolini gaf het goede voorbeeld. Mussolini was een pionier op het gebied van propaganda. Hij liet zich zo vaak mogelijk filmen. Leonardo Tiberi van het Luce Film Instituut kan zich er nog steeds over verbazen. En hier hebben we Mussolini die laat zien hoe sportief hij is. Het is wel vreemd dat hij voetbalt met rijlaarzen aan. Dat is niet echt ideaal schoeisel om mee te voetballen. Dit is ook een klassieker. Iedereen die hoog stond in de fascistische hiërarchie, iedereen die belangrijk was binnen de partij was verplicht atletiekexamens af te leggen. Om carrière te maken moest je niet alleen aan de normale eisen voldoen, je moest ook af en toe dit soort examens afleggen. Het ging om hordelopen, oefeningen op gymnastiektoestellen, kortom het soort oefeningen dat in de mode was. Churchill vond hem een Romeins genie in de strijd tegen het communisme. Fascisme als alternatief voor de slappe democratie. Lenin had hem als jongeman al graag gezien als leider van de Italiaanse communisten en voor Hitler was hij het grote voorbeeld. Diens eerste vliegreis leidde dan ook naar Italie. Nazi's en fascisten worden vaak op één hoop gegooid met hun leiders beginsel, hun gefrustreerd nationalisme en hun gewelddadige inslag. Maar de verschillen waren minstens zo groot. Mussolini moest aanvankelijk zelfs niks hebben van Hitler. Hij vond hem seksueel geperverteerd en zijn Jodenhaat krankzinnig. Hitler op zijn beurt was een groot bewonderaar van Mussolini en hij had goed opgelet. Hij kopieerde Mussolini's grootse, meeslepende, volksbijeenkomsten, zijn toespraken vol drama en emotie en de groet. Er moest een nieuw Romeins rijk komen rond de Middellandse Zee. Net als vroeger. Mare Nostrum. Maar Mussolini wilde ook een kolonie en liet zijn oog vallen op Ethiopië. Hij maakte dat land met de grond gelijk. Italië gebruikte gifgassen en zette de volledige marine en luchtmacht in. Ethiopië kon daar welgeteld één vliegtuig tegenover stellen. Na dat avontuur was het gedaan met de internationale waardering van Mussolini's fascisme. Zo werd hij in de armen van Hitler gedreven. Dat zou hem uiteindelijk fataal worden. Na de desastreus verlopen veldslagen in Albanië en Griekenland, toen het eigen land tot chaos was vervallen, keerden de Italianen zich tegen de duce. In de zomer van 1943 werd hij door zijn eigen mensen, de Grote Fascistische Raad afgezet en naar een skioord verbannen. De SS redde hem en hij mag van Hitler een eigen bewind opzetten in Noord-Italië. Salò de Repubblica Sociale Italiane, maar meer dan het Duitse marionetten staatje was het niet. Fiorenza zou zich in september 1944 vol enthousiasme aanmelden voor het leger van vrouwelijke vrijwilligers van het nep staatje Salò. Dat enthousiasme heeft haar sinds die tijd nooit meer verlaten. Heeft u ooit twijfels gehad over het fascisme? Nee, want het fascisme moest in het begin wel geweld gebruiken. Het land leed onder het geweld van de communisten. Daarom was geweld noodzakelijk om de orde te herstellen. Daarna is er geen geweld meer gebruikt. Niet dat ik mij kan herinneren. En in de koloniën? Wat daar gebeurd is, weet ik niet. Ik weet wel dat ze daar huizen, kerken en ziekenhuizen gebouwd hebben. En iedereen kreeg het staatsburgerschap. Al die goede daden ten spijt zou Mussolini op 28 april 1945 samen met zijn minnares ondersteboven aan een Milaans benzinestation eindigen. Bungelend boven de feestvierende partizanen. Het is opvallend hoe sommige Italianen nog steeds vol lof over hun dictators spreken en de democratie nog steeds niet omarmen. Was het dan toch waar dat de liberaal Giustino Fortunato al in 1924 schreef dat het fascisme geen revolutie was, maar een openbaring? Zit het fascisme dus nog steeds diep verankerd in de Italiaanse samenleving, ondanks het feit dat het de partizanen waren die als winnaars uit de oorlog kwamen. S Avonds zie ik een filmpje op YouTube van oud premier en meervoudig miljonair Berlusconi. Die wordt ondanks alle beschuldigingen van fraude nog steeds op handen gedragen. Het is gemaakt tijdens een verkiezingsbijeenkomst in 2006. Wie links stemt is een klootzak, roept Berlusconi daar. Jullie kunnen er zeker van zijn. Zondag en maandag winnen wij omdat we geen klootzakken zijn. Duce, duce, roepen zijn aanhangers. En Berlusconi is er zichtbaar blij mee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16527482 584.917 13146 2021-05-17T15:00:00+00:00 yes no fascisme Italië dictatuur https://schooltv.nl/video-item/de-boterhamshow-aflevering-116 2024-01-29T13:40:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37894.w613.r16-9.61bfdaf.webp De Boterhamshow | Aflevering 116 Educatief ontbijtprogramma voor kinderen én hun ouders. In deze poppenshow ontvangt presentator 'Opper de Pop' tafelgasten, muzikanten en sidekicks. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313541 950.68 2626 2021-04-07T22:54:00+00:00 yes no Boterhamshow https://schooltv.nl/video-item/wat-kunnen-bedrijven-doen-tegen-beveiligingslekken-bescherming-tegen-digitale-aanvallen 2024-01-04T12:54:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37895.w613.r16-9.9027acd.webp Wat kunnen bedrijven doen tegen beveiligingslekken? | Bescherming tegen digitale aanvallen Beveiligingslekken blijven vaak voorkomen. Soms onschuldig zoals de Erasmusbrug die kinderlijk eenvoudig van kleur veranderd kon worden. Dan gaat die nu op blauw. Soms erger. Vorig jaar legden hackers de complete dienstverlening van de gemeente Hof van Twente plat. We zijn nog zeker een half jaar bezig om de basis weer op orde te krijgen. De systeembeheerder had als wachtwoord gekozen voor: Welkom2020. Zo gaat het dus nu. Elisabeth zette eerder een stap in de geschiedenis van de gijzelsoftware en kwam uit bij een.. floppy. Een ransom-note. Het is een ordinaire losgeldbrief waarin om geld wordt gevraagd. Dit gebeurt al sinds 1989. In dat jaar verschijnt het eerste ransomware-virus dat zich richt op aidsonderzoekers. Eerst zoeken we een computer uit die tijd. Gelukkig is er nog een verzamelaar in Almere. Goedemorgen. Hé, goedemorgen. Dave, aangenaam. O, hier beginnen ze al, alle computers. Het hele huis zit vol. Het hele huis staat vol. Djiezus, echt overal. Wow. Kilo's geheugen staan er bovenop. Heel veel drives. 1983 begint hier zo. Je ziet het ook in de grootte van de floppydrives. Hele grote nog. Oké, nu kom ik hier voor een hele speciale computer met een verhaal. Ja. Kun je hem laten zien? Jazeker, ik heb hem hier op tafel. Hij staat hier al. Dit is hem. Ik heb hem gister van zolder gehaald. 1989. In 1989 is wetenschappelijk onderzoek naar de ziekte aids in volle gang. Informatie over de ziekte werd toen nog uitgewisseld via floppydisks. Zo'n floppy is zeg maar de USB-stick van toen. Ik wilde hem eigenlijk meenemen. Dat is goed. Pakt u die, dan pak ik de monitor. Ja, ik krijg al herinneringen van vroeger. De toen nog jonge Vlaamse systeembeheerder Eddy Willems kraakte dit virus. De floppy heeft een speciaal plekje bij hem thuis. Dit is de echte originele. O, wat leuk. Zullen we hem... Ja, ik ben echt benieuwd. Of hij het doet ook. Maar u had dus te maken met de wereldprimeur van de ransomware. Klopt, want daarvoor hadden we dit soort nog nooit gezien. Het aidsdisketje is dus over heel Vlaanderen verspreid en het onschuldig ogend schijfje zal op ettelijke plaatsen voor paniek hebben gezorgd. Slachtoffers moesten 189 dollar in contanten opsturen naar een adres in Panama om weer toegang tot hun computer te krijgen. Al die medische researchers waren ook hun gegevens kwijt. Dat is natuurlijk een slechte zaak geweest voor de aidsresearch. Dat zal hun waarschijnlijk een stap achteruit gezet hebben. De geheimzinnige diskette had dus toegeslagen. Maar dat was buiten onze systeemanalist gerekend want in een mum van tijd had hij de oplossing gevonden. Er waren verborgen directory's op de schijf te vinden. Die heb ik getracht te elimineren. En toen dat gebeurd was, heb ik de computer opnieuw herstart en hij werkte en was er geen probleem meer. Al meer dan 30 jaar worden data gegijzeld, netwerken platgelegd, en wordt losgeld betaald. Zonder dat we daar iets van lijken te leren. Is uw boodschap heel erg veranderd in de loop van de jaren? Uiteindelijk niet heel veel. Mensen doen nog exact hetzelfde als wat ze toen niet goed deden. Mensen krijgen een mailtje binnen en denken: O, misschien interessant. Ze willen meer weten, en klikken op de link die erbij zit. Hoewel ze dat beter niet hadden gedaan. Exact dat wat we nu zien bij de hedendaagse ransomware. Ja, afpersen met een diskette en het opsturen van briefgeld in een enveloppe. Je kunt het je bijna niet meer voorstellen. Marielle, hoogleraar Informatica aan de Universiteit Twente, welkom. Aan de Radboud Universiteit. Leren we het echt nooit? We hebben zeker veel geleerd. Alleen de aanvallen worden steeds slimmer en ingewikkelder. Het is echt een kat en muis-spel. Dat zien we ook hier op deze kaart. Wat zien we hier? Hier zien we een aantal aanvallen. Bijvoorbeeld phishing-aanvallen. Malware-aanvallen die net ook genoemd werden. En exploits. Waar hackers binnenkomen via lekken en gaten in bestaande software. Laten we ons verplaatsen in die hacker. Hoe hack je iets, een computer? Door te kijken naar gaten in de software. Daar is een mooi filmpje van. Dit is een voorbeeld van een zogenaamde SQL-injectie. Normaal worden websites...dan voer je een tekst in, je wachtwoord en je gebruikersnaam. Maar hier wordt geen normale tekst ingezet. Hier wordt een programmacode ingevoerd. Die wordt vervolgens uitgevoerd door de website. En wat hier eigenlijk gebeurt: Hier staat: keur al mijn wachtwoorden goed. En zo kom je dus onmiddellijk binnen. Hier heb je meteen toegang tot een hele schat aan informatie door alleen maar die opdracht in te vullen? Ja. Zeker. Normale websites zijn daartegen beveiligd. Maar er zijn nog steeds een heleboel websites die het op deze manier toelaten. Die niet die checks hebben. In de jaren 80 kon je het nog oplossen met een diskette. Hoe is dat nu? Er zijn een heleboel manieren waarop je aangevallen kunt worden. Je moet al die manieren blokkeren om veilig te zijn. Maar er zijn zeker, mensen kunnen sterkere wachtwoorden nemen. Mensen kunnen back-ups maken. Niet alleen online back-ups maar ook offline back-ups. Voor bedrijven en instellingen is het ook heel belangrijk dat ze een goede herstelstrategie hebben. Je kunt nog zo goed beveiligd zijn. Hackers kunnen altijd wel een slimme manier vinden. Als je zorgt dat je paraat bent, in geval van een hack, dat kan helpen. Je moet het voor zijn. Als ze erin zitten kun je er niks meer aan doen. Dat kun je ook illustreren met een rekensom. Hoe gaat dat? Bij Hof van Twente was er sprake van een zogenaamde ransomware-aanval. Hackers waren binnen en gingen onmiddellijk alle data...in de systemen versleutelen. Zodat de normale gebruiker die niet meer kan lezen. Alleen maar als jij de juiste sleutel hebt en die krijg je door losgeld te betalen, alleen dan kan je weer je informatie terugkrijgen. Dat wachtwoord waar we het over hadden...we zagen in Twente welkom2020. Moet er niet vanaf de basisschool al ingeprent worden: dit is hoe je met wachtwoorden om moet gaan? Zeker. Als het dat soort wachtwoorden kiest, welkom2020, dat is als het ware als je de huissleutel onder je deurmat verstopt. Je hebt je huis dan wel op slot gedaan maar je sleutel is heel makkelijk te vinden. Geen goed idee dus. Dus goed op de wachtwoorden letten. Of gebruik een wachtwoordmanager- programma dat al jouw wachtwoorden opslaat. En wat je eerder zei over compartimenteren... dat is een van de andere belangrijke maatregelen...deel je systeem in stukjes op. Als een hacker binnen een gedeelte binnenkomt dat hij niet meteen alle informatie makkelijk toegang toe heeft. De adviezen zijn gegeven. Dank je wel voor je toelichting. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16527486 474.28 295 2021-05-19T22:00:00+00:00 yes no internet hacken https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-ons-corona-zwerfafval-met-de-natuur-dieren-gaan-dood-door-mondkapjes-en-handschoenen 2024-01-04T12:54:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37896.w613.r16-9.ec44121.webp Wat doet ons corona-zwerfafval met de natuur? | Dieren gaan dood door mondkapjes en handschoenen Mondkapjes, plastics handschoentjes: sinds corona laten we dat overal slingeren. Biologen Auke-Florian Hiemstra en Liselotte Rambonnet onderzoeken hier in Leiden waar dat zwerfafval allemaal terechtkomt. Liselotte Rambonnet vaart elke zondag met vrijwilligers door de Leidse grachten, op jacht naar zwerfafval voor haar onderzoek. Ik zag even een plastic zak. Die was zo onzichtbaar dat ik hem nu niet meer zie. O jawel, daar. Kijk, hebbes. Yes, heel goed. Toch weer zo’n plastic tas. Ja, wat is een top vijf van spullen die je aantreft? Sigarettenpeuken, dat is echt nummer 1. Verder blikjes en flesjes. Plastic tassen vinden we ook erg veel. En toch wel binnen die topvijf ook mondkapjes, zeker in de gracht. En wat is het raarste wat je ooit hebt gevonden? Vind je ook veel condooms bijvoorbeeld? Jazeker, ook veel condooms, glijmiddel, een dagboek hebben we zelfs gevonden. Een dagboek?!Ja. Leesbaar nog? Ja. Wacht even, ik ga even daar een zak chips eruit halen. Dan pak ik een blikje. Wat is het? Koffiepads. Auke-Florian Hiemstra onderzoekt welke kunstmatige materialen er in de nesten van meerkoeten komen. Wauw, wat een mooie onderzoeksplek hier. Ja toch? En dit is dan het nest van een meerkoet. En wel een heel modern nest. Heel modern! Een 2020-nest. Door al het afval wat er uitsteekt, en wat heel specifiek is voor afgelopen jaar. De zakdoekjes. Ik denk een jaw-breaker hier. Plastichandschoen, rietjes. Zien we al een mondkapje ergens? Het is een beetje een zoekplaatje, maar je kan hem vinden. Ik zie vooral heel veel plastic nou bovenop. Waar zit het mondkapje? Hierzo steekt het uit. O ja, klopt. Heeft zo'n meerkoetnest een vaste structuur, heeft hij een soort bouwwerk met wetten? Hij begin met wat grotere takken onderin...en naar boven toen wordt het steeds verfijnder. En die nestkom bestaat tegenwoordig bijna geheel uit plastic in de stad. Eigenlijk alles wat