https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-23 2024-01-04T12:42:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35663.w613.r16-9.79453dc.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 23 Blijf lekker in beweging met Nathan en Lavezzi! We gaan roeien, squatten met een dweilstok en draaien als een wasmachine. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16094700 897.237 617 2020-04-22T08:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-steven-brunswijk-jaelynn-workout-voor-thuis-dag-24 2024-01-04T12:42:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35664.w613.r16-9.05d2b62.webp Met Steven Brunswijk & Jaelynn | Workout voor thuis: Dag 24 Steven en Jaelynn zijn terug! Vind jij ook dat squatten lijkt alsof je een beetje moet poepen! Haha! Probeer maar eens! Ga lekker trainen en sport je niet alleen? Help elkaar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16094707 869.76 232 2020-04-23T08:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-25 2024-01-04T12:42:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35665.w613.r16-9.f5ee059.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 25 READY? GO! Nathan en Lavezzi zijn er weer voor je met een nieuwe workout! In deze training ga je je conditie trainen, maar ook een beetje je spierballen kweken. 15 minuutjes met de familie Rutjes. Go go go! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16105270 915.434 521 2020-04-23T22:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-steven-brunswijk-jaelynn-workout-voor-thuis-dag-26 2024-01-04T12:42:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35666.w613.r16-9.916a5bc.webp Met Steven Brunswijk & Jaelynn | Workout voor thuis: Dag 26 Steven en Jaelynn zijn er ook op Koningsdag voor je met een vette workout! Ken jij de wall-sit al? Die ga je echt voelen in je bovenbenen! En pas op bij de sit-ups, kan zijn dat je dan een scheetje moet laten... Haha! Elke schooldag een nieuwe #zappsportathome om fit te blijven tijdens de quarantaine! Blijf thuis en sport thuis! : ) https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16105271 873.642 719 2020-04-26T22:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/oorlog-stories-ik-ben-vrij-4 2026-03-31T15:00:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35677.w613.r16-9.470f0f5.webp Oorlog-stories | Ik ben vrij! (afl. 4 seizoen 1) Hoi, ik ben Esther. Wat superleuk dat je weer naar mijn video kijkt! Supergoed nieuws: Nederland is bevrijd en de oorlog is over! Toch kan ik niet helemaal mee feest vieren… Waarom en hoe mijn leven na de oorlog is? Dat zie je in deze laatste video alweer. Wie weet tot ooit ❤︎ Liefs, Esther Dit project is mede gefinancierd uit het NPO-fonds en een CO-productie van Steppingstone en EO. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_EO_16094563 678.037 4176 2020-05-08T13:15:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bevrijding https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-maak-van-jouw-tuin-een-vogelparadijs 2024-01-04T12:42:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35679.w613.r16-9.3b98a92.webp De Buitendienst | Maak van jouw tuin een vogelparadijs Hoe kan het dat de ene tuin barst van de vogels en er in de andere tuin nooit een te bekennen is? Matthijs geniet vanuit zijn tuinstoel volop van al het moois dat hij langs ziet vliegen terwijl Jonata geen enkele fluitende vriend heeft die hem komen bezoeken. Gelukkig kent Matthijs het geheim en geeft hij Jonata tips die iedere tuin tot een vogelparadijs maken! Ook helpt Matthijs ons in zijn vlog de vogels in onze tuin te herkennen. En om zijn tuin nog aantrekkelijker te maken, besluit Jonata zich te verdiepen in de lokroep van zijn favoriete Nederlandse tuingasten, lukt het hem om met zijn eigen stem de vogels naar zijn tuin te trekken? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311278 1189.224 8909 2020-05-08T16:30:00+00:00 yes no vogel tuin https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-163 2024-01-16T15:57:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35681.w613.r16-9.a2e1c61.webp Studio Snugger | Aflevering 163 Onderwerpen: Zomervakantie, Groen snot, Koekoeksei, Bankbiljetrestaurateur, Periscoopcontroller en Dirigeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1310607 953.529 13257 2020-05-10T07:00:00+00:00 yes no vakantie snot ei geld https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-de-schepping 2026-01-21T14:30:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35682.w613.r16-9.e51261b.webp De schepping | Verhalen uit de Schatkist Er zijn een heleboel mensen op aarde. In alle kleuren, maten en vormen. Maar moet je voorstellen dat er nog helemaal geen mensen bestaan. Stel je voor dat er nog nergens een mens te zien is. Stel je voor dat er nog geen planten zijn. Nog geen dieren. Nog geen piepklein grassprietje. Stel je voor dat er nog helemaal niks is! In het begin, heel heel lang geleden, was er helemaal niks. Alleen God was er. En God heeft een heel mooi plan: Hij gaat mensen maken. Maar daar begint hij niet mee. Het allereerste wat God doet, is licht maken. Dat is handig, want in het donker zie je niks. Het licht en donker noemt Hij 'dag één'. De tweede dag zegt God: 'Lucht en water!' Wauw! Wat een golven! Wat een mooie lucht! Hmm, maar nog wel een beetje ongezellig. De derde dag duwt God de zee opzij. Strand! God laat alle bomen en planten groeien. Het groeit en bloeit in alle kleuren van de regenboog. De vierde dag maakt God iets heel groots. Het is rond en het is heel heet. De zon. De zon. De zon maakt hij voor de dag, en voor de nacht maakt hij de... Maan. Maan. Met allemaal twinkelende sterren. Dan is het de vijfde dag, dan vult God de lucht met vogels. De zee vult hij met vissen. Overal zijn er vogels en vissen, in alle kleuren, maten en vormen. Wat een gefladder en gespetter! Dan is het de zesde dag. God maakt alle dieren op het land. Overal klimmen, kruipen en springen ze. Wat voor geluiden maken ze? Weten jullie dat? Oe oe aa aa! En wat nog meer? Wraaaaah! En een schaap? Meh-eh-eh-eh. Ja, wauw! Wat een dierentuin! En dan, nu zijn wij aan de beurt. God wil iemand maken die op hem lijkt. Iemand die meer zegt dan alleen 'mehhh' of 'piep'. Hij pakt een beetje aarde. Van die klei maakt hij een hele vreemde vorm. 'Pffffffff' doet God. De allereerste mens begint te ademen. Hij kijkt om zich heen. 'Ben ik dit?' Ja. 'Wauw, wat een prachtige plek. Mm, wat zijn die dingen die aan de bomen hangen lekker!' God laat alle planten en dieren aan de mens zien. Hij zegt: 'Jij mag voor ze zorgen. Geef ze een mooie naam.' Weten jullie een mooie naam te verzinnen? Olifant, tijger. Paard. Giraffe, tijger. Een leeuw! Die laat hij allemaal aan de mens zien. De zevende dag is speciaal. Dan rust God uit. God en de mens kijken samen naar de zonsondergang. 'Wauw', zegt de mens. 'Wat is het mooi! Goed gedaan, God.' 'Ja, goed hè.' Toch? Ja! Vinden jullie het ook mooi? Ja. Wat vinden jullie mooi? Eh, dieren. Planten. Bomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1258386 325.1 5761 2016-02-23T11:50:29+00:00 yes no bijbel christendom https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-de-slang-en-de-appel 2026-01-21T14:30:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35683.w613.r16-9.059844d.webp De slang en de appel | Verhalen uit de Schatkist Er is een prachtige plek. Er is geen pijn, verdriet of dood. Het paradijs. Daar wonen Adam en Eva. De allereerste mensen die God maakte. Ze spetteren er in hun blootje rond, plukken fruit van de takken en ze spelen met alle dieren. Behalve met... Sssss... Slang! Slang is boos op God. Want hij wil graag de baas over alles zijn. Ik krijg die mensen wel in mijn macht. 's Avonds wandelen Adam en Eva samen met God door het paradijs. Ze vertellen Hem alles. God neemt ze mee naar een boom, midden in het paradijs. God neemt ze mee naar een boom, midden in het paradijs. Dit is de levensboom, zegt God. Als je hiervan eet, dan leef je voor altijd. Daarna laat God ze een andere boom zien. Dit is de Verboden Boom. Als je hiervan eet, ga je dood. Wat is dood? zegt Eva. God laat een blaadje van de boom vallen. Het wordt bruin en geel. Hij droogt op en dan verdwijnt hij. Ooooh. Adam en Eva willen niet verdwijnen! Ze zullen nooit van de verboden boom eten. Ssssss... Slang heeft het gehoord. Hij bedenkt iets gemeens. Adam en Eva vallen in slaap. Sssss!! Eva wordt wakker. Daar is slang! Hij sist: God houdt jullie voor de gek. Als je hiervan eet, ontdek je wat goed en wat slecht is. Dan weet je net zoveel als God. Eet maar, Eva, ik zeg helemaal niks. Adam rekt zich uit. Eva laat hem de appel zien. Met een hap eruit. Wat heb je gedaan, Eva?! Wil jij ook net zo veel weten als God? vraagt Eva. Adam hapt. Oei. Adam! Eva! roept God. Hij wil net als altijd met ze praten. 'Waarom verstoppen jullie je?' 'We zijn in ons blootje!' Adam en Eva schamen zich. 'Hoe weten jullie dat ineens? Hebben jullie soms van de Verboden Boom gegeten?' 'Het is haar schuld!' Adam wijst naar Eva. Nietes, roept Eva. Het komt door Slang! Hij zei dat we moesten eten. God is er verdrietig van. Hij is boos op Slang. Hij geeft hem op z'n kop. Slang! Jij blijft het de mensen misschien moeilijk maken. Maar ik zorg ervoor dat er iemand komt die jou zal doodslaan. Voor altijd. Adam en Eva kennen nu pijn en verdriet. God zegt: Als jullie nu eten van de Boom van het Leven, blijven jullie voor altijd leven. En dan blijven jullie ook voor altijd bang! Dat wil Ik niet. Daarom moeten jullie weg uit het paradijs. Maar: Er komt een dag dat jullie wel weer bij Mij wonen en dan kunnen jullie lekker van de Levensboom eten. Adam en Eva gaan de wijde wereld in. Ze krijgen kinderen en vertellen hen het verhaal. Er is een prachtige plek. Er is geen pijn, geen verdriet en geen dood. Het paradijs. En ooit zullen we er weer wonen. Hebben jullie een lievelingsplek? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1284501 359.52 6658 2020-04-28T03:00:00+00:00 yes no bijbel christendom https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-de-ark-van-noach 2026-01-21T14:29:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35684.w613.r16-9.b00facb.webp De ark van Noach | Verhalen uit de Schatkist Er is een man. Noach. Hij is druk aan het zagen en timmeren. God heeft namelijk iets tegen hem gezegd. 'Ik ben verdrietig. Ik heb de mensen gemaakt om voor elkaar te zorgen. En voor de dieren. En de aarde. Maar ze denken alleen aan zichzelf. Ze worden steeds hebberiger en steeds gemener. Straks maken ze alles wat er is kapot. Dat mag niet gebeuren! Jij bent een goed mens, Noach, Ik heb je nodig. Jij en je gezin moeten Mij helpen om de wereld te redden!' 'Natuurlijk helpen we,' heeft Noach gezegd. Noach moet van God een hele grote boot bouwen. 'Haha Noach!', lachen de mensen. 'Doe toch niet zo maf. Er is hier helemaal geen water.' 'Nog niet,' zegt Noach. Prrr! Tuut! Er komen twee olifanten aan! En twee paarden, hoe doen die? Weten jullie dat? Hi-hi-hinnik, twee schapen, beh, twee apen... Oe-oe, het houdt niet op. Een dierenoptocht, allemaal twee aan twee. Die dierenoptocht gaat de boot in. Dat is Gods plan. Noach moet ook de dieren redden! Nou, duifje, zegt Noach, dat wordt poep scheppen. Iew, vies he! God doet de deur van de boot dicht. Spet. Spat. Regendruppels. Het begint, zegt Noach. Water stort uit de lucht naar beneden. Het komt overal vandaan. Een torenhoge golf raast op ze af. Hou je vast! Waah! Ze varen. Dagen en nachten achter elkaar. Regen, regen en nog meer regen. Eindelijk stopt het met regenen. Noach kijkt rond. Overal water. Als God het genoeg vindt, begint God hard te blazen. De wind begint te waaien. Het water zakt. Blazen jullie mee? PFFFF! De boot zit vast! Bovenop een bergtop. Noach laat zijn duif los. Maar die komt terug, want hij kan geen droog plekje vinden om uit te rusten. Jongens, we moeten harder blazen! Pfff! Noach stuurt zijn duif weer weg. Weer komt-ie terug, maar! Nu heeft-ie een takje in zijn snavel. Takje? Aha! De boomtoppen zijn droog! Pff! De derde keer komt de duif niet terug. Ze heeft een droge plek gevonden! Kan ze eindelijk een eigen nestje bouwen. Noach, ga de boot uit, zegt God, Zorg goed voor de dieren, de aarde en elkaar. Vasteland! Joehoe! Noach en zijn gezin springen en dansen en rollen in de blubber. Plotseling worden ze stil. Ze kijken omhoog. Zoiets moois hebben ze nog nooit gezien! Als je een regenboog in de lucht ziet, zegt God, denk dan aan dit: Ik zal nooit meer alles wegspoelen met water. Dat beloof ik. Samen moeten we er iets moois van maken. Net zo mooi als deze regenboog. Hebben jullie wel eens een regenboog gezien? Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1265623 358.91 8125 2020-04-30T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-een-zoon-voor-abraham-en-sarah 2026-01-21T14:29:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35685.w613.r16-9.7978833.webp Een zoon voor Abraham en Sarah | Verhalen uit de Schatkist Er wordt van alles geboren in het tentenkamp van Abraham en Sara. Meeh! Een lammetje. Boeh! Een kalfje. Blrr! Een kameeltje. Maar Sara is verdrietig. Ze zou zo graag voor een eigen baby willen zorgen. Wij krijgen vast geen kindje meer. Wij krijgen vast geen kindje meer. 'Nee Sara!', zegt Abraham. God heeft ons een kindje beloofd! En als onze zoon komt, ga ik hem van alles leren. Ik ga wedstrijdjes met hem doen op onze snelste kamelen. Sara lacht een beetje. Gekkerd. Je bent toch veel te oud voor wedstrijdjes. Het is nacht, maar niet iedereen slaapt... Abraham schudt Sara wakker. Sara! Snel, naar buiten! Gapend volgt Sara Abraham. Abraham wijst omhoog. Wat zie je? 'Ehm... sterren', zegt Sara. Maar tel ze eens. Sara begint: Eén... twee, drie, veel. Mag ik weer slapen? 'Nee Sara, God heeft weer met me gepraat! Hij zei dat wij heel veel kinderen krijgen, kleinkinderen en achterkleinkinderen! Net zo veel als er sterren zijn. En ooit zit er ook een hele bijzondere koning bij. Een koning die alle mensen blij gaat maken!' 'Lieverd, we hebben nog niet eens één kind.' Abraham schudt zijn hoofd: 'Als God het zegt, dan gebeurt het.' Abraham gaat voor zijn tent zitten en telt de sterren. Elke nacht telt en telt hij: één, twee, drie, vier. Nachten gaan voorbij. Driehonderdmiljoen- tweehonderduizend... Jaren gaan voorbij. Honderdmiljoenvierhonderd... eh... Ik ben de tel kwijt! En jullie? Vijfhonderd? Vijfhonderd. Elke nacht telt Abraham tot het ochtend is. En dan gaat hij zijn kamelen voeren. Maar Sara zegt verdrietig: Hou maar op met tellen. Wij zijn nu zo oud als een overovergrootvader en een overovergrootmoeder. Sara is ook ouder geworden. Elk jaar telde zij de lammetjes. Mehh! En de kalfjes. Boeh! En de kameeltjes. Blllrr! Maar de tent van Abraham en Sara, die bleef leeg. Op een snikhete dag komen er drie vreemde mannen langs. Abraham gaat op hen af. Kom bij ons uitrusten. Het is te warm om te reizen. Abraham en Sara geven hun gasten heerlijk te eten. Maar dan zegt één van de mannen iets raars. 'Sara, over één jaar zul jij een kindje krijgen.' Sara lacht. 'Wij zijn toch veel te oud om een kindje te krijgen?' 'Toch is het zo', zegt de mysterieuze man. En weer gaat er een heleboel tijd voorbij. Wat heb ik toch een dikke buik, denkt Sara. En nog meer tijd... Sara's buik wordt groter en groter. En nog meer tijd... Weeh! Horen jullie dat ook? Ja. Ja? Hoe doet een baby! Weten jullie dat? Kunnen jullie dat nadoen? Weh, weh. Het komt uit de tent van Abraham en Sara! Ze hebben een jongetje gekregen! Abraham is er stil van. Het is precies één jaar geleden dat die meneer heeft gezegd dat we een kindje zouden krijgen! Dat was een engel van God! Abraham en Sara lachen. We noemen onze baby Isaak. Dat betekent lachen. Want het is God, die ons aan het lachen heeft gemaakt. Wauw. Hebben jullie ook wel eens heel ergens heel lang op moeten wachten? Bij het zwemmen duurt het ook lang! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1284502 357.05 4946 2020-05-01T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-eliezer-vindt-rebekka 2026-01-21T14:28:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35686.w613.r16-9.c1008d3.webp Eliëzer vindt Rebekka | Verhalen uit de Schatkist Er wordt een man uitgezwaaid. Het is de knecht van Abraham. Eliëzer. Hij gaat op reis. Met zijn kameel. Kom, ouwe Bobbelaar, wij hebben een heel belangrijke opdracht. Mmm, doet Kameel. Ja, onze leider Abraham is uitgekozen door God om de vader te worden van ontelbaar veel kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen. En wij gaan daaraan meehelpen. Wij gaan een vrouw zoeken voor de zoon van Abraham: voor Isaak. Mmm, doet Kameel. O... Straks kies ik de verkeerde vrouw! Als ze dom is, wordt heel Abrahams volk dom. Dan verpruts ik Gods plan! Mmmm, doet Kameel. En ze moet ook nog eens uit de goede stad komen. Uit de stad waar Abraham vroeger woonde. Die stad ligt in een heel ver land. Eliëzer is dagen onderweg. En nachten. Hij kan er niet van slapen: Moet het meisje nou mooi zijn? Of lief? Of slim? Bobbelaar! Ik weet het! Ik laat God gewoon kiezen. Als we aankomen bij de stad, hebben we natuurlijk dorst. Dan stoppen we bij een waterput. Ik vraag daar een meisje om water. En als ze me dat geeft én jou én de andere kamelen ook, dan is zij het meisje dat God heeft gekozen! Dat wordt dan de vrouw van Isaak. Mmmmmm, doet Kameel. Ze komen aan bij een waterput. Hee, daar komt een meisje aan. Asjeblieft, mag ik wat water, vraagt Eliëzer. Tuurlijk! Het meisje laat haar kruik in het koele water zakken. Zo. Plons! Hebben jullie lang gereisd? Jullie hebben vast dorst. Ze haalt haar kruik omhoog. Ze geeft Eliëzer wat water. En dan loopt ze naar Kameel. Slllurp, doet Kameel. En de andere kamelen slurpen ook. Eliëzer staat stil naar haar te kijken. Zij... zij is het! Zij is het gewoon! Dank U wel, God! 'Ehm, hoe heet je?' 'Rebekka.' 'Rebekka, mag ik met jou en je familie praten?' Ze gaan naar de ouders van Rebekka. Zal haar familie Abraham nog kennen van vroeger? Hij vraagt het. Wat?! Abraham is zelfs een verre oom! Het kan niet beter! Eliëzer schraapt zijn keel. Vinden jullie het goed dat jullie dochter gaat trouwen met de zoon van Abraham? Haar ouders vinden het goed. Maar Rebekka moet ook ja zeggen. Moet je je voorstellen, weg van je ouders, naar een vreemd land, trouwen met een man die je niet eens kent. Eliëzer zweet ervan. Het is zo spannend! Jaaa! roept Rebekka. Ik mag op avontuur! Gelukkig, ze wil mee! De volgende dag springt Rebekka op een kameel. Ze kunnen haar bijna niet bijhouden! Zo snel rijdt ze. Twee dagen eerder dan ze dachten zijn ze terug. Eliëzer en Kameel hebben het er warm van. Maar Rebekka springt fris van haar kameel. Daar loopt Isaak. Als ze haar maar leuk vindt, fluistert Eliëzer. En Isaak... die vindt haar heel erg leuk! Eliëzer geeft Kameel een dikke knipoog. Gods plan komt helemaal goed! Mmm, doet Kameel. Hebben jullie ook zo'n dorst gekregen? Ja. Wat vinden jullie lekker om te drinken? Appelsap. Niet zo lekker. Nee, niet zo lekker? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1265627 420 1679 2020-05-04T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-jacob-en-esau 2026-01-21T14:28:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35687.w613.r16-9.e7b3a5d.webp Jacob en Esau | Verhalen uit de Schatkist Er zijn twee broers. Jacob en Esau. Esau is de oudste. Hij houdt van vechten. En jagen op beesten. Hij vindt zichzelf veel stoerder dan zijn broertje. Hm. Het is maar goed dat ik de oudste ben. Als papa doodgaat word ik de baas over de hele familie! Jacob is bang. Mijn broer denkt alleen aan vechten. Als hij de baas wordt, wordt het oorlog! Dan jaagt hij niet meer op beesten, maar op mensen. O, o... Esau komt thuis van de jacht. Gooi dit vlees maar op de barbecue! Hee, kook jij soep?! Geef hier. Jij mag de soep, begint Jacob, maar mag ik dan later de baas worden? Esau moet lachen: Hahaha! Jij?! Hahaha! Tja. Als baas moet je alleen maar luisteren naar dat gezeur van iedereen. Liever jij dan ik. Hier met die soep! Zie je wel, denkt Jacob. Hij wil later papa's geld en beroemd worden om zijn spierballen. Onze familie kan hem niks schelen! Wie zal er later voor iedereen zorgen? Op een dag rent mama op Jacob af: Snel! Papa denkt dat hij doodgaat. Hij wil Esau zometeen de baas maken! Maar jij moet de baas worden! Dat heeft God gezegd, toen je in mijn buik zat. Hè?! Jacobs oren tuten van verbazing. Heeft God gezegd dat ik de baas moet worden?! Ja! Kom! Mama trekt Jacob mee. Je vader is ziek. En hij kan niet goed zien. Doe net alsof je Esau bent. Maar, maar... Esau heeft overal haar en ik niet. Hier, zegt mama. Met dit geitenvelletje onder je shirt ben je net zo harig als Esau. Ze duwt Jacob zo de tent in. 'Papa?' 'Esau? Ben jij dat? Kom dichterbij.' Papa voelt. En hij ruikt. En hij voelt weer. 'Hm. Je lijkt dunner?' 'Eh, ja, dat komt van 't jagen,' verzint Jacob. 'Mijn zoon.' Papa legt zijn handen op Jacobs hoofd. 'Nu ben jij de baas. Over de hele familie. Dit is een afspraak met God. Dat kan geen mens veranderen.' Het is gelukt. Jacob is nu de baas. Daar komt mama. Ren weg! Je broer weet 't. Hij wil je slaan! Ga naar je oom, daar ben je veilig. Jacob rent ver weg tot hij 's avonds neervalt. Iedereen is boos. En God? Is het wel waar wat mama zei over God? Ik ging liegen tegen mijn eigen vader! Nou. Een goede baas doet zoiets toch niet? Opeens scheurt de hemel open. Wat een licht! Het is God! Krijgt Jacob straf? God zegt: Jacob, je zal niet alleen de baas zijn van je familie, maar je zal de baas zijn van een heel volk. En ik zal je altijd beschermen. Jacob staat blij op: Hij krijgt een nieuwe kans! Liegen is stom. Ik zal nooit meer de baas spelen. Ik ga een echte baas worden. Een goede. Eentje die zorgt voor zijn mensen. Hebben jullie weleens een nieuwe kans gekregen? Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1265629 357.79 3435 2020-05-06T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-koningin-esther 2026-01-21T14:26:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35688.w613.r16-9.7305f3a.webp Koningin Esther | Verhalen uit de Schatkist Er is een mooi meisje. Esther. Ze is op avontuur en rent door de stad. Een soldaat grijpt haar vast. Meekomen! Wij verzamelen mooie meisjes. En met het allermooiste meisje gaat de koning trouwen. Ik wil niet bij de Mooie-Meisjes-Verzameling! roept Esther. Iedereen moet doen wat de koning wil, zegt de soldaat. In het paleis moet Esther heel lang in bad, supervaak naar de kapper en alleen maar piepkleine hapjes eten. Ze mag niet meer rennen en ook niet meer op avontuur. Psst. Daar is haar oom, Mordechai. Hij is een vriend van de koning en werkt in het paleis. Vertel niemand dat je Joods bent, Esther! Ons volk is anders. Als ze weten dat je Joods bent, krijg je misschien problemen. Dan ziet de koning Esther. Van alle mooie meisjes, vindt de koning haar het allermooist! Ze wordt koningin! De koning heeft twee goede vrienden. Oom Mordechai en Haman. Haman is jaloers, hij wil de enige beste vriend van de koning zijn. Hij bedenkt een gemeen plan om oom Mordechai weg te krijgen. Hmmm, denkt hij, oom Mordechai is Joods. Haman liegt tegen de koning. Ahum. Weet u, de Joden vinden u stom. Ze willen de baas zijn. Straks grijpen ze de macht! We moeten alle Joden doodmaken! In de naam van de koning stuurt Haman een brief door heel het land. Er staat in dat iedereen op een speciale dag, de Joden moet doodmaken. Esther gelooft haar oren niet. De Joden zijn helemaal niet slecht! Ze houden van de koning! Jij bent de enige die ons kan redden, Esther, zegt oom Mordechai. Je moet de koning vertellen dat Haman liegt. Maar oom, zegt Esther, wat als de koning mij niet gelooft? Dan zegt hij: Weg met Esther. Straks zijn we allemaal weg, Esther. Die verschrikkelijke dag komt steeds dichterbij. Maar God geeft ons een kans! Die kans ben jij, koningin Esther. Red ons. Esther nodigt de koning en ook Haman uit. Lieve koning. Zeg het maar, Duifje, zegt de koning verliefd. Maar Esther bibbert. Zo eng. Er is een man die liegt over mijn volk. Hij wil ons vermoorden. Hij wil mij doodmaken. Jou doodmaken?! schreeuwt de koning. Wie is die leugenaar?! Weg met hem! Haman is bleek geworden. Esther wijst. Haman, uw vriend. Ze vertelt de koning dat Haman alles over de Joden verzint, alleen om haar oom Mordechai dood te maken. De koning stormt weg. Hij stuurt de allersnelste koninklijke paarden door heel het land, met een brief. In mijn Koninkrijk mag niemand vermoord worden omdat ze anders zijn. Laat de Joden met rust. Zijn de paarden snel genoeg om de brief af te leveren? Ja! Gelukkig net op tijd! De verschrikkelijke dag wordt een feestdag. Esther is een beroemde koningin geworden. En Haman? Die is weg. Die is nooit meer gezien. Hebben jullie wel eens iets engs moeten doen? Of iets spannends? Dit vind ik spannend. Vind je dit spannend? Spannend verhaal hè? Ja! Ik vind het ook spannend! Ik ook! Ik ook! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1265632 360 3777 2020-05-07T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-jozef-en-zijn-gemene-broers 2026-01-21T14:27:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35689.w613.r16-9.0830e6a.webp Jozef en zijn gemene broers | Verhalen uit de Schatkist Er zijn 12 broers. Eentje heet Juda. Hij is jaloers. Op Jozef. Een jongere broer. Jozef kreeg van papa een supermooie jas. En Juda kreeg niks. 'Papa houdt veel meer van Jozef', zegt Juda. Jozef loopt langs met zijn nieuwe, mooie jas. Opeens grijpen de broers hem beet. En ze pakken de jas. En hoppa! Ze gooien hem in een lege waterput. Kijk, koopmannen. Ze gaan naar een ver land, Egypte. 'Neem Jozef mee', roept Juda. 'We verkopen hem als slaaf.' Als slaaf? Wat is dat? Weten jullie dat? Nee. Nee? Nee. Een slaaf moet heel hard werken en hij mag nooit meer weg. Jozef wordt als slaaf meegenomen naar Egypte. 'Zo', zegt Juda, 'nu zal papa ook weer eens iets met mij doen.' De broers maken scheuren in de jas van Jozef en ze doen er dierenbloed op. Papa denkt nu dat Jozef is doodgemaakt door een beest. Hij moet heel erg huilen. En elke keer als papa huilt, voelt het alsof Juda een zware steen in z'n buik heeft. Juda krijgt steeds ergere buikpijn. Want na een tijd is ook al het eten op. Hongersnood! Geen appeltjes meer, geen broodjes. Helemaal niks meer om te eten. 'Ga naar Egypte', zegt papa. 'Daar hebben ze eten bewaard.' Wooooow! In Egypte kijken de broers hun ogen uit. Wat een deftige Egyptische meneer. Hij is de baas van al het eten. 'Alstublieft, meneer, mogen wij graan van u kopen?' Maar wat is dat? 'Jullie zijn dieven', wijst de meneer opeens. 'In de gevangenis met jullie.' O, wat is het er eng. En donker. 'Nu weet ik hoe ons broertje Jozef zich heeft gevoeld', denkt Juda. Wat voelt de steen in z'n buik zwaar! Dagen later zegt de meneer: 'Jullie mogen naar huis. Maar jullie jongste broertje, die moet hier blijven.' Juda wordt misselijk van schrik. 'Alstublieft, niet doen.' 'Mijn vader is al zo verdrietig.' 'Niet mijn broertje.' 'Neem mij.' Ineens begint de deftige meneer keihard te huilen. Hij zegt: 'Juda, wat ben je veranderd. Eerst verkocht je een broertje en nu bescherm je een broertje.' Hè?! Hoe weet hij dat? En dan ziet Juda het opeens: De meneer is... Jozef. 'Broertje!' 'We dachten dat je een slaaf was geworden.' 'Ja', vertelt Jozef, 'maar God gebruikte dat voor een mooi plan'. 'Ik moest naar Egypte om aan de koning te vertellen dat hij eten moest bewaren. En toen heeft hij mij de baas gemaakt. En nu kan ik ook onze familie te eten geven.' Nu moet Juda ook huilen. Maar niet van verdriet. 'Wat zal papa blij zijn.' Jozef geeft Juda en al zijn broers een dikke knuffel. De steen in Juda's buik verdwijnt helemaal. En wat hebben ze nu in hun buik? Lekkere broodjes. Ja, want ze gaan, met papa, bij Jozef in Egypte wonen. Samen. En wat zijn de lekkerste, de aller-, aller-, allerlekkerste broodjes? Eh, croissantjes. Croissantjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1265630 354.77 4716 2020-05-08T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/hoe-word-je-een-goede-rapper-een-nummer-maken-met-josylvio 2024-01-04T12:42:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35690.w613.r16-9.9de27d5.webp Hoe word je een goede rapper? | Een nummer maken met Josylvio RAPT *Ik denk aan jou *Soms ben ik kregen en dan ben je mijn zonneschijn *Beste is dat we samen een regenboog zijn *Leven zonder liefde is leven met verdriet *Leven zonder liefde is leven zonder jou en dat kan niet omdat ik van je hou. Yes! Heel erg goed. Hoe heet dit? Ehm, ja, daar zat ik ook nog over na te denken. En ja... Je het nog niet echte naam gevonden. Nee, nog niet helemaal. Wat is jouw vraag? Mijn vraag is: hoe word je een goede rapper? Kijk, ik heb je weinig verstand van. Maar er is iemand die dat wel heel goed kan. Hallo. Jo, fakka. Hallo! Jij komt voor de masterclass heb ik begrepen, toch? Ja. Kom binnen. is EEN van de grootste rappers van Nederland. Zijn nummers halen miljoenen views op YouTube en hebben hem al een aantal gouden platen opgeleverd. MUZIEK Ik ga je de studio laten zien. En een paar van de gouden platen. Die hangen hier gewoon? Hier hangen er al een paar. Daar sowieso. Hier hebben we nog veel meer platen hangen. Dit is Willem, de man die alle knoppen bestuurt, weet je wel. Die zorgt ervoor dat de stem op de goeie plek staan. Die drukt op het recordknopje als jij achter de mic staat. Dit is een hele lange tekst. Een liefdestekst. Ja. Ik sta versteld dat je zo'n lange tekst heb kunnen schrijven. Ik denk dat we er sowieso uitkomen met deze tekst. Mooi zo. Ze zijn nu een beat aan het tikken voor ons. Dan ga ik je gewoon een beetje helpen dat hij op de juiste maat aankomt op de beat. Ja. Dan moet het helemaal goedkomen. MUZIEK, VETTE BEAT Hee, hee. Zullen we een beetje je tekst oefenen op die beat? Ja, dat is goed. 1, 2, 3, 4. 1, 2, 3, 4. *Ik denk niet gauw maar als ik denk denk ik aan jou Dan ben je al op de vier. Dat zijn precies die vier tellen. Als je hem zo doet, gaat hij altijd lekker op de beat komen. Maar, over welk nummer deed jij nou het langst? Over welk nummer ik het langst deed. Ik denk over Skittle Stacking. MUZIEK SKITTLE STACKING Going to the boot. Helemaal op jouw maat aangepast. Helemaal goed. We gaan ervoor. Wanneer jullie de beat aanzetten, dan begin ik. Komt-ie. BEAT Yo, dit is Cristoffe, en Willem achter de knopjes. En Josylvio die naast me staat. Yeah. Lets go. *Ik ben niet volmaakt ik ben niet perfect. *Maar weet dat ik wil soms ben ik een prater en soms ben ik stil. Hoor je jezelf? Ehm, ja... Nou, niet meer heel hard. Weet je hoe dat komt? Ehm...Omdat je zo staat. Dus de volgende keer ga je recht in de microfoon. Oke. Zullen we gewoon stukjes doen? Zullen we beginnen met een hele bladzijde en dan kan ik daarna gewoon de volgende doen. Ja toch? Dan hoef ik niet helemaal zo te doen. Precies. Oke. Als ik dit doe, dan stoppen we, ja? Top. Oke. Komt-ie. * Jij bent de rots in de branding, de gekleurde omranding *Kersje op de taart strikkie in je staart *Ik heb geen hart van zilver heb een hart van goud *Ik heb in ieder geval een hart die van je houdt. Zo, deze was best wel lekker. Heel goed. Top hoor. Ik vind het geweldig eigenlijk, man. Ik heb er weinig input op eigenlijk, man. Volgens mij gaat de jonge me heel snel voorbij als het zo doorgaat. Dan doen we hem nog EEN voor het echie.Doen we dat. 1, 2, 3 en... * Ik ben niet volmaakt ik ben niet perfect * Maar ik weet wat ik wil soms ben ik een prater en soms ben ik stil * Ik weet wat je voor mij betekent in het leven * Maar voor mij blijf je een medicijn en behoort pijn tot het verleden. Heel goed. Top. Volgens mij... Ik kijk eens naar de grote baas, wat zegt die ervan? Hij heeft al gewonnen, man. Ja? Ja man. Kom even deze kant op. Heel erg goed. Even een kort stukje luisteren. BEAT *Ik denk niet gauw, maar als ik denk denk ik aan jou * Soms ben ik een beetje regen en jij mijn zonneschijn... * Om mij te leren kennen moet leren wie ben *En me accepteren... En? Wat vind je ervan? Ja, ik vind hem hard.Toch? Volgens mij zijn we er dan wel. En dan moeten we regelen voor de naam. Ja, nog een goeie rapnaam. Mag ik nog eens een keer naar de tekst kijken. Tuurlijk. Je kan hem ook horen. Ja, tegenwoordig kunnen we hem ook horen. Hij is scherp hoor, Cristoffe. BEAT EN RAP Gaat het over een speciaal meisje misschien? Ehm, ja.Hoe heet ze dan? Roby. Misschien moet je hem gewoon Roby noemen dan. Nee. Nee he! Hebben jullie ook verkering, of... Ehm, toen we drie waren hebben we verkering gehad. Zo. En toen we zeven waren of zo. En toen we negen waren hebben we weer verkering gehad. Jij bent een playboy. Het moet wel liefdes-achtig zijn. Omdat het ook echt over haar gaat. We kunnen ook gewoon die doen. I like you. I like you kan ook. Of: Ik vind je leuk. Ja. Maar dan hebben we dus gewoon een titel nu? Ja. Ik vind je leuk. Van? Cristoffe. Cristoffe. Beat? Josylvio. MUZIEK Josylvio featuring Frenna met de track Skiemen. Geproduceerd door de one and only Reverse. Mijn naam is Fernando, je ochtendkameraad. Zo meteen nog meer heerlijke platen op je radio. Wat dacht je van Broederliefde, Ronnie Flex. Goedemorgen. Goedemorgen. Jij bent Cristoffe? Ja. Mij is ter oren gekomen dat jij toch wel een beetje Josylvio hebt ontdekt. Ik heb hem, hij zegt het zelf ook altijd... voor dat hij heel bekend was, nodigde ik hem altijd uit in de studio. Ik vond het belangrijk om altijd bezig te zijn met nieuw talent. Dat vind ik tof. Wie is jouw voorbeeld? Het begon eigenlijk met Lil' Kleine en nu is het Josylvio. Oke. Daar kunnen we niet meer omheen. Maar, er is nog iets anders. Wat hebben wij gedaan bij Josylvio? Wij hebben bij Josylvio een track opgenomen. Oh, serieus? Oke. Zou je ernaar willen luisteren? Tuurlijk. Graag. We hebben hem mee. We hebben hem meegenomen. MUZIEK CRISTOFFE: 'IK VIND JE LEUK' Cristoffe! Josylvio! Ik vind je leuk. Wauw. Confetti op een feest en dat soort dingen. Die woorden schoten gewoon in je hoofd? Ja. Helemaal zelf geschreven. Wauw. Toch? Ja. Rots in de branding, ik hoor allemaal leuke woordspelingen. Heel tof. Ik ben echt onder de indruk. Onder andere van je woordenschat. De manier waarop jij de beat vastpakt. Ik denk dat je echt mee moet doorgaan. Ik denk dat je voor jezelf moet afspreken... dat je minimaal per maand EEN nummer afmaakt. En ik denk dat jij binnen twee jaar sowieso een platencontract gaat krijgen. Oke. Anders ga ik gewoon naar alle platenmaatschappijen. En dan ga ik zeggen: Cristoffe moet je tekenen. Doe je best. Dank je wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16109449 475.733 2050 2020-05-03T22:00:00+00:00 yes no rap rapper muziek https://schooltv.nl/video-item/wanneer-is-de-wc-ontstaan-een-hokje-met-opening-boven-het-water 2024-01-09T08:36:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35691.w613.r16-9.3bdcb6d.webp Wanneer is de wc ontstaan? | Een hokje met opening boven het water Hee Jahan. Wat is je vraag? Wanneer is de wc ontstaan? Dat is alweer een hele tijd geleden. De oudste toiletten en rioleringen waren op de Orkney Eilanden. Archeologen vonden daar huizen uit 2500 jaar voor Christus... waarin een speciaal hokje gebouwd was met een opening boven het water. 2000 jaar later bouwden de Romeinen openbare toiletten. Dat waren ruimtes met banken langs de zijkant, waarin gaten gemaakt waren. Zo kon je tegelijkertijd met je buurman je behoefte doen... en ondertussen gezellig kletsen over het weer. Klein nadeel, je moest wel betalen voor deze toiletten. En omdat de arme bevolking van het Romeinse Rijk daar geen geld voor had... deden die het nog steeds in een kuil of pot. In de Middeleeuwen gingen de kasteelheren naar een toilet dat aan de buitenmuur van het kasteel hing. Zo vielen alle uitwerpselen meteen in een slotgracht of ravijn.Aan het hof van Lodewijk de Veertiende in Versailles... deed men zijn behoefte op een stoel met een gat erin en een emmer eronder: De kakpot. Die was gemaakt van aardewerk of porselein. Pas in de 18e eeuw, na de Industriële Revolutie kregen wc’s een doorspoelmechanisme... en een eigen kamer zodat je rustig en ongestoord naar het toilet kan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16109450 80.32 5767 2020-05-04T22:00:00+00:00 yes no toilet https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-het-geld-uit-een-pinautomaat-vandaan-een-kijkje-bij-de-geldcentrale 2024-01-04T12:42:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35692.w613.r16-9.e88cf85.webp Waar komt het geld uit een pinautomaat vandaan? | Een kijkje bij de geldcentrale Oke. Hier is de gleuf. Ja, ik heb een vraag. Waar komt het geld uit de pinautomaat eigenlijk vandaan? Ik zal snel kijken. Als het goed is komt je nu geld uit. Oh! Dat ging heel snel. En we zijn niet met zijn tweeën, je hebt iemand meegenomen. Ja, als zij er niet is, kan ik mensen niet volgen. Want ik ben slechthorend. Oke, duidelijk. Meiden, ik vind het gezellig. We gaan naar binnen, zoek naar het antwoord. Ja. Die kant op. Waar moeten we zijn? Follow me, let's go. Die kant op. MUZIEK Hoi. Dit is een pinautomaat. Hierboven is het gedeelte waar je je pasje invoert. Hieronder, in de kluis zit al het geld. Oke... Wauw! Wat zie je? Ik zie helemaal geen geld. Ik zie allemaal dozen. Hallo! Waar is het geld? Het geld zit in de geldcassettes. Die stoppen we in de automaat. Wacht effe, dit is een nieuwe cassette. Waar komt DIT het geld dan weer vandaan? Van de geldcentrale. Kunnen wij daar naartoe misschien? Ja, dat kunnen we zeker doen. MUZIEK Oke... Daar zijn we dan. Ja. Het geldcentrum. Poen! Dit komt uit de pinautomaat en dat gaan we nu openmaken. Zeker. Oh, dat is niet zo veel. Nee, dat is niet zo veel maar het moet wel geteld worden. En daarna gaan we het weer vullen voor dezelfde klant. Het vullen gebeurt met een sorteermachine. Het geld komt van allerlei verschillende winkels. Al die biljetten worden geteld en gesorteerd. Daarna worden de cassettes weer gevuld. Zet die maar hier neer. We gaan bakken vullen? We gaan vullen. MUZIEK Oeps! Sjips! Alsof we genoeg hebben, who cares. Is dit wel vaker gebeurd? Tuurlijk. Kan gebeuren, toch? Goed zo. Hoppa. Wat ik me wel nog afvraag... Hebben jullie daar zoveel geld hier, of... hoe zit dat? Nee, als wij geld tekort komen bestellen we dat bij de Nederlandsche Bank. Daar hebben ze een enorme grote kluis. Dat moeten wij zien. Maar daar kom je niet zomaar binnen. Streng beveiligd hier. Dat moet ook wel. Ja, veel cash. Let's face it. Alstublieft. Ja. Ja, er ligt hier inderdaad veel geld. En dus ook het antwoord op Isa's vraag. Oh god, ja. Oke, kom Isa. Tadadadaaaaaaaa... Ik help je. Trekken. Ja. En... Daar is het geld! O nee, een man. We dachten dat we geld zouden vinden. Ik ben heel veel waard. Je bent heel veel waard. Dit is Isa. Wat is je vraag? Wat speelt zich achter een pinautomaat af. Precies, waar komt het geld vandaan. Kom verder. Ja! Staat de thee klaar? Ja, en de koffie ook. Welkom. Dank je. Het ruikt hier naar geld. Het ruikt hier naar geld, he. Heel gek geurtje. Ja, dat kan kloppen. Zo ruikt het dus om rijk te zijn. MUZIEK Jemig, man. Je zou denken, dit zijn allemaal koekjes of zo. Maar dit is allemaal geld? Allemaal geld, allemaal bankbiljetten. Wauw... Hoeveel geld is hier eigenlijk in totaal? Ja. Hier liggen miljarden aan geld. Hoeveel is één zo'n pallet bijvoorbeeld? één pallet is 20 miljoen waarde aan nieuwe biljetten. Dat is veel geld, he? Ja! Is hier wel eens een diefstal geweest? Gelukkig niet. Je hebt kunnen zien hoe lang het duurde voordat je eindelijk hier binnen kwam. Dus je gaat tig deuren door, tig hekken. Je kan nooit alleen naar binnen. Het is eigenlijk onmogelijk om hier iets te doen. Zijn dit allemaal nieuwe biljetten? Hier op de pallets wel. Kijkt, de letter N: nieuw. En we hebben ook heel veel gebruikte biljetten. Het gebruikte geld is het geld waarmee je betaalt als je boodschappen doet. Dat gebruikte geld gaat via de winkel naar de bank. Wat wij hier gaan doen, is alle biljetten tellen en controleren. Als iemand een biljet gebruikt als boodschappenbriefje... vinden wij dat dat niet meer in jouw portemonnee mag komen. Waarom wassen we de vuile biljetten niet? Wassen wordt echt een probleem. Dan moet je ze natmaken. Dan beschadigen ze. We gaan precies de inhoud van EEN geldbox... 8000 bankbiljetten sorteren. Zelf een keertje doen? Mag je die hierboven opzetten. Ja. MUZIEK Isa, alle biljetten die je net in de machine hebt gestopt... gaan heel snel, 2000 biljetten per minuut... worden die allemaal gecheckt op een hele hoop onderdelen. Ben ik heel vuil, dan verdwijn je in de prullenbak. Dan wordt je versnipperd. Wat erg! Steeds kleiner, zie je dat. Welke biljetten worden het meest vernietigd? De euro 5 wordt het meest vernietigd. Wat zielig. En de euro 500 het minste. Een euro 500 die krijg je en die raak je eigenlijk nooit meer aan. En een euro 5, die gaat naar de winkel toe, naar de supermarkt... je koopt er een broodje voor. De kassière geeft hem weer aan iemand als wisselgeld. Die gaat snel van hand tot hand. Rob, ik heb in de wandelgangen gehoord... dat er ook een goudkluis is hier. Is dat een stille hint om er ook naartoe te gaan? Eigenlijk wel. Zullen we dat dan maar doen? Willen we naar de goudkluis. Ja. Wauw. Dus dit is waar al het goud ligt? Let op... Oooooh!!! De Nederlandse Bank heeft voor in totaal... 21 miljard aan goudvoorraad. Een derde daarvan ligt in Amsterdam, en derde in New York... en een derde in Ottawa en Londen. Let's go. Ahum... ZE JOELT. Goud, goud, goud, goud... goud. Ja! Dat is toch bizar. Oooohhhh... Ik voel me heel erg blij dat ik nu goud zie. Het is mooi, he. Ja. Het is veel mooier dan geld, vind ik. Toch wel, he. Ja. Waarom zie je niet vaker de mensen gewoon loopt met goud? Met goud kon je vroeger veel betalen. Tegenwoordig is het meer een soort machtsmiddel. Landen hebben goud. Als er ooit iets is, kunnen ze goud verkopen. We gaan nu opbeuren, optillen. Optillen. Denk om je vingers. Ah, ik krijg het niet opgetild! Hahaha! 12,5 kilo weegt-ie. Hoeveel geld is het waard? EEN zo'n goudbaar is nu denk ik 450.000 euro. Ohhh... Je kan gewoon een huis kopen met EEN zo'n ding. Ja. Neem jij die mee, dan neem ik deze. Hop. Dat gaat niet lukken, oh! Ik heb nog nooit zoveel geld gezien. En volgens mij hebben we antwoord gevonden op jouw vraag. Ja, dat klopt. Zullen we een lekker drankje doen nu? Ja. Ik betaal wel. Ik betaal de rekening. Komt helemaal goed. Je mag alles bestellen wat je wil, oke? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16109451 508.714 7100 2020-05-05T22:00:00+00:00 yes no pinnen geld bank https://schooltv.nl/video-item/hoe-vouw-je-een-goed-papieren-vliegtuigje-goed-vouwen-en-gooien 2024-01-04T12:42:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35693.w613.r16-9.11005e3.webp Hoe vouw je een goed papieren vliegtuigje? | Goed vouwen en gooien Drie, twee, EEN... Lift off. Dat is net niet het record van 69 meter en 10 centimeter. Maar hoe vouw je eigenlijk het beste vliegtuigje? Als een vliegtuig vliegt, werken er vier krachten op. Je hebt de zwaartekracht, die trekt een vliegtuig naar beneden. Dan heb je de lift... de kracht omhoog dankzij de vleugels. En er zijn motoren, die blazen heel hard naar achteren... waardoor het vliegtuig naar voren gaat. En een vliegtuig wordt afgeremd door de luchtweerstand. Hoe werkt dat? Luchtweerstand... De luchtmoleculen zijn eigenlijk allemaal kleine balletjes... waar een vliegtuig doorheen moet ploeteren. Die moet dat wegduwen. En dat houdt hem eigenlijk tegen. Dat zijn de vier krachten die op een vliegtuig werken. De zwaartekracht, daar doe je niks aan. De stuwkracht... Ja, je zou harder kunnen gooien bij een papieren vliegtuigje. Maar dat is ook wel redelijk hetzelfde. Waar je op kunt letten, is hoe je hem vouwt. Als je nadenkt over een vliegtuig, dan moet je goed nadenken over stabiliteit. Als je hem gooit en hij is hier heel erg zwaar... dan gaat de neus omlaag en stort hij neer. Als je dan de achterkant ietsje zwaarder maakt... moet je maar eens kijken hoeveel zwaarder en waar... Als je er bijvoorbeeld een paperclipje aandoet... wat er dan gebeurt, is dat hij een klein beetje zo gaat hangen. En dan komt de lucht waar hij doorheen gaat tegen de vleugels... en duwt hij zichzelf omhoog. Dan komt hij misschien verder. Maar als je dat te veel doet, dan remt hij... en stort hij alsnog naar beneden. En verder kan je nadenken over... hoe geef je hem die voorwaartse kracht mee. Je moet hem een beetje omhoog gooien. Hoe hard moet je gooien? Welke richting? En de punt is ook belangrijk. Misschien moet je die wel een beetje krom maken. Ik heb hier drie designs voor verschillende vliegtuigjes. Allereerst de Bullet. Kenmerkend zijn ranke, mooie lange vorm... waarmee je heel erg veel snelheid kan maken. Weinig luchtweerstand. Maar ja, weinig vleugels, dus hij zweeft minder goed. En dan heb je deze, de Stealth bomber. Beetje massa aan de voorkant... die zou meer stabiel moeten zweven. Maar hij is lastiger weg te gooien. En dan heb je nog de Condor, perfecte combinatie van een aerodynamisch en vleugelwijdte. Die zou heel stuk verder moeten gaan. Wil jij nou het wereldrecord in handen hebben... dan moet je 70 meter ver gooien. Misschien kan het wel met één van de drie vliegtuigdesigns op onze website. Dus ga experimenteren en breek dat wereldrecord! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16109452 195.413 6760 2020-05-06T22:00:00+00:00 yes no vliegtuig papier https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-mei-1945-3-mei-1945-de-oorlog-loopt-ten-einde 2024-01-04T12:42:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35694.w613.r16-9.12af1b7.webp Bevrijdingsjournaal mei 1945 | 3 mei 1945: de oorlog loopt ten einde Koningin Wilhelmina is weer in Nederland. Haar vliegtuig, met daarin ook prinses Juliana, landde gisteren op het militaire vliegveld in Gilze-Rijen. Na tien dagen van onverwacht felle tegenstand van de Duitsers, bevrijden de Canadezen ook de strategisch gelegen havenstad Delfzijl, in het uiterste noordoosten. In Azië verliezen de Japanners terrein, maar Nederlands-Indië - nog altijd verreweg het grootste deel van ons koninkrijk - hebben ze nog vast in handen. In de Japanse interneringskampen zijn de omstandigheden gruwelijk. De nationalisten van Soekarno werken samen met de Japanners, met als uiteindelijke doel: een onafhankelijk Indonesië. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04557480 492.264 1308 2020-03-27T09:08:42+00:00 yes no bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-mei-1945-2-mei-1945-operatie-manna-brengt-voedsel-voor-hongerig-nederland 2024-01-04T12:42:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35695.w613.r16-9.05fbfed.webp Bevrijdingsjournaal mei 1945 | 2 mei 1945: operatie Manna brengt voedsel voor hongerig Nederland De voedselhulp komt nu ook over land, met vrachtwagens, het nog bezette deel van Nederland in. Berlijn was al gevallen, maar nu heeft ook het Duitse verdedigingscommando zich daarbij neergelegd en zich officieel overgegeven. De uiterst bloedige Slag om Berlijn heeft 200.000 levens gekost. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04557479 475.944 1061 2020-03-27T09:09:26+00:00 yes no bevrijding geallieerden hongerwinter https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-mei-1945-1-mei-1945-berlijn-is-gevallen 2024-01-04T12:42:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35696.w613.r16-9.298fd37.webp Bevrijdingsjournaal mei 1945 | 1 mei 1945: Berlijn is gevallen Berlijn is gevallen. Het Rode Leger heeft de nazi-hoofdstad straat voor straat, huis voor huis veroverd. De prijs van de oorlog is hoog: naar schatting zijn 20 miljoen Sovjets - militairen én burgers - gedood. In het bevrijde Friesland zijn veel onderduikers: joodse kinderen, kinderen die er in de Hongerwinter kwamen, mensen die gevlucht zijn voor het oorlogsgeweld. Die willen allemaal naar huis. De half april overleden Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt is opgevolgd door de onervaren Harry Truman. In de Pacific woedt de slag om het Japanse eiland Okinawa. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04557478 491.784 1164 2020-03-13T13:08:16+00:00 yes no bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-april-1945-30-april-1945-hitler-is-dood 2024-01-04T12:42:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35697.w613.r16-9.9caae66.webp Bevrijdingsjournaal april 1945 | 30 april 1945: Hitler is dood Adolf Hitler is dood. In zijn bunker in Berlijn heeft hij, samen met Evan Braun, zelfmoord gepleegd. Hitler heeft in zijn testament admiraal Dönitz aangewezen als zijn opvolger. Die probeert tijd te winnen, zodat zoveel mogelijk militairen en burgers uit handen van de oprukkende Sovjets kunnen blijven. Duitse steden als Hamburg, Dresden en Leipzig zijn volledig verwoest door geallieerde bommentapijten. NSB-leider Anton Mussert was een tijdje buiten beeld. Hij blijkt in het ziekenhuis te liggen na een auto-ongeluk. Een eerste poging om de Duitsers te laten capituleren, mislukt. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04557477 487.272 7944 2020-03-13T13:09:31+00:00 yes no bevrijding geallieerden Hitler https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-april-1945-28-april-1945-mussolini-vermoord 2024-01-16T15:10:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35699.w613.r16-9.bb0067b.webp Bevrijdingsjournaal april 1945 | 28 april 1945: Mussolini vermoord De isolatie van bezet West-Nederland maakt dat de hongersnood alleen maar erger is geworden. Nog erger dan in de wintermaand januari. Het brandstoftekort is zo groot dat huizen worden gestript van kozijnen en tuinhekjes. Alles wat kan branden is roofgoed. Met de Duitsers wordt onderhandeld om voedseldroppings toe te staan. Verder wordt met de dag duidelijker dat de nazi's niet alleen in Auschwitz op gruwelijke wijze massa's mensen, voornamelijk Joden, vermoordden, maar dat ze er nog meer vernietigingskampen op nahielden. In Noord-Italië wordt de Italiaanse dictator Benito Mussolini vermoord. In Berlijn trouwt verrassend Adolf Hitler met Eva Braun. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04557475 501.336 1621 2020-03-13T13:12:11+00:00 yes no bevrijding geallieerden antisemitisme fascisme https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-april-1945-27-april-1945-noord-en-oost-nederland-bevrijd 2024-01-04T12:42:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35700.w613.r16-9.bdd88d7.webp Bevrijdingsjournaal april 1945 | 27 april 1945: Noord- en Oost-Nederland bevrijd Het noorden en oosten van Nederland zijn net bevrijd. Daaronder een groot deel van de Betuwe; zwaar beschadigd doordat de Duitsers de fruitboomgaard van Nederland onder water hadden gezet. Het westen van het land is nog bezet. Daar lijden ongeveer 3,5 miljoen mensen, vooral in de grote steden, ernstige honger. De Amerikanen en Russen nemen de nazi's in de tang en stomen op naar Berlijn. Beide legers ontmoeten elkaar in Torgau. Tenminste, zo is die gebeurtenis de geschiedenisboekjes ingegaan, in werkelijkheid ging het net even anders. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04557474 492.36 744 2020-03-13T13:13:22+00:00 yes no bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-mei-1945-4-mei-1945-de-duitse-overgave-wordt-getekend 2024-01-04T12:42:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35701.w613.r16-9.a1d70a4.webp Bevrijdingsjournaal mei 1945 | 4 mei 1945: de Duitse overgave wordt getekend Op de Lüneburger heide, ten zuiden van Hamburg, tekent de Duitse legertop, in aanwezigheid van de Britse generaal Montgomery, de overgave. Die moet om acht uur de volgende ochtend ingaan. Of dat betekent dat inwoners van het bezette West-Nederland dan de straat op kunnen om feest te vieren, is de vraag. In het twee weken eerder bevrijde Zutphen moeten mijnen geruimd en bruggen hersteld en wordt jacht gemaakt op 'foute' Nederlanders. Makkelijkste prooi: de moffenmeiden. Het Beest van Zutphen, de nietsontziende SS-baas Ludwig Heinemann, heeft tot veler frustratie weten te vluchten. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04557481 566.376 651 2020-05-04T19:00:00+00:00 yes no bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-mei-1945-5-mei-1945-nederland-is-bevrijd 2024-01-04T12:42:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35702.w613.r16-9.3a78fbf.webp Bevrijdingsjournaal mei 1945 | 5 mei 1945: Nederland is bevrijd! Vanochtend om 8 uur is de capitulatie officieel ingegaan. Maar 120.000 Duitse militairen in het westen van het land moeten nog op een ordelijke manier worden ontwapend en het land uit. In het Wageningse hotel De Wereld wordt daarover onderhandeld. In het Drentse dorpje Nieuwlande blijken na de bevrijding honderden mensen ondergedoken te zijn geweest, onder wie een groot aantal Joodse kinderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04557482 479.64 1295 2020-05-05T19:00:00+00:00 yes no bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-mei-1945-6-mei-1945-de-capitulatie-wordt-getekend-in-wageningen 2024-01-04T12:42:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35703.w613.r16-9.8194561.webp Bevrijdingsjournaal mei 1945 | 6 mei 1945: de capitulatie wordt getekend in Wageningen In het westen is nog geen geallieerde militair te zien geweest, want pas vandaag tekent Wehrmacht-generaal Blaskowitz in Wageningen het document dat de uitwerking van de capitulatie regelt. Prins Bernhard, hoofd van de Binnenlandse Strijdkrachten, is daar ook bij. Zijn BS heeft overigens expliciet geen rol gekregen bij de ontwapening van de Duitsers. In Utrecht wachten mensen tevergeefs op de eerste geallieerde colonnes. Om twee uur 's middags verschijnt één Canadese verkenner, een majoor, met zijn chauffeur, die op zoek zijn naar het stadhuis. Sommige BS'ers houden zich niet aan de capitulatie-overeenkomst en beginnen op eigen houtje NSB'ers aan te houden. Veel NSB'ers en andere collaborateurs worden opgesloten in Kamp Westerbork, slechts gescheiden door prikkeldraad van Joden die weliswaar bevrijd zijn, maar niet naar huis kunnen. Dat leidt tot opstootjes en gevechten. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04557483 466.44 451 2020-05-06T19:00:00+00:00 yes no bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-mei-1945-7-mei-1945-mussert-opgepakt 2024-01-04T12:42:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35704.w613.r16-9.87da2e2.webp Bevrijdingsjournaal mei 1945 | 7 mei 1945: Mussert opgepakt Drie dagen na de capitulatie is de situatie op veel plaatsen nog verwarrend. Op de Dam in Amsterdam komen bij een schietpartij ruim dertig mensen om het leven. In Utrecht is dan al even een volksfeest aan de gang, na de intocht van Canadese en Britse troepen. Toch vallen ook hier doden bij een schietpartij. In het partijkantoor in Den Haag wordt NSB-leider Mussert opgepakt. De jacht op 'foute' Nederlanders leidt op nogal wat plaatsen tot uitwassen. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04557484 450.648 1038 2020-05-07T19:00:00+00:00 yes no bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-mei-1945-8-mei-1945-geallieerden-bevrijden-west-nederland 2024-01-04T12:42:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35705.w613.r16-9.871f0a1.webp Bevrijdingsjournaal mei 1945 | 8 mei 1945: geallieerden bevrijden west-Nederland De bevrijding van West-Nederland, die gisteren dan toch eindelijk begon, zet zich door: ook Amsterdam, Rotterdam en Den Haag kunnen nu de geallieerde militairen met veel feestgedruis onthalen. Maar op veel plaatsen gaat het nog mis: op zeker 44 plekken zijn de afgelopen dagen zeker 220 doden gevallen (merendeels Nederlanders) bij incidenten tussen BS'er en Duitsers. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04557485 487.512 699 2020-05-08T19:00:00+00:00 yes no bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-mei-1945-9-mei-1945-de-oorlog-in-europa-is-voorbij 2024-01-04T12:42:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35706.w613.r16-9.44fcaf3.webp Bevrijdingsjournaal mei 1945 | 9 mei 1945: de oorlog in Europa is voorbij In Berlijn hebben de Duitsers nogmaals de capitulatie getekend, nu met de Sovjets erbij én in een prominente rol: voor de Duitsers tekent veldmaarschalk Keitel en voor de Sovjets de bedwinger van Berlijn, maarschalk Zjoekov. De oorlog in Europa is definitief voorbij. Nederland is zwaar beschadigd. Minstens honderdduizend Joodse landgenoten zijn vermoord. Een half miljoen dwangarbeiders komen in plukjes terug uit Duitsland. Tienduizenden onderduikers en evacués keren terug naar huis, of wat daarvan over is. Onder de lichtpuntjes: in Zeeland is men begonnen met het dichten van de dijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04627762 453.324 816 2020-05-09T19:00:00+00:00 yes no bevrijding geallieerden Sovjet-Unie https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-jozef-in-egypte 2026-01-21T14:27:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35707.w613.r16-9.9761c51.webp Jozef in Egypte | Verhalen uit de Schatkist Er is een rijke man, Jozef. Hij kan zijn zoontje alles geven, maar geen opa! Pap, vraagt zijn zoontje, waarom heb ik geen opa? Maar papa Jozef wil het niet vertellen. Ik zal het vertellen. Daar is Jozef als jongen. Hij krijgt van zijn papa een nieuwe jas. Wauw! Maar de broers van Jozef zijn jaloers. Ze pakken zijn jas af en Jozef gooien ze in een lege waterput. Wat donker, wat koud! Er komen vreemde mannen! Jij gaat met deze mannen mee, zegt Jozefs oudste broer. De mannen nemen hem mee naar een heel ver land, Egypte. Daar wordt hij verkocht, als slaaf. Hij mag nooit meer weg en moet keihard werken. Hij komt zelfs in de gevangenis terecht. Terwijl hij niets verkeerds heeft gedaan. Daar is het nog donkerder en nog kouder. Maar God heeft een plan. Op een dag moet Jozef bij de koning komen. De koning heeft gehoord over Jozef. Dat hij met God praat en daardoor dromen kan uitleggen. De koning had een droom. Over dunne koeien die dikke koeien opeten. Wat betekent dat? Majesteit, zegt Jozef, God bedoelt dat er nu heel veel eten is. Dat zijn de dikke koeien. Maar straks is al het eten op. Dat zijn de dunne koeien. Uw droom gaat over hongersnood. Maar als u eten bewaart als het goed gaat, heeft u nog genoeg over als het straks slecht gaat. De koning vindt Jozef superslim! Hij hoeft niet terug naar de gevangenis, nee, hij wordt de baas van het eten. Jaren later is overal het eten op. Maar in Egypte is er genoeg. Dat komt door Jozef, de belangrijkste man van het land. Jozef heeft alles. Hij kan zijn zoontje geven wat hij maar wil, maar nog steeds geen opa. Of toch wel? Voor Jozef knielen magere mannen. 'Alstublieft, meneer, mogen wij graan van u kopen?' Die stem! Ineens herkent Jozef hem. Die mannen zijn zijn broers. Ze zien niet dat hij Jozef is. Jozef denkt snel na. Zij hebben me als slaaf verkocht! Wil ik ze wel eten geven? Dan zegt hij: 'Ga terug naar huis, maar jullie jongste broertje moet hier blijven.' 'Alstublieft, nee!' huilt zijn oudste broer. 'Niet doen, mijn vader kan hem niet missen. Niet mijn broertje. Neem mij!' Wat zijn z'n broers veranderd! Ze komen nu op voor hun broertje! God, denkt Jozef, het was Uw plan dat ik naar Egypte moest hè? Want nu kan ik mijn hele familie van de honger redden. Als ik dat wil. Ja, dat wil ik! Jozef geeft ze niet alleen te eten, hij nodigt zijn hele familie uit om bij hem in Egypte te wonen. Eindelijk kan Jozef zijn papa weer een dikke knuffel geven. Zoon, zegt Jozef, mag ik je voorstellen? Dit is jouw opa. Hebben jullie ook een opa? Ja. En is jullie opa een beetje lief? Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1265631 359.83 4194 2020-05-08T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-mozes-in-het-rieten-mandje 2026-01-21T14:27:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35708.w613.r16-9.eaf2c0a.webp Mozes in het rieten mandje | Verhalen uit de Schatkist Er is een meisje. Ze heet Miriam en ze heeft een geheim. Sssst, niemand mag het weten. Ze heeft een broertje. Een piepkleine baby. Dat is haar geheim. Samen met haar moeder verstopt ze hem. Stiekem geven ze hem te drinken. Een nieuw broertje, dat wil je toch aan iedereen vertellen?! Zouden jullie dat aan iedereen vertellen? Ja. Ja toch? Dat is toch iets om blij van te worden? Maar ze durft het niet. Miriam en haar familie zijn Hebreeuws. In het land waar ze wonen, worden alle Hebreeuwse jongetjesbaby's afgepakt. De koning van het land is bang dat er te veel Hebreeërs in zijn land komen wonen. Mijn volk moet de baas in eigen land blijven! roept de koning. Kleine Hebreeuwse jongetjesbaby's worden later grote sterke mannen. Die gaan straks de baas over ons spelen. Weg ermee! Wat voor geluid maakt een baby'tje eigenlijk? Wheeh, wheeh, wheeh. Gaat-ie huilen. En soms ook heel hard. Kunnen jullie dat ook? Wheeh, wheeh, wheeh! Miriam wordt er bang van. Haar broertje wordt namelijk groter. 'Mama, straks vinden ze hem! Straks horen ze hem huilen!' Op een avond ziet Miriam dat haar moeder een mand vlecht. Het is geen gewone mand. Het lijkt op een van de boten op de rivier. Die nacht loopt Miriam met haar moeder stiekem naar de oever van de rivier. Tussen zich in dragen ze de mand. Haar broertje ligt erin te slapen, ssssst. Ze verstoppen de mand in het riet. Haar moeder gaat snel naar huis, maar Miriam niet. Ze verstopt zich. Van een afstand houdt ze de mand in de gaten. Dan wordt het ochtend. Miriam hoort haar broertje huilen. Ze mag er niet heen gaan, want dan mislukt alles! Er lopen vrouwen naar de oever van de rivier toe. Het is de dochter van de koning! De prinses! Met haar kamermeisje. 'Hoor je dat ook?' vraagt de prinses. Ze loopt naar het riet toe. Daar! roept ze. Het geluid komt uit die mand! Een baby! hoort Miriam de prinses roepen. 'Het is vast zo'n Hebreeuws kind,' zegt het kamermeisje. Iemand heeft het vast achtergelaten. Ah, kijk nou, die vingertjes! En dat neusje. Stil maar kleintje. Stil maar. Ssst. Niemand hoeft te weten waar hij vandaan komt. Hij gaat met mij mee. En dan ga ik hem eh, Mozes noemen. Sssht. Niemand gaat jou meer pijn doen. Jij gaat met mij mee. Miriam wil blij op en neer springen. Maar ze doet net alsof ze toevallig langs komt lopen. Majesteit, zegt ze, ik ken een vrouw in het dorp, en die kan heel goed voor uw baby zorgen. O, dat is mooi! zegt de prinses. Ga het maar snel regelen. Miriam rent zo snel naar huis dat ze bijna vliegt. Het is gelukt! Nu kan Miriam samen met haar moeder toch nog voor haar broertje zorgen. Als hij groot genoeg is, gaat hij bij de prinses wonen. Haar broertje kan nu net zo hard en veel huilen, lachen en spelen als hij wil. Miriam heeft weer een geheim. Maar nu heeft ze een veel leukere. Sssht. Mijn broertje Mozes wordt een prins! Nou, wie had dat ooit kunnen bedenken? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1258380 296.15 4168 2020-05-10T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/letterjungle-de-letter-u-bus 2024-02-01T13:22:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35709.w613.r16-9.1525aa0.webp De letter u: bus | Letterjungle Oke Jip, jij bent hem. Ja, en degene die jij tikt wordt dan de tikker. Is goed, ga maar. Haha. Ik ben lekker toch sneller. Pak me dan. Au! Wat was dat nou? Wat doe je? Ik liep ergens tegenaan. Oh! Hoe komt die bus nou hier? Een bus? Ja, kijk! Zo te zien ligt ie er al een tijdje. Dag Jip. Dag Pip. Dag Flip. Wat staat er op je shirt? B. u. s. Als je dat plakt, krijg je bbbuuuusssss. Bus. De u is de tweede letter. Als je goed om je heen kijkt, zie je de u. In deze magneet bijvoorbeeld. Deze tafels staan in een u-vorm. En wat dacht je van een boterham? Moet je hem wel even draaien. De u. Tssss. Zo, waar wilt u heen meneer? Eh, naar de waterval. Dat is dan 3 euro 60. Alstublieft. Dankjewel. He, schuif eens op. Huh? Waarom moet je nou hier zitten? Doe niet zo flauw. Nee, jij doet flauw, er is nog plek zat in de bus. Maar ik wil hier zitten. Maar ik ga niet opzij. Bus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16116997 138.56 19001 2020-05-04T10:01:35+00:00 yes no letter lezen woordenschat https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-mozes-en-de-brandende-struik 2026-01-21T14:27:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35710.w613.r16-9.c25058d.webp Mozes en de brandende struik | Verhalen uit de Schatkist Er is een herder, Mozes. Hij woont met zijn kudde in de woestijn. Eén geit blijft altijd dicht bij hem: Omaatje Mekker. Ze geeft zijn staf een kopstootje. Mehh. Mozes zucht: Ja, Omaatje, ik voel me weer verdrietig. Ik moet weer denken aan mijn familie. Mozes' familie woont ver weg. In Egypte. En ze wonen daar niet als gewone mensen, maar als slaven. Slaven hebben het heel moeilijk. Ze moeten keihard werken en mogen nooit weg. Ik ben hier vrij, zegt Mozes, Maar mijn familie is slaaf! Lieve Mekker, wat kan ik nou voor ze doen? Ik ben maar een geitenherder met een houten staf. Meeeeh! roept Oma Mekker ineens bang. Mozes kijkt rond. Er staat een struik in brand. Dat gebeurt wel vaker in de woestijn, het is er zo heet! Mmmm, vreemd: ik zie wel vlammen, maar de blaadjes worden niet zwart. Vuur maakt alles kapot. Maar deze struik blijft sappig groen! Plotseling hoort Mozes een stem. 'Mozes,' zegt de stem, 'Ik ben het, God. De God die alles heeft gemaakt, ook het vuur in deze struik.' De stem van God? Mozes gelooft zijn oren niet. 'Mozes,' hoort hij dan duidelijk. 'Ik, God, Ik hou van jouw familie. Ik ga ze redden en ook alle mensen die bij ze horen. En jij gaat mij helpen.' Ik? Mozes is verbaasd. 'Ja, ga naar Egypte. Zeg tegen jouw volk dat ze met jou weg mogen.' Dat geloven ze nooit, zegt Mozes. 'Jawel hoor, gooi maar eens je staf op de grond,' zegt God. Mozes doet het. Wat!? De staf wordt een slang! Whah! Mozes wil heel hard wegrennen. Nee, zegt God. Grijp hem bij z'n staart! Bibberend pakt Mozes de staart. De slang wordt weer een staf! 'Mozes,' hoort hij dan. 'Als de mensen dit zien, zullen ze geloven dat Ik jou heb gestuurd.' 'Maar God, ik weet nooit wat ik moet zeggen.' 'Ik zal je de goede woorden geven,' zegt God. 'Alstublieft, God, kies iemand anders. De enigen die naar mij luisteren, zijn die geiten daar.' Opeens laaien de vlammen van de struik hoog op: 'Mozes, hou nou op met bang zijn. Ik help je. Kom, pak je staf.' Mozes vertrekt. Zijn staf houdt hij stevig vast. Als hij in Egypte aankomt en het de mensen daar vertelt, moeten ze lachen. Jahoor, haha! Een brandende struik? Klinkt een beetje koekoek. Dat geloven we niet. Maar dan verandert Mozes' staf in een slang. Wow! Nu geloven de mensen hem wel. Hoera! Eindelijk heeft God iemand gestuurd om ons te helpen! Ja, zegt Mozes. God heeft vroeger beloofd dat we in een heerlijk land zullen wonen. Eindelijk gaan we erheen! Tjonge! zegt Mozes. Ik ben maar een gewone herder, met een gewone houten staf. Maar met God wordt iets gewoons iets geweldigs! Mehh, zegt oma Mekker. Hebben jullie ook iets heel gewoons? Onze hersens. Wat zeg je? Onze hersens. Je hersens, inderdaad. Die zijn eigenlijk heel gewoon. Maar dat kan ook heel bijzonder worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1270008 348.24 2901 2020-05-11T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-de-tien-plagen-van-egypte 2026-01-21T14:24:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35711.w613.r16-9.23ec7f6.webp De tien plagen van Egypte | Verhalen uit de Schatkist Er is een koning. De koning van Egypte. Ik ben de baas op aarde en iedereen moet voor mij buigen! Maar vandaag staat er iemand voor hem en die buigt niet. Een doodgewone herder met een houten staf. En hij zegt: Mijn naam is Mozes. Ik ben gestuurd door God. U houdt mijn familie en volk vast als werkslaven. Dag en nacht moeten ze van u sjouwen en zweten. Maar God wil dat u mijn familie en mijn volk vrijlaat. 'Hahahaha,' lacht de koning. Ik geloof er helemaal niks van. Alsof God zou praten tegen een vieze, ouwe herder. Hihihi. Zijn bediende gniffelt. Mozes heft zijn houten staf in de lucht. Dan gooit hij hem op de grond en de staf verandert in een slang. Ziet u? God is bij mij, zegt Mozes. Huh, de bediende houdt zijn adem in. Maar de koning wappert. Haha! Trucje! Die slaven, die blijven! Wie moet anders de vervelende klusjes doen? Weet u, zegt Mozes, God houdt van uw slaven. En hij zal alles doen om ze vrij te krijgen. Oe, ga weg, woestijnrat, schreeuwt de koning. Oech! De koning wil direct in bad. Ach, bah! Vieze herder! Hij zit heerlijk in het water. Maar als hij naar beneden kijkt, is het badwater rood. Bloed! Help, ik moet een pleister! Maar hij hoeft geen pleister. Majesteit, zegt de bediende, overal in het land is het water rood. Het stinkt naar dode vis. Uh bah! Ach, laat de slaven gaan, jammert de bediende. God doet dit. Hij waarschuwt u. Ik ben hier de machtigste, briest de koning. Ik laat mij niet bang maken. Maar een week later wordt de koning wakker. Zijn laken beweegt. Hij tilt het laken op en... Een glibberige, groene kikker! En wat zegt die? Kwak, kwak. Overal zitten kikkers. Op zijn bed, onder zijn bed, op de trap. Beneden, buiten. Door heel het land. Overal hupt en glibber het. Kwak, kwak. Oooo, hou op, schreeuwt de koning. Ik laat die slaven nooit gaan. Nooit! De kikkers verdwijnen. Maar dan... Er komen prikvliegen. Au, klinkt het door heel het land. Au! Au! De bediende smeekt de koning: Majesteit, dit is echt geen trucje. Dit is van God. De koning krabt aan zijn bulten. O, o, nietes! Hou op! Maar het wordt erger en erger. Iedereen huilt en smeekt. Ze smeken de koning om naar Mozes te luisteren. En ook zijn familie komt. En als het nog erger wordt, zegt hij eindelijk: Oh, God! Laat die vieze stinkslaven maar gaan. Ik wil ze niet eens meer. Alle slaven juichen. Hoera voor God, we zijn vrij! Samen met Mozes vertrekken ze. En de koning... Die zit op de wc. Hèhè, eindelijk rust! Bediende, roept hij. De koninklijke billen moeten afgeveegd. Maar er komt niemand. Zijn bediende is ook met Mozes meegegaan. En de koning? Nou, die moet voortaan maar zijn eigen billen afvegen. Toch? Ja! Ja! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1270009 359.59 5278 2020-05-11T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-mozes-door-de-rode-zee 2026-01-21T14:23:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35712.w613.r16-9.fc36f06.webp Mozes door de Rode Zee | Verhalen uit de Schatkist Er is een vrouw, Mirjam. Ze is slaaf in Egypte, net als de rest van haar familie en haar volk. Ze moeten keihard werken en mogen nooit weg. 's Avonds zijn alle slaven zo moe, ze zijn er verdrietig van. Maar Mirjam zegt: Gaan wij zitten huilen? Nee, niks ervan! Wat doet ze, stiekem, met haar vriendinnen? Dansen en zingen. Stilletjes als muizen. Ze slaan met hun tamboerijnen, maar dan wel zonder belletjes. Ssst! Laat die gemene koning het niet horen. Mirjams broer, Mozes, gaat naar die koning. Hij zegt: God wil dat alle slaven vrijgelaten worden. Maar de koning gelooft Mozes niet. Hij laat ze niet gaan. Pas als de koning van God heel erg straf krijgt, zegt hij: Wegwezen, stinkslaven. Ze mogen weg! Weet je waar ze naartoe gaan? Naar een mooi land dat God al heel lang geleden heeft beloofd. Zelfs al aan hun oma's en hun opa's. Maar hoe komen we daar eigenlijk, roepen de mensen naar Mozes. Als we verdwalen... Mirjam kijkt vragend naar haar broer. Kijk! Daar is Mozes. Vlak voor hem stijgt een wolk op. De wolk beweegt. Dat doet God, zegt Mozes. Hij wil dat we de wolk volgen. De wolk wijst ons de weg. De mensen lachen opgelucht. Daar gaan ze, achter de wolk aan. Mirjam en Mozes voorop. Stop, roept Mirjam. Wat is dit? Lopen we naar de zee? Daar kunnen we toch niet doorheen, roepen de mensen. Ik kan echt niet zwemmen, hoor! Ssst. Mozes hoort iets in de verte. Hoefgetrappel van heel veel paarden. Het komt dichterbij. Kunnen jullie ook trappelen? Mirjam schrikt. Bovenop een heuvel verschijnt het leger van de koning. Wij laten jullie niet gaan, schreeuwt hij. Jullie blijven onze slaven, voor altijd. Help! Iedereen begint te rennen. Heeft God ons hier gebracht om dood te gaan? roepen de mensen. Voor hen is de zee en achter is het leger van de koning. Ze kunnen geen kant op. Maar dan... Mirjam ziet hoe de kleine wolk zwelt en zwelt. Bij het leger van de koning wordt het pikkedonker. Ik zie niks, waar zijn die stinkslaven? Mirjam ziet haar broer naar de zee lopen. Hij heft zijn staf hoog boven de golven. Wow, het water gaat opzij. God duwt het water naar links en naar rechts. Een pad dwars door de zee. Doorlopen allemaal, roept Mozes. Daar gaat Mirjam, over de bodem van de zee. Maar de koning geeft niet op. Pak ze, schreeuwt hij. Achter ze aan! Maar gelukkig, Mirjam en haar volk bereiken de overkant. Het leger niet, want God laat het pad verdwijnen. Het machtige leger van de boze koning spoelt weg. We zijn vrij, juichen de mensen. De mannen beginnen te zingen. En wat haalt Mirjam uit haar tas? Haar tamboerijn. En nu met belletjes. Rinkelen maar! Mirjam en alle vrouwen dansen en zingen keihard. Nu mag iedereen het horen. We zijn vrij! We zijn vrij! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1268668 343.73 5035 2020-05-12T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-het-gouden-kalf 2026-01-21T14:24:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35713.w613.r16-9.981270e.webp Het gouden kalf | Verhalen uit de Schatkist Er is een meisje. Ze is al heel lang op reis. Samen met haar ouders en heel veel mensen van haar volk. Ze gaan naar een nieuw land. Een mooi land, dat heeft God beloofd. Mozes weet hoe ze er moeten komen. Want God wijst hem de weg. Het meisje loopt dichtbij Mozes. Overdag lopen ze en 's nachts slaapt iedereen in tenten. Het meisje kon niet veel meenemen. Eén speciaal dingetje heeft ze nog: een gouden kattenkettinkje. Elke avond legt ze hem naast haar kussen, in een kattenbedje. En dan praat ze zachtjes met hem. Vanavond ook: Katje, luister, het is zo spannend! Mozes is op die berg geklommen, om daar met God te praten. Maar hij is al super-veel nachtjes weg. En hij komt maar niet terug. Als hij nooit meer terugkomt, wat moeten we dan? Dan weten we de weg niet. Nou, welterusten, katje. De volgende dag staat het meisje op het plein in het tentenkamp. De mensen zijn boos. Iemand roept: Mozes is weggegaan, en God...? Zie jij God? God is ook weg! Wij willen een God die wel bij ons blijft, roept een vrouw. Laten we een beeld maken, roept een man. Jaaaa, juicht iedereen. We maken een beeld dat op God lijkt. Van goud! Hier met dat kettinkje, zegt een man. Waarom? vraagt het meisje. Iedereen moet zijn goud inleveren! Anders is er niet genoeg om het beeld te maken. Het meisje moet haar kleine gouden katje afgeven. Ze smelten al het goud in een grote pot boven het vuur. Het wordt een soort gouden soep. Dag katje, zegt het meisje. Ze gieten de gouden soep in een vorm. De vorm van een baby-koe. En hoe heet een baby-koe? Een kalfje.Ja, een kalfje. Kom kijken, het Gouden Kalf is klaar! Daar staat het. Mama, zegt het meisje, mijn kat zit nu in die koe. Mama en papa buigen neer voor het beeld alsof het God is. Het meisje moet ook buigen, maar stiekem denkt ze: Stomme koe, mijn katje was veel leuker... En nu is-ie een stukje koeienpoot, of koeienbil. Nee! Horen ze iemand roepen. Het is Mozes. Hij is terug. Wat doen jullie, roept hij. Onze God is zo groot, daar kun je geen nepbeeld van maken! Mozes moet bijna huilen van boosheid. 'Weg ermee!' Iedereen schrikt. God is er echt bij, ook al zie je Hem niet, zegt Mozes. Iedereen kijkt naar de grond. Behalve het meisje. Zij doet een dansje. Haha! Stomme nep-koe! Stomme nep-koe! Maar ze is nog steeds haar katje kwijt. De volgende ochtend wordt het meisje wakker. Hè? Er beweegt iets bij haar voeten. Ze schiet overeind. Op haar deken zit een klein, glanzend rood katje. Hij kijkt haar met grote ogen aan. Verrassing, roepen papa en mama. Sorry, zegt papa, van je ketting. Maar het meisje roept blij: Het is een echte! Een echte! Een echte is toch veeeel liever?! Toch? Wat willen jullie liever: een echte kat of een ketting? Een ketting. Een ketting? Een echte kat. Of de echte kat? De echte kat. Een echte kat en een echte ketting. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1268669 340.03 2310 2020-05-12T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-de-muren-van-jericho 2026-01-21T14:24:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35714.w613.r16-9.f54cb68.webp De muren van Jericho | Verhalen uit de Schatkist Er is een vrouw, Rachab. Ze woont in de stad Jericho. Daar wonen allemaal boeven. Rachab is hun vriendin. Voor haar werk krijgt ze boevengeld. Eigenlijk is Rachab daarom ook een boef. Maar, zegt Rachab, ik wil geen boef zijn. Alleen... zonder geld kan ik niet eten. Rachab voelt zich eenzaam en gevangen. Ze luistert graag naar de verhalen over God. De God van het volk Israël. Die helpt zijn volk. Toen ze gevangen zaten in Egypte zorgde Hij voor hun ontsnapping. Hij liet zelfs een zee opdrogen zodat ze weg konden rennen! Hielp God mij ook maar, denkt Rachab. Op een dag roept een van de boeven bang: Het volk Israël komt eraan! De boeven bibberen. Dat volk heeft machtige koningen verslagen. Ze klimmen op de dikke muur die helemaal om de stad heen is. Ze roepen nep-stoer: Jullie komen er toch niet in. Jullie krijgen helemaal niks. Beneden, buiten de stad roept een man terug: God wil jullie boevenbuit niet eens! God wil dat jullie stoppen met boeven-zijn! Nooit, roepen de boeven. Rachab slaapt. Opeens schrikt ze wakker. Er staan twee vreemde mannen in haar kamer! Sssst, we doen je niks. Wij zijn van het volk Israël. We komen stiekem een kijkje nemen. Verraad ons niet en als ons volk de stad binnenkomt, zullen we jou en je familie laten gaan. Er klinken zware voetstappen op de trap. Boeven! Snel, zegt Rachab. Verstop je! De deur zwaait open. Heb jij net twee mannen gezien, vraagt een boef. 'Ja,' zegt Rachab, 'die kant op.' Ze wijst verkeerd: ze helpt de mannen. De twee mannen zijn blij. Als wij de stad binnenkomen, moet je een rood touw uit je raam hangen. Dat is ons teken: dan laat iedereen je met rust. De boeven staan weer op de muur. Ze wijzen naar hun voorhoofd. Kijk nou! 't Enige wat dat gekke volk doet is rondjes lopen om de stad heen. En op toeters blazen. Beneden zegt niemand een woord. Ze lopen stil elke dag om de stad heen. Dit gaat wel zes dagen door! Ze durven niet aan te vallen, lachen de boeven. Maar de zevende dag is anders: Na het laatste rondje begint het volk ineens keihard te juichen. Eerst lachen de boeven verbaasd, maar dan.... Hee, voel jij dat ook? De muur trilt! Boem! Er vallen stenen uit de muur naar beneden! Rachab rent naar haar kamer en laat het rode touw zakken. Het juichen wordt harder. Steeds meer stenen raken los. De hele muur van Jericho valt om. Het volk Israël komt de stad binnen. Wegwezen, roepen de boeven. Als Rachab over de stenen van Jericho heen klimt, wacht daar een hele groep mensen. Bedankt voor je hulp, zeggen ze. Kom bij ons wonen. Rachab is blij dat ze geen boef meer hoeft te zijn. Nu heb ik geen muur van steen meer om me heen, maar een hele grote groep van vrienden! Hebben jullie ook vrienden? Ja? En hoe is dat, om vrienden te hebben? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1276217 382.01 2976 2020-05-12T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-de-pratende-ezel-van-bileam 2024-09-18T08:39:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35715.w613.r16-9.7a99b9d.webp De pratende ezel van Bileam | Verhalen uit de Schatkist Er is een beroemde tovenaar, Bileam. Vandaag staan er ridders voor zijn deur. 'Tovenaar, je moet meekomen van koning Balak. Er is een grote groep mensen uit Egypte gevlucht. Ze zijn op reis en willen ons land door. Betover ze, dan kunnen we dat vreemde volk verjagen. De koning zal je rijkelijk belonen.' Bileam ziet de zakken goud al voor zich! Maar God zegt: Dat volk hoort bij Mij. Betover ze niet! Teleurgesteld stuurt Bileam de ridders weg. De volgende dag verschijnt koning Balak zelf. 'Betover dat volk! Straks vreten ze met z'n allen m'n land weg. Je krijgt alles wat je wilt.' 'Alsjeblieft God, alsjeblieft. Mag ik mee?' Hij mag met Balak mee van God, maar betoveren blijft streng verboden. Bileam springt op zijn ezelin. Hij volgt de koning, maar stiekem wil hij dat volk toch betoveren! Op zijn ezel fantaseert hij over zijn beloning. Op de terugweg rij ik niet meer op zo'n domme ezel, maar in een gouden draagstoel! God stuurt een engel. De engel gaat midden op de weg staan. Met getrokken zwaard! Bileam ziet de engel niet. Hij is blind voor wat God wil. Hij denkt alleen aan geld. Wie ziet de engel wel? Zijn ezelin! Geschrokken rent ze weg. Bileam begrijpt het niet. Hij slaat haar. Terug naar de weg jij! Het ezelinnetje bibbert. Dan loopt de ezelin dapper door. De engel staat weer op de weg. De ezelin drukt zich angstig tegen een muur. Bileams voet raakt klem. Rotbeest! Weer slaat hij. Als hij bij een smal pad komt en de ezelin weer stilstaat, mept hij nog een keer. Maar nu gaat het dier liggen. Straks loopt ze tegen de engel aan! God geeft het ezelinnetje een stem. I-aaa! Ik kan toch niet verder? 'Opstaan, of ik sla je dood', krijst Bileam. God zorgt ervoor dat de boze tovenaar de engel nu ook ziet. Hij valt op zijn knieën en buigt diep voorover. Waarom sla jij je ezelin zo, Bileam? Ik sta hier om jou tegen te houden, want je wilt dat volk toch betoveren en er ook nog zelf rijk van worden! Maar je ezelin heeft je gered. Als je was doorgelopen, had ik jou doodgemaakt. Nu is het Bileam die bibbert. Hij wil meteen naar huis. Maar God heeft een ander plan. Een boze toverspreuk komt er niet. Als Bileam bij het volk is aangekomen, moet hij van God zeggen: Deze mensen zullen doorreizen naar een prachtig land. Op een dag wordt uit dit volk een bijzondere koning geboren. Koning Balak is woedend. Wegwezen, tovertreutel! Je krijgt geen cent van me. Bileam gaat terug naar huis. Niet in een gouden draagstoel. Gewoon weer op zijn ezelinnetje. Maar die zal hij wel niet meer geslagen hebben. Nee, hè? Nee. Da's niet zo lief, hè? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1260808 342.38 1169 2020-05-13T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-het-haar-van-simson 2024-09-18T08:39:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35716.w613.r16-9.f070b9e.webp Het haar van Simson | Verhalen uit de Schatkist Er is een mooie vrouw. Delila. Ze houdt van mooie spullen en van stoere mannen. Simson is haar vriend. Hij is de stoerste van allemaal. Wat een spierballen! Net Superman. Simson is heel bijzonder. Delila springt in zijn sterke armen. God heeft Simson die spierballen gegeven en hij moet er iets mee doen. Er zijn Filistijnen. En die Filistijnen komen steeds vechten. Ze willen de baas spelen in het land. Genoeg geweest, zegt God. Simson, gebruik de spierballen die ik je heb gegeven en jaag ze weg. Maar de Filistijnen bedenken een gemeen plan. Kijk, dat mannetje, hmm. Psst, Delila. Wil jij de rijkste vrouw van de hele wereld worden? Hij geeft haar een brief van de Filistijnse burgemeesters. Vertel ons het geheim van Simsons superkracht. Hoe kunnen we hem slap maken en grijpen? Je kunt karren vol zilvergeld krijgen, Delila, als jij erachter komt wat Simsons geheim is. Simson komt weer bij Delila. Maar Delila denkt aan het zilver. Leeuwtje, hoe kom je zo sterk? Ben je ooit niet sterk? Simson verklapt zijn geheim niet. Delila blijft vragen. Nacht na nacht, steeds weer. Zeg het nou! Op een avond begint ze te huilen. Nephuilen. Je houdt niet van me! Simson is supersterk, maar tegen één ding kan hij niet. De tranen van zijn lieve Delila. Hij vertelt haar zijn geheim. Stiekem gaat Delila naar het mannetje toe. Ze vertelt Simsons geheim door. Hij heeft een afspraak met God, dat hij nooit zijn haar afknipt. Dan geeft God hem superkracht om de Filistijnen te verjagen. Zonder zijn vlechten is hij niks, zei hij. Delila krijgt haar zilver. Als Simson die avond in slaap is gevallen, pakt Delila een schaar. Ze kijkt naar Simsons lange, zwarte vlechten. Denk aan het zilver, denk aan het zilver. Knip! De eerste vlecht valt op de grond. Snurk, doet Simson. Knip, de tweede. Knip, de derde. Knip, knip. Zeven zwarte vlechten liggen naast het bed. Klaar! De kamer is vol Filistijnse soldaten en Simson springt op. Hij wil ze van zich afslaan, maar wat gek. Het lukt niet. Hij is zijn kracht kwijt. Hij ziet de vlechten op de grond liggen en Delila durft hem niet aan te kijken. Verraadster! De soldaten sleuren hem mee. Ze hoort zijn gebrul helemaal tot in de verte. Een tijdje later zit Delila op haar nieuwe, mooie bed in haar nieuwe, mooie huis. Maar slapen kan ze niet. Ik ben de rijkste vrouw op aarde, denkt ze. Maar al dat koude zilvergeld, maakt dat me nou net zo gelukkig als de warme knuffels van Simson? Wat denken jullie? Nee hè. Knuffels zijn fijn hè, veel beter dan geld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1260810 357.05 2545 2020-05-13T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-herder-david-wordt-koning 2024-09-18T08:39:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35717.w613.r16-9.32799b6.webp Herder David wordt koning | Verhalen uit de Schatkist Er is een jongen, David. Hij is gek op liedjes maken. Met zijn harp. Pling! Het liefst zingt hij over God. En over alle mooie dingen die God heeft gemaakt. "Zie ik sterren aan de hemel staan, dan denk ik: God, goed gedaan." Niks sterren! De grote broers van David komen binnen. Spierballen! Wij willen hier trainen, ukkie! Neenee! Vader Isai komt aangerend. Nee. We krijgen belangrijk bezoek! Hij wijst naar de broers: Ga je wassen! Jullie moeten er bij zijn. En David, jij gaat weg met de schapen. Jij bent niet nodig. Oh. David kijkt sip, hij had ook wel bij het belangrijke bezoek willen zijn! Buiten drommen de schapen om David heen. Deze kant op! Hij loopt voor ze uit. Een man loopt hem tegemoet. Goedemorgen, zegt hij. Ik zoek het huis van vader Isai. Die kant op, meneer, wijst David. Hij kijkt de man nieuwsgierig na. Dat is toch Samuel, de profeet die voor God werkt? Komt die op bezoek? De schapen blaten ongeduldig. Jaja. Pling! "Ik breng jullie bij water, helder als glas, en groene weides vol met gras." De schapen knabbelen tevreden. Zal hij even een dutje doen? Nee, hij moet opletten. Er zijn hier wilde dieren. Beter een liedje. Pling! Grmbbbb! David schiet overeind. Een hongerige beer hobbelt naar de schapen toe! Rent David weg? Nee. Hij pakt zijn slinger! Dat is een soort riem, waar je een steentje mee kan wegslingeren. Hij zwiept zijn slinger rond en schreeuwt: Hee! De beer kijkt om. Nu, weet David. Hij laat de slinger los. Het steentje vliegt als een kogel door de lucht. Pats, tegen de neus van de beer. Weg jij! Een volgend steentje raakt de billen van de beer. Brommend van pijn verdwijnt het beest in de bosjes. David lacht. Pling! "God is mijn helper, sterker dan spierballen!" Daaavid! Er komt een jongen aanhollen. Je vader zegt dat je thuis moet komen. Nu meteen. David ziet zijn broers stilletjes zitten. De man die de weg vroeg, staat op als hij binnenkomt. Vader zegt: Dit is Samuel, de profeet. Hij wil speciaal jou zien. Speciaal mij? Ja, knikt Samuel. God zoekt een nieuwe koning voor het land. En God zegt dat jij dat moet worden. Koning? David kijkt met grote ogen naar zijn vader. Ik? Vader Isai knikt verlegen. Samuel heeft lekker ruikende olie meegenomen. Daarvan giet hij wat op Davids hoofd en zegt: God zegt dat hij niet naar de buitenkant kijkt. Niet de spierballen tellen. God kijkt naar de binnenkant. Hij vindt het fijn dat jij van Hem houdt en zo goed voor alles zorgt. Davids hart staat bijna even stil. Dan rent hij de tuin uit! Hij zwaait naar de sterrenhemel en zingt: "God, U bent de grote koning, van de sterren, zon en maan. En toch, tussen al die sterren door, ziet u mij staan." Wauw. Dat is toch bijzonder, hè? Zingen jullie wel eens een liedje? Ja? Wat zingen jullie dan? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1276222 343.73 3449 2020-05-14T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-david-en-goliath 2024-09-18T08:39:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35718.w613.r16-9.071e860.webp David en Goliath | Verhalen uit de Schatkist Er is oorlog. De Filistijnen willen het land inpikken. En het leger van Saul wil hun land beschermen. De Filistijnen hebben een hele grote reus meegenomen, Goliath. Hij is levensgevaarlijk! En hij kan hard schreeuwen! Kom dan, Saultje, kom dan vechten! Haha, zie ik al iemand komen? Het blijft stil. Niemand durft. 'Wie van mij wint, heeft de oorlog gewonnen.' Er loopt een jongen naar een paar soldaten van koning Saul. Het is David. Hij komt brood en kaas brengen voor zijn grotere broers. Hij is de jongste, en hij is schaapsherder. Daar klinkt weer de stem van Goliath: Bangeriken! Geloven jullie soms niet dat God jullie kan helpen? Als David Goliath hoort schreeuwen, vraagt hij: Waarom doet niemand wat? Laten jullie die grote pestkop zomaar schreeuwen? Echt iets voor jou, zeggen zijn broers. Altijd met je brutale neus overal bovenop. Ga terug naar je schapen, broertje! Het is een reus! Straks stampt hij ons plat als een miertje! David gaat naar koning Saul. Laat mij maar tegen Goliath vechten. Iedereen lacht. Jij?! vraagt de koning. Je bent niet eens 'n soldaat! Zo'n joekel van een vechtersbaas, tegen zo'n klein schaapherdertje? Dat kan toch niet! 'Nou, als een leeuw of een beer een van mijn schapen probeert te stelen, dan vecht ik met hem. God heeft me altijd beschermd. Dat gaat hij nu ook doen.' De schaapsherder krijgt van de koning een groot zwaard. Daar kan ik niet mee vechten, zegt David. Dat ben ik niet gewend. Als David het dal inloopt is het muisstil. Die gaat hartstikke dood, denkt iedereen. Daar staat David, in zijn gewone kleren. Hij heeft alleen een stok en een slinger: Een soort riem, waar je stenen in kan doen en zo kan wegslingeren. In zijn zak heeft hij vijf steentjes. Dat is alles. Tegenover hem staat Goliath. Dat is een boom van een kerel. Hij heeft een helm op zijn hoofd, een dik schild voor zijn borst en een heel groot zwaard in zijn hand. Zijn lach buldert door het dal. Wahahaha! Wat ga je doen met dat stokje van je? Mij een tikje geven? Jij daagt me uit met je zwaard, antwoordt David. Ik daag jou uit in de naam van God. De reus stampt op David af. De grond begint te trillen. Uit zijn buidel haalt David een steentje en legt hem in zijn slinger. En daar vliegt het steentje door de lucht. Goliath wankelt. En hij valt zomaar om. Boem! Het steentje heeft hem precies tussen zijn ogen geraakt. Hij is dood. Het leger van Saul juicht! Alle soldaten stormen op de Filistijnen af. En de Filistijnen, die lachen niet meer. Die rennen keihard weg. De oorlog is gewonnen! En dat door een schaapherdertje dat brood en kaas kwam brengen. Wauw, zouden jullie dat durven? Ja, zou jij het durven? Is wel spannend, hè? Heel groot. Hij is heel groot, maar gelukkig hielp God David. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1258384 318.18 4426 2020-05-14T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/de-atlas-maior-van-blaeu-de-mooiste-dikste-en-duurste-atlas-ter-wereld 2025-03-11T15:01:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35719.w613.r16-9.1265ac2.webp De Atlas Maior van Blaeu | De mooiste, dikste en duurste atlas ter wereld Nederlanders zijn kaarten-gek. Nergens ter wereld worden zoveel kaarten verkocht als in ons landje. En die gekte begon al in de Gouden Eeuw, zo'n 400 jaar geleden. De Mooiste, de duurste en de dikste atlas ter wereld is de Nederlandse Atlas Maior uit 1662. Wereldberoemd en in die tijd een must have voor de rijken en bij de Universiteit van Amsterdam, daar ligt er eentje. Wauw! De hele wereld nou ja alle plekken die toen bekend waren in kaart gebracht in 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 11 delige atlas. Nooit eerder kon je thuis op de bank zo uitgebreid met de wereld kennismaken als met de Atlas Maior. Er werd zelfs een speciaal kastje omheen gebouwd, zodat iedereen kon zien dat jij zo'n bijzondere atlas in huis had. Hij kostte een vermogen en was dan ook alleen weggelegd voor de rijken. Deze bijzondere atlas wordt in de zeventiende eeuw in Amsterdam gemaakt door de familie Blaeu. Vader Willem Janszoon Blaeu begint, zijn zoon Johan helpt hem daarbij en maakt de atlas na de dood van zijn vader af. Ik ben nou wel heel benieuwd hoe de atlas ervan binnenuit ziet. Voorzichtig! Kijk, het is echt heel bijzonder. Hier, eerste deel des aardkloots beschrijving. Prachtig mooi opgemaakt, mooie letters en vooral hele mooie tekeningen zoals hier. Kijk, een plaatje van de hele wereld. Alles werd in die tijd met de hand ingekleurd. Bladzijde voor bladzijde. Wat een werk moet dat geweest zijn. Nu denk je misschien dat de familie Blaeu de hele wereld over reist met hun meetapparatuur om de boel eens goed in kaart te brengen. Nee, nee. Ze gebruikten gewoon bestaande kaarten en maakten die mooier. Atlassen maken in die tijd was niets meer dan de beste kaarten verzamelen, die mooier maken en zo nodig aanpassen. Maar de familie Blaeu maakt er wel echt iets bijzonders van. Naast kaarten zit er bijvoorbeeld ook veel informatie bij over een land. Neem nou Groenland. Dan kun je dingen vinden over de geschiedenis, over de religie, over de dieren die daar leven. En tekeningen in de atlassen van Blaeu, heel veel prachtige tekeningen. Neem nou deze van het Buitenhof in Den Haag. Blaeu voegde heel veel dingen toe en fleurde de boel prachtig op. En zo dacht Blaeu dat de mensen er in Afrika in die tijd uitzagen. Maar hoe kwamen ze nou aan die informatie zonder dat ze zelf ooit ergens heen gingen? Zowel Willem als Johan Blaeu spraken met wereldreizigers over de plekken die ze bezocht hadden. Wereldreizigers waren er in de zeventiende eeuw in Amsterdam natuurlijk meer dan genoeg. Er worden dus een hoop nieuwe landen ontdekt in die tijd, maar als deze atlas is 1662 op de markt komt, zijn er nog landen die nog niet zijn ontdekt. Welke gebieden mis je op deze wereldkaart? Bijvoorbeeld de Zuidpool? Die staan er nog niet op. En zo werd de wereld stukje bij beetje helemaal ontdekt. Ontdekkingsreizigers zagen voor het eerst van hun leven een krokodil in Afrika. Het was heel kort en ging heel snel en ze zagen hem ook niet helemaal. Teruggekomen in Amsterdam, vertelden ze hoe het dier er ongeveer uitzag. Groen! Lang, stekelig en heel gevaarlijk. Een tekenaar probeerde nu zo goed en zo kwaad als het kon het dier in beeld te brengen. Maar ja, heel goed lukte dat vaak niet. En dus zagen dieren er op de eerste kaarten er soms wat vreemd uit. Kijk, dit bijvoorbeeld is een kaart uit 1603. Hier hebben ze geprobeerd om walvissen te tekenen. Dit is een walrus. Het ziet er best wel gek uit, maar tegelijkertijd klopt het ook wel weer wel een beetje. Je kunt je voorstellen dat als je een walrus of een walvis heel kort zag dat je echt dacht dat die er zo uitzag. Er werd in die tijd steeds meer gereisd, dus ook steeds meer mensen zagen een walvis, een walrus of een dolfijn. En zo konden de tekeningen iedere keer weer worden aangepast. En zo werden de atlassen steeds mooier en beter, met als hoogtepunt de Atlas Maior van Blaeu. De wereld in kaart gebracht. In zijn meest uitgebreide en mooist denkbare uitvoering, heel bijzonder. Ik leg hem nu weer voorzichtig terug. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16113973 324.373 6023 2020-05-03T22:00:00+00:00 yes no canon atlas wereld kaart ontdekkingsreis https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-naaeman-heeft-jeuk 2024-09-18T08:38:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35720.w613.r16-9.582d1d8.webp Naäman heeft jeuk | Verhalen uit de Schatkist Er is een hele stoere man, Naäman. Wat een spierballen! Hij is de baas van het leger. Iedereen moet naar hem luisteren en precies doen wat hij zegt. Alleen hij heeft altijd zo'n jeuk. Wat doe je eigenlijk als je jeuk hebt? Weten jullie dat? Krabben. Dan ga je krabben. Jeuk! Hij heeft er van de koning zelfs een gouden ruggenkrabbertje voor gekregen. O, wat een jeuk! Naäman gaat een toespraak houden. Met zijn strijdwagen rijdt hij naar het podium. Trompetten toeteren. Stoere soldaten marcheren op en neer. Alles glimt en blinkt. Maar eenmaal op het podium... Ohh... Ohwww... Krab, krab, krab. Zijn soldaten krijgen er ook jeuk van! Naäman gaat op reis. Met zijn ruggenkrabbertje en zijn bediende. 'Meneer, mag ik vragen waar we naartoe gaan?' 'We gaan naar een ander land. Daar woont Elisa, en dat is een man van God. Ze zeggen dat hij zieke mensen beter maakt. Hij gaat vast en zeker een bijzonder wonder met mij doen.' Bij het huis van Elisa parkeert Naäman de strijdwagen voor de deur. 'Ik ben Naäman! Hier is een brief van mijn koning. Daarin staat dat ik direct geholpen moet worden met mijn jeuk.' De man aan de deur is de knecht van Elisa. 'Wacht hier', zegt hij. 'Wachten?!' Bijna wil Naäman weggaan als de deur weer opengaat. Daar is de knecht weer! 'Elisa zegt dat u naar de rivier de Jordaan moet gaan. Daar moet u zeven keer kopje onder. Dan zal uw huid genezen zijn.' 'Moet IK, baas van een heel leger, luisteren naar een knecht?!', buldert Naäman. En dit hier? Moet ik dit miezerige beekje in? In mijn land hebben we veel mooiere rivieren. Als ik wilde gaan zwemmen was ik wel thuis gebleven! Waar is die Elisa? Moet hij niet iets bijzonders met me doen? Is dit het: 'kopje onder'?! Ohw! Krab, krab, krab! Jeuk! O, ik heb zo'n jeuk! Naämans bediende zegt voorzichtig: 'Meneer...? Mag ik u vragen het toch te proberen...?' 'Begin jij mij nu ook al te vertellen wat ik moet doen?!' 'Maar als u allerlei moeilijke dingen had moeten doen, had u het dan wel gedaan?' 'Ja... Tsja... Nou, goed dan. Oké.' Naäman loopt het water in. Hij gaat kopje onder. Tellen jullie mee? 1, 2, 3. 4... Oh! Niks! Naäman wacht. Geen stem van God. 5. Geen lichtflitsen. 6 dan. Geen zingende engelen. 7! Ik ben voor de gek gehou... Oh! Maar nee... Zijn huid is glad! En hij heeft geen jeuk meer! Niet te geloven. Haha! Zijn bediende danst blij op en neer. Hoera! In zijn strijdwagen terug naar huis zegt hij: 'Ha, heerlijk. Geen jeuk meer! Ook al ben je maar mijn bediende: Ik ben blij dat ik naar je heb geluisterd.' Maar dat gouden ruggenkrabbertje van de koning, wat gaat Naäman daar nu mee doen? Weten jullie dat? Aan zijn bediende geven. Want die heeft ook jeuk. Heeft zijn bediende ook jeuk? Dan moet-ie ook kopje onder. Wat kan hij er nog meer mee doen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1282496 340.63 2340 2020-05-14T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-het-engelenleger-bij-elisa 2024-09-18T08:38:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35721.w613.r16-9.d3b81cc.webp Het engelenleger bij Elisa | Verhalen uit de Schatkist Er is een knecht. Hij is de helper van Elisa de profeet. Een profeet is iemand die met God praat en van God alles hoort. Bijvoorbeeld over... het boevenleger. Profeet Elisa weet precies wanneer het boevenleger komt om te stelen. Dat vertelt God steeds aan Elisa. Elisa waarschuwt dan snel de koning en... Boe! Die stuurt zijn soldaten om de boeven weg te jagen. Elke keer weer. De koning van de boeven wordt er boos van. We moeten die profeet Elisa zien te pakken. De knecht is net wakker. Maar dan! Het boevenleger komt eraan! Hij rent snel naar binnen. Meester, hijgt hij, het boevenleger is er. We zijn omsingeld! Elisa gaapt. Oh. We moeten iets doen, roept de knecht. Elisa vouwt rustig zijn krantje op. Schiet op! roept de knecht, ze zijn overal! Wees maar niet bang, zegt Elisa, wij zijn met veel meer. De knecht kijkt verbaasd om zich heen. Wij? Meer?! Alstublieft God, zegt Elisa. Mag mijn knecht zien wat ik zie? De knecht valt bijna flauw! Engelen van God! Hier. Daar. Overal. Een engelen-leger beschermt hen! Laat ze aanvallen! roept de knecht, maar Elisa schudt zijn hoofd. Het boevenleger komt dichterbij. Elisa loopt ze tegemoet. Zijn knecht bibbert. Elisa fluistert: Alstublieft God, sluit hun ogen. Ouwe man, zegt de leider. Woont hier ergens de profeet Elisa?! Elisa? Maar dan rijden jullie helemaal verkeerd, zegt Elisa. Volg mij maar. Dan wijs ik jullie de weg. De knecht is verbaasd. Ze herkennen Elisa niet. God houdt ze voor de gek! Het hele leger volgt Elisa rustig. Kilometers ver. Net een avondvierdaagse. Doe maar mee, lopen. Links, rechts. Links, rechts! Dan komen ze op een plein. Alstublieft God, open hun ogen, fluistert Elisa. Hee?! Dit klopt niet! roept een soldaat. Dit is de stad van de koning van het land! We zijn in de val gelopen! Op een balkon verschijnt de koning van het land. Hij zegt: God heeft ons weer geholpen. Onze vijand is nu gevangen! Wat zal ik met ze doen? Hak ze in de pan! zegt de knecht. Maar Elisa schudt weer zijn hoofd. Majesteit, zet ze een feestmaaltijd voor. Een feestmaal, zegt de knecht. Van al dat oorlogvoeren hebben de boeven trek gekregen. Een van de soldaten kan niet meer wachten. Hap! En snel volgt de rest. Ze schamen zich eigenlijk een beetje. Jullie zijn eigenlijk wel heel aardig. Sorry dat we steeds aanvielen. Ja, zegt de leider, we zullen het nooooit meer doen. De koning van 't land doet wat Elisa zegt en laat ze gewoon weggaan! Zonder te vechten. En de koning van de boeven? Die valt niet meer aan. Sterke koningen willen vechten, denkt de knecht. Maar vrede... daar moet je pas echt sterk voor zijn. Zijn jullie een beetje sterk? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1276220 366.24 1425 2020-05-14T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-daniel-in-de-leeuwenkuil 2024-09-18T08:38:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35722.w613.r16-9.4ff5d17.webp Daniël in de leeuwenkuil | Verhalen uit de Schatkist Er is een paleis. Het paleis van koning Darius. En koning Darius is beste vrienden met Daniël. Ze lachen vaak samen. Hahaha! Maar de koning is ook vrienden met twee andere mannen. Maar oei, die kijken niet zo vrolijk. Eigenlijk kijken ze heel erg boos. Ze zijn jaloers. Ze zijn jaloers op Daniël, want zij willen graag de beste vriend van de koning zijn. Stiekem gaan de jaloerse mannen naar het park. Vlakbij de leeuwenkuil. Roarr! Konden we Daniël maar in de leeuwenkuil gooien, zeggen de mannen. Hmm, hoe komen we van hem af? Iedereen weet dat Daniël heel veel van God houdt. Hij bidt wel één, twee, drie keer per dag. Hij praat met hem en dan doet hij zó met zijn handen omhoog. Altijd voor een open raam, want er mag niets tussen Daniël en God in komen. Geen deur, geen raam en geen mens. Aha! De mannen wrijven in hun handen. Ze hebben het! Ze bedenken een gemeen plan. Majesteit, wij willen dat iedereen in het koninkrijk doet wat u zegt. Daarom moet u verbieden dat mensen tot God bidden. Ze mogen alleen maar tot u bidden, want u bent hier toch zeker de hoogste baas? Hmm, ze hebben gelijk. De koning bedenkt een strenge regel. In het hele land mag niemand meer tot God bidden. Alleen tot de koning. Dan nemen de mannen de koning mee naar het huis van Daniël. Daniël staat voor zijn raam en bidt tot God en niet tot de koning. Oh, ziet u wel? Daniël houdt zich helemaal niet aan uw regels. Hij moet straf krijgen. De leeuwenkuil in met hem! Maar dat was niet de bedoeling. De koning schrikt. Die regel was helemaal niet voor zijn beste vriend bedoeld. Ja, maar koning, u moet voor iedereen even streng zijn, anders houdt niemand zich meer aan uw regels. Roar! Wat een gebrul in de leeuwenkuil. En Daniël moet erin. Ik kan je niet redden, zegt de koning. Maar ik hoop dat God dat wel kan. Daar gaat Daniël. Hij gaat de leeuwenkuil in. De mannen lachen gemeen en de leeuwen? Wat doen de leeuwen? Roar! De mannen zijn tevreden. Straks is de koning lekker onze beste vriend. Het wordt avond. Nacht. De koning kan niet slapen. Hij doet geen oog dicht. 's Ochtends gaat hij snel naar de leeuwenkuil. Wat zal er van zijn vriend overgebleven zijn? Daniël! Daniël! Goedemorgen majesteit, klinkt het vanuit de kuil. Hè? Daniël heeft nog geen schrammetje. Ja, God vond dat ik niks verkeerd had gedaan, lacht Daniël. Hij stuurde zelfs een engel. Die engel beschermde me de hele nacht. De leeuwen konden me helemaal niks doen. Wat een wonder, wat een God, roept de koning. En de mannen? Oei. De koning zegt: jullie zijn slecht, voor mij en voor het land. Ik luister nooit meer naar jullie. Mislukt. Ze zijn geen beste vrienden geworden van de koning. En nu zijn ze helemaal geen vrienden meer. Daniël, zegt de koning, niets of niemand komt meer tussen God, jou en mij in. Geen stomme regels meer, geen jaloerse mannen en zeker geen gemeen plan. De koning en Daniël zijn helemaal blij. Ze zijn gelukkig beste vrienden gebleven. Wat doen beste vrienden? Spelen met elkaar. En wat nog meer? Samen vechten. Ja, maar dat is dan weer niet zo lief. Of taart eten! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1266379 341.76 2356 2020-05-15T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/verhalen-uit-de-schatkist-jona-in-de-walvis 2024-09-18T08:38:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35725.w613.r16-9.01e6f6a.webp Jona in de walvis | Verhalen uit de Schatkist Er is een man heel hard aan het rennen. Het is Jona. Hij rent weg van God. En weet je waarom? God wil dat Jona naar een stad gaat. De stad Nineve. Daar maken ze de hele tijd ruzie en doen ze gemene dingen. Als ze zo doorgaan, loopt het heel slecht met ze af! Maar God wil ze nog één kans geven. Maar ja, dan moet Jona er wel heen gaan en vertellen dat ze aardig voor elkaar moeten zijn. Jona komt aan in een haven: Ik ga echt niet naar Nineve! Ik heb helemaal geen zin om gemene mensen te helpen. Laat God ze maar straf geven. Eigen schuld, dikke bult. Jona gaat aan boord van een schip en vaart heel ver weg. Het schip wiegt Jona in een diepe, diepe slaap. Maar dan begint het ineens te stormen! Eerst heel zachtjes... Zijn jullie weleens in een storm geweest? Moeten we in een storm zitten? Wat gebeurt er dan? Eén keer. Dan gaat het heel hard waaien, er is heel veel wind. Alle golven over de reling. 'Het stormt!' Roept de kapitein. Slaapkop! Jij moet ook aan dek komen, meteen! Huh wat? Storm? Oeh! Storm! Jona snapt wat er gebeurt: Deze storm is mijn schuld, zegt hij. Omdat ik van God ben weggelopen! 'Gooi mij in de zee en je zult zien dat de storm gaat liggen.' Maar dat wil de kapitein natuurlijk niet. Je gaat niet zomaar iemand overboord gooien? Jawel, anders verdrinken jullie ook! roept Jona. Doe nou maar! Ze pakken Jona op. Een, twee, drie: plons! Meteen gaat de storm liggen. Water vult Jona's oren, en neus, en mond. Hij kan niet meer ademen. En wat is het donker! Is het een monster? Het is een reuzenvis! Hij zwemt recht op Jona af. Hap. Slik. En weg. Waar ben ik? Ben ik dood? Jona knijpt zichzelf hard in zijn arm. Au! Dood is hij niet. Bah! Het stinkt hier! Jona zit in de buik van de reuzenvis. Drie dagen klotst hij daar rond. De reuzenvis krijgt er buikpijn van. En Jona? Die begint toch weer met God te praten. U heeft mij uit de zee gered, zegt hij, Ik zal naar U luisteren en doen wat U van me vraagt. Ik beloof het. De vis spuugt Jona uit op het strand. Ik leef! Blij danst Jona rond. En daar gaat Jona weer. Nu is-ie weer aan het rennen. Maar nu de goede kant op. Naar Nineve. Als Jona aan de mensen daar vertelt hoe boos God op hen is, schrikken ze ervan. Ze beloven geen ruzie meer te maken. God is daar heel blij mee. Gelukkig dat Jona is gegaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1258378 293.22 6223 2020-05-15T03:00:00+00:00 yes no bijbel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-voedselbos 2024-01-04T12:42:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35734.w613.r16-9.80fdce7.webp Het Klokhuis | Voedselbos Bart gaat naar een voedselbos. Zo'n bos is een klein stukje natuur met allemaal soorten bomen en planten waar eten aan groeit. Het voedselbos heeft geen kunstmest, gif of extra water nodig. In totaal staan er zo'n 350 verschillende soorten, zoals de pindakaasboom en de uiensoepboom. Boer Wouter laat zien wat er allemaal groeit. In de sketch heeft Lara groente van het voedselbos meegenomen, maar Debbie haalt haar voedsel liever bij de snackbar. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301834 884.952 5266 2020-05-13T17:00:00+00:00 yes no bos eten voedsel https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-zo-herken-jij-een-volgende-storm 2024-01-04T12:42:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35735.w613.r16-9.3fe13dc.webp De Buitendienst | Zo herken jij een volgende storm Terwijl Jonata een dagje wil ontspannen, gooit een naderende storm roet in het eten. Matthijs weet het zeker: dit is storm Ellen. Hij neemt Jonata mee op reis want deze storm moeten ze achterna. Tijdens hun zoektocht ontdekken ze hoe een storm ontstaat en laten ze een echte weerballon op. Ze vinden de sporen van een heftige storm in de natuur en gaan Ellen tegemoet op de Zeeuwse Oosterscheldekering. Zullen ze haar daar vinden? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311279 1203.384 12609 2020-05-15T16:30:00+00:00 yes no storm https://schooltv.nl/video-item/de-hanze-bloeiende-handel-in-de-middeleeuwen 2025-03-11T13:46:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35741.w613.r16-9.a945f08.webp De Hanze | Bloeiende handel in de Middeleeuwen Amsterdam en Rotterdam. De grootste en belangrijkste steden van Nederland. Hoofdstad. Grootste havenstad van Europa. Dat was 800 jaar geleden wel anders. Toen waren dit nog modderpoelen waar een stel vissers woonden. In die tijd was het oosten van Nederland het centrum van handel en welvaart. Kampen bijvoorbeeld, is tot de 16e eeuw een van de rijkste en machtigste steden van Europa. De stad staat dan nog in rechtstreekse verbinding met de zee. Hier ligt Kampen. Er was toen helemaal geen sprake van Afsluitdijk of Flevoland. Het was een drukte van jewelste. Het was een komen en gaan van schepen uit Europa die hier hun goederen gingen laden en lossen. Je kan rustig stellen dat Kampen het Rotterdam van de Middeleeuwen is. Ik ga vandaag een stukje Middeleeuws varen op HET containerschip uit die tijd: De Kogge. Het allereerste grote en zeewaardige schip. Het had een aantal voordelen. In dat ruim konden veel meer goederen dan in de kleine bootjes die ze ervoor gebruikten. Bovendien konden ze nu naar landen varen waar ze voorheen niet konden komen. Met de komst van de Kogge in 1200, ging er een nieuwe wereld open. De handel bloeide als nooit tevoren. Kooplieden halen hun waar overal vandaan. Wol bijvoorbeeld uit Engeland. En voor hout en bont gaan ze richting Rusland en Finland. Op de heenweg namen ze hun eigen producten mee om te verkopen. Werd het ruim volgeladen met spullen. Goederen die Nederland op dat moment exporteert zijn kaas en boter. Maar we waren toen ook goed in het verkopen van spullen die we ergens anders hadden ingekocht. Zoals gedroogde vis. Stokvis uit Noorwegen en Zweden. Dat werd vervoerd in dit soort vaten. In de Middeleeuwen besluiten kooplieden uit steden rond de Noord- en Oostzee samen te werken. Ze sluiten een handelsverbond, een zogenaamde Hanze. In de eeuw daarna komen er steeds meer steden bij. Ze reizen samen en het voordeel daarvan is dat ze sterker staan tegen piraten die op de loer liggen en ze kunnen elkaar helpen bij storm of schipbreuk. Hanzesteden maakten prijsafspraken en ze konden enorme hoeveelheden producten kopen en verkopen. Ze sloten zelfs overeenkomsten met koningen. Let op! Laat vallen! In Nederland waren vooral steden langs de IJssel lid van de Hanze. Bijvoorbeeld Kampen, Zwolle, Deventer, Zutphen, Doesburg. De schepen konden hier namelijk heel makkelijk bij komen. In de Middeleeuwen was dit de handelsroute van Nederland. In het gemeentearchief van Kampen liggen nog tientallen stukken uit die Hanzetijd. Dit is heel bijzonder. In deze doos zit een overeenkomst uit 1251 met koning Abel van Denemarken. En in deze overeenkomst staat dat als de kooplieden uit Kampen met hun kogge naar Denemarken varen dat ze dan minder tol hoeven te betalen. Om zeker te weten dat deze overeenkomst geldig is hangt er een zegel aan. Iedereen heeft zijn eigen zegel. Dit is het zegel van koning Abel van Denemarken. Ruim 800 jaar oud! Als nou heel veel Hanzesteden samen een afspraak maken dan ziet dat er zo uit. Zoveel zegels! Niet alleen de overeenkomsten uit die tijd zien er anders uit de steden zelf ook. Een stad was helemaal ommuurd, je kon er niet zomaar in of uit. Je moest je eerst melden bij de wachter, bij de poort. En die besliste of je naar binnen of buiten mocht. In Kampen zijn er nog drie van die poorten uit de Middeleeuwen. Deze is uit 1337. Hanzesteden werden door de handel rijker en rijker waardoor de kooplieden geld hadden om prachtige panden te kopen in de binnenstad. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16109460 305.002 8567 2020-05-04T22:00:00+00:00 yes no handel canon https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-de-beemster-werelderfgoed-de-eerste-grote-polder-van-nederland 2025-04-08T08:53:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35742.w613.r16-9.6e6a619.webp Waarom is de Beemster werelderfgoed? | De eerste grote polder van Nederland Ik sta in de Beemster, een polder in Noord-Holland. 