hij tegenkomt, sleept hij erheen. Zelfs hier fietslamp. Haha. De gekste dingen kun je terugvinden in zo'n meerkoetnest. En dus voorspelde ik al dat we waarschijnlijk ook mondkapjes en handschoenen terug gaan vinden. Heeft het nog veel invloed? Ik bedoel, broeden op plastic lijkt me heel anders dan broeden op hout. Ja. Vroeger werd zo'n nest gemaakt van riet, rietplanten. Tegenwoordig dus van plastic rietjes, McDonaldrietjes. Een hele verandering dat zo'n nest is doorgegaan. En de meerkoet zelf is gewoon een prachtige zwarte vogel. Als je kijkt naar meerkoeten van honderden jaren geleden...die zagen er identiek uit, maar dat nest is dus compleet veranderd. En wat voor impact dat dan heeft op die vogel weten we totaal nog niet. Dat is waar mijn promotie overgaat, waar ik de komende vijf jaar naar mag kijken. Wat voor impact heeft het nou als je broedt ineens met heel ander materiaal. BONSO, sorry. Ook, ik heb hier een mondkapje. Hee, goed zo. Kijk nou. Bijna overheen gekeken. Ik zag hem niet inderdaad. Zo zie je maar dat er nog van alles blijft liggen. Heel goed. Hebben jullie ook impact met zo'n actie? Jazeker. Zo vonden we na koningsdag wij 7000 wegwerpbekers in de gracht in Leiden. We zijn ermee naar de gemeente gegaan om te laten zien van: Dit kan toch niet meer in 2020. Dat moet echt anders. En dat wilden zij ook al heel lang. Maar doordat wij lieten zien hoe groot het probleem is hebben we echt iets kunnen veranderen en zijn ze overgestapt op statiegeldbekers. Sinds vorig jaar? Ja. Nou, wat bijzonder. Ja. De buit. Ja, flinke buit toch wel. Het verzamelde plastic wordt niet gelijk weggegooid. Liselotte sorteert al het plastic, en kan zo in kaart brengen wat de grootste vervuilers zijn. Een afzetlint, om afstand te houden. Zo, op anderhalve meter, ja. Waarschijnlijk van een studentenhuis, die een flesje omdopen tot corona. Want de coronaflesjes waren uitverkocht. En ze wilden toch Coronabier drinken? Ja, precies. We hebben nu een heel klein stukje in de gracht gevaren. In een heel rondje kun je wel 70 mondkapjes vinden in EEN zondag. In twee uurtjes varen. Met jullie vrijwilligers. Ja. Zoveel mondkapjes? Ja, zoveel. Zo hee. Ja, als je dit dan zo ziet moet ik ook echt stoffen mondkapjes die je kunt wassen gaan gebruiken. Dat is wel de oplossing. Ja. Dat mondkapje in een vogelnest is nog de vraag hoe erg het is. Maar dit is wel een probleem. Dit is het eerste slachtoffer van corona-afval in Nederland. Die is er helemaal ingezwommen? Ja. Wat is het eigenlijk? Dit is een baars. Die is in de duim gezwommen van een coronahandschoen. Godsamme. En zat vast ineens. Ja, ook echt precies in die duim zo! Jeetje. Heel tragisch, je ziet ook dat hij een beetje is gescheurd. Dus waarschijnlijk heeft hij heel erg met die staart zitten spartelen. Maar ik kan laten zien, ik heb hier nog een baars. Dit is als hij wel groot was geworden. Als hij de goede afslag had genomen. Ja. En dan zie je dat hij op de rug een soort stekels heeft. Het lastige van die stekels is als hij in zo'n handschoen zwemt dan zit hij vast, kan hij niet achteruit terugzwemmen. Want die stekels houden hem tegen. Dus een heel noodlottig eind van een prachtige baars. Auke-Florian en Liselotte gingen op zoek naar meer dieren die verstrikt raakten in ons corona-afval. Bij deze pinguïn, die aanspoelde in Brazilië werd zelfs een mondkapje in de maag aangetroffen. De gekste beesten die doen iets met dat corona-afval. Daarover hebben wij een publicatie geschreven met hoe groot onze impact is op de natuur. Dan zie je dat datgene wat ons beschermt juist voor de natuur een enorm gevaar is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16527487 391 549 2021-05-20T22:00:00+00:00 yes no zwerfvuil corona https://schooltv.nl/video-item/hoe-doe-je-onderzoek-naar-zware-criminelen-optrekken-met-een-bendeleider 2024-01-04T12:54:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37897.w613.r16-9.b80ac5e.webp Hoe doe je onderzoek naar zware criminelen? | Optrekken met een bendeleider Eén van de grootste rechtszaken in Nederland ooit: het Marengo-proces. Maandag begon in een zwaar beveiligde rechtbank het inhoudelijke proces tegen Ridouan Taghi. Hij wordt verdacht van 13 moordopdrachten waarvan er zes zijn uitgevoerd. Zelf had hij er niet veel over te zeggen. Wilt u vandaag iets zeggen over de verdenkingen? Vooralsnog heb ik niks te melden. Taghi zou aan het hoofd staan van een groep verdachten die hielpen met de liquidaties. Een van hen is de president van motorclub Caloh Wagoh. Delano R., ook bekend als Keylow. Of wil je problemen? Ooit was hij leider van jeugdbende The Crips. Volgens hem niet meer dan een vriendengroep. De media maakt er een gang en een criminele organisatie van. Dat is het niet. Hoe doe je dan onderzoek naar zware criminelen? Dat bespreek ik met criminoloog aan de Erasmus Universiteit, doctor Robby Roks. Als puber luisterde hij naar hiphop en kreeg hij interesse in de straatcultuur. Daarom ging hij criminologie studeren. En ontdekte de Haagse Crips. Een gang, waarvan de leider Delano R., wordt verdacht van verschillende moorden. Hij volgde hen 12 jaar. Echt een heel gedegen veldonderzoek kun je dat noemen. Robby, welkom. Fijn dat je er bent. Leuk om hier te zijn. Delano R. zie jij ook nog steeds? Ja, hij zit nu vast. Dus het is wat lastiger. Maar ik heb hem vorig jaar twee keer bezocht. En waarom doe je dat? Waarom vind je dat belangrijk? Omdat het iemand is die veel voor mij heeft betekend. Ik heb in de loop der jaren een band met hem opgebouwd. Dus vanuit een soort loyaliteit ook wel en misschien ook wel wat opportunistischer: Ik heb dat contact, dus ik vind het ook interessant om dat te volgen. Om te kijken hoe dat verder gaat? Hoe dat zich ontwikkelt. Want dat heb je gedaan. Je hebt ook de Crips onderzocht. Dan moet je op zeker moment in contact komen met deze jongens. Met Delano R. Hoe is dat gegaan? Hoe heb je dat contact gelegd? Dat gebeurde toen ik nog criminologie studeerde. Ik las in een boek over deze Haagse Crips. Het boek Crips.nl van journalist Saul van Stapele. Achter in het boek stond een e-mailadres. Ik heb eigenlijk gewoon een heel formeel mailtje gestuurd. Naar dat adres. Geachte heer, mevrouw, ik ben Robby Roks. Ik studeer criminologie. Kan ik meer weten over een cd die bij het boek zat? Tot mijn verbazing kreeg ik de volgende dag een mailtje terug. Van een van de hoofdfiguren uit het boek, Keylow. Dat is Delano R.? Dat is Delano R. Tot op de dag van vandaag heb je dat contact. Vertel, wat wil je weten? Wat was je onderzoeksvraag? Ik ben afgestudeerd op een biografie over Keylow. Ik was geïnteresseerd in de vraag hoe hij is geworden zoals hij is geworden. Dus ik heb geprobeerd zijn leven en criminele carrière zo goed mogelijk te reconstrueren. Vooral vanuit zijn perspectief. Dus dat was de vraag die ik had. En je hebt een proefschrift geschreven. Wat was daar het belangrijkste wat je wilde weten? Verschillende dingen. Hoe de groep zich heeft ontwikkeld. En hoe die groep zich verhoudt tot de buurt waarin ze actief zijn. Maar ook hoe deze groep zich bezighoudt met de constructie en communicatie van hun identiteit. En groepsidentiteit. Sterk geïnspireerd door die stereotypische beeldvorming over de Crips uit de Verenigde Staten. Waarom vind je dat belangrijk om te onderzoeken? 1, omdat we daar in Nederland relatief weinig over weten. Het is een nieuw fenomeen waar we nog weinig over weten. Ik vond het vooral belangrijk om dit van de mannen zelf te horen. Door met hen in gesprek te gaan en die stemmen te laten horen. Stemmen die wij in het politieke discours en in de media en ook misschien in het wetenschappelijk discours te weinig nog horen. Dus van de mensen met dit leven zelf. Dus je gaat bijna inblenden in die groep, hun vertrouwen winnen. Hoe doe je dat? Want ze moeten je dingen vertellen. Ja, vertrouwen vind ik altijd een lastig concept. Het klinkt gewichtig. In het begin was ik op zoek naar vertrouwen. Maar ik merkte al snel dat ik genoegen moest nemen met getolereerd worden. Dus als ik er was, men zag me, en men besprak zaken dan was ik eigenlijk al heel tevreden. Het is altijd de vraag wanneer er dan absoluut vertrouwen is. Het is ook heel broos in dit soort contexten. Ja? Het ene moment is het er, het is ook zo weer weg. Waarom? Bijvoorbeeld omdat je iets zegt wat iemand niet aanstaat. Dan kan je erg geïnvesteerd hebben in zo'n relatie. En dan kan het ook zo weer over zijn. Ik merkte daar ook verschillen tussen mensen die ik langer heb gevolgd. Noem eens een voorbeeld van waar het moeilijker was en makkelijker ging? Bijvoorbeeld Keylow. Daar heb ik altijd een warme band mee gehad. Die introduceerde me ook bij andere mensen. Dat was echt mijn gatekeeper, zoals we dat noemen. En een belangrijke sleutelfiguur. Heel belangrijk. Anderen waren ondanks de introductie wat huiverig. Die bleven verder van me af. Die gaven niet echt antwoord als ik naar dingen vroeg. Dus je merkte duidelijke verschillen. Het werkt echt niet bij iedereen. Je moet misschien ook niet willen dat iedereen je vertrouwt. Ook hierbij is het handig. Mensen die zich actief bezighouden met criminele activiteiten. Wat was hun belang? Waarom deden ze mee? Uiteindelijk hebben ze je toch veel verteld. Waarom deden ze mee aan jouw onderzoek? Een reden was de warme introductie van Keylow. Hij was de leider en de oprichter. Waarom wilde hij meewerken? Hij is veel in de media geweest. Dat hebben we kunnen zien de afgelopen periode. Hij heeft dat altijd interessant gevonden, die aandacht. En het vereeuwigen van zijn manier van leven. Er is onderzoek gedaan door journalisten en een documentairemaker. En hij vond het ook interessant dat het door een wetenschapper gebeurde. Dat ik zijn manier van leven zo serieus nam dat ik daar eerst een scriptie en daarna een proefschrift over schreef. Dan ga je in gesprek met deze jongens. Welke andere onderzoeksmethodes heb je gebruikt? Naast kwalitatieve interviews? Methodologisch bekeken? Methodologisch was etnografisch onderzoek. Je probeert van binnenuit een beschrijving te geven van een buurt, een gemeenschap, een groep. Dus ik heb drie jaar lang veel tijd doorgebracht in deze kleine Haagse wijk. In die periode geobserveerd, interviews gehouden. Een netwerk opgebouwd. Met 150 personen. En van 60 van hen hele gedetailleerde informatie verzameld. Omdat ik ze een of meermaals heb geïnterviewd, dus echt vragenlijsten. Of omdat ik drie jaar lang heel veel tijd met ze heb doorgebracht. Tijd met ze doorgebracht. In een criminele groep. Daar gebeuren ook criminele dingen. Ben je weleens in zo'n situatie terecht gekomen dat je dacht: wat moet ik ermee? Ben ik hier nog een wetenschapper? Ja, heel direct toen ik nog studeerde. Als onderdeel van mijn afstudeerscriptie. Ik sprak altijd met Keylow buiten af. We hadden een heel ritueel. Ik belde hem op een dag. Hij zei: we zijn even aan het werk. Maar je kan hier naartoe komen. Hij nodigde me uit in een huis. Dus ik dacht: we gaan van buiten naar binnen. Als indicatief voor een groeiende vertrouwensrelatie. Maar ik kwam in die woning, ik stond in de deur, en hij glimlachte. Hij zegt: ja, we zijn aan het werk, dat zie je wel. En naast hem stond een grote tas. Hij haalde er een kleinere tas met dik farmaceutisch plastic uit. Dat zette hij, me aankijkend, op een weegschaal. En ik keek naar de weegschaal. Er zat wit poeder in die zak. Er stond 512 gram. Dat was zo'n moment dat ik dacht: wat moet ik nu doen? Wat is verstandig? Wat is veilig? Het is een onderwerp dat ik lang een beetje uit mijn publicaties heb geschreven. Niet omdat ik me schaamde, maar ik wist niet goed wat ik ermee moest. Ben ik hier een ethische grens overgegaan? Of niet? Wat kwam er uit die gedachteworsteling? Het ging in slowmotion, ik kan het nog terughalen. Ik dacht: moet ik weggaan, staat in de boeken dat ik weg moet gaan? Maar vooral ook: kan ik weggaan? Is het niet juist verdacht als ik nu zeg: Jongens, ik wil alles van jullie weten...maar dit is me een brug te ver. Kan dat? En zou het veilig zijn voor mij? Maar ook andere scenario's. Stel dat nu de politie binnenkomt. Kan ik dan zeggen: Neem ze maar mee, ze doen van alles. Ik niet, ik schrijf er een scriptie over. Zo werkt het niet. Dat komt dan niet heel geloofwaardig over. Nee. Want zijn er richtlijnen vanuit de universiteit hoe je dit soort situaties, bij veldonderzoek, hoe je daarmee om moet gaan? Richtlijnen zijn er niet zo duidelijk. Anders dan de ethische commissie die er tegenwoordig is. En de Nederlandse gedragscode voor wetenschappelijke integriteit. Dat gaat dan over transparantie, over verantwoording en over onafhankelijkheid. Maar ik heb twee fijne begeleiders gehad. René van Swaaningen en Richard Staring, die me heel goed hebben begeleid in dat proces. En die dus ook wel die ethische grenzen voor jou bewaakten? Waar ik het dus heel vaak met hen over heb gehad. Die mogelijkheid dat je met collega's het over dit soort momenten kunt hebben. En daar moeten we eigenlijk in de wetenschap en de criminologie veel meer ook over schrijven. Ook voor jonge generaties. Zodat duidelijk is. Je hoeft het niet goed te vinden wat ik heb gedaan. Maar dan kunnen we eindelijk een discussie daarover voeren. Ik kan me er wel iets bij voorstellen. Maar dat andere wetenschappers die zit te kijken van...er zijn wel een paar ethische grenzen overgegaan. Zeg jij dan van: Maar anders had ik nooit die dingen gehoord die ik heb gehoord. En waar ik achter ben gekomen. We moeten ook wel anders gaan nadenken over deze richtlijnen. Ik denk dat die richtlijnen, de ethische commissies, heel erg belangrijk zijn. Want de transparantie en de ethiek in de wetenschap is heel belangrijk. Maar ik denk dat tegelijkertijd met dit type onderzoek dat denk ik echt belangrijk is...juist om fenomenen inzichtelijk te maken waren relatief weinig over weten...dat je daar ook een soort van ruimte en vrijheid voor nodig hebt. En dat je niet alles kunt overzien en van tevoren kunt inschatten. En ik wilde van de situatie waar ik over vertelde, wegblijven. Ik heb wel altijd gezegd: Dit wil ik niet zien. En heel veel van mijn respondenten hebben dat deel ook altijd bij mij weggehouden. Daar vertelden ze mij niet over. Ook omdat het voor hen heel erg problematisch is. Dus het is wel belangrijk dat de ethische commissies er zijn. Maar die ruimte en dat vertrouwen, dat is ook belangrijk. Hou ons op de hoogte van het onderzoek dat je ongetwijfeld blijft doen. Want dit blijft natuurlijk een heel actueel en maatschappelijk groot onderwerp. Zal ik doen. Dank je wel. Robby Roks. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16527488 611.24 560 2021-05-24T22:00:00+00:00 yes no criminaliteit https://schooltv.nl/video-item/de-boterhamshow-aflevering-117 2024-01-29T13:40:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37898.w613.r16-9.72e0a00.webp De Boterhamshow | Aflevering 117 Educatief ontbijtprogramma voor kinderen én hun ouders. In deze poppenshow ontvangt presentator 'Opper de Pop' tafelgasten, muzikanten en sidekicks. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313542 976.369 2944 2021-04-07T22:53:30+00:00 yes no Boterhamshow https://schooltv.nl/video-item/de-boterhamshow-aflevering-118 2024-01-29T13:40:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37899.w613.r16-9.c83f05b.webp De Boterhamshow | Aflevering 118 Educatief ontbijtprogramma voor kinderen én hun ouders. In deze poppenshow ontvangt presentator 'Opper de Pop' tafelgasten, muzikanten en sidekicks. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313543 953.056 1967 2021-04-07T22:53:03+00:00 yes no Boterhamshow https://schooltv.nl/video-item/de-boterhamshow-aflevering-119 2024-01-29T13:40:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37900.w613.r16-9.cc98416.webp De Boterhamshow | Aflevering 119 Educatief ontbijtprogramma voor kinderen én hun ouders. In deze poppenshow ontvangt presentator 'Opper de Pop' tafelgasten, muzikanten en sidekicks. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313544 972.697 2940 2021-04-07T22:52:35+00:00 yes no Boterhamshow https://schooltv.nl/video-item/de-boterhamshow-aflevering-120 2024-01-29T13:39:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37901.w613.r16-9.c32db6b.webp De Boterhamshow | Aflevering 120 Educatief ontbijtprogramma voor kinderen én hun ouders. In deze poppenshow ontvangt presentator 'Opper de Pop' tafelgasten, muzikanten en sidekicks. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1330500 954.08 3770 2021-04-07T22:52:13+00:00 yes no Boterhamshow https://schooltv.nl/video-item/de-boterhamshow-wiekent-de-boterhamshow-11 2024-01-04T12:54:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37902.w613.r16-9.e3ef09d.webp De Boterhamshow | WieKent De Boterhamshow 11 Een enerverende quiz voor kinderen vanaf zes jaar én hun ouders, waarin teruggekeken wordt op De Boterhamshows van de week ervoor. In de quiz gaat het om de vraag wie van de drie kandidaten De Boterhamshow het beste kent. De winnaar van de quiz gaat naar huis met een fantastisch prijzenpakket. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1323094 1128.12 1932 2021-05-30T06:30:00+00:00 yes no Boterhamshow quiz https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-zonnebrand 2024-01-04T12:54:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37903.w613.r16-9.8222c16.webp Het Klokhuis | Zonnebrand In de zon maakt je lichaam gelukshormonen aan. Geen wonder dus dat je zo blij wordt van lekker weer! Maar de zon heeft ook een minder leuke kant, je kunt flink verbranden. Dokter Jetske Ultee vertelt Eva wat er dan in je huid gebeurt. Met een speciaal apparaat laat Jetske aan Eva zien hoe zonnebrand je tegen zonschade kan beschermen. Wesley en Rodney willen niet ingesmeerd worden door hun tante. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316473 883.464 5221 2021-05-25T17:00:00+00:00 yes no zonnestraling zon huid https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-muggen 2024-01-04T12:54:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37904.w613.r16-9.29cb77a.webp Het Klokhuis | Muggen Bzz! Pascal staat oog in oog met een zwerm bloeddorstige muggen. Hij laat zich prikken, op zoek naar antwoorden. Want waarom is een mug eigenlijk zo dol op bloed? Waar komt een mug op af? En hoe vindt hij de weg naar jouw slaapkamer? Wesley en Rodney hebben last van een irritante mug in hun slaapkamer. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316474 889.56 2990 2021-05-28T17:00:00+00:00 yes no mug https://schooltv.nl/video-item/40-jaar-lang-communisme-in-tsjecho-slowakije-hoe-tsjecho-slowakije-achter-het-ijzeren-gordijn-verd 2024-01-04T12:54:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37920.w613.r16-9.b01ba1a.webp 40 jaar lang communisme in Tsjecho-Slowakije | Hoe Tsjecho-Slowakije achter het IJzeren Gordijn verdween Er zijn archiefbeelden die ik wel honderd keer kan zien. Deze bijvoorbeeld. Kijk: Praag 1948. De communisten hebben net met behulp van Moskou de macht gegrepen. Een uitzinnige menigte juicht de leiders toe. Deze man met die hoed zou die nog leven? Dan ziet hij zichzelf daar staan klappen voor het begin van veertig jaar communistische dictatuur in Tsjechoslowakije. Maar dat wist niemand op dat plein toen nog natuurlijk. In 1938 hadden Frankrijk en Engeland in een wanhopige poging een nieuwe wereldoorlog te voorkomen Tsjecho-Slowakije vrijwel cadeau gedaan aan Hitler. Het was dus niet zo gek dat de Tsjechen na de oorlog het Westen voor geen cent meer vertrouwden. Massaal zetten ze al hun kaarten op de Russen. Bij de eerste verkiezingen na de oorlog werd de Communistische Partij de grootste van het land. Maar al heel snel, in 1948 ging het mis. De communisten grepen met hulp van het Kremlin de absolute macht. Ze schaften de democratie af en arresteerde talloze niet-communisten. Daarna was het afgelopen met de vrijheid. Tsjecho-Slowakije zou voor veertig jaar achter het IJzeren Gordijn verdwijnen. Dit is Jirí Horák. Zijn vader was na de oorlog eigenaar van een glasfabriekje, een kleine tweehonderd kilometer ten zuidoosten van Praag, in het dorpje Brodce. In 1948 werd het fabriekje door de communisten onteigend. Jirí wil ons laten zien wat ervan over is. Dit is de glasfabriek, op nummer 27. De fabriek stond tussen het huis waar we woonden en de turbine. Daar tussenin stond die werkplaats. Jirí heeft een bizar leven achter de rug. Toen de Duitsers in 1939 Tsjechoslowakije binnenvielen, zat hij voor studie in Engeland. Plotseling kon hij niet meer naar huis terug. Hij meldde zich aan als soldaat en vocht zo mee met de geallieerden bij de bevrijding van Europa. Na de oorlog hielp hij zijn vader in de glasfabriek. Maar als de communisten het fabriekje onteigenen, moet hij vluchten. Het leek mij beter om te vluchten. U werd als gezien vijand van het volk? In twee opzichten zelfs. We hadden die fabriek en ik had als soldaat in het westen gediend. Dat was toen een misdrijf. In de eerste dagen dat we er rondlopen maakt het dorp een vriendelijke en vreedzame indruk. Maar de onteigening van de glasfabriek en vooral de veertig jaar communisme daarna lieten diepe sporen na in een kleine gemeenschap. Oud-werknemer Ferda bijvoorbeeld kon de communisten in het dorp niet uitstaan. We hebben gehoord dat er in uw groep geen enkele communist zat. Ik haatte ze. Mevrouw Kousalová's man werkte in de fabriek. Zij weet nog precies wie er wel in de partij zat en wie niet. De gewone mensen hoefden geen communist te worden want ze hadden niets te betekenen. Maar als je ook maar de laagste functie ergens wilde, kon je het wel vergeten als je geen communist was. Dan moest je partijlid zijn. En allemaal hebben ze een gloeiende hekel aan Divis. De communistische voorman uit de fabriek, die nog altijd op dicteer-snelheid spreekt en nergens spijt van heeft. Bent u nog communist? Om de waarheid te zeggen: Ik ben geen partijlid, maar ik voel me wel zo. Wat vonden de arbeiders van de nationalisatie? Waren ze blij? De meesten waren bang. Ze durfden niets te zeggen of hun sympathie voor ons te tonen. Sommigen waren tegen ons, de communisten. Die behandelden ons als vijanden. Franz bijvoorbeeld. Hij was communist. Hij werd ineens de belangrijkste man in de fabriek. Hij mocht mijn vader commanderen. Als mijn vader een ommetje maakte, liep hij achter hem aan met een geweer over zijn schouder. Echt waar? Wat dacht hij dat uw vader ging doen? Hij was van de nationale garde. Hij moest kapitalisten in de gaten houden en voorkomen dat het kapitalisme greep kreeg op de staatsindustrie. U zat in de slijperij, precies tegenover die ene communist. Hoe was het om de hele dag tegen hem aan te kijken? Hier moet je kijken, naar je werk en niet naar hem. Dus het maakte u niet uit dat hij er zat? Och, die twee meter. Ik zat zo en hij zat tegenover mij. We schreeuwden, we scholden op elkaar en maakten elkaar verwijten. Wat verweet u elkaar? Al zeg ik het, dan nog begrijpt u het niet. Hoe was het toen de communisten in 1948 de macht grepen? Ik was toen 14. Maar we waren bang. We wisten niet hoe het zou worden. Hier in het dorp veranderde het niet zo snel. Maar de communisten begonnen steeds meer de lakens uit te delen. Het ging langzaam, maar ze kregen de macht. Lang leve de eerste strijder voor de vrede, een grote vriend van het Tsjecho-slowaakse volk: generalissimo Stalin. Ik herinner me die dag, het was zaterdag. Ik weet nog dat president Klement Gottwald uit de Praagse burcht kwam. De mensen klapten, juichten. Het was een plezier om te zien. In die sfeer leefden wij. De dorpelingen van Brodce waren niet de enigen die dachten dat Tsjecho-Slowakije in 1948 definitief de weg naar het paradijs was ingeslagen. Ook in het verre Praag klapten de inwoners de handen stuk. De hele linkse intellectuele elite steunde de ommezwaai. Het Westen reageerde panisch. Nu toonde Iwan zijn ware gezicht. Binnen een jaar werd de NAVO opgericht. Amerika trok zich niet meer terug uit Europa. Het zou de veiligheid van de West-Europese landen meer dan een halve eeuw garanderen. Voor Jigí Horák leek het leven in die veertig jaar communisme in geen enkel opzicht op de droom die hij had toen hij als soldaat vechtend uit Engeland het vasteland weer binnentrok. Na de teruggave van zijn fabriekje in 1991 hoopte hij opnieuw te kunnen starten, maar van de fabriek was niets meer over. De twee villa's ernaast was hij kwijt en het belangrijkste onderdeel van de fabriek, de waterkracht-turbine waarop alle machines draaiden, was door de overheid aan iemand anders vergeven. Hoe kun je gerechtigheid verwachten van rechters die communisten waren onder het communistische regime? Onder het communistische regime kon je geen advocaat of rechter worden als je geen lid was van de Communistische Partij. Onze rechtbanken zijn weliswaar niet communistisch meer, maar er werken nog steeds oud-communisten. Ze werken er dus nog steeds, en ze gedragen zich ook als communisten. Van hen kun je geen gerechtigheid verwachten. Jirí Horák zal het nooit hardop zeggen, maar hij weet dat zijn glasfabriekje nooit meer opnieuw zal draaien in Brodce. Ons Tsjechië is het centrum, het hart van Europa. Dat heeft onze geschiedenis bepaald. We liggen op de grens tussen Oost en West. En daar lijden we onder. Steeds wil iemand over ons heen walsen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16527494 567.402 1866 2021-05-19T07:55:00+00:00 yes no communisme Sovjet-Unie https://schooltv.nl/video-item/angst-voor-bijwerkingen-zorgt-voor-bijwerkingen-het-nocebo-effect 2024-01-04T12:54:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37921.w613.r16-9.1a0c4e4.webp Angst voor bijwerkingen zorgt voor bijwerkingen | Het nocebo-effect Angst voor bijwerkingen kan zorgen voor bijwerkingen. En dan gaat het om het zogenoemde nocebo-effect. En dat effect bespreek ik met Andrea Evers. Een van 30 kleinkinderen uit een artsenfamilie. Geneeskunde en psychologie waren thuis altijd onderwerp van gesprek. Nu doet ze zelf onderzoek waarin ze lichaam, hersenen en gedrag samenbrengt. Hiervoor ontving ze een prestigieuze prijs en mocht ze lunchen bij Willem-Alexander en Maxima. En ze zit hier aan tafel. Welkom Andrea, goed dat je er bent. Want het blijft een heel fascinerend fenomeen dat je dus door berichten van bijwerkingen bijwerkingen kunt krijgen. Kun je dat uitleggen? Het is heel erg bijzonder dat de angst voor die medicijnen en voor die bijwerkingen op zichzelf dat effect kan veroorzaken. We weten bijvoorbeeld dat als iets veel in de media wordt besproken en ook als mensen vaak op Google naar een bijwerking zoeken dat er later juist bij de huisarts meer bijwerkingen worden gerapporteerd. En gebeurt dat ook bij vaccins? Ja, daar is juist onderzoek naar gedaan. Andere onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat in onderzoeken waar ze altijd een controlegroep hebben en waar niet een actief vaccin wordt gebruikt dat je juist diezelfde bijwerkingen weer ziet in deze controlegroep. Wij gaan er zo dieper over doorpraten wat het mechanisme daarachter is. Want hoe het nocebo-effect werkt kun je gemakkelijk laten zien met een proefje. Alleen mag de proefpersoon niet weten wat er gaat gebeuren. We stuurden Sosha op pad om deel te nemen aan een experiment over pijn. Althans, dat dacht ze. Ik ben bij de Universiteit Leiden. Ze doen hier onderzoek naar pijn. En ik word onderworpen aan een experiment. Vandaag gaan wij een hittepijnexperiment doen. Ik word hier een beetje nerveus van, hahaha! Nu mag je hem neerleggen. Eerst moet de pijngrens worden vastgesteld. Op het moment dat jij het gevoel hebt dat je dat blokje echt weg wilt halen omdat het zoveel pijn doet dan zit je rond de 7, 8. O! Goed, ben je er klaar voor? Ja, ik ben er klaar voor. Oke. Tuut-tuut! Wat is dit? Dit is denk ik wel een 3. Een 3? Ja. En dit? Dit was wel echt brandend. Dit brandde wel. Ja? Ja. Oooh! 7! Aaah! O, mijn god! Aaah! Dit is een 6 denk ik. Mag ik ook op de tafel slaan?! O, mijn God! Dit was een 9, deze was heel heftig! Oeh, die laatste deed echt zeer. Ja? Ja. Dan komt het tweede deel. Dit apparaatje hier kan ervoor zorgen dat ik de pijn intenser ervaar. Ja. Daar komt-ie. Oeh!!! Wat was dat? Dat was een 6. Een 6? Ja. Oke. Eigenlijk doet het apparaatje helemaal niks. Maar dat willen ze wel laten geloven. Bij het woordje 'aan' leert ze dat ze pijn kan verwachten. Een 7. Een 7? Na een tijdje krijgt ze alleen nog maar dezelfde pijnprikkels. Hoeveel was dat? Een 3. Een 3?Ja. Maar toch geeft ze een hogere score. Goed, we zijn klaar. Merkte je dat je op een gegeven moment toch weer begon te letten of er aan of uit stond? Ja, zeker. Zodra ik aan zag staan, wist ik: ik moet me alvast schrap zetten. Dit apparaat wat aan jou is vastgemaakt is niet een apparaat dat we gebruiken om je zenuwen te stimuleren. Hebben jullie tegen me zitten liegen? Hahahaha! Wij proberen alleen maar te kijken wat er gebeurt als je bepaalde verwachtingen creëert over dit apparaat. Ja. En of die verwachtingen jouw pijn beïnvloeden. Dus jullie hebben me gewoon genept? Hahaha! Sorry, Sosha. Andrea, wat zien we hier nu gebeuren? Nou, belangrijk is misschien om te zeggen dat het heel kortdurende pijnprikkels zijn. Die zijn meteen weer over. We zien een leer-experiment. Een nocebo-effect komt tot stand door leren. Dat kan enerzijds door communicatie. Je ziet dat hij verbale suggesties geeft dat iets heel erg kan zijn. Maar het tweede is een conditioneringseffect zoals we dat bijvoorbeeld kennen van de hond van Pavlov. Die dan speeksel produceerde bij het horen van een belletje. Omdat hij verwachtte dat hij voedsel kreeg. Dus dan leert die hond een heel nieuw verband. En als dan alleen het belletje al afgaat dan begint de hond al te kwijlen omdat hij denkt dat er eten komt. Precies. En dit is hetzelfde: als je dat 'aan' ziet staan dan verwacht je extra veel pijn dus dan associeer je een extra prikkel juist met die pijn. En daarin kun je aantonen dat je heel makkelijk kunt leren om meer pijn te ervaren alleen maar omdat je het verwacht. En even voor de duidelijkheid: Dat is dan ook geen fantasie in je hoofd, he? Je voelt het echt oprecht? Ja. Je ziet bijvoorbeeld in hersenexperimenten dat je dat duidelijk terugziet, dat mensen die pijn ook ervaren. Leg je bijvoorbeeld iemand in een scanner en van tevoren zeg je dat iemand pijn krijgt dan zie je dezelfde hersengebieden actief worden voordat iemand überhaupt die pijnprikkels krijgt. Die persoon krijgt echt die pijn. En is dan die systematiek van Pavlov, is dat hetzelfde mechanisme dat in gang wordt gezet als je het hebt over de angst voor een bijwerking of is dat net anders? Nou, dat is op zich overal hetzelfde. Dat is dat conditioneringseffect wat een rol speelt. Belangrijk is dat het niet alleen om subjectieve klachten gaat zoals pijn of andere lichamelijke klachten maar ook bijvoorbeeld om het immuunsysteem, of onze hormonen. We weten dat het conditionerings- effect door medicijnen zodanig kan werken dat als je dat koppelt aan een bepaalde omgeving bijvoorbeeld een milkshake of een bepaald drankje dat je dat drie dagen achter elkaar geeft en daarna een placebo met hetzelfde drankje dat je dan dezelfde immunologische reacties kunt krijgen. Dus je immuunsysteem kan dan op dat drankje reageren. En als we kijken naar de actualiteit nu: Dat gaat over de bijwerkingen van AstraZeneca. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft gezegd: er is geen oorzakelijk verband. Niettemin, sommige mensen krijgen een ernstige vorm van trombose. Kan het echt zo ver gaan? In theorie kan dat zeker. Ik moet er wel bij zeggen...er is geen onderzoek op dit moment gedaan of je trombose door nocebo-effecten kunt krijgen. Maar het is zeker wel mogelijk als je kijkt wat we tot nu toe weten...over nocebo-effecten en hoe deze ontstaan. Het gaat om een aangeleerd effect, leg jij uit. En dat kunnen we ook al zien bij hele jonge kinderen. Ja, mensen zijn het dieren, van bij dieren gebeurt het ook. Aangeschoven is Pieter Barnhoorn. Jij bent huisarts en docent bij de opleiding geneeskunde. Hoe ga jij hiermee om in de praktijk? Vertel jij bijvoorbeeld tegen je patienten dat er bijwerkingen zijn van sommige medicijnen? Ja, dat is best wel lastig. Want je zit dan met een dilemma. Als je vertelt over die bijwerkingen, dan weet je ook dat die kans groter is dat die bijwerkingen daadwerkelijk komen. Maar ze verzwijgen, dat mag niet. Dus hoewel ik dat soms misschien inderdaad zou willen doen vertel ik alleen over de bijwerkingen die vaak voorkomen en die effect kunnen hebben op de kwaliteit van leven en de bijwerkingen die gevaarlijk zouden kunnen zijn. Die mensen echt in de gaten moeten houden. Maar je laat dus ook wel eens wat weg? Ja. Ik kan natuurlijk niet alles vertellen. Ik heb ook maar 8 a 10 minuten, he. Dus dan ga je het niet alleen maar over bijwerkingen hebben. Tot op heden vertelde ik alleen over die bijwerkingen die vaak voorkomen en die de therapie in gevaar kunnen brengen. En over de echt gevaarlijke bijwerkingen. Maar je doet het dus ook wel eens niet. Heb je een voorbeeld van iets waarvan je zegt...dat heb ik maar niet gedaan, want dan maak ik ze alleen maar bang? Ja, ik ben ook seksuoloog. Dus ik schrijf wel eens erectiemedicatie voor. Ik wil juist dat mensen die gaan nemen en dat ze dan weer vertrouwen in hun lichaam krijgen. Als ik dan vervolgens ga vertellen dat je er nogal eens hoofdpijn bij krijgt, ik weet niet of dat nou zo vreselijk handig is. En mensen zijn al gespannen, ze hebben die pillen ingenomen dus die laat ik ook wel eens weg. Andrea, is dat inderdaad ook een goede manier om dat nocebo-effect op die manier te vermijden? Nou, je moet er heel goed over nadenken want het nocebo- en ook het placebo-effect gaan uiteindelijk over vertrouwen, vertrouwen in de geneeskunde. Dus mensen moeten wel het idee hebben dat je eerlijk bent over wat je vertelt. Tegelijkertijd is het daarom inderdaad juist goed om het over het nocebo-effect eventueel te hebben. Dan kun je misschien andere woorden gebruiken. Je hoeft niet 10 keer pijn te noemen, of andere woorden maar zeg bijvoorbeeld dat 95 procent van de mensen GEEN last van iets heeft in plaats van 5 procent wel. Zulke kleine veranderingen in de communicatie kunnen al ontzettend veel doen en toch bewaak je dan het vertrouwen in de patiënt. Want wat zeggen jullie tegen mensen die al 1 of 2 prikken hebben gehad en zich toch zorgen maken? En misschien zijn ze zelfs door dit gesprek wel bang voor bijwerkingen. Als je je zorgen maakt, ben je altijd welkom bij de huisarts. En dan kunnen we het daar rustig over hebben. Andrea, wat zou jouw advies zijn? Onze ervaring is dat het inderdaad helpt dat mensen dit fenomeen kennen. En weten dat als ze zich zorgen maken, dat het erger kan worden. Dat kan ze helpen om er anders tegenaan te kijken. Maar natuurlijk heeft Pieter gelijk. Als mensen zich ernstig zorgen maken moeten ze hulp zoeken. Het is zo dat het nocebo-effect, als dat er één keer is dan blijft het ook vaak en dan kan het ook erger geworden. Dus het is belangrijk om daar iets aan te doen. En we weten dat goeie communicatie heel erg belangrijk is. En niet te veel aan denken dus eigenlijk? Vooral begrijpen dat de angst voor het medicijn een soort vicieuze cirkel kan veroorzaken en dat willen we met z'n allen niet. Dus ga vooral kijken bijvoorbeeld welk positief effect het vaccin zou kunnen hebben en waarvoor je het doet. Andrea, dank je wel. En Pieter, jij ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16527495 696.92 726 2021-05-25T22:00:00+00:00 yes no vaccin medicijn https://schooltv.nl/video-item/is-synthetische-kerosine-de-oplossing-voor-vervuilende-vliegreizen-brandstof-van-elektriciteit-w 2024-01-04T12:54:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37922.w613.r16-9.0ec1526.webp Is synthetische kerosine de oplossing voor vervuilende vliegreizen? | Brandstof van elektriciteit, water en CO2 Letterlijke tekst (indien aanwezig): Als we al ons transport klimaatneutraal willen maken is vliegen best wel een uitdaging. Want je kan geen lange afstand vliegen met een batterij. Hier in Amsterdam werken ze aan een oplossing: synthetische kerosine. En zo zouden we misschien toch klimaatneutraal kunnen vliegen. Ik ga eens kijken. Hee Wim. Goedemiddag. Dank je wel. Welkom. Dank je. Wat hebben jullie het leuk ingericht. Ja, prachtig, he? Een mooi kleurenpalet hebben we gekozen(!) Het is een container, maar er hangt meer aan dan ik normaal aan een container zie. Ja, absoluut. Dit is niet om standaard postpakketjes te versturen. Dit is een heel bijzondere container. Hierin kunnen we water met behulp van hernieuwbare stroom omzetten in groene waterstof en groene zuurstof. En die groene waterstof is voor ons een belangrijk ingrediënt om meer duurzame synthetische kerosine te kunnen maken. Dus je wekt elektriciteit op en daarmee splits je water in waterstof en zuurstof? Ja, absoluut. En de elektriciteit halen van de zonnepanelen op het dak achter jou. En dat wordt gebruikt om die watermoleculen te splitsen in groene waterstof en groene zuurstof. Dus dan moet je met de waterstof die je hier al hebt nog verder gaan ontwikkelen om tot die kerosine te komen? Ja, dat zou een hele mooie oplossing zijn. Want als je een duurzame vorm van kerosine kunnen maken die direct de bestaande vliegtuigen in mag dan heb je een hoop vliegen in een klap, absoluut. Er hangt al een brandstofgeur hier, kaarsvetachtig. Dat klopt helemaal. Dit is eigenlijk een hele bijzondere kaarsvetfabriek. En dat is wat je hier ruikt. Dit is een hele grote oven en die gebruiken we om een ander belangrijk ingrediënt, CO2... om te zetten in koolstofmonoxide. En dat is een belangrijk tusseningrediënt om uiteindelijk te kerosine te kunnen maken. Nou, in deze emmer zie je nu het product eraf lopen. En dat is dus het kaarsvet dat gemaakt wordt als we de koolstofmonoxide, afkomstig uit CO2 samen met nog meer groene waterstof omzetten in lange koolwaterstofketens. Door de hoge temperatuur ziet het er nu nog uit als vloeibaar kaarsvet. Maar als je het even laat stollen, dan ziet het er als volgt uit. Dus dit is hoe het tussenproduct eruitziet bij kamertemperatuur. Echt een heel groot stuk kaarsvet. Het is een theelichtje! Het is een enorm groot theelichtje, zeker. Het ziet er exact hetzelfde uit. Is het ook chemisch hetzelfde als die paraffine in een kaarsje? Het is heel vergelijkbaar, ja, het is bijna hetzelfde. Wauw. En dit is dus echt gemaakt van elektriciteit, water en CO2? Ja. Fascinerend, he? Ja. Absoluut. Oke. We gaan naar de TU Delft. Goedemiddag. Hier weten ze alles over de chemische processen die nodig zijn om een synthetische brandstof te produceren. In deze kluis vindt al het moois plaats. Ik verwacht een soort weerwolf die eruit komt! Hahaha. En gek genoeg zijn die processen al zo'n honderd jaar bekend. Waarom hebben we die zo lang laten liggen dan? Ja, de mens is bijzonder lui. Dus als iemand in de grond ging prikken en er kwam iets omhoog wat zou je dan moeilijk doen om een chemische industrie neer te zetten? Dus het gas bubbelde en het olie dat spoot dus het is een kwestie van: tel uit je winst, ga op je rug liggen, het komt vanzelf. En dat vonden wij allemaal makkelijk. En het affikken van die zaak, dat konden we nog beter. Het goede nieuws is dan wel dat die elektrische auto zeker die elektrische-batterij- technologie die hebben sinds het relevant is, tien, twintig jaar terug een hele grote sprong gemaakt. Kan dat hiermee ook gebeuren, dat het nu plots heel snel kan gaan? In principe ligt alles op de plank. Het gaat er alleen maar om dat mensen gaan investeren en hun fabrieken gaan ombouwen tot iets wat al kan. Want we kennen die reacties al van meer dan een eeuw geleden, we hebben de reactoren die in de conventionele industrie staan en het enige wat we nu doen is niet iets verbranden naar CO2 maar CO2 de andere kant uit sturen, naar wat je nog moet verbranden. Dit is de uitgang van de allerlaatste stap van het proces. En hier zie je dus kristalheldere druppels in het voorraadvat lopen. Het is inderdaad: het lijkt net water. En dit kan ik zo het vliegtuig in gieten? Ja, dit mag je zo in een vliegtuig bijmengen, dat klopt. Ik hoop dat ik ooit kan vliegen op dit soort kerosine. Maar nu vlieg ik helemaal niet natuurlijk. Nee, dat hoop ik ook. Nou, je ziet het. Ja, inderdaad. Een onzichtbare vlam, maar je ziet de hittewemeling wel. Ja. Dat het synthetische kerosine is, is niet bijzonder, dat het gemaakt is uit CO2 betekent het dat het duurzaam is. En dat is wel bijzonder. Dus dat is ook gelijk de kentering voor de toekomst, denk ik. We zitten nog steeds in de luie tijd waar de olie uit de grond komt. We moeten naar een proces waar we meer moeite in moeten steken, meer energie in moeten stoppen, kunnen we dat betaalbaar krijgen? Alles wat je moet maken kost geld. En als je het gratis uit de grond haalt, kost het minder geld. Dus alles wordt duurder, daar kan ik rustig van uitgaan. Hoeveel dat is? Het gaat om factoren, niet om ordegroottes. Ja. Het is complex, maar het is de oplossing voor een van de problemen van onze generatie. k wil alleen maar zeggen: dit is doenbaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16527496 376.96 625 2021-05-26T22:00:00+00:00 yes no brandstof CO2 duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/hoe-eerlijk-is-het-rekenmodel-achter-onze-verkiezingen-zo-worden-de-restzetels-verdeeld 2024-01-04T12:54:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37923.w613.r16-9.6b0e9b2.webp Hoe eerlijk is het rekenmodel achter onze verkiezingen? | Zo worden de restzetels verdeeld Letterlijke tekst (indien aanwezig): Is het rekenmodel achter de verkiezingen een eerlijk model? Dat bespreek ik met Filip Moons. Altijd al gefascineerd door de wiskunde achter verkiezingen. Zo deed hij een proef met het kiessysteem achter het Songfestival. En hij maakte een eigen app voor de Vlaamse verkiezingen. Hij studeerde wiskunde, werd docent en promoveert nu op wiskundedidactiek aan universiteit van Antwerpen. Filip, welkom. Ik moet zeggen dat mijn nieuwsgierigheid wordt geprikkeld als het gaat om de Songfestival en de systematiek daarachter. Is dat een beetje eerlijk? Niet helemaal. Die punten geven een orde aan, en daarmee mag je eigenlijk niet rekenen...maar dat is een ander verhaal. Voor een ander moment, als het Songfestival er is wellicht. Wat valt jou als Vlaming het meest op aan het Nederlands systeem? Amper een kiesdrempel. Met iets meer dan 0,66 procent van de stemmen heb je hier