400 jaar geleden kon ik hier gewoon het water induiken. In 1600 is de Beemster namelijk nog een enorm meer van wel 14 duizend voetbalvelden groot. Een bekend gezegde is God schiep de wereld, maar Nederlanders maakten hun eigen Nederland. Van water land maken een Nederlandse specialiteit waar we wereldberoemd mee zijn geworden. En het echt grote werk is hier begonnen, met de Beemster. Tussen 1607 en 1612 is het meer helemaal droog gemaakt. Van water hebben ze dus land gemaakt en niet zomaar land, nee heel bijzonder land. Het land is onderverdeeld in hele grote vierkanten van 1800 bij 1800 meter. Die zijn weer onderverdeeld in kleine vierkanten, die op hun beurt zijn weer verdeeld in rechthoekige kavels. En dan kun je dat op deze kaart natuurlijk goed zien, maar vanuit de lucht zie je het nog veel beter. Beemster, here we come. Moet je kijken! Overal om je heen kaarsrechte wegen en sloten. Dit landschap is echt bijzonder. Daarom staat het ook op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, samen met nog veel meer bijzondere gebieden en plekken. Wat dacht je bijvoorbeeld van de Notre Dame in Parijs, het Colosseum in Rome, Great Barrier Reef in Australië of de Chinese Muur. Allemaal op die lijst. En dus ook onze eigen Beemster. Maar hoe hebben ze van al dat water dit prachtig ingedeelde land gemaakt en waarom? De rijke kooplieden zochten naar goede investeringen om nog meer geld te verdienen, zoals bijvoorbeeld het droogleggen, hier van de Beemster. Land is immers veel meer geld waard dan water. Je kunt er bijvoorbeeld koeien op laten grazen of huizen op bouwen. In die tijd heeft het droogleggen van de Beemster bijna 1 miljoen euro gekost, maar veel meer opgeleverd. De rijken werden nog rijker en kregen de smaak te pakken. Ze gingen aan de slag met meren als de Schermer en de Purmer en ga zo maar door. Van water land maken, prachtig! Zo'n drooggemaakt stuk land, zoals hier het Schermermeer, noem je trouwens een polder. Maar hoe hebben ze dat voor elkaar gekregen? Met oer Hollandse molens. Die pompen al het water uit het meer. Maar ja, dat water moet natuurlijk wel ergens naartoe en daarom wordt er om het meer een ringvaart gegraven. Vanaf hier kun je de ringvaart heel mooi zien liggen. In die tijd waren er nog geen graafmachines, dus alles gebeurde met de hand. Meer dan duizenden mensen zijn twee jaar bezig geweest om die hele vaart te graven alleen met schep en kruiwagen. Kun je het je voorstellen wat een werk! Helaas zijn alle poldermolens uit de Beemster verdwenen. Hier in het gebied dat na de Beemster werd leeggepompt, de Schermer, staan de molens nog wel. Als het waait. Brengen de draaiende wieken een scheprad. Of in dit geval een vijzel in beweging. En kan de molen het water gaan verplaatsen. Van laag voor de molen naar hoog achter de molen. Een zo'n molen kan het water van anderhalve meter diep droogpompen. Dat betekent dat je voor het Beemstermeer, wat vierenhalve meter diep is drie molens nodig hebt. Drie keer anderhalf is viereneenhalf. De eerste molen staat aan de oever van het meer en haalt de eerste anderhalve meter water eruit. Dat water gaat naar de ringvaart. Het waterpeil is nu anderhalve meter gezakt. Tijd voor molen twee. Van molen twee, gaat het nu naar molen een en die maalt het weer de ringvaart in. Ja we zijn er, drie meter is weg. Tijd nu voor molen drie. Van molen drie naar molen twee, naar molen 1, de ringvaart in. Deze drie molens achter elkaar, noem je een molengang. Nou om een groot meer als de Beemster leeg te pompen heb je meerdere molengangen naast elkaar nodig. Het allerlaatste water, van molen twee naar een. Alles in de ringvaart. Yes! In 1612, in nog geen twee jaar tijd was de hele Beemster leeg. Nu kon de inrichting van het land beginnen! In 1612 was al het water weg en begonnen ze met de bebouwing van het land. Gek idee dat je 400 jaar geleden hier gewoon een meer in liep. Vierenhalve meter diep! De grond, een soort zeeklei, blijkt ontzettend vruchtbaar te zijn. Ideaal voor landbouw en veeteelt. Dat komt goed uit, want in die tijd groeien de steden snel en is er veel voedsel nodig. Dat smaakt naar meer en ze gaan aan de slag met het leegpompen van de Schermer. En daar is vooral één man heel erg blij mee. Jan Adriaanszoon Leeghwater. Bij het leegpompen van de Beemster was hij nog verantwoordelijk voor de bouw en het plaatsen van de molens. Bij het leegpompen van de Schermer wordt hij verantwoordelijk voor het hele project. En later voor nog veel meer plassen en meren. Al die polders moeten natuurlijk wel leeg blijven. Kijk, als je niks doet lopen ze vanzelf weer vol, bijvoorbeeld met regenwater en in hele droge periodes hebben ze juist water nodig voor de landbouw in de polder. Honderden jaren is dat waterbeheer gedaan door molens. Tegenwoordig zijn alle molens vervangen door elektrische gemalen. Da's handig, want ook als er geen zuchtje wind staat. Werken ze gewoon. In de Beemster houden twee gemalen de waterstand goed in de gaten. Is de waterstand in de sloten hierna te laag, dan laat gemaalbeheerder Piet, water vanuit de ringvaart de sloten instromen. Maar stel nou dat door hevige regenval het waterpeil te hoog is, dan laat gemaalbeheerder Piet juist water vanuit de sloten de ringvaart in pompen. Van laag, min vierenhalve meter naar nul. De ringvaart! Net als vierhonderd jaar geleden dus. En zo houden ze hier in dit bijzondere gebied nog altijd droge voeten. Ik neem nog even een frisse duik terug in de tijd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16109461 431.594 8733 2020-05-03T22:00:00+00:00 yes no landschap canon werelderfgoed https://schooltv.nl/video-item/hebban-olla-vogala-de-eerste-zin-in-de-nederlandse-taal 2025-04-08T09:00:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35743.w613.r16-9.772e784.webp Hebban olla vogala | De eerste geschreven zin in de Nederlandse taal Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic anda thu, wat unbidan we nu? Je zou het niet zeggen, maar dit zinnetje is Nederlands. Het is één van de alleroudste zinnetjes in het Nederlands geschreven, bijna duizend jaar oud. Dertien woorden die heel belangrijk zijn voor onze taal. Wat betekent het? Wie heeft dit geschreven? En waarom is het zo belangrijk? Dat staat er en als je dat weet, dan kan je er heel snel achterkomen wat er wordt bedoeld. Zijn alle vogels netjes begonnen behalve ik en jij? Waar wachten we nog op? Lekker romantisch! Lijkt wel een liefdesliedje. En dat is het waarschijnlijk ook. Het oudst bewaarde Nederlandse liefdesliedje. Wel jammer dat we niet weten hoe de tekst verder gaat of hoe de muziek heeft geklonken. De tekst is bijna duizend jaar oud en de Nederlandse taal is enorm veranderd. Maarja de liefde is van alle tijden. Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic anda thu, wat unbidan we nu? Dit is dus een hele oude tekst. Maar door wie is het nou geschreven? De zin werd geschreven in een klooster door een monnik. Hij schreef daar boeken over die in het Latijn waren geschreven. Die boeken werden dus helemaal met de hand geschreven. Letter voor letter. Echt een enorm karwei. Over één bladzijde deed de monnik ongeveer een dag. En over een heel boek wel twee jaar. Hier in Museum Meermanno liggen een aantal prachtige handgeschreven boeken uit de middeleeuwen. Moet je kijken hoe netjes geschreven! En ze maakten ook nog eens hele mooie tekeningetjes in het boek. Het lijken haast wel schilderijtjes. Hier moet je deze zien. Hele kleine lettertjes. En dat met een ganzenveer in inkt geschreven. Ongelooflijk. Best moeilijk hoor dit. Die punt van die veer, die wordt steeds erg bot en die moet je dan scherp maken. Even testen of die scherp genoeg is en dat doe je met een pennenproef. Gaat goed. Bijna duizend jaar geleden, schreef een monnik met zijn pennenproef dé zin. Alleen voor wie? Dat weten we niet. Waarom is het nou juist dit zinnetje zo ontzettend bijzonder? Het Nederlands is natuurlijk veel ouder dan dit ene zinnetje. Alleen Nederlands was een spreektaal. Het werd dus wel gesproken, alleen mensen schreven het niet op. Nee, als je kon schrijven, dan schreef je in het Latijn. Deze boeken zijn allemaal in het Latijn geschreven. Latijn was lange tijd de schrijftaal in Europa. Het is dus heel bijzonder dat dit zinnetje op papier terecht is gekomen. En het laat zien hoe de taal is veranderd van toen naar nu. Hebban is nu hebben, vogala is vogels geworden. Een nestas, nesten. Taal verandert dus steeds en er komen de hele tijd nieuwe woorden bij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16109462 229.717 12562 2020-05-03T22:00:00+00:00 yes no taal canon https://schooltv.nl/video-item/willibrord-verspreider-van-het-christendom-in-nederland 2025-04-09T09:09:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35744.w613.r16-9.2292742.webp Willibrord | Verspreider van het christendom in Nederland En zo zag Willibrord er nou uit. Hij heeft het christelijk geloof in Nederland verspreid. Op zijn hand draagt hij een kerk, omdat hij hier veel kerken heeft gesticht. Je zou kunnen zeggen dat hij van Nederland een christelijk land heeft gemaakt. Dat kan je na 1300 jaar nog steeds om je heen zien. Aan de kerken, de symbolen die we gebruiken, deze ken je vast wel. Maar ook aan de feestdagen die we vieren: Pasen, Pinksteren, Kerstmis. Dat we dan vrij zijn, ook op zondag, komt voort uit de christelijke traditie. En hoe je je moet gedragen. Dat je aardig moet zijn, niet mag stelen en niet mag doden. Dat komt uit de christelijke traditie. Dit boek, de bijbel, is nog steeds wereldwijd het meest verkochte boek. Ongeveer 1350 jaar geleden zat Willibrord als kind in een klooster. Dat was in die tijd niet erg om in een klooster op te groeien. Je had er onderdak, te eten en je kon leren lezen en schrijven. Willibrord studeerde daar in de bijbel en leerde alles over het christelijk geloof. Willibrord leerde tijdens zijn opleiding als monnik om zijn geloof te verkondigen. Om dat te verspreiden onder de mensen. In dat klooster in Ierland wisten ze nog wel een paar wilde volkeren over zee, die hij kon bekeren. Wilde volkeren. Hebben ze het wel over onze voorouders, ja. Zo gezegd, zo gedaan. Zo zag Nederland er dus ongeveer uit rond het jaar 700. Drassig moeras en bosgrond. In dit bos in Heiloo, in Noord-Holland woonden destijds de Friezen. Dat klinkt misschien raar, maar in dit hele gebied woonden de Friezen. Verder woonden er nog twee volkeren. Hier woonden de Saksen en daar de Franken. Die waren al christelijk, maar die andere twee nog niet. En Willibrord ging dat wilde, Friese volkje tot het christendom bekeren. Willibrord had een heel ander geloof, het christelijk geloof. Wat dat inhoudt kan je goed zien in de St. Willibrordkerk in Utrecht. Hij geloofde in EEN god die zijn zoon Jezus Christus naar de aarde stuurde als mens. Daar liet Jezus zien hoe je als mens goed moet leven. En hij verrichtte wonderen. Hier staan er een aantal afgebeeld. Deze bijvoorbeeld. Hier veranderde hij zomaar water in wijn. Hij kon zieken genezen. Blinden konden zo weer zien. En het grootste wonder is wel dat hij uit de dood is opgestaan. De dood heeft overwonnen... nadat hij aan het kruis was gestorven voor de mensen om ze van het kwaad te verlossen. Hier zie je hoe Willibrord zijn geloof probeert over te brengen op die koppige Friezen met hun natuurgeloof. Hoe doe je dat? Hoe breng je jouw ideeën over op mensen die niet naar je willen luisteren? Hij deed dat met behulp van de verhalen uit de bijbel en door indruk op ze te maken met kostbaarheden en mooie spullen. Wat natuurlijk ook hielp is om het net zo aan te pakken als Jezus: Door het verrichten van wonderen. Ze zeggen dat hij echt wonderen heeft verricht. Die hebben allemaal te maken met het vinden van drinkwater. Ook in dit bos in Heiloo, waar hij echt heeft gelopen, zou hij in de grond hebben gekrabbeld. Of een kuil hebben gegraven. En eh... Nou ja, hoppakee, borrelde er gewoon water omhoog. Ongelooflijk! Dit is het gebied waar de Friezen woonden en waar Willibrord heen kwam om ze te bekeren tot het christelijke geloof. Dat deed hij met steun van de christelijke Franken. Die woonden hier. Die had hij nodig voor bescherming. Maar die Franken en die Friezen hadden flink oorlog met elkaar om het Friese grondgebied. Die Franken wilden Willibrord wel steunen. Zo konden ze stiekem dat Friese gebied intrekken. Die Friezen wilden het geloof van hun vijand niet aannemen. Dus was het nog niet zo makkelijk om die Friezen te bekeren. Mede door Willibrord en zijn volgelingen werd veel later het Friese gebied alsnog christelijk. Eeuwen later werd heel Nederland christelijk. Overal verschenen abdijen, kloosters, kerken en kapellen. En hele grote kathedralen. De schrijver Willibrord, de bisschop van de Friezen, is uiteindelijk hier terecht gekomen. Je zou kunnen zeggen dat zijn missie is geslaagd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16113976 328.64 18762 2020-05-03T22:00:00+00:00 yes no kerk christendom canon Friesland https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-hoe-is-het-songfestival-ontstaan 2024-04-25T09:16:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35745.w613.r16-9.3aafd82.webp Hoe is het songfestival ontstaan? | Clipphanger In de jaren na de Tweede Wereldoorlog, is het in Europa niet echt gezellig. Om de landen nader tot elkaar te brengen organiseert de European Broadcasting Union een muziekfestijn. In 1956 vindt het eerste Eurovisie songfestival plaats, met 7 deelnemers, in zwart-wit, maar daar hoor je niks van. Het songfestival raakt een gevoelige snaar, en wint aan populariteit. Er komen steeds meer deelnemers met steeds extravagantere acts. Nederland wint met Ding-a-dong, het Zweedse Abba met Waterloo. Veel landen proberen zich tijdens het Songfestival op de kaart te zetten, en ook minderheden grijpen hun kans in de spotlights: tot de historische winnaars behoren een dragqueen, een transgender en zelfs een Tilburger. Als je door jouw land bent uitgekozen, de grote finale hebt gehaald en daar de longen uit je lijf gezongen, is het wachten op de punten van de jury en de mensen thuis. Het maximum is douze points oftewel 12 punten. En als je dat maar vaak genoeg hoort heb jij officieel het beste liedje, of de spectaculairste uitdossing, of de grootste bongo’s. De winnaar mag het festival van het jaar daarop organiseren. En dan begint het hele liedje weer van voren af aan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16132316 94.04 6927 2020-05-11T22:00:00+00:00 yes no songfestival zingen https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-ameland-het-vierde-waddeneiland 2024-01-11T15:39:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35746.w613.r16-9.593ca8b.webp Vroege Vogels in de klas | Ameland, het vierde Waddeneiland Ameland is een relatief jong eiland en het aanliggende wad voorziet tienduizenden vogels van voedsel. Maar het eiland daalt door de gaswinning en de zeespiegel stijgt. Daardoor komt het voortbestaan van Ameland in gevaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16117001 459.12 1480 2020-05-05T13:29:18+00:00 yes no Waddengebied duin zeespiegel vogel https://schooltv.nl/item/het-songfestival 2024-01-18T11:08:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11602.w613.r16-9.0b094ad.png Wat weet jij over het Songfestival? | Quiz over de geschiedenis van het Songfestival Weet jij alles van het Eurovisie Songfestival? Test je kennis van de liedjes, de regels en de landen in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2213 2020-05-12T06:28:00+00:00 yes no songfestival https://schooltv.nl/video-item/nos-jeugdjournaal-nos-jeugdjournaal-special-1940-1945 2024-01-04T12:42:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35747.w613.r16-9.0136325.webp NOS Jeugdjournaal | NOS Jeugdjournaal special: 1940 - 1945 Het NOS Jeugdjournaal gaat in een speciale uitzending terug naar mei 1945. Aan de hand van reportages en bijzondere persoonlijke verhalen wordt teruggeblikt op de afgelopen oorlogsjaren. Net als bij de Bevrijdingsjournaals die de NOS al een tijd uitzendt. Duitsland-correspondent Wouter Zwart praat de kijker bij over de laatste ontwikkelingen, want een uur eerder is op die dag de Duitse overgave ondertekend. Daarnaast staan we stil bij het bombardement van Rotterdam in 1940, de Jodenvervolging en de hongertochten. Er komen kinderen aan het woord die vertellen over hun ervaringen en we volgen hoe vanaf 1944 langzaamaan delen van Nederland worden bevrijd. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04651574 1839.912 5179 2020-03-18T09:48:58+00:00 yes no bevrijding Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/boek-in-beeld-turks-fruit-van-jan-wolkers 2025-09-29T12:51:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35749.w613.r16-9.0dfcbb4.webp Turks fruit van Jan Wolkers | Boek in beeld Handig als je gaat kiezen voor je lijst: Boek in beeld. Neem bijvoorbeeld dit boek: Turks fruit. Dat is een boek over seks, toch? Van Jan Wolkers. Er is ook een film van. Het speelt zich af eind jaren 60. Hippies in Amsterdam. De pil was net uitgevonden. Voor het eerst kon je vrijen zonder meteen zwanger te worden. Hij is beeldhouwer, zij, Olga, heeft rood haar. Ze worden knetterverliefd, drinken wijn in de regen. Hij maakt eindeloos tekeningen van haar terwijl ze naakt op bed ligt. Voor veel mensen was het wel een beetje wennen, zoveel seks in één boek. Ik lees voor: Ze trok haar mooie gebloemde nachtjapon tot boven haar borsten omhoog en ging op bed liggen en toen zei ze ook, met haar dikke, geile lippen: Nou moet je me keihard en heel regelmatig neuken. Maar de liefde gaat over en Olga gaat bij hem weg. Later wordt ze ziek, hij zoekt haar op. “Ik legde mijn hand op haar vochtige wang en drukte haar hoofd tegen me aan. Zo bleven we zitten tot de verpleegster opgewekt binnenkwam alsof het een kraamkamer was en zei dat het bezoekuur voorbij was. Niet lang daarna gaat ze dood. Dat is het dus. Eerst denk je dat Turks fruit alleen maar over seks gaat en neuken. Dan blijkt het een verhaal over liefde en dan pas snap je dat het erover gaat hoe het is als je grote liefde uit je leven verdwijnt en doodgaat. Het verhaal wordt zo sappig verteld dat je haast niet in de gaten hebt hoe verdrietig het is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16132322 102.613 2996 2020-05-07T09:34:48+00:00 yes no boek literatuur https://schooltv.nl/video-item/hoe-krijg-je-vogels-in-je-tuin-door-planten-en-vogels 2024-01-04T12:42:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35750.w613.r16-9.349688e.webp Hoe krijg je vogels in je tuin? | Door planten en vogels Is het bij jou in de tuin of op het balkon een kale boel? Dan kun je lang wachten tot er een koolmees of merel op bezoek komt. Vogels eten insecten, en die komen af op geurige planten. Jonata en Matthijs hebben nog wel wat tips voor een vogelvriendelijke tuin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16132323 352.84 4676 2020-05-08T16:00:00+00:00 yes no insect vogel tuin biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-stagemanager-de-baas-op-het-podium 2024-01-04T12:42:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35751.w613.r16-9.4e5e00f.webp Wat doet een stagemanager? | De baas op het podium We staan hier backstage bij Pinkpop. Ja. Vet toch? Ja. Heb je al wat artiesten gespot? Ehm... nog niet. Let op. Ik zie hier Blaudzun. Aïcha Cherif. Nee. Ook nog niet. Oke. Walden? Nee. Oke. Ik begin een beetje zenuwachtig te worden maar volgens mij komt het wel goed. Ik hoop er op. Want ken jij Lil' Kleine toevallig? Ja! Ben je fan van hem? Ja. Hoe groot? Heel groot. Zo groot? Ja. Nog groter? Nog groter. Oke, yes! Lil' Kleine komt! Whoohoo! Maar we zijn hier eigenlijk niet alleen voor Lil' Kleine. Maar wel voor jou vraag. Wat is je vraag? Wat is een stagemanager? Wat doet die? En waarom wil je dat weten. Omdat ik zelf ook popster en alles wil worden. Dat vind ik superleuk en ik wil dan wel weten hoe dat werkt. Oke. Dus later komt hier ook jouw naam te staan. Jasper. Ja. Maar voor het antwoord op jouw vraag moeten we naar het hoofdpodium. Ga je mee? Ja. Pinkpop is het oudste jaarlijkse popfestival van de wereld. Vele bekende artiesten als Justin Bieber, Ronnie Flex en Avicii hebben er al opgetreden. Jules is stagemanager. Hij zorgt ervoor dat alle bands met apparatuur op tijd klaar staan om op te treden. We zijn dus op het hoofdpodium. En hier moet hij ergens zijn. Ehm... Dit is echt het hoofdpodium, he. Oke... Wach effe... Dit had ik echt niet verwacht, dat het zo... zo groot zou zijn. Cool he. Zie je hoe hoog! Er komt zelfs mist vanaf. Beetje zwaaien naar het publiek. Hallo! Pinkpop!!! Hebben we er een beetje zin in!? Dat is toch gruwelijk, dit. Ja. Vind je het vet? Ja, ik vind het echt heel gaaf want... Wheeeeeeee! BEIDEN: Jaaaaaaaaaa! Maar nu wil Jasper wel eens weten hoe het er achter de schermen aan toegaat. Op zoek dus naar Jules. Jules is de baas op het podium. Hij zorgt ervoor dat de 32 vrachtwagens met apparatuur en instrumenten uitgeladen worden. Dat de zeven kilometer kabel uitgerold is. En dat de meer dan 200 lampen ingehangen zijn... zodat de bands kunnen spelen. Zonder hem geen Pinkpop. Dit is Jasper. Ik ben Jasper. Ik ben Jules. Goed je te ontmoeten, man. Een stagemanager... is iemand die op het podium zegt wat er gebeurt. Of zorgt dat spullen weggaan en... Van dit punt hier, dat is een band die er al staat. Als die klaar zijn... hebben we achter in die tent spullen klaarstaan die deze kant uitgaan. Jij regelt alles. Ja. Bijna alles. Wow. MUZIEK Ik laat jou even zien wie er vandaag allemaal komen... en hoe ze allemaal staan. Dit is Blof. Ken je die? Ja. Die ken je ook? Dit is Snow Patrol. Zegt dat jou wat? Nee. Goed, dat kun je altijd nog even thuis googelen. Beetje. Het is een hele grote internationale band. Ja, heel erg groot. En dat heb je Pearl Jam, een heel oude grotere band. Die ken ik wel. Nog steeds groot. Dat is het moeilijkste aan stagemanager zijn? Nou ja, moeilijk... Zorgen dat alles op tijd gebeurt. Dat er ook mensen zijn om de bands die aankomen... dat die ook geholpen worden met lossen. En dat de spullen op tijd op het podium zijn. En het belangrijkste van stagemanager is dat je zorgt... dat de bands op tijd beginnen. Tijd is een heel belangrijke zaak bij het stagemanager zijn. En het eerste optreden van half vier is van Lil' Kleine. Er moeten nog snel wat laatste voorbereidingen worden gedaan. Jaja, even door de rook heen. Gaat het altijd zo, met elke band? Ja. Dit zijn nu de danseressen, en die gaan 'spacen'. Spacen? Ja, 'spacen' is het gevoel krijgen van de ruimte die ze hebben. Oke. Met alle bewegingen moet je natuurlijk kunnen kijken... komt het hier uit op de oppervlakte die we hebben. Dus je moet even zo doen. Dit is my space. Ja klopt. Dat is heel moeilijk spacen, maar... Zet maar even erlangs, dan kunnen we meten. Dat is wat anders als met Sinterklaas, he? Er zit een handvat aan. MUZIEK Hee Jules. Ja? Hoeveel mensen werken hierna op het podium? Nu hebben we een man of 60 die hier alleen maar werken. Zonder dat de bands erbij zijn. En jij stuurt ze allemaal aan? Ik stuur het grootste deel aan, ja. En dan heb je nog niet gekeken naar hier achter. Dat zijn alle mensen die toekijken. Echt niet normaal. En al die mensen wachten in spanning op Lil' Kleine. Maar daar schijnt iets mee te zijn. Je zit wel meteen lekker met je neus in het heel hoge overleg, Jasper. Dat gebeurde precies? Heel verrassend(!) Lil' Kleine is te laat. O nee! Dus die komt een kwartiertje later. Neee! Belangrijkste optreden. Tenminste, je zou zeggen dat het een belangrijk optreden is. Maar die is even een kwartiertje te laat. Hoeveel mensen staan nu te wachten op deze show? Als het hele veld volstaat, staan er 65.000. Jemig. 65.000. En dan is Lil' Kleine het te laat. Dan is Lil' Kleine het te laat. Dat heet prioriteiten stellen. Ik zou het niet durven, te laat komen. Ik denk dat hij lekker uitgeslapen heeft. Gebeurt dit vaker, Jules? Nou, niet echt. Dit is EEN van de eerste keren. En dan nog wel bij een Nederlandse artiest. Dat is nog erger, vind ik. JASPER: Is dat hem? Dat is hem. Kijk, hij komt aangeraced, zie je? Succes Lil' Kleine!! Go, go, go, go! Oh, jammer. Nou, dat was 'm. GEJUICH MUZIEK EN GEJOEL Terwijl Lil' Kleine verder gaat met zijn concert, moet Jasper aan de bak. De instrumenten moeten worden klaargezet voor het volgende optreden. Met je wat ik zo mooi vind? Wij zien normaal alleen de artiesten en die krijgen alle shine en het applaus. Maar zonder jullie is er een optreden. Toch? Nee, ja... Dat is zo. Zonde ons gebeurt er helemaal niks. Lil' Kleine is klaar en Jasper moet nu snel aan de slag op het podium. Je moet dit eraf halen. Oke, logo moet eraf. Test, test, hee, hee. Zijn al klaar? Nee, Moeten zeker nog een uur of tien. Een uur of tien? Ja, dan zijn we klaar. Nee! Echt waar. We komen eraan. Ga je vast je ding doen. Ik ga mijn ding doen. We zien elkaar. We zien elkaar. Veel respect. Bedankt. Tot zo. Tot zo. Doei. Doei. Doei. Jasper laat Jules verder zijn drukke werk doen... en hoopt stiekem achter de schermen Lil' Kleine te ontmoeten. MUZIEK VAN LIL' KLEINE Hoe heet je als ik vragen mag? Jasper. Als ik klim naar de top. Ga jij dan met mij mee. Als ik meer dan honderd vragen had, denk jij dan met mij mee? Als ik nog precies twee glazen had, drink jij dan met mij mee? Heeeee! Applaus!! We zijn niet meer alleen, he. Wij zijn samen nu, top. Dank je. Oh my God, je hebt met Lil' Kleine gezongen! Gaat het? Hihi, ja. Dat je dat durfde! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16132324 475.413 1017 2020-05-10T22:00:00+00:00 yes no festival https://schooltv.nl/video-item/waarom-word-je-rood-als-je-verbrandt-bloedvaatjes-zetten-uit 2024-01-04T12:42:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35752.w613.r16-9.eab7d31.webp Waarom word je rood als je verbrandt? | Bloedvaatjes zetten uit Luca, wat is je vraag? Waarom word je rood als je verbrandt? Wie houdt er niet van, op vakantie aan het strand in de zon. Maar voor je het weet, lig je te lang te zonnebaden... en zie je eruit als een kip aan het spit. Of als een kreeft. Je huid wordt helemaal rood. Dat komt omdat de UV-straling uit het zonlicht de cellen in de huid beschadigen. De bloedvaatjes in de huid, gaan uit elkaar staan. Zo kunnen ze de ruimte van de zon beter kwijt. Doordat de bloedvaatjes uitzetten, komen ze dichter aan het oppervlak van je huid. Dat zien wij als grote huid. En die doet pijn. Dat is niet zo gek, het is echt een eerstegraads verbranding. Net zoals wanneer je je brandt aan kokend water bijvoorbeeld. Toch lekker zonnen zonder te verbranden... dan kun je daar iets aan doen: smeren, smeren en nog eens smeren. Zonnebrandcrème bevat stofjes werken als piepkleine spiegeltjes... die de UV-straling weerkaatsen... en stofjes doet de schadelijke UV-straling absorberen. Je kunt ook gewoon een T-shirt aantrekken. Een hoed opzetten, onder een parasol gaan zitten... of gewoon helemaal uit de zon blijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16132325 74.773 3253 2020-05-11T22:00:00+00:00 yes no verbranden zon rood https://schooltv.nl/video-item/hoe-kom-je-van-hoogtevrees-af-je-lichaam-afleren-om-alarm-te-slaan 2024-01-04T12:42:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35753.w613.r16-9.4c741ff.webp Hoe kom je van hoogtevrees af? | Je lichaam afleren om alarm te slaan Hallo hee! Dit is niet echt de beste plek voor jou, he? Nee. Want jij hebt hoogtevrees. Ja, heel erg. Stel je vraag. Hoe kom ik van mijn hoogtevrees af? Laten we het gaan uitzoeken. MUZIEK De hoogtevrees van Sofia heeft te maken met de angst om te vallen. Daar gaat ze straks mee aan de slag. Eerst kijken we wat angst is. Wat is angst eigenlijk? Wat is angst... Angst, kan je eigenlijk zien... Dat is een beetje een alarmbel die afgaat. Als je bang bent, angstig wordt, dan betekent dat dat je lichaam zegt: er is gevaar. Dus dat is angst. Het heeft dus eigenlijk een heel belangrijke functie. Als jij ergens bent, iets gevaarlijk is, dan moet je oppassen. Je lichaam reageert daar op en dat is angst. Maar waarom... uit zich dat zo extreem in je lichaam. Ik heb echt wel eens zweethanden en zweetoksels. En trillen. En soms droge mond. Ja. Waarom uit zich dat zo fysiek? Dat komt omdat je lichaam zich eigenlijk klaarmaakt om in actie te komen. Dat betekent dat als je bang wordt, wat gebeurt er dan? Dan ga je eigenlijk klaar staan om heel hard weg te rennen... om te gaan vechten. EEN van de twee. En wat heb je daarvoor nodig? Daar heb je je spieren voor nodig. Dus je lichaam zorgt dan heel snel dat er bloed naar je spieren gaat... zodat je lekker kunt gebruiken. Ja. En plekken in je lichaam waar het even wat minder nodig is, daar gaat wat minder bloed. Dus je lichaam wordt klaargemaakt voor actie. De hartslag gaat omhoog, je ademhaling gaat wat sneller. Je gaat zweten, je staat klaar om in actie te komen. Tijd voor een experiment. Om fysieke angst te kunnen meten, wordt de hartslag van Jesse opgenomen... en krijgt hij meters die zweet registreren. Waar ben je eigenlijk bang voor? Ehm... Nou, ik ben niet helemaal dol op spinnen, als ik eerlijk ben. Dat vind ik echt zulke ranzige beesten. Mooi, dat kan geregeld worden. De theraphosoidea, ofwel vogelspin is ingehuurd en moet zijn werk bij Jesse gaan doen. We willen wel eens zien hoe dat bij Jesse werkt. Hoeveel hij zweet. Ja. En of zijn hartslag omhoog gaat. Nu al, kijk maar. Ik zie hier iets aankomen en ik denk al: dikke doei. Ja. Kijk, zijn hartslag is al 113. Oi, oi, oi. Ah, neee... Ik voel wel echt zweet. Hm-m. Warme okseltjes. Ik zit ook te zweten. Je angst onder ogen komen, is vaak heel goed. We hebben we Sofia een speciale virtual realityruimte om haar te confronteren met haar hoogtevrees. Het handige van virtual reality is dat je mensen... op allerlei plekken kunt neerzetten terwijl we gewoon hier zijn. Dat maakt het heel handig om op een gecontroleerde manier... mensen te laten oefenen met dat waar ze bang voor zijn. Hoe voelt dit, Sofia? Dat ding is best zwaar. Ja? En wat zie je? Niks. Hoezo niks? Oh, nu wel. Oh, er verschijnt iets? Ja. Wat zie je nu dan? Ik zie een groot gebouw vanbinnen. Ja, je bent nu... op de eerste verdieping van het grote hoge gebouw. Kijk maar eens om je heen, waar je bent. En kijk eens naar de grond. O god... Ik zit alweer bijna te zweten. Het begint een beetje ongemakkelijk te worden. Ik krijg het warm. Wat is hoogtevrees precies? Jouw lichaam en je hoofd denken dat er gevaar is. Zoals we met de vogelspin zagen, dat je lijf zegt: pas op, er is iets aan de hand... Dus mensen met hoogtevrees... die krijgen allemaal lichamelijke signalen. En dat is dan de angst om te vallen? En dat is vaak de angst om te vallen, ja. Ja. Ja. Ja, dat zeg je hartstikke goed. Dan hoor je al dat het ook is dat je al verwacht dat het gevaarlijk gaat zijn. Dus wat we moeten doen, Sofia, is dat jouw lijf een beetje moet afleveren... zo enorm alarm te slaan als je zo hoog komt. Oh, dit is wel heel hoog. Een beetje mijn handen een beetje zo trillerig. Nu heb ik het gevoel dat ik die lening vast heb en dat ik naar beneden bungel. Door dit soort dingen een tijdje te doen, totdat je er een beetje aan gewend bent... totdat jij zegt: jeetje, wat ik nu doe, dat is niet spannend. Totdat jouw lijf heeft geleerd: wacht eens, dit is niet eng. Je hebt het heel goed gedaan. Oh! Haha. Echt heel erg goed. Ik had het echt heel warm. Ja? SPANNENDE MUZIEK Tijd om het in het echt te proberen. In de bossen van Lage Vuursche kun je klimmen. De eerste opdracht voor Sofia is op 6 meter hoogte. Oke. Het is best hoog. Ja? We het gewoon proberen. Ga je met mij mee? Ja. Oke. Best hoog. Ja he. Want ja, de mensen onder je zijn nu een stuk kleiner. Ik vind eigenlijk dat jij bijna geen hoogtevrees meer hebt. Als je dit doet...Ja, ik heb ook het gevoel dat het bijna over is. Ja, het voelt toch echt anders? Ja! Het lijkt of je ook af en toe ontspant. Dat probeer ik wel. Durf je nog dit stukje erbij? Ehm... Ja. Maar dat is het allerhoogste wat ik ga doen. Haha. Sofia gaat ervoor en klimt naar maar liefst 15 meter hoogte! Ja, je bent er. Oooh. Je bent er! Je doet het gewoon! Je bent echt top. Dit is zo stoer. Hahaha. Het gaat zo goed! Hand? Kom erbij. Ho nee, dat is eng! We staan hier zo ontzettend hoog. Je staat hier, je hebt naar beneden gekeken... je bent aan het lopen op dit ding. Mag ik een high five? Kan dat er nog vanaf? Yes! Je hebt het gered. Kom, we maken hem af. Aaaaahhh! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16132326 436.885 885 2020-05-12T22:00:00+00:00 yes no angst https://schooltv.nl/video-item/word-je-sterk-van-spinazie-je-wordt-sterk-van-eiwitten 2024-01-04T12:42:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35754.w613.r16-9.4920136.webp Word je sterk van spinazie? | Je wordt sterk van eiwitten Je ouders houden je vaak genoeg voor de gek. Willem Wever checkt of ze de waarheid spreken. Ow... Oh Sorry! Zo vies! Mijn moeder zegt altijd dat ik spinazie moet eten, klopt dat. Jazeker, mijn man moet spinazie eten van de dokter.Moet u meer spinazie eten? Jazeker. En biefstuk. Nou, ik geloof er niet zo in. Alleen als het vers is. Ik ben super sterk, ja. Ja? Laat eens zien dan, zo. Heel sterk. Heel veel spinazie gegeten zeker. Heel veel spinazie eten is goed voor je, word je sterk van. Heel spinazie eten.Net als Popeye. Popeye, ja. Klopt het dat als je veel spinazie eet, dat je sterkere botten en spieren krijgt? Nou ja ehm... Kijk, de bekendste figuur die sterk wordt van spinazie, is Popeye. Hij at kannen vol spinazie en werd daar heel sterk van. Het idee dat je sterk wordt van spinazie, komt doordat er heel veel ijzer in zit. Maar om echt sterk te worden, heb je niks aan ijzer. Dan heb je veel meer aan eiwit. Een bezoekje aan de sportschool kan ook geen kwaad. Kijk, spinazie zit wel vol met vitamines en mineralen. En ijzer. En ijzer is goed om zuurstof te transporteren. Zonder ijzer word je snel een beetje futloos... en buiten adem. HIJ HIJGT Het is wel heel gezond. Nou, eindconclusie is: je wordt niet sterk van spinazie, maar het is wel gezond voor je. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16132327 97.45 1090 2020-05-13T22:00:00+00:00 yes no groente https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaan-eb-en-vloed-de-maan-trekt-het-water-naar-zich-toe 2024-01-16T15:04:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35755.w613.r16-9.8fab478.webp Hoe ontstaan eb en vloed? | De maan trekt het water naar zich toe Ahhh! Ken je dat? Misschien het lekker te zonnen, beetje slapen... oké, ik ben in slaap gevallen... wordt het vloed! Hoe zit het eigenlijk met vloed en eb? Eb en vloed wordt veroorzaakt door de maan. Stel je voor... dat hier de maan is. Zo, maan. En die zweeft zo boven de aarde. En die draait in één maand, daarom heet het ook een maand... die draait in EEN maand ongeveer om de aarde heen. Dit schelpje dat is waar wij wonen. Zo bij de Noordzee. Wij zitten vlak op het strand bij de zee. Wat er gebeurt is dat de maan met haar zwaartekracht... het water in de buurt van Nederland zo omhoog trekt. Richting de maan. Het is gewoon de aantrekkingskracht van de maan. Maar ja, de aarde staat niet stil. Die draait door. En een paar uur later is Nederland.. Doorgedraaid naar een plek... waar de zee niet omhooggetrokken is. Sterker nog, het water is hier... allemaal weggetrokken... die kant op, richting de maan. Dus hier is het nu laag water. Nederland is van vloed naar eb bewogen. Dan zou je dus zeggen... dat Nederland gedurende de dag... zo doordraait, doordraait, doordraait... en pas na 24 uur, na een hele dag... weer terug in de vloed is. Als jij ooit op zee bent geweest of op het strand... dan weet je dat het twee keer per dag vloed en eb is. Hoe kan dat dan? De maan en de aarde. De maan draait dus om de aarde heen. En aan de kant van de maan, hier is het dus vloed, omdat het water die kant opgetrokken wordt. Naar aan de achterkant is het ook vloed. En dat komt omdat ze eigenlijk... een beetje om elkaar heen draaien. Het is niet alleen dat de maan om de aarde heen draait... bij elke keer als de maan zo voorbij vliegt... trekt hij ook een beetje aan die aarde die een klein beetje daardoor gaat niet willen. Je kan het vergelijken op het schoolplein. Als je met je vriendje of vriendinnetje zo rondjes draait... dan is het niet zo dat er EEN stilstaat... en de ander draait, toch? Je samen een beetje rondjes om elkaar heen op het schoolplein. Dus ook de aarde wordt een beetje rondgedraaid. Het gevolg daarvan is dat het op twee plekken tegelijk vloed is. Aan de kant van de maan zelf... daar wordt het water zo, hop! naar de maan getrokken. Maar ook aan de achterkant. Want door de centrifuge van de aarde... dat gedraai, wordt het water weggeduwd van de maan. Dus dan heb je op twee plekken tegelijkertijd op aarde vloed... en daardoor is het ook twee keer per rondje van de aarde twee keer per dag, vloed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16135368 195.562 18153 2020-05-14T22:00:00+00:00 yes no zee maan https://schooltv.nl/video-item/tonky-jack-handen-wassen 2024-01-04T12:42:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35756.w613.r16-9.59e4aa3.webp Tonky & Jack ft. Scaletta | Handen wassen Zet je vingers in het schuim Van je pink tot aan je duim Je handpalm en de bovenkant Dat is bij elkaar je hele hand We gaan handen wassen Een dotje zeep erop We gaan handen wassen Lekker boenen, lekker soppen Nee, we zijn niet te stoppen We gaan handen wassen Zet je vingers in het schuim Van je pink tot aan je duim Je handpalm en de bovenkant Dat is bij elkaar je hele hand We gaan handen wassen Een dotje zeep erop We gaan handen wassen Lekker boenen, lekker soppen Nee, we zijn niet te stoppen We gaan handen wassen https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16139254 84.96 2027-05-10T22:00:00+00:00 6275 2020-05-11T06:19:37+00:00 yes no corona zingen wassen https://schooltv.nl/video-item/fruit-op-tafel-tellen-tot-en-met-tien 2024-04-09T10:09:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35757.w613.r16-9.40c5dfa.webp Tellen tot en met tien | Fruit op Tafel Vandaag gaan we tellen tot en met 10 met… Lekker, fruit! Ben je er klaar voor? Dan gaan we beginnen! Bij het tellen van getallen komt er steeds 1 bij. 1 ananas, dat is niet zo moeilijk Eén ananas is 1. 1 ananas. 1. Hier hebben we 1 en nog 1 kers. Dat is 2 kersen. Na de 1 komt 2. 2 kersen. 2. En dit zijn 1, 2, 3 kromme bananen. 3 bananen. 3. Hier hebben we 1, 2, 3, 4 sappige peren. 4 peren. 4. We doen er een bij. 1, 2, 3, 4, 5 glanzende oranje sinaasappels. 5 sinaasappels. 5. Dit zijn 1, 2, 3, 4, 5, 6 groene kiwi’s. 6 kiwi’s. 6. Kijk! 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 kleine aardbeien. 7 aardbeien. 7. En dit zijn 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 knapperige appels. 8 appels. 8. Hier hebben we 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 blauwe bessen. 9 bessen. 9. We doen er weer een bij, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 druiven. 10 druiven. 10. Zo, nu kennen we de getallen 1 tot en met 10! Dat ging snel. Hier komt ie nog één keer allemaal achter elkaar, tel je mee? 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Geweldig. Wat een zijn jullie toch knappe fruitvriendjes! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16139255 218.282 12487 2020-05-11T13:00:00+00:00 yes no tellen rekenen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-joseph-klibansky 2024-01-10T16:04:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35769.w613.r16-9.1dc47c0.webp Het Klokhuis | Joseph Klibansky Joseph Klibansky maakt gigantische glimmende kunstwerken. Zijn kunst valt op en dat is ook de bedoeling. Al jong wist Joseph dat hij zijn werk aan de hele wereld wil laten zien. Janouk gaat bij hem langs in zijn studio. Door een tip van Vlieg Leo wordt Varkentje Rund een succesvol k https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301848 923.496 2986 2020-04-03T12:47:00+00:00 yes no kunst kunstenaar https://schooltv.nl/video-item/fruit-op-tafel-tellen-tot-en-met-twintig 2024-04-09T10:09:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35771.w613.r16-9.953f574.webp Tellen tot en met twintig | Fruit op Tafel Kun jij al tellen tot en met 10? Als je dat kan, gaan we nu verder tellen… Tot en met 20. Dat doen we met… Mmm, fruit! Ben je er klaar voor? Dan gaan we beginnen! Bij het tellen van getallen komt er steeds 1 bij. Ook vanaf tien. 10, dat weten we nog van de vorige keer. Doen we daar 1 watermeloen bij dan krijgen we… 11. 10 + 1 = 11. 11. We doen er één bij. We beginnen weer met 10. Er komen 2 kokosnoten bij. 11... 12. 10 + 2 = 12. 12. Ook nu beginnen we met 10. Daar doen we 3 limoenen bij. 11, 12, 13. 10 + 3 = 13. 13. Kijk, hier hebben we een mango! We nemen weer de 10. En daar komen 4 mango’s bij. 11, 12, 13, 14. 10 + 4 = 14. 14. Dit is een pruim en hier is weer het getal 10. Daar gaan 5 pruimen bij. Dat is dan 11, 12, 13, 14, 15. 10 + 5 = 15. 15. Deze ken je vast wel, de mandarijn. We starten weer met 10. Plus 6 mandarijnen = 11, 12, 13, 14, 15, 16! 10 + 6 = 16. 16. De citroen, wie kent hem niet? We beginnen met 10. Daar komen 7 citroenen bij. Dan krijg je 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17. 10 + 7 = 17. 17. Herken je haar, zij is een perzik. We pakken het weer op met 10. En, je raadt het al, daar komen 8 perziken bij. Dat is 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18! 10 + 8 = 18. 18. We zijn er bijna. Dit is een framboos. Ook nu beginnen we weer met 10. 10 plus 9 frambozen = 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19. 10 + 9 = 19. 19. En de laatste is een…. Braam. Ja, en ook nu starten we met 10. En er komen 10 bramen bij. Dat zijn dan samen 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20. 10 + 10 = 20. 20. Zo, nu kennen we de getallen 11 tot en met 20. Hier komt ie nog één keer allemaal achter elkaar. Tel je mee? 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Goed gedaan. Wat zijn jullie toch slimme fruitvriendjes! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16139256 245.717 14371 2020-05-11T13:30:00+00:00 yes no tellen rekenen https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-wat-weet-jij-over-dierenliefde 2024-01-04T12:42:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35774.w613.r16-9.7d8ad05.webp De Buitendienst | Wat weet jij over dierenliefde? De paringsdans van pauwspinnen, de liefdespijltjes van slakken, termieten die elkaar hun hele leven trouw blijven en rode vlagbaarzen die van geslacht wisselen. Dieren hebben heel veel trucjes om hun liefde te versieren, zich voort te planten en hun kinderen te verzorgen. Sosha heeft goed onderzoek gedaan voordat ze als konijnenkoppelaar begon en Matthijs wil alles weten want hij is klaar voor de liefde! Zou het ook werken als hij date zoals dieren dat doen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311280 1197.816 13061 2020-05-22T16:30:00+00:00 yes no dier liefde https://schooltv.nl/video-item/de-beeldenstorm-godsdienststrijd-in-de-nederlanden 2024-01-16T16:17:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35775.w613.r16-9.621290e.webp De Beeldenstorm | Godsdienststrijd in de Nederlanden Dit lijkt een heel gewoon Amsterdams grachtenpand. Maar diep binnenin het huis ligt een groot geheim verborgen. Een geheim van meer dan 400 jaar oud. Het heeft te maken met een hele heftige ruzie over... het geloof! Daar kan je nu niets meer bij voorstellen, want tegenwoordig mag je geloven wat je wil. Of je nou moslim, christen of jood bent of gewoon helemaal nergens in gelooft. Dat mag allemaal. Zo staat het in de wet. Maar 500 jaar geleden is dat wel even anders. Dan is er namelijk maar één geloof: het katholieke geloof. In die tijd is iedereen katholiek en je moet precies doen wat de katholieke kerk zegt. Dus dat betekent vaak naar de kerk. Tegenwoordig wordt de mis in het Nederlands voorgedragen, maar toen in die tijd werd die er door de priester in het Latijn voorgedragen. Dat is een oude taal waar de meeste mensen niets van begrepen. Maar langzaamaan komt er steeds meer kritiek op de katholieke kerk. Herman Beliën, historicus. Wat gebeurde er? In de 16de eeuw is er een monnik in Duitsland, Maarten Luther, en die denkt gaat het niet goed met die kerk. We moeten die kerk zuiveren, niet met die poppenkast die er is. We moeten precies weten wat God voor ons wil en dat kunnen we weten doordat we de Bijbel, daar spreekt God, in het Nederlands of in het Duits zouden moeten kunnen lezen. Zodat iedereen het begrijpt? Zodat iedereen begrijpt. Wat vonden de mensen eigenlijk van wat Luther allemaal zei? Veel van die mensen geloofden het en die deden dus mee aan het protest. We noemen ze ook protestanten. Daar zat de katholieke kerk zeker niet op te wachten? Die waren daar helemaal niet blij mee. Die hebben dus meteen geprobeerd om dat zo veel mogelijk in te dammen. Mensen worden dan opgepakt, ze moeten naar het gerecht en als het helemaal fout ging, dan kwamen ze op de brandstapel terecht. Dus uitkomen voor je mening kon de doodstraf betekenen. Toen wel ja. Zo lekker de tijd zeg. Nederland zoals wij dat nu kennen bestaat 450 jaar geleden nog helemaal niet. Het zijn allemaal kleine landjes en de baas van al die eilandjes is de Spaanse koning Filips de tweede. Koning Filips tweede is streng katholiek. Hij stuurt zijn zus Margareta van Parma naar de Nederlanden om die voor hem te regeren en hij geeft haar de opdracht mee de protestanten keihard aan te pakken. De Nederlandse edelen Willem van Oranje, graaf Egmont en graaf van Horne zijn het hier totaal niet mee eens. Ze krijgen ruzie met haar, ook omdat ze niet mee mogen regeren. Maar die protestanten gingen gewoon door met gevaar voor eigen leven, ze konden de stad niet in om hun boodschap te verspreiden en daarom moesten ze buiten blijven. En dan gebruikten ze schuren als kerken of ze stonden gewoon in het veld. Dat noemen we hagenpreken. Broeders en zusters. God wil niet dat wij beelden vereren. Toch staan de kerken daar vol mee. En dan barst de bom. Het is augustus 1566. De eerste beeldenstorm is diep in het zuiden en dan komt het naar onze kant toe en dan gaat het van stad naar stad, dus Utrecht, Leiden. Maar ook hier in Amsterdam en hier in Amsterdam is dit belangrijk. Dit is namelijk de Oude Kerk en die was aan de heilige Nicolaas toegewijd. Woedende menigte, arm of rijk, jong en oud, bestormden de kerken en kloosters en vernielden alles. De beelden, de schilderijen, de altaren. Ze sloegen alles stuk. Dat is dus de beeldenstorm. dat is de beeldenstorm. Nou, hier in de oude kerk is inderdaad alles weggehaald, zeg. Het is heel kaal. Nou, wat vond de Spaanse koning Filips de tweede eigenlijk van het vernielen van kerken en kloosters? Hij was natuurlijk woedend. Hij wilde wraak op de ketters en hij dacht ik stuur mijn beste man, de hertog van Alva, een groot generaal, samen met een grote groep soldaten naar de Nederlanden. En Alva is genadeloos. Hij laat duizenden mensen gevangennemen en doden. De graaf Egmont en graaf van Horne worden onthoofd. Protestanten vluchtten naar het buitenland, net als Willem van Oranje. Maar van Oranje laat het er niet bij zitten. Twee jaar later valt hij met zijn leger over aan de opstand tegen de Spanjaarden is nu begonnen. Steeds meer Hollandse steden sluiten zich aan bij de opstand van Willem van Oranje tegen de Spaanse koning. Alleen Amsterdam niet. Dat blijft twaalf jaar lang op zichzelf en sluit zich dan pas aan bij de winnaars. En dan zijn de rollen omgedraaid, want nu zijn de protestanten aan de macht en niet meer de katholieken. En vanaf nu mogen de katholieken niet meer in het openbaar hun erediensten houden. En nu komen we ook bij het geheim van dit grachtenpand. Jan Hartman heeft namelijk in het geheim de bovenste drie verdiepingen van zijn huis laten verbouwen tot een... echte katholieke kerk, een schuilkerk. De Onze Lieve Heer op Zolder. Het is nu een museum. Tweehonderd jaar lang moesten katholieken naar dit soort schuilkerken, want er mochten wel diensten gehouden worden, maar je mocht aan de buitenkant niet zien dat er in de katholieke kerk zat. Pas 200 jaar geleden komt er echte godsdienstvrijheid in ons land. Dus nu mogen we geloven wat we willen. Maar de meeste kerken krijgen de katholieken nooit meer terug. Dus moeten er nieuwe gebouwd worden, zoals deze prachtige kerk. Dit is de Krijtberg. Is ook een schuilkerk geweest. Het lijkt een ongelooflijk verhaal maar het is allemaal echt gebeurd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16139258 379.242 23653 2020-05-11T14:00:00+00:00 yes no godsdienst canon https://schooltv.nl/video-item/floris-de-vijfde-ridder-uit-de-middeleeuwen 2024-01-16T15:56:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35776.w613.r16-9.6000647.webp Floris de Vijfde | Ridder uit de Middeleeuwen Dit is graaf Floris de Vijfde. Hij is geboren in 1254 en hij was graaf van Zeeland en Holland. Toen zag Nederland er heel anders uit. Je had geen provincies zoals nu, maar edelen waren de baas over deze gebieden hier. Floris was de baas over een groot gebied dat we nu kennen als Noord en Zuid-Holland en Zeeland. Hij was daarom hartstikke machtig. Hij had veel kastelen, waaronder deze hier: het Muiderslot in Muiden. Wat een schitterend kasteel. Die slimme graaf Floris, die liet het bouwen in 1285, want Muiden ligt op een belangrijke plek. Moet je kijken hier dit is het Muiderslot. En als schepen van het IJsselmeer kwamen, dat heette toen nog de Zuiderzee, moesten ze langs de rivier de Vecht om naar een andere belangrijke stad te komen. Utrecht. En Floris kon nu al die schepen om tol oftewel geld vragen als ze langs wilden varen. En met dat geld kon hij oorlogen voeren, bijvoorbeeld met zijn leger tegen de Friezen in het noorden. Die wilde die namelijk heel graag onderwerpen. Graaf Floris woonde trouwens niet zelf in het Muiderslot. Hij reisde heel veel. Hij had ook een paleis in Den Haag: de Ridderzaal. In dit kasteel woonde een slotvoogd, die moest voor Floris de vijfde het hele gebied in de gaten houden. Graaf Floris kwam af en toe op bezoek om te kijken of alles goed ging. En als die kwam, dan zag je overal deze kleuren geel en rood op de vlaggen en de vaandels en deze rode leeuw erop. Het familiewapen en de kleuren van de graaf van Holland. Dit is de Ridderzaal. Het ziet er echt ontzettend gaaf uit. Op zijn vierentwintigste werd Floris tot ridder geslagen voor zijn bewezen diensten. Hij was eerst schildknaap. Als je moedig bent geweest en jezelf bewezen hebt, dan kan je ook tot ridder geslagen worden. Eerst krijg je sporen voor het paardrijden, want ik heb mijn sporen wel verdiend. Nu krijg je je zwaard als laatste schild met de kleuren van je familie erop. En dan nu de ridderslag. Je moet toch gewoon wat tikjes op mijn schouder geven met dat zwaard?! In de tijd van Floris krijgen je een klap in je gezicht om goed te onthouden wat je net beloofd had. Nou dit onthoud ik wel. Als ridder mag ik nu eindelijk mijn eigen harnas aan. Ridder Moestafa. Dit is echt geweldig, maar wel heel zwaar. Ongeveer bij elkaar 25 kilo. Het is wel hoe Floris er ongeveer uit heeft gezien. In de middeleeuwen, toen vochten ridders heel erg vaak en met ook vaak toernooien georganiseerd. Want dan konden ze laten zien hoe sterk ze waren en vochten ze om de eer. Hier in Archeon hebben ze een steekbaan nagebouwd en dan kunnen Cor en andere ridders demonstraties geven. Nou mannen dit zag er indrukwekkend uit hoor. En ook zo soepeltjes met die harnassen aan. Maar is dat niet levensgevaarlijk met die lange lansen? Ja, in de middeleeuwen vooral. Daar was het de bedoeling om je tegenstander te hard mogelijk te raken met je lans en daarna hem af te maken met je zwaard. Je kon er heel veel eer mee behalen, maar je kon ook ernstig gewond raken. Hier doen we het gelukkig allemaal veilig en voorzichtig. Voor Floris de vijfde, graaf van Holland en Zeeland. Ik vond het echt geweldig. Maarja met graaf de ridder Floris de Vijfde liep het een stuk minder goed af. Hij werd in 1296 door Gijsbrecht van Amstel en een paar andere ontevreden edelen vermoord bij het Muiderslot. Maar ik zal hem nooit vergeten. Ridder Moestafa, groet u. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16139257 276.8 36127 2020-05-11T14:00:00+00:00 yes no ridder kasteel https://schooltv.nl/video-item/mensjesrechten-renildo-vanildo 2024-01-04T12:42:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35778.w613.r16-9.3370092.webp Mensjesrechten | Renildo & Vanildo Iedereen kent Renildo en Vanildo in hun dorp in Guinee-Bissau (Afrika): 'Re en Va, de tweeling die altijd danst'. De moeder van de jongens overleed toen ze één jaar waren en de vader kon niet voor hen zorgen. Daarom wonen ze bij 'mama' Dila. Ze is een vrouw die zorgt voor meer kinderen die de zorg van hun ouders zijn verloren. Een vrouw bij wie heel veel kinderen wonen. Hun vader zien ze maar af en toe. Renildo & Vanildo' is een stoere film bomvol muziek, over de bijzondere band tussen twee broers. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316325 954.04 837 2020-02-21T14:58:00+00:00 yes no tweeling https://schooltv.nl/video-item/mensjesrechten-timo-moet-wachten 2026-02-03T10:38:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35779.w613.r16-9.9ea4125.webp Mensjesrechten | Timo moet wachten Timo is negen jaar, maar gaat al een tijdje niet meer naar de basisschool. Er was thuis veel onrust waardoor hij soms boos wordt. Daardoor krijgt hij vaak straf. De school vindt dat Timo met zijn gedrag een gevaar is voor andere kinderen en besluit dat hij niet meer mag komen. Timo mist de vrienden uit zijn groep enorm. Zijn moeder zoekt naar een school waar hij wel welkom is. En ondertussen wacht Timo thuis totdat een andere school een plekje voor hem heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316326 920.472 1141 2020-05-18T22:00:00+00:00 yes no boos geweld agressie https://schooltv.nl/video-item/mensjesrechten-mima-is-mima 2024-01-04T12:42:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35780.w613.r16-9.f7850c5.webp Mensjesrechten | Mima is Mima Mima zit in groep acht, maar ze is al vijftien jaar. Voor haar gaat leren niet vanzelf, want ze werd geboren met downsyndroom. 'Mijn hersenen vergissen zich altijd,' legt ze aan haar moeder uit als ze samen haar huiswerkopdrachten bekijken. Om mee te kunnen komen, moet Mima bijna altijd harder werken dan anderen, maar uiteindelijk komt er 'iets' op haar pad waar ze helemaal kan schitteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316327 946.584 703 2020-05-25T22:00:00+00:00 yes no Syndroom van Down https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-mensjesrechten-jovanna-for-future 2024-11-04T12:39:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35781.w613.r16-9.54bc1af.webp Mensjesrechten: Jovanna for Future | Film in de klas Soms snakt de Nederlandse Jovanna ernaar een keertje te zondigen en een klein toetje te eten, ook al zit er heel veel plastic omheen. Dan vindt ze het stom dat het nodig is om bij alles wat ze doet aan het milieu te denken. Maar behalve die kleine momentjes is Jovanna een echte klimaatactivist. Iedere vrijdag staakt ze voor het stadhuis van Deventer voor het klimaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316328 905.016 1492 2020-02-21T13:08:09+00:00 yes no klimaat staking https://schooltv.nl/video-item/mensjesrechten-this-is-me 2024-01-04T12:42:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35782.w613.r16-9.f946730.webp Mensjesrechten | This is me In Oeganda leerde de 16-jarige Allen Tumusiime dat ze als meisje niks waard was. Het was een beklemmende situatie, alsof ze in een box zat waarin de grenzen van haar bestaan waren voorgeschreven. Sinds een jaar woont ze in Nederland. Ze heeft een weg gevonden uit haar beklemmende verleden en staat inmiddels in de spotlight met haar eigen choreografie. Allen neemt je mee in haar verhaal met haar dans: This is me. Zo wil ze mensen laten zien dat je je niet klein hoeft te laten maken door wat anderen voor jou hebben bedacht, maar dat je jezelf mag laten zien. Ook als meisje of als vrouw. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1316329 924.456 772 2020-06-08T22:00:00+00:00 yes no Oeganda meisje dansen https://schooltv.nl/video-item/met-steven-brunswijk-jaelynn-workout-voor-thuis-dag-27 2024-08-29T13:43:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46179.w613.r16-9.ed1250e.jpg Met Steven Brunswijk & Jaelynn | Workout voor thuis: Dag 27 We gaan hooghouden met een propje papier, we doen de plankhouding normaal of op onze zij om het nog iets moeilijker te maken en we doen de ‘spiderwalk’, waarbij we lopen als spinnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16109417 876.01 329 2020-04-26T22:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-28 2024-08-29T13:43:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46180.w613.r16-9.0c43d98.jpg Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 28 We gaan gewichtheffen met een voorwerp uit het huis, we trainen onze armen met de letters Y, T, W en we gaan een minuut lang freestylen. Lekker dansen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16109418 909.162 436 2020-04-27T22:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-29 2024-01-04T12:42:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35783.w613.r16-9.3be902d.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 29 We beginnen met ninja-oefeningen, we doen een soort Annemaria Koekoek waarbij we Nathans houding zo snel mogelijk kopiëren en we gaan schaatsen in de huiskamer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16109419 869.12 472 2020-04-28T22:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-30 2024-01-04T12:42:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35784.w613.r16-9.58413a4.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 30 We gaan luchtdrummen, squatten als een sumoworstelaar en zo snel mogelijk de kleur aantikken die Nathan noemt. En hoe vaak scoor jij met een propje papier? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16116088 931.733 497 2020-05-01T07:11:23+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-judoka-roy-meyer-workout-voor-thuis-dag-31 2024-01-04T12:42:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35785.w613.r16-9.a08e7d1.webp Met judoka Roy Meyer | Workout voor thuis: Dag 31 Roy Meyer is één van de sterkste judoka's van de hele wereld! Train samen met hem in je eigen tuin of woonkamer! Hup kom in beweging! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16137340 879.85 675 2020-05-11T05:39:41+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-32 2024-01-04T12:42:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35786.w613.r16-9.5b668fb.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 32 Whoop whoop! Er staat weer een nieuwe Zappsport@Home op ons kanaal! Nathan & Lavezzi Rutjes zijn terug met een nieuwe training! Alle papa's, mama's, broertjes, zusjes en vrienden mogen ook meedoen natuurlijk. Doe je mee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16137341 922.16 802 2020-05-11T05:58:13+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-steven-brunswijk-jaelynn-workout-voor-thuis-dag-33 2024-01-04T12:42:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35787.w613.r16-9.43cc208.webp Met Steven Brunswijk & Jaelynn | Workout voor thuis: Dag 33 Na deze 10 minuten trainen ben je helemaal fit! Steven heeft samen me Jaelynn weer wat leuks voorbereid! Doe je mee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16137342 897.194 755 2020-05-11T05:58:25+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-34 2024-01-04T12:42:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35788.w613.r16-9.3227a87.