een zetel. Echt nationale verkiezingen, iedereen kan op Mark Rutte stemmen, dat kan bij ons niet. Bijvoorbeeld onze premier De Croo, alleen mensen in Vlaanderen kunnen daarop stemmen. Wij verdelen België in provincies en houden zo verkiezingen. Wat ook maakt dat een aantal Nederlandse provincie zich minder vertegenwoordigd voelen. Limburg bijvoorbeeld. En heel veel partijen. Wat het regeringsvorming en achteraf heel moeilijk maakt maar daar moeten wij Belgen jullie denk ik geen lessen in geven. Iets waar jij je over verbaast is bijvoorbeeld deze deelnemer. De Feestpartij, iedereen bli, ga stemmen, ga stemmen, ga stemmen! Vrolijk word je er wel van, maar dit is niet iets wat je in België ziet. Nee, wij hebben in België een kiesdrempel van vijf procent. Daar zou dit geen schijn van kans maken. En daardoor zouden ze ook niet opkomen, denk ik. Ik denk ook dat het moeilijk wordt voor meneer om in de Tweede Kamer te komen. Maar daarnaast is er wiskundig iets geks aan de hand van met de verdeling van de zetels. Daar praten we zo over door. Eerst kijken hoeveel werk er zelf vanaf weten hoe dat werkt. Sosha ging op pad. Er zijn nu heel even geen kiezers, dus we mogen even naar binnen. Hallo! Dag mevrouw. Dag dame en heer. Ik heb een vraag: hebben jullie wel eens van een restzetel gehoord? Wat er over is. Volgens mij zijn dat zetels die overblijven omdat er niet voldoende stemmen zijn dan en dan zijn er een aantal zetels die overblijven. M-hm. En weet u ook hoe die worden verdeeld? Ehm, nee. Dat weet ik niet. Heeft u enig idee hoe die dan verdeeld wordt? Nee. Dat zal ongetwijfeld intern door de partijen worden gemanaged. Of dat eerlijk is, is een tweede. Maar dat wordt volgens mij door de partijen intern geregeld. Nee, dat weet ik niet precies. Nee, dat kan ik natuurlijk niet weten. Want hoe zou ik dat moeten weten? Hebben jullie enig idee hoe dat vervolgens verdeeld wordt over de partijen? En toen bleef het stil. Ja, Filip, we hebben werk te doen. Wat we wel kunnen zeggen: Het wordt niet intern gemanaged. Absoluut niet. Er zit een heel mooi wiskundig systeempje achter. Dat gaan wij eens ontleden. Wij hebben dit voorbeeld gemaakt. In een fictief dorpje waarin 500 mensen hun stem hebben uitgebracht. Pardon, 5000. En er zijn tien zetels beschikbaar. Hoe gaat het dan verder? We gaan eerste prijs bepalen van een volledige zetel. 5000 stemmers, tien zetels. Delen we 5000 door 10, dan komen we uit op 500. 500 is de kiesdeler. Dat heb je aan stemmen nodig voor EEN zetel. We zien meteen dat de Piratenpartij en de Feestpartij dat niet halen. Helaas. Dat is typisch in Holland. Dat is jullie minikiesdrempel. En die doen niet meer mee. Ze gaan niet naar een grotere partij. Nee, die stemmen vallen weg. Want ze halen de kiesdeler niet. En dat moet je halen in het Nederlandse systeem. Dan hebben we 1900 stemmen voor de VVD. Daar past 500 exact drie keer in. Niet vier keer, want dan hadden we 2000 stemmen nodig. De PVV haalt 1450 stemmen. Daar passen twee volle zetels in. En D66 haalt 800 stemmen. Daar past 500 EEN keer in, dus EEN zetel. En dan hebben we hoeveel restzetels over? Vier restzetels. Dus we hebben zes volle zetels en dan vier restzetels. En daar begint de magie. Ja, en ter informatie: We hebben gekozen voor deze partijen omdat die op dit moment het hoogst in de peilingen staan. Laat we dan maar beginnen met het verdelen van de eerste restzetel. Hoe bereken je dat? Elke partij wil meedoen voor de restzetel. En dan moeten we berekenen welke prijs ze kunnen inzetten. Stel dat de VVD vier zetels zou halen. Ze hebben 1900 stemmen. Ze hadden al drie zetels en willen graag een vierde. 1900 delen door vier is 475. Dat is de kostprijs per zetel, willen ze vier zetels halen. Hetzelfde geldt voor de PVV. Die had al twee volle zetels en die wil graag een derde. 1450 gedeeld door drie is 483 stemmen per zetel. Hetzelfde voor D66. 800 gedeeld door twee is 400. Met die prijs gaat naar de verdeling van de eerste restzetel. En wie kan het hoogste inzetten? De PVV met 483 stemmen per zetel. Die halen de eerste restzetel. Dus het hoogste gemiddelde krijgt de eerste restzetel. Ja. Maar we hebben er nog drie te gaan. Wat gebeurt er met de tweede? Die gaat naar de VVD met 475 stemmen per zetel. Bij de PVV wordt het stemmenaantal nu gedeeld door vier omdat ze al drie zetels hebben en graag nog een vierde willen. Dan gaan we naar de derde restzetel. Bij de VVD is het nu: 1900 gedeeld door vijf. Want ze hebben al vier zetels en willen een vijfde. Dus hun inzet wordt 380. Dat is te weinig. Dus de derde restzetel gaat naar D66 met 400 stemmen. En dan valt er nog maar EEN te verdelen. Waar gaat die heen? Naar de VVD, met 380. Dat is de laatste restzetel. Zij hebben er nu twee gehaald. Dus die wint hiermee. Ja. Zomaar twee zetels erbij, nou ja, na die rekenmethode. Is het zo dat een grote partij per definitie het voordeel heeft? In het systeem van de grote gemiddelden zeker en vast. Eerder worden de grote partijen bevoordeeld dan de kleinere. En dat zien we ook goed terug in deze einduitslag. Ja. Je merkt dat de VVD 38 procent haalt maar ze halen 50 procent van de zetels. Dat heeft er ook mee te maken dat 17 procent verloren is gegaan van partijen die niet mee mochten doen volgens 't Nederlandse systeem. Nou is dit een fictief voorbeeld. Maar het is ook echt gebeurd. In 2017, bij de verkiezingen destijds. Ook toen heeft de VVD twee erbij gekregen. Ja. Kun je dit laten zien? Waar moet precies naar kijken? Kun je dit laten zien? Waar moet ik precies naar kijken? De kiesdeler was toen ongeveer 70.000 stemmen. Dat deel je door het aantal stemmen dat een partij heeft gehaald. Dan zie je dat de VVD 31 volle zetels heeft gehaald. En dat er in totaal al 141 volle zetels verdeeld waren. Dus er resten nog negen restzetels. De VVD wil heel graag nog een extra zetel erbij. Uiteraard. Dus zij delen die 2,2 miljoen stemmen door 32. Dan komen we uit op 69.900 stemmen. Daarmee halen ze ook de eerste restzetel binnen. Ze willen graag een 33e zetel...dus we delen hun stemcijfer door 33. Daarmee halen ze ook een tweede restzetel. Die rekensom kunnen de mensen ook thuis doen. Waren er 151 zetels geweest in de Kamer...dan was de derde restzetel ook voor de VVD. Mensen zullen zeggen: Ze krijgen er zomaar een paar zetels bij. Is het wel eerlijk? Eigenlijk wel. Er zijn 150 zetels. En de VVD haalt 22 procent van de zetels terwijl ze 21,6 procent van de stemmen hadden in 2017. Dus het is toch wel eerlijk. En we weten uit de wiskunde dat geen enkel zetelverdelingsysteem 100 procent eerlijk kan zijn. Als er twijfel is, bijvoorbeeld bij restzetels halen altijd de grote of de kleine partijen daar voordeel uit. Eerlijker kan niet. Eigenlijk niet. Er zit altijd iets... Inderdaad. Mooi exportproduct van Belgie. Ja. Heel het systeem van restzetels is de methode-d'Hondt en is uitgevonden door een Gentse professor. In 1882. En die wordt overal ter wereld gebruikt om parlementen proportioneel samen te stellen. En jij hebt hem hier ook weer de credits gegeven. Voila. Dank je wel, Filip. Graag gedaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16527497 565.04 805 2021-05-27T22:00:00+00:00 yes no verkiezingen politieke partij zetel https://schooltv.nl/video-item/het-geweld-in-israel-en-de-palestijnse-gebieden-uitgelegd-een-langlopend-conflict 2025-09-25T13:23:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37924.w613.r16-9.6fd149b.webp Het geweld in Israël en de Palestijnse gebieden uitgelegd | Een langlopend conflict Het geweld in Israël en de Palestijnse gebieden, een onderwerp dat vaak felle reacties oproept en waar grote verdeeldheid over is, wat het moeilijk maakt daar iets over te vertellen. Toch ga ik het doen. De geschiedenis in dit gebied kent veel spanningen en oorlogen en recent laait het geweld weer op. Daarbij speelde deze straat in Jeruzalem een rol, waar vier Palestijnse families uit hun huis zouden worden gezet. Het geweld nam snel toe. In verschillende steden wordt op straat gevochten en over en weer worden bommen of raketten afgeschoten. Wij leggen je uit waarom het geweld in Israël en de Palestijnse gebieden nu opnieuw is geëscaleerd. Wie dit geweld wil begrijpen, moet eerst mee terug in de tijd. Belangrijk daarbij: Het is onmogelijk om in tien minuten de volledige geschiedenis te vertellen. Voor nu gaan we eerst naar 14 mei 1948, sindsdien voor Israëliërs een feestdag, maar voor Palestijnen een zwarte dag. Dat zit zo. Op die datum stichtten Joden de staat Israël. In dit gebied. Dat is tot dan het Brits mandaatgebied Palestina. De Britten maken daar dus de dienst uit en beloofden al langer dat de Joden zich daar mochten vestigen, een eigen staat. Iets wat de Arabische inwoners overigens ook werd beloofd. De belofte aan de Joden stond vast in de Balfour-declaratie van 1917, waarna mondjesmaat Joden naar Palestina vertrokken. De stroomversnelling kwam na de Tweede Wereldoorlog, nadat nazi-Duitsland 6 miljoen Joden systematisch tijdens de Holocaust had vermoord. Israël zou een plek moeten worden waar Joden veilig zijn en dat vonden niet alleen de Britten, dat vond vrijwel de hele westerse wereld. De Joden zien het als een terechte invulling van een lang gekoesterde wens voor hun eigen staat. Het is dezelfde plek als waar het jodendom duizenden jaren geleden ontstond en waarvandaan Joden werden verjaagd. Maar in het gebied wonen Arabische inwoners en vechten Joodse en Arabische milities over wie waar mag wonen. Ook al voordat de staat Israël werd uitgeroepen. Uiteindelijk werden voor en na de oprichting tot 1949 ruim 750.000 Arabische inwoners verdreven, of ze sloegen zelf op de vlucht. Sommigen van hen vluchtten naar buurlanden, anderen komen bijvoorbeeld in de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever terecht. Ze belanden onder andere in vluchtelingenkampen. De Palestijnen noemen deze periode de nakba, de catastrofe. Oké, het gaat dus om dit stuk land dat in 1949 zo is verdeeld. Het gebied heeft enorme betekenis voor verschillende religies. Vooral de stad Jeruzalem. Die is uiterst heilig. Met als belangrijk middelpunt het oude ommuurde centrum, de oude stad. In het jodendom en de islam is de Tempelberg die daar staat van grote betekenis. Het is de plek waar Abraham een altaar gebouwd zou hebben om zijn zoon Izaak aan God te offeren en waar later twee Joodse tempels zijn gebouwd en vernietigd. Moslims geloven dat de profeet Mohammed hier naar de hemel ging. Later werd hier de Al-Aqsamoskee neergezet, één van de heiligste plekken binnen de islam. En voor christenen is Jeruzalem de stad waar Jezus sterft aan het kruis en opstaat uit de dood. Op de plek waar dat zou zijn gebeurd staat de Heilige Grafkerk. Omdat Jeruzalem voor zoveel mensen zo belangrijk is, is er bij het stichten van de staat Israël speciale aandacht voor de stad. Na het eind van de oorlog in 1949 is de stad opgesplitst in Oost- en West-Jeruzalem. Oost voor Jordanië en de Palestijnse Arabieren, West voor de Israëliërs. Er volgen jaren van oorlog en geweld die zeker belangrijk zijn en waar cruciale gebeurtenissen in plaatsvinden. Maar zoals gezegd, het is onmogelijk om alles te vertellen. Wat wel belangrijk is om de situatie van nu te begrijpen, is de Zesdaagse Oorlog in 1967, een oorlog tussen Israël en Arabische buurlanden. Israël bezet dan ook onder andere Oost-Jeruzalem, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. Sindsdien beschouwt Israël niet alleen West-Jeruzalem, maar ook Oost-Jeruzalem als Israëlisch grondgebied. Een groot deel van de internationale gemeenschap en de Palestijnen zelf zijn daartegen. Volgens het internationaal recht is het bezet Palestijns gebied. "De acties van Israëlische veiligheidstroepen zijn totaal onacceptabel." Er komen steeds meer Joden wonen in Oost-Jeruzalem, terwijl het dus wordt gezien als bezet Palestijns gebied. De Israëliërs die daar komen wonen, worden daarom kolonisten genoemd. Dus heel kort samengevat: al eeuwen gaat het eigenlijk om de vraag: Van wie is welke grond in dit gebied? Een beladen vraag die voor spanningen blijft zorgen. Een paar jaar geleden bijvoorbeeld, toen de voormalige Amerikaanse president Trump de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem verplaatste. "We erkennen eindelijk dat wat voor de hand ligt. Dat Jeruzalem de hoofdstad van Israël is." Het versterkte de Israëlische claim dat heel Jeruzalem van hen is. Trumps besluit stuitte internationaal op veel verzet. "Dit is een betreurenswaardig besluit dat Frankrijk niet goedkeurt. Het gaat in tegen het internationale recht en tegen resoluties van de VN-Veiligheidsraad." En recent veroorzaakte een rapport van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch ophef. Zij concludeerde dat Israël een apartheidsbeleid voerde voor Palestijnse inwoners, waar Israël meteen fel op reageerde. De regering noemt het onwaar en het ondermijnt het bestaansrecht van Israël als staat voor het Joodse volk, zei een minister. Nu je dit allemaal weet, terug naar nu. Ook begin mei is Jeruzalem weer het centrum van geweld. Specifieker, de wijk Sheikh Jarrah in Oost-Jeruzalem, waar vier Palestijnse families dus uit hun huis dreigen te worden gezet. In deze wijk wonen vooral Palestijnen. Want weet je nog, die 750.000 vluchtelingen die in 1948 hun huis uit moesten? Een klein deel van hen kreeg hier een woning. "Dit is mijn grootvaders huis. Ik ben hier geboren. Hier speelde ik met de buren, mar nu wonen er Israëlische kolonisten naast ons. We moeten op zoek naar een nieuw huis. Dat is niet makkelijk." De situatie in deze wijk staat niet op zichzelf. Sinds de oprichting van de staat Israël worden Palestijnse gezinnen vaker gedwongen uit hun huis gezet om plaats te maken voor Israëlische kolonisten. "Ze moeten weg. 