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 34 Nathan Rutjes en Lavezzi Rutjes zijn er weer met een nieuwe training! In 10 minuten ben jij helemaal fit! Train je mee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16137343 893.674 2781 2020-05-11T05:58:38+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/willem-van-oranje-prins-van-oranje-nassau 2025-04-10T07:11:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35789.w613.r16-9.cb90f05.webp Willem van Oranje | Vader des vaderlands Op deze plek. Het Prinsenhof in Delft is een moord gepleegd. Misschien wel de belangrijkste moord uit de Nederlandse geschiedenis. Op 10 juli 1584 gaat er een schok door het land. Het slachtoffer wordt neergeschoten. Kijk, hier zie je de kogelgaten nog zitten. Wie het is? Willem van Oranje. Ons volkslied gaat over ons slachtoffer, over zijn leven. Het is een ode aan de vermoorde Willem. Het is een lang lied, maar liefst vijftien coupletten. Nu wordt eigenlijk alleen nog het eerste gezongen. Zijn vader is graaf van Nassau. Als oudste zoon erft Willem automatisch die titel. Wilhelmus Willem van Nassouwe dus. In de tijd dat het lied geschreven werd betekende 'ben ik van Duitse bloed', 'ben ik van Nederlands bloed'. Dat oranje komt van Orange, een stad in Frankrijk. Lang geleden is dat het prinsdom Orange, eigendom van een neef van Willem. Als die neef doodgaat, erft Willem dit prinsdom in Frankrijk. Willem is dan pas elf jaar en van de ene op de andere dag is Willem van Nassau een prins. Prins Willem van Oranje-Nassau en vrij onverveerd. Dat betekent zonder angst. Nederland maakt in die tijd deel uit van Spanje. Het is maar een kleine provincie in een enorm Spaans koninkrijk. Willem is een tijd lang trouw aan de Spaanse koning Filips de Tweede. Ze kunnen lange tijd goed opschieten met elkaar, maar uiteindelijk zal deze vriend zijn grootste vijand worden. Willem wordt een van de belangrijkste mannen van Nederland. In die tijd bestaat Nederland nog uit zeventien provincies samen, de Nederlanden. Iets groter dan nu. Filips vertrouwt Willem de zorg van drie Nederlandse provincies toe Holland, Zeeland en Utrecht. Willem wordt ook de baas van het leger. Filips wil meer eenheid in zijn enorme rijk. Overal moeten dezelfde regels en wetten gelden. Plus iedereen moet hetzelfde geloven. Filips is katholiek. Het is het geloof van zijn rijk. Voor mensen die iets anders geloven is geen plaats. Filips is keihard. Als je geen katholiek wil worden word je opgepakt, gemarteld of je komt op de brandstapel terecht. Willem van Oranje kan niet aanzien dat er mensen vermoord worden, puur en alleen omdat ze geen katholiek willen worden. Willem is niet de enige en in 1566 komt het tot een uitbarsting. Woedende mensen bestormen kerken en kloosters. Het Spaanse leger slaat de opstand keihard neer en er vallen heel veel doden. Willem probeert zijn goede vriend Filips over te halen het geweld te stoppen, maar Filips gaat gewoon door. Dan besluit Willem om zijn eigen leger te verzamelen en in naam van Oranje proberen het Spaanse leger te verslaan en onschuldige burgers te redden. Willem hoopt dat iedereen in opstand komt tegen Filips. Filips ziet zijn vriend Willem nu als zijn grootste vijand. Willem van Oranje moet dood. Filips roept iedereen op om Willem te vermoorden. Als het je lukt, krijg je een torenhoge beloning. Voor dat bedrag is vast wel iemand bereid om een moord te plegen. Het is 1584. Al jarenlang vechten de Nederlanders tegen de Spanjaarden en op het hoofd van Willem van Oranje staat een vette beloning. Deze man wil die beloning. Balthasar Gerards, 27 jaar uit Frankrijk. Onder een valse naam reist hij naar Nederland en hij doet alsof hij Willem van Oranje wil helpen bij zijn strijd tegen de Spanjaarden. Een dag voor de moord, koopt Balthasar Gerards het moordwapen. En hij logeert hier. Nu is het een bakkerij, maar toen was het een herberg; De diamant. Op slechts vijf minuutjes lopen van het huis van Willem en op 10 juli 1584 vertrekt Balthasar Gerards met een geladen pistool richting Prinsenhof. Omdat de bewakers hem kennen, laten ze hem binnen. Balthasar Gerards loopt verder. Hier ongeveer wacht hij op Willem van Oranje. Deze ruimte is van boven tot onderzocht en wat blijkt? In 1584 zit hier een deur met hier achter de eetkamer. Willem van Oranje loopt vanuit de eetkamer richting de dader. Het slachtoffer wordt van dichtbij hier in de borst neergeschoten. Met een schietproef, hebben ze geprobeerd na te bootsen hoe dat kan zijn gegaan. Ze hebben een soort gelijk pistool gebruikt als dat van Balthasar Gerards. Willem van Oranje groeit na zijn dood uit tot de held van het volk. Hij wordt gezien als de grote man achter de opstand tegen de Spaanse onderdrukking, heeft zijn leven gegeven voor het volk. En gelukkig niet voor niets. Want ook al duurt de Nederlandse Opstand uiteindelijk tachtig jaar, in 1648, wordt Nederland officieel onafhankelijk. En daarom krijgt Willem van Oranje na zijn dood zijn eretitel Vader des Vaderlands. Ons volkslied is een eerbetoon aan hem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16139265 419.754 19334 2020-05-12T15:00:00+00:00 yes no republiek canon Willem van Oranje https://schooltv.nl/video-item/de-republiek-een-land-dat-regeert-zonder-koning 2024-01-09T16:09:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35790.w613.r16-9.d672ba7.webp De Republiek | Een land zonder koning Nederland ziet er heel anders uit in die tijd en bestaat uit zeven provincies. Een provincie als Friesland, Gelre wat nu Gelderland is en Holland, Noord en Zuid-Holland bij elkaar. Het zijn provincies die met elkaar samenwerken. Onder leiding van prins Willem van Oranje hebben ze zich net los gevochten van de Spaanse koning, die tot die tijd de baas was in ons land. Maarja, nu zoeken ze een nieuwe koning. Willem van Oranje zelf kan het niet worden, want die is net vermoord in opdracht van de Spaanse koning. Eigenlijk is er geen geschikte opvolger en dus besluiten de Zeven Provinciën om zichzelf te gaan regeren zonder koning. Dat is heel ongebruikelijk in die tijd, want eigenlijk heeft ieder land een koning of koningin. Maar Nederland wordt vanaf dat moment geregeerd door de burgers en ze noemen zich de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Als er nou belangrijke beslissingen moeten worden genomen, bijvoorbeeld over handel of over het leger, dan komen vertegenwoordigers uit de zeven provincie hier naar deze plek: het Binnenhof in Den Haag. Om gezamenlijk te vergaderen als de Staten-Generaal of eigenlijk de regering. Maar omdat provincie Holland de rijkste provincie is, zijn ze eigenlijk de baas. En in de provincie Holland heb je twee belangrijke mannen. Aan de ene kant heb je de raadspensionaris, een soort minister president. Aan de andere kant de stadhouder, de baas van het leger. De stadhouder is eigenlijk altijd iemand uit de familie van Oranje, een verre voorvader van Willem Alexander. Nou is er heel vaak strijd tussen de raadspensionaris en de stadhouder. Want wie is nou echt de baas? De republiek heeft geen koning, maar economisch gezien gaat het Nederland voor de wind. Door de handel wordt er door de kooplieden veel geld verdiend. Ze bouwen mooie grachtenpanden en laten zich schilderen door bijvoorbeeld Rembrandt. Het zijn gouden tijden. In die tijd komt deze man aan de macht, Johan de Witt. 1653 wordt hij raadspensionaris van zowel Holland als Zeeland en daarmee de machtigste man van de Republiek. Iedere dag loopt hij van zijn huis naar zijn werkkamer hier op het Binnenhof. Naar deze zaal van de Staten van Holland om samen met vertegenwoordigers van andere steden beslissingen te nemen over belangrijke zaken. Tegenwoordig vergadert de Eerste Kamer van ons land in deze zaal. Maar het plafond is nog precies hetzelfde als uit de tijd van Johan de Witt. Mooi he? Johan bereidt zijn vergaderingen altijd heel nauwkeurig voor, zodat die uiteindelijk heel veel voor elkaar krijgt. Hij is dus heel erg machtig en dat komt ook omdat er in die tijd geen stadhouder is. De vorige stadhouder is namelijk jong overleden en zijn opvolger, zijn zoon, is nog maar een kind. Willem III, ook een prins van Oranje. Maar het feit dat er geen stadhouder is, dat komt Johan eigenlijk best goed uit, want ze willen helemaal geen Oranje als stadhouder. Johan bemoeit zich hoogstpersoonlijk met de opvoeding van de kleine prins Willem III. Hij laat hem hier wonen op het Binnenhof, samen met zijn moeder. En dat is weer heel slim van Johan. Want zo kan hij goed controle houden op de Oranjes. Maar terwijl de jonge prins Willem III opgroeit, gaat het steeds slechter met ons land. We worden bedreigd door Frankrijk, Duitsland en Engeland. Johan de Witt bouwt een hele sterke zeevloot, maar hij verwaarloost het landleger. Een grote fout die Johan en zijn broer Cornelis de Witt duur zal komen te staan. Heel duur. En dan gaat alles mis voor de Republiek. Het is het Rampjaar 1672. De Republiek wordt tegelijkertijd door drie landen aangevallen. Over land door het Duitse en enorme Franse leger. De Fransen veroveren al snel grote delen van ons land en komen helemaal tot aan Utrecht. En tot overmaat van ramp worden we overzee aangevallen door de Engelsen. Er wordt enorm gevochten. Het ziet er heel slecht uit voor ons land. De regenten zijn radeloos en het volk schreeuwt om de prins van Oranje, Willem de derde, die op dat moment nog maar 22 jaar is. En Johan de Witt moet toegeven. Hij benoemt Willem tot legeraanvoerder en later stadhouder. Willem III moet Nederland redden van de ondergang. Johan krijgt de schuld van alles. Het volk is woedend en vindt dat Johan het land beter had moeten verdedigen tegen de Fransen. Ze vinden het een verrader en Johan de Witt moet samen met zijn mede regenten opstappen. Ze worden vervangen door aanhangers van de Oranjes. Ondertussen wordt zijn broer Cornelis de Witt, ook een machtig man, opgepakt en ervan beschuldigd prins Willem III te willen vermoorden. Hij wordt hier gevangengezet. De Gevangenpoort in Den Haag. En dan is het 20 augustus 1672. Johan de Witt komt zijn broer ophalen uit de gevangenis. Asjeblieft! Buiten staat een woedende menigte te schreeuwen. Ze zijn razend op de gebroeders De Witt en willen de gevangenis binnenstormen. De schutters, de politie die de gebroeders De Witt moet beschermen, houdt ze niet tegen. En dan gebeurt het. Het volk dringt de Gevangenpoort binnen en sleurt de broers mee naar buiten. Het gaat niet goed! Hier op deze plek, waar nu een standbeeld staat van Johan de Witt, worden Johan en zijn broer Cornelis op beestachtige wijze vermoord en daarna aan hun voeten ondersteboven opgehangen en aan stukken gescheurd. Letterlijk. Er worden zelfs lichaamsdelen van de twee broers verkocht. Twee van die lichaamsdelen zijn nog steeds te zien, hier in het Haags Historisch Museum. Ze liggen hier in dit kistje. Bovenaan de tong van Johan de Witt en onderaan de vinger van Cornelis. Gruwelijk he?. Het vreemde is dat de prins van Oranje, Willem III, de moordenaars nooit heeft gestraft. Er wordt zelfs gefluisterd dat hij misschien diegene zou zijn die achter die moorden zou zitten. De Oranjes blijven nog lang aan de macht, tot in 1795 het Franse leger onder leiding van Napoleon ons land binnenvalt. Het gedaan is met de republiek. De Oranjes moeten vluchten naar Engeland en pas 20 jaar later, nadat Napoleon verslagen is, keerden ze terug naar Nederland met dan een oranje op de troon. Koning Willem de eerste. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16139266 444.842 15114 2020-05-12T15:00:00+00:00 yes no republiek Willem van Oranje https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-veearts-een-dag-meelopen-met-een-veearts 2024-01-04T12:42:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35791.w613.r16-9.ce3b036.webp Wat doet een veearts? | Een dag meelopen met een veearts Evelien en Jesse zijn op een boerderij... waar de koeien door het dolle heen zijn, want het is lente. Evelien, we staan hier heerlijk buiten op een boerderij... waar deze koeien voor het eerst dit seizoen weer naar buiten mogen. Dat heeft te maken met jouw vraag, toch? Ja. Ik wil misschien veearts worden. Maar ik wil eerst weten wat dat inhoudt. Dit is de goeie plek, want de veearts komt hiernaartoe. Joost, Evelien. Evelien, Joost. Hoi, Jesse. Wat leuk dat wij met jou mee mogen lopen. Wij gaan voor een definitief 'ja': veearts. En dat ben jij. Laat ons eens wat zien. Dit is de auto en alle spullen die ik mee heb. Bijvoorbeeld allemaal flesjes met medicijnen... grote naalden, want koeien zijn grote beesten. Met dit ding schiet je pillen in. Waarin? In de koe. Je doet dit achterin de bek van de koe en schiet 'm hiermee erin. We gaan een koe onderzoeken en kijken of ze drachtig is. Een lange handschoen is nodig. O, ik voel 'm al aankomen. En we hebben wat glijmiddel nodig. JESSE GROMT Ken je die lange handschoenen? Ja, ik heb ze weleens op tv gezien. Veearts Joost trekt ook bedrijfskleding aan... en neemt Evelien eerst mee naar een oefenkoe. We hebben hier een demomodel. Dat is de kont van de koe, hier hangt z'n uier onder. Dat kalf ligt dus in de baarmoeder, dat is een soort hoorn. Die ligt wat gedraaid. En zo hoort het kalf te liggen. Je kunt voelen hoe 't kalf ligt. JESSE GROMT Het beweegt ook helemaal. Dan voel je dat 'ie goed ligt. Je voelt twee pootjes, de kop. Eventueel kun je even knijpen in het pootje. Als het leeft dan trekt het z'n pootje terug. Dat doet pijn, dus trekt-ie terug. Dan weet je dat 't kalfje leeft. Het kan ook zijn dat een pootje niet goed ligt. Bijvoorbeeld zo. Zo kan 't kalf er niet uit. Dan belt de veehouder ons, want het lukt niet. Dan moeten wij 'm goed leggen. Probeer 'm maar goed te leggen. Ja, nou ligt-ie weer goed en kan 'ie eruit. Dit is een model, dit is nep. Durf jij dit in 'n echte koe te voelen? Ja! Lijkt mij heel cool. Niet eng of vies? Nou, een beetje. Maar vooral heel leuk. GELOEI Dus je doet een kleine handschoen aan je linkerhand. Je bent rechtshandig? Ja. Zo? Ja, die lus gaat over je hoofd heen. Ik zal eerst even voelen. Dan gaan we kijken of er wat te zien is. O, wat spannend. Je kunt hier op het scherm meekijken. Dit is het hoofdje van het kalf. Rechtsboven zie je z'n snuit. Oke, dan mag jij nu ook een koe voelen. Een beetje glijmiddel. Dan moet je met je vingers proberen erin te gaan, daarzo. Hard duwen. Hoe voelt dit? Daar gaat ze. O, het is heel... Het voelt 'n beetje... heel warm. En een beetje... Je kan erin knijpen. In knijpen? Ja, in korreltjes of zo? Ja, je voelt de mest. Je zit nu in een koe, Evelien. Gek? Ja, heel gek. Heel warm, echt heel warm. Precies, je legt je vinger erop. Op de bodem leg je straks de scan erin. Ik hou die staart even opzij. Je kan meekijken op het scherm. Hier heb je gelijk de baarmoeder. Beweeg maar rustig naar links en rechts. Evelien, hoe is het om zelf zo te zien wat je daar doet? Heel cool, heel bijzonder. GEFLATS Gaat er één poepen. Gezellig (!) Joost, zijn er bepaalde eigenschappen of kwaliteiten die je als beginnend veearts moet hebben of die handig zijn? Belangrijk is dat je goed met dieren om kunt gaan, niet bang bent, maar het leuk vindt om met dieren bezig te zijn. Maar ook heel belangrijk is dat je goed met mensen kunt omgaan. Tot nu toe heb je alle kwaliteiten. Jongens, we zijn goed op weg. Nu nog even een magneet in de maag van een koe schieten. De koe heeft een spijkertje ingeslikt. De magneet zorgt ervoor dat de koe daar geen last meer van heeft. Ja, dan mag je 'n beetje duwen. Hard duwen. Juist. Maar er is meer te doen. Op naar de geit van een kinderboerderij. Ik had niet verwacht dat je ook op een kinderboerderij werkt. Dat snap ik. Je zou denken dat een veearts alleen op boerderijen komt. We zijn hier om deze geit een inenting, een vaccinatie te geven. Dan is-ie komend jaar beschermd tegen bepaalde bacteriële infecties. Die gaan we dus straks onder de huid een prikje geven. Dan mag je 'm hier inprikken. Helemaal doorprikken, helemaal erin. Zo zit 'ie keurig. Nu mag je drukken. Dan is-ie weer beschermd voor een jaar. Nog even de hoeven kappen, dat is net nagels knippen. Ik vind 't zo stoer dat je alles doet, Evelien. Het is wel taai. En weer door! Er wachten lammetjes die een check-up krijgen. We kijken of dit lammetje gezond is. Zo moet-ie in. GEBLAAT Dan kun je hier het hartje horen. GEBLAAT We kijken of-ie nog melk wil drinken. Wil jij proberen of-ie melk wil drinken? Evelien, wil jij veearts worden, denk je, na deze dag? Ja, ik vind het echt superleuk. Zijn er geen tegens meer? Nee. Je bent overtuigd? Ja. Perfect. Je hebt het netjes gedaan. GEBLAAT Jij wordt vast een super-dierenarts. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16139269 421.845 3792 2020-05-17T22:00:00+00:00 yes no arts koe beroep https://schooltv.nl/video-item/waarom-eten-we-beschuit-met-muisjes-als-er-een-baby-is-geboren-oranje-muisjes-bij-de-geboorte-va 2024-01-04T12:42:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35792.w613.r16-9.64cd477.webp Waarom eten we beschuit met muisjes als er een baby is geboren? | Oranje muisjes bij de geboorte van prinses Beatrix Hee, Bieke. Wat is je vraag? Waarom eten we beschuit met muisjes als er een baby wordt geboren? Nou, Bieke, da's een heel oude traditie. Sinds 1860 worden muisjes gegeten zoals wij ze vandaag de dag kennen. Anijszaadjes met een suikerlaagje: roze voor de meisjes, blauwe voor de jongens. Bij de geboorte van prinses Beatrix in 1938 werden er voor het eerst oranje muisjes gemaakt. Sindsdien is het 'n traditie om oranje muisjes te eten bij de geboorte van een prins of prinses van Oranje. Vroeger werd gezegd dat bij de geboorte van een baby... de baby een traktatie meenam voor zijn broers, zussen en andere kinderen. Dan waren die blij met de komst van de nieuwe telg in de familie. Er werd ook gedacht dat anijszaadjes, waar muisjes van gemaakt zijn... heel goed zou zijn voor de kwaliteit van moedermelk. Moeders aten dus muisjes wanneer zij borstvoeding gaven. En waar de naam 'muisjes' vandaan komt? Je ziet soms het steeltje nog aan het anijszaadje zitten. Je kunt wel raden waar dat op lijkt. GEPIEP https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16139270 66.602 2734 2020-05-18T22:00:00+00:00 yes no beschuit geboorte https://schooltv.nl/video-item/waar-in-mijn-eten-vind-ik-energie-calorien-vetten-koolhydraten-en-eiwitten 2024-01-16T15:12:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35793.w613.r16-9.fcbb258.webp Waar in mijn eten vind ik energie? | Caloriën, vetten, koolhydraten en eiwitten RELAXTE MUZIEK Je hebt dus voor ALLES in je leven energie nodig. Om te spelen, te sporten... om boomhutten te maken. Maar ook om te tanken, je lichaam te repareren, te slapen. Zelfs voor kattenfilmpjes kijken heb je energie nodig. Die energie haal je allemaal uit eten. Waar zit 'm dat toch in? Oke, ehm, er zit dus energie in eten. Bijvoorbeeld in pinda's zit heel veel energie. Als je achterop kijkt, zie je dat ook. Energie... Sorry hoor, 643 kcal. Wat is kcal? Dat wordt een kilocalorie genoemd, oftewel een calorie. Een calorie is een hoeveelheid energie. Dat klinkt ingewikkeld, een maat van energie, maar 't is heel logisch. Je kan je voorstellen dat als ergens veel energie inzit, bijvoorbeeld een pinda.... en je steekt een pinda aan... dan zie je dat 't op een gegeven moment blijft branden. In die pinda's zit heel veel olie en energie. Als ik dat aansteek, komt die energie eigenlijk vrij. Als er nu meer energie in iets van eten zit... dan kan er meer en langer vuur vanaf komen en kun je dus water meer opwarmen. Daar komt de maat calorie vandaan. Het is de hoeveelheid energie die nodig is om een 1 gram water met 1 graad te verwarmen. Dus als je bijvoorbeeld eten met 10 calorieën hebt... dan kun je dus 10 gram water met 1 graad veranderen. Als het 20 calorieën heeft, dan kun je 10 gram water met 2 graden opwarmen. En zo verder. Simpel door het aan te steken en te meten hoeveel warmer het water wordt... kun je de hoeveelheid calorieën bepalen. In bijna alles wat je eet, zit energie. Als je wil weten hoeveel energie... dan kun je op de verpakking de voedingstabel opzoeken. Dit is een voorbeeld. Daar staat hoeveel energie in dat product zit, in die calorieën. Maar er staat ook dat er voedings- stoffen als vetten, koolhydraten en eiwitten in zitten. Daar krijg je ook energie van. Van vetten krijg je bijvoorbeeld per gram 9 calorieën energie van. Koolhydraten en eiwitten krijg je per gram 4 calorieën energie van. Dus dat verschilt nogal. Dat zie je ook bij deze bordjes. Op elk bordje ligt een product... die dezelfde hoeveelheid energie geeft als je ze opeet of opdrinkt. Deze twee en een halve boterham bevat evenveel energie... als vier hele appels die je kunt wegsmikkelen. Dan heb je ook 'n stukje boter, maar 30 gram. Dat heeft evenveel energie. Een en een derde ei bevat evenveel energie. Tot slot: Met cola gaat 't snel. Anderhalf blikje cola levert evenveel energie op als 4 appels. Even los van 't feit dat er meer vitaminen en mineralen in een appel zit. Het gaat erom HOEVEEL energie je binnenkrijgt. Je kunt het 'n beetje vergelijken met een wasbak. Als je de kraan aanzet, dat is de hoeveelheid eten die je binnenkrijgt... dan stijgt het water in de wasbak en krijgt een bepaald niveau omdat aan de onderkant ook wat wegstroomt. Als je elke dag meer binnenkrijgt, alsof je de kraan opendraait... dan stijgt dat waterniveau naar een nieuw niveau... oftewel een nieuw gewicht. Je wordt wat dikker. Als je meer gaat bewegen, dus er gaat meer energie uit je lichaam... dan gaat dat waterniveau weer omlaag en val je dus af. Het is dus een balans tussen hoeveel je beweegt en hoeveel je eet. Ik kan niets zeggen over hoeveel je wel of niet moet eten... om niet teveel aan te komen of af te vallen. Dat verschilt per persoon. Misschien zit je in 'n groeispurt of ben je de hele dag aan 't gamen of sport je juist veel. Kortom: Gebruik je gezond verstand. Hou je gewicht in de gaten En pas je activiteiten of de hoeveelheid die je eet daarop aan. Ook af en toe wat groenten en fruit. Dat is ook goed. Niet alleen patat. Da's wel lekker, maar niet verstandig. RELAXTE MUZIEK https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16139271 274.474 14771 2020-05-19T22:00:00+00:00 yes no eten energie https://schooltv.nl/video-item/hebben-we-ook-plastic-soep-in-nederland-plastic-zeven-in-de-zee-en-bioplastic-maken 2024-01-04T12:42:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35794.w613.r16-9.5e65dbe.webp Hebben we ook plastic soep in Nederland? | Plastic zeven in de zee en bioplastic maken Het zonnetje schijnt. Ricky, wat is je vraag? Hebben wij het probleem van de plastic soep ook in Nederland? Dan moet je me even vertellen wat plastic soep is. Wij gooien heel veel plastic op straat. Dat komt door de rivieren, 't water en de wind allemaal in de zee. Oke, en dat is plasticsoep? Ja. Niet iets wat je eet, dus? Nee. Check. Ik denk dat we voor het antwoord het water op moeten. Heb jij waterbenen? Ja, denk 't wel. Oké. Die kant op, naar het schip. Dit zijn dus de plekken waar de zeestromingen... de meeste plastic bij elkaar brengen. Maar zit het dan alleen maar in de oceanen? Ja. Hoe zit het dan met onze Nederlandse zee? We hebben zeker ook plastic in de Nederlandse zee. 80 procent van het plastic wat je in de oceaan vindt, komt van land. Het begint eigenlijk in Nederland. De Nederlandse wateren... hebben nog veel meer plastic deeltjes dan het oceaanwater... omdat daar veel meer water inzit. Dus dat is veel meer vermengd. Schip ahoi, op zoek naar plastic. Zie jij plastic? Ik niet. Ik ook niet. Roos, hoe zit dat? Zo ziet 't er vaak uit vanaf het schip. Hartstikke mooi, lekker om in te zwemmen. Maar we vinden toch eigenlijk op al onze tochten plastic. Schijn bedriegt, helaas. Is het dan schadelijk voor de vissen die daar leven? Je ziet dat vogels, vissen, schild- padden en walvissen doodgaan... omdat er meer plastic in hun lichaam zit dan eten. Ik denk uiteindelijk dat voor ons die ophoping niet veel goeds kan doen... als je ziet wat 't doet met de dieren in de zee. Er is onderzoek dat als jij van mosselen houdt en ze vaak eet... dat je dan per jaar 11.000 stukjes plastic binnenkrijgt. Oh.... Wat blijft er over? 60 procent blijft zitten... of vinden ze niet meer terug. O, mijn god. We willen weten hoeveel plastic er in de Nederlandse wateren zit. Daarom gaan we het zeven. Wordt vervolgd. Dit is Gerben. Hij is wetenschapper bij de Technische Universiteit in Delft en maakt bioplastic. Dat is plastic dat uiteindelijk vanzelf afgebroken wordt. Zo wordt de plasticsoep niet nog groter. Dat bioplastic maakt Gerben van bacteriën. Die haal je gewoon uit de sloot. Een mooie vangst. Ja, hoppa, slootwater. Ik heb wat slootwater meegenomen met zo'n miljard bacteriën. Gaan we dat drinken? Nee. Er zit ergens... tussen de bacteriën één hele dikke bacterie. We denken dat die dikke bacterie dit water heel erg lekker vindt. Dit is eigenlijk afvalwater wat van een grote industrie afkomt. En dat water, dat... Stinkt. ...stinkt nogal 'n beetje. Oh, die komt laat binnen! Ik ga bijna over mijn nek. Er zijn dus bacteriën die dat echt HEEL lekker vinden. Dat kan ik me niet voorstellen. Dat is helemaal waar. Dat vieze spul vindt-ie zo lekker dat-ie dat zo snel eet... dat hij niet vermenigvuldigt, maar heel dik wordt. Die dikke bacteriën hebben een soort vetlaagje. Dat vetlaagje is voor ons als mens heel interessant. Dat vet is bioplastic. Dat zijn dus twee goede dingen: Afvalwater wordt schoon... en daarnaast maak je dus bioplastic. Dat gaan wij nu doen. Jij mag kiezen: Wil je 't vieze spul of het slootwater erin gooien? Ik ben aardig voor jou. Ik doe wel 't vieze water. Aaaa. Jij bent lief! O, dit is echt zó smerig. Moet-ie helemaal vol? Giet maar door. Doe even normaal, oh... Het is goed zo. Daar zitten genoeg bacteriën in. De reactor is mooi dicht. De enige die nu aan dit spul kan eten, zijn die dikke bacteriën. Dan moeten we een maand wachten. Da's te lang voor deze aflevering. Daar draait een reactor die al 'n maand bezig is. Welke? Deze jongen, die pruttelt. Als je kijkt in de reactor zie je een aantal vlokjes. Dat zijn de hele dikke bacteriën die aan elkaar geplakt zijn. Van die vlokjes maak je dan het plastic? Inderdaad. Die vlokjes zijn dus bacteriën, met plastic. Onder de microscoop kunnen we dat goed zien. Heb je 'm? Ja. Licht uit. Dan kunnen we naar die dikke bacteriën kijken. Dit hele blobje is één bacterie. Wat zijn die witte dingen? Vet. Inderdaad. Wij willen het vet hebben, dus? Absoluut. Het vet is het bioplastic? Ja. We centrifugeren het, dan worden alle bacteriën tegen elkaar geplet. We halen het water eruit. Daarna koken we die bacteriën kapot. Dan gaan de bacteriën weg. Dan laat je het product drogen en dan hou je dit over: bioplastic. Wow, 't lijkt op havermout. Wat vind jij? Vind ik ook wel. Het bijzondere van dit plastic: Het is gemaakt door bacteriën. Als je dit in zee gooit, is dit binnen drie maanden weer opgegeten door bacteriën. Wauw, te gek. Er is dus een vervanger van plastic. Maar ondertussen drijft er nog veel echt plastic in het water. Dat waren we aan het vangen. Zie je de brij wat we hebben gevangen? Wat ik nu meestal doe, is met een pincet en een lamp... Dan kan ik uren zitten. Nee, joh! Zeker wel. Je schuift het met je pincet 'n beetje aan de kant. Wauw, dat is echt minuscuul. Goed zo, je hebt wat gevonden. Als jij twee deeltjes aan de oppervlakte vindt... dan betekent dat vaak dat je er 2.000 in de bodem vindt. Van 0 tot 10, welk cijfer geef je de wateren in Nederland? Dan is 10 schoon of vies? 10 is vies. Ik zou zeggen: 8. Oh... Krijgen we 't nog schoon wat er nu ligt? Ik denk niet dat het plastic wat er nu in de oceaan ligt allemaal opgeruimd kan worden. Ik hoopte te eindigen met een vrolijke noot. Het is vooral zaak dat wij zorgen dat het niet meer wordt. Dat is het allerbelangrijkste. Heb je antwoord op je vraag? Zeker. Ga je nu een duik nemen? Jij mag dat wel doen. Ik niet. Ik kan er heel erg in knijpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16139272 451.05 4928 2020-05-20T22:00:00+00:00 yes no plastic zee https://schooltv.nl/video-item/het-songfestival-in-nederland-glitter-glamour-en-kritiek 2024-01-04T12:42:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35795.w613.r16-9.89ba7e1.webp Het Songfestival in Nederland | Glitter, glamour en kritiek Geen muziekspektakel in de concertzaal van Ahoy, maar een noodopvang voor patiënten. Goedenavond, dames en heren, welkom in de studio voor de langverwachte finale van het Europese Songfestival. Goedenavond, hartelijk welkom bij het vijftiende Eurovisiesongfestival dat gehouden wordt in... Andere Tijden kijkt terug naar de keren dat het festijn wel doorging in Nederland. Corry Brokken weet onder meer met haar verleidelijke blikken in de camera de jury eenvoudig te overtuigen. U kunt het zelf zien, Nederland is de winnaar, met Net als Toen. Door deze klinkende overwinning mag Nederland het volgende festival organiseren. Televisie staat nog in de kinderschoenen. In 1958 heeft maar acht procent van de huishoudens een tv-toestel. Maar voor deze prestigeklus wordt alles uit de kast gehaald. De grootste studio in Hilversum is die van de AVRO met zo'n 200 stoelen. En ook Corry Brokken is weer van de partij. Goedenavond dames en heren, welkom in de AVRO studio. Waar zojuist door Dolf van der Linden en zijn Metropole Orkest de eerste klanken zijn ingezet voor de langverwachte finale van het Europese Songfestival. Tien landen zijn hier vanavond vertegenwoordigd. En naar schatting kan worden aangenomen dat op dit moment zo'n 25 miljoen kijkers, verspreid over heel Europa deze uitzending zullen gaan volgen. Tien jury's en tien landen zullen over een uur de winnaar of winnares bekendmaken. En dames en heren, u ziet nu Hannie Lips opkomen in verband met een extra mededeling. Ik weet niet in welke taal zich uitspreken. Dames en heren, technische moeilijkheden in het Eurovisie net is het eerste lied dat van Italië straks niet in alle landen ontvangen. Het zal daarom nu nog eens overnieuw gezongen worden. Hannie Lips: Goedenavond Man uit Wenen: Hallo Hannie Lips: Kunt u me horen? Man uit Wenen: Hier Wenen. Hannie Lips: Ja, goedenavond. Man uit Wenen: Dit is de uitslag van de Oostenrijkse jury. Nummer één: Italië, een punt. Hannie Lips: Nummer één, Italië… Man uit Wenen: Nummer drie… Hannie Lips: Momentje. Nummer één: Italië, een punt. Man uit Wenen: Nummer vijf, Zweden: een punt. Hannie Lips: Nummer vijf… Man uit Wenen: Nummer acht… Hannie Lips: Momentje alstublieft. Dit gaat niet helemaal juist, u merkt het. Er is geen goed telefonisch contact. Hannie Lips: Ik moet uw woorden herhalen. Wilt u langzaam spreken? Goedenavond Keulen. Goedenavond Brussel. -Goedenavond. Goedenavond Kopenhagen. Ik merk op dat helaas het Nederlandse liedje niet zo erg is ingeslagen. Hannie Lips: De grote prijs van het Europese lied is voor: ‘Dors, mon amour’. ‘Dors, mon amour’, een slaapliedje waar we weinig meer van gehoord hebben, terwijl het Italiaanse ‘Volare’ een klassieker wordt. Corry Brokken eindigt, samen met Luxemburg, roemloos op de laatste plaats. En hiermee, dames en heren, willen wij dan deze rechtstreekse televisie-uitzending uit de AVRO-studio in Hilversum gaan beëindigen. Onze beste wensen vergezellen de luisterende buitenlandse delegaties naar hun diverse woonoorden in Europa, waarvan de bewoners vanavond door het medium televisie voor een kort ogenblik tot één grote familie verenigd zijn geweest. Dames en heren, goedenavond. Een jaar later probeert Corry Brokken, ditmaal in een duet met Bruce Loo, voor de vierde keer een ticket te bemachtigen. Dan moet ze wel eerst het Nationale Songfestival winnen. De Nederlandse kijker mag per briefkaart stemmen en er wordt een deskundige jury samengesteld. Niet Corry Brokken wint, maar Teddy Scholten. Zij mag Nederland vertegenwoordigen in Frankrijk Ik heb ook andere liedjes gehoord, die ik toch ook wel heel erg in aanmerking vond komen. Dat het uiteindelijk dit geworden is, ben ik natuurlijk reuzeblij om. Ik vind het enig. Ja, dat kan ik mij voorstellen. Ik wens je nu alvast heel veel succes in Cannes. Dankuwel. Ik zal mijn uiterste best doen. Het is voor de tweede keer dat de Nederlandse televisie het Eurovisie Songfestival wint. Eén van de grootste successen van de laatste tijd op het gebied van licht amusement is behaald door onze landgenote Teddy Scholten. Ondanks de winst van Teddy Scholten ziet Nederland af van het organiseren in zo'n korte tijd van weer een festival. Te duur. Dames en heren in het Teatro Real in Madrid. De uitslag is inmiddels binnen. Vier landen zijn op de eerste plek geëindigd: Spanje met 18 punten, het Verenigd Koninkrijk met 18 punten, Nederland met 18 punten en Frankrijk. Meneer Rengelink, volgend jaar zal de NTS het Songfestival organiseren. Voor de tweede keer mag Nederland dit grote tv-spektakel organiseren, deze keer in de RAI in Amsterdam. Om van een spontaan applaus verzekerd te kunnen zijn, dient dit bordje dat op het gewenste moment oplicht, want de 400 miljoen kijkers moeten een geordende indruk krijgen. Zo'n songfestival is uiteindelijk ook een stukje Holland Promotion. Twaalf landen doen vanavond mee. En dat zijn er al eens meer geweest. In 1957 bijvoorbeeld waren er alle achttien Eurovisie landen. Portugal en Oostenrijk liet het inmiddels afweten. Vorig jaar stapte Denemarken uit. Finland, Noorwegen en Zweden bleven dit jaar thuis. Jaarlijks wordt de kritiek op dit Europees amusementstreffen groter. Meneer Van Kampen, het is nu de vijftiende keer dat Eurovisie Songfestival wordt georganiseerd. Vindt u dit nou het summum van Europese top amusement? Warry van Kampen: Nou, nee, dat geloof ik niet. Interviewer: Wat kost dat nou, zo'n productie? Warry van Kampen: Euh, dat is ongeveer 200 duizend gulden. Interviewer: Nu is het zo dat dit jaar voor het eerst alle Scandinavische landen niet meedoen. Heeft u een idee waarom? Warry van Kampen: Ja, omdat zij precies dezelfde moeilijkheden hebben als wij. Ze krijgen te weinig bekende goeie artiesten om daaraan mee te werken. Het is namelijk een hele moeilijke opgave om een hit te schrijven, om een succeslied te schrijven. Dat is niet makkelijk. En ze hebben daar nou niet zo erg veel succes mee gehad in de vorige festivals waar ze wel hebben meegedaan. Misschien beïnvloedt dat een beetje. Het blijkt een festival te worden met weinig deelnemende landen, maar met veel succesvolle hits. Dames en heren, goedenavond, hartelijk welkom bij het vijftiende Eurovisiesongfestival dat gehouden wordt, u weet het allemaal, in Amsterdam. En nu, uit Frankrijik: de zanger Guy Bonnet. En de zogenaamde Postcards wordt geïntroduceerd. Een kort introductiefilmpje van de artiesten om de miljoenen tv-kijkers te laten zien hoe fraai het land van herkomst wel niet is. Gisteren won zij het Eurovisiesongfestival met het liedje ‘All Kinds of Everything’. Vandaag maakte zij met haar moeder en grootmoeder een rondvaart door de Amsterdamse grachten. De 18-jarige Ierse Rosemary Brown, beter bekend als Dana. Ondanks de kritiek en de hoge kosten gaat het festival toch gewoon door. Scandinavië doet weer mee, mét succes. Songfestival 1974: Er is geen twijfel over mogelijk. Het winnende liedje van het Eurovisie Songfestival 1974: Abba. Waterloo wordt het Songfestivalnummer aller tijden en is een bron van inspiratie voor anderen. Songfestival 1975: Het Eurovisie Songfestival 1975 is gewonnen door Nederland. Teach-In: Het is te gek jongens, het is zo leuk. Ik kan eigenlijk geen woorden ervoor vinden. Dus. Songfestival 1976: Goedenavond. Hartelijk welkom in de Prins Willem-Alexander zaal van het Haagse Congresgebouw, waar vanavond de finale plaatsvindt van het 21ste Eurovisiesongfestival. De presentatie van het songfestival is in handen van Corry Brokken. Zij was eenmaal winnares in 1957 met ‘Net Als Toen’ en komt vanavond in dit Eurovisiesongfestival 1976 terug in een geheel onverwachte rol, namelijk als presentatrice. Ik wens de jury's in de 18 landen die straks moeten gaan beslissen welk liedje Europa's liedje numero één dit jaar gaat worden, veel succes en veel inzicht. Songfestival 1976: Wat mag u verwachten vanavond? Kwalitatief niet al te bijzondere liedjes, want de meeste liedjes die u hoort vanavond zijn combinaties van hits van het afgelopen jaar. Mixages waarvan je kan zeggen: herkenbaarheid staat voorop. Verenigd Koninkrijk: tien punten. Songfestival 1976: Ja hoor, het is zover United Kingdom, Engeland, heeft het Eurovisiesongfestival 1976 gewonnen met het lied ‘Save Your Kisses For Me’, gezongen door de Brotherhood of Man. Vier jaar later is er in dezelfde zaal opnieuw een Eurovisiesongfestival. Niet omdat Nederland de voorgaande editie heeft gewonnen, maar uit pure nood. Het is Den Haag of helemaal geen festival. Nederland stemt in op voorwaarde dat de EBU financieel bijspringt. Songfestival 1980: Dames en heren, hallo, hartelijk welkom hier in het Congresgebouw. Het Nederlands Congresgebouw in Den Haag, waar vanavond het vijfentwintigste Eurovisiesongfestival plaatsvindt. Landen krijgen het verzoek van de NOS om zelf een presentator of presentatrice mee te nemen om de act te introduceren. De Postcards zijn vervangen door foto's in Nederland en daardoor spotgoedkoop. Songfestival 1980: Ja, beste mensen, op het gevaar af dat u me ouderwets vind, maar het moet me toch van het hart dat ik door sommige bijdragen toch met een beetje weemoed terugdenk aan de festivals Teddy Scholten en Lenny Kuhr, om zo een paar te noemen. Het zijn tenslotte ook niet allemaal muzikale parels aan de zilveren Eurovisieketting, om het zo te zeggen. Ierland pakt het weer anders aan met Johnny Logan. Johnny Logan, daar komt ‘ie. Rotterdam staat klaar om het Eurovisie Songfestival voor de vijfde keer in Nederland te organiseren. Alleen wanneer? Dat is de vraag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16145017 896.618 2027-05-05T22:00:00+00:00 1715 2020-05-13T22:00:00+00:00 yes no songfestival https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-natuur-in-de-stad 2024-01-04T12:42:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35796.w613.r16-9.2207b4a.webp Vroege Vogels in de klas | Natuur in de stad Ook in de stad heb je natuur. En niet alleen parken en vijvers. Ook gewoon op straat tussen de tegels, kom je bijzondere planten tegen. Jan van de Wiel uit Tilburg onderzoekt ze al jaren. Hij verzamelt de zaden van deze planten en ondertussen heeft hij al een flinke collectie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16146730 371.88 1095 2020-05-13T22:00:00+00:00 yes no stad biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/wie-was-vincent-van-gogh-een-schilder-met-een-verhaal 2024-01-16T15:36:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35797.w613.r16-9.e44da37.webp Wie was Vincent van Gogh? | Een schilder met een verhaal “Je kent me allang. Wereldberoemd ben ik. Maar ken je ook mijn verhaal?” Hier, dicht bij de natuur groeit Vincent op. In de 19e eeuw, zo’n 150 jaar geleden. Zijn vader is dominee en zijn moeder een sjieke Haagse dame. Zij leert hem kijken naar de natuur. Samen maken ze lange wandelingen. Vincent kijkt zijn ogen uit: het bos, de hei…vogels…insecten… “Weet jij al wat je wil worden? Nou, ik niet. Kunstverkoper in Den Haag, Londen en Parijs, leraar in Engeland, Priester in België. Ik probeerde van alles. Maar uiteindelijk ging het altijd mis...” Maar gelukkig is er Theo, Vincents broer en beste vriend. Die heeft een idee: “Vincent, je bent goed in tekenen, doe daar dan iets mee!” “Dat was waar. Tekenen deed ik altijd al. En schilderen kon ik leren.” Het eerste grote werk waar Vincent zelf tevreden over is, is de Aardappeleters. Maar anderen vinden het maar niks. Zelfs zijn broer Theo vindt het niet echt goed en veel te donker. Maar Vincent? Die is er trots op. Na een lange zoektocht is Vincent nu écht begonnen. Het is 1885. Vincent is 32 jaar Hij is kunstenaar! Als je in de 19e eeuw kunstenaar wil worden, moet je naar Parijs! Vincent weet wat hij wil, maar is al 32, dus hij heeft haast. Vincent ontmoet andere kunstenaars zoals Emile Bernard en Paul Gauguin. Hij schildert nu in lichte, heldere kleuren… rood, geel, blauw…Maar geld voor modellen die voor hem poseren, heeft hij niet. Dus gebruikt hij een spiegel en maakt zelfportretten. En in zo’n kistje bewaart hij zijn bolletjes wol. Hij kijkt eerst of de kleuren bij elkaar passen, voordat hij de dure verf gebruikt. Slim toch? Hier in Arles vriest het flink en op het land ligt nog altijd sneeuw. Ik heb wat studies van een wit landschap en een amandeltak, die toch al bloeit…” Vincent komt naar Zuid-Frankrijk voor de zon en het licht. Hier schildert hij de kleur van het koren…van de nacht…En van de zee! Vincent ziet voor het eerst de zee! Is die echt zo blauw als ze zeggen? Nee, hij ziet er veel meer kleuren. Kijk maar: groen, paars, blauw, roze…Het doet Vincent denken aan het vel van een makreel! “Grote plannen had ik voor in dit Gele Huis. Samen met anderen nieuwe kunst maken, dat wilde ik. Kunst zoals ík het leven zie en voel.” Vincent laat zich hier opnemen, in Saint-Rémy. Hij moet wennen aan het geschreeuw van de andere patiënten en noemt het zelfs een soort dierentuin. Hij is ziek maar blijft schilderen, hier vanuit deze kamer die hij als zijn atelier mag gebruiken… “Door het venster met ijzeren tralies zie ik een korenveld met een muur eromheen. Daarboven zie ik ’s morgens de zon in zijn volle glorie opkomen.” De natuur blijft zijn favoriete onderwerp. En hij heeft oog voor kleine dingen...Kijk eens hoe goed deze konijntjes met maar een paar verfstreken zijn neergezet… Kijk eens door je wimpers…Hoor je de vogels…Voel je het voorjaar… Vincent schildert deze wereldberoemde Amandelbloesem, voor zijn kleine neefje. Want er is goed nieuws uit Parijs: Theo is vader geworden! Hij noemt zijn zoon: Vincent Willem. Theo hoopt dat de kleine net zo vasthoudend wordt als zijn grote oom. Vincent voelt zich beter. Hij wil dichter bij Theo wonen. Daar gaat hij weer, terug naar het noorden, richting Parijs, naar Theo. Hier woont Vincent, in deze herberg, de Auberge Ravoux. Hij drinkt niet meer, gaat vroeg naar bed, staat op tijd op om te schilderen in de omgeving. Maar net nu het zo goed lijkt te gaan, gaat het gaat toch weer mis... “…en ik heb nadrukkelijk geprobeerd er triestheid, extreme eenzaamheid in uit te drukken..” Vincent vindt dat hij gefaald heeft als kunstenaar. Bijna niemand koopt zijn schilderijen. En hij kan natuurlijk niet altijd maar van zijn broer Theo afhankelijk blijven. Vincent trekt er net als andere dagen op uit, de velden in…en dan… Zijn broer Theo is snel uit Parijs hierheen gekomen. Om hem heen hangen zijn schilderijen. Maar het is hopeloos. Vincent sterft op 29 juli 1890. Hij is dan 37 jaar oud. Theo zorgt er samen met zijn vrouw Jo, voor dat alles van Vincent, al zijn brieven en al zijn schilderijen, tekeningen en krabbels, bewaard blijven. Daarom weten we nu ook zoveel over hoe Vincent dacht, hoe hij zich voelde. “Nu ken je mijn verhaal, over kleur en schoonheid in alles om ons heen. Over dat je dát moet doen waar je goed in bent…En jij, zeg eens waar ben jij goed in?” https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16146731 438.12 11666 2020-05-14T12:10:47+00:00 yes no Vincent van Gogh canon https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-bronsttijd-van-edelherten 2024-01-11T15:38:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35798.w613.r16-9.bceb7b8.webp Vroege Vogels in de klas | Bronsttijd van edelherten Eén keer per jaar vanaf half september is het een bijzondere periode voor de edelherten. Dan begint de bronsttijd oftewel het paarseizoen. En dat is vooral goed te merken aan de mannetjes. Samen met Hugh Jansman kijkt Milouska naar een groep edelherten op de Veluwe. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16146733 344.36 1201 2020-05-13T22:00:00+00:00 yes no hert paartijd https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-kortsluiting 2024-04-25T09:16:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35799.w613.r16-9.957dcc8.webp Wat is kortsluiting? | Clipphanger Als jij je nieuwe bureaulamp in het stopcontact steekt, kijk dan eerst even naar die stekker. Die twee palen, zijn eigenlijk twee polen. De kabel van het lampje, bestaat uit twee stroomdraden. Elektriciteit gaat van de ene pool, door de draad heen, door het lampje, door de draad terug naar de andere pool. En hierdoor gaat het lampje gaat branden. Maar als er een muis aan de kabel heeft geknabbeld, en de twee draden raken elkaar, dan kan er kortsluiting ontstaan. Stroom zoekt altijd de ‘weg van de minste weerstand’, en gaat liever door de draad dan door het lampje. Maar dan kan hij zijn energie niet kwijt: de spanning loopt op, de draad wordt heet en voor je het weet gaat er iets anders branden. Niet aanraken! Want dan ben jij de weg van de minste weerstand. Aaaah! Gelukkig is elk huis voorzien van een stoppenkast. Als er kortsluiting ontstaat, wordt de stroom vanzelf uitgeschakeld. Voor jou is het belangrijk om niet te sollen met stroomdraad: leg geen snoeren onder het tapijt, en trek nooit aan de kabel maar altijd netjes aan de stekker zelf. En: houd je aan de gebruiksaanwijzing. Die kan je lezen, als je het lampje aanzet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16148979 87.76 6867 2020-05-18T22:00:00+00:00 yes no stroom elektriciteit https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-wind-door-het-verschil-tussen-hoge-en-lage-luchtdruk 2024-01-04T12:42:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35800.w613.r16-9.a2bbd95.webp Hoe ontstaat wind? | Door het verschil tussen hoge en lage luchtdruk Jonata, overal om ons heen is lucht. Hier is lucht. Ook daar. Lucht! En hier? Ook lucht. Haha. En die lucht, hoeveel denk je dat die weegt? Lucht, dat weegt toch helemaal niks? Dat zou je denken, maar dat is dus helemaal fout. Lucht is hartstikke zwaar. De lucht boven mijn hoofd weegt 10.000 kilo. Dat is even zwaar als 2 olifanten. Echt waar? Het gewicht van die lucht drukt op de aarde en die druk dat noemen we luchtdruk. Dat is toch hetzelfde als de druk in en fietsband. Helemaal goed, een fietsband. Stel dat dit wiel de aarde is, en deze band is de dampkring. In een fietsband is de luchtdruk overal gelijk. Maar op aarde is de luchtdruk overal verschillend. Hoe kan dat dan? Als er ergens op aarde de zon schijnt en het is warm, dan stijgt die lucht op. Net als bij een kampvuur! Dan stijgt toch ook de warme lucht. Precies, warme lucht stijgt op en daardoor wordt de luchtdruk lager. Maar dat betekent dus da we hier in het zonnetje een lagedrukgebied hebben. Precies. Maar andere plekken op de aarde, is het kouder en daar is de lucht zwaarder en de luchtdruk hoog en daar spreken we van een hogedrukgebied. Oke, maar ik snap nu nog steeds niet hoe die wind werkt. Dat gaat als volgt. Die lucht in het hogedrukgebied, die vindt het zelf ook een beetje druk. Dus die denkt, ik wil hier helemaal niet zijn, ik wil naar een plek waar de druk lager is. Dus die gaat bewegen. En die stroomt naar dat lagedrukgebied. Welkom! Dus lucht van een hogedrukgebied stroomt naar een lagedrukgebied en die beweging noemen we wind. Je hebt er misschien wel eens van gehoord. Ja! Ik snap het! En hoe hoger het verschil tussen de druk in dat hogedrukgebied en dat lagedrukgebied, hoe harder de wind waait. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16148980 120.32 15503 2020-05-18T06:57:20+00:00 yes no wind luchtdruk https://schooltv.nl/video-item/wat-is-gebarentaal-praten-met-je-handen 2024-01-16T16:12:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35817.w613.r16-9.2c4d033.webp Wat is gebarentaal? | Praten met je handen We gebruiken allemaal wel eens gebaren. Bijvoorbeeld om te laten zien dat alles helemaal oké is. Of als je iemand gedag zegt of voor iemand duimt. Maar er zijn ook mensen die zich uitdrukken in gebaren. En dan doen ze met gebarentaal. Ik ga op bezoek bij Aliza en haar familie, want zij weten daar alles van. Hoi. Ik ben Aliza. Ik ben 11 jaar, ik ben slechthorend en ik heb twee hoortoestellen. Dit is mijn zusje Julie. Ze is bijna 10 en ze is net als ik slechthorend. Dit is mijn vader Joeri. Hij is doof. Dit is mijn moeder Sonja. Ze is horend. Maar ze is wel opgevoed door twee dove ouders. Wij communiceren met gebarentaal en gesproken taal. Als ik hier op de deurbel druk dan klinkt er niet alleen een geluid, maar dan gaan er binnen ook lampen flikkeren. Hee, Aliza. Hallo. Gebarentaal is van oorsprong de taal van mensen die doof zijn. Het is een visuele taal en dat betekent dat je de taal kunt zien. Mensen gebruiken hun handen en hun mimiek, dus hun gezichtsuitdrukking en hun ogen, in plaats van hun gehoor en hun stem. Het is een taal net als alle andere talen, met een eigen woordenschat en met eigen regels. In ons land heb je de Nederlandse Gebarentaal. Dat is wat je een tolk ziet doen op televisie. En je hebt Nederlands met ondersteunende gebaren. Dan wordt er met de stem gesproken en gebaren gemaakt tegelijkertijd. Gebarentaal was lange tijd verboden. In 1880 werd in Milaan besloten dat kinderen alleen nog maar les mochten krijgen in gesproken taal omdat ze dachten dat gebaren slecht zoud zijn voor de ontwikkeling. Als dove kinderen dan toch gebaren maakten dan krijgen ze straf. Soms werden hun handen zelfs vastgebonden zodat ze niet meer konden gebaren. Ruim 100 jaar later werd gebarentaal pas weer onderwezen op school. Moet je je voorstellen hoe moeilijk het was om bijvoorbeeld een spelletje te spelen. Is het nou moeilijk om gebarentaal te gebruiken? Nou, voor mij is het eigenlijk heel normaal. Omdat ik het al van kinds af aan leer zeg maar. Eigenlijk is het net als leren praten. Maar dan met je handen. Het is ook gewoon cool dat je op zo'n manier kunt communiceren. En wat ook leuk is, is dat als je bijvoorbeeld op verre afstand staat of zo, dan kan je elkaar natuurlijk niet meer horen, maar met gebaren kun je misschien wel zien wat diegene wil zeggen. Aliza en Julie konden al gebaren toen ze nog maar 7 maanden oud waren. Leren praten is veel moeilijker, dat kunnen kinderen pas veel later. Gebaren kunnen ze heel snel al. En voor horende baby's en ouders is dat ook makkelijk. Dan kunnen ze gezellig kletsen, eerder al. Kun je ook ruzie maken in gebarentaal? Ja, dat kan. Dan ga je hele grote en snelle gebaren maken en je kijkt boos. Grote, snelle gebaren. Ja. Oké. Ik vind dit echt niet leuk! Maar ik wil die graag. Ik heb die. Jij hebt er al vier. Wel aan mij geven! Nee, echt niet! Heb je ook een lievelingsgebaar? Ja, lente. Zo: lente. O, die is cool! Doe 'm nog eens? Je doet 'm zo. Je maakt een vuist en dan doe je zo je hand erop. En dan tussen je wijsvinger en je duim, dan komt hij zo omhoog en dan wordt het een bloem. Wauw! Lente. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16145007 225.237 8531 2020-05-18T09:00:00+00:00 yes no gebarentaal doof https://schooltv.nl/video-item/hoe-spreek-je-gebarentaal-elk-woord-of-letter-een-eigen-gebaar 2024-01-04T12:42:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35818.w613.r16-9.fad05a4.webp Hoe spreek je gebarentaal? | Elk woord of letter een eigen gebaar Ik wil nu ook wel eens wat gebaren leren en daarom ben ik onderweg naar Bianca. Zij is slechthorend en geeft les in gebaren. Hee, hallo. Kom binnen. Ze geeft een online cursus waar ze met filmpjes elke week nieuwe gebaren uitlegt. Er doen al 10.000 mensen mee. Van harte welkom. Deze week gaan we kijken naar de gebaren voor het weer. Het eerste gebaar is regen. Regen. Bianca, waarom ben je begonnen met het maken van deze filmpjes? Omdat ik het belangrijk vind dat meer mensen gebaren leren. Want veel dove en slechthorende mensen kunnen zich nog wel eens buitengesloten voelen. Bijvoorbeeld in grote groepen, als veel mensen met elkaar praten. Dat volgen wij niet allemaal. Dan is het heel fijn als mensen gebaren kunnen. Ik vind zelf het gebaar van goedemorgen bijvoorbeeld heel mooi. Zal ik je die leren? Graag. Het gebaar van goedemorgen is: 'goede'... Goede. 'Morgen.' Welke kant op? Ga ik je stap voor stap leren. Eerst doen we 'goed'. Duim omhoog en dan je palm naar jou toe. Ja. En dan: laat de zon opkomen. Goede morgen. En wat is dan goedenavond? Wat denk jij? Het gordijntje weer dicht. Toch? Precies! Goede... avond. Het is niet zo dat er één gebarentaal is die in alle landen hetzelfde is. Net als gesproken taal is ook gebarentaal overal anders. Er zijn ongeveer 150 gebarentalen. Bijvoorbeeld in Nederland is het gebaar voor bloem: bloem. Je houdt de steel vast en je ruikt. Bloem. Mooi. Maar in de Amerikaanse gebarentaal is dit 'bloem'. Dat is wel echt iets anders. Maar hoe ontstaan die gebaren nou? Heel veel gebaren zijn heel logisch. Bijvoorbeeld het gebaar voor thee. Je houdt je beker vast en daar zit warm water in en je haalt het theezakje heen en weer. Superlogisch, toch? Maar bijvoorbeeld het gebaar voor water. Water. Water? Ja, water. Die is weer niet zo logisch. En waarom... geen idee. Wat is nou het grootste verschil tussen gebarentaal en gesproken taal? Gebarentaal is echt een gevoelstaal. Wij horen bijvoorbeeld niet hoe jij iets zegt in je stem. Bijvoorbeeld je intonatie. Als jij bijvoorbeeld zegt 'wat LEUK', dat horen wij niet. Wij horen niet dat jouw stem omhoog gaat. Wij kijken alleen maar naar je gezicht en we zien alleen maar... Ooo, ja. En daarom is het heel fijn als je bijvoorbeeld zegt 'Nee, niet leuk'. Of 'leuk'. Of 'leuk!', 'Leuk, leuk, leuk!'. Zo kun je met je gezichtsuitdrukking al ontzettend veel laten zien. En het is voor ons heel belangrijk. Maar gebarentaal is niet alleen een taal voor doven en slechthorenden, toch? Nee, zeker niet. Er zijn ontzettend veel mensen die gebarentaal gebruiken om beter te kunnen communiceren met elkaar. Zoals? Bijvoorbeeld mensen die moeilijk uit hun woorden kunnen komen. Of mensen die helemaal niet kunnen spreken. En ook bijvoorbeeld mensen met een verstandelijke beperking. Die kunnen met behulp van gebaren zichzelf veel verstaanbaarder maken. Hoe maak je eigenlijk iemands naam in gebaren? Je kunt je naam spellen. Met het handalfabet. Mijn naam is B-I-A-N-C-A. Bianca. Maar nog leuker is natuurlijk een naamgebaar. En mijn naamgebaar is bijvoorbeeld Bianca. Ohhh, kunnen wij er van mij ook eentje verzinnen? Natuurlijk. Zullen we dat doen? Oké, maar hoe doen we dat? Een naamgebaar zegt dus iets over jou persoonlijk. Over hoe je eruitziet, over je karakter of over een talent dat je hebt. Of iets over mijn haar? Zeker. Mijn krullen. Dit. Sosha. Cool! Die is fantastisch. Sosha. Heel mooi. En hoe zeg ik dan 'mijn naam is Sosha'? Wat je dan doet is dat je zegt: Mijn... Naam... Is Sosha. Tot ziens. Tot ziens. Zo zie je maar, gebarentaal leren is gewoon hartstikke leuk. Wil je nou ook een aantal gebaren leren, kijk dan op www.hetklokhuis.nl. Goedenavond en tot ziens. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16145008 271.893 2221 2020-05-18T09:00:00+00:00 yes no gebarentaal doof https://schooltv.nl/video-item/buitenhuizen-een-extra-huis-buiten-de-stad 2024-01-04T12:42:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35819.w613.r16-9.07274dd.webp Buitenhuizen | Een tweede huis buiten de stad Mijn buitenhuisje op de camping. Is gezellig. Hè. Nou ben ik hier niet de enige en zeker ook niet de eerste met een tweede huis. Want 400 jaar geleden was het hartstikke in oom een zomerhuisje te hebben. Het was zelfs de deur rage van de 17e en de 18e eeuw. Alleen toen was het niet zo'n klein caravannetje wat ze dan hadden. Dit zijn de buitenhuizen of buitenplaatsen uit die tijd. Mooi he? Enorme huizen met prachtige tuinen eromheen. Ik ben nu op weg naar buitenplaats Huis te Manpad. Is ongeveer een uurtje varen hier vandaan. Het lijken wel kleine paleizen. Wat een geld moet je hebben om zo'n buitenhuis te bouwen. Nou in die tijd in was er geld genoeg hoor. De meeste van de buitenplaatsen zijn gebouwd in de 17e eeuw en in die tijd was Nederland handelsland nummer één. Hollandse kooplieden die voeren de hele wereld over op zoek naar goederen om te kunnen verhandelen en daar waren ze ontzettend goed in. Nederland is dan één van de rijkste landen ter wereld. Het grootste gedeelte van het jaar woonden de rijke kooplieden en hun families in de stad zoals hier in dit soort prachtige panden aan de Amsterdamse grachten. De zomers brengen ze door op eigen buitenverblijf. Lekker in de natuur en de frisse lucht. Weg van die stinkende stad en dat is meteen ook de belangrijkste reden dat ze hier zitten. Hier lekker in de frisse lucht hebben ze geen last van die enorme stank die dan in de stad hangt. Het is hier in die tijd super smerig en in de zomer als het warm is, is de stank ondraaglijk en dan ontvluchten de rijken in de stad. Hier aan de Vecht liggen een hele hoop buitenplaatsen. In totaal zijn er in Nederland zo'n 6000 gebouwd en daarvan zijn er jammer genoeg maar 551 over. Dat is Goudenstein. Dat is één van de eerste buitenplaatsen aan de Vecht. Hier, moet je kijken: weer zo'n mooie buitenplaats met een theekoepeltje. Thee is nu het meest gedronken drankje van Nederland. Iedereen drinkt het. Dat is in die tijd wel eventjes anders. Aan het begin van de Gouden Eeuw haalde kooplieden het uit China. Het was een enorm luxe een bijzonder product. Hartstikke duur en dus kunnen alleen de allerrijksten een kopje thee drinken. Dat is reden genoeg om een apart gebouwtje voor neer te zetten. Deze speciale theekoepels zijn een echte Nederlandse uitvinding. Ze liggen altijd aan het water. Dat is niet alleen zodat je lekker met je kopje thee een beetje van het mooie uitzicht kan genieten. Ze dienden er vooral voor om aan iedereen te laten zien dat je thee drinkt. Want als je thee kan betalen, dan ben je wel een echte rijke stinkerd. Ik ben er bijna: Huis te Manpad. Ik ben heel benieuwd hoe het eruit ziet. Dit is nou buitenplaats Huis te Manpad. Gebouwd in 1632. Veel kooplieden en hun families hebben hier eeuwenlang hun zomers doorgebracht. Wat een huis he? En een tuin! Kooplieden zijn heel erg geïnteresseerd in alle nieuwe landen die ze voor een handelsreizen bezoeken en overal vandaan nemen ze nieuwe planten en bloemen mee voor hun buitenhuizen. Heerlijk die buitenlucht. Ik snap die rijke mensen van toen wel. Ik ben benieuwd hoe het er van binnen uitziet. Dit is de zaal. Een van de belangrijkste ruimtes van het hele huis. Hier werd de visite ontvangen voor zaken. En natuurlijk voor de gezelligheid. Nou mijn buitenplaats is misschien niet zo imposant, maar ik heb wel lekker frisse lucht en een prachtig uitzicht. Eigenlijk maakt niet zoveel verschil. Het is net of ik daar ben https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16148982 298.453 2612 2020-05-18T15:50:00+00:00 yes no gracht Amsterdam https://schooltv.nl/video-item/de-grachtengordel-inrichting-van-de-stad-amsterdam 2024-01-04T12:42:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35820.w613.r16-9.1c8c641.webp De grachtengordel | Inrichting van de stad Amsterdam Als je 800 jaar geleden door het centrum van Amsterdam voer dan zag je ongeveer dit: een moerassig stuk land waar bijna niemand woonde omdat er ieder jaar overstromingen waren. Maar nu ligt er op deze zelfde plek wauw: een wereldstad. Moet je kijken wat een overzicht. Dit is de hoofdstad van Nederland. Natuurlijk Amsterdam met zijn deftige, statige grachten. Daar de Herengracht, de Keizersgracht en de Prinsengracht. Op deze luchtfoto kun je het goed zien. De 3 grachten liggen in een halve ronde vorm als een gordel, de grachtengordel, als een riem om de oude stad heen. De grachtengordel van Amsterdam is zo bijzonder dat het op de Werelderfgoedlijst van de Unesco is gezet. Dat is een lijst met plekken ter wereld die zo uniek zijn dat ze eigendom zijn van iedereen en voor altijd bewaard moeten blijven. Maar waarom is deze grachtengordel naar eigenlijk zo bijzonder? En hoe is hij ontstaan? Daarvoor moeten we zo'n 400 jaar terug in de tijd. Het gaat heel erg goed met Nederland. Vanuit heel Europa worden goede als houdt graan, olie, kaas en wijn naar ons land toe gehaald. En later wordt ook de Verenigde Oost-Indische Compagnie opgericht. De VOC. Het grootste handelsbedrijf ter wereld staat in Nederland. Met zulk soort schepen varen ze helemaal vanuit hier naar Azië toe om kostbare goederen als suiker, koffie en goud mee te nemen, maar ook hele kostbare kruiden als peper en kaneel. Het is niet voor niets peperduur. Al die goederen worden in pakhuizen als deze opgeslagen en weer verder verkocht in heel Europa. Amsterdam wordt één van de belangrijkste handelssteden ter wereld. De kooplieden verdienen heel veel geld. Het is een gouden tijd. De Gouden Eeuw. Ook steden als Haarlem, Leiden en Delft worden rijk. Amsterdam bestaat in die tijd alleen nog uit de oude middeleeuwse binnenstad. De grachtengordel daaromheen is er helemaal nog niet. Maar hoe die is gebouwd, kun je goed zien in dit museum: het Grachtenhuis. Eens was dit het huis van zo'n rijke koopman. Omdat het zo goed gaat met de Nederlandse steden en vooral Amsterdam komen er natuurlijk heel veel mensen naar toe. Kooplieden, arbeiders, zeevaarders, migranten, gelukzoekers, noem maar op. In 1570 wonen er 30 duizend mensen in Amsterdam. Maar 50 jaar later zijn dat er al. 4 keer zoveel. De oude stad raakt overvol. De stad moet uitbreiden. Rondom de oude binnenstad moet nieuwe stadswijken worden gebouwd. Een megaproject. Want hoe pak je zo'n stadsuitbreiding aan? En wat is belangrijker dat de stad? Goed verdedigd worden tegen vijanden of dat het er mooi uitziet? Want ja al die rijke kooplieden die wilden natuurlijk een chique huis aan de grachten. Piet van Winden, directeur van het grachtenhuis. Hoe hebben ze die enorme uitbreidingsklus geklaard? Door heel veel mensen bij te betrekken. Dus natuurlijk burgemeester van de stad, maar ook de schatkistbewaarder, de vestingbouwer en een heel belangrijk beroep in die tijd was de stads timmerman en dat was Hendrik Jacobs van staats en die heeft echt een hele belangrijke rol bij dit project gespeeld. Dus die schoven met z'n allen aan tafel op zoek naar de beste uitbreiding? Ja nou ja ze gingen uit natuurlijk van de stad die er al lag, is de middeleeuwse stad en daar moest iets op vinden. Dit is de ideale stad. Dit is de ideale stad van de vestingbouwer. En dat is de ideale stad van de schatkistbewaarder. En waarom is dit de ideale stad? Ja heel weinig muur nodig. Heel weinig stenen dus, maar ook heel weinig soldaten om de stad tegen de vijand te beschermen. Maar het lastige van zo'n model dat is weer de vorm. Je krijgt een soort taartpuntjes en dat verkoopt een stuk slechter. Heel goed. Dat vond de schatkistbewaarder ook en daarom wilde hij zo’n stad: rechthoekig met allemaal vierkanten die je heel goed kunt verkopen. En uiteindelijk hebben ze de oplossing bedacht. Ze hebben om de middeleeuwse stad drie hoofdgrachten gelegd als een gordel. En om alles heen nog eens een keer een hele nieuwe slotgracht met de nieuwe vestingwal. Dus dit was de ideale combinatie tussen een goeie verdedigingslinie aan de buitenkant en al die rechte kavels want er is geen taartpuntje te vinden. Nee je moet het zo zien aan die hoofdgrachten daar woonden de rijke kooplieden. Maar ze ontwierpen ook Dwarsgrachten voor de ambachtslieden zoals wevers leerlooiers. Kleinere stukken grond waar die mensen weer konden wonen. En dan heb je nog de Jordaan. Een wijk speciaal voor de arbeiders gebouwd die hier de grachten moesten graven. Lekker dicht bij hun werk. Het is een totaalplan echt aan alles is gedacht. En dan is het dus bouwen geblazen. In 1613 beginnen de eerste arbeiders met het uitgraven van de grachten. De drie hoofdgrachten worden tegelijkertijd gegraven. Vanaf de Brouwersgracht hier richting die kant. Je ziet ook hoe rechtlijnig alle huizen zijn gebouwd. Geheel volgens het totaalplan. Bijna allemaal even lang en even breed. Ze hebben ook allemaal een hijsbalk bovenin om goederen te takelen en op zolder op te slaan. In 16060 is de uitbreiding van Amsterdam in volle gang. Dit deel is dan al af. Terwijl hier nog druk gebouwd wordt. Veel kooplieden zijn ondertussen zo enorm rijk dat ze niet één maar wel 2 kavels naast elkaar willen. Ja en dan natuurlijk het liefst op de chicste gracht, de Herengracht. Ze bouwen een luxueuze grachtenpandjes: een soort stadspaleisjes om mee te pronken. In zo'n stadspaleis was het als koopman of rijke burger best uit te houden. Hier woonde, bijvoorbeeld de steenrijke kunstschilder Ferdinand Bol. En nam natuurlijk niet. Deze ingang. Die was voor de bedienden. Nee je nam de trap naar de bel-etage. De hal en het trappenhuis zijn uiteraard van duur marmer uit Italië. Je moet natuurlijk wel een beetje indruk maken op je gasten. Of naar 't Koetshuis. Om de paarden van de koetsier een wortel te geven en achter het koetshuis ligt de straat waar de bedienden woonden in een kleine huisjes. Door deze straat werden ook de goederen aangevoerd op karren. Die mochten niet langs de deftige grachten want de rijkelui wilde wel de hele dag van hun vrije uitzicht genieten. Nou ja genieten, in die tijd stonken de grachten als de pest. Het waren een soort open riolen. Alle poep en al het andere afval werd gewoon zo de gracht in gekieperd. In 1662 is de hele stadsuitbreiding klaar. Het heeft maar liefst 50 jaar geduurd en de stad is vier keer zo groot geworden. En dat alles is dus bedacht aan de tekentafel. Door het stadsbestuur en Jacobus Staats. Jacobus. Respect! Want 400 jaar later zijn we nog steeds blij dat de grachten zijn aangelegd, uniek in de wereld. Aan de Amsterdamse grachten.. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16148981 481.813 9922 2020-05-18T15:50:00+00:00 yes no Amsterdam gracht https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-texel-het-vogeleiland 2024-01-11T15:37:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35821.w613.r16-9.10fe8a6.webp Vroege Vogels in de klas | Texel, het vogeleiland Op Texel komen wel 300 verschillende soorten vogels voor. Het ligt ideaal ten opzichte van trekroutes en er is veel voedsel te vinden in de Waddenzee. Onder andere lepelaars, sterns en eidereenden strijken er neer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16148985 435.88 3176 2020-05-18T22:00:00+00:00 yes no Waddengebied eiland trekvogel https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-vlieland-het-kleinste-waddeneiland 2024-01-11T15:38:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35822.w613.r16-9.e96dd74.webp Vroege Vogels in de klas | Vlieland, het kleinste Waddeneiland Vlieland bestaat uit bos, strand en open duingebied. En om ervoor te zorgen dat het duingebied ook open blijft, worden schapen en andere grazers ingezet. In het duingebied leven bijzondere dieren zoals de parelmoervlinder. Die het hier heel goed doet. Hoe kan het dat de parelmoervlinder het hier zo goed doet terwijl in de rest van het land de insecten het heel moeilijk hebben? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16148986 481.8 1067 2020-05-18T22:00:00+00:00 yes no Waddengebied eiland vlinder duin https://schooltv.nl/video-item/de-eerste-spoorlijn-de-stoomtrein-een-nieuw-en-snel-vervoersmiddel 2024-01-04T12:42:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35824.w613.r16-9.e39c338.webp De eerste spoorlijn | De stoomtrein, een nieuw en snel vervoersmiddel Even op bezoek bij je tante 100 kilometer verderop. Geen probleem. Uurtje met de trein of met de auto. Reizen, de normaalste zaak van de wereld. Maar nog geen 200 jaar geleden was dat wel even anders. Auto's, vliegtuigen, treinen die bestonden toen nog niet. 100 kilometer was een enorme afstand. Dan kon je ervoor kiezen om met de koets met paarden te gaan. Maar dan was je nu al 12 uur onderweg en bovendien kon je alleen betalen als je rijk was. Nee. De gewone man moest gewoon gaan lopen. En zo duurde dat bezoekje aan je tante wel 20 uur. Maar vanaf 1800 gaat dat allemaal veranderen door een geweldige uitvinding uit Engeland: de stoommachine. Het principe is heel simpel: je brengt in een grote ketel water aan de kook en je krijgt stoom. En met die stoom kun je dingen laten bewegen. Een slimmerik bedenkt dat je onder zo'n stoommachine ook wielen kunt zetten dan krijg je iets waanzinnigs. Namelijk: de stoomlocomotief! En de allereerste stoomlocomotief die ooit in Nederland heeft rondgereden staat nu in het Spoorwegmuseum in Utrecht. Mag ik je voorstellen aan De Arend. In 1839 rijdt hij met een gangetje van zo'n 40 kilometer per uur. Dat is ongeveer de snelheid van een brommer. Van Amsterdam naar Haarlem in ongeveer een half uurtje. Het is spectaculair! Zo'n stoomlocomotief gaat wel zes keer zo hard als een trekschuit of bijvoorbeeld een paardenkoets. Razendsnel voor die tijd. Maar toch is niet iedereen er blij mee. Heel veel mensen zijn doodsbang voor dit sissende, stomende, vuurspuwende ijzeren monster. Geleerden denken dat je hersenen uit elkaar kunnen spatten door de snelheid. Vrouwen vallen flauw en boeren zijn bang dat hun koeien door de stress geen melk meer geven. Maar karnemelk. Gelukkig blijkt het allemaal heel erg mee te vallen. Alleen echt een pretje is het reizen met de trein nog niet. Je hebt eerste, tweede en derde klas en alleen de eerste klas heeft glas. De 2e klas in de 3e klas zijn gewoon open. Vooral de 3e klasse is afzien. Harde houten bankjes en helemaal open. Je zit in weer en wind en bovendien vlak achter de stoomlocomotief. Dus je krijgt alle rook van die kant zo in je snufferd. In de loop van de tijd veranderen de stoomlocomotieven. Ze worden overdekt en steeds sterker en groter. En ik mag vandaag mee als hulpje op zo'n grote stoomlocomotief van de Veluwse Stoomtrein Maatschappij. Wauw wat een geweldige stoomlocomotief. Kees je bent de stoker, maar wat doe je dan precies? Ik ben de locomotief aan het opstoken. Hij moet goed warm worden. Duurt het lang voordat het warm is? Ach 10, 12, 18 uur zelfs wel. Echt waar? Zo lang moet je daaraan werken om het goed heet te krijgen. Koen, jij bent de bestuurder van de stoomtrein. Wat zijn we nu aan het doen? Nou zoals je ziet zijn we nu kolen aan het laden. Het zijn er een hele hoop he? Ja het zijn er een hele hoop. We hebben wel duizend kilo nodig om ongeveer 20 kilometer te kunnen rijden. Zoveel? Ja, zo veel. En je hebt ook een hoop water nodig he? Ja we hebben misschien nog wel meer water nodig dan we eigenlijk kolen nodig hebben. Kijk, Bart. Dit is watertelling, hier zit koud water in. Dit is de watervoorraad. Er gaat wel negenduizend liter water in en dat is heel veel. Maar dat koude water wordt verhit in de ketel. Ja dat klopt. Kijk de ketel, die zit hier. Hier wordt dus het stoom gemaakt zeg maar van het water. Hier wordt het water verhit? Ja hieronder zit het vuur en daar wordt het water verhit. Het werkt dus eigenlijk net als een fluitketel. Daar komt ook stoom uit. Maar wat gebeurt er vervolgens met de stoom? Die stoom wordt hier verzameld in deze ketel en ook hier in deze stoomdom. Dit heet een stoomdom? Ja, een stoomdom. En daar halen we de stroom uit van de ketel en dan gaat dat via leidingen naar beneden naar de cilinders. En dan komt de stoom dus uiteindelijk hier terecht? Ja. Uiteindelijk kun je die buis komt hier naar binnen bij de cilinders. Bij de stoomschijven, naar de cilinders. En die zet uiteindelijk de trein in beweging. Die cilinders gaan bewegen? Ja die gaan als het ware heen en weer en drijven deze zuigers dan aan... En de trein komt in beweging! En de trein komt in beweging. Ongelooflijk. En dat allemaal alleen maar met water en kolen. We gaan zo vertrekken. Maar eerst nog water vullen. Voor ons ritje hebben we maar liefst 9000 liter nodig. Ronald, jij bent chef-trein maar wat doet de chef-trein precies? Een chef-trein is verantwoordelijk voor de veiligheid van de trein op het station en onderweg. Op dit moment koppel ik de trein aan. Op het eindstation zorg ik ervoor dat de locomotief naar de andere kant van de trein gereden wordt. En daarbij bedien ik ook wissels om ervoor zorgen dat de trein over het juiste spoor mag rijden. Ja. En als alles helemaal veilig is, geeft Ronald het vertreksein. Dit zijn de leuke dingen uit het leven! Vanaf 1860 gaan steeds meer mensen met de trein reizen. Er worden ook steeds meer treinstations gebouwd en in 1900 is de trein het belangrijkste vervoermiddel van Nederland. De trein wordt ook steeds luxer. Een tweedeklas coupé uit 1903 ziet er zo uit. Best wel chic. En dit is een 3e klas rijtuig uit 1910. Moet je kijken, best wel luxe. Een groot verschil met dat 3e klas wagonnetje van de Arend, die uit het begin. Omdat de treinen zo snel was, leek het alsof Nederland steeds kleiner werd. Nu kon je wel bij je tante 100 kilometer verderop op bezoek gaan. Steeds meer mensen krijgen op die manier contact met elkaar. En de trein kon natuurlijk ook goederen vervoeren van en naar fabrieken, zodat ook de industrie kon groeien. Remmen! Station Eerbeek. Chef trein, zijn we veilig? Veilig! Zo, bestemming bereikt! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16148989 450.645 14992 2020-05-19T12:00:00+00:00 yes no canon trein uitvinding vervoer https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-schiermonnikoog-het-kleinste-bewoonde-waddeneiland 2024-01-11T15:37:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35825.w613.r16-9.e93a97e.webp Vroege Vogels in de klas | Schiermonnikoog, het kleinste bewoonde Waddeneiland Schiermonnikoog is het kleinste bewoonde Waddeneiland en sinds 1989 is het gehele eiland Nationaal park. Op het eiland is te merken wat de invloed is van stikstof op de natuur. Dit gaat ten koste van zeldzame duinplantjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16154751 450.52 1815 2020-05-18T22:00:00+00:00 yes no Waddengebied stikstof duin https://schooltv.nl/video-item/de-statenbijbel-de-eerste-nederlandse-versie-van-de-bijbel 2025-03-11T14:50:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35826.w613.r16-9.2c15ea7.webp De Statenbijbel | De eerste Nederlandse versie van de Bijbel Het is al eeuwenlang het best verkochte boek ter wereld. Een absolute bestseller. Er zijn honderden miljoenen van en het is een honderden talen vertaald. Het is dus niet gek dat het ook wel het Boek der Boeken wordt genoemd De Bijbel. De Bijbel is het heilige boek van de Christenen. Eigenlijk zijn het zestig boeken ineen en het bestaat uit twee delen. Het oude en het nieuwe testament. Voor veel christenen telt dit boek als het woord van god. Er staat van alles in. Allerlei verhalen, religieuze wetten, voorspellingen, liederen, leefregels, spreuken. Noem maar op. Iedereen heeft weleens gehoord van de Bijbel. En toch staat niet in alle bijbels precies hetzelfde. Binnen de christelijke godsdienst, zijn er verschillende richtingen. Katholieken, gereformeerden, doopsgezinden en nog veel meer. Bij allemaal zijn er verschillen in wat je moet leren van de Bijbel. De een is bijvoorbeeld veel strenger dan de ander. Ze hebben ook allemaal hun eigen bijbel en vertaling. Nou is er met eentje iets heel bijzonders aan de hand. Dit is de Statenbijbel. En het bijzondere aan deze bijbel is, dat die vanuit de allereerste teksten van zo'n tweeduizend jaar geleden rechtstreeks naar het Nederlands vertaald is, dus niet via Duits of Latijn. Het lijkt nu heel gewoon, maar dat is niet altijd zo geweest. Nou is dit natuurlijk een hele nieuwe versie, maar de eerste verscheen in 1637. Maar voordat het zover is, het is nog een hele klus. In de Statenbijbel staan uitdrukkingen, gezegden en spreuken die we vandaag de dag nog steeds gebruiken. Wat dacht je bijvoorbeeld van wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in of de inwendige mens versterken? Dat betekent wat eten of drinken. Proost! Hoe was de situatie rondt 1500 wat de bijbels betreft? Nou dankzij de boekdrukkunst werden de bijbels goedkoper, dus konden meer mensen er eentje aanschaffen. Toch waren het voornamelijk de geestelijken, dus de mensen van de kerk en rijke mensen die er een hadden. Bovendien werden de meeste bijbels in het Latijn geschreven. Dat is een oude taal, die voornamelijk werd gesproken door geleerden. Er was inmiddels wel een enkele bijbel in het Nederlands, maar dat was of het oude testament of een vertaling van een vertaling van een vertaling. Voor de gewone mensen zijn er eigenlijk geen bijbels in hun eigen taal. De mensen die het in de kerk op dat moment voor het zeggen hebben, vinden dat trouwens prima. Gewone mensen kunnen maar beter niet zelf de Bijbel gaan lezen, vinden ze. Vanaf de zestiende eeuw wordt het protestantisme min of meer de officiële godsdienst voor Nederland. Bovendien is de overheid ook wel een beetje klaar met de wildgroei aan bijbels en meningen over de Bijbel. Ze willen dat er één officiële bijbel komt in het Nederlands zodat iedere gelovige die zelf kan lezen. En ja, dan moet er wel een goede vertaling zijn in het Nederlands en die is er niet. Nog niet. In 1618 komen de belangrijkste nationale en internationale kerkleiders in Dordrecht bij elkaar voor een vergadering over dit onderwerp. Een vergadering die maar liefst een half jaar duurt. En na die zes maanden zijn ze eruit. Er zijn afspraken gemaakt over de vorm, de inhoud, de schrijfstijl, over diegenen die de Bijbel naar het Nederlands gaan vertalen. De kosten voor die vertaling worden vergoed door de Nederlandse overheid: de Staten-Generaal. Vandaar ook de naam 'Statenbijbel'. Belangrijke mensen uit allerlei delen van Nederland mogen er iets over zeggen. Het probleem is alleen dat er tot dan toe verschillende dialecten worden gesproken en er nog niet één manier van schrijven bestaat. Er ontstaat belangstelling voor taalregels en langzaamaan worden er afspraken gemaakt over spelling en taalgebruik. En de vertalers volgen zoveel mogelijk het Algemeen Beschaafd Nederlands van die tijd. Na bijna 20 jaren van vergaderen, werken, vertalen, nog eens een keer vergaderen, is de eerste Statenbijbel in 1637 eindelijk klaar. In korte tijd worden er heel veel van die Nederlandse Statenbijbels gedrukt en gelezen. De Bijbel is niet langer alleen maar voor de rijken of de geestelijken. Ook het gewone volk gaat massaal de Statenbijbel lezen. En zo draagt de bijbel-taal zijn steentje bij aan de ontwikkeling van het Nederlands. Dit is één van de eerste exemplaren van de Statenbijbel. Iets te groot en te zwaar om je binnenzak te stoppen. En zo klein kunnen ze tegenwoordig zijn. En nu vierhonderd jaar is er bijna niets van de tekst veranderd. Zelfs de spreekwoorden en gezegdes die erin staan, gebruiken nog steeds. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16148990 277.248 3670 2020-05-19T13:30:00+00:00 yes no canon bijbel christendom https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-roofvogels-in-nederland 2024-01-16T15:58:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35827.w613.r16-9.a7d8bf0.webp Vroege Vogels in de klas | Roofvogels in Nederland In Nederland leven zo’n twaalf soorten roofvogels, zoals de buizerd, de wespendief en de havik. Veel van die soorten hebben het niet makkelijk. Het is nog niet helemaal duidelijk waarom het aantal roofvogels afneemt. Het kan komen door boommarters die nesten inpikken of jonge vogels eten. Maar ook omdat het voedselaanbod aan het veranderen is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156379 434.68 2068 2020-05-21T22:00:00+00:00 yes no roofvogel roofdier havik https://schooltv.nl/video-item/stuntman-stefan-boeienkoning-van-de-tomatensoep 2024-02-08T13:11:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35828.w613.r16-9.167d630.webp Stuntman Stefan | Boeienkoning van de tomatensoep! En dan nu naar buiten! Werkelijk iedere mislukking verbleekt bij een optreden van ‘s werelds meest uitgesloten entertainer, de koning van de miskleun, de sjofele artiest van wie de opkomst alleen al een afgang is, hier is ie dan… Stuntman Stefan! Vandaag zal stuntman Stefan zichzelf bevrijden terwijl hij langzaam naar beneden zakt in de richting van een vat…kokende tomatensoep! Gaat je dat lukken, voordat je in de kokende tomatensoep valt, Stefan? Tuurlijk! Daar gaat ie, Stefan. Je moet nu echt op gaan schieten, Stefan. Ja! Tadaa! En nu? Hoezo en nu? De ketting waar je aan hing is ook in de soep gevallen. Dus. Aaahh! En zo was u wederom getuige van een desastreuze vergissing van…Stuntman Stefan! Alles oke, Stefan? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156380 105.28 4955 2020-05-25T22:00:00+00:00 yes no truc acrobatiek goochelen https://schooltv.nl/video-item/stuntman-stefan-hoofd-schouders-knie-en-rotsblok 2024-01-16T15:40:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35829.w613.r16-9.f44aa26.webp Stuntman Stefan | Hoofd, schouders, knie en rotsblok Omdat onze studio veel te klein is voor grote optredens, gaan wij nu met onze camera’s naar buiten. Hooggeëerd publiek, wij kunnen er ook niets aan doen, maar hier is de meest zinloze artiest aller tijden. De koning van het debacle, het bankroet van de totale amusementssector, de volslagen onnodige toevoeging aan het vaderlandse variété; wees op uw hoede voor het naderend onheil. Hier is ie dan…stuntman Stefan! Vandaag gaat stuntman Stefan zijn favoriete kinderliedje zingen terwijl hij een groot Zwitsers rotsblok boven zijn hoofd houdt. Stuntman Stefan, vertel eens, wat is je favoriete kinderliedje, wat ga je zingen? Hoofd, schouders, knie en teen. Weet je dat zeker? Ja, je bent stuntman of je bent het niet he. Ga je gang, stuntman Stefan! Hoofd…schouders…knie en teen, knie en teen. Hoofd…schouders…knie en teen, knie en teen. Oren, o…ogen, puntje van je neus. Hoofd, schouders, knie en teen, knie en teen. Dankuwel! Fantastisch, stuntman Stefan! Wat zei ik, je bent stuntman of je bent het niet. Dan ben je het niet denk ik. Hoezo? Nou, je vergeet een ding. Wat dan? Het rotsblok? Tot zover de verpletterend slechte act van stuntman Stefan! Alles oke, Stefan? Jahoor! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156381 147.76 8455 2020-06-01T22:00:00+00:00 yes no truc tillen zingen https://schooltv.nl/video-item/stuntman-stefan-schommelend-een-verjaardagsliedje-zingen 2024-02-01T13:22:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35830.w613.r16-9.98b8cfe.webp Stuntman Stefan | Schommelend een verjaardagsliedje zingen Omdat onze studio veel te klein is voor grote optredens, gaan wij nu met onze camera naar buiten. Ook vandaag zal het publiek haar kostbare tijd weer gaan verdoen aan een optreden van de intercontinentaal totaal genegeerde artiest, de weggehoonde personificatie van de mislukking, hier is ie dan…stuntman Stefan! Dankjulliewel. Vandaag zal stuntman Stefan zo hard mogelijk schommelen terwijl hij happy birthday zingt. Succes, Stefan. Happy birthday to you… Happy birthday to you… Happy birthday, happy birthday… Happy birthday to you. Hieperdepiep…hoera! Jammer, Stefan. Je moet ook niet loslaten terwijl je juicht. Tot zover de volkomen nutteloze bijdrage van stuntman Stefan! Alles oke Stefan? Jahoor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156385 108.2 3465 2020-06-08T22:00:00+00:00 yes no truc schommel verjaardag https://schooltv.nl/video-item/stuntman-stefan-rolschaatsend-het-alfabet-opzeggen 2024-02-01T13:22:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35831.w613.r16-9.df3479f.webp Stuntman Stefan | Rolschaatsend het alfabet opzeggen Omdat deze studio veel te klein is voor het volgende optreden, gaan wij met onze camera’s naar buiten toe. Hooggeëerd publiek, het moest er helaas weer eens van komen. Houd u zich daarom goed vast en bereid u voor op ’s werelds allergrootste fiasco, het falende fenomeen dat structureel geweerd wordt van alle internationale podia, hier is ie dan…stuntman Stefan! Ja! Dankjewel. Vandaag zal stuntman Stefan, ongetwijfeld volkomen tevergeefs, proberen om tegen de wind in te rolschaatsen terwijl hij het hele alfabet opzegt. Dat klopt! Maar Stefan, er is helemaal geen wind. Tsjakka! Op zo’n manier. Stefan, zullen we hem aanzetten? Ja! A, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z! Hahahaaa, tsjakka! Bijna goed Stefan. Je bent vergeten te rolschaatsen. Oja, da’s waar ook. En nu? Haaa! En zo is er alweer een mislukking toegevoegd aan de indrukwekkende reeks van…stuntman Stefan! Alles oke, Stefan? Jahoor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156388 147.44 3177 2020-06-15T22:00:00+00:00 yes no alfabet truc rolschaats https://schooltv.nl/video-item/stuntman-stefan-koorddansen-met-een-blinddoek 2024-02-08T13:10:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35832.w613.r16-9.6cfc9a9.webp Stuntman Stefan | Koorddansen met een blinddoek Hier in de studio gebeurt nu even niks, daarom kijken we nu met z’n allen naar buiten. Dan is het nu helaas tijd voor de uitgerangeerde en meest weggehoonde podiumartiest aller tijden, de gegarandeerde afknapper, de ultieme blamage en totale desillusie, hier is dan…stuntman Stefan! Dankjulliewel. Vandaag gaat stuntman Stefan een watermeloen in tweeën hakken…terwijl hij over een koord loopt met een blinddoek om. Stuntman Stefan, ga je gang. Yo! Oke. Hoo! Haha. Hahaha! Jaa! Haiii jaha! Hebbes! Niet helemaal goed, Stefan. Wat dan? Je hebt het koord in tweeen gehakt. Huh? Het koord, waar je op stond. Aaahhh! En zo is maar weer eens bewezen dat er geen slechtere act is dan die van stuntman Stefan! Alles oke, Stefan? Jahoor. Boeeeee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156389 144.76 3036 2020-06-22T22:00:00+00:00 yes no truc acrobatiek https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-dieren-verzorgd-bij-stichting-aap-een-chimpansee-op-dieet 2024-01-04T12:42:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35833.w613.r16-9.c563a6f.webp Hoe worden dieren verzorgd bij stichting AAP? | Een chimpansee op dieet Zo, dit heeft echt alles te maken met jouw vraag, he? Ja! Want... Hoe worden dieren verzorgd bij Stichting AAP? Ik ben heel benieuwd wat dit ermee te maken heeft. Maar daar gaan we vandaag achter komen. Yes. Klaar voor? Ja. Let's go! Sommige mensen... nemen een aap als huisdier. En dat gaat vaak mis. Ze worden verwaarloosd, krijgen slecht te eten en hun gedrag wordt steeds problematischer. Stichting AAP bevrijdt apen, maar ook andere dieren zoals leeuwen en wasberen en zorgt voor tijdelijke opvang. Zodra de dieren weer opgeknapt zijn, wordt naar een nieuwe thuis gezocht. Zoals in een dierentuin. Ook geeft de stichting voorlichting en werken ze aan betere wetten voor dieren. Momenteel zijn er ongeveer 300 apen. Die hebben goede voeding nodig. Zijn apen weleens dik? Zeker. De meeste apen die we binnenkrijgen, hebben een voedingsprobleem. En we hebben er ook bij die echt te dik zijn. Zo hebben we chimpansee Mojo... een aantal jaren geleden hier binnengekregen. Die woog bijna 120 kilo. Terwijl een normaal gewicht voor een volwassen chimpansee-man 70 kilo is. Wow, dat is bijna dubbel zo dik! Ja. Zeker. Die chimpansee woonde bij een mevrouw thuis in België. En zij gaf hem te eten wat ze zelf ook at. Dus hij lustte pasta en rijst en koekjes en frisdrank. Dus met Mojo hebben we een heel lang traject gehad, om hem bijvoorbeeld het eten van groenten en fruit te leren. Mila, wat vind je zo leuk aan apen? Nou, ze zijn zo schattig. Ze zijn best lief tegen elkaar, ze ontvlooien elkaar. Maar ze kunnen ook mopperen tegen elkaar. En dat zie je eigenlijk bij mensen terug. Het zijn... wij, maar dan in diersoort. Dat vind ik heel grappig om te zien. Omdat ze zo veel op ons lijken, vind je ze leuk? Ja. Haha. Je had net zo goed een vraag over mensen kunnen hebben. Ja. Het eten is klaar en wordt naar de bavianen gebracht. Er zijn nu meer dan twintig bavianen in de opvang. Die krijgen drie keer per dag te eten. En van de bavianen meteen door naar de berberapen. We zijn nu bij het quarantainegebouw. Deze dieren komen uit Spanje. Uit een circus dat zich niet aan de regels hield. Dus deze apen zijn in beslag genomen. Als ze in Nederland arriveren, komen ze hier naartoe. Dan gaan we eerst kijken of ze gezond zijn. Daarvoor is er een dierenarts die de aap in een diepe slaap brengt. Om 'm te onderzoeken. Mila mag erbij zijn. Ik pak 'm van haar over. We houden de dieren altijd aan de armpjes vast. Stel dat ze wakker wordt... Ze slaapt, dat ziet er raar uit. Bizar. Vind je dit raar om te zien? Nee, het is wel cool. Ja, he. Nou, loop maar met me mee. Dan loop je met een slapende aap onder je arm, haha. Ze slaapt, maar ze ademt nog steeds? Ja, ze ademt. Alles werkt gewoon. Maar ze is in diepe slaap. We leggen haar op tafel. Eh, nu had Gijs handschoentjes... ik kijk even of ze goed slaapt. Dan tik ik meestal aan de binnenkant van de oogleden. En dan...Als ze knippert... Ze knippert een heel klein beetje. Maar nauwelijks, ze slaapt gewoon heel goed. Mondje. Nou, wat zien we in het mondje? Moet je kijken wat een mooie tandjes. En je ziet dat ze hier al grote snijtandjes heeft. Die hoektandjes, dat zijn kleintjes. Ze is nog aan het wisselen. Een soort van mensengebit lijkt het. Ja. Het lijkt er erg op. Ik ga naar het hartje luisteren, dat mag jij zo ook. Je mag 'm zo in je oren stoppen. Ik heb schone oren. Wat hoor je? Nou, heel weinig. Nu wel. Kun je het nadoen? Tedeng, tedeng, tedeng... Heel snel. Ja. Het is best raar, want een aap zie je niet zo snel van zo dichtbij. Dit is om bloed af te nemen en dat bloed gaan we onderzoeken of ze in aanraking is geweest met virussen. Ik nam een klein beetje bloed af. Wil je nog één keer een aap aaien? Nu kun je, he. Dit is je kans. Dag, aapje. Dag aapje, slaap lekker. Oe, haha. In de natuur moeten apen vaak lang zoeken naar hun eten. Dat proberen de verzorgers na te doen door hun eten te verstoppen in zelfbedachte verpakkingen. Dat noemen ze verrijking. Wat is abnormaal gedrag voor een aap? Abnormaal gedrag bij chimpansees kan zijn dat als ze eten kregen dat ze daarna overgeven en het weer opeten. En weer overgeven en weer opeten. De hele dag? Dat kunnen ze tot twee uur na hun maaltijd blijven doen, ja. Dan is dit leuker speelgoed. Ja. Hier leren ze dus wat van. En ze krijgen ondertussen eten. Ja. Ook dat. En het houdt ze lekker bezig, dus dat is mooi. Past dat? Probeer maar. Eén. Op naar de chimpansees. De meeste chimps vertonen verstoord gedrag en zitten daarom in aparte verblijven. Mannetjeschimpansees zijn wel vijf keer sterker dan mensen. Dus je moet goed oppassen als je met ze werkt. Zijn ze gevaarlijk? Heel gevaarlijk. Ze zijn heel sterk. En je hoort ze al, ze willen graag naar buiten komen. LAWAAI GEBONK Zijn dit die apen? Dit zijn ze. Haha! Succes daarbinnen, he. Ja. Veel plezier! Die luiken zijn veilig en ze blijven binnen zolang wij dat willen. SPANNENDE MUZIEK DE APEN BLIJVEN LAWAAI MAKEN Gooi er maar op. Goed zo. Yes, they can come out. Daar komen ze! Ze komen eraan. Kijk eens, daar komt-ie! Dat is Buddy. Woehoe! DE APEN MAKEN ENTHOUSIASTE GELUIDEN Waarom zitten alle chimpansees niet bij elkaar? Dat kan helaas niet. Dat was fijn geweest als het kon. Maar veel van hen zijn als baby bij hun moeder weggehaald. Die leerden nooit hoe het is om een echte chimpansee te zijn. Deze dieren kunnen niet meer terug in 't wild. Nee. Helaas. Nee. Hoe graag je het ook zou willen. Ja. Je kan ze wel apengedrag aanleren, zodat ze gaan functioneren met andere apen in een dierentuin? Ja. Daar heb jij vandaag een beetje bij geholpen. Eet smakelijk! Wil jij Stichting AAP helpen? Verzamel dan zoveel mogelijk kabels en snoeren en lever die in op school. Meer informatie over deze actie vind je op: willemwever.nl https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156393 440.32 1780 2020-05-24T22:00:00+00:00 yes no aap chimpansee https://schooltv.nl/video-item/leiden-alle-wegen-naar-rome-486713-wegen-naar-rome 2024-01-04T12:42:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35834.w613.r16-9.01400d5.webp Leiden alle wegen naar Rome? | 486.713 wegen naar Rome Joris vraagt zich af... Leiden alle wegen naar Rome? Of je nu astronaut wil worden, een 10 wil halen, het wereldrecord frikadellen eten wil verbreken... er zijn altijd een heleboel manieren om je doel te bereiken. Dat is wat de uitdrukking 'Alle wegen leiden naar Rome' betekent. De uitdrukking verwijst naar het wegennetwerk dat de Romeinen zo'n 2000 jaar geleden aanlegden. Ze waren de eersten op de wereld die dit deden: wel 80.000 tot 120.000 kilometer verdeeld over Europa, Afrika en Azië. Met Rome als centraal punt kon het leger makkelijk in elke uithoek van het Rijk komen als er een opstand uitbrak. Als we de uitdrukking 'alle wegen leiden naar Rome' dus letterlijk zouden nemen... maakt het niet uit of je de A2 neemt of ergens een landweggetje inslaat. Je komt altijd uit in Rome. Maar is dat nog steeds zo? Experts hebben met slimme berekeningen en een kaart van Europa ontdekt dat er 486.713 wegen naar Rome leiden. En ja, dat zijn ze bijna allemaal. Ze berekenden ook of alle wegen over de hele wereld leiden naar Rome. Dat lijkt onmogelijk, omdat er knoeperds van oceanen en zeeen tussen de werelddelen zitten. Maar wat blijkt? Op elk werelddeel is er wel een plek te vinden met de naam Rome of Roma. Dus we kunnen wel stellen dat inderdaad alle wegen naar Rome leiden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156396 90.154 5280 2020-05-25T22:00:00+00:00 yes no Rome weg uitdrukking https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-het-leven-van-een-model-eruit-een-dag-in-het-leven-van-model-akke-marije 2024-01-04T12:42:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35835.w613.r16-9.75d5778.webp Hoe ziet het leven van een model eruit? | Een dag in het leven van model Akke Marije Yes. Oke. Heel mooi, heel mooi. Oke, effe rustig. En pose. En pose. En... pose! En blijf staan. Pose. Yo, en loop maar weer door. Ja, dit zijn de goeie. Hee Yanaika. Ja. Kijk eens even wat ik heb. Wow! Laten wij gaan zitten en in deze bladen kijken. Hee, en wat vind je dan van dit bijvoorbeeld? Ja, da's stoer. En oe, deze dan, met een bloemenketting. O, wauw. Hee, en jij bent zelf ook model, toch? Ja. Al lang? Nee, ik begin eigenlijk net. Dus je bent een beginnend model. Ja. Een new face, heet dat toch? Ja. Wat leuk. En jij hebt een vraag over het model zijn? Hoe het leven van een model eruitziet en hoe je telkens een goede pose kan doen. Ik denk dat ik dan wel een leuke afspraak heb geregeld. Wij gaan naar Akke Marije, de winnares van Holland's Next Top Model. O, da's cool! Vind je dat wat? Ja! Wauw, Akke Marije! Winnaar van Holland's Next Top Model 2016! Haar carrière gaat als een speer. Zij deed al diverse grote fotoshoots. Maar dat komt niet vanzelf. HIJGEND: Alles draait om eh... om fit zijn. En om uiterlijk. Je moet natuurlijk goed in de kleding passen. Hoe vaak train je dan per week? Als je één keer per week sport... dan is dat niet genoeg. Je moet het echt iedere dag doen. Ben je thuis met schoppen, dat soort dingen? Ja. Ik zat op thaiboksen. Oke. Cool. Dat is een hele goeie! Laatste. Yes! Pfff, alleen stilzitten en mooi wezen is er als topmodel niet bij. Je moet constant op je gewicht letten! Ga je weleens naar de snackbar voor een frietje? Nou, eh... Ik eet weleens patat. Soms vind ik dat modellen wel echt heel erg dun kunnen zijn. Daar moet je toch erg voor oppassen? Het is belangrijk om je niet te laten gaan in die modellenwereld. Je moet gezond en fit zijn. Je moet sporten en gezond eten. Maar blijf op jezelf passen. En sla er niet in door. Want dat is ongezond en dat wordt ook niet van jou gevraagd. Dat je zo dun wordt. Die meiden die dus echt mager zijn... ja, die gaan te ver en dat vindt ook de klant niet meer mooi. Oke, laten we dit eten dan. Het ziet er heerlijk uit. Mmm! Nou, we zijn hier op kantoor. En op deze muur zie je alle setcards van alle modellen. Dit is dan de mijne. Hierop staan dan de foto's en de gegevens die wij aan de klant geven. Als we een opdracht hebben. Zoals de lengte, welke kleur ogen... en de maten die we hebben. Oke, Freek heeft dan het portfolio van mij in het groot. Door het portfolio kunnen mensen zien hoe gevarieerd ze is op beeld. Daar draait het natuurlijk om. Dus het is niet alleen je lengte en dat je in shape bent, maar het gaat om: Hoe fotogeniek ben je? Je kunt zo mooi zijn, maar als je niet fotogeniek bent word je nooit een model. Akke Marije, hoe word je dan geboekt? Nou, dat zijn eigenlijk twee opties. Of via mijn portfolio via de computer. Of we worden gevraagd voor een casting. En wat is een... casting? Ja, dan worden dus eigenlijk heel veel meiden gevraagd... om te komen bij de klant. En dan laten we onszelf zien en nemen we ons portfolio mee. Onze setcard. Dan vraagt de klant vaak: Kunnen we een paar foto's maken? 'Je wordt even opgemeten.' Dat doen ze niet alleen bij mij, maar ook bij al die andere meiden die daar zijn. En dan krijgt EEN iemand de klus? Dan krijgt één van ons de klus. Wat als je afgewezen wordt? Ja, dat gebeurt natuurlijk wel eens. Dat gebeurt vaker dan dat je lief is. Maar op zich, weet je... dat maakt niet uit. Als je een casting hebt en je komt er niet doorheen... jammer, maar dan pak je de volgende casting wel. Je moet gefocust zijn en graag weer door willen gaan. Niet in zak en as gaan zitten. Nee, daar heb je ook geen tijd voor en geen zin in. Gewoon knallen. Staat er vandaag iets spannends op het programma? , zij moet om 13.00 uur in Studio 13 zijn. Daar doet ze een beautyshoot. Heel erg cool! Oke. Dat wordt extra spannend voor mij. Dan moet ik weer onder druk presteren. Hee Yanaika, we mogen mee naar de fotoshoot. Ik heb nog iets geregeld. Namelijk, onze setcard. En kijk eens. Zo, da's een. Misschien worden wij dan ook geboekt. Ja.Let's go! Ja, Yanaika, dan denk je dat er een limousine met chauffeur klaarstaat. Maar niks van dat alles. Gewoon achterop de fiets en duwen maar. Hee Jan. Hee Akke. Hoi. Is het leven van een model heel erg zwaar? Het zijn lange dagen. Je begint heel vroeg. En je bent 's avonds laat thuis. Je moet veel wachten. Dat hoort er allemaal bij. Maar als je mooie foto's hebt en je hebt een leuk team om mee te werken dan heb je een hele leuke, gezellige dag. Tadaaa! Woow! Wow! Wauw! Vinden jullie het wat? Heel mooi! Echt heel, heel, heel mooi. Super. Heb je kleding aangehad waarvan je dacht: Waarom draag ik dit? Ja, dat heb ik natuurlijk weleens gehad. Maar het is jouw doel om ook de kleding te verkopen. Dus ook al vind je het niet zo mooi, kruip wel in het gevoel van wat je aanhebt en dan is het gewoon goed. Maar... Als je maar nooit zegt: O, dit vind ik echt lelijk. Nee. Ja, heel mooi. Dit is zo'n beetje wat ik wil. Zou Yanaika ook misschien even op de foto mogen? Dat kan gewoon. We hebben erg mooi licht. Het zonnetje schijnt. Dat ziet er heel goed uit. Kijk, die heeft er zin in. Kom maar iets meer hierheen. Dat is genoeg. Dan doe je elke keer eigenlijk zo'n stapje. Oke. Elke keer weer terug. Kijk, die beweging leidt af dat je dus echt gaat poseren waardoor je een hele natuurlijke foto krijgt. Kijk. Heel cool. Heel goed. Jeetje, wat een goeie foto's, zeg. Ik vind dat ook dat je de aanwijzingen van Jorg supersnel oppikte. Nou, ik moet zeggen dat je er best wel veel talent voor hebt. En je kan deze foto toevoegen aan je portfolio. Je staat er met een topmodel op en je staat er zelf ook waanzinnig op! Top! Een prachtige foto. Ja, echt. Echt heel goed gedaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156924 443.114 1288 2020-05-26T22:00:00+00:00 yes no model https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-kaas-gemaakt-van-melk-tot-kaas 2024-01-04T12:42:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35836.w613.r16-9.ca7dbc5.webp Hoe wordt kaas gemaakt? | Van melk tot kaas Je eet er ongeveer achttien kilo per jaar van. Op je boterham, pizza, nacho's of in blokjes: Kaas! Nederlanders horen al jaren bij de grootste kaasmonsters ter wereld. Maar hoe wordt kaas gemaakt? GELOEI Met melk natuurlijk! Tijd voor actie. Eerst worden alle slechte bacteriën in de melk opgeruimd. Dat doen ze door de melk te verwarmen... en daarna heel snel af te koelen. Pasteuriseren heet dat. Dan wordt er zuursel en stremsel bij gedaan. Twee stoffen die smaak geven en de melk laten samenklonteren. Wat overblijft, heet wrongel. Het vocht wordt van de wrongel gescheiden met een grote hark. Ligt er weer mooi bij, hoor! Daarna wordt de wrongel in een groot blok geperst. Na ongeveer een uur heeft de kaas z'n bekende ronde vorm. Zo. Effe bijkomen. Heerlijk in bad! De kaas ligt wel drie dagen in een heel zout pekelbad. Zo blijft de kaas net zolang goed tot jij 'm hebt opgegeten. Na het pekelen, moet de kaas rijpen. Dat is niet meer dan een beetje chillen op een houten plank. Jonge kaas mag vijf weken liggen en extra oude kaas anderhalf jaar! Het laatste en het lekkerste onderdeel: de keuring. Check! Klaar om verkocht te worden in de winkel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156927 93.653 7366 2020-05-27T22:00:00+00:00 yes no kaas https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-magneet-zelfs-de-aarde-is-een-magneet 2024-01-04T12:42:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35837.w613.r16-9.01c6016.webp Hoe werkt een magneet? | Zelfs de aarde is een magneet Dit moet ik halen. Mijn boodschappenlijstje. Lekker makkelijk bij de koelkast met zo'n magneetje. Sowieso heel vrolijk, koelkastmagneetjes. We kennen ze wel, om leuk paperclipjes van je bureau mee op te pakken maar weet je wel hoe belangrijk magneten zijn?! Zonder magnetisme kwam er geen elektriciteit uit het stopcontact had je geen telefoons, kon je geen foto's opslaan op je camera. Wist je dat de aarde één grote magneet was? Als de aarde dat niet was, was er geen leven mogelijk... omdat we door straling uit de ruimte kapot gemaakt zouden zijn! Dan wil je toch weten hoe dat werkt, zou ik zeggen. Hoe kan het nou toch dat de aarde een enorme magneet is? Dat kun je zien als je dit kompas vasthoudt. Dit naaldje wijst altijd naar de Noordpool. Ja, magneten, dat weet je wel. Ongelijke polen trekken elkaar aan. Gelijke polen stoten elkaar af. Hoe kan het nou dat iets van ijzer zoals dit, eerst niet magnetisch is maar ineens wel magnetisch kan worden? En magnetisch blijft. Om dat te begrijpen, moet je heel diep inzoomen op dat ijzer. In een niet magnetische spijker zitten al die atoompjes met die noord- en die zuidpooltjes allemaal schots en scheef door elkaar. En als je nou met een magneet de hele tijd langs een ijzeren spijker gaat dan ga je langzaam maar zeker al die atoompjes dezelfde kant op zetten. Dat de noordjes allemaal één kant op liggen... en de zuidjes allemaal een andere kant op liggen. Aan de ene kant hou je zuid over, aan de andere kant noordpool. En hier heb je dus een magneet gemaakt. Maar ja, hoe werkt dat dan... binnen in zo'n atoompje. Waarom is dit een klein magneetje? Dat komt omdat ijzeratoompjes zogenaamde elektromagneetjes zijn. Maar wat is dan een elektromagneet? Nou, een elektromagneet is supersimpel om te maken! Je neemt een batterij, een elektriciteitsdraadje... en dat draadje wikkel je zo vaak als je kan om een spijker heen. Het is echt maar een paar keer. Als je dit heel vaak blijft doen... kan je een supersterke magneet maken! Leuk om thuis te doen. En als je dan je batterijen verbindt... gaat hier stroom lopen en omdat de stroom daar zo in rondjes loopt, wordt het uiteindelijk een magneet. Elk atoompje is een elektromagneet. Zelfs de aarde, die gigantische magneet is een magneet omdat diep vanbinnen met al dat magma en lava en gesmolten stenen... Daar draaien allemaal elektrische dingetjes rond. En dat vormt het aardmagnetisch veld. Het kan zijn dat je superscherp denkt: Hee Diederik... yo, als zo'n enorme magneet bestaat uit allemaal piepkleine magneetjes.. die dezelfde richting op liggen, zou je dan ook door het midden kunnen hakken... en krijg je dan twee nieuwe magneten? RUIGE MUZIEK Ik heb nu, ah, oehaha... heb ik de magneet in tweeën gespleten. Nou, als het nu een losse noordpool en een losse zuidpool zou zijn, dan moet het niet uitmaken of ik er een van tweeën omdraai. Want als ik er een omdraai, is dit nog steeds één losse noordpool en één zuidpool en zouden ze elkaar moeten aantrekken. En zie, ze trekken elkaar niet aan. Ze stoten af! Met andere woorden, er is weer één nieuwe noordpool en zuidpool en ook weer een nieuwe noordpool en een zuidpool. Het werden twee nieuwe magneten. Vet toch! Vonken. Nou ja, magnetisme. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156928 243.754 13920 2020-05-28T22:00:00+00:00 yes no magneet magnetisme https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-sprinkhanen 2024-01-11T15:35:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35838.w613.r16-9.ddf6619.webp Vroege Vogels in de klas | Sprinkhanen Sprinkhanen zijn insecten. Wereldwijd zijn er wel 25.000 soorten sprinkhanen. Je kunt ze verdelen in veldsprinkhanen en sabelsprinkhanen. Die laatste hebben langere sprieten. Bioloog Roy Kleukers herkent de geluiden van de vijftig verschillende soorten in Nederland op het oor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156937 402.24 1408 2020-05-20T22:00:00+00:00 yes no sprinkhaan insect Limburg https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-zeehonden-in-de-waddenzee 2024-01-11T15:35:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35839.w613.r16-9.4cb08ee.webp Vroege Vogels in de klas | Zeehonden in de Waddenzee Zeehonden zijn zoogdieren die je tegen kunt komen langs de hele Nederlandse kust, maar vooral in het Waddengebied. Het zijn echte roofdieren. Zeehonden, of robben, hebben scherpe tanden en gestroomlijnde lichamen, wat ideaal is voor het jagen op vissen. Er zwemmen gewone zeehonden en grijze zeehonden. Milouska gaat langs in ecomare waar zeehonden worden opgevangen. De verzorgster legt uit dat babyzeehondjes, ook wel huilers genoemd, soms door bezorgde strandwandelaars worden gemeld, maar dat ze dat soms beter niet kunnen doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16156938 384.16 2336 2020-05-20T22:00:00+00:00 yes no zeehond Waddenzee Waddengebied zoogdier https://schooltv.nl/video-item/roep-het-beroep-hoe-noem-je-iemand-die-mensen-beter-maakt 2024-02-01T13:21:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35854.w613.r16-9.dd617ea.webp Roep het beroep | Hoe noem je iemand die mensen beter maakt? Ja! En dan is het nu tijd voor het spel: roep het beroep. En dat speel ik met Kim, welkom Kim! Ja hoi! Achter het scherm staat iemand met een bijzonder beroep, en jij moet raden welk beroep. Je krijgt zes aanwijzingen, hoop ik, als alles goed gaat, en als je het weet moet je het roepen. Duidelijk? Jaaa! Zo, hallo he. Je speelt om de Boterhamshowbroodtrommel, er zitten zes koekjes in en bij elke keer dat je het foute beroep roept, gaat er een koekje uit. Let op, tijd voor de eerste aanwijzing en die komt vanachter het scherm. “Bij mij kom je terecht als je niet lekker bent”. Bij haar kom je als je niet lekker bent. Zou Kim het nu al weten en met alle koekjes naar huis gaan? Ja, ik weet het! Roep het beroep! Baas van de broccolifabriek! Baas van de broccolifabriek? We gaan het vragen. Bent u de baas van de broccolifabriek? Nee. Huh? Maar hoe kwam je daar nou bij? Bij haar kom je als je niet lekker bent. Weet je wat echt niet lekker is? Broccoli, dat vind ik ech theel erg vies dus toen dacht ik: dan ben je dus de baas van de broccolifabriek. Juist ja. Ik snap het, niet goed. Een koekje eruit en opperdepop. En de tweede aanwijzing. Komt ie. “Ik maak mensen beter’. Kim, nog vijf koekjes over, wie maakt mensen beter? Ja, nu weet ik het. Roep het beroep. Zangjuf! Mevrouw achter het scherm, bent u zangjuf? Nee. Helaas Kim, weer niet. Waarom zangjuf? Ik heb dus zangles en die zegt altijd: iedereen kan zingen maar ik maak je beter. En weer een koekje. De derde aanwijzing is een voorwerp en die wordt gebracht door niemand minder dan Berny! Oh leuk! Oh, ik word er helemaal zenuwachtig van. Au! Berny! Is er een dokter in de zaal? Ja, ik ben er! Jajaja, het is een dokter! Nee. Ze is toch een dokter? Ja. Nou dan. Yes, ik heb gewonnen! Dit telt toch niet? Hoezo niet? Ze kwam zelf tevoorschijn dus dat kunnen we niet goed rekenen. Kim, geen koekjes voor jou maar doe vooral nog een keer mee met Roep het beroep! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16160150 155.08 6046 2020-05-26T22:00:00+00:00 yes no beroep raden dokter https://schooltv.nl/video-item/roep-het-beroep-hoe-noem-je-iemand-die-branden-blust 2024-02-01T13:19:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35855.w613.r16-9.d86b83b.webp Roep het beroep | Hoe noem je iemand die branden blust? Ja! En dan is het nu tijd voor roep het beroep. En dat speel ik met Kim. Welkom! Hoi ja hoi ja. Hai. Achter het scherm staat iemand met een bijzonder beroep. Jij moet raden welk beroep. Je krijgt zes aanwijzingen en als je het weet, moet je roepen. Kun je een beetje hard roepen? Ja. Dat kan harder! Jaaaa! Zohee. Toch? Kim, jij speelt om de boterhamshowbroodtrommel. Er zitten zes koekjes in, elke keer als je het foute beroep roept gaat er een koekje uit. Klaar voor? Jaaa! Oke. De eerste aanwijzing komt vanachter het scherm. “Het belangrijkste dat ik bij mijn werk nodig heb, is water”. Water, wie heeft er water nodig bij zijn werk? Kapitein! Kapitein! Uhm meneer achter het scherm, bent u kapitein? Nee. Een kapitein vaart over water maar bij dit beroep gebruik je water. Niet goed, dus een koekje eruit, hopperdepop. Aanwijzing twee. “Het water komt uit mijn slang”. Water uit zijn slang. Kim? Iets met slangen…Oja, ik weet het, ik weet het. Als het goed is, zijn die vijf koekjes voor jou dus roep het beroep. Een dierenarts! Is dat goed, een dierenarts? Nee. Nee, jammer, jammer, nog een koekje eruit. Hopla! Helaas, helaas, helaas, het gaat om een ander soort slang, eentje waar water uit komt. Aanwijzing nummer 3, dat is een geluid, luister goed. Ik weet het, politieagent! Oe, warm warm warm, en dat is gelijk een gratis aanwijzing, maar het is helaas niet goed want bij dit beroep gebruik je water met een slang en je hoort een sirene. Aanwijzing 4 komt van Berny. Lucifers! Wat kun je daarmee maken? Vuur toch, Berny? Zeker! Water, een slang een sirene en vuur. Brand! Brand! Geen paniek! Rustig maar. Brandweerman! Dat is niet goed! Hoezo, dat is toch een brandweerman daar? Ja, dat klopt. Nou, dan heb ik gewonnen! Nee, dit telt toch niet? hij kwam zelf tevoorschijn dus dat kunnen we niet goed rekenen. Kim, geen koekjes voor jou maar de volgende keer mag je weer meedoen met roep het beroep! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16160151 158.48 12516 2020-06-02T22:00:00+00:00 yes no beroep raden brandweer https://schooltv.nl/video-item/roep-het-beroep-hoe-noem-je-iemand-die-boetes-uitdeelt 2024-02-01T13:18:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35856.w613.r16-9.92974aa.webp Roep het beroep | Hoe noem je iemand die boetes uitdeelt? Ja! En dan is het nu tijd voor roep het beroep. En dat speel ik weer met Kim. Welkom! Hoi ja hoi ja. Hai. En nou hoop ik dat het eindelijk eens een keertje goed gaat. Jaa! Zo, je hoeft nu nog niet te roepen hoor, straks pas. Achter het scherm staat iemand met een bijzonder beroep. Jij…Bernie! Je krijgt zes aanwijzingen en als je het beroep weet, moet je roepen. Bij elke keer dat je het foute beroep roept, gaat er een koekje uit de broodtrommel. Tijd voor de eerste aanwijzing en die komt vanachter het scherm. Berny! Sorry! Ja, net op tijd. Zeg het maar jongen. “Als je iets fout doet, dan krijg je met mij te maken.” Oei, dat klinkt spannend. Kim, enig idee? Ja, ik denk het wel. Dan zeg ik roep het beroep! Kim, voor zes koekjes, met wie krijg je te maken als je iets fout doet? M’n moeder! Huh? Ja nee, da’s niet goed, dat hoef ik niet eens te vragen, want dat is geen beroep. Ohnee? Wat stom! En fout, hopla, eerste koekje eruit. Aanwijzing nummer 2: “als je iets verkeerds doet, dan zal ik ervoor zorgen dat je geld moet betalen, of erger nog: dan sluit ik je op”. Oh, m’n vader! Kim? Is het niet goed? Nee, het is niet goed. De wlf, hou hem tegen! Een politieagent! Nee. Huh? Dit is toch een politieagent? Ja, maar dit telt toch niet? Dit kunnen we niet goed rekenen. Nou, Roodkapje, wat een geluk dat we een agent te gast hadden. En Kim, geen koekjes voor jou maar om het goed te maken mag je de volgende keer weer meedoen met roep het beroep! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16160152 127.36 6133 2020-06-09T22:00:00+00:00 yes no beroep politie raden https://schooltv.nl/video-item/roep-het-beroep-hoe-noem-je-iemand-die-eten-bereidt 2024-02-01T13:18:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35857.w613.r16-9.102c260.webp Roep het beroep | Hoe noem je iemand die eten bereidt? Ja! En dan is het nu weer tijd voor roep het beroep. En dat speel ik weer met Kim. Welkom! Hoi ja hoi ja. Hai. De vorige keer is het niet helemaal goed gegaan. Dat lag niet aan jou. Achter het scherm staat iemand met een bijzonder beroep. Je krijgt zes aanwijzingen en als je het beroep weet, moet je roepen. Jaaa! Zo, hallo. Jij speelt om de boterhamshowbroodtrommel. Daar zitten zes koekjes in, maar bij elke keer dat je het foute beroep roept gaat er een koekje uit. Let op, tijd voor de eerste aanwijzing en die komt vanachter het scherm. Je moet wel wat zeggen, geheime gast. Ohja. “Ik ben heel goed in bereiden”. Kim, enig idee? Jajaja! Dan zeg ik roep het beroep! Kim, voor zes koekjes, wie moet goed kunnen bereiden? Een dressuuramazone! Een dressuur…een wat? Een dressuuramazone. ik weet niet eens wat dat is? Ja, dat is zo iemand die op een paard zit en dat paard allemaal kunstjes laat doen. Maar wat moet ie dan bereiden? Het paard. Juist. Ja! Nee, niet juist, het is fout. Helaas, een koekje eruit. Zo, hopperdepop. Lekker he? Ja, die heb ik gemaakt. Sst chef. Tweede aanwijzing. “Mij vind je heel vaak in de…” Een brandweerman! Nee, dit hoort er niet bij! Een politieagent! Nee, dit is ons brandalarm! Oh dear. Bernie! Ja, er gaat iets niet helemaal niet goed in de keuken. Een kok, het is een kok! Nee dat telt niet, hij is zelf tevoorschijn gekomen. Berny, wat heb je gedaan? Precies wat jij zei: 180 croissantjes, vijftig minuten op 600 graden. 600?! Sorry. Ik begrijp het even niet meer. Ik ook niet, maar helaas Kim, weer geen koekjes voor jou. Iemand een croissantje misschien? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16160153 127.72 4221 2020-06-16T22:00:00+00:00 yes no beroep kok raden https://schooltv.nl/video-item/niedevustaan-onverstaanbaar-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-02-01T13:18:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35858.w613.r16-9.738a3e5.webp Niedevustaan | Onverstaanbaar liedje uit De Boterhamshow En dan is het nu de hoogste tijd voor muziek. Uw hartelijk applaus voor Kenny Hipper. Kenny, geweldig dat je er bent. Kenny, jij bent een…singer/songwriter. Wat is dat? Dat is Engels? Maar wat betekent dat? Oh sorry, singer is zanger en song is liedje, writer is schrijver. Aha. Kenny, jij bent zangerliedjesschrijver. Je hebt een nieuw album, 13 in een dozijn en daarvan ga jij nu een liedje zingen. Hoe heet het? Niedevustaan. Eh, dat versta ik niet. Maar we hebben niet de hele ochtend. Dus hier is Kenny Hipper met…niedevustaan! Wat zegt ie? Het is niet te verstaan. Nietdevustaan! Het hoeft nergens op te slaan. Het hoeft over niets te gaan. Ik heb er maling aan. Want het is niedevustaan. Niedevustaan. Kenny Hipper! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16160156 114.08 8234 2020-05-28T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen https://schooltv.nl/video-item/kaas-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-02-01T13:17:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35859.w613.r16-9.ca690a3.webp Kaas | Liedje uit De Boterhamshow Dan is het tijd voor muziek! We zijn heel trots dat ze er zijn, Rock 4. Even kijken. Jullie zijn met zijn 1,2, 3, 4en. Daarom heten we ook Rock 4 he. Opperdepop: four is vier, en 4 is 4. Dat wist ik wel! Jullie zijn nogal beroemd, jullie reizen de hele wereld over. Ja, Duitsland, Amerika, maar ook Thailand en vorige week zelfs China. Wauw. Dus daar treden jullie allemaal op? Nee, we gaan gewoon graag op vakantie. We treden alleen op in Nederland. Vandaag gaan jullie je nieuwe single zingen en die heet…Kaas. Dat is toevallig zeg, want de boterham van de dag, daar zit ook kaas op. Zijn jullie daar ook zo dol op? Nee. Toch? Nee. Maar jullie lied heet wel zo. Ja. Goed. Zullen we dan maar muziek gaan maken. Wat jij wil joh. Hier is dan Rock 4 met kaas. Kaas! Elke dag maar kaas Elke dag maar kaas Ik wil iets anders op m’n brood brood brood brood brood Anders op m’n brood brood brood brood brood Ik verveel me dood met elke dag maar kaas Liever jam of worst of hagelslag of speculaas Als het maar iets anders dan elke dag weer… Kaas! Elke dag maar kaas Ben jij nou gek op kaas, dat is niet erg joh, wees gerust Want er is vast nog wel iets anders dat jij echt niet lust Wat vind jij nou niet lekker, waar hou jij nou echt niet van? Ik tel tot drie en daarna roep je dat zo hard je kan 1, 2, 3 Ik wil iets anders op m’n brood brood brood brood brood Op m’n brood brood brood brood brood Maar nooit meer kaas Rock 4! Ja! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16164433 160.32 5360 2020-06-04T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen kaas https://schooltv.nl/video-item/druk-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T12:42:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35860.w613.r16-9.6ec54ea.webp Druk | Liedje uit De Boterhamshow Mag ik al beginnen? Ik wil nu beginnen Mag ik al beginnen? Ik wil nu beginnen Ik ga zo beginnen Mag ik al beginnen? Ik ga nu beginnen Doe maar! Druk, druk, druk, Ik ben zo druk, druk, druk, druk Druk, druk, druk, Ik ben zo druk, druk, druk, druk Druk, druk, druk, druk, druk, druk, druk, Druk, druk, druk, druk Ik ben zo druk, druk, druk, druk Druk, druk, druk, druk, druk, druk, druk, druk Mensen zeggen wel: Kan het niet wat zachter? En dan zeg ik snel: Nee, en ik heb ook echt geen tijd om op een reactie te wachten want je kent me, ik ben Druk, druk, druk, Ik ben zo druk, druk, druk, druk Druk, druk, druk, Ik ben zo druk, druk, druk, druk Druk, druk, druk, Ik ben zo druk, druk, druk, druk Druk, druk, druk, Ik ben zo druk, druk, druk, druk Mensen zeggen wel: Kan het niet wat zachter? En dan zeg ik snel: Nee, en ik heb ook echt geen tijd om het uit te leggen want je kent me, ik ben veel te druk Doe maar lekker druk, jongens! Doe maar lekker druk! Dankjewel, Andre! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16164434 97.28 2491 2020-06-11T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen ADHD https://schooltv.nl/video-item/lidewij-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T12:42:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35861.w613.r16-9.752cf8f.webp Lidewij | Liedje uit De Boterhamshow Het is voor veel van onze kijkers alweer bijna tijd om naar school te gaan. Sommige gaan met de fiets, anderen gaan met de auto. Met de auto? Ja nee, ze rijden niet zelf, hun vader of moeder rijdt. Natuurlijk, anders is het veel te gevaarlijk. Maar de meeste kinderen lopen, net als Renée. Renée, welkom. Hoi. Jij liep ook altijd samen met iemand naar school toch? Ja. Maar nu niet meer? Nee. En wil je erover praten? Nee. Wil je erover zingen dan? Ja. Ga je gang. Elke ochtend stond je hier Voor de deur, je nam me mee Dan naar school, zoveel plezier Nooit gezeur, bij ons twee Nu ineens loop jij mijn deur voorbij Nu ineens wil jij niet meer met mij Wat is er zo leuk aan haar? Wat kan zij dat ik niet kan? Ik denk nu alleen nog maar Vind je mij zo’n stommerd dan? Nu ineens loop jij mijn deur voorbij Nu ineens ben jij met Lidewij Lidewij En dus niet met mij Wat is er zo leuk aan haar? Applaus! Heel mooi hoor! We gaan weer verder met…Ho ho, Opper. Wacht even. Hebben we nog even tijd voor een extra update? Als het belangrijk is? Ja, dat is het zeker! Renée zong net dat prachtige liedje over hoe ze altijd met haar vriendin naar school liep, en opeens niet meer. Nou Opper, er kwamen reacties uit het hele land, allemaal hartverwarmend natuurlijk, maar er zat ook een hele bijzondere reactie tussen! We schakelen live over naar de school van Rene. Kijk het zit zo: ik haal Renée altijd op en dat is altijd supergezellig. Maar toen vroeg Lidewij of ik haar op wilde halen en dat vond ik ook supergezellig, maar dan moesten we eerst Klaartje ophalen, dat is de beste vriendin van Lidewij, en toen we eenmaal bij Klaartje waren, waren we zo laat dat we van de moeder van Klaartje niet meer Rene op mochten halen want dan waren we te laat voor school! Het is dus eigenlijk een groot misverstand. Ja! Renée! Waar zit je? Hoi Paula, joehoe! Hoi Renée, we wachten op je! Ja toch meiden, dat doen we. Ik kom! Kom je nou weer naar school toe? Ja! Gauw naar het schoolplein Renée, dat belooft een gezellige boel te worde. En wij gaan terug naar jou Opper! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16164435 216.4 2435 2020-06-18T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen jaloezie vriendschap https://schooltv.nl/video-item/monica-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-02-01T13:10:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35862.w613.r16-9.2e014c7.webp Monica | Liedje uit De Boterhamshow Tijd voor muziek! Op het podium staat Tiel Toetsemans. Tiel, fijn dat je er bent. Vind ik ook. Tiel, jij gaat zingen over je allergrootste liefde. Ja. Hoe heet ze? Monica. Hoe lang kennen jullie elkaar al? Drie maanden nu. Dat is al een flinke poos. War hebben jullie elkaar ontmoet? In een muziekwinkel. Ik zag haar en ik was meteen verliefd. Vertel eens? Ze zag er zo mooi uit. Ze glom! En toen dacht ik: zij is van mij. En ze is vandaag ook in de studio toch? Ja, ik heb haar meegenomen. Waar zit ze? Hier zit ze in. Dan is ze niet heel erg groot. Nee, maar ze is wel heel erg mooi. En daar gaat het om natuurlijk. Je mag over haar gaan zingen. Dames en heren, hier is Tiel Toetsemans met Monica. Ik heb jou altijd in mijn zak En ik bespeel je met gemak Ik word zo blij als ik je pak Ik bewonder je Ik adem in, ik adem uit En steeds als ik mijn lippen tuit Maak jij zo’n schitterend geluid Ik kan niet zonder je Monica, Monica, mondharmonica Monica, Monica, mondharmonica Het maakt niet uit of ik verdrietig ben Of juist blij Jij bent er altijd voor mij En iedereen die zingt: Monica, Monica, mondharmonica Monica, Monica, mondharmonica Mondharmonica Mondharmonica Tiel Toetsemans! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16164436 142.2 1414 2020-06-25T22:00:00+00:00 yes no liedje muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/de-mijnen-van-ieper-opruimen-van-bommen-uit-de-eerste-wereldoorlog 2024-01-04T12:43:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35863.w613.r16-9.c3232d3.webp De mijnen van Ieper | Opruimen van bommen uit de Eerste Wereldoorlog Aan het begin van 1915 was er 40.000 kilometer loopgraven gegraven, dwars door Noord-Frankrijk tot aan de grens met Zwitserland. 40.000 kilometer. De omtrek van de aarde. Vanuit die loopgraven zouden beide legers elkaar bijna vier jaar lang bestoken. Dag in dag uit, 24 uur per dag. In Engeland, Duitsland en Frankrijk draaide de oorlogsindustrie aan het thuisfront intussen op volle toeren. Per trein, auto, paard en wagen en soms gewoon op de rug van de soldaten werden dag in dag uit duizenden projectielen aangevoerd. Iemand rekende eens uit dat bij de Slag om Passendale, vlakbij Ieper, alleen al in iedere vierkante meter tien projectielen moeten zijn neergekomen. Bommen, mortieren, granaten, kogels. De aarde werd in vier jaar tijd omgeploegd door een dodelijke regen van staal. Van die tien bommen en granaten per vierkante meter explodeerden er maar zeven. Een stuk of drie ontploften niet. Wat in vier jaar tijd over het land rondom Ieper werd uitgestort, is na negentig jaar nog steeds niet opgeruimd. Een legertje Belgische mijn-opruimers is vandaag de dag altijd nog bezig om de niet ontplofte munitie weg te halen. Dag in, dag uit. Dat doen ze al sinds 1920. Ze halen zo'n 250 ton per jaar op. Een projectiel kan in twee toestanden zijn; gewapend of niet gewapend. Zo'n ding is wel afgevuurd. Het heeft niet gewerkt, maar ik kan onmogelijk zeggen wat de toestand is. Dus moesten we het uitrekenen wat de gevaargraad is van dat projectiel. Dat kan hoog zijn, dat kan laag zijn. Ieper was het stadje waar het allemaal om draaide. Als de Duitsers daar zouden doorbreken, waren ze zo bij de havens van Duinkerke en Calais. En dat moest natuurlijk koste wat kost voorkomen worden. Voor die strategische rol heeft het stadje duurbetaald. In 1918, toen de oorlog afgelopen was, stond er geen steen meer op de andere. Na de oorlog is Ieper weer geheel zo opgebouwd als het voor 1914 was. Piet Chielens, is de coördinator van het museum In Flanders Fields. Uiteindelijk is alles wat ik doe is eigenlijk het opbouwen van een privé demoon af te geraken. Je woont in de grootste begraafplaats ter wereld. En daar moet je wat mee. Dat is het denk ik wel ja. Je moet je daar een gêne aan geven alsnog een gêne aan geven. Vooral naarmate je de verhalen leest, zie je dat oorlog is eigenlijk iets heel prozaïsch hè? Je moet daar in in het juiste schutters-putje zitten en niet in het foute. En dan overleef je het. En voor de rest euh. Dan merk je dat dat begrippen als als heldendom en opoffering en vaderlandsliefde enzo. Dat zijn eigenlijk allemaal dingen die achteraf verzonnen zijn in een kantoortje en helemaal niets te maken hebben met met het feitelijke gebeuren. Bij Ieper werd voor het eerst gas gebruikt. De Duitsers lanceerden het in 1915. In het begin draaiden ze als de wind uit de goede richting kwam, gewoon een aantal cilinders open, maar dat was link als de wind plotseling omsloeg. Dus vulden ze al snel hun granaten ermee, zodat ze het naar de vijand konden schieten. Daarna werd het gas steeds gemener, van gewoon traangas tot het uiteindelijke mosterdgas, dat bij aanraking met de huid gigantische blaren achterliet. De geallieerden hadden geen idee wat ze overkwam. Het duurde maanden voor ze de beschikking kregen over primitieve gasmaskers. Van de duizenden projectielen die rondom Ieper in de grond liggen te roesten, is een onbekend aantal gevuld met die gassen. Maar of er gas in zit? En wat voor gas? Dat kun je van de buitenkant niet zien. Negentig jaar later draait de chemische ontmantelingsfabriek van het legerkamp Steenstrate nog elke dag op volle toeren. In een zwaar beveiligde bunker wordt de kop van het projectiel, met daarin het ontstekingsmechanisme, er voorzichtig afgefreesd. En zo ziet het er dus uit: mosterdgas even onschuldig als water. Dit was dit veld hier tot aan die hopvelden en nog voorbij tot aan de voormalige spoor. Allemaal barakken van Casualty Clearing Station. Ze worden aangevoerd met de trein. Hier worden ze hier verzorgd. Maar wat je ook probeert, je houdt het niet tegen. En dan uiteindelijk, vijf jaar later, sta je met deze... Het is een zee van dood. Bijna elfduizend graven, allemaal dag na dag erbij gekomen. Dat is.. 14 augustus 1915, 16 augustus, 17 augustus. En dan wordt 18 augustus. En zo loopt het door. Dag na dag. Je kunt hier de kalender van de oorlog aflopen. Dit is een veel wranger, duidelijker beeld van de oorlog dan die plaatsen waar Amerikanen doen dat Britten en Fransen doen dat. Maar Britten doen het het minst. Waar men de doden achteraf weer gaat ordenen om een andere zaak te dienen, namelijk niet het verhaal te vertellen van de prozaïsche, smerige oorlog van elke dag sterven, maar die van de grote heldendaden waar men nog gereglementeerd staat opgesteld. Zelfs in de dood. Waarom is dit zo'n verschrikkelijk droevige plek? Ja ik heb verschillende missies in het buitenland gedaan. 2004 zat ik in Afghanistan. Zes maanden daar gezeten, twee maanden in Joegoslavië. Rwanda gezeten, Laos gezeten. Een beetje de hele wereld gezien en overal is het het zelfde. Problemen met munitie. Wat is het daar, is het voornamelijk mijnen? Afghanistan is mijnen, munitie. Een oorlog duurt meestal zeer kort. De Eerste en de Tweede Wereldoorlog was vijf jaar. We zijn nu nog altijd bezig met de Eerste Wereldoorlog op te ruimen en dat is negentig jaar geleden. Een oorlog duurt meestal maar één generatie, meestal. Het opruimen meerdere generaties. Maar geldt dat ook voor Afghanistan? Dat zal. Dus binnen 2 3 4 5 generaties zal men nog altijd munitie van die tijd vinden. Voor Piet Chielens van het In Flanders Fields Museum in Ieper zijn de doden uit de Eerste Wereldoorlog nog springlevend. Soms liep hij na zijn werk nog een rondje langs de verzakte oorlogsgraven onderaan de kerktoren van zijn dorp. Ik vraag me af hoe hij het in godsnaam volhoudt. Dag in dag uit die treurigheid van een al lang vergeten oorlog. Ik heb vorig jaar mijn echtgenote verloren en ik. Ik weet hoe bezig zijn op een professionele manier met die dood altijd. Hoe enorm mij dat geholpen heeft om haar dood te kunnen een plaats geven. Echt waar. Hoe dat kanker op acht maand bedoel. Vreselijk. Verschrikkelijk. En toch waren we er beiden toe gekomen dat dat dit een dood was waar je niet tegen kon vechten omdat er geen schuldige bij was terwijl die dood waar ik mee bezig ben, daar is een schuldige voor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16164437 549.354 5345 2020-05-26T11:00:00+00:00 yes no Eerste Wereldoorlog loopgraaf https://schooltv.nl/video-item/roos-maanvis-heeft-een-boek-geschreven-te-gast-in-de-boterhamshow 2024-01-04T12:43:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35864.w613.r16-9.046ea44.webp Roos Maanvis heeft een boek geschreven | Te gast in De Boterhamshow En dan ga ik nu praten met Roos Maanvis, die net haar eerste boek heeft geschreven. En dat is best wel knap, want ze is pas vijf. Toch Roos? Nee, nee. Ik ben al vijf. Oh ja, natuurlijk, maar toch. Als je vijf bent, dan kan je je vast nog niet heel erg lang schrijven. Nee, sinds een week. Sinds een week! En dan nu al je eerste boek. Vertel eens, was het niet heel moeilijk om een heel boek te schrijven? Nee... Nee hoor, ik ben gewoon begonnen. En toen ik geen zin meer had, ben ik gestopt. Als je het zo zegt, klinkt het eigenlijk heel eenvoudig. En vinden mensen het een mooi boek? Iedereen vindt het heel knap geschreven. Zoals mijn papa, de buurvrouw en mijn juf... O, het ligt al in de winkel? Nee het ligt hier. Oh ja, dat is ook zo. Jouw boek heet 'A'. Een spannende titel. Kort, krachtig, mysterieus. Kan je ons vertellen wat die titel betekent? Nee. Nee? Nee, ik vind het gewoon een mooie letter. Ja, dat kan natuurlijk ook. Misschien is het leuk als je even een stukje voorleest. Dat kan ik heel goed. Gewoon vanaf het begin? Ja, wat jij wil. Oké. A a a a, a a a a, aaa a aaa a aa. Niet om het een of ander, maar dat waren alleen maar a's. Ja, mooi hè?! Het is mijn lievelingsletter! Zal ik nog een stukje voorlezen? Ehh, ja dat is goed. Oké. Aaa, a a a a aaa. A a a aaa a. Zeg Roos, hoeveel letters kan jij eigenlijk al schrijven? Eén. Juist, je moet ergens beginnen. Dames en heren, dit was Roos Maanvis. Geef haar een hartelijk applaus. O maar ik moet nog wat vertellen. Ik ga nog een boek schrijven. O wat leuk! Ja, het heet 'B'. Juist. Natuurlijk. Dames en heren. Roos Maanvis. Applaus! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16166257 117 4162 2020-05-27T22:00:00+00:00 yes no boek schrijven letter https://schooltv.nl/video-item/hoe-geef-je-een-goede-bodycheck-bij-ijshockey-tegen-iemand-aanrijden-om-de-puck-te-veroveren 2024-01-04T12:43:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35865.w613.r16-9.bb27f4c.webp Hoe geef je een goede bodycheck bij ijshockey? | Tegen iemand aanrijden om de puck te veroveren Door m'n benen heen gewoon. ZE LACHT High five. Je moet me dit wel effe uitleggen, want we staan hier in een park... maar dit is geen hockeystick toch, of wel? Ehm... geen hockeystick, maar wel een ijshockeystick. KREUN En wat is jouw vraag? Hoe je 'n goede bodycheck kan geven. Een bodycheck? Ja. Is dat iets medisch? Zo van of je ziek bent of niet? Nee, dat is tegen iemand aanrijden om de puck te veroveren. Oke, geef eens een kleine sneakpreview. Bodycheck. Oke, dit wordt een heel gezellige aflevering, denk ik. Hier moeten we volgens mij zijn. Ben jij ook fan van iemand? Ja. Van wie dan? Van Ivy van den Heuvel. Waarom? Omdat hij een soort van aanvoerder is van het Nederlands elftal. Kijk daar eens. Hee, Ivy! Dit is Lucas. Goeiemorgen. Hoi. Lucas. Ivy. Hoi, ik ben Tess.Hoi. Aangenaam, hoi. Wij staan hier en wat is dan een bodycheck? Dat is van mijn schouder tegen jouw schouder aan. Jij bent de tegenstander en... Dat mag niet, O. want je hebt hier de stick. Ja. En dan... push je tegen je aan. Dit was wel aardig. Ja, dit was nog heel lief. Is het altijd zo aardig? Nee, nooit. Nee? Want wat voel je dan? Is het pijnlijk? Nou, het ligt eraan. Als je ver van de boarding staat, dan doet 't pijn. Daarom is belangrijk dat we goed leren hoe een bodycheck werkt. Klopt. We gaan eerst droogtrainen. Dus omkleden, sportkleren aan. Let's go. Yes. We gaan werken aan de conditie... aan de kracht van de buik, aan de kracht van de benen... en de explosiviteit. Maar allereerst de conditie. Heb je dit nodig voor de bodycheck? Nou... ja... Of is dit gewoon marteling? Nou, als je verdedigt heb je wel conditie nodig. Ja? Let's go. Loop maar naar beneden. Best wel eng dit. Go, go, go. Tempo, tempo, tempo. Netjes, Lucas. Kom op, Tess. Tempo, tempo, tempo. Goed zo. Netjes, netjes, goed zo. Zo, jij bent snel. Oke, Lucas trekt eerst de elastiek naar zich toe. Ja. Klein stukje. Rustig aan. En nu Tess. TESS GILT En nu Tess. Kijk. TESS LACHT Tess gebruikt niet de buikspieren... dus daardoor viel ze om. Tess. Perfect. Goed. Lucas. Niet te hard, niet te hard. Netjes. Goed zo. Drie... twee... en de laatste. Goed. Laatste oefening. We gaan nu de explosiviteit aanpakken. Zodat op het moment dat je een check inzet... dat je echt goed van beneden een krachtexplosie krijgt. Je gaat hier in hangen en je komt laag en je springt zo hoog als je kunt. Een. Go. Go. Twee. Go. Drie. Goed en wissel. Come on. Een, twee, drie. Jippie! Lekker bezig. Yes. Twee. Drie. Goed. Hee, ik voel het teamgevoel jongens. Bring it in, bring it in. Lekker bezig. Welkom in ons domein. Wauw. Wauw. Wat is hier zo bijzonder aan? Dat weet jij beter dan ik. Dit is de kleedkamer van de Oberliga... de hoogste league in Nederland. De hoogste in Nederland? Ja. En daar ben jij dus kapitein van? Ja, dat klopt. Best wel cool, toch? Dat is heel bijzonder en een hele eer. En wat is jouw plekkie? Dat is hier, recht achter jou. We gaan zo beginnen met de onderkleding. We hebben een tok, heel belangrijk. Hebben we ook voor vrouwen. Wat is een tok? Om je geslachtsdeel te beschermen. Oke, goed. Ja, heel belangrijk. Ja, is heel belangrijk. Succes ermee. Is dat voor het hele team? Nee, dat is voor jou. O, mijn God. Wij kleden ons aan... Oke. En schiet op, want wij willen het ijs op. Oke, jemig, rustig aan. ZE LACHT Wat is dit dan? Waarom vind je deze sport zo vet? Omdat er veel snelheid in zit. Het is ook een teamsport. Dus is het wel gezellig met je teamgenoten. Zijn dat vrienden? Ja. Je bent op elkaar aangewezen. Er zijn veel leuke ervaringen en momenten die je samen deelt. Hm-hm. En dat vergeet je nooit meer. Waarom hangen daar geen namen? Die moet je verdienen, Lucas. Als jonge jongen mag je meetrainen... en hopen dat je een keer mee mag spelen. En als je een vaste plek hebt veroverd... krijg je je naam op je shirt en op je stalletje. Dan hoor je erbij. Boeeeem... Boem. Toe maar. Ja, hoor. Jippie! Ik ben nog niet gevallen. Goed laag, goed laag, je billen goed laag, je slag afmaken. Kijk Lucas gaan dan. Wat?! Ja. Goed zo. Dan krijg je een pass en dan ga je je stick hellen. Hee, jongens. Ik vind dit nog best wel gemoedelijk. Maar we zijn hier toch voor een bodycheck? Dat is toch lekker beuken? Je mag even hier op mijn plek komen staan. Je moet goed door je knieën zakken.. en van daaruit de bodycheck inzetten. Ja? Kom ik aan, he? Rijen, rijen, rijen. Rijen. Goed zo. Jouw bodycheck is goed. Wat wil je er nog voor leren dan? Nou, hoe je echt hard kan checken. Hard kunt checken. Ja. Oke, gaan we daaraan werken. Wat je goed doet, is dat je met jouw schouder de check inzet tegen mijn schouder. Dus ik kom klem en kan nergens heen. Maar nu moet hij nog heel hard zijn. Je komt langs de boarding, ziet iemand komen, zakt door je knieën. Explosief en dan checken. Explosief. Boem. Ah... Goed zo. Explosief. Nou... Nu ga ik er tussen rijden. Dus dan ga je mij een bodycheck geven. Zo hard als je net deed. Schaats, schaats. Ertussen. Goed zo. Mag je nog meer door je knieën zakken. En van daaruit zet je je push in. Ja? Ja. Waar merk je het verschil al, Lucas? Omdat ik laag ben... Ja. Dus nu voelt het veel harder dan de check daarvoor. Rij, rij, Rij. Goed zo. Die was lekker, toch? Ja. Kom, kom, kom. Inzetten, inzetten. KREUN IVY Yes. Je bent gewoon Ivy aan het bodychecken. Boeeem. Ik vind eigenlijk dat hij niet alleen mij hoeft te bodychecken. Oke, alles voor het programma. Let's go. Opletten, he? Komt ze aan, komt ze aan. ZE GILT Wat vond jij ervan? Hij deed het ontzettend goed. Ja? Heel leergierig en hij pikte de tips erg snel op. En waar moet hij nog aan werken? Aan z'n schaatsen, aan z'n overstappen. Lucas, ben je een beetje voorbereid? Ja. Jij mag namelijk nu gaan meetrainen met zijn team. Echt? Ja. Oh, dat is echt supercool. ZE GILT Lucas? Succes.Dank je wel. Joehoe! Go, Lucas! Yes! Wat?! Je hebt gewoon gescoord. Ja. Echt bizar, he? Ja. En dan zo'n doelpunt maken. Goed gedaan, echt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16166253 481.365 787 2020-05-31T22:00:00+00:00 yes no sport https://schooltv.nl/video-item/hoe-ademen-insecten-ademen-via-het-skelet 2024-01-04T12:43:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35866.w613.r16-9.666068b.webp Hoe ademen insecten? | Ademen via het skelet Hoi, Willem Wever. Hoe ademen insecten? Zowel insecten als mensen hebben zuurstof nodig om te leven. We gebruiken zuurstof in ons lichaam om energie te maken. En met die energie kunnen we springen, rennen, dansen... Kortom: bewegen. Om die broodnodige zuurstof binnen te krijgen... ademen jij en ik lucht in via onze mond en neus. Daarna gaat de lucht via onze luchtpijp naar onze longen. De longen halen zuurstof uit de lucht... zodat ons lichaam het kan gebruiken. Ook insecten kunnen niet zonder zuurstof. Maar insecten hebben geen longen. En ze ademen ook niet via hun mond. Hoe komen ze dan aan hun zuurstof? Insecten halen adem via piepkleine gaatjes in hun skelet. Bij insecten zit het skelet namelijk aan de buitenkant. En niet zoals bij ons, binnenin ons lichaam. De gaatjes in het skelet van insecten worden spirakels genoemd. De insecten maken vaak samentrekkende bewegingen... met hun spieren om de lucht rond te pompen. Vervolgens gaat de lucht via een stelsel van minuscule buisjes... hun lijf in. Aan het eind van zo'n buisje zit een speciale cel. En deze cel zorgt ervoor dat het insect de zuurstof... die in de lucht zit. kan opnemen in z'n lichaam. Heel belangrijk dus. Want daarmee kunnen ze weer krioelen, kruipen en rondvliegen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16166255 92.117 11552 2020-06-01T22:00:00+00:00 yes no insect ademen https://schooltv.nl/video-item/hoe-hielden-mensen-vroeger-eten-goed-zonder-koelkast-in-de-ijskast-roken-of-fermenteren 2024-01-04T12:43:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35867.w613.r16-9.166a25c.webp Hoe hielden mensen vroeger eten goed zonder koelkast? | In de ijskast, roken of fermenteren Wil je een colaatje? Ja. Hee, Marthe. Vertel, wat heeft dit te maken met je vraag. Nou, mijn vraag is: Hoe hielden mensen vroeger eten goed zonder koelkasten? Dat is een goeie vraag... maar daarvoor moeten we wel tijdreizen. ADEMEN DIEP IN Adem goed in. ADEMEN UIT Drie, twee, een. GEGIECHEL Je telefoon. O, hij is meegekomen, de telefoon. GELACH Superhandig. Oke, luister. We zijn in 1870. ZE SNUFT Het ruikt hier ook anders. Ruik je het? Ja... Het ruikt naar 1870. Ja. En we moeten op zoek gaan naar voedsel. Zou het die kant op zijn? Ja, daar is wel een trap. Laten we gaan kijken. In de kelder. Durf je dit? Ja. Oke. Ssht... misschien komen we wel iemand tegen. FLUISTERT Ja... PIEPENDE DEUR ENGE MUZIEK Eens kijken wat erin zit? Ja. KABAAL OPENGAANDE DEUR Ieuw... Ieuw... TESS LACHT O, gatver. Oke... We hebben het eten dus gevonden... maar het is verrot. Ja. PROESTEND GELACH Dat kan kloppen. Dat die kast niet koud meer is. Dit is een ijskast. En op het moment dat het ijs gesmolten is, bederft langzaam het voedsel. Vroeger deed men hier het ijs in. Aha. Achter het deurtje. Ah. O. IJs erin... en dan is het een echte ijskast. Ja. Dus ik denk dat jullie op zoek moeten naar ijs. Op zoek naar ijs. In de ijskelder. Hallo. Hallo. Hallo. Goeiedag. Goeiedag. Dit is Marthe. Hallo. Dag, Marthe. Best een stukje lopen voor wat ijs. Ja, dat is het, maar vroeger deden ze dat met een karretje. want het ijs werd gezaagd uit een slotgracht... en dan hiernaartoe gebracht... en hier in de ijskelder werd het dan bewaard. Wow... Dit is wel creepy, he Marthe? Ja. Ik zou hier echt niet willen worden opgesloten. Wow. Gewoon een soort superdiep gat. Ja, je ziet nu maar één blokje ijs... Ja. maar in vroegere jaren werd het helemaal opgestapeld... tot aan hier toe. Heb jij spierballen, Alfons? Ja, maar niet genoeg. Ik heb hem bijna. Kom op. Pak hem. Pak hem. O, wat een gedoe dit. Voor een beetje koeling. Mijn God, Marthe, help. Help. GEKREUN Ja... Rien! Kijk...Daar is ie. Dan moet hij erin, denk ik. Ja, past dat of niet? Dat wordt een stukje eraf zagen. O, meen je. Ja. Kan dat nou echt niet anders? Was dit de enige manier? Voor in een kast wel, maar vroeger werd er ook wel gerookt. Door roken kon je dingen ook langer bewaren. Roken. Dat deden mensen vroeger met bijvoorbeeld vlees of met vis. En daar weet Jaap alles van. Om de vis te roken, moet hij boven 'n vuur hangen. Daar hebben we voor nodig: een pen. Hm-hm. Ja. Om de vis aan te rijgen. Op deze manier en dan hangen ze zo boven een vuur. Om het wat langer goed te houden. Hoelang blijft het dan goed? Ja. Deze vis? Ja. Als die klaar is en gerookt, kan je er makkelijk een week mee werken. ZE HOESTEN Gaat-ie? Zie je? Wow. En dan zal ik ze even laten zien. Jemig, joh. Kijk, dit is dus haring. Nee... En die haring is ZO uitgedroogd, dat je het lang kunt bewaren. Dan kun je het maanden bewaren. Maanden bewaren? Ja, als je het maar droog houdt. En? Wow, dit is echt heel hard. Is het heel hard, ja? Kunnen we het nu eten? Ja. Je hebt het nog nooit gegeten? Nee. Ik ook niet. Dan trekken we zo, want dan trekken we de buikgraten mee. Net zoethout, zeg maar. Het is ook taai. Je moet wel... TAAIE GELUIDEN GELACH Weet je wat zo cool is? Voor ons is het makkelijk om aan eten te komen. We halen het bij de supermarkt. Maar vroeger waren ze dus echt een week lang bezig... met zo'n product dat ze gingen eten. Tjeetje. En vroeger hadden mensen veel langer werk met eten. En dan is er nog een derde manier om eten te waren zonder koelkast. Dat legt Christian ons uit. Op deze spitskool zitten heel veel micro-organismen. Die kleine beestjes die je niet kunt zien. Bacteriën, schimmels en gisten. Als ik die laat liggen, dan rot hij weg. Maar als ik die rotting ga controleren dan heet het fermenteren. Want dan blijft er iets eetbaars over. Dat doen we door alles te doden wat erop zit... en alleen die kleine beestjes over te houden die iets goeds doen. En bij zure kool houden we bacteriën over die zuur gaan maken. En bij wijn houden we gist over die alcohol gaat maken. En al die kleine beestjes maken iets waardoor het lang bewaard blijft. En deden ze dat vroeger ook al zo? Dit doen ze al 15.000 jaar, onze voorouders. Het leuke is dat ze niet wisten wat ze deden. Want die bacteriën, schimmels en gisten kennen we pas 400 jaar. Daarvoor wisten ze alleen: Als ik groente meng met zout... dan wordt het zuur en is het lang houdbaar. Dit zijn dus allemaal producten die niet zouden bestaan... zonder fermenteren. Nee, nee. En als je erover nadenkt. Alles wat hier ligt, vinden we superlekker. Brood en bier en wijn en vissaus. Maar ook dingen als vanille, koffie, thee, chocola. Allemaal gefermenteerd. Chocola? Kun je je een wereld voorstellen zonder chocola? Nee, joh. Nee, joh. Doe es normaal. Ik ook niet. Wat leuk is om te maken, is zuurkool. Die is ook gefermenteerd. Daar hebben we kool voor nodig. Oke. En een beetje zout Wow. En, komt het eruit? Ja, heel veel. Wat cool. Met een mes gaat het lang niet zo snel natuurlijk. Zo, deze mag aan de kant. Zo, dat is een hele hoop. Moet je kijken. Hier zitten dus al die beestjes op. Ik heb hier zout en dan gaat alles dood... behalve de bacteriën die we wel willen. Dus er gaat nu zout bij. Gillen de bacteriën nu? PIEPT Help me, ik wil blijven leven. En dan mag jij kneden. Oké. Gewoon goed mishandelen, die kool. Ja. Hoppa... Net iets anders dan koekjes bakken. En wat er nou gebeurt, dat voel je gelijk al. Dat het vochtig wordt. Ja. Voel je dat? En dat komt door het zout. Alles wat met zout in aanraking komt, verliest vocht. En hoelang kan je het dan bewaren? Als het zuurkool is geworden? Het duurt nu ongeveer een dag of vijf, zes voordat het zuurkool is. Dat ligt aan de temperatuur. Hoe hoger de temperatuur, hoe sneller. Want met een hoge temperatuur gaan de bacteriën snel werken. Daarna kun je het jarenlang bewaren. Zolang het zuur blijft, is het goed. Kijk, nu is hij goed vochtig. Nou gaat hij dus in een pot of als je veel maakt in een emmer. Vroeger ging het in een vat. In een houten vat deden ze het wel. Want het is belangrijk dat er geen zuurstof bij blijft. Want door zuurstof kan het gaan schimmelen en dat willen we niet. Kijk eens. Heb jij een pot zuurkool voor thuis. Nou... Gelukkig lust je het, dus dat eh... Ja. Is het ook zo makkelijk om chocola te maken? Ja. Nee, niet al het fermenteren is even makkelijk. Dat is nou jammer, he? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16166256 496.533 3641 2020-06-02T22:00:00+00:00 yes no bewaren eten fermentatie https://schooltv.nl/video-item/hans-worst-is-klant-voor-de-band-de-boterhamband 2024-01-04T12:43:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35868.w613.r16-9.4e46a41.webp Hans Worst is klant voor de band | De Boterhamband Wie is vandaag klant voor de band? Niet u, niet u, maarrrr... U! Kijk, daar hebben we onze kandidaat van vandaag. Waar? Ik zie hem niet hoor. Nee, waar dan. U bent het zelf. U bent de kandidaat voor de boterhamband. Nou nee hoor. Nee nou, vergist u zich. Nee, ik zit hier gewoon op de tribune. Nee, ik ben gewoon Hans Worst. Ja. Maar ja, jij gaat in ieder geval meedoen met ons spel waarin jij ons vertelt welke vier dingen er op de band langskomen. Oooo, zo! Dus ik ben de kandidaat? Joh wat leuk, echt ontzettend leuk. Ja, leuk hè. Ga maar mee met Berny.. O, hi daar ben je weer! Ja, daar ben ik. Let op. Ik start de band. Welke band? Let goed op Hans, daar komen ze. Een palmboom, een kokosnoot, een papegaai en een plant. Nu is het dus de vraag of onze kandidaat Hans Worst deze vier dingen allemaal heeft onthouden. Thuis weten jullie het natuurlijk allemaal wel. Nou Hans, kom maar hier heen. En zeg het maar. Wat? Welke vier dingen stonden er op de band? O, dan moet ik nog even kijken hoor. Ik ben zo terug, momentje. Nee! Hans, Hans, Hans, je mag niet meer kijken. Dat is nou net de grap van het spelletje. Maar wat is de grap dan? Ik snap het niet. Je moet het nu zeggen, gewoon uit je hoofd. Ooooo, zooooo. Ja! Ja, ja. Nou kijk, ik zag een plant geloof ik. Ik zag een kokosnoot, een palmboom. Inderdaad, een kokosnoot, een palmboom en een plant. Dat zijn er alvast drie. Nog eentje, Hans. Snel! Nee. Nee, nee, nee, het spijt me. Nee, daar kan ik toch niet opkomen. Dus een palmboom, een plant en ook nog een kokosnoot. En nu nog een dier in het oerwoud. Nee, nee, nee, echt niet. Ik weet het niet meer. Heb je geen tip voor me? Een tip? Maar die geef je toch net. Het is een dier in het oerwoud. Wat voor dier is het dan? Dat zeg ik natuurlijk niet. Dat moet jij zeggen, Hans Worst. Berny, heb jij nog een tip? Yes, een tip, een hint, een aanwijzing. Yes, one moment. Een momentje. Ja, moet ik nou mee lopen? Nee, jij blijft hier. Leuk, wel leuk dit. Let goed op Hans. [KRAAIENGELUIDEN] Oooo, zoooo. Ja, nou is het makkelijk hè. Een papegaai. Een papegaai! Berny, is het een papegaai? Nee, geen papegaai. Helaas. Sorry. Jammer, de vogel is gevlogen. Geen papegaai, dus Hans Worst verliest vandaag ons spelletje. Jammer, jammer, jammer hoor. Tot de volgende keer bij de boterhamband! Hé, heb ik nou gewonnen of verloren? Nee, je hebt verloren Hans. Maar voor wie is dat applaus dan? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16166261 191.72 1654 2020-05-31T22:00:00+00:00 yes no geheugen https://schooltv.nl/video-item/fan-van-leestekens-te-gast-in-de-boterhamshow 2024-01-04T12:43:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35869.w613.r16-9.5613f9a.webp Fan van leestekens | Te gast in De Boterhamshow En dan is het nu tijd voor mijn laatste gasten Fons Mega en ehh... Liz Quiz? Waar is Liz Quiz? Mag ik er al uit? Ja zeker, komt u maar. Neem maar plaats hoor. Mag ik er lang? Welkom. Jullie zijn allebei fan van een leesteken? Precies! Zo... Jij bent zeker fan van het uitroepteken? Inderdaad Ik ben helemaal dol op het uitroepteken! Dat is duidelijk, ja. Even voor de kijker. Als er aan het eind van een zin een uitroepteken staat, dan betekent dat dat je die zin heel hard moet uitspreken. Interessant en slecht voor je oren. Ook aan tafel zit Liz Quiz. Liz is juist heel erg fan van het vraagteken. Fijn dat je er bent. Ja? Is het fijn dat ik er ben? Ja, omdat ik graag meer wil leren over het vraagteken. Waarom? Omdat ik dat interessant vind. Waarom? Nou ja, laat maar. Vertel, hoe werkt een vraagteken? Als er een vraagteken aan het eind van een zin staat, dan is die zin een vraag? Snap je? O, bah. Dat gevraag de hele tijd! Met het uitroepteken maak je het tenminste duidelijk. O ja, denk je dat? Ja dat denk ik, ja! Jongens, ik voel een zekere spanning tussen jullie. Dat klopt, nogal ja. Dat zit zo. We zitten samen in een leestekenfanclub en dat is een enorme ruzie geworden. Wat vervelend, hoe kwam dat dan? Zij kan alleen maar vragen stellen. Jij kan alleen maar schreeuwen, toch? Zeg, zouden jullie alsjeblieft willen ophouden met dat geruzie? Opper de Pop stelt ook liever vragen, hoor je wel. Hou op met ruziën! Nee hoor, hoor maar, hij houdt van uitroeptekens. Dit wordt niks. Jongens, ik ga er een punt achter zetten. Een punt? Dat is echt het allersaaiste leesteken. Vind je dat ook? Ja! O ja? Nou, zijn jullie het toch nog ergens over eens. Dankjulliewel voor jullie komst. Dames en heren, de leestekenfanclub. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16166263 116.44 2445 2020-06-03T22:00:00+00:00 yes no vraag taal https://schooltv.nl/video-item/zappdoc-wolkenzusje 2024-05-21T14:07:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35870.w613.r16-9.3d27c88.webp ZappDoc | Wolkenzusje Kess gaat binnenkort naar de middelbare school. Zal ze daar over haar zus Bo vertellen, die stierf toen Kess vier was? Of wil ze haar, in gedachten, voor zichzelf houden? Kess praat sowieso niet graag over dingen die met Bo te maken hebben, behalve met een hele goeie vriend of vriendin. Ze wil niet dat zij medelijden met haar hebben; ze wil onafhankelijk van haar zus beschouwd worden en haar eigen verhaal creëren. Een film over rouw, identiteit en de impact van verlies op jonge leeftijd. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301510 938.088 2027-05-14T21:59:00+00:00 1284 2020-03-11T15:28:28+00:00 yes no overlijden familie zus https://schooltv.nl/video-item/de-erfenis-van-de-eerste-wereldoorlog-de-mannen-met-de-kapotgeslagen-gezichten 2024-01-04T12:43:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35871.w613.r16-9.dcbc725.webp De erfenis van de Eerste Wereldoorlog | De mannen met de kapotgeslagen gezichten De zaken gaan goed. Het is hier een hele bedrijfstak. Jaarlijks bezoeken een half miljoen mensen de slagvelden. Wij zijn een van de vele bedrijfjes die hier tours aanbieden. Veel mensen komen hier met bustrips, anderen op eigen gelegenheid. Die bieden we een persoonlijke rondleiding. Het ging zo: op 24 juni 1916 begon een artilleriebombardement. Binnen enkele uren vielen hier ruim 6380 doden en gewonden. Aan de Somme zijn er toen nergens zoveel soldaten gesneuveld als hier. Kijk om u heen: 6380 mannen. Honderden liggen hier nog. Het is negentig jaar geleden; de Eerste Wereldoorlog. Maar hier in Noord-Frankrijk is de belangstelling ervoor groter dan ooit. Als je dit graanveld ziet, denk je aan de veldslagen die hier in WOI plaatsvonden. De salvo's van de mitrailleurs, die steeds weer losbarstten. Het lijkt een enorme inhaalslag. Alsof we bijna een eeuw later alsnog massaal willen proberen die oorlog te begrijpen, om de verschrikkingen en het geweld aan den lijve te ondervinden. Zou iemand zich nu nog kunnen voorstellen hoe het geweest moet zijn toen. Om je af te vragen waar je in hemelsnaam dekking moest zoeken voor die dagelijkse regen van kogels en granaten. Doof van de herrie. Verlamd van angst en overal om je heen het gekerm van zwaar gewonde kameraden en het gejammer van aangeschoten paarden. We gaan hier lunchen in de bekende Bar Le Tommy. Ze hebben salades, omeletten en frites. Over een half uur gaan we verder. Het voormalige slagveld rond de Somme, is inmiddels uitgegroeid tot een toeristische trekpleister van formaat. In Bar Le Tommy ontmoet het groepje toeristen Tommy Spree. Hij is de kleinzoon van de Duitser Ernst Friedrich, die in 1914 weigerde in militaire dienst te gaan en prompt werd opgesloten in een gekkenhuis. Tien jaar later publiceerde hij een gruwelijk fotoboek; Kriek dem krieke. Oorlog aan de oorlog. Hij droeg het op aan alle oorlogsdwepers, planners en leiders van slachtpartijen. Daarin toont hij, in foto's de vernietiging, het leed ook onder burgers. Dat had je in die oorlog al. Maar het boek is vooral bekend geworden vanwege de zwaargewonde soldaten. Friedrich kreeg deze foto's van professor Sauerbruch. De chirurg van het Charité-ziekenhuis. Die zei tegen mijn opa: 'Jij maakt tentoonstellingen tegen de oorlog. Laat deze foto's zien.' Dit is een jongen van een jaar of 18. Hij is in de Eerste Wereldoorlog verwond door granaatsplinters. Vreselijk dat deze mannen zo jong zijn. Even oud als de mannen die we op de begraafplaatsen zagen: negentien, twintig, eenentwintig. Hun hele leven lag nog voor hen en waarmee kwamen ze thuis? Het zijn de witharige oude mannen die de oorlog verklaren. Maar zelf gaan ze niet vechten, ze sturen de jongens van achttien. Zelf blijven ze thuis. Politici willen ze, generaals plannen ze, soldaten vechten erin, burgers lijden eronder. Dat zeggen we nu wel, maar ik denk niet dat het ooit ophoudt. De oorlog was al twee jaar aan de gang. Er waren inmiddels honderdduizenden doden gevallen en geen van de partijen was er veel mee opgeschoten. Aan beide zijden had iedereen steeds meer moeite om zich te herinneren waar die hele oorlog eigenlijk om begonnen was. De geallieerde generaals bleven het proberen. The Battle of the Somme moest de grote doorbraak worden. Maandenlang was de confrontatie voorbereid totdat zeker een miljoen soldaten en 200.000 paarden paraat stonden. Deze slag zou niet kunnen mislukken. Battle of the Somme, die voor een doorbraak had moeten zorgen, liep uit op een ramp. Het werd de grootste slachting uit de Britse krijgsgeschiedenis. Van de honderdduizend mannen die die eerste dag oprukten, waren er binnen een halve dag ruim 19.000 dood en veertigduizend gewond. De mannen met de kapotgeslagen gezichten, zo noemde men de soldaten die onherkenbaar gewond terugkwamen van het front. De loopgraven hadden vaak nog wel wat bescherming geboden aan benen en romp, maar de gezichten waren maar al te kwetsbaar geweest voor rondvliegende kogels. Ogen waren uit de kast geslagen, kaken en neuzen waren soms compleet weggeschoten. Voor de chirurgen betekende al deze ellende ook een nieuwe uitdaging. Het werd het begin van wat wij nu plastische chirurgie noemen. De artsen experimenteerde uitbundig met huidtransplantaties en protheses en met reconstructies van neuzen, oren en oogleden. Het gaf de mannen met een kapotgeslagen gezicht de hoop. Bij terugkomst hadden ze zo wellicht nog een beetje kans op een normaal leven in de openbaarheid. Op werk en misschien zelfs een vrouw en een gezin. Wat wisten we toen aan het thuisfront van de Eerste Wereldoorlog? Achteraf gezien bar weinig. In de negentig jaar erna zijn we pas goed gaan begrijpen wat we met die oorlog eigenlijk over onszelf hadden afgeroepen. De gruwelijkheid ervan, het domme toeval, het noodlot. De blinde gehoorzaamheid. De woede en de haat daarna. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16166250 434.41 5596 2020-05-27T11:00:00+00:00 yes no Eerste Wereldoorlog loopgraaf https://schooltv.nl/video-item/waarom-helpt-social-distancing-tegen-corona-afstand-houden-verkleint-de-kans-op-verspreiding 2024-01-30T13:16:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35872.w613.r16-9.aab4cde.webp Waarom helpt social distancing tegen corona? | Afstand houden verkleint de kans op verspreiding In de vorige video legden we uit waarom we het virus vooral moeten vertragen. Flatten the curve. In deze video focussen we vooral op de manier waarop: social distancing. 'We vragen alle Nederlanders om gepaste afstand van elkaar te bewaren.' Dat legt ik je uit. Best een kans dat je 'm al voorbij zien komen, maar ik begin toch even met deze simulatie van de Amerikaanse krant The Washington Post, die haarfijn uitlegt hoe een denkbeeldig virus zich gedraagt tussen gezonde, zieke en genezen mensen. Komt 'ie. Stel, je bent met 200 mensen en iedereen kan zich vrij bewegen. Eén iemand draagt een virus mee en steekt anderen aan. Zie hoe binnen no time iedereen besmet kan raken. Als we een grote groep mensen op hun plek houden, verspreidt het virus zich veel minder snel. In deze simulatie kunnen maar 50 van die tweehonderd man vrij bewegen. Zie wat er gebeurt. Veel minder mensen zijn tegelijk ziek. En zo win je dus tijd. Dus vandaar die social distancing. Maar werkt die sociale afstand ook echt? Dat is onderzocht door Oxford University. Zij keken naar twee plekken in Italië Lodi en Bergamo in Lombardije. In deze grafiek zie je het verloop van de besmettingen. In Lodi werden heel kort op de uitbraak meteen strenge maatregelen ingevoerd. In Bergamo gebeurde dat pas twee weken later. De Canadees-Nederlandse Melinda Mills is één van de onderzoekers. Dit grafiekje is één van de eerste empirische bewijzen dat sociale afstand wel werkt. 'Flatten the curve' is wel mogelijk als je de maatregelen zoals sociale isolatie vroeg neemt. Dus, conclusie: met afstand de belangrijkste stap die jij kunt nemen is er eentje terug. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16160149 112.49 860 2020-05-25T10:38:15+00:00 yes no corona virus https://schooltv.nl/video-item/wantrouwen-in-rusland-de-meedogenloosheid-van-jozef-stalin 2026-04-22T09:49:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35873.w613.r16-9.27124ca.webp Wantrouwen in Rusland | De meedogenloosheid van Jozef Stalin We zijn op weg naar de uiterste rand van Europa, naar Gerasimovka. Een klein dorp diep verscholen achter de Oeral. Daar begon begin jaren 30 een verhaal dat elke Sovjet-burger op school uit z'n hoofd heeft moeten leren. Het verhaal van het jongetje Pavlik, het jongetje dat als voorbeeld werd gesteld voor alle Sovjet-kinderen omdat hij uit liefde voor Stalin zijn eigen vader had verraden. Het leven was toen heel anders. Weet u, hoe zal ik het zeggen... Er was een nieuwe macht gekomen. Misschien heeft hij er wel goed aan gedaan om zijn vader te verraden. Hij geloofde in die macht. Zover was het in 1933 dus gekomen met de Russische revolutie die vrijheid en gelijkheid voor iedereen had moeten brengen. En het verhaal van het jongetje Pavlik was niets vergeleken met de gruwelen die nog moesten komen. Aan het einde van de dertiger jaren zouden er door Stalins toedoen miljoenen Russen zijn omgebracht. Pavlik werd een officiële Sovjet-held. Het dorp een bedevaartsplek, waar jarenlang de bussen met schoolkinderen af en aan reden. Nu komt er geen kip meer. Het dorp is vergeten. Hij was een kind, een kind van ons allen. We hebben veel aan hem te danken. Zoals de Kolchoze. We kregen asfaltwegen in het dorp. En geld. Hij was onze landgenoot. Er zijn verschillende versies. Dit is er één van. Op een avond hoort Pavlik zijn vader met andere boeren een plan smeden. Ze willen documenten vervalsen om zo graan achter te kunnen houden. Pavlik doet wat van een goed actief pioniertje verwacht wordt. Hij vertelt het op school. Dat schooltje staat er nu nog. Het werd een museum met Nina Kupracevitsj aan het hoofd. Zij leidde hier jarenlang de bezoekers rond. Al die tragische gebeurtenissen hier in Gerasimovka, hadden te maken met de collectivisatie die in die tijd in ons land plaatsvond. Men was Pavlik dankbaar dat hij een actieve pionier was, hij was een van de eerste pioniers hier. Hij hielp de lerares, maar hij hielp ook bij de ontmaskering van de rijke boeren. Dat is één versie. Maar Pavlik Morozov is vooral bekend geworden omdat hij zijn eigen vader, Trofim Sergejevitsj Morozov heeft aangegeven. Volgens de overlevering zal Pavlik in de rechtszaal hebben gezegd: als een pionier verklaar ik dat mijn vader de Oktoberrevolutie heeft verloochend. Ik eis een streng oordeel voor hem. Hij heeft de kolchozen verraden. Sommigen zeggen nu nog dat Pavliks moeder hem die voor de woorden influisterde en helemaal niet uit vaderlandsliefde maar gewoon uit wraak omdat Pavliks vader haar in de steek had gelaten. Nadat de vader was veroordeeld voor het vervalsen van documenten, dat was een half jaar eerder, worden Pavlik en zijn broertje Fedja in het bos vermoord. Ze liepen op dit pad. Ze hadden veenbessen geplukt en liepen terug. Ze kwamen mensen tegen die messen hadden. We komen nu bij het gedenkteken. Daar is Pavlik Morozov vermoord. Toen ze de vermoorde Pavlik en Fedja vonden, zijn er meteen vier mensen opgepakt die verdacht werden van de moord, waaronder opa en oma Morozov. Want tijdens de huiszoeking in hun huis, werd een mes gevonden waarmee de kinderen omgebracht zouden zijn. En in een wastobbe werden bebloede kleren van opa en een neef gevonden. Neef Daniil stak hem. Hij pakte zijn mes en stak hem in zijn buik, in zijn zij, zijn borst, zijn armen. Hij stak hem overal. Totdat hij neerviel. Met zijn gewelddadige dood wordt een mythe geboren. Een communistische martelaar van 13, vermoord door tegenstanders van de collectivisatie. Als de grote Russische schrijver Maxim Gorki het verhaal hoort pleit hij ervoor een standbeeld voor de jonge held op te richten. Niet alleen kinderen, ook volwassenen volgden Pavlik's voorbeeld. Vol overgave werden vermeende vijanden van de revolutie aangegeven. Vaak kregen de verklikkers een deel van het bezit van hun slachtoffers. Soms kregen ze hun kleren, hun huis, hun baan of zelfs hun echtgenoot. Klikken werd aangemoedigd, zelfs verplicht gesteld. Zonder na te denken maakten ze een held van hem. Maar het was een tragedie want het waren nog maar kinderen. Maar het kwam de regering goed uit. Zelfs de moord op onze kinderen. Iets ergers kan je je niet voorstellen. Waarom kwam het ze goed uit? Het opzetten van de kolchozen ging erg moeizaam, onder zware omstandigheden. De mensen wilden niet meewerken. En na deze tragedie heeft dat veel boeren overgehaald om alles in te leveren om maar in leven te blijven. Zodat je kinderen niet zouden verraden? Ja, zo zat het. Verraad was er in het hele land. Het was een enge tijd. Als Stalin in 1932 de helft van de toch al gereduceerde graanoogst in de Oekraïne opeist voor de export, betekent dat het doodvonnis voor honderdduizenden boerenfamilies. In het voorjaar van 1933 begint de massale sterfte. De boeren eten gras en soep van leer en later werden dat katten, honden, ratten en soms zelfs resten vlees van gestorven mensen. Ondertussen blijft Rusland massaal graan exporteren naar het Westen. Als daar kritiek op komt nodigt Stalin de schrijvers Bush en Bernard uit om zelf te komen kijken hoe de situatie is. In de Times schreef show over dat bezoek. Ik zag in Rusland geen enkel ondervoed persoon. Jong noch oud waren ze soms opgelapt, speciaal voor ons? Waren hun holle wangen opgevuld met stukken rubber? Het is verleidelijk om nu miljoenen Stalin doden later schamper te doen over de goedgelovigheid van Bar Bush' show en die andere westerse intellectuelen. In hun verlangen naar die nieuwe maatschappij en de bijbehorende nieuwe mens waren ze bereid veel van Stalins excessen voor lief te nemen, maar daarin waren ze niet de enige. Ook de meeste Russen zelf bleven geloven dat er een betere toekomst te wachten stond, vlak om de hoek. Je kon in die dertiger jaren misschien nog wel beter in Hitler-Duitsland wonen dan in het Rusland van Stalin. Hitler’s pressie was gericht tegen bepaalde groepen maar een doorsnee Duitser had weinig te vrezen. Stalins terreur daarentegen kenmerkte zich door een totale willekeur. Iedereen kon het doelwit zijn om de meest onnozele reden. Volgend jaar of nog vannacht. Miljoenen Russen werden gedeporteerd miljoenen kwamen om. En dat alles uit naam van de revolutie die beloofd had een eind te zullen maken aan alle ongelijkheid. Niet alleen de Sovjet-Unie maar in heel de wereld. Maar uiteindelijk lijkt het alsof er al die jaren communisme in deze eeuw maar aan één ding een einde hebben gemaakt en dat is aan de behoefte om ooit nog een keer van zo'n ideale maatschappij te durven dromen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16166251 563.562 12970 2020-05-27T07:00:00+00:00 yes no Rusland Sovjet-Unie https://schooltv.nl/video-item/hoe-werd-de-oosterscheldekering-gebouwd-de-bouw-van-een-deltawerk 2024-01-16T10:34:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35874.w613.r16-9.8923e53.webp Hoe werd de Oosterscheldekering gebouwd? | De bouw van een Deltawerk Tussen Schouwen-Duiveland en Noord-Beveland wordt in 1976 begonnen met de bouw van de Oosterscheldekering. In tien jaar is die klaar. Het is Nederlands grootste en beroemdste Deltawerk. Hij sluit de Oosterschelde af bij dreigend hoogwater. De Oosterscheldekering bestaat uit 65 pijlers met daartussen 62 schuiven die natuurlijk allemaal open en dicht kunnen en daarmee de hele Oosterschelde kunnen afsluiten. Schrik niet één zo'n pijler weegt twintig miljoen kilo. En zo'n schuif is wel 25 meter breed. Het is in totaal van begin tot eind negen kilometer lang, waarvan drie kilometer afsluitbaar. De Oosterscheldekering bestaat uit drie delen: het deel dat stroomt bij Hamme, bij Schaar en hieronder bij Roompot, met daartussen twee zandplaten. Dit zijn eigenlijk twee werkeilanden die werden gebruikt bij de aanleg van de kering. Je hebt Roggenplaat en het nog bekendere werkeiland Neeltje Jans. De ondergrond voor de pijlers wordt stap voor stap opgebouwd. Die moet heel stevig zijn, omdat de bodem van de Oosterschelde voortdurend in beweging is. De zeebodem wordt verstevigd door slib weg te baggeren en te vervangen door zand. Hiervoor wordt zelfs een speciaal schip gebouwd. De Mytilus. Die steekt vier enorme stalen trilpijpen in de bodem en trilt de zandkorrels tot op vijftien meter diepte dicht op elkaar. Op deze manier verandert de zeebodem in een vaste ondergrond. Om te voorkomen dat bij een gesloten kering zandkorrels onder de pijlers kunnen wegspoelen, worden matten gebruikt, gemaakt van kunststof en gevuld met zand en grind. Voor het maken van deze funderingsmatten wordt een aparte fabriek gebouwd. Vanuit die fabriek worden de matten op grote drijvende cilinders gerold. Een mat wordt daarna op de zeebodem afgerold door het schip Cardium. Het afrollen van matten in een woelige zee is een lastige en precieze klus. Ze worden bij zo min mogelijk stroming neergelegd. De 65 betonnen pijlers vormen de ruggengraat van de kering. Ze worden gebouwd in drie verschillende bouwputten. Het maken van één zo'n pijler. Dit is een reserve-pijler kost maar liefst anderhalf jaar en om de twee weken beginnen ze met de bouw van een nieuwe pijler. Nou staat zo'n bouwput helemaal vol, wordt onder water gezet en op die manier kunnen de pijlers makkelijk vervoerd worden naar één van de drie stroomgeulen in de Oosterschelde. Een speciaal schip tilt de pijler uit het bouwdok en vaart daarmee naar de stroomgeul. Daar meert het schip af tegen een ponton en plaats de pijler tot op enkele centimeters nauwkeurig op de matten. En ook dat gebeurt weer bij zo min mogelijk stroming. Op deze manier worden alle pijlers in één jaar geplaatst. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16170536 178.965 4487 2020-05-27T09:00:00+00:00 yes no watersnoodramp waterbeheersing Deltawerken https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-afgehakte-arm-in-een-film 2024-01-10T16:04:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35876.w613.r16-9.bcb336e.webp Hoe maak je een afgehakte arm in een film? | Een siliconen namaak-arm met make-up Sydney, zeg het maar. Hoe maak je een afgehakte arm in een film? GEKRIJS HOLLE LACH Bloederig. Ja. Durf je het aan? Ja! Hier naar binnen. Wow. Denk je dat we hier het antwoord kunnen vinden? Ik denk het wel. Jij weet alles van afgehakte armen? Ja, wij maken spullen voor films. Van afgehakte armen en hoofden tot wat er maar gemaakt moet worden. Volgens mij hebben we hem al. Nee, dat is een stukje van een arm. Ik wil heel mijn arm. Je wil je hele arm afgehakt hebben? Dus dit is niet goed genoeg. Nee. Dan moeten we toch aan de bak. Het zijn niet de minsten met wie de aan de bak gaan. Deze jongens hebben ook meegewerkt aan de films van Lord of the Rings. Ik was een van de mensen op set die de make-up heeft gedaan. Hoe cool is dat. Dat is echt vet. Dat is heel erg vet of niet? Ja. Dus jij bent ingevlogen op de set van Lord of the Rings. Nee, ik heb er drieënhalf jaar gewoond. Oh my god. Ik wilde bijna dit doen... Daar staat er nog eentje. Jij ook? Ik zit ook in de film. Ik ben een beetje starstruck. Dit ben ik in de film met heel veel make-up op. Hij heeft mijn make-up gedaan. Dit is echt heel vet. We maken niet zomaar een arm. Waarom heb je een arm nodig. Omdat er een monster is die mijn arm wil afhakken. Gruwelijk. Dat is het antwoord. Dus vandaar. Jij gaat het nu doen? Wat we gaan doen, ik heb een voorbeeldje. We smeren je eerst in met smurrie. Dit zijn hele speciale siliconen die alle details, al je vingerafdrukken, alles helemaal vastlegt. daar overheen maken we een kap van gipsverband. Ze gebruiken dit in het ziekenhuis als je een gebroken arm hebt. En als het goed is komt daar een replica uit van jouw hand. Hoe voelt het? Heel raar. Zijn jullie wel eens bang geworden van jullie eigen maskers? Dat wel. Heel lang hadden we hem hier op de bank liggen. Dan trok je de deur open en schrok je wel even een seconde. Ik heb dat met kleding over een stoel op mijn kamer. Dit voelt een beetje gek. Wat gaan jullie doen? Dit is gewoon lucht. Whoa! Voel je dat hij loskomt? Als het te hard gaat, moet je het zeggen. Ik voel nu wel dat mijn vingers loskomen. Ik zie het hoofdje. Yes! We gaan er nu spul in gooien. Dan in de oven en heb je een arm. Wel mooie tanden. Is het niet heet? Nee, hij is op 50 graden gebakken. Een beetje warm. Wil jij het doen? Ja. De geboorte van een arm. Dat is echt heel raar. Staande ovatie. Wat mis je nog hier? De kleur is nog niet hetzelfde. En we hebben nog geen wond. Wil je nog wonden ergens hebben. Ja, hier. Wat voor wond mag het zijn? Dat je gebeten bent door het monster. Dan gaan we wat gaatjes maken. Van de beet. Het ziet er wel naar uit, Sydney? Ja... Een beetje zonde bijna. Dan moeten we in de wondjes ook een klein beetje doen. Bloed? Dat kunnen we een beetje zo... We hebben hier 99 procent alcohol. Dan wordt het meteen heel vlezig. Verven? Ja, we gaan hem schilderen. Probeer hem overal een beetje te raken. Hoeveel lagen? Als we het uitgebreid zouden doen, denk ik 15 tot 20 lagen. Met allemaal verschillende kleuren. Dan gaan we zorgen voor iets van bloed bij jou in je mond. In mijn mond? Verf in mijn mond? Doe het in je mond en dan spoel je het een beetje door. Zodat het op je tanden komt. Het is echt niet jouw bloed? Nee, het is allemaal nep. Even goed... Voelt heel a-relaxed. Het voelt alsof ik bloed aan het drinken ben. Ik vind mijn eigen bloed wel lekker maar dit is: Waar komt dit vandaan. Sorry... Oh my god... Het is heel vreemd dat het naar menthol smaakt. Je denkt dat het bloed is en dan heb ik liever ijzersmaak. Nu snap ik er helemaal niks meer van. Zullen we het nog een keer proberen maar dan iets dramatischer? Cin cin, je gaat me slaan. Ben je er klaar voor? Wat een mooie dag is dit vandaag. Cheers. Hoe was dat? Nu is hij af. Hij is af! Lekker bezig. Dit is gelukt, maar we moeten ook acteren. Het is een best wel pittig verhaal. Want jij zit opgesloten in een kelder door een moordlustige griezelpsychopaat. En hij wil EEN ding en dat is deze USB-stick... met alle antwoorden op alle Willem Wever vragen die ooit gesteld zijn. Tadaa! KETTINGGERINKEL Geef me die USB-stick. Nee! Dat zeg je nu al weken. Ik ben er klaar mee. Geef mij die USB-stick of ik hak jouw arm eraf. Nee! Dan kies je er zelf voor meisje. Hier komen. Stop! Komen. Zit. Nee! ENGE GELUIDEN Nee wacht jij griezel. Nee! GEKRIJS Ik heb hem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16170539 486.208 1574 2020-06-03T22:00:00+00:00 yes no make-up film https://schooltv.nl/video-item/wie-was-cleopatra-afgeschilderd-als-mannenverslindster 2024-01-09T08:35:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35877.w613.r16-9.8408fdc.webp Wie was Cleopatra? | Afgeschilderd als mannenverslindster Rixt vraagt zich af: Wie was Cleopatra? 