'Wat vindt u daarvan?' Geweldig. Het werd eens tijd." Israëliërs spannen rechtszaken aan tegen Palestijnse bewoners met de claim dat de grond volgens de wet van hen is. Zit zo. Volgens de Israëlische wet hebben Joden het recht om grondgebied dat ooit gedocumenteerd Joods was terug te krijgen. Maar omdat Oost-Jeruzalem dus bezet gebied is, vindt de internationale gemeenschap dat Israël niet méér Israëli's in dat deel van de stad mag vestigen. Bovendien, Palestijnen kunnen geen aanspraak maken op een vergelijkbare wet. Zij kunnen hun oorspronkelijke huizen van vóór 1948 in Israëlisch gebied niet opeisen. De Verenigde Staten, de Europese Unie en de Verenigde Naties roepen Israël op te stoppen met de huisuitzettingen, maar daar geeft Israël tot nu toe nog geen gehoor aan. Deze zaak speelt in een tijd dat het überhaupt onrustig is in Israël en de Palestijnse gebieden, een paar dingen spelen daarbij een rol. Tijdens de ramadan is de sfeer vaker gespannen tussen Israëliërs en Palestijnen en door de coronapandemie hebben mensen het moeilijk gehad, onder andere door beperkende maatregelen. Volgens de Israëlische politie om te voorkomen dat er veel mensen zouden samenkomen in coronatijd, zetten ze hekken rondom de Damascuspoort, voor moslims een belangrijke ontmoetingsplek tijdens de ramadan. Dat besluit zorgde voor spanningen. Al jaren probeert Israël zijn greep op Oost-Jeruzalem te versterken en de ruimte voor Palestijnen in te perken. En dan is er nog het opkomend rechts-extremisme in Israël, bijvoorbeeld van het joodse Lehava, een groep die zich ook nu nadrukkelijker mengt in de onrust van de afgelopen weken en provoceert. Wat op de achtergrond ook nog meespeelt: dat de Palestijnse president Abbas de eerste verkiezingen in 15 jaar uitstelde. Hij zegt: Israël laat geen verkiezingen toe in Oost-Jeruzalem, dus ik stel ze uit. Maar Israël heeft er nog geen besluit over genomen. "In deze moeilijke situatie hebben we besloten de verkiezingen uit te stellen tot ook de Palestijnen in Jeruzalem hun stem mogen uitbrengen." Palestijnen verwijten Abbas dat hij alles uitstelt omdat hij er zelf niet goed voorstaat in de peilingen. En ze vinden dat hij te veel naar Israël luistert en een corrupt bewind voert. Dit alles zorgt voor een mix van woede, frustratie en oplopende spanningen. Zo ook tijdens het laatste vrijdaggebed van de ramadan. Nadat Palestijnen stenen en molotovcocktails gooiden, kwamen Israëlische agenten in de Al-Aqsamoskee en gebruikten daar geweld. Honderden Palestijnen en zo'n twintig Israëlische agenten raakten toen gewond. Het geweld escaleert. Hamas schiet raketten af op Israël. "We zaten in een schuilkelder toen er een bom ontplofte. Het was heel beangstigend." En Israël bombardeert gericht doelen in de Gazastrook, vaak met een waarschuwing vooraf. Aan beide kanten vallen slachtoffers. Tot nu toe zijn dat er meer aan Palestijnse zijde. Volgens experts komt dat vooral doordat Israël in de gewapende strijd technologisch superieur is aan zijn tegenstander. Zij hebben bijvoorbeeld een luchtverdedigingssysteem en veel geavanceerder militair materieel. Er zijn grote zorgen dat de gewapende strijd nog lang zal duren. Hoe dit verder gaat, is afwachten. Wij houden het in ieder geval voor je in de gaten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16529500 657.557 9900 2021-05-19T16:07:48+00:00 yes no Israël palestina https://schooltv.nl/video-item/de-hongaarse-opstand-in-verzet-tegen-het-communistische-bewind 2024-01-04T12:54:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37925.w613.r16-9.474745f.webp De Hongaarse opstand | In verzet tegen het communistische bewind Het mooie en inmiddels verwesterde Boedapest van nu lijkt in niets meer op het kapotgeschoten Boedapest van 1956. Hongarije was na de oorlog onder Russische heerschappij gekomen. Het land wilde in 1956 met een ware volksopstand de stalinistische terreur van zich afwerpen. En heel even, één hoopvolle week lang leek dat te gaan lukken. Maar op de kille ochtend van 4 november denderden van alle kanten Russische tanks de Hongaarse hoofdstad binnen en schoten, ondersteund door de luchtmacht de opstand aan flarden. In 1953 was de grote Russische leider Jozef Stalin overleden. Het bericht dat maarschalk Stalin als gevolg van een ernstige hersenbloeding op 73-jarige leeftijd is overleden. Een paar jaar later, in 1956, zou partijleider Chroesjtsjov een toespraak houden die de communistische wereld op zijn grondvesten deed trillen. Stalin, zo zei Chroesjtsjov. Stalin had zich schuldig gemaakt aan terreur en massamoord. Die toespraak sloeg in heel Oost-Europa in als een bom. In Boedapest werd het daarna snel onrustig en gingen de mensen massaal de straat op. Parlementslid Imre Mecs was toen student en medeorganisator van die eerste demonstraties. De wereld was verbijsterd. Wij ook, al wisten we wel van Stalins schrikbewind. Maar het bleek allemaal nog veel erger. En dat gaf de Sovjetleiding zelf toe. Meer dan ooit wilden we onszelf toen bevrijden. Maar de demonstratie kreeg een omvang die alle verwachtingen van Imre Mecs en zijn medestudenten overtrof. Niet alleen arbeiders, maar ook middenstanders en willekeurige voorbijgangers sloten zich aan. We waren wel met 60.000 tot 70.000 man. De menigte verspreidde zich. Een deel ging naar het stadspark om het reusachtige standbeeld van Stalin omver te halen. Vol hoop riep het Hongaarse volk aanvankelijk op tot vrijheid en democratische hervormingen. Maar al snel nadat de eerste communistische ster naar beneden was getrokken, bestempelde het regime de betogers als fascisten en contra revolutionairen. De eerste gewapende confrontatie vond plaats in de nacht van 23 op 24 oktober. Ik voelde dat de sfeer 's avonds al heel anders was dan 's morgens. Dit was geen radicale maatschappijhervorming meer. Nee, dit was een revolutie. De opstand in Boedapest sloeg over naar het hele land. Massaal gingen de Hongaren de machthebbers te lijf. Wij gaan op weg naar Mosonmagyaróvár, vlak bij de Oostenrijkse grens. In dit stadje liet de opstand uit op een ware nachtmerrie. De vreedzaam begonnen demonstratie ontaardde hier in een mysterieuze, aan inschakeling van massamoord en lynchpartijen. Tot op de dag van vandaag houden die gebeurtenissen de stad in een beklemmende greep. Hier begon het toen, bij deze oude legerkazerne. Net als in Boedapest verzamelde zich hier een uitgelaten menigte op het plein. Geza Kuroli was 19 toen hij was student. Agnes Gabor was 16. We kwamen van de kant van de fabrieken daar. We waren met een hele groep en we kwamen langs de straat daar hiernaartoe. We liepen met gebogen hoofd met elkaar te praten en te zingen tot we tegen de mensen voor ons opbotsten. En de commandant, dat heb ik later gehoord... de commandant vroeg: Wat willen jullie, jongens? En toen zei mijn broer: Niets bijzonders. Alleen de ster op het gebouw naar beneden halen. Toen draaide de commandant zich opzij. De officier hield zijn hand zo. Je zag hem met die hand toen eerst zo bewegen, en toen zo. Toen weerklonk er een salvo. Zonder waarschuwing schoten de soldaten die in loopgraven lagen te wachten hun machinegeweren op de ongewapende menigte leeg. Van alle kanten werd er op ons geschoten. Ze gooiden handgranaten naar ons. In de vensters daar stonden overal soldaten. Daarna volgden er meer salvo's. We werden in de rug geschoten. Ik keek om terwijl ik over de grond kroop. Toen zag ik dat het hoofd van mijn broer helemaal open lag. De bovenkant van zijn schedel was weggeschoten. Zijn hersenen lagen over het gras verspreid. Waarom die soldaten op de menigte schoten wist niemand, maar het gebeurde ook in een aantal andere steden. In Mosonmagyaróvárvielen tussen de vijftig en honderd doden en talloze gewonden. Tijdens een jaarlijkse manifestatie herdenken de bewoners de doden van 1956. Maar welke doden herdenken ze nu precies? Want nadat de slachtoffers waren weggehaald, bestormde de woedende menigte opnieuw de kazerne. Maar dit keer om de soldaten die geschoten hadden naar buiten te sleuren. Daar werden ze zonder enige vorm van proces gelyncht. Janos Feher jaar overleefde de schietpartij bij de kazerne. De volgende dag moest hij gewoon weer naar zijn werk. Hij zag de lynchpartij voor zijn ogen gebeuren. Waarom de lunchpartij plaatsvond? Omdat de mensen totaal verbitterd waren. Dat is ook goed voorstelbaar. Van de een was de vrouw doodgeschoten, van een ander een broer, zus, moeder of vader. Als je in zo'n situatie beland, dat je broer, zus, moeder of vader wordt doodgeschoten, staat echt niemand te applaudisseren. Iedereen wil dan genoegdoening. Ondanks al het geweld heerste er in het hele land optimisme over de toekomst. De eerste week na de opstand, de eerste vrije krant verscheen, er werden zelfs verkiezingen aangekondigd. Maar toen Hongarije aankondigde dat het zich zou terugtrekken uit het Warschaupact, ging dat zelfs Chroesjtsjov te ver. Enkele dagen later rolden de Russische tanks de hoofdstad binnen. Het Westen deed niks. Ze wilden om Hongarije geen conflict met de Russen riskeren. Na de Russische inval stelde Chroesjtsjov direct een nieuwe marionet aan: Kádár. Zeker dertigduizend mensen werden gedeporteerd naar Rusland of gevangengezet. Zo brak onder het bewind van Kádár de nieuwe tijd aan voor Hongarije. Niemand durfde meer over 1956 te praten. De mensen waren bang, niemand vertrouwde elkaar nog. Verklikkers waren overal. Hun aantal moet in de duizenden gelopen hebben. De verklikker netwerken van de geheime dienst waren zo omvangrijk dat iedereen vreesde te worden verraden door iedereen. Met als gevolg dat iedereen zweeg. Ik heb onze kinderen nooit wat verteld. Ik weet het niet. Het zal een onbewuste angst zijn geweest. Ze zagen de littekens op mijn been en vroegen ernaar. Ze wilden weten wat dat was en ik heb toen gezegd: Dat vertel ik ooit nog wel eens. De Hongaarse opstand. Een week van hoop, gevolgd door een periode van 33 jaar zwijgen. In 1989 viel het IJzeren Gordijn. De grenzen gingen open en de vrijheid waaide als een zachte lentewind het land binnen. Er is een immense vrijheid, een vrijheid van meerdere dimensies uitgestort over de Hongaren. En veel mensen kunnen daar niet mee omgaan. En dat was in 1956 anders. Toen wisten miljoenen mensen wel met vrijheid om te gaan. Maar de mensen zijn klein gehouden, onderdrukt, kapotgemaakt. Daar heeft het regime Kádár voor gezorgd. Dat is de meest kwalijke erfenis geweest van het regime Kádár. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16527500 628.608 3041 2021-05-19T16:00:00+00:00 yes no communisme Sovjet-Unie opstand Hongarije https://schooltv.nl/video-item/is-er-een-nieuwe-natuurkracht-ontdekt-experimenteren-met-deeltjes 2024-01-04T12:54:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37926.w613.r16-9.d4db001.webp Is er een nieuwe natuurkracht ontdekt? | Experimenteren met deeltjes Letterlijke tekst (indien aanwezig): Het beroemdste natuurkundige lab ter wereld, CERN, heeft een aanwijzing voor een nieuwe natuurkracht ontdekt. In deze 27 kilometer lange tunnel onder de grond bootsen ze een mini-oerknal na in de hoop meer te weten te komen over ons universum. Je hebt op de schoolbanken iets geleerd en nu zoveel jaar later heb je een experiment gedaan dat zegt van: dat was misschien initieel niet juist. Dat is toch wel de natte droom van een onderzoeker. De vier basiskrachten in de natuurkunde waaronder de zwaartekracht zijn misschien niet de enige natuurkrachten die er bestaan. Voor het eerst is er nu een hint dat er ook een kracht is die echt afwijkt van de kwantum- krachten die we nu kennen. Is er een nieuwe natuurkracht ontdekt? Dat bespreek ik met Jacco de Vries van Maastricht University. Als kind wilde hij astronaut worden en de fascinatie voor de ruimte bleef: Waarom ziet het universum er eigenlijk zo uit? Dat probeert hij te ontdekken door de kleinste deeltjes die er zijn te bestuderen. Bij het beroemdste natuurkundelab ter wereld, CERN, schreef hij zijn proefschrift en nu is hij betrokken bij het experiment waar de aanwijzing is gevonden voor een nieuwe natuurkracht. Jacco, welkom! Maakte je hart een klein sprongetje? Dit is waar je als natuurkundige al die jaren hard voor werkt. Het klinkt groots 'een nieuwe natuurkracht.' Is dat het ook? Wat we gezien hebben is een serieuze hint. Dat er iets is wat het standaardmodel ons huidige model van de natuurkunde toch net iets te ver gaat. Standaardmodel staat hier op deze mok waar je dagelijks uit dringt. Bijna dagelijks. Dit is de formule van hoe de wereld om ons heen in elkaar zit? Ja. Er zijn vier fundamentele krachten van de natuur. We hebben de zwaartekracht. Die kennen we allemaal. Elektromagnetische kracht. Die zorgt voor de aantrekking tussen ladingen. Maar ook belangrijke dingen in het alledaagse leven. Dat ik mijn hand niet door de tafel heen kan drukken. Dat komt door de elektromagnetische kracht. Dan zijn er nog twee iets minder bekende. Dat zijn de sterke kernkracht. Die zorgt ervoor dat atoomkernen bij elkaar kunnen blijven. Een soort lijm. Zonder die kracht hadden we geen periodieke tabel van scheikunde. Dat is erg prettig. En de laatste kracht is de zwakke kernkracht. Die zorgt eigenlijk voor radioactief verval. En speelt een belangrijke rol in kernfusie in de zon. En dan is er misschien een nieuwe bijgekomen. We moeten inzoomen tot aan het atoom. Jij moet ons vertellen wat we hier zien. Dit is een redelijk bekende foto van het Rutherford-model van het atoom. Je ziet een atoomkern in het midden. Dat bestaat uit protonen en neutronen. Dat zijn fundamentele kleine deeltjes. Daaromheen zit een zwerm van elektronen. Die zijn negatief geladen. De protonen zijn positief geladen en dat heft elkaar op. Zo'n atoom is elektrisch neutraal. En atoom vangt de kleine bouwsteentjes waar alles om ons heen uit is opgebouwd. Dus je maakt moleculen et cetera. Wat belangrijk is om te weten voor dit verhaal is dat in het standaardmodel hebben we van elk deeltje een paar zwaardere broertjes. Dat noemen we generaties. Een van die zwaardere broertjes van het elektron is muon. en daar gaan we het zo meteen over hebben. Een hele goede cliffhanger. Nog even voor de duidelijkheid. De broertjes van het elektron, daar waren aannames over. Die blijken dus misschien niet waar te zijn. Ja. Het standaardmodel van de fysica zoals op deze mok staat dat beschrijft drie van de vier krachten. De zwaartekracht laten we even achterwege. Daar heb ik de hele aarde voor nodig om iets van te voelen. Daar komen we wel mee weg voor nu. Die maakt eigenlijk geen onderscheid tussen de verschillende generaties. Behalve dat ze iets zwaarder zijn moeten ze zich precies hetzelfde gedragen. Wij zien bij het experiment op CERN dat het vervallen van hele zware deeltjes naar elektronen of muonen niet helemaal even vaak gebeuren. En daar gaat het model misschien schuiven. Daar gaan we zo meteen dieper op in. Ook over het verval en de tunnel waar jij het over hebt. Want in Amsterdam kunnen ze ook de allerkleinste deeltjes zien. Bij het Nikhef, het Nationaal instituut voor sub-atomaire fysica, doen ze precies dat: het onzichtbare, zichtbaar maken. Sosha ging kijken. Martin, wat is dit voor apparaat? Dit is een apparaat dat maakt straling zichtbaar. Ioniserende straling. Dat werkt door alcohol te laten verdampen. Die op een hele koude plaat weer te laten uitcondenseren. Wat je hier ziet dat zijn geladen deeltjes die door de alcoholdamp heen knallen. Wat bizar dat je dit kunt zien. Het lijkt een beetje op vliegtuigstrepen in de lucht. Precies. Ik zag daar een rechtspoortje. Dat was misschien een muon die eronder een flauwe hoek in kwam. Even wachten tot er een leuke kronkelige bij zit. Daar zit er eentje. Dat is waarschijnlijk een elektron. Die zijn licht en die kaatsen makkelijk rond. Daar zag ik er eentje. Een spoortje met een zijtak eraan. Dat betekent dat het elektron zo hard ging dat hij heel hard op een andere elektron botste dat hij weer een eigen spoortje maakte. Zo kun je van alles zien. Ik vind het bizar dat door deze bak gewoon zichtbaar wordt wat er continu om ons heen gebeurt. Ja. Ik ben er inmiddels aan gewend. Toen ik het de eerste keer zag stond ik er ook in eens meer bij stil. En gebeurt dus van alles om ons heen. Wat we gewoon niet zien. Wat we niet zien op microscopisch niveau. Het is er overal en het is er altijd. En hier is het zichtbaar. Dat is wel vet hoor. Het werd bijna hypnotiserend Ben jij daar ook nog van onder de indruk? Als je dat zelf ook ziet in CERN? Het blijft magisch. Als je heel veel met de data bezig bent dan wil je nog wel eens vergeten hoe bizar het eigenlijk is wat er allemaal gebeurt. Op CERN zijn het grote experimenten. Veel technische dingen die allemaal goed moeten gaan. Het is bijna een wonder dat het allemaal werkt. Laten we daarop inzoomen. Dat is wat jij ook doet. De allerkleinste deeltjes zichtbaar maken. In CERN. Ja, dat is die 27 kilometer lange buis, dat blauwe ding. Daar versnellen we dus in dit geval protonen dus waterstofkernen tot hele hoge energieën op elkaar. Die botsen vervolgens op elkaar. Daarmee maken we een kleine mini oerknal. Daar ontstaan nieuwe deeltjes uit. En die moeten we vervolgens waarnemen. Wat we nu zien is een detector. Een onderzoeksexperiment. Die maakt eigenlijk een soort snapshots foto's van al die deeltjesbotsingen. Dat gebeurt 14 miljoen keer per seconde. Wij zitten dan 100 meter daarboven op de begane grond. In een controlekamer met allemaal schermen te controleren of het allemaal een beetje soepel verloopt. Zit jij een hele tijd naar botsingen te kijken? Van hele kleine deeltjes? Het is iets geavanceerder dan dat. Het is natuurlijk vooral geautomatiseerd. Wij kijken of de processen daaromheen goed verlopen. En als die data er dan zijn ziet het er zo uit. Wat zien we hier? Dit is een voorbeeld van zo'n snapshot. Een foto. Op de achtergrond zie je vaag de detector. Die streepjes die je ziet, ik zal je er één aangeven, dat zijn de deeltjes sporen die we gereconstrueerd hebben. Een beetje zoals dat nevelvat wat in het filmpje te zien was. Maar dan met hele slimme elektrische signalen die dan doorgegeven worden aan de computer. Met slimme software reconstrueert de computer de deeltjessporen. Nog even terugkomen op de nieuwe natuurkracht. Wat zag je hier gebeuren waarvan je dacht...dit was niet de bedoeling zoals we dat in dit model hadden bedacht? Wat we zien aan de deeltjes sporen is wat voor deeltjes dat nou zijn. Wat voor deeltjes eruit gekomen zijn. Onder in het groen zijn twee muonen. Dat moet je even uitleggen. We bestuderen hele zware deeltjes die uit elkaar vallen. Dat gebeurt niet even vaak. Tussen elektronen en nuonen. Dat meten we simpelweg door te tellen op dit soort foto's. Hoe vaak zien we nou dat deeltjes vooral in muonen, ik weet het toevallig, dat zijn de groene streepjes. Hoe vaak gebeurt het in elektronen? Die lichtere broertjes. Volgens het standaardmodel moet dat dus even vaak gebeuren. Wij zien dus dat het net iets vaker gebeurt naar elektronen. Dat moet een nieuwe natuurkracht zijn die niet in het standaardmodel zit. Die dat dan zou verklaren. Ik probeer me dat voor te stellen. Jij zit achter dat scherm. Je begint te tellen. Zo simpel kan wetenschap ook zijn. En dan denk je: hier klopt iets niet. Dit model klopt niet. Dat doet iets met je. Jazeker. Wat deed het met je? Het is fantastisch. We leven hier al jaren naartoe. Met 1000 wetenschappers verzamelen we al jarenlang data. Langzaamaan wordt het steeds statistisch significanter. De afwijking wordt steeds groter. Je telt steeds grotere afwijkingen naarmate de data langzaam naar binnen komt. Op een gegeven moment is het over de magische grens heen. Dat noemen we significant. Drie sigma. Een technische term. Dan is het...Champagne. De echte ontdekking is nog niet daar. We moeten echt nog meer data verzamelen. Andere experimenten moeten dat nog bevestigen. De eerste serieuze hint is nu hier. Dat is ontzettend spannend. Nobelprijswaardig? Als dit inderdaad bevestigd wordt dan hebben we een vijfde kracht van de natuur erbij. En dat is echt Nobelprijswaardig. Dat je het even weten als het telefoontje komt uit Stockholm? Dat is goed. Dank je wel Jacco, voor je uitleg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16529507 633.96 908 2021-05-30T22:00:00+00:00 yes no natuurkunde atoom https://schooltv.nl/video-item/hoe-bestuur-je-een-containerschip-oefenen-in-een-simulator 2024-01-04T12:54:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37927.w613.r16-9.7d8a307.webp Hoe bestuur je een containerschip? | Oefenen in een simulator Letterlijke tekst (indien aanwezig): Containerschepen worden steeds groter en zwaarder en breder. Hier in Wageningen onderzoeken ze hoe zo'n schip in de problemen komt en hoe je dat kunt voorkomen. Wauw! Ja, Elisabeth. Ja, indrukwekkend, hoor. Welkom op de brug van de simulator. We zitten hier op een heel groot containerschip. 400 meter lang in het Noordzeekanaal. We hebben 20 knopen wind aan bakboordzijde. Die blaast ons naar de zuidelijke oever. Aan jou de taak om deze veilig door het kanaal te loodsen. Ik zal je erbij assisteren. Alstublieft. Begin maar even met het roer iets terug te leggen op vijf graden. Vijf stuurboord, toch? Ja. Dit is voor mij al heel indrukwekkend, deze simulatie. Ik heb ook echt het gevoel dat ik vaar. Het is gigantisch. Hoe is het dan om op een echt containerschip op de brug te staan? Hoe voelt dat? Dat is ook gigantisch. Het is ook gigantisch, het is bijna onwerkelijk. Je bent een klein mannetje op zo'n groot ding. 400 meter, vier voetbalvelden. We hebben hier ongeveer een voetbalveld voor ons. Het is niet te geloven. Maar achter ons hebben we nog drie voetbalvelden. Weten waar je bent is al moeilijk. Weten in wat voor positie je bent ten opzichte van het kanaal. Een stukje stuurboord, zie ik. Ja, heel goed. 15? Doe maar 10. Dit schip is ongeveer vergelijkbaar met de Ever Given? Ja. Dit is een 400 meter containerschip. Een ultra large container carrier. Wat is het grote verschil tussen de containerschepen nu en 10 jaar geleden? De schepen zijn de afgelopen 10 jaar verdubbeld in ladingcapaciteit. Ze zijn veel breder geworden en er wordt meer lading aan dek gestapeld. 10 jaar geleden hadden we zeven lagen containers aan dek...tegenwoordig hebben we 12 lagen containers aan dek. Echte drijvende flatgebouwen. Zeker, 60 meter hoog. Er zit een max aan hoe groot die containerschepen kunnen worden. Waar zitten wij nu? We zitten nu eigenlijk wel een beetje op de grens. Je ziet er niet alleen op het Suezkanaal maar ook het aantal containers dat overboord gaat...De belastingen op het schip zijn veel groter geworden. Met name ook de windbelastingen. En dus is het manoeuvreren met dit soort schepen echt wel kritiek geworden. Het is stressvol. De schepen zijn eigenlijk te groot voor een smalle sloot. De kleinere schepen hebben daar veel minder last van. Die hebben minder ruimte nodig om te varen. Grote schepen hebben behoorlijk veel ruimte nodig. Zeker als er dwarswind staat. Dit is een van onze zes testbassins. Hier doen we onderzoek naar schepen en platforms en willekeurige weerscondities en golfcondities. Nu is dit open zee. Als de grote containerschepen door een kanaal moeten varen spelen er hele andere krachten, welke allemaal? Bij kanalen heeft het water minder ruimte om langs het schip te stromen. Dat wil zeggen dat het sneller moet stromen. En door de hogere snelheid komt er een lagere druk. Daardoor wordt het schip naar de oever gezogen. Dat moet gecompenseerd worden met het roer. Dat betekent dat het schip eigenlijk onder een hoek door het kanaal moet varen. En dat wordt nog versterkt door windkracht. Als je dwarswind hebt op een schip op een kanaal en bij een groot schip moet je denken aan ongeveer 300 ton. Aan dwarskracht. En dat moet allemaal gecompenseerd worden met de normale schroef en het roer. Daarom moet het schip dus onder een hoek gaan varen. En dan krijgt het schip een drifthoek in het kanaal. Dat wil zeggen dat de richting van het schip, niet hetzelfde is als de richting van het kanaal. En is dit precies wat er in het Suezkanaal is gebeurd? We hebben wel gezien dat het schip sneller vaart dan normaal. Wat de reden daarvan is weten we niet. Het zou kunnen zijn om die drifthoek te verkleinen. Hoe harder het schip vaart, hoe minder groot de drifthoek hoeft te zijn. Dan denkt de kapitein, ik mag niet teveel driften, die gaat dan bijsturen en dan krijg je eigenlijk een overcompensatie. Ja, door een te hoge snelheid. En door de hoge snelheid krijg je weer effecten van het ondiepe water en van de oevers. Dan krijg je meer zuiging. Ik zet hem weer even op 20. Anders gaan we straks tegen de kant. 20 stuurboord. Wat jij nu doet, 20 stuurboord...je hebt wel eens dat de roerganger de verkeerde kant op draait. Zelfs als ze ervaren zijn? Zelfs als ze ervaren zijn draaien ze de verkeerde kant op en als je dat niet direct in de gaten hebt...dan raak je uit je balans en dan moet je dat snel corrigeren. Heeft u wel eens zo'n moment gehad? Ik heb zelfs van loodsen gehoord dat twee keer per wacht, dat is twee keer in de vier uur, dat een roerganger de verkeerde kant op ging. Zo! Een tikkie extra stuurboord? Ja, he? Ja. Je doet het goed, joh. Als je aan het einde bent gaat er een zucht van verlichting door het hele schip. Ah! We zijn er weer klaar mee. Het is gelukt. Veilig, zonder ongelukken. Doe maar even naar stuurboord. Ja, 30. En dan is het, missie geslaagd. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16529508 359.12 808 2021-05-31T22:00:00+00:00 yes no container transport scheepvaart https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-moordlustige-kat-poeslief-de-impact-op-de-natuur-van-wilde-katten-en-huiskatten 2024-01-11T15:26:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37928.w613.r16-9.c021670.webp Hoe maak je een moordlustige kat poeslief? | De impact op de natuur van wilde katten en huiskatten Nog nooit waren er zoveel huisdieren in Nederland. Mede door de lockdown steeg het aantal huisdieren tot 27 miljoen waarvan ruim 3 miljoen katten. En die geven problemen. Katten zijn namelijk roofdieren. We vinden nog wel eens een muisje of een vogeltje. Of een jong konijntje. Dat vind ik iets minder. Met name zwerfkatten zijn een echte plaag. En dit probleem hebben we al een tijd. Zoals hier op Schiermonnikoog. Juist nu voor de vogels het broedseizoen begint, is dat een probleem. Jaarlijks worden minimaal 17 miljoen vogels verslonden door katten. Dat is 32 per minuut. Ook deze seconden worden er weer vogels gepakt. En dit probleem hebben we al een tijd. Elisabeth ging eerder al kijken wat wilde katten kunnen aanrichten op de Waddeneilanden. Waarom zijn eilanden interessant als je wilt kijken naar katten en hun jachtgedrag? Schiermonnikoog is heel interessant omdat het een afgebakend geheel is. Als je wilt weten hoeveel katten er precies zijn kun je daar op Schiermonnikoog achterkomen. Op eilanden kun je onderzoeken of katten echt hele grote effecten hebben. Is daar al veel onderzoek naar gedaan? Er is heel veel onderzoek naar gedaan. We weten dat veel van de soorten die uitgestorven zijn...Dat is veel door katten en ratten gebeurd. Volgens mij zijn er in totaal officieel 33 vogelsoorten uitgestorven door introductie van katten. En dat is eigenlijk altijd op eilanden. Hier, op Schier? Nee, op eilanden wereldwijd. Dit zijn een paar van de vogelsoorten die de afgelopen 200 jaar zijn uitgestorven. Met hulp van de huiskat. Wat vooronderzoek heb jij naar verwilderde katten hier gedaan? In 2011 hebben we 15 wildcamera's neergezet op verschillende delen van het eiland. Daarmee kan je beesten individueel herkennen. Dus dan kan je kijken: welke katten zitten waar? En hoeveel zijn het er? Wat elke kat... Hee, kijk. Wat?! Boem! Wat zie je? Twee kattendrollen. Hier. Dit zijn drollen van verwilderde katten? Ja. Ze gebruiken, net als mensen, gewoon paden. Ze zijn best wel, eh...Kijk, dit zijn allemaal muizenbotjes. Dat zijn botjes?! Ik denk dat dit een gewricht is. Een kogelgewricht van het een of ander. Hier ook veerschachten. Dus deze heeft ook vogeltjes gegeten. Zo, hee! Er zit gewoon een hele donspartij in. Ja. Nou ja, daar heb je 'm. Een jong konijn. Dit is een konijn? Of haas. Of haas. Je kan het zien aan de lengte van het haar. Het is tamelijk lang. Ja. Dit is de poep van verwilderde katten. Betekent dat dus ook dat ze nu hier om ons heen zijn en misschien wel naar ons aan het loeren zijn vanuit de bosjes? Ja, deze beesten hebben wel echt een heel vast territorium. En dat kan je ook...Deze had zijn keutels begraven in een kuiltje. Vaak doen ze dat een beetje. Dan liggen er vaak meerdere keutels bij elkaar. Hier ligt er nog een. Dus het is heel goed mogelijk dat er hier nu gewoon op 8 meter afstand van ons een kat naar ons zit te loeren. Want zo zijn ze wel. Eind jaren 90 heeft iemand, met een baal hooi, geloof ik is het verhaal, een lading veldmuizen naar het eiland gebracht. Met Frans hooi, wordt gezegd. Altijd de Fransen de schuld geven. Die veldmuizen werden toen het grootste deel van het dieet van deze kat. Iedereen denkt altijd: katten eten vogeltjes. Dat is ook zo. Maar 80% ongeveer is muis. Dus dat is een van de dingen die we vonden. Het tweede is dat we vonden dat ze ratten eten. Dat is interessant, want ratten eten ook weer jonge vogeltjes. Dus daarmee onderdrukken ze een soort die ook een mogelijk probleem is. Ten derde vonden we dat de populatie exact even groot was als in 1986...toen er superintensief gejaagd werd. Dat is uitzonderlijk, want die jagers zullen niet altijd mis geschoten hebben. De populatie zal geslonken zijn. Dus er is een soort aanwas geweest. Hoe kan je dat verklaren? Er wordt gezegd dat katten zich sneller voortplanten op het moment dat er territoria beschikbaar komen. En omdat katten ook meerdere nesten per jaar kunnen werpen kan je heel snel die aanwas bij laten fokken. En kun je dus meer dan de totale populatiegrootte per jaar afschieten en ondanks dat blijft je populatie toch even groot. Wat ontzettend tragisch. Ja, dat is heel tragisch. Al die moeite voor niks. Ja. Die dieren worden afgeschoten voor niks. Ja. Dat is absoluut waar. Afschieten alleen werkt niet, wat helpt dan wel? Aangeschoven is Daan Bos, welkom. Jij bent ecoloog en werkzaam aan de Rijksuniversiteit Groningen. Je doet onder andere onderzoek naar katten en hun prooigedrag. Ik denk dat veel mensen die een kat hebben, kijken en denken: Nou, dat doet die van mij niet. Die zit ZO lekker bij mij op schoot. Helaas, de kat doet dat wel. Hij brengt van alles naar huis, maar laat ook veel in de natuur achter. Ze eten van alles. Insecten, kleine vogeltjes. Zoogdieren, ook grotere. En hun invloed is daarmee groot. Ze doden dieren, maar ze maken ook dieren bang. Zo'n merel in z'n nest durft dan niet z'n jongen te voeren omdat er een kat in de tuin loopt. Of deze haas, die flink te grazen wordt genomen. Ja, dit laat zien dat ze ook grote beesten pakken. Niet te geloven. Middelgrote zoogdieren. Dus de impact is heel groot. Er zijn problemen vanuit de natuurbescherming waardoor we het serieus moeten nemen. En problemen vanuit dierenwelzijn. Want veel zwerfkatten worden aan hun lot overgelaten. Ze hebben invloed op de natuur, maar hebben zelf ook een probleem. Dus de zwerfkatten zijn een probleem. Dat zagen we ook op Schiermonnikoog. Maar ook de katten thuis. Laten we daarmee beginnen. Er zijn dus katten thuis en katten in de natuur. En er zijn katten tussendoor. Die leven in schuren en parken. Drie groepen katten. Laten we beginnen met de huiskatten. Die af en toe 's nachts de deur uitgaan om een slachtpartij uit te voeren. Wat kun je doen om dat te voorkomen? De huiseigenaren zouden er veel aan kunnen doen door ervoor te zorgen dat er geen nieuwe aanwas is. Dat hun dier niet kwijtraakt in de natuur. Of dat hun dier niet bijdraagt aan nieuwe nestjes jongen die dan aan hun lot worden overgelaten. Binnenhouden. Het zou heel mooi zijn als ze de dieren binnenhouden maar ook registreren. Een klein chipje geven en bekendmaken dat jij de eigenaar bent. Dan kan het dier worden teruggevonden. Misschien ook vaccineren. Maar in elk geval steriliseren. Dat betekent? Dat-ie geen nieuwe jongen kan krijgen. Dan komen er geen nieuwe dieren bij in de natuur. Ik heb begrepen dat er nieuw onderzoek is waaruit blijkt dat als je iets meer speelt met je kat of ander eten geeft, dat ook helpt. Ja, een sympathiek resultaat. Ik ken de studie. Het laat zien dat als je wat speelt met ’n muisje of het dier een eiwitrijk dieet geeft het dan iets minder prooien mee naar huis neemt. Het is een deel van de oplossing. Net als het aanbrengen van een kraagje of een belletje. Het is sympathiek, maar het neemt niet de oorzaak weg. Wat doet zo'n kraagje? Het zet het roofdier op een nadeel. Het vogeltje kan makkelijker zien dat er een kat aan komt. En wat moet je nou doen aan die wilde katten? Als ze er zitten, dan is dit wat er gebeurt. Ze worden uit de natuur gehaald met steun van natuurbeschermingsorganisaties. Het mooiste is als ze worden gebracht naar een plek waar ze geen kwaad kunnen. Dus bij een baasje dat ze binnenhoudt. Of in een opvang, een kattenpension waar ze geen effect op de natuur kunnen hebben. Of op de landbouwgebieden. Want in die weidevogelgebieden waar we ons best doen om weidevogels te beschermen is dit probleem net zo groot. Dus op het platteland, in de stand en in de natuurgebieden is dit een belangrijk probleem. En het weghalen van katten uit de natuur, is wat er moet gebeuren. Hou je katten in lockdown. Dat zou geweldig zijn. Daan Bos, dank je wel. Alstublieft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16529509 499.36 483 2021-06-01T22:00:00+00:00 yes no huisdier roofdier kat https://schooltv.nl/video-item/de-bouw-van-de-berlijnse-muur-de-scheiding-tussen-kapitalisme-en-communisme 2024-01-04T12:54:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37929.w613.r16-9.da36f4a.webp De bouw van de Berlijnse muur | De scheiding tussen kapitalisme en communisme De beroemde schrijver Bertolt Brecht zag in 1953 hoe de socialistische Oost-Duitse regering een massale opstand van bouwvakkers door Russische tanks liet neerslaan. Hij schreef daarop een woedend gedicht. 'Die lösung', de oplossing. Zou het niet eenvoudiger zijn, zei Brecht, als de regering gewoon het volk ontbindt en een ander volk kiest in plaats van andersom. Acht jaar later, in 1961, kwam partijleider Walter Ulbricht met een geheel nieuwe oplossing om de onvrede onder zijn volk de kop in te drukken. Hij besloot zijn land, de DDR, hermetisch van het westen af te sluiten. Op dat moment waren er van de twintig miljoen Oost-Duitsers al ongeveer 3 miljoen het land ontvlucht. Dit zijn de schoenen van Hägen Koch. Hij was in 1961 cartograaf bij het Oost-Duitse leger. Hij kreeg de opdracht om met een pot witte verf op het wegdek een lijn te schilderen dwars door de stad. Die lange, vegerige, witte streep moest de grens aangeven. Daar op die lijn zou later de muur verrijzen. Dit is de grens. Dat is Berlijn-Kreuzberg en dat is Berlijn-Mitte. Dat is West-Berlijn en dat is Oost-Berlijn: kapitalisme en socialisme. Ik kreeg op 15 augustus 1961 bevel om met hoge functionarissen, onder wie Honecker en Mielke de grens door de hele stad op dit soort topografische kaarten te tekenen. Want er was niets geplant. Het was geïmproviseerd, op korte termijn. Ik tekende op de kaarten wat er gebouwd moest worden zodat de commandant van een bepaald gebied iets op papier had. De spanningen tussen het Oostblok en het Westen waren zo hoog opgelopen dat de Oost-Duitse partijleider Ulbricht opeens besloten had... volgens Koch slechts vijf dagen van tevoren, dat er een muur dwars door Berlijn moest komen. De grens liep in sommige straten daardoor soms dwars over de stoep. Hele families werden gescheiden. In de westerse media was constant te zien tot welke dramatische taferelen dit leidde. Een 77-jarige Oost-Berlijnse zweeft tussen angst en twijfel boven het springzeil van de west-Berlijnse brandweer. Dappere West-Berlijners grijpen in en ze vlucht naar de vrijheid. Die vrouw is het eerste dodelijke slachtoffer van de grens. Ze is door alle opwinding gestorven. Toen werd er nog niet geschoten. Dan heb je nog die vrouw die van de bovenste verdieping springt. De West-Berlijnse brandweer hielp haar met springzeilen zodat de mensen in hun springzeilen konden springen. De eerste generatie grensversperringen kon de vlucht bewegingen naar het vrije westen niet stoppen. En zelfs toen er uiteindelijk letterlijk een muur gebouwd was, zwaarbewaakt met spiegels en geweren, bleven de mensen voor wie die socialistische boeren en arbeiders heilstaat bedoeld was, het land ontvluchten. Men klom er met gevaar voor eigen leven overheen, groef tunnels onder de muur door. Zelfs de bewakers van de muur moesten in de gaten gehouden worden. Hagen Koch werkte 25 jaar lang als officier bij de Stasi, de gevreesde Oost-Duitse geheime dienst. Twee grenswachten hadden altijd samen dienst om op elkaar te letten, zodat geen van hen op rare ideeën kwam. De samenstelling wisselde om vertrouwelijkheid te voorkomen. Je wist niet met wie je ging werken? Je moest elkaar constant wantrouwen. De grenswacht is een mens als u en ik. Als je iemand iets aandoet, kom je in conflict met jezelf. Om dat conflict psychologisch onschadelijk te maken zeggen ze: Goed gedaan, je krijgt er een premie voor. Het bleef niet bij een extra premie. De grenswacht die een vluchteling had neergeschoten, kreeg vervolgens ook een langere vakantie. Hagen neemt ons mee naar het Invaliden Friedhof in Berlijn. Met niet aflatend enthousiasme legt hij uit hoe de derde generatie Muur, die vanaf 1965 gebouwd werd, werkte. De derde generatie Muur moest voorkomen dat mensen nog zouden vluchten. De mensen bedachten van alles om te vluchten. Daarom had je bij de derde generatie een, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht, negen, tien, elf op elkaar afgestemde versperringen om te voorkomen dat iemand van Oost naar West zou vluchten. Zo hebben we hier een veld met stalen pinnen. Als iemand wilde vluchten, struikelde hij en viel hij daarin. Dan staken de pinnen door zijn lichaam en bloedde hij dood. Hier hebben we de wachttoren, een verlichte strook, een wet waarlangs gepatrouilleerd werd, die loopt hier, deze asfaltweg. En hier loopt een aangeharkte controlestrook. Die aangeharkte controlestrook is 165 kilometer lang en loopt om heel West-Berlijn heen. Die aangeharkte controlestrook had maar één taak: Als vluchtelingen al die versperringen hadden overwonnen, moesten ze of ze wilden of niet, over die controlestrook en lieten een voetspoor achter. Als ze blij waren dat ze in het Westen waren, liepen de officieren die strook na om te kijken waar het voetspoor liep. Als dat hier gevonden werd, wisten ze wie ze ervoor moesten straffen. Die strook is een mechanisme om de bewakers in de gaten te houden. En dit grensstelsel werkt alleen in combinatie met alle versperringen. De derde generatie van de Muur wordt vanaf 1975 in een nieuwe, vierde generatie omgezet. Deze ronde torens worden door vierhoekige vervangen omdat de rode torens bij wind wiebelen. Dat was een risico. De torens bleven wel staan, maar werden niet meer bemand. Een vluchteling wist niet of er wel of niet iemand in zat. Die versperring werd vervangen door hoekelementen. De stalen pinnen werden verwijderd, omdat dit systeem ook door de beveiliging van het voorterrein even stabiel was als de derde generatie. De vierde generatie voldeed ook aan esthetische eisen want zolang de Muur er was, kwamen er toeristen in het Westen op af. Ze maakten foto's van alle vreselijke dingen aan de Muur zoals versperringen en grensblokkades wat een negatief beeld van de DDR opleverde. Dus het was eenvoudiger en mooier? En even zeker. Relatief mooi. Het oogde niet meer zo bruut. Hagen werkte zelf tot halverwege de jaren 80 bij de Stasi, maar hij vertelt liever over de geschiedenis van de muur dan dat hij aan zijn verleden bij de Oost-Duitse geheime dienst herinnerd wordt. U was bij de Stasi. Hou daar toch eens over op. Maar daar hebt u toch gewerkt? Natuurlijk. Ik organiseer culturele activiteiten. Ik zat niet achter mensen aan. Bij Stasi denk je... Maar sinds wanneer wist u in de tijd van de DDR dat het geen goed systeem was? Ik heb heel lang gezegd dat we toch beter waren dan de Hitler-dictatuur. Dat was ook niet waar, het leek anders. Dankzij de media konden ze niet zo hard optreden als Hitler. De methodes van die dictatuur waren zo geraffineerd. Niet altijd zichtbaar. En het ergste is: Veel dingen zijn in het geheim gebeurd, ook voor Stasi-mensen. Men denkt: Iedereen die bij de Stasi werkte wist alles van de Stasi. Maar het systeem van de Stasi functioneerde alleen doordat ieder alleen die informatie kreeg die hij voor zijn actuele taak nodig had. Je wist niet wat anderen deden. Dat is het perfide van dit systeem. Waarom wist ik dat niet? Hoe had ik gekund? Ik kon niet aan een ander vragen: Wat doe jij? Dat zou spionage zijn geweest. Oud geheim agent Hagen Koch. Op het moment dat de muur viel, viel hij ook van zijn geloof. Een jaar na de ineenstorting van het Oostblok gaf de eerste vrij gekozen Oost-Duitse regering hem de opdracht de afbraak van de Muur te leiden. Hij regelde dat brokstukken van de muur over de hele wereld verstuurd werden, onder andere naar de families Reagan en Kennedy. Koch is 180 graden gedraaid. Hij die als Stasi agent tot aan zijn oren in het DDR systeem zat, moet van het socialisme helemaal niets meer hebben. Een overlevingskunstenaar pur sang. Een oud gezegde luidt: Wie als jongere niet communist is, die heeft geen hart. Het klinkt zo verleidelijk: gelijkheid, geen armoede, geen ellende, geen oorlog. Wie op mijn leeftijd nog steeds communist is, heeft geen verstand. Want mensen zijn zo verschillend. Met het mensdom kun je geen socialisme en communisme opbouwen. We hebben zoveel verschillende belangstellingen en behoeften dat het communisme of socialisme een utopie is. Maar het klinkt zo verleidelijk. En alleen met wapengeweld en de Muur konden ze dat experiment voortzetten. Gelukkig is de Muur weg. En hopelijk doen we nooit meer zo'n experiment. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16530886 674.154 13763 2021-05-21T08:10:00+00:00 yes no communisme Duitsland Koude Oorlog https://schooltv.nl/video-item/beestenbrigade-bomen-slepen 2024-01-04T12:54:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/37000/images/37930.w613.r16-9.43cb29f.webp Beestenbrigade | Bomen slepen Vrolijk, educatief programma voor kleuters waarin dieren en natuur centraal staan. Boswachter Tim gaat met twee kleuters het land in om de natuur een handje te helpen. Ook laten kleuters zien welk bijzonder huisdier ze hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1726257 895.944 2028-05-22T22:00:00+00:00 6837 2021-04-12T14:02:15+00:00 yes no boom