69 jaar voor Christus werd in het oude Egypte een bijzonder meisje geboren. Cleopatra. Haar vader was de machtige farao Ptolemeus II. Toen hij overleed, namen Cleopatra en haar broer de macht over. Ze was toen pas 18, maar Cleopatra wilde alleen heersen. Zo zette ze alleen haar eigen hoofd op de Egyptische muntstukken. Door haar opstandigheid werd ze afgezet als farao en verjaagd uit het paleis. Cleopatra was boos. En wilde de macht terug. Ze ging stiekem naar de Romeinse heerser Julius Caesar om zijn hulp te vragen. Om niet op te vallen, verstopte ze zich in een opgerold tapijt. Zodra ze uit het kleed rolde was Caesar meteen onder de indruk van de slimme Cleopatra. Hij besloot haar te helpen en gaf haar de macht over Egypte terug. Nu zonder haar broer. Cleopatra en Caesar trouwden en kregen een zoon. Enkele jaren later werd Caesar vermoord. De nieuwe Romeinse leider Marcus Antonius had veel gehoord over Cleopatra en wilde haar graag ontmoeten. Het was liefde op het eerste gezicht. Niet veel later trouwden de twee. Cleopatra wordt vaak afgeschilderd als de bloedmooie mannenverslinder. Maar volgens onderzoekers was ze helemaal niet zo'n schoonheid. Maar slim was ze zeker. Ze deed wiskundig en medisch onderzoek en kon iedereen betoveren met haar intelligente toespraken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16170541 99.05 10252 2020-06-04T22:00:00+00:00 yes no Romeinen Romeinse Rijk Egypte https://schooltv.nl/video-item/ersin-in-wonderland-in-de-klas-curacao 2024-01-09T15:49:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35878.w613.r16-9.18d69c2.webp Ersin in Wonderland in de klas | Curaçao Curaçao is het tropische broertje van Texel. Je kunt er snorkelen, duiken en in het Nederlands een broodje kroket bestellen. Maar op de stranden waar overdag toeristen liggen, komen ‘s nachts bootjes aan met vluchtelingen uit Venezuela. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16171219 417.44 1194 2020-05-27T22:00:00+00:00 yes no toerisme vluchteling dictatuur https://schooltv.nl/video-item/ersin-in-wonderland-in-de-klas-acapulco 2024-01-09T15:49:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35879.w613.r16-9.8e11931.webp Ersin in Wonderland in de klas | Acapulco, Mexico Acapulco is de op één na meest gewelddadige stad ter wereld. Iedere dag worden er mensen afgeperst en vermoord. En dat terwijl het vroeger de favoriete badplaats van supersterren was. Ersin zoekt de locals op en ervaart hoe gevaarlijk het leven is voor inwoners van Acapulco. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16171224 517.68 835 2020-05-27T22:00:00+00:00 yes no toerisme criminaliteit Mexico https://schooltv.nl/video-item/ersin-in-wonderland-in-de-klas-bethlehem 2025-09-25T13:21:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35880.w613.r16-9.1526abd.webp Ersin in Wonderland in de klas | Bethlehem, Palestina Bethlehem trekt als geboorteplek van Jezus busladingen toeristen. Maar de stad wordt ontsierd door de muur die Israël heeft opgetrokken tussen Israël en Palestina. Ersin spreekt Palestijnen die door de muur zijn afgesneden van hun grond en medische zorg. En hij probeert de muur wat mooier te maken met graffiti. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16171225 559.88 1867 2020-05-27T22:00:00+00:00 yes no Israël palestina https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-terschelling-het-middelste-waddeneiland 2024-01-11T15:36:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35881.w613.r16-9.29fb89c.webp Vroege Vogels in de klas | Terschelling, het middelste Waddeneiland Terschelling heeft zo’n 5000 vaste bewoners, maar in het hoogseizoen wordt dat aantal het tienvoudige als de vele toeristen het eiland bezoeken. Vanaf het begin van de twintigste eeuw zijn de duinen beplant om ervoor te zorgen dat ze massief en stevig zouden blijven. Maar daar wordt nu heel anders tegenaan gekeken. De wind en de zee zorgen ervoor dat het duinlandschap hier constant verandert. En die levende duinen trekken ook nieuwe vogels aan. Dat is goed te zien bij deze afgeslagen wanden waar de oeverzwaluw z’n nesten maakt. In de weilanden van Terschelling groeien verschillende weidevogels op. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16148988 463.6 1523 2020-05-18T22:00:00+00:00 yes no Waddengebied eiland duin vogel https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-dna-verzameld-dna-onderzoeken-bij-het-nfi 2024-01-04T12:43:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35882.w613.r16-9.429e5db.webp Hoe wordt DNA verzameld? | DNA onderzoeken bij het NFI MUZIEK: MISSION IMPOSSIBLE Jullie denken natuurlijk: Diederik, ben je dingen aan het overvallen. Dat is niet aan de hand. Ik ben bezig met DNA. Want zonder dat ik het doorhad, heb ik hier 10-20 sporen achtergelaten. Met behulp van mijn DNA. Het menselijk lichaam bestaat uit 100.000 miljard kleine celletjes. Piepkleine celletjes waar we uit te bestaan. En in elke cel zit het DNA. Dit is het DNA. Het is een soort lange wenteltrap en een gebruiksaanwijzing hoe je in elkaar gezet moet worden. Voor elke persoon is je DNA anders, behalve bij eeneiige tweelingen. Bij ons is het DNA hetzelfde. Daarom lijken we zo op elkaar. Hier bij het Nederlands forensisch instituut krijgen onderzoekers allemaal voorwerpen binnen. Die voorwerpen zijn gevonden op het plaats delict, de plek waar het misdrijf plaats heeft gevonden. Dat kan van alles zijn, bijvoorbeeld kleren kan je aantreffen, een schoen van iemand. Misschien had de dader of het slachtoffer een sigaret gerookt. Bivakmutsen, vaak van de dader. Een mes, een glas... handdoeken, pistool, kan ook. Nog meer sigarettenpeuken. Aluminiumfolie, kussensloop. Je kan het zo gek niet verzinnen. Bij het NFI moeten ze van al die spullen het DNA af kunnen halen. Stel je voor, dit bebloede mes komt binnen bij het NFI. Dan wil je weten van wie het bloed is. Daarvoor moet je dan een DNA-test afnemen. Daarmee wrijven we een beetje over het ding heen. Dat stop je dan in zo'n bakje. Vervolgens knippen we de onderkant ervan af. En dit gaat dan naar het lab om te onderzoeken van wie dit DNA is. Op de plaats delict is ook een bivakmuts gevonden. Deze. Ik hoop niet dat ze erachter komen van wie die is. Volgens mij volgens mij heb ik die opgehad, maar goed, ze gaan onderzoeken van wie deze bivakmuts is. Er kan DNA om de mond zitten van het speeksel, het praten, het rochelen misschien wel. En als er speeksel op zit dan kan je dat pakken... met dit. Dit is een soort plakkertje. Met dit plakkertje ga je over de bivakmuts. Dat ziet nu hier op dat plakkertje. Dat plakkertje kan je vervolgens er afhalen met een pincet. Dat doen we in zo'n buisje. Dopje erop. Nu gaat het naar het lab en dan kijken ze van wie het DNA is. Alsjeblieft. Ga je dat onderzoeken? We gaan ermee aan de slag. Het DNA zit dus in die buisjes. Dat wordt vervolgens in dit enorme apparaat gestopt. Dat maakt er een DNA-profiel van. Het is een samenvatting van je DNA maar dan in ingewikkelde cijfertjes. Voor iedereen zijn deze cijfertjes net even wat anders. Dus als je DNA vindt op een plaats delict, kan je dat vergelijken met een verdachte of iemand die in het verleden wat gedaan heeft. Dan ga je de cijfertjes vergelijken en als ze hetzelfde zijn, dan weet je zeker dat het DNA wat je gevonden hebt, hoort bij het persoon uit de DNA-databank. Is er een match met de gevonden samples? Even kijken. Jazeker, ene Diederik Jekel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16171230 260.842 2657 2020-06-07T22:00:00+00:00 yes no DNA onderzoek https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-als-je-een-pakketje-bestelt-van-de-webwinkel-tot-je-huis 2024-01-04T12:43:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35883.w613.r16-9.1187fe3.webp Wat gebeurt er als je een pakketje bestelt? | Van de webwinkel tot je huis DEURBEL GAAT. GEJUICH EN APPLAUS Jij bent waarschijnlijk iemand die een vraag voor mij heeft. Wat gebeurt er wanneer ik een pakketje bestel. Wat gebeurt er dan daarna? Kom maar eerst even uit. Ik doe eerst een jas aan. Heb je even? Rustig aan jongens... Als jij op de knop drukt om iets te bestellen gaan er metertjes lopen. Wij zijn het kloppend hart van de webwinkel. Hier zien ze precies wat er aan bestellingen binnenkomt en wat er ook weer heel snel uit moet. Ik kijk achterom. Zijn dit algoritme guys? Dit zijn hele slimme jongens. Ja, ze hebben vijf schermen. Oe, een beetje eng. Vanuit hier... sturen ze alles hierachter aan om het in goede banen te leiden. En dat jouw pakketje heel snel thuis wordt bezorgd. Hoe cool is dit Tijn? Vind je het niet cool? Ja echt wel, alles wat je wil zit hier. De headquarters van Santa Claus. Maar dan zonder de rendieren. Ja. Kijk, je hebt echt alle speelgoed. Sinterklaas heeft geen rendieren. Sst, niet doorvertellen. Als we straks op start drukken dan krijgen jullie precies door welke artikelen we moeten ophalen om bij onze klanten te laten komen. Hou jij hem vast. Een soort game. Ben jij goed in gamen? Jawel. Kijk hoeveel spullen. We moeten dit spel hebben. Kijk hoe cool! Deze, hartstikke goed. Supergoed. Zijn dit allemaal bestellingen die echt gedaan zijn? Het ligt op voorraad, we weten door computersystemen... wat al onze klanten bestellen. Dus dit gaat er ook allemaal uit. Volgens mij heb jij deze nu. Die? Ja, de paraplu. Dat is wel hard nodig nu. Hoeveel spullen verkopen jullie op een dag? Echt tienduizenden. En soms 17 per seconde. Een boxershort. Een onderbroek. Komt er ook bij. Nu hebben we alle spullen. Hands together, we hebben het gedaan. Dank jullie wel. Alle producten gaan we nu scannen. Ze worden of de band gelegd... en de machine zorgt ervoor dat ze bij de juiste klant terechtkomen. Leg hem er maar op. Dat gaat snel! Ik dacht altijd dat het magische elfjes waren die kwamen. Het voelt wel een beetje zo. Je hebt het niet door. Het kan ook binnen een uur geregeld zijn. Het gaat heel snel. Kijk eens hier achter. Daar is heel veel speelgoed aangekomen. Je ziet hem daar lopen met al die artikelen. Dit is één klant? Dit is één klant. We hebben het helemaal gesorteerd. Een belangrijke stap. Nu kunnen we het gaan inpakken. Ik heb iets meegenomen. Een speciale doos. Wat goed! Van Willem Wever. Zullen we daar iets instoppen voor deze klant? Deze is wel leuk. Deze vrachtwagen. Stop hem er maar in. Deze persoon krijgt een heel bijzondere doos. Want deze doos heeft ogen. Dus hij ziet mij ook. Hij ziet jou zeker. Het is goed dat hij ogen heeft, we gaan hem op de band leggen. Anders moeten we heel ver lopen naar de sorteermachine. Supergoed. Daar gaat hij. Vanaf hier worden de pakketten gesorteerd op regio. Sommige pakketjes moeten naar Friesland, andere naar Brabant. Mijn pakketje gaat naar Den Bosch. Deze meneer brengt het er met zijn vrachtwagen naartoe. En geloof het of niet, wie staan er al in het sorteercentrum? Joehoe! Joepie! Ons pakketje. Daar is hij. Hij is veilig aangekomen. Ja! We staan hier bij het sorteercentrum pakketten. In Den Bosch. Hier gaan wij onze pakketten sorteren en ook jullie pakketje. Wat gebeurt er met ons pakketje? We hebben een regiogebied. We gaan alle pakketten op regio machinaal over de machines sorteren. Je moet er altijd voor zorgen dat de barcode bovenop zit... of aan de rechterkant. De barcode kan lezen of het pakketje... naar Vught moet of naar Den Bosch. Het volgende pakketje moet weer naar Waalwijk. Dat kunnen ze aan de code zien, daar zit een adres aan gekoppeld. Kijk Tijn, daar gaat jouw pakketje. Mijn pakketje! Daar komt hij al. Kom kom kom! Welkom terug, pakketje. We hebben je gemist. Kom maar... Pak jij hem? Hai. Goed gedaan hoor. Een pakket. Leuk. We hebben er haast mee. Hij moet wel op tijd aankomen. Ik snap het. Dan gaan we hem snel bezorgen. We zullen hem hier veilig neerleggen. Dag! We gaan hem afleveren. Goed zo. Een spannend pakketje. Biggest smile in the universe! Goeiemorgen. Hier is het Willem Wever pakket. GEJUICH Alstublieft. Wat een feest. Geniet ervan meneer. High five Tijn. Niels. Het is gelukt. Het is gewoon goed gekomen. Helemaal goed gekomen. Kom op, we gaan. Weer iemand blij. Houdoe he! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16171231 430.528 1745 2020-06-08T22:00:00+00:00 yes no kopen winkel https://schooltv.nl/video-item/aart-en-pino-gaan-naar-italie-stukje-uit-sesamstraat 2024-01-29T13:57:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35884.w613.r16-9.ca6edc3.webp Aart en Pino gaan naar Italië | Stukje uit Sesamstraat En dat is dan Grietje, en oh en haha, dat is de vos. Heh, wat is dat nou voor een boek? Dat is een Atlas. Wow. Daar staan alle landen van de hele wereld in. Echt waar? Ja, kijk hier heb je Nederland. Ja. En dit is Duitsland. Ja. Dit is Frankrijk. Ja, en dit is Spanje. O, en wat is dat nou voor een land? Dit? Dat is Italië. Ben jij daar wel eens geweest? Ach, zo vaak. Echt? Maar dat is toch heel ver weg? Wel nee, daar loop je zo heen, dat is heel dichtbij. Hoe kan dat nou? Oh je gelooft me niet? Nee. Nou kom maar op, dan gaan we er even heen. Hè? He, he, waar gaan jullie naartoe? Wij gaan naar Italië. Ach, mag ik ook mee? Ander keertje. Ah, waarom nou niet. Daarom niet. Daarom niet. Kom maar mee Pino, deze kant op. Ik vind dit niet eerlijk, ik wil ook mee. Wat zit jij nou te mokken? Pino is met Aart naar Italië en ik mag niet eens mee. Pino is met Aart naar Italië? Maar dat kan niet hoor? Hoe zijn ze? Met de Auto? Nee lopen. Ach joh, lopen? Wat is er aan de hand? Moet je horen, Pino is met Aart naar Italië. Naar Italië? Ja, Aart zei het zelf. Naar Italië, lopen. Lopen! Ja maar dat kan toch helemaal niet. Nee. Ja, die hebben zich natuurlijk gewoon verstopt! Aart! Pino! Kom maar tevoorschijn nu! Ja, joehoe, we hebben jullie allang gezien hoor, kom maar. Nee, nee ze zijn er niet, ze zijn naar Italië. Huh? Wie zijn er naar Italië? Aart en Pino zijn naar Italië, lopen. Haha, ja maar dat kan toch helemaal niet. Nee, maar dat kan helemaal niet, ze hebben zich verstopt. Ja, we gaan ze gewoon eventjes lekker zoeken. Ik help wel zoeken. Kom maar tevoorschijn! We geven het op nu, Pino? Ze hebben zich wel goed verstopt, ik kan niet anders zeggen. Ja heel goed verstopt. Hallo? We geven het echt op nu! Ja ja, hoe nou eens een keertje op met dat gedoe. He! Daar zijn ze, daar zijn ze. Daar zal je ze hebben. Waar waren jullie nou? Naar Italië! Maar dat is toch veel te ver. Het is vlakbij, je loopt er zo heen. En kijk hier. Het bewijs. Ja. Een pizza uit Italië. O, lekker. Jaja, Pizzeria Italiano bij de bushalte. Bij de bushalte ja, dat kan je wel lopen. Ik kom eraan, ik kom eraan. Ja kom erbij. Heerlijk. Mag ik een stukje Aart? Mag ik erbij? Mag ik erbij? O, lekker. Ik heb hier wel zin in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16171232 187.477 1675 2020-06-02T22:00:00+00:00 yes no Italië pizza https://schooltv.nl/video-item/cadeautje-voor-arjan-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-08T13:10:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35885.w613.r16-9.4ed2334.webp Cadeautje voor Arjan | Stukje uit Sesamstraat Dit wordt lachen. Leuk hè. Ja, spannend, Arjan! Arjan, je krijgt een cadeautje. Een cadeautje, o? Ja, je krijgt een televisie cadeau. Een televisie? Nou dat is niet mis. Nee, dat is niet mis. Zit ie in deze doos? Is dat niet te zwaar? Er zit helemaal geen bodem in. Nee, ja, nee die doos dat is de televisie. Ja. En je moet hem natuurlijk wel eerst aanzetten. Maar hoe doe ik dat dan? Dan moet je hier, hier op die knopjes drukken. Ja ja ja. Doe je dat? Oké daar gaat ie. Oh oh, Hallo. Ik ben de omroeper en ik zeg dat het mooi weer is vandaag. Heel mooi weer. En het regent niet. En morgen ook niet. En nou komt Ieniemienie. Oké. Ja nou ik, nou ik. Hallo ik ben Ieniemienie en ik ga een liedje zingen. Lala, lala, lala. Nou dit is leuke televisie zeg. En nu moet jij op het knopje drukken. Ja, ja. Klik. Ja en dan komt nu Tommie. Yes, yes, yes, daar kom ik, daar ben ik. Haha. En ik doe een voetbalwedstrijd. Oh een voetbal, daar ben ik echt dol op. Ja, ja. Tommie heeft de bal. En hij loopt heel hard met de bal. Spannend. Ja, ja, en hij loopt nog harder met de bal, Tommie. En nog harder. En nog harder. En dan. Uh, schiet Tommie een doelpunt. Yes, hoera, hoera. Hier zou ik echt uren naar kijken, echt heerlijk. Ja. Hé, hé, hé! Waar is mijn televisie? Ja, nu is het afgelopen. Ja. Jammer. Ja, we hebben geen zin meer. Nee, we gaan nu even wat anders doen. Dag. Doei, dat was nou eens leuke televisie. Naja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16171234 111.957 639 2020-06-09T22:00:00+00:00 yes no cadeau televisie https://schooltv.nl/video-item/steffie-stip-is-klant-voor-de-band-de-boterhamband 2024-01-04T12:43:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35886.w613.r16-9.f5c404c.webp Steffie Stip is klant voor de band | De Boterhamband En wie is vandaag de klant voor de band? Niet u, niet u, maarrrrr… U! Wat leuk! GEROEZEMOES. Ja. Kom maar gauw hier naartoe, want u bent vandaag de kandidaat voor de Boterhamband; het spel waarin je vier dingen moet onthouden die op de band voorbijkomen. Ah, hallo, met wie heb ik het genoegen? Hoi. Ik ben Steffie Stip. Steffie Stip, je mag met mij de boterhamband gaan spelen. Te gek! Moet ik op de stip gaan staan? Nee nee nee, je mag lekker daar achter gaan zitten. Ah. Ja. Eh eh…. Nee, ze is al weg Berny. Oh. Zit je goed, Steffie? Ik zit heel erg goed! Oke, daar gaan we. Eh, oh, u zit al. Ik start de …. band! Een horloge. (KNIKT INSTEMMEND) Een koekoeksklok. Een stopwatch. (KNIKT INSTEMMEND) En een zandloper. Ah! Ja. Nu wordt het spannend. Kan Steffie Stip al deze dingen onthouden? We hopen het maar. Volgens mij is het niet moeilijk. Jullie weten het thuis toch nog? Aaah, kijk, daar ben je weer. Steffie, wat heb je gezien? Eh... Een zandloper. Een zandloper, dat is helemaal goed, toch Berny? Ja, dat is helemaal goed. Wat is de volgende? Volgens mij een… stopwatch. Een stopwatch! Jazeker! Kijk, daar is ie al! Volgende item! Een horloge, zou dat kunnen? Een horloge, jajaja dat zou zeker kunnen, heel goed! Yep, yep. Ja fantastisch. Nog eentje, Steffie! Enne.. o jee.. Oh. Wat is dit moeilijk.. Kom op Steffie, je kunt het! Eh ja.. ik weet wel dat de vierde ook iets met tijd te maken had, maar wat was het? Kom op kom op, Steffie, roep iets! Ehm..ja ja… Denk aan de tijd! Stilte in de zaal! Ja, eh... eh … eh… Denk nog even goed na. Nee, ik weet het echt niet. Hè, wat jammer. Een koekoeksklok!! Ja. Dat is goed! Een koekoeksklok! Hè! Net op tijd! Sorryyyy….. Sorryyy... (APPLAUS) Haha je hoorde het!/hij ging af. Oooh! Eigenlijk precies op tijd, zeg! En over tijd gesproken, vanaf nu weet je altijd hoe laat het is, want dit is allemaal voor jou! Oh dank je wel Opper! Fantastisch zeg, leuk! (APPLAUS) https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16173134 138.2 1149 2020-06-14T22:00:00+00:00 yes no raden geheugen tijd klok https://schooltv.nl/video-item/waar-worden-inktvisringen-echt-van-gemaakt-keuringsdienst-van-waarde-kort-34 2024-01-04T12:43:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35887.w613.r16-9.c51295c.webp Waar worden inktvisringen van gemaakt? | Perfecte calamares uit de supermarkt Krokante calamares oftewel inktvisringen. De populaire Spaanse borrelhap. Een tijdje ging het gerucht rond dat voor goedkope calamares varkensanussen worden gebruikt. Dit was gelukkig een fabeltje. Maar wat zit er dan wel onder die knapperige korst? Dat blijkt nogal te verschillen. Bij de betere tapasbar vind je onder de paneerlaag verse, elastische inktvisringen. Haal je ze bij de supermarkt, dan tref je een deegachtige substantie aan. Hoe zit dit? Aan de Spaanse costa wordt gefrituurde calamares grofweg gemaakt van wat bloem en een specifiek type inktvis: de pijlinktvis. Wereldwijd zwemmen pijlinktvissen in verschillende maten rond, zelfs in onze Noordzee. Om van pijlinktvis ringen te maken moet je het weekdier eerst ontleden. Je trekt de kop eraf, verwijdert de ingewanden uit het tubevormige lichaam, en spoelt alle inkt eruit. Daarna kun je het witte inktvisvlees in ringen snijden. Haal de ringen door een laagje bloem, gooi ze in de olie en zie daar, je versgefrituurde calamares met rekbare ringen van verschillende grootte. Alleen, hoe kan het dat de calamares in de supermarkt allemaal precies even groot zijn en de structuur in plaats van stug superzacht en deegachtig is. Wat schuilt er onder het goudgele jasje? naast een heleboel ingrediënten die niet uit de zee afkomstig zijn, staat op haast elke verpakking de dosidicus gigas als gebruikte inktvissoort vermeld. De Latijnse naam voor een gigantische inktvis die wel twee meter kan worden. De inktvis wordt gevangen in de noordelijke en zuidelijke Stille Oceaan. Maar hoe maken fabrikanten dan kleine ringen uit die enorme inktvistubes? Dat kan op twee manieren. De ringen worden in plaats van gesneden gestanst uit de grote intkvisfilets. Zo heb je altijd precies dezelfde maat ring. Of verschillende delen inktvisvlees worden fijngemalen waarna andere ingrediënten worden toegevoegd tot zich een deegachtige substantie vormt. Uiteindelijk worden uit dit mengsel perfect en gelijk gevormde ringen geperst, die gelijk het vet in kunnen. Goedkope, voorgevormde ringen om door een ringetje te halen. Ja, mijn vraag aan jou is: wat vind jij van deze inktvissituatie? Laat het hieronder weten in de comments. En als je toch bezig bent met typen, klik dan even op die likebutton. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_16148616 205.16 1670 2020-05-28T13:00:00+00:00 yes no Spanje inktvis gerecht https://schooltv.nl/video-item/ersin-in-wonderland-in-de-klas-guatemala 2024-01-15T10:23:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35888.w613.r16-9.c196151.webp Ersin in Wonderland in de klas | Guatemala Guatemala is een populair backpackland vanwege de prachtige vulkanen. Terwijl toeristen selfies maken met stromend lava, zijn de inwoners van het gebied rond de Fuegovulkaan aan het bijkomen van de vulkaanuitbarsting in 2018. Een dorp met drieduizend inwoners is volledig weggevaagd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16174377 446.08 1197 2020-05-28T22:00:00+00:00 yes no Guatemala toerisme vulkaan https://schooltv.nl/video-item/ersin-in-wonderland-in-de-klas-krugerpark-zuid-afrika 2024-01-04T12:43:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35889.w613.r16-9.421be69.webp Ersin in Wonderland in de klas | Krugerpark, Zuid-Afrika Elke dag gaan hordes toeristen op safari om de big five te spotten in het Krugerpark. Maar er zijn steeds minder neushoorns, want daar wordt op gejaagd door stropers die geld willen verdienen aan de hoorns. Ersin komt erachter dat er elke dag jongens worden opgepakt die uit armoede zijn gaan stropen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16174378 532.24 1933 2020-05-28T22:00:00+00:00 yes no neushoorn Zuid-Afrika jagen dierenbescherming https://schooltv.nl/video-item/ersin-in-wonderland-in-de-klas-medellin 2025-05-28T07:47:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35890.w613.r16-9.a6a85a2.webp Ersin in Wonderland in de klas | Medellin, Colombia Als je aan Colombia denkt, denk je aan Pablo Escobar. In de jaren 80 en 90 van de vorige heerst deze drugsbaron over de straten van Medellín. De populaire Netflix-serie over Escobar is goed voor het toerisme. Ersin onderzoekt of hij bij de inwoners ook nog steeds zo populair is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16174379 408.36 1425 2020-05-28T22:00:00+00:00 yes no Colombia Zuid-Amerika drugs criminaliteit toerisme https://schooltv.nl/video-item/ersin-in-wonderland-in-de-klas-tunesie 2024-01-04T12:43:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35891.w613.r16-9.01c77ab.webp Ersin in Wonderland in de klas | Tunesië Ersin boekt een kamer in het strandhotel in Sousse waar in 2015 een terrorist een bloedbad aanricht. Het strand ligt weer vol met toeristen. Maar lukt het de werknemers van het hotel ook om het leven weer op te pakken na de aanslag? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16174380 434.64 565 2020-05-28T22:00:00+00:00 yes no Tunesië toerisme terrorisme https://schooltv.nl/video-item/ersin-in-wonderland-in-de-klas-vietnam 2024-01-04T12:43:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35892.w613.r16-9.dcf9886.webp Ersin in Wonderland in de klas | Vietnam Als je op wereldreis gaat, kun je haast niet om Vietnam heen. Het toerisme viert er hoogtij. Je zou haast vergeten dat het land van 1955 tot 1975 verscheurd werd door een bloedige oorlog. De Vietnamoorlog kost aan vele Vietnamezen en Amerikanen het leven. Ersin ontdekt dat de littekens van de oorlog nog steeds zichtbaar zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16174381 369.24 2066 2020-05-28T22:00:00+00:00 yes no Vietnam toerisme oorlog https://schooltv.nl/video-item/de-oosterscheldekering-bescherming-tegen-het-water 2024-01-16T15:58:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35893.w613.r16-9.85d8c51.webp De Oosterscheldekering | Bescherming tegen het water De Oosterscheldekering is een onderdeel van de Deltawerken en de Deltawerken is een systeem van dammen van dijken van sluizen en stormvloedkeringen die Nederland beschermt tegen het hoge water. Om een paar van de onderdelen te noemen: de Maeslantkering, de Haringvlietdam, de Brouwersdam, de Grevelingendam en de Oosterscheldekering. Alles is gebouwd tussen 1954 en 1997. De bouw van de Deltawerken heeft dus in totaal meer dan veertig jaar geduurd. In 1953 word Zeeland getroffen door een grote watersnoodramp. De regering besluit om Zeeland en grote delen van Zuid-Holland en Noord-Brabant beter te beschermen tegen de zee. Maar wat gebeurde er precies in 1953? In de nacht van zaterdag 31 januari op zondag 1 februari 1953 gebeurt een ramp in Nederland. Door de combinatie van springvloed en zware storm stijgt die nacht het Noordzee-water tot wel vier meter en 20 centimeter. Op veel plaatsen breken de dijken door en grote delen van Zeeland, Zuid-Holland en Noord-Brabant komen onder water te liggen. De gevolgen zijn verschrikkelijk. Het is een echte watersnoodramp en hier vanaf deze plek kun je goed zien hoe hoog het water toen heeft gestaan. Zo hoog als die bovenste rode streep. Een dikke streep daaronder is het moment waarop de stormvloedkering sluit, want dan al is het te gevaarlijk. En dan was het nog meer dan een meter hoger. Complete huizen kwamen onder water te staan. Bij de watersnoodramp sterven 836 mensen en meer dan 200.000 dieren komen om in het water. Ongeveer 72 duizend inwoners uit het rampgebied moeten voor langere tijd worden geëvacueerd. Het duurt maanden voor het overstroomde gebied weer droog is en de mensen weer terug kunnen naar hun boerderijen, huizen en dorpen. Als die er nog staan tenminste. Het Deltaplan moet ervoor zorgen dat een ramp zoals in 1953 nooit meer kan gebeuren. De Deltawerken beschermen ons land bij storm tegen extreem hoogwater. Tussen Schouwen-Duiveland en Noord-Beveland. Wordt in 1976 begonnen met de bouw van de Oosterscheldekering. In tien jaar is ie klaar. Het is Nederlands grootste en beroemdste Deltawerk. Hij sluit de Oosterschelde af bij dreigend hoogwater. De Oosterscheldekering bestaat uit 65 pijlers met daartussen 62 schuiven die natuurlijk allemaal open en dicht kunnen en daarmee de hele Oosterschelde kunnen afsluiten. Schrik niet één zo'n pijler weegt twintig miljoen kilo en zo'n schuif is wel vijf meter breed. Het is in totaal van begin tot eind negen kilometer lang, waarvan drie kilometer afsluitbaar is. De Oosterscheldekering bestaat uit drie delen: het deel dat stroomt bij Hammen, bij Schaar en hier onder bij Roompot, met daartussen twee zandplaten. Dit zijn eigenlijk twee werkeilanden die werden gebruikt bij de aanleg van de kering. Je hebt Roggenplaat en het nog bekendere werkeiland Neeltje Jans. De Oosterschelde zou eerst door een dam worden afgesloten, maar dit is een uniek natuurgebied. Dankzij het zoute water van zee leven er hier allemaal bijzondere dieren. Vissen leggen hierin eitjes. Je hebt mossel- en oesterkwekerijen en de vogels hebben de zandplaten nodig om op te leven. Zou je dat afsluiten met een dam, dan zou dat allemaal verloren gaan. Daarom werd besloten tot een stormvloedkering. Zo kan het zoute water naar binnen blijven stromen dankzij de beweegbare schuiven en hou je ook het verschil tussen eb en vloed. Goed voor de natuur, goed voor de visserij en de Zeeuwen houden hun voeten droog. Op 4 oktober 1986 is het groot feest. De Oosterscheldekering wordt officieel in gebruik genomen door niemand minder dan koningin Beatrix. Het neerlaten van deze laatste schuif, stel ik de stormvloedkering in de Oosterschelde officieel in gebruik. Vanaf nu kan het water vrij in en uitstromen, maar op een gecontroleerde manier. En als het moet, sluiten we de boel af. En dit is dan de controlekamer. Alle schuiven kunnen hier afzonderlijk worden bediend. Gemiddeld slechts één keer per jaar gaan alle schuiven tegelijkertijd naar beneden. 364 dagen per jaar is er dus eigenlijk niks aan de hand. Maar wanneer wordt er dan besloten dat ze naar beneden moeten? Als de verwachting is dat het water drie meter of hoger komt te staan, dan zeggen ze: ze moeten naar beneden. En dat gebeurt hier. Met één druk op deze knop. Er zijn maar tien mensen in Nederland die dat mogen doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16170538 308.65 17712 2020-05-28T14:00:00+00:00 yes no Deltawerken waterbeheersing watersnoodramp https://schooltv.nl/video-item/letterjungle-de-letter-eu-jeuk 2024-02-01T13:08:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35894.w613.r16-9.e650b51.webp Letterjungle | De letter eu: jeuk Weer fout. Hij lag toch hier ergens? Nu ben jij Pip. Nou. Ja. Wacht even. Wat dan? Ik heb overal jeuk! Nou. Ik zie allemaal beestjes. Joh. Je hebt toch geen vlooien? Oja. Ik ben bang van wel. Hier. Een heleboel! Ik word gek van de jeuk. Dag Jip. Dag Pip. Gaat het een beetje? Ja. Dag Flip. Wat staat er op je shirt? J. eu. K. Als je dat plakt, krijg je jjjeeuuukk. Jeuk. De eu is de tweede letter. Als je goed om je heen kijkt, zie je de eu. In deze bloemen bijvoorbeeld. Of kijk eens goed in het winkelwagentje? En zelf kun je ook een eu maken, met een paar vriendjes of vriendinnetjes. De eu. Ja, weer een. En daar nog een. Lief van jullie hoor jongens. He, ze komen naar mij! En ook naar mij! Ze vinden jullie lekkerder! Nou ga weg, stomme vlooien. He, ik heb geen jeuk meer, haha. Jeuk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16175119 138.52 13341 2020-06-02T22:00:00+00:00 yes no lezen letter woordenschat https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-online-haatzaaien 2025-07-29T14:12:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35905.w613.r16-9.956564d.webp Medialogica in de klas | Online haatzaaien Onderzoek naar hoe op sociale media een geraffineerd spel van haatzaaien en polarisatie is ontstaan en wie daar belang bij hebben. Een spel met online handleidingen waarin staat hoe je je mening kan doordrukken en tegenstanders monddood maakt. Hoe kan het dat complottheorieën, zoals 'omvolking' - linkse politici zouden plan hebben gesmeed om 'originele' bevolking van Nederland te vervangen - steeds meer mainstream worden? Hoe worden media bespeeld hierin mee te gaan? En heeft de journalistiek hier wel een goed antwoord op? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_16135675 676.245 2032-05-12T22:00:00+00:00 3167 2020-05-12T22:00:00+00:00 yes no internet journalist media https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-landschapsarchitect 2024-01-16T10:34:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35906.w613.r16-9.76c20e1.webp Het Klokhuis | Landschapsarchitect Een landschapsarchitect is iemand die gebieden ontwerpt. En dat kan van alles zijn: tuinen, sportvelden, woonwijken, pleinen, maar ook parken. Janouk gaat op pad met Kees. Hij neemt haar mee naar het supergrote Máximapark in Leidsche Rijn, Utrecht. Hoe is het ooit bedacht en wat is het geworden? In de dramascène heeft Marie-Louise kritiek op de tuin van haar minnaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301817 884.52 2175 2020-05-25T12:27:21+00:00 yes no landschap landschapsbeheer https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-voor-en-tegenstanders-van-abortus 2025-07-29T14:12:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35907.w613.r16-9.cfc93d8.webp Medialogica in de klas | Voor- en tegenstanders van abortus Het debat rondom abortus is in 2019 in alle hevigheid opgelaaid. Voor- en tegenstanders halen alles uit de kast om bezoekers van abortusklinieken te overtuigen van hun gelijk. Wie is in deze strijd om de publieke opinie aan de winnende hand? Wat is de mediastrategie van beide kampen? En hoe berichten journalisten over dit onderwerp? Het debat wordt uitgevochten tot op de stoep van de abortuskliniek. Zo deelt de ene actiegroep plastic foetusjes uit, terwijl de andere grote waarschuwingsborden plaatst. 'Medialogica' onderzoekt hoe de verschillende partijen er alles aan doen om met woord en beeld hun gelijk te halen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_16135674 604.117 2032-05-12T22:00:00+00:00 1299 2020-05-12T22:00:00+00:00 yes no abortus mediawijsheid journalist https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-de-verhitte-discussie-over-klimaatverandering 2025-07-29T14:11:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35908.w613.r16-9.503a208.webp Medialogica in de klas | De verhitte discussie over klimaatverandering Het is misschien wel de meest verhitte discussie van het moment: het klimaat. Een discussie vol doemscenario’s en drogredeneringen, drammers en dromers. De een waarschuwt voor miljarden euro’s die nodeloos over de balk worden gesmeten, de ander voorziet een naderende apocalyps. Medialogica onderzoekt hoe feiten het verliezen van emotie met klimaatverwarring tot gevolg. Politici, belangengroepen, journalisten, wetenschappers, scholieren en een bezorgde vastgoedmiljonair nemen elkaars rol over en strooien met cijfers en statistieken. Naar wie moet het publiek luisteren? Welke belangen spelen mee? En door wie wordt de publieke opinie beïnvloed? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_16135671 642.688 2032-05-12T22:00:00+00:00 1229 2020-05-12T22:00:00+00:00 yes no klimaatverandering journalist media https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-hoe-ontstaan-sproeten 2024-04-25T09:16:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35909.w613.r16-9.1184e75.webp Hoe ontstaan sproeten? | Clipphanger De zon is niet alleen een warmtebron! Als je geluk hebt, heeft ze voor jou nog een extraatje in petto: bij blootstelling aan zonlicht krijgt jouw huid een patroon van superschattige kleine bruine vlekjes: sproeten! Sproeten hebben te maken met de aanmaak van melanine. Bij de meeste mensen is dat spulletje gelijkmatig verdeeld over de huid. Als de zon gaat schijnen, worden zij gelijkmatig bruin. Maar bij jou raken de pigmenten juist opgehoopt. En zo ontstaan de sproetjes waar je vriendje misschien ook wel ‘op hoopt’. Sproeten komen vooral voor bij mensen met blond of dat mooie rooie haar. En of het je overkomt of niet, da’s een kwestie van je genen. Dus kijk even naar degenen die jouw familie zijn. En geniet er maar van. Want als het winter wordt en de zon verdwijnt, gaan ook je sproetjes op vakantie. Tot volgend jaar! Allemaal leuk en aardig, maar die sproeten van jou komen wel met een bijsluiter. Jouw huid is namelijk extra zongevoelig. Dat betekent voor jou dus niet te lang in de zon, altijd goed smeren en de zonnebank... die loop je natuurlijk ook straal voorbij. De groetjes van je sproetjes! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16175121 78.12 4622 2020-06-03T22:00:00+00:00 yes no huid zon https://schooltv.nl/video-item/hoe-kan-je-zien-of-een-schilderij-van-van-gogh-is-de-penseelstreken-van-vincent 2024-01-10T11:07:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35910.w613.r16-9.ccdaa2f.webp Hoe kan je zien of een schilderij van Van Gogh is? | De penseelstreken van Vincent Hee! Haai, Tess! Daar ben je. Ja, daar ben ik. Ik ben Tess. Ik ben Nathan. Hallo. Kom gezellig hier hangen met mij. Hoe is het? Goed. Wat heb je bij je? Een schilderij. Tadaaa! Bam! Dus dit is 'm? Ja, dit is 'm. Goed. Wat wil je weten? Of dit een echt Van Gogh-schilderij is. Wat? Van Gogh? Ja. Als dat zo is, dan is-ie superveel geld waard! Oke, Nathan. Er is dus niemand. En eh... Volgens mij ken jij deze man. Ja. Wie is dat? Vincent van Gogh. En wat vind jij zo cool aan hem? Dat hij met streepjes heel mooi schildert. Ja, dat zie je hier wel he, die streepjes? Ja. Het lijkt niet echt op jouw schilderij. Nee. Ik zie geen... Nou, hier een KLEIN beetje streepjes. Maar niet zo veel, he? Nee. En hier, als je heel goed kijkt. Ja. Hoeveel is dit schilderij waard, denk je? Pfff... Een miljoen? Denk je een miljoen? Ja, wel iets in de buurt. Misschien nog wel meer, denk ik eigenlijk. Ja. En we zijn hier nu alleen, dus... M-hm. We zouden hem ook mee kunnen nemen, misschien. Nee, da's diefstal. Haha! Grapje, dat zou ik nooit doen. Kijk. Dit begint er meer op te lijken, toch? Ja. De zee. Ja, de zee. Zullen we hem er even naast houden? Ja. Wat hebben jullie daar bij je? Haai. Hai. Goeiedag. Haai. Goeiedag. Dit is Nathan. Dag, Nathan. Ik ben Teio. Ik ben Nathan. Ik ben Tess, aangenaam. Welkom in het museum. Dank u wel. Dank u wel. Nathan, vertel maar wat het is. Dit is een schilderij. Het lag bij m'n oma op zolder. Ja. En ik vraag me af of hij van Vincent van Gogh is. Want hij is niet gesigneerd. Hij is niet gesigneerd. Dat komt bij Vincent wel vaker voor, dat hij niet gesigneerd is. M-hm. Maar ik kan vrij snel zien dat dit geen Vincent van Gogh is. Oo! Niet meteen vertellen! Ik moet nog heel even bijkomen van deze teleurstelling. Ja. Had je het verwacht, of niet? Ja, wel een beetje. Je ziet het vooral aan HOE het geschilderd is, de manier waarop hij met het penseel eigenlijk over dat doek heen danst. En je ziet het in de kleuren. Die zee heeft een andere kleur dan deze. Ja. Van Gogh beschreef die zee als de kleur van de makreel die ook allerlei mooie groene en blauwe kleuren kan hebben. Dus dat zie je daar een beetje aan. Maar je ziet ook hoe lekker, eh… vet hij met die verf zit te schilderen. Om de techniek van Van Gogh te leren mogen Nathan en Tess in het atelier van het museum een echte nep-Van Gogh maken. Laten we eerst beginnen met een horizon te schilderen. Dus een streep in de verte. En allemaal in de stijl van Vincent? Ja. Nu hebben we bepaald waar de horizon is en we willen van onderaf langzaam naar boven toe werken. Ik denk dat het leuk is om te beginnen met een enorme golf... die neerklapt op het water. Met veel schuim. Ik zie het nog niet zo gebeuren. Je moet wat meer geel pakken. Meer geel? Ja. Oke. Je kan beter Vincent schilderen met streepjes, en vlug. Ja. Dus een neerslaande golf. Lekker dik he, Tess. Haha! Ja, ik doe het lekker dik. Echt goed, hoe dat van jou eruit ziet! Ja. Wat?! Talent. O-o... Zo. Het juryoordeel. Hallo. Hallo! Hallo. Jullie zijn met z'n tweeën aan het schilderen. Kijk nou. Spannend. Potverdorie, zeg. Wat, eh... wat vind je ervan? Dat ziet er lekker vet uit, zeg. Ja. Je hebt heel goed gekeken hoe Van Gogh dat doet. Ja. Kijk hoe blij hij kijkt! Prachtig! Het lijkt me best lastig, als heel veel mensen tegen je zeggen: 'Die schilderijen van jou... Leuk, maar niet zo boeiend.' Om het dan toch elke dag te blijven doen. Zoals Vincent. Vincent heeft dat natuurlijk veel gehoord, dat mensen het allemaal niet zo mooi vonden. En toch overtuigd blijven van jezelf en door blijven gaan, elke dag weer. SPANNENDE MUZIEK Mooie zee. Met veel golven. M-hm. Heel veel 'impasto', zie ik. Impasto? Dat is een moeilijk woord. Impasto is heel dik aangebrachte verf. Dat maakt dat het er heel echt uitziet. Dit is Catrien en zij restaureert dit schilderij van Van Gogh. Ze haalt de bovenste laklaag van het schilderij weg en brengt hem opnieuw aan. Ze weet precies hoe Vincent werkt en gaat kijken hoeveel van Van Gogh Nathan in zich heeft. Dan moet deze even de kast in, want daar ligt het echte kunstwerk. Gaan we doen. Ja. Sorry, Vincent. Ja. Ja. Als jij hem zo vasthoudt, geloof ik er wel meteen in. Jij? Ja. Dat het heel waardevol is. Sorry, Vincent. Zo! En? Wauw! Wat zie je? Allemaal kleuren. Ja? Ja. Volgens mij heb jij in het water de verf vrij goed gemengd, ook. M-hm. Dus dat zijn eigenlijk bijna egale vlakken. Ja. En in het schilderij van Van Gogh, het zeegezicht kun je toch wel meer de enkele penseelstreken zien, he? Ja. Als hij met een schilderij begint, dan kleurt hij wel de vlakken in met dun aangebrachte verf. Maar vervolgens gaat hij daaroverheen werken met toetsjes... en dan gaat hij de voorstelling uitwerken. Zo, jongens. Nathan... Daar is-ie weer, onze man. Ben je veel te weten gekomen? Ja. Ja? Ja. Heb je je schilderij van dichtbij gezien? Ja. Weet je wat ik ondertussen gevonden heb? Nee. Dat schilderij van jou, van je oma's zolder... Het echte schilderij heb ik gevonden. Echt? Het is een nepperd. Ik zal het laten zien. Je weet van wie hij is, dus? Ja, ik zei al: Het lijkt op een schilderij van Mesdag, Hendrik Willem Mesdag. Moet je hier kijken. Hier is het schilderij, in de originele lijst. Wooo! Zie je dat? Top. Top. En nu? Ophangen in het museum? Vind ik een goed idee. Wat denk jij? Ophangen? Dan gaan we hem ophangen in het museum... maar... dan doen we dat in de kantine. Ja? Nee, bedankt. Dan neem je hem mee? Ik dacht het niet, zeg! Dan ga ik nu het koffertje pakken... Precies, we peren hem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16175123 438.528 1861 2020-06-09T22:00:00+00:00 yes no Vincent van Gogh schilderen schilderij https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-goede-cheerleader-act-saltos-en-pyramides 2024-01-04T12:43:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35911.w613.r16-9.9d067b4.webp Hoe maak je een goede cheerleader-act? | Salto's en pyramides COACH: Een, twee, drie, vier, vijf... zeven. Oh my god! Weet je zeker dat je dit wil gaan doen, of niet? Het lijkt me best wel eng. Best wel eng, toch? Maar jij hebt wel iets met cheerleading? Ja. Wat dan? Nou, ik zit erop. En ik vind het heel vet, met al die kunstjes. Ja, precies. Maar zo'n piramide doen jullie nog niet, of wel? Nee. Oke. Maar je hebt wel een belangrijke vraag? Ja. Wat is je vraag dan? Hoe maak je een goede cheerleadingact? Oke. Ik ben bang dat zo'n piramide daar wel bij hoort. Ja. Durf je het aan? Ik weet het niet. We gaan het samen doen, oke? Kan je de grond aanraken? Oke, ja. Zie je, je bent nu al beter dan ik. Dus dit gaat helemaal goedkomen. Hai. Hai! Dit is de ster van de show. Hai. Margreet. Ik ben Roos. Ik ben Tess, hallo. Jij hebt echt hele grote armspieren. Dank je, haha! Hoort dat bij cheerleading? Moet je sterk zijn? Ja, vooral de dames onderop, die de 'flyers' omhoog moeten gooien. Daar is flink wat kracht voor nodig. Flyers, dat zijn mensen, he? Ja. Het zijn de jongste dames in ons team, die klein en het licht zijn, die omhoog gaan. Die gaan vliegen. Jij bent ook nog best wel licht, volgens mij. Ja. Dus het zou kunnen dat jij gaat vliegen. Even voor degenen die het niet weten: Wat is cheerleading? Cheerleading is eigenlijk een combinatie van acrobatiek, dans, turnen, mensen in de lucht gooien... Veel meer dan alleen de kostuums en de yells? Ja, veel meer dan alleen met de poms in de handen de yell doen en eh... nou ja, hoe mensen het kennen: Andere sporten aanmoedigen. Wij doen echt de wedstrijdsport. We doen wel een yell VOOR onze routine. Maar daarna komt een routine van 2,5 minuut, waarmee we moeten knallen... de mensen de lucht in moeten gooien, enzovoort. Wat is precies de bedoeling? De bedoeling is dat Roos mee gaat doen in onze yell en routine. En dan gaan we straks voor het echie. Oke. Waar gaan we het doen? We hebben straks een optreden in Zwolle. Wacht, eh... met echte mensen in het publiek? En een soort van... Is het een echte plek met mensen? Ja, er is daar een basketbalwedstrijd, vanmiddag... en in de pauze gaan we optreden. Oke. Is dit een droom voor je, of een nachtmerrie? Of ergens ertussenin? Eh... Ertussenin. Ertussenin, haha! Roos, jij mag wel eerst even bij deze dames hier gaan starten. Gezellig! Kijk eerst even naar wat Caitlin doet. En dan kijken we of jij het daarna na kan doen. Echt? Dat ze meteen gaat vliegen? Ja. Durf je dat? Aa! Hahaaa! Zullen wij even gaan kijken en dan gaan proberen? Oke. Eh, doe maar gewoon even een 'prepping'. Je moet heel goed spanning houden, in je lichaam. Dus je moet precies weten waar alles is in je lichaam: Zijn m'n benen gespannen, zijn m'n armen strak? Ook als je omhoog gaat, moet je je lang maken en omhoog duwen... zodat je jezelf eigenlijk zo licht mogelijk maakt. Hebben jullie wel 'ns iets gewonnen? Ja, we zijn al drie jaar Nederlands Kampioen. Afgelopen EK werden we vierde en op het WK werden we achtste. Wauw. Ja. Dat is niet slecht, he? Dat is niet slecht. En misschien wel jouw toekomst. We gaan het meemaken. Ja. Dan telt Hilde 'vijf, zes, zeven, acht'... dan ga je op 'een, twee' naar beneden en op drie mag je je helemaal lang maken. Geef maar je voet. En die andere. Andere voet erbij. Let op je houding. Benen bij elkaar. En de schouders vasthouden. Vijf, zes, zeven, acht. Een en sta. Helemaal lang maken. Woehoe! Lang! Dan mag je helemaal naar voren kijken. Yes. Armen langs je oren. Zo omhoog. Ja, goed zo. Gaan we dezelfde weg terug. Vijf, zes, zeven, acht. En pak de schouders weer. Goed zo. DE ANDEREN KLAPPEN Aaa! Yes, girls! Goed, man! Girl power hier, gewoon! Lekker! High five, man! Hoe was het? Vet. Ja? Voelde het goed? En was het spannender dan je dacht? Minder spannend. Minder spannend, dus we willen eigenlijk meer. Nou, misschien even een saltootje? Dit klinkt wel heel intens. Ik zou 'm even vanaf hier pakken. Dus je begint hetzelfde. Je geeft één hand aan Hilde. Vijf, zes, zeven, acht. Kijk, dan gooien ze je op... en vang. Zag je dat? Alleen dan in de lucht. Ja, maar we moeten niet overmoedig worden, he. Haha! Ik hou van deze sfeer, deze energie, maar ehm... wil je eerst even wat water? Even nadenken? Ja. Kom, we gaan even wat water drinken. Wij zijn zo terug. Yes. Weet je wat ik denk? Jij hebt eigenlijk al twee hele spannende dingen gedaan, dus je moet je er wel goed bij voelen. Ja. En wat denk je? Ik denk dat ik het toch iets te spannend vind. Ja. En dat begrijp ik helemaal. Hier, ze hebben alleen heet water. Een... drie... vijf... zeven. Oeh! Haha. Goed overleg. Kom, we gaan terug. Heb je andere ideeën, Margreet? Ehm... ja. In plaats van een salto kunnen we 'afgooien tot cradle'. Daar zit wel weer een vluchtfase in. Dus ze laten je even los, maar ze vangen je daarna weer op. Ja. Ja? Maar niet over de kop? Het is niet over de kop, nee. Top. Vijf, zes, zeven, acht. Staan. Helemaal lang maken, lang lang lang. Goed zo. Oeh! Vijf, zes, zeven, acht. een... drie... Wahahaaa! Supertrots! Knuffel! Hoe voelde het? Vet. Ja, was het vet? Lekker. Een... drie... vijf... zeven. Een... drie... vijf... O, mijn god. Wat intens! We doen een staart? Ja, alleen ga je hem wel touperen zodat-ie hoger op het hoofd komt. Oke. Doet het pijn? Dan moet je schreeuwen, ja? Ja. One, two, three... ALLEN: FCS! LUIDSPREKERSTEM: En dan ziet u voor u staan, uit Heerenveen: The Frisian Cheer Stars aangevuld met Roos: De jongste aanwinst van deze club. Uw aandacht voor The Frisian Cheer Stars uit Heerenveen. MUZIEK MET EEN STEVIGE BEAT. PUBLIEK JOELT EN KLAPT. Oh my god, je hebt het gedaan! Hoe was het? Leuk! Ze deed alles supergoed, of niet? Ja, echt supergoed gedaan! Niet normaal! Net in het team en we hadden het gewoon NIET door. Ik ben zo... ik was zo zenuwachtig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16175124 475.797 3970 2020-06-10T22:00:00+00:00 yes no sport dansen turnen acrobatiek https://schooltv.nl/video-item/welk-cijfer-komt-er-voor-de-1 2024-01-30T13:49:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35912.w613.r16-9.dca03f1.webp Welk cijfer komt er voor de 1? | Het cijfer van de dag Voor het geheime cijfer van de dag is hier zoals altijd: Pi R. Kwadraat! Dankuwel! Nou, we zijn benieuwd Pi. Wil je een tip? Ja natuurlijk, zo heb ik geen idee welk cijfer er onder het doek zit! Let op! A-kwadraat + B-kwadraat, geef mij een tip om welk cijfer het gaat! En weet je het al? Oei…deze is lastig. Heb je nog een aanwijzing? Eh…eigenlijk niet. Ja maar, er komt toch altijd nog een cijfer aan de andere kant van het doek? Ja, maar vandaag niet. Waarom niet? Omdat het niet bestaat. Oh, nou dan weet ik het echt niet. Kun je niet iets anders verzinnen Pi, een tweede tip? Ik ga het proberen! A-kwadraat + B-kwadraat, geef mij een tip om welk cijfer het gaat! Ja, nu weet ik het! Nul! Ja! Nul! Het cijfer van de dag is 0! Een 0 is niets, het lijkt een beetje op de letter o, dat is tenminste iets. Het cijfer van de dag is nul. Nul! Een cijfer om te onthouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16175135 107.12 7073 2020-06-07T22:00:00+00:00 yes no getal raden https://schooltv.nl/video-item/welk-cijfer-komt-er-na-de-0-en-voor-de-2-het-cijfer-van-de-dag 2024-01-30T13:48:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35913.w613.r16-9.95107ed.webp Welk cijfer komt er na de 0 en voor de 2? | Het cijfer van de dag Ga er maar eens goed voor zitten allemaal, want hier is het geheime cijfer van de dag met Pi R. Kwadraat! Jahoor! Pi R. Kwadraat, vertel, wat is het geheime cijfer van de dag? Nou, dit is het geheime cijfer van de dag. Oh. Ja. Daar schieten we niet veel mee op. Hoezo niet? We willen weten welk cijfer het is! Een 3, een 8 of een 5. Wat is het? Let op! Hier komt een aanwijzing. Muziek! Kom maar op, jongens! A-kwadraat + B-kwadraat, geef mij een tip om welk cijfer het gaat! Zo! Nu weten jullie het natuurlijk meteen. Ehh….nou. Je weet het niet? Ik vind het nog een beetje ingewikkeld Pi. Dan komt hier de tweede aanwijzing. Tadaa! 1! Het is de winnaar! Ja, dat is de nummer 1. 1 neusje en 1 mond, die heeft toch iedereen. Ze zitten samen in 1 hoofd, zo zijn ze niet alleen. Het cijfer van de dag is 1. 1! Een cijfer om te onthouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16182006 92.24 3026 2020-06-21T22:00:00+00:00 yes no getal raden https://schooltv.nl/video-item/cleanlabel-e-nummers-onder-andere-naam-op-het-etiket-keuringsdienst-van-waarde-kort-35 2024-01-04T12:43:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35914.w613.r16-9.be0e30b.webp Wat is clean labeling? | Geen E-nummers maar natuurlijk klinkende ingrediënten op het etiket Sommige consumenten zien liever geen E-nummers in hun eten. Alleen is het vaak lastig produceren zonder. Dar heeft de industrie een oplossing voor bedacht: zuiver het etiket van E-nummers of chemische termen door gezond klinkende alternatieven en zie daar: een cleanlabel! Waarom eigenlijk? De plantaardige E-nummervervangers bevatten vaak exact dezelfde stoffen als de E-nummers en zijn niet per se gezonder. E-nummers zijn door de EU goedgekeurde en streng gecontroleerde stoffen om de eigenschappen van voedingsmiddelen te veranderen. Denk aan conserveermiddelen, kleurstoffen en smaakversterkers. Een bekend E-nummer is E250, natriumnitriet oftewel kleurzout. het geeft een mooi kleurtje aan grijzige chipolataworstjes, rundergehakt en cervelaat. Maar het wordt voornamelijk gebruikt als conserveermidel dat je vlees beschermt tegen de gevaarlijke bacterie clostridium botulinum. Een probleempje: consumenten vinden E-nummers onduidelijk en vooral niet zo aantrekkelijk klinken. Daarom is clean labeling in het leven geroepen. Dat is etiketteren met natuurlijk klinkende ingrediënten. Dus: wil je je vlees conserveren, gooi er dan wat snijbietextract bij. Of heb je nog wat bindmiddel nodig voor je schnitzel? Voeg dan wat bamboevezel toe. Dat klinkt misschien gezonder dan een E-nummer, maar het verschil zit puur in de naamgeving. De bindende chemische structuur is namelijk vaak exact hetzelfde. Bovendien zijn natuurlijke vervangers een stuk lastiger te controleren op werkzame stoffen dan gewone E-nummers. Oftewel: met mooi klinkende verkapte chemicaliën in je slavink schiet de consument tot nu toe weinig op. Maar mijn vraag aan jou is: hoe dek je over E-nummers nu je dit weet? Laat het weten in de comments en druk gelijk even op die like-button. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_16174725 163.6 2268 2020-06-03T13:00:00+00:00 yes no voedsel conserveren https://schooltv.nl/video-item/de-spaanse-burgeroorlog-spanje-onder-generaal-franco 2024-01-04T12:43:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35915.w613.r16-9.34831dc.webp De Spaanse burgeroorlog | Spanje onder generaal Franco Spanje had het ongeluk in een burgeroorlog te raken op het moment dat overal in Europa de spanningen tussen links en rechts tot een kookpunt waren gekomen. De burgeroorlog werd de eerste grote confrontatie tussen de nieuwe Europese ideologieën, en dan met name tussen het fascisme en het socialisme. Het kost de Spanjaarden vandaag de dag nog steeds moeite om over die broedertwist te spreken. En men zwijgt liever dood. U kent de bijbelse uitdrukking: wie omkijkt, verandert in een zoutpilaar. En dat geldt soms ook als het jezelf aangaat. Niet in historisch opzicht, maar op het persoonlijke vlak. Ik ben familie van een slachtoffer van geweld maar ik hoef niet te weten wie de schuldigen zijn. Wat heb ik daaraan? Wat win ik daarbij? Het was oorlog. Er heerste barbarij. De jaren '30 in Europa waren gewelddadig. Ik vind het belangrijk dat de slachtoffers die onrecht is aangedaan, erkenning krijgen. Maar ik wil niet in een neerwaartse spiraal terechtkomen. Zo is het mogelijk dat zeventig jaar na de burgeroorlog er nog steeds onzichtbare scheidslijnen door elk, dorp door elke stad in Spanje lopen. Iedereen weet wie bloed aan de handen heeft, maar niemand praat erover. De meeste boeren en arbeiders leefden voor het uitbreken van de burgeroorlog in pure armoede. De macht en rijkdommen van het land waren in handen van grootgrondbezitters en industriëlen. Het leger en de kerk. Onder invloed van socialisme, anarchisme en andere geïmporteerde ideologieën, namen de spanningen hand over hand toe. De republiek, uitgeroepen in 1931, beloofde een einde te maken aan de sociale ongelijkheid van het land. Conservatief Spanje zette de hakken in het zand. Voor de onderklasse ging de hervormingen juist niet snel genoeg. Er volgden jaren vol politieke onrust en geweld. Ook vertegenwoordigers van de kerk. Volgens links 'onderdrukkers van het volk' waren hun leven niet zeker. In 1936 zijn er de laatste vrije verkiezingen. Tot schrik van de nationalisten willen de linkse partijen verenigd in het Volksfront. Een groep generaals, waaronder de latere dictator Francisco Franco, moet op 18 juli 1936 een greep naar de macht. Die coup slaagt slechts gedeeltelijk. Grote delen van het land blijven onder bewind van de wettige linkse regering. De burgeroorlog zal van een ongekende wreedheid zijn en zal drie jaar lang de Spaanse aarde rood doen kleuren. De slachtoffers van de oorlog zijn niet allemaal gelijk. De doden aan nationalistische zijde worden al sinds het einde van de oorlog in 1939 geëerd. De nazaten van de Republikeinse slachtoffers weten tot op de dag van vandaag zelfs niet eens wat er precies met hen gebeurd is. We gaan op pad met Emilio Silva, televisiejournalist, maar vooral de man die in zijn eentje een burgerbeweging in gang heeft gezet die de lichamen van dit soort vermisten opspoort. Emilio heeft ons meegenomen naar de voormalige frontlijn bij Madrid, waar de wettige linkse regering zetelde en waar loyale troepen zich verbeten verzetten tegen de dreigende dodelijke omsingeling door opstandelingen-leger van Franco. Vanuit Sevilla klinken de beruchte radioboodschappen van generaal Queipo de Llano, die geen enkele twijfel laat bestaan over het lot van iedereen die de rechtse staatsgreep van Franco niet ondersteunt. Voor ieder slachtoffer van rechts zullen er tien levens geëist worden aan de linkerzijde. Ze hebben twee broers van mijn moeder vermoord. En nog een vrouw. Er zijn die dag meer dan 30 mensen gefusilleerd. De meesten liggen hier in het massagraf. Weggemoffeld. Een van mijn ooms is hier net buiten de muur begraven, want hij wilde niet biechten. En de ander heeft wel gebiecht zodat hij bij zijn moeder kon liggen. Ik kan ze niet vergeten. Ik weet dat het allemaal achter ons ligt, maar die herinnering blijft me achtervolgen. Vanwege het verdriet en het onrecht. Je mocht niet eens de straat op. Als je hun muziek hoorde, moest je met je arm omhoog gaan staan. Als je Cara al Sol hoorde, en je bracht de groet niet, dan dwongen ze je. Emilio stuurt ons terug naar het zuiden. Van het schuldige landschap rond Madrid, naar dat rond Malaga. In het buitenwijk, op de begraafplaats San Rafael is sinds 2006 een team archeologen bezig met het opgraven van duizenden doden zonder naam. Slachtoffers van Franco. Hier zouden volgens de meest recente naspeuringen 4200 gefusilleerden liggen, waarvan er nu 1142 zijn opgegraven. Het lijkt wat vreemd dat deze opgravingen nu pas plaatshebben. Franco is immers al meer dan dertig jaar dood. Maar Emilio vertelde dat er al eerder in het verleden werd gegraven, in 1979. Na de eerste gemeenteverkiezingen na Franco, waarbij de voorheen clandestiene linkse partijen een klinkende overwinning haalden. Ik heb hier een boek. Toen de langverwachten politieke verandering er toch was gekomen, waren er nabestaanden die... Ik heb hier een foto. Dit zijn nabestaanden bij twee kisten met stoffelijke resten. Ze gingen op zoek naar slachtoffers. Dat gebeurde steeds vaker, zoals 20 jaar later door ons. Maar daar kwam plotsklaps een eind aan op 23 februari 1981, toen luitenant-kolonel Tejero met zijn pistool het parlement binnenviel en 'mond dicht, allemaal' riep. Dat deed velen onmiddellijk terugdenken aan de Franco-periode. Uit vrees voor een nieuwe dictatuur deden ze er het zwijgen toe. Mond dicht, allemaal. Iedereen liggen! De mislukte coup was destijds overal op de televisie te zien. Het leek toen vooral een schertsvertoning, een wanhoopspoging van een paar gefrustreerde militairen. Wie had kunnen denken dat het effect ervan zo groot zou zijn dat Spanje nog dertig jaar verstijft zou blijven van de schrik. Of het met opzet zo gelaten is of niet, maar de kogelgaten zitten er nog steeds. Dit was een boodschap aan de mensen hier die politieke verandering wilden. Het was de tijd van demonstraties bij de huizen van Franco's pistoleros. Er waren plannen voor een comité om de misdaden van het franquisme te berechten. Toch heerste ten tijde van de couppoging nog heel veel latente angst. Je zou denken dat er een generatie opstaat die over de verschillen tussen rechts en links, wat voorheen nationalisten en republikeinen waren, kan heen stappen en de wandaden van hun ouders en grootouders onder ogen wil zien. Zoals bijvoorbeeld in Duitsland is gebeurd. Het is inmiddels te laat voor een Neurenberg-proces of een waarheidscommissie. Het wachten is op een generatie voor wie het eindelijk lang genoeg geleden is. Die eenvoudig de waarheid wil weten. Niets anders. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16171233 535.21 4269 2020-06-03T15:15:00+00:00 yes no Spanje oorlog dictatuur https://schooltv.nl/video-item/mijn-juf-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-02-01T13:08:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35916.w613.r16-9.f033800.webp Mijn juf | Liedje uit De Boterhamshow Het is vandaag een bijzondere show want vandaag hebben we een hele jonge zanger te gast. Een applaus voor Bobby! Kom maar gauw aan tafel. Hoi! Jij moet eigenlijk zo naar school toch? Ja, maar ik mocht eerst hierheen. Want jij hebt een lied geschreven voor iemand die heel belangrijk voor je is, en dat is…m’n juf. Je juf. En ze zit hier ook he. Ja, daar. Oja. We zijn benieuwd. Ga maar snel naar het podium Bobby. Hier is Bobby met het lied ‘mijn juf’. De ene die is veel te streng De ander is juist heel erg suf Er is er echt maar een de leukste En dat is mijn juf Ze is altijd zo lief voor mij Wil altijd weten hoe het gaat En niet alleen maar tijdens schooltijd Maar ook ’s avonds laat Soms komt ze op visite Dat is altijd weer genieten Iedereen ontdooit En dan maakt m’n vader grapjes en dat doet ie anders nooit Mijn juf is de allerleukste Geloof mij nou maar Geen betere juf bestaat er Ik weet zeker want zelfs m’n vader Is helemaal dol op haar Mijn moeder kent mijn juf niet goed En dat is jammer, dat is pech Want telkens als mijn juf er is Is zij toevallig weg Laatst moest mam op zakenreis Dan is het thuis best stil altijd Gelukkig zat toen elke dag mijn juf aan het ontbijt En is zij op visite Is het altijd weer genieten Iedereen ontdooit En dan maakt m’n vader hapjes en dat doet ie anders nooit Mijn juf is de allerleukste Geloof mij nou maar Geen betere juf bestaat er Ik weet zeker want zelfs m’n vader Is helemaal dol op haar Helemaal dol op haar! Jaa! Mooi hoor Bobby. Ja, is een hele leuke juf. Dankjewel Bobby. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16183588 145.84 7090 2020-07-02T22:00:00+00:00 yes no school zingen https://schooltv.nl/video-item/oma-dekker-maakt-alles-lekker-te-gast-in-de-boterhamshow 2024-01-04T12:43:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35917.w613.r16-9.7c569e3.webp Oma Dekker maakt alles lekker | Te gast in De Boterhamshow Hier aan tafel oma Dekker. Ze heeft een kookboek geschreven. Het heet: Alles lekker met oma Dekker. Oma Dekker, van harte welkom. Dank je wel, jongen. Als ik het goed begrepen heb, zegt u eigenlijk dat alles lekker wordt met uw recepten? Dat klopt. Het gaat er namelijk helemaal niet om wat je klaarmaakt, maar hoe je iets klaarmaakt. Ja, oké, maar sommige dingen lust je toch gewoon niet? Niet als ik ze klaarmaak. Ik had begrepen dat jij bijvoorbeeld geen spruitjes lustte? Ja. Spruitjes vind ik al m’n hele leven hartstikke vies. Ik zou willen zeggen, eet smakelijk lieverd. O nee. Ik lust dit echt niet. Probeer het nou maar. Vooruit, eentje dan, omdat u mijn gast bent. Nou? Dit is… Huh? Wacht ‘s even... Dit is… hartstikke lekker! Alles is lekker met oma Dekker. Hoe kan dat nou? Ik kook ze altijd in een klein beetje suiker. Volgende bordje, Berny! Coming up. Wie lust er geen spercieboontjes? Me, yuck. Kijk ‘s knul. Deze zijn speciaal voor jou. Eentje dan. Agh.. Vies? Dit is yummy! Ik heb nog nooit zoiets lekkers geproefd! (VERBAASD) He?! Gewokt met een klein beetje boter, wat kaneel en suiker. U kookt alles met suiker! Zo kan je zelfs poep lekker maken. Nou, leuk dat je d’r over begint. Eh… Berny? Kijk. Vanmorgen heb ik dit klaargemaakt. Getsie! Dit meent u niet. Het gaat erom hoe je het klaarmaakt, he? Nou laat es proeven. Hoe haat toch niet echt… Mmmmm! Verrukkelijk hoor. Goed gelukt. Gatsie! Ik heb ‘m gemaakt… van ontbijtkoek! Ontbijtkoek? (LACHT) Ja! Hij is heerlijk. Probeer maar, Opper! Mmmm! Hij is inderdaad geweldig! (LACHT) Ik zou heel graag mijn volgende kookboek aan jou willen opdragen, mag dat Opper? Dat zou een eer zijn! Hoe gaat het heten? Alles helemaal Opperdepop. Wow, haha. Dames en heren, oma Dekker! (APPLAUS) https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16183589 121.28 1529 2020-06-10T22:00:00+00:00 yes no eten koken https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-hyperloop 2024-01-04T12:43:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35930.w613.r16-9.2088a50.webp Het Klokhuis | Hyperloop Wil je in een half uur van Amsterdam naar Parijs? Vanaf 2030 kan dat met de Hyperloop, een karretje dat met 1000 km/u door een buis wordt afgeschoten. Sosha onderzoekt waarom er geen lucht in de buis mag zitten en hoe de sterkste magneet ter wereld de Hyperloop door de buis laat zweven. De vrachtwagenchauffeuses zijn bang dat ze klem komen te zitten in de Hyperloopbuis. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1283423 860.568 2888 2020-06-16T17:00:00+00:00 yes no reizen vervoer https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-veilige-dijken-1 2024-01-04T12:43:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31756.w613.r16-9.fb4a94c.webp Het Klokhuis | Veilige dijken Klimaatverandering zorgt ervoor dat het méér en héviger gaat regenen. Meer regen betekent dat er ook meer water wordt aangevoerd via de zee en de grote rivieren. Daarom is het extra belangrijk dat de dijken sterk zijn. Maar hoe doe je dat en waar let je op? Nienke gaat op pad met dijkinspecteur Adrie. Een extra probleem voor de dijken is de muskusrat. Hij graaft gangen onder de grond waardoor er holen in de dijken ontstaan. Dat kan leiden tot overstromingen. Muskusrattenvanger Arjan neemt Nienke mee op inspectie. De Dos Hermanos zingen en rappen over de dijken in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1283425 903.816 6104 2020-06-18T17:00:00+00:00 yes no dijk klimaatverandering https://schooltv.nl/video-item/ruzie-met-lucy-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T12:43:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35932.w613.r16-9.876989e.webp Ruzie met Lucy | Liedje uit De Boterhamshow Twee vriendinnen. Echt niet. nee, niet meer. Oh en daarom staat er ook een muurtje tussen jullie in. Ja, ik hoef Lucy niet meer te zien. En ik hoef Roos ook niet meer te zien. Duh. Maar waarom dan niet? Ik heb ruzie met Lucy. En ik ben boos op Roos. En hoe is het zo gekomen dames? Ik speel niet meer Lucy Want met Lucy heb ik ruzie En dat komt door wat ze gisteren na de pauze allemaal zei Ze zei in de klas: wat heb jij een gekke tas Toen liep ik weg want zij was dus onaardig tegen mij Ik ging naar Kyra en met Jackie en Samira hebben wij toen met zijn vieren in een hoekje overlegd Ook zij waren boos en ze zeiden: weet je Roos? Lucy is gewoon jaloers En daarom heeft ze dat gezegd Toen zei Jackie: ze is zelf gewoon een gekkie Dat moet je haar gaan zeggen Zet dat gekkie op d’r plek Dus ik ging erheen en ik zei meteen: Lucy jij bent gek! Dus nu heb ik ruzie Ruzie met Lucy Vroeger toen speelden wij vaak met elkaar Maar nu heb ik ruzie Nu zie ik Lucy nooit meer Ik speel nooit meer met haar Dan wil ik ook nog wel even wat zeggen hoor, komt ie: Ik speel niet meer met Roos Want op Roos ben ik boos Want die zegt dat ik gek ben en dat ben ik helemaal niet Dat kan je niet verzinnen want we waren toch vriendinnen En serieuze vrienden doen elkaar toch nooit verdriet? Nancy en Marleen vinden haar gewoon gemeen En ook Mascha en Natascha zijn ook woedend nu op Roos Voor mij is het klaar, ik speel nooit met haar Want ik ben dus ontzettend boos op Roos Vroeger toen speelden wij vaak met elkaar Zo boos op Roos Nooit meer, ik speel nooit meer met haar Nou, ik ook echt niet meer met haar Dus nu heb ik ruzie Ruzie met Lucy Vroeger toen speelden wij vaak met elkaar Maar nu heb ik ruzie Nu zie ik Lucy nooit meer Ik speel nooit meer met haar Ik wil helemaal niet met jou samen zingen. Ik ook niet met jou. Want jij zegt dat ik gek ben. Omdat jij zei: wat heb je een gekke tas. Zei ik helemaal niet. Wel. Ik zei: wat heb jij een te gekke tas. Een te gekke tas? Ja, ik vond hem heel mooi. Ik vond hem te gek. Ik heb geen ruzie Nu zie ik Lucy Heel graag, ik speel heel graag met haar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16189943 149.84 3876 2020-07-09T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen vriendschap https://schooltv.nl/video-item/het-nee-lied-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-02-01T13:07:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35933.w613.r16-9.4cfb580.webp Het nee-lied | Liedje uit De Boterhamshow Ja, we gaan naar een liedje luisteren! En dat liedje wordt gezongen door niemand minder dan drs. Nee. Welkom drs. Dankjewel. Heeft u zin om het liedje te zingen? Nee. Dan kunnen we het misschien beter overslaan. Nee. Maar waarom zegt u dan dat u het niet wil zingen? Omdat ik drs. Nee ben. Ik kan allen maar nee antwoorden. Hoe zegt u dan ja? Nooit. Maar wat nou als het antwoord ja is? Dan moet je de vraag anders stellen. Hoe dan? Bijvoorbeeld zo heb je geen zin om het liedje voor mij te zingen? En dan zeg ik nee. En dan heb ik niet geen zin, dus heb ik wel zin. Aha. Het wordt dus geen leuk liedje. Nee. Zullen we dan maar niet gaan beginnen? Nee! Als ik mijn kamer op moet ruimen Als ik stoppen moet met duimen Als ik mee moet op visite Als ik bloemkool krijg of bieten En je vraagt aan mij: is dat een goed idee? Dan zeg ik nee, nee, nee Als ik met voetbal heb verloren Als mijn zadel is bevroren Als de meester mij een beurt geeft Als er kauwgom aan mijn shirt kleeft En ze zeggen: is alles nog oké? Dan zeg ik nee, nee, nee Nee is heel mijn leven al mijn thema Ik eet graag een di-nee in restaurants Als ik naar bed ga dan draag ik py-neema En ik zing in het Nee-derlands Dus zing maar mee op de tv of de wc: Nee, nee, nee Nee, nee, nee, nee, nee Nee, nee, nee Jahoor! Fantastisch! Vonden jullie het ook een geweldig lied? Nee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16189944 128 3418 2020-07-16T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen taal https://schooltv.nl/video-item/ruim-het-op-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-29T13:56:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35934.w613.r16-9.db8fb17.webp Ruim het op | Liedje uit De Boterhamshow Rustig jongens, rustig. Tijd voor muziek! Ze staan al klaar op het podium en de fans staan er ook klaar voor. Hier is de Opruimbende! Jongens, jullie gaan voor ons optreden? Wij treden keihard op. Tegen alle troep. En dan zeggen we het netjes. Juist ja. Geef ze een enorm applaus, de Opruimbende! Ruim het op Alle stiften liggen onder de bank Ruim het op Leg je boeken netjes terug op de plank Ruim het op Gooi je vieze stokken snel in de mand Ruim het op Zet je speelgoedauto’s nu aan de kant Ruim het op Kom en gooi Alle zooi in de prullenbak En maak het netjes, maak het weer mooi Ruim het op, ruim het op Ruim ruim het op Ruim het op, ruim het op Ruim ruim het op Ruim het op, ruim het op Ruim ruim het op Ruim het op, ruim het op Ruim ruim het op Ruim het op! Ruim het op! Ruim het op, ruim maar op, Ruim maar op, ruim het op Het is hier gewoon een beestenboel Ruim het op! Handen uit de mouwen Ruim het op! Kom uit je stoel Ruim het op! Er ligt troep op tafel Troep op de grond Ruim het op! Al die bende, alles slingert maar rond Ruim het op! Kom en gooi Ruim het op! Alle zooi in de prullenbak En maak het netjes, maak het weer mooi Ruim het op, ruim het op Ruim ruim het op Ruim het op, ruim het op Ruim ruim het op Ruim het op, ruim het op Ruim ruim het op Ruim het op, ruim het op Ruim ruim het op Ruim het op! Ruim het op! Ruim het op, ruim maar op, Ruim maar op, ruim het op Ik moet gaan bezemen! Nee! Nee, mijn piano! Blijf van mijn gitaar! Wat is dit allemaal? Dit heb ik nog nodig! Ik was er nog mee bezig! No wait! Wacht! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16189945 130.28 2090 2020-07-23T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen opruimen https://schooltv.nl/video-item/ik-ben-maar-een-schaap-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T12:43:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35935.w613.r16-9.980d2c3.webp Ik ben maar een schaap | Liedje uit De Boterhamshow Graag een warm applaus voor de assistent van Nico de Neushoorn, onze eigen Stella! Ik zei het toch, dit wordt niks. Stil nou toch. Ik ben maar een schaap En meer ben ik niet Want je bent niet wie je behehehent Maar hoe een ander jou ziet En ik weet wel dat ik soms sukkelig lijk Omdat ik wat ik ook probeer Schaapachtig kijk Maar ik kan veel meer dus doe me een lol Kijk ook een keertje onder de wol Niets is wat het lijkt Want als je nog een keer kijkt Niets is wat het lijkt Want als je nog een keer kijkt Zie je sowieso meer dan de vorige keer Niets is wat het lijkt Want als je nog een keer kijkt Niets is wat het lijkt Want als je nog een keer kijkt Zie je sowieso meer dan de vorige keer Niet is wat het lijkt Je behehehent wie je behehehent. Waanzinnig! Dames en heren: Stella! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16189946 106.24 1905 2020-07-30T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen https://schooltv.nl/video-item/sorry-mijn-naam-is-corry-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T12:43:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35936.w613.r16-9.13721df.webp Sorry, mijn naam is Corry | Liedje uit De Boterhamshow We zijn heel trots dat we haar hier in de Boterhamshow hebben, geef haar een heel groot applaus: hier is Dolly Pardon! Sorry! Ja? Nou, mijn naam is Corry! Ach, neem me niet kwalijk! Corry Pardon. Geef haar een heel hartelijk applaus, Corry Pardon. Sorry hoor. Staat m’n microfoon aan? Sorry hoor. Laatst liep er in een winkelstraat een vrouw tegen me aan Toen zei ik: sorry, gaat het wel? Maar ik had niets gedaan En in de tram stond iemand op mijn teen minutenlang Toen zei ik: sorry, ik heb last van lange tenen ben ik bang Sorry, mijn naam is Corry Sorry, sorry, sorry, telkens weer Sorry, mijn naam is Corry Sorry mevrouw, sorry meneer Laatst poepte er een vogel op mijn hoofd Het leek wel vla Toen riep ik: sorry vogel! Dat ik hier nu net sta Sorry, mijn naam is Corry Sorry, sorry, sorry, telkens weer Soms zeggen ze: verdorie, stop eens met dat sorry tegen al dat schorriemorrie dat niks om je sorry’s geeft Dan denk ik don’t worry Want dat zit wel snorrie Liever iets te vaak een sorry dan voor altijd onbeleefd Sorry, mijn naam is Corry Sorry, sorry, sorry, telkens weer Sorry, mijn naam is Corry Sorry mevrouw, sorry meneer Sorry hoor. Dankjewel! Sorry Pardon. Eh sorry, Corry Pardon! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16189947 118.44 5121 2020-08-06T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen https://schooltv.nl/video-item/ik-zing-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T12:43:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35937.w613.r16-9.9e4004a.webp Ik zing | Liedje uit De Boterhamshow Beste kijkers, we hebben vandaag een heel groot artiest in ons midden. Geef haar een hartelijk applaus, hier is Ilse DeBange. Dames en heren, Ilse DeBange! Eh jongens, wat gaat er mis? Eh Opper, she’s afraid. Ze durft niet. Wat zeg je nou, ze durft niet? Nee, ze is scared, bang. Ah, Ilse DeBange is te bang om op te treden. Maar dat is helemaal niet erg. Als iemand iets niet durft, moet je gewoon vertrouwen geven. Hebben jullie vertrouwen in Ilse? Jaa! Vinden jullie het leuk dat ze er is? Dan vraag ik nu jullie aandacht voor Ilse DeBange. Ik durf niet in de auto en ik durf niet in de trein Ik durf niet in de toren van het klimrek op het plein Ik durf niet voor het schoolbord bij een spreekbeurt in de klas En ik durf ook niet te zeggen hoe verliefd ik ben op Bas Behalve als ik zing Behalve als ik zing Als ik zing maakt ieder ding dat zorgen voor een huivering Ineens een mooi geluid van tralalala en tingeling Zing ik in mijn kamer, op de stoep en in de gang En dan ben ik niet meer bang Als ik niet zing dan durf ik niets meer, dan is het weer voorbij En eigenlijk is er dus maar een oplossing voor mij Ik praat niet meer, ik zing Ik zing, ik zing, ik zing Ik zing dus in de auto, in de trein en in de klas Ik zing gewoon ik ben verliefd op Bas Jaa! Ilse! Ik ben ook op jou! Ja! Dames en heren, Ilse DeBange!. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16189948 156.92 989 2020-08-13T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-de-politie-te-fiets-de-politie-te-fiets-is-makkelijk-aanspreekbaar-en-ziet-veel 2024-01-04T12:43:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35938.w613.r16-9.6763d15.webp Wat doet de politie te fiets? | De politie te fiets is makkelijk aanspreekbaar en ziet veel Yo, Jelte... Wakker worden! Wel scherp blijven, he! We zijn hier voor je vraag. En dat is? Wat doet de politie te fiets? En waarom wil je dat weten? Omdat ik het later wil worden. Je wilt het echt worden? Ja. We gaan het onderzoeken. Let's go! Nou, mannen, daar staan we dan. Ik voel me nu al cool. Jij? Ja, ik ook. Mannen, vertel het maar. Voor allebei een mooie helm. Ja. Goed voor de veiligheid. Hee, Jelte... Wil je nog een bepaald trucje leren? Slippen. Oke, let's go. Let's go. Je bent gewoon lekker aan het fietsen en knijp maar in die remmen! Komt-ie! Oeh! Ja, goed zo! Dus je gaat fietsen, je remt en je gaat met je billen naar achteren. Goed zo! Waarom doen we dat eigenlijk? Nou, als je blijft zitten, en je knijpt keihard je rem in, dan gaat het achterwiel omhoog. En wat je wil, is dat er zo veel mogelijk zwaarte ACHTER zit. Ik zal even laten zien hoe wij de politieagenten leren af te stappen. En dat is als volgt: Je stapt over je fiets, binnendoor, en dan zet je je been neer en dan loop je gewoon verder. Eh... Goed zo, keurig. Omdat je het zo goed gedaan hebt, hebben we een koppeltje voor je. Cool! Kijk eens even. Handboeien... En pepperspray. Nu hoef ik die van mij niet meer af te staan. Go, Jelte! Doorfietsen, doorfietsen! Een trapje meer! Perfect! Wat is eigenlijk het voordeel van dat je op de mountainbike zit in plaats van in de auto? Dat is een hele goede vraag. Het voordeel van de fiets is dat je voor de mensen op straat heel snel aanspreekbaar bent. Daarbij zie je veel meer, je hoort veel meer. Ja, dat zijn echt hele grote voordelen. Eh... is dit een grap? Dit is een mooi trappetje. Haha... Wat vind jij van dat trappetje? Ja, steil, maar het is misschien wel te doen. Zorg dat je je pedalen een beetje horizontaal houdt... en je billen? Naar achteren. Nou, dat is even het belangrijkste voor het trappetje. Go go go. Je remmen erbij. Rem. Mooi naar achteren hangen. Goed zo! Goed zo! High five! Goed gedaan, jongen. TESS GILT. O! We gaan nu toewerken naar het daadwerkelijke politiewerk. Kijk, daar heb ik een verdachte figuur neergezet en die gaan jullie aanspreken. SPANNENDE MUZIEK. Hallo. Hai. Hallo. Eh, we hebben net een misdaad gezien en u lijkt heel veel op de verdachte. Mogen we uw identiteitsbewijs even hebben? Ja. Alsjeblieft? En als ik hem niet bij me heb? Eh, dan moeten we een boete uitschrijven. Ja. En moeten we haar misschien ook gewoon oppakken? Ehm... ik denk het wel. O... Dat is heel jammer. Je hebt wel mooi haar. Dank je. ZE LACHT We gaan je nu oppakken. Doe het maar. Armen graag spreiden. Ja. Gaat heel snel hier, he? Andere hand bij. Super. Oke, hoe nemen we haar mee? Want we hebben die fiets. Ja. Jelte, ik heb even naar je gekeken. Maar dit is wel echt politiewerk, wat jij doet. Ja. Alleen, je gaat wel heel snel. Haha! Als je de volgende keer aan komt fietsen, met z’n tweeën, dan ga je de verdachte insluiten en achter je fiets blijven. Stel voor: Zij wil me aanvallen en komt naar me toe, dan kan ik de fiets ertussen zetten. Goeiedag. We komen net van een eh... van een... Plaats delict. Ja. Ja. En mogen we uw identiteitsbewijs? Ja, u lijkt een beetje op de dader, namelijk. Ik heb niks bij me. Eh, jammer dan, maar dan moeten we u aanhouden. Nee, dat wil ik niet. Dat is jammer. U moet nu mee. Rustig blijven. Oke, ik heb hem hier. Heb je hem? Meewerken. Meewerken! O, heftig. Goed. Oke, u bent aangehouden. Ja. We nemen haar mee naar het eh... Politiebureau. Precies. Kom mee. Haha! Die mevrouw had geen schijn van kans. Direct goed vastgepakt. En volgens mij zat ze keurig in de boeien. Ja. Op de juiste manier. Goed gedaan. Maar het is wel zo, Jelte... Dit voelde inderdaad heel goed, maar dit is nog een spelletje. Ja, in het echt is het veel, eh... veel heftiger. SPANNENDE MUZIEK. TESS GILT. STEM UIT PORTOFOON: 0-8-50, over. 0-8-50, over. Ik heb hier een wildplasser, Cuypershof. Wildplasser. Ja, onderweg. Hij staat in de bosjes. Waar? Daar? Daar helemaal in die hoek. Meneer! Staan blijven. Want? U heeft daar zitten wildplassen. O, ik heb niks gedaan, hoor. We zagen het net. We zagen het inderdaad. En we kregen een melding. We kregen een melding, dus? U bent aangehouden. Heeft u ID bij u? Eh, ja, ja. Oke. Ik raak liever niet uw handen aan, want u heeft geplast. Oke, ja. U kunt even kijken. Daan, heet hij. Daan, helaas, je bent erbij gelapt. Dat betekent een...? Eh, aanhouding. Aanhouding en een boete misschien ook? Ja, een boete. Boete. O, is die duur? Hoeveel zullen we hem rekenen? Wat vind jij? 120 euro. 120 euro? 120 euro! Echt waar? Ja. O, dat is echt heel veel geld. Dat heb ik niet. Het was echt niet de bedoeling, meneer. Ja, u mag het toch niet doen. Oké, afgesproken. Wat is het spannendste wat jij hebt meegemaakt? Nou, met voetbalsupporters. Ja? Is niet gezellig? Niet gezellig. Wat eh... vechtpartijen of...? Vechtpartijen... aanhoudingen, eh... rellen. Maar ook gewoon bij mensen thuis. Dat iemand omdraait in z'n gedachten en dan opeens met je wil vechten. Dat soort zaken. PORTOFOON: 0-8-50, over. 0-8-50, over. Voor u een winkeldief, Nieuwmarkt 18. De dief is reeds de winkel uitgelopen, richting Dijkmanstraat. Slank postuur. Oranje muts. Oke. JELTE: Let vooral op die oranje muts. Hier, rechts! Rechts! Daar! Ja! Kom! Politie! Staan blijven! Ik heb niks gedaan. Jawel. Niet waar! We krijgen een melding van u. Staan blijven. Wat heb ik gedaan? Ho ho! Staan blijven. Wat is dit? U bent aangehouden voor het, eh... voor diefstal. Er zit een appel in. Dus, ja, die is niet van u. Armen spreiden, graag. U gaat met mij mee naar het politiebureau. En mijn appeltje, dan? Laat ze maar in de bus, hoor, collega. Zo. Goed. Wij gaan mee. GELUID VAN SIRENE Zwaai je eigenlijk? Naar winkeldieven? Weet ik niet. Doei! Hee, eh, collega's van de straat... mag ik een daverend applaus voor de beste agent van Amsterdam! ZE JOELEN Jelte! Goed gedaan, hoor! Hoe voel je je? Cool! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16189949 467.797 3842 2020-06-14T22:00:00+00:00 yes no politie fiets https://schooltv.nl/video-item/de-ovens-van-buchenwald-de-bouw-van-verbrandingsovens-voor-vernietigingskampen 2026-04-01T13:30:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35939.w613.r16-9.ce08dd9.webp De ovens van Buchenwald | De bouw van verbrandingsovens voor vernietigingskampen De bevrijding van Europa is nauwgezet gefilmd in kleur. Oorspronkelijk wilden de Amerikanen er een lange documentaire van maken. Het is uniek materiaal van nog naast smeulende Duitse dorpen en totaal tot puin geschoten steden, in beeld gebracht als een schilderij. Bij het filmmateriaal zitten ook beelden van Buchenwald van de bevrijding van dit concentratiekamp. Oorspronkelijk werd Buchenwald ingericht als werkkamp, maar uiteindelijk werden er 56.000 mensen vermoord. Ze kwamen om door ondervoeding en ziekte, maar ook werden er duizenden geëxecuteerd en doodgemarteld. Wat wist men? Wat wisten de omwonenden, de leveranciers, de treinmachinisten, de ambtenaren, de burgers en wat konden ze weten? Wat wilden ze weten? In Buchenwald was men in 1940 na een uitbraak van tyfus begonnen met de bouw van een crematorium. Toen de ziekte zich verspreidde naar de omliggende dorpen, besloot men om de lijken te verbranden. Zo onschuldig begon het. Dit was de lijkkamer. En dit was de lift. Wat voor lift? Om de lijken naar boven te brengen en in de ovens te gooien om ze te verbranden. Die eerst hier in de kelder... Precies. Er is een brief bewaard gebleven over de levering van een nieuw model oven voor Auschwitz. De tekst luidt: 4 november 1941. Aan de bouwafdeling van de Waffen-SS en de politie in Auschwitz. Wij danken u hartelijk voor de opdracht voor het bouwen van vijf verassingsovens en drie afzuiginstalaties. Wij tekenen hierbij aan dat de verrassingskamers in de ovens omvangrijker zullen zijn. Hiermee hopen wij een grotere capaciteit te bereiken. Om dezelfde reden hebben wij in plaats van twee afzuiginstallaties er drie gemaakt in verband met de ingevroren lijken die bij verrassing meer verhitting nodig hebben. Wij verzekeren u een goedwerkende oven te bouwen en we houden ons aanbevolen. Heil Hitler. Het is deze zakelijke overeenkomst die maar in mijn hoofd blijft rondspoken. De concentratiekampen zijn immers door gewone ambtenaren en bedrijven bedacht, gebouwd en onderhouden. De firma Topf und Sohne bijvoorbeeld, die de meeste ovens en onderdelen voor de gaskamers leverde, was een grote fabriek in Erfurt, onder aan de berg van Buchenwald. Er werkt nu niemand meer, behalve aan de Annegret Schüle. Ze is historica en ze heeft onderzoek gedaan naar de ovenbouwers van de vernietigingskampen. Ze werden ontworpen door ingenieurs en op locatie bij de klant opgebouwd door ingenieurs en monteurs van het bedrijf. Bij de concentratiekampen ging het ook zo. Ingenieurs bezochten de concentratie- en vernietigingskampen. Ze gaven leiding aan de bouw van de ovens en voerden proefverbrandingen en proefvergassingen uit. De concentratiekampen zijn fabrieken, fabrieken van de dood. De miljoenen doden konden onmogelijk begraven worden. Verbranden dan maar. Omdat het om zoveel doden ging, moesten de ovens op volle toeren kunnen draaien. De SS was hiervoor afhankelijk van technische mensen, ingenieurs die het als een uitdaging zagen om werktuigen te ontwerpen die het probleem zouden helpen oplossen. De vader van Oedel Braun was indertijd bedrijfsleider bij Topf und Sohne. Hij was verantwoordelijk voor de productie en de uitvoering van de projecten. Er werd nooit over politiek gepraat? Helemaal niet, dat kan ik u verzekeren. Nooit zei iemand: vreselijk wat daar in Buchenwald gebeurt? Vast wel. Ze kunnen er best over gesproken hebben. Maar u als kind? Nee. Hoe werd er over de afdeling ovenbovenbouw voor concentratiekampen gesproken bij Topf und Sohne? Werd er openlijk over gekletst tijdens de koffiepauze in de kantine, onder de lassers en de monteurs? Wat wist men? Wat wisten de andere medewerkers van de fabriek? Wat wisten ze daarbuiten? In Erfurt en in Weimar? Mijn vader moet ervan geweten hebben. Maar is weten genoeg om van iemand een crimineel te maken? Zo voel ik het niet. Ik kan het niet beoordelen, maar het gaat me te ver. Wanneer ben je wel een crimineel en wanneer niet? Het vreselijke hieraan is, dat het om een massamoord ging, een zeer zwaar vergrijp. Maar hij handelde net zoals altijd. Maar het is toch heel wat anders of je een deftige verbrandingsoven in een crematorium bouwt, waarin een lichaam niet door de vlammen mogen worden beroerd, maar door hete lucht worden verast, zoals de wet wil. Of dat je voor de rijen ovens in Auschwitz staat waar lijken tegelijk en onvolledig verbranden en grove as en grote botresten achterblijven? Waar hij de gevangenen zag, en samen met de SS de tijd opnam om te meten hoe lang een verbranding duurt. Wat was de reden voor de gebroeders Topf om zaken te doen met de SS? Waarom hebben ze geen nee gezegd tegen het verzoek om ovens te bouwen voor de concentratiekampen van nazi-Duitsland? Werd het bedrijf gedwongen of waren ze gewoon te bang om nee te zeggen? Dat was het argument van Ernst-Wolfgang Topf. Ze waren gedwongen. Anders waren ze zelf in dat kamp terechtgekomen. Alle bronnen van vóór 1945 tonen aan dat het geen dwang was. Ze ruzieden zelfs met de SS over wie voor de kapotte schoorstenen had betaald. Er was zelfs een periode in februari 1943 waarin ze zeiden: we kunnen nu geen ovens bouwen omdat we druk zijn met legeropdrachten. Er was geen sprake van dwang, het was niet uit politieke overtuiging. Het waren geen nazi's? Nee, ze waren lid van de partij, maar vooral uit opportunisme om het bedrijf te kunnen behouden. En het waren geen antisemieten. We weten van minstens twee halve joden in het bedrijf die hier hebben gewerkt en die nog de bedrijfsleiding ook na 1945 nog dankbaar waren voor de bescherming die ze hier kregen. De gebroeders Topf, de directeuren van de fabriek, waren dus geen fanatieke naties. Het waren evenmin antisemieten. Het waren gewone zakenmensen, enthousiast over hun werk. Trots op hun product. April 1945. De geallieerde tanks rollen de berg op naar Buchenwald. In de hoek van die kamer daar, zat mijn vader in een fauteuil. Er stond een stand lamp naast. Hij las de krant. Ze loopt naar hem toe en zegt: Dick, door Amerika was hij zichzelf Dick gaan noemen, wil je er niet eens een paar dagen tussenuit? Ik heb zo'n raar gevoel. Hij zei tegen haar: jij ouwe Noord-Duitse zwartkijker. Wat klets je nou? Ik heb niemand wat gedaan. Ik zat niet bij de partij en ik ga niet weg. Als Oedel Braun een paar dagen later thuiskomt, is zijn vader plotseling opgepakt. Hij wordt veroordeeld tot 25 jaar werkkamp in Siberië, maar komt uiteindelijk na tien jaar weer thuis. Directeur en Stopf vluchtte naar wat later West-Duitsland zou worden. Zijn broer pleegde vlak na de komst van de Amerikanen zelfmoord. De fabriek Topf und Sohne bleef ook na de bevrijding in bedrijf. In het communistische Oost-Duitsland, de DDR, werd het een zogenaamde 'volks eigener betrieb', een bedrijf van het volk. Al werden er geen Crematorium-ovens meer gebouwd. Pas in 1996 ging de firma failliet. Het fabriekscomplex ligt er sindsdien vervallen bij. De kans is groot dat het wordt opgeruimd. Uit-gegumd als een slechte tekening. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16175120 594.154 4000 2020-06-09T14:41:00+00:00 yes no concentratiekamp Tweede Wereldoorlog joden https://schooltv.nl/video-item/hoe-kook-je-voor-veel-mensen-honderden-broodjes-hamburger 2024-01-04T12:43:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35940.w613.r16-9.82786f9.webp Hoe kook je voor veel mensen? | Honderden broodjes hamburger Nou, wat gezellig, David en Florian. BEIDEN: Ja. Waarom zijn we eigenlijk met z'n drieën? Nou, ehm, wij zijn tweeling en wij willen later met z'n tweeën een restaurant beginnen. Wat vet. Hebben jullie al een naam voor het restaurant? Nee, dat niet... maar we weten wel dat het een vegetarisch restaurant moet worden. En dat het ook een vleesafdeling heeft. Supervet. Dus jullie willen alles leren over koken, gok ik zo. Ja. Oke. Dat zou wel fijn zijn voor, eh... Voor de toekomst. Ja. Ik heb een uitdaging voor jullie. Koken voor duizend man. Durven jullie het aan, of niet? O-o. Hahaha! Met z'n tweeën? Dan wordt het wel lastig. Ja, en ik kan een ei bakken, dus ik ga jullie een beetje helpen. Ja? Ik kan pizza bakken. Kan je pizza bakken? Gaan we dit doen? BEIDEN: Ja. Hands together! Let go! Tadom-dom-dom. Na jullie. Hallo! Hai! JONGENS: Hallo. Nou, daar zijn we. Deze jongens willen koken voor duizend man. Dat kan. Zijn jullie er klaar voor? Ja, ik ben er wel klaar voor. Ja. GEJAAGDE FILMUZIEK Dit is de keuken. Kunnen jullie een beetje koken? Eh, ja, we kunnen bakken en soms maken we wel eens pizza's. Oke. Ik heb een keer pasta met truffel gemaakt. Zo. SPANNENDE MUZIEK Wat is dit? Dat is olijventapenade. Het klinkt wel lekker, maar het ziet er niet heel smakelijk uit. Nee, maar het is wel heel lekker, hoor. Cheddarkaas. Cheddar cheese. Kan je dat gewoon nu zo opeten? Zeker. Ja? Wil je een stukje proeven? Oke. Ah, dat is wel een heel zielig stukje. Haha! GEK STEMMETJE: Wil je een heel klein stukje proeven? Hier, alsjeblieft. Dank je. En? Lekkerder als het gesmolten is, he? BEIDEN: ja. GEJAAGDE FILMMUZIEK Nou, duizend man. Om vijf uur staan we stand-by. En is het een krap schema? Vandaag toevallig een heel krap schema. Wat is krap dan? We hebben nu anderhalf uur om voor duizend man eten mee te geven. Wat?!Dus dat betekent dat we echt moeten stampen. Waar moet je nou op letten? Je moet weten hoeveel man je hebt, gewoon optellen en dan moet je calculeren wat je nodig hebt. En dan kun je nooit verkeerd zitten. Oke, jongens, wat hebben we nodig? Waar moeten we beginnen? Hier. Sinaasappelsap. BEIDEN: Negentig liter! Vijfhonderd porties. 115,50 kilo aan hamburgers. Makreel. 135 kilo. 170 kilo. Wat?! Friet: Duizend porties. Hahaha! Nou, jongens. Nu mogen jullie het plastic eraf halen. M-hm. En dan een voor een de blaadjes losscheuren en in het water dopen. En goed snel eruit halen en zorgen dat het zand los is. Oke. Succes. Waar moeten we ze neerleggen? Daar. Hupsakee. Is het al bijna klaar? Oh god! Gewoon hierin? Ja, wisselen van plek! Uitwringen. Als hij mooi droog is, mag je hier de sla weer in doen. We hebben een deadline. Voel je je handen nog, of niet? Ja, nog net. Ja, dank je. De gasten komen zo, he! Dit ziet er niet zo heel lekker meer uit. , maar dat zie je toch niet? Vijf minuten. Dan is het klaar, he? Oke. Ja, dat lukt wel. Het leven van een kok. Zo. Maken jullie de vloer ook nog even droog? Tsss. In het zwembad is minder water. Oke. Oke. Volgens mij zijn we ontslagen, jongens. O, dit is lekker. Mmm. Ooo, dit is zó lekker! O, ik had echt zo veel trek van al dat harde werken. Ja. Heeft iemand die jongens nou gezien? Oh my god. Hee, hebben jullie je nou gewoon verstopt? Friet gepikt? Nou ja...Het was gewoon te lekker. En de gasten, dan? Frietje? Nee, ik hoef die friet niet! Hihi. Vuilniszakken naar de afvalcontainer, friet wegleggen. Kom op, jongens! Het is geen speeltuin, hier. Hier. Ja. Dank je wel. Friet laten staan. Die is van ons. Alle bakjes vullen. Ja. Dan doen we daarna de toppings erop. Let op dat je ze in het goede vakje doet, he. Ja, wat is het goede vakje? Ja, dat maakt niet uit. Je moet gewoon elk vakje vullen. O, dit is leuk. Dat is de nieuwe techniek. Ja. Goed, he? Ja, gewoon doen? Oke. TESS GIECHELT Wel bizar dat we echt voor duizend mensen aan het koken zijn, op dit moment. Ja. Daarna gaan de augurken erop. Dus een beetje opschieten. Ik denk dat we nog een halfuurtje hebben. Oke. Goed opletten als je het blaadje neerlegt, of er nog zand in zit. Als dat zo is, moet je hem er niet op leggen, natuurlijk. Dit is hiervoor. Straks hebben we niet genoeg. Ik heb een moeilijke vraag voor jullie. Oke. Wat is het smerigste eten ter wereld? Nu zeggen. Aubergine. Eh, 'pipi eggs', dat zijn eieren die gekookt zijn in urine. Wat?! In sommige landen is dat een specialiteit. Lekker, he? Haha, oke. Super. Lekker. Dank je wel! Wat mist hier nog? Burgers! He he! All right, amigos. Hét moment. Gewoon deze hele rij? Ja. En jij topt hem af, of niet? Ja, kom jij maar achter mij aan. Super. Go go go go! De mensen hebben honger, jongens! Ja, de mensen hebben honger. Bovenkantje erop. Kijk eens. En nu? Nu mogen we ze dichtvouwen. Ja, oke. O ja, dichtvouwen. Gewoon dichtvouwen? Ja, gewoon. Ja? Zet ik ze bij jou erop. Ja. Hop. Hoe leuk! Hoe schattig dat dit zo gebracht wordt. Leuk, he? Onze eigen burgers. Hee! Lekker. Nou, serveer maar uit. Geef ze maar mee. En mee! Yes. Een, twee... daar gaan ze! Doei, burgers! Ben benieuwd hoe ze in de smaak vallen. Zullen we even stiekem kijken? Ja. Ja. Aaah... Oke, kom maar hier. Ik zie niet echt waar ze zijn. Haha. Het is echt heel erg druk, zie je dat? Daar is ze alweer. Ze zijn allemaal al op. Viel het in de smaak? Ja, zeker. Mooi. Hahaha. Bon appetit, jongens. ALLEDRIE: Proost! Op een dag hard werken. Ja. Maar kijk, dit is het eindresultaat. Is het nu duidelijk, hoe je moet koken voor duizend man? Ja? Wat hebben we geleerd? Nou, je moet je goed concentreren. Ja, het is gewoon heel veel werk. Respect, man. Ja, cheers! Nou, geniet ervan. Ik ga weer even verder. Ja, doei! Hoi! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16189950 423.445 1924 2020-06-15T22:00:00+00:00 yes no koken kok restaurant https://schooltv.nl/video-item/word-je-doof-van-harde-muziek-luisteren-via-je-oortjes-victorias-factcheck 2024-01-04T12:43:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35941.w613.r16-9.4713fcf.webp Word je doof van harde muziek luisteren via je oortjes? | Victoria's factcheck *Voor de laatste keer, het spijt me, het duurt te lang. Victoria? *O-o. Het duurt te lang* Victoria? Victoria!!! Wat? Ben je doof of zo? Eh, ik hoop het niet. Wat ga je vandaag voor ons factchecken? Van harde muziek luisteren op je oortjes word je doof. We gaan kijken of het klopt. Luistert u soms muziek, op honderd procent, met oortjes of koptelefoon? Nee. Nee. En waarom niet? Denkt u dat het slecht voor je is? Ja. Mijn oren zijn al niet meer zo goed. Ja, het is slecht. Komt dat omdat u te veel muziek heeft geluisterd? Weet ik niet. Word je doof als je harde muziek luistert? Vast wel. En waarom? Ja, als het te hard staat. Maar waarom vraag je dat aan mij? Omdat jij hier staat. O, oke, supercool. We gaan het even aan een expert vragen. MUZIEK VAN IRENE CARA: FAME *I'm gonna live* Lekker he, harde muziek? HIJ ZINGT FONETISCH MEE Woe woe woe! Alleen is het niet zo heel goed voor je oren! Weet je wat het is? Kijk... Je hebt een oorschelp. Haha, raar woord eigenlijk, he? En die oorschelp loopt uit. Dat is eigenlijk een gangetje, van wijd, langzaam zo... tot klein. En aan het einde van dat gangetje heb je je... trommelvlies. En die vangt alle trillingen op. ZINGT: Hoempapa, jatsee. Weet je wat het is? Als je nou je muziek te hard hebt, of te dicht bij je oor, dan BAM!!! AANHOUDENDE PIEP GELUID KLINKT DOF EN ZACHT: Dan is je oor stuk. Dan ben je doof. PIEPGELUID HOUDT AAN Dan moet je... PIEP STOPT EN GELUID IS WEER NORMAAL Beter niet doen. Dus beter gewoon het volume op 60 procent. Dus als je tien streepjes hebt, dan bij het zesde streepje. En dan luister je gewoon rustig naar je muziek. OPERAMUZIEK En dan kan je luisteren tot je oud bent en dan kan je je hele leven lang naar je zeurende ouders luisteren. Of mooie muziek. Dus het klopt: Als je te hard muziek luistert met je oortjes in... dan word je doof. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16189952 141.248 1368 2020-06-16T22:00:00+00:00 yes no doof muziek oor https://schooltv.nl/video-item/hoe-bestuur-je-een-zweefvliegtuig-zweven-op-stijgende-lucht 2024-01-04T12:43:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35942.w613.r16-9.830c5bc.webp Hoe bestuur je een zweefvliegtuig? | Zweven op stijgende lucht Hee, Gwen. Wat denk je dat er in deze grote cabine zit? Nou, ik denk een zweefvliegtuig. Ja, dat heb je goed. Want wat was jouw vraag? Mijn vraag is: Wat moet je kunnen en weten om een zweefvliegtuig te besturen? Ik weet daar weinig vanaf. Ik weet wel iemand die daar goed bij kan assisteren. Piet. Ja. Goeiemorgen. Goeiemorgen. Hai, Gwen. Goeiemorgen, welkom. Eh, zullen wij 'm in elkaar zetten? Dat lijkt mij een goed plan, want zonder vliegtuig kunnen we nooit zweefvliegen. Hee, Gwen, waarom wil je nou zo graag vliegen? Wat heb je er mee? Bij mij in de buurt zat ook een zweefvliegclub. Het lijkt me leuk om achter het stuur te kruipen. Ja. Wat lijkt je zo mooi aan in de lucht zijn? Het uitzicht wat je hebt. Gwen, als jij voor mij de rolroeren vast wilt houden. Dan ga ik straks vanuit hier bedienen. Ja, voel je weerstand? Ja? Ik in ieder geval. Dat gaat goed. Waar is dit eigenlijk voor? De rolroeren zijn er om het vliegtuig te laten rollen. Die beweging maken de rolroeren. Die zitten aan het eind van de vleugel. Zo kom je een bocht door, om netjes te rollen. Oke, die zijn in orde. Dan gaan we nu naar de remkleppen. Hou ze maar tegen. Dan laat ik ze helemaal uit. Hou ze nu maar tegen als ik ze intrek. Okidoki. Helemaal voor elkaar. Laat maar los. Waar gebruik je deze voor? De remkleppen hadden de hoogte erg af bij het landen. Daar kunnen we mee remmen. Zodat we sneller en gericht kunnen dalen. Zo, Gwen, het volgende wat we gaan doen is jou 'n parachute aantrekken. Waarvoor is dat eigenlijk? Het is een stukje veiligheid. Je hoopt natuurlijk dat je 'm niet hoeft te gebruiken. Nee. Gelukkig. Klik. En nou ben je er klaar voor. Maar je weet nog steeds niet hoe je een parachute moet gebruiken. Hier hebben we een handvat waarmee we de parachute kunnen opentrekken in geval van nood. O ja. Die laten we nu lekker zitten, anders heb je een pracht van een bloemkool op je rug. Oke, dan stappen we nu in, kom maar mee. Netjes je hand op de rand. Achter erin. Juist. Beentjes om de knuppel heen. En zak maar lekker onderuit. Omdat het zweefvliegtuig geen motor heeft... wordt het met een kabel en een lier tot ongeveer 500 meter hoog de lucht in getrokken. Nou, Gwen. Nu gaat het echt gebeuren. Dit is wat je wilde, hè? Zeker. Zet 'm op. Ja. Het gaat goedkomen. Boks. Zorg dat je ook weer veilig landt. Zou ik prettig vinden. Komt goed. Oke. Goeie vlucht. Ik ga de lier pakken. Ik ben wel een beetje zenuwachtig. Komt helemaal goed. Ik ben vandaag je zijwieltjes. Oke. SPANNENDE MUZIEK. Open. Ja. Dicht. Check. Ja! Hij zit vast. Na de start, dan ontkoppelen we boven. En vanaf dat moment ga jij zelf vliegen. O, en als het erg misgaat, dan... Maak je geen zorgen, je gaat niet vallen. Klaar? Aan de andere kant van het veld wordt de lier strak getrokken. En als er spanning op staat, dan trekken ze met 100 kilometer per uur het vliegtuig de lucht in. Strak. Oo... Wo! Ontkoppelen. O! En we vliegen. O, onwijs tof. Dan moet je zorgen dat je met de snelheid de horizon op dezelfde plek houdt. O, dit is eng. Ga maar een klein beetje naar rechts, dan is-ie vlak. Zo is-ie mooi. Nou, zij is de lucht in, ga ik zo naar de starttoren... om even te communiceren hoe het daar is de lucht is. Zo. Dus jij kan nu zien dat ze hier in de lucht zijn? Ja. Maar welke... Kan je dan communiceren met ze? Ja. Hoe dan? Nou, hiermee communiceer ik met de lier, die daar staat. Ja. En met deze hier communiceren we met alle vliegtuigen. Oke. Nou, dan ben ik wel benieuwd hoe het met Gwen is? Eh, Gelderse grond, voor Ekko 11. Ontvangen wij. Hallo, over. Dag Ekko 11. Eh, Gwen, hoe is het daar in de lucht? Hoe vind je het? Ja, superleuk. Top. Hoe voelt het om zo hoog in de lucht te zijn? Supervet. Ja, omschrijf eens? Wat zie je allemaal om je heen? Ik zie heel veel bos. En ik zie echt een heel mooi uitzicht over de snelweg. Nou, mooi. Ik zou zeggen: Geniet van de vlucht. En ik zie je zo beneden. Dank je wel. Zweefvliegtuigen maken gebruik van thermiek. Zodra de zon opkomt, verwarmt-ie de aarde. De lucht boven de grond wordt ook warm en stijgt op. Op die stijgende lucht, oftewel thermiek, vliegt het zweefvliegtuig rondjes. Als Gwen het straks helemaal onder de knie heeft, kan ze wel tien uur in de lucht blijven. EEN MAN ZEGT IETS Dag opa. Het duurt mij wel echt even te lang. Ik ga even naar boven, even kijken of ze... Ik ga ze gewoon even opzoeken boven. O, o, o, o, o! O, wat lekker. Ja, daar gaan we, daar gaan we! O, o, o, o! Oh, wat gaaf! Ja, ik snap nu wel waarom Gwen dat heel graag wilde doen. Even kijken of ik haar al kan zien in de lucht. O... Woe! Gwen! Gwen! Nee. Ze ziet me helemaal niet. Nu kunnen we een bocht naar rechts maken. Probeer maar een klein beetje naar rechts. Ja, zie je het, zo maakt-ie een mooie bocht. Geweldig. Mooi. Je doet het heel mooi. Ik doe er al helemaal niets aan. We gaan jou laten landen, je hebt het ondertussen zo goed gedaan. Ik haal mijn handen er nu vanaf. Nu ben jij helemaal in control. SPANNENDE MUZIEK Ja. Met de kleppen er helemaal uit. Ja! Geweldig, heel goed gedaan! Zo! Hahaha! We zijn er. Geweldig. Yes! Applaus. DIEPE ZUCHT Ze is geland, ze is geland. Was het leuk?! Ja, superleuk. Zo. Daar zijn we weer. Eh... hoe was het? Ja, het was supertof om te doen, echt heel leuk. Ik heb echt genoten. Dus heb je antwoord gekregen op je vraag? Zeker weten. Mooi! Niet officieel, het is gewoon een eendagsbrevetje. Geen papieren vliegtuig van maken, he? Nee. Oke. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192733 470.528 2825 2020-06-17T22:00:00+00:00 yes no zweven vliegtuig vliegen https://schooltv.nl/video-item/waarom-droegen-mensen-vroeger-een-pruik-iedereen-wilde-het-haar-van-lodewijk-xiv 2024-01-04T12:43:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35943.w613.r16-9.35fd497.webp Waarom droegen mensen vroeger een pruik? | Iedereen wilde het haar van Lodewijk XIV Hoi Yasmina, wat is je vraag? Waarom droegen mensen vroeger een pruik? De Franse koning Lodewijk XIV had prachtig lang, krullend haar. Zo mooi dat al zijn mannelijke onderdanen dat ook wel wilden. Al snel wat je als man pas echt superhip als je ook van dat lange, golvende haar had. Koning Lodewijk was dan ook niet echt blij toen hij kaal werd. Weg imago! Gelukkig bedacht hij een oplossing. Hij ging een pruik dragen. Zelfs 's nachts hield hij zijn pruik op. Zijn trouwe onderdanen wilden toen natuurlijk ook allemaal een pruik. Ook al hadden ze zelf nog haar. Een pruik was heel erg duur. Alleen de allerrijksten konden er eentje kopen. Een pruik werd gemaakt van paardenhaar, haar van een jak of van mensenhaar. Om ongedierte als vlooien en luizen tegen te gaan, werd een pruik iedere dag gepoederd. Dat deden ze in een aparte kamer. Ze hielden een zak voor hun gezicht om geen poeder in te ademen. In tegenstelling tot hun koning deden zijn onderdanen hun pruik 's nachts wel af. Die stond op een speciale pruikenbol, of op een lampenkap. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192734 74.517 8424 2020-06-18T22:00:00+00:00 yes no pruik https://schooltv.nl/video-item/rik-schrikt-van-alles-te-gast-in-de-boterhamshow 2024-01-04T12:43:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35944.w613.r16-9.28ac8bd.webp Rik schrikt van alles | Te gast in De Boterhamshow Vandaag hebben wij aan tafel een wetenschapper. Hij komt vertellen over zijn onderzoek. Mag ik een enorm applaus voor Rik Schrik. Ahhhh!!! Rik! Rustig! Niks aan de hand! Huh? Oh, oh sorry hoor, sorry. Neem een slokje water, voor de schrik. Hè? Aaahh!!! Kalm! Kalm! Ik had helemaal niet gezien dat daar een glas water stond! Geeft niks, neem een slokje. Ja, ja, ok.. Zo, lucht dat een beetje op? Ja dank je wel, het gaat wel weer, ja.. Fijn, mooi zo. Rik, jij bent dus wetenschapper. Ja. En jij hebt onderzoek gedaan bij mensen die schrikken. Ja. En wat blijkt: schrikken is enorm besmettelijk! Tjonge, daar schrik ik wel van zeg. Ja, ik schrok er ook enorm van. Je hebt het allemaal opgeschreven in dit boek... Aaahhhh. Wow, rustig! Het is je eigen boek maar. Niks aan de hand. Vertel eens, wat staat er allemaal in, hoe kun je besmet raken met de schrik? Ik heb ontdekt dat schrikken zo besmettelijk is...dat je het al kan krijgen als iemand naast je - Hatsjoe…. Aaaahhh!! Aaaahhh. Oh nee..! Wat? Wat is er? Jij hebt... jij hebt het ook! Wat?? Jij hebt de Schrik! (VERSCHRIKT) Oh nee!! Oh nee!! Dit is verschrikkelijk! Ja! Zie je nou hoe besmettelijk het is? H-h-hoe kom ik hier vanaf? Er is nog geen medicijn! Aaaahhh. Neem een slokje water, Opper! Aaaahh!!! Aaaahh!!! (HIJGEND) W-w-wat moet ik nou doen?? Probeer vooral rustig te blijven. Rustig... Ja, want heel vaak is er niets aan de... Aaaahhh!! Iets blauws!! Aaaahhh!! Aaaahhh!! Oh nee, er was niks. Sorry, ik dacht dat er iets was, maar er was niks. Pfoe...Rik...h-hoe oud kun je met deze ziekte worden? Aaaahhh!! Aaahhh! ... S-sorry, ik wou alleen zeggen dat de tijd bijna om is. Oh, d-dank je wel, Berny. Ahum... Rik, jouw boek ligt nu in de winkel, het heet ‘Ik, Rik Schrik, schrik’. Wat kost het? Honderd euro. Aaahhh!!!! Wat een duur boek!!! Ja! Dames en heren, applaus voor Rik Schrik!! Ja ja…… (JOELT EN KLAPT) https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192735 115.2 962 2020-06-17T22:00:00+00:00 yes no schrikken https://schooltv.nl/video-item/elvans-lievelingspop-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-08T13:10:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35945.w613.r16-9.84e889a.webp Elvans lievelingspop | Stukje uit Sesamstraat Dit kan weg. Weg. Zo, die kan weg. He, eh bah een heel oud koekje. Ah nee, weg. Ja. Kijk nou eens. Ahh. Ahh. Kijk nou wat een mooie pop. Die mag je niet weggooien hoor. Dat is mijn lievelingspop, Kukla. Hallo Kukla. Ik ben Ieniemienie. Hallo Ieniemienie, ik ben Kukla. Ow wacht even zij heeft hele mooie spulletjes. Ja kijk eens. Ah ja, wat klein. Lief he. Ja. Wacht. Kijk zo. Mag ik ook eens. Ja natuurlijk, zo. Ze is mooi he. Ja. Maar wacht even ze houdt ook van hele mooie kleertje. Owja? Ik ook. Dan passen jullie goed bij elkaar. Ja. Wacht, wacht. Elvan, jij speelt niet meer met poppen he? Uh nee, maar Kukla blijft wel mijn lievelingspop. Ja maar ze ligt wel in de kast, ik zou Kukla nooit in de kast stoppen. Hoor. Ik zou haar heel mooi maken en mooi aankleden. En dan heel vaak met haar spelen. Ja maar dat heb ik ook allemaal gedaan. Ja, maar nu niet meer. Nee, nee, nu niet meer nee. Wil je Kukla hebben? Ja dat wil ik. Ow. Beloof je me dat je heel goed voor haar zal zorgen? Ja echt heel, heel, heel erg goed, Elvan. En jij mag altijd met haar komen spelen. Afgesproken? Ja. Oké, alsjeblieft. Dankjewel. Dag Kukla, dag Ienie. Elvan is lief hè Kukla. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192736 158.314 829 2020-06-16T22:00:00+00:00 yes no pop spelen https://schooltv.nl/video-item/waarom-werkt-zeep-tegen-virussen-vaak-je-handen-wassen-helpt-tegen-corona 2024-01-25T13:20:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35946.w613.r16-9.c142fda.webp Waarom werkt zeep tegen virussen? | Vaak je handen wassen helpt tegen corona Een vraag van Koen. Hij schrijft: Ik moet van mijn ouders supervaak mijn handen wassen. Maar helpt dat nou echt tegen dit virus? Absoluut. Als je tenminste zeep gebruikt. Dat zit zo. Coronavirussen zijn piepkleine deeltjes met een vettig jasje eromheen. Door dat vettige jasje blijven ze makkelijk op je handen plakken. Zelfs als je die met water afspoelt. Je kunt een coronavirus eigenlijk een beetje vergelijken met een druppel olijfolie. Als zo’n druppel met water in contact komt, blijft het drijven, want het is waterafstotend en duwt het water dus weg. Dus als jij je handen alleen met water wast, stroomt het gewoon over het virus heen en blijft het zitten waar het zit. Wat helpt is zeep. Zeepdeeltjes blijven namelijk niet alleen aan water plakken, maar ook aan vetten. Als zeep in contact komt met een virus, trekken de zeepdeeltjes het vettige jasje uit elkaar en zo wordt het virus kapotgemaakt en het water spoelt de kapotte virusdeeltjes door de afvoer. Maar het duurt wel even voordat zeep zijn werk heeft gedaan. Twintig seconden. Ik kan je dat laten zien met deze crème, die net zo vettig en plakkerig is als virussen. En het mooie van deze crème is dat je het goed kunt zien met ultraviolet licht. Ik kan je dat laten zien bij de wastafel. Stel je even voor dat deze crème allemaal virusdeeltjes zijn die ik op mijn handen smeer. Die zitten dus nu helemaal onder. Als ik m'n handen alleen met water afspoel, blijven die deeltjes gewoon zitten. Bleh. Vies. Dus ik moet sowieso zeep gebruiken. Als ik dat 5 of 10 seconden doe, dan zijn mijn handen nog steeds best vies. Er zitten dus nog steeds veel virussen waarmee ik mezelf en anderen ziek kan maken. Pas als ik twintig seconden mijn handen was, kan de zeep alle virusdeeltjes vernietigen. Daarom nog een keer de tip om een liedje te zingen als je je handen wast, zodat zeep genoeg tijd heeft om zijn werk te doen. Nog even: Hoe vaak moet je dat dan doen? In ieder geval voor het eten, als je naar de wc bent geweest, als je je neus hebt gesnoten, na het buitenspelen en na het aaien van je huisdier. Da's al met al zo'n acht tot tien keer per dag. Succes! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192737 159.637 4984 2020-06-10T09:39:42+00:00 yes no virus corona zeep https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-kilo-gemeten-de-officiele-kilo-van-nederland 2024-01-04T12:43:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35947.w613.r16-9.64af60f.webp Hoe wordt een kilo gemeten? | De officiële kilo van Nederland Het VSL, het Van Swinden Laboratorium in Delft, ons nationale meetinstituut. Hoi Gert. Hee Hebtamu. Jij haalt zo bij hoge uitzondering de standaardkilo uit de kluis. Nou, onze kilo is een kopie van Le Grand K, de grote kilo, uit Parijs. Die geldig is voor de hele wereld. En zo hebben heel veel landen een kopie van die Grand K liggen. Zodat elke kilo over de hele wereld precies een kilogram is? Precies. Wauw! Dit is 'm dan. De Nederlandse standaard kilo. Hij is gemaakt van een heel sterk metaal zodat hij niet roest. En hij staat onder twee glazen stolpen om hem nog beter te beschermen. Hoe weet je nou precies dat het exact een kilogram is? Een goede vraag, want ondanks dat we heel voorzichtig zijn met deze kilo en Le Grand K lijkt het toch of zijn heel klein beetje van gewicht veranderen. Dat is niet ideaal. Dat is geen stabiele kilogram. Maar daar hebben we een oplossing voor. Die zal ik je laten zien. Om ervoor te zorgen dat we een hele stabiele kilogram hebben, hebben we een Wattbalans bedacht, dat is een soort elektrische weegschaal. Wattbalans? Dat ga ik je uitleggen met behulp van deze weegschaal. Wat we doen is dat we onze Nederlandse kilogram, de replica, vergelijken met de standaard kilogram uit Parijs. Stel dat dit de kilo uit Parijs is en dit onze Nederlandse kilogram. En als je ze dan vergelijkt, zie je: Ze zijn even zwaar. Ja. Maar toen we dat in het echt deden, wat bleek toen, dat al die replica's een beetje zwaarder waren. Dat is raar, dat zou betekenen dat alle replica's iets zwaarder zijn geworden ondanks dat ze onder de stolp staan, of dat de officiële in Frankrijk is lichter geworden. Klopt. Het is een van die twee. We weten dat niet omdat er niets beters is dan de standaard kilogram om mee te vergelijken. Daarom hebben we dus de Wattbalans bedacht. Dus in plaats van met een gewicht kan ik deze kilogram ook optillen. Als jij die Parijse kilogram weghaalt, kijk, nu kan ik dus met meer of minder duwen tegen de kilogram die weegschaal precies in het midden zetten. En nu doe ik dat met mijn hand, dan gaat het niet nauwkeurig. Maar in die Wattbalans doen we dat met een elektrische kracht en die is supernauwkeurig. Dus dat is nu de nieuwe definitie van precies een kilogram. En overal ter wereld kun je nu met de elektrische kracht precies een kilogram maken. Wauw! Dus die wattbalans is een hele nauwkeurige elektrische weegschaal en nauwkeuriger dan de standaardkilo in de kluis. Klopt, en hij is niet alleen nauwkeuriger maar ook stabieler. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192738 174.634 2420 2020-06-10T16:02:39+00:00 yes no gewicht meten https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-meter-gemeten-de-officiele-meter-van-nederland 2024-01-04T12:43:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35948.w613.r16-9.11ac7e4.webp Hoe wordt een meter gemeten? | De officiële meter van Nederland Geert, waarom moet ik nou een jasje aan? We werken hier stofvrij. Dit is de Nederlandse meter. Die ziet er aardig oud uit. Hij is uit 1874. Mag ik hem gewoon beet houden? Ja, als je er heel voorzichtig mee bent. Wauw, dit is wel cool hoor. Dit is precies een meter. Wauw. Tenminste, je houdt hem in je handen en daardoor wordt hij warm en dan wordt die iets langer. Zoveel kan het niet zijn, toch? Minder dan de dikte van een haar. Maakt niet uit, toch? Jawel. Wij willen het precies goed hebben. Daarom gebruiken we nu niet meer deze meter die iets langer of korter kan worden, maar laserlicht. Laserlicht zijn golfjes, net als golfjes op het water. En van dit licht weten we dat er precies anderhalf miljoen golfjes in een meter passen. En dat is over de hele wereld hetzelfde. Dat is over de hele wereld hetzelfde. Instituten zoals wij gebruiken over de hele wereld dit licht om exact één meter te maken. We gaan nu met precies dezelfde apparatuur waarmee we de standaard meter bepalen, bepalen hoe lang jij precies bent. Cool, ik ben benieuwd. Als je heel voorzichtig met je rug tegen de plank gaat staan… Sta je recht? Recht naar voren kijken. Alsjeblieft. Mannen, bedankt voor de meting. Ja, 1.72,0. Dat is je officiële lengte. Ik had eigenlijk op wat meer gehoopt. Ja, je zult het er toch mee moeten doen. Je officiële lengte. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192739 108.053 2021 2020-06-10T17:05:26+00:00 yes no meten https://schooltv.nl/video-item/in-kippenbouillonblokjes-zit-geen-kip-keuringsdienst-van-waarde-kort-36 2024-01-04T12:43:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35949.w613.r16-9.ee91b4a.webp Wat zit er in kippenbouillonblokjes? | Gist met de smaak van kip Druk, druk, druk, druk druk. Ja, wie neemt nou nog zelf de tijd om echte bouillon van een soepkip te trekken? De meeste mensen gaan voor de makkelijke weg en gooien een blokje kippenbouillon in kokend water. Klaar is je vloeibare smaakmaker! Alleen wat blijkt: een blokje kippenbouillon heeft bar weinig met kip vandoen. We hebben hier te maken met een blokje kipillusie. Echte kippenbouillon maak je ongeveer zo: kook in water kippennekjes of een kippenkarkas en gooi daarbij wat verse kruiden en groenten. Laat het vervolgens zeker een paar uur op een laag uur pruttelen. Geduld is het hoofdingrediënt van bouillon. Heb je dat niet? Geen paniek, de supermarkt heeft een groot aanbod aan vliegensvlugge blokjes bouillon. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, bestaat een kipbouillonblokje niet uit poeder dat na het inkoken van het traditionele recept overblijft. Bouillonblokjes worden namelijk met droge ingrediënten gemaakt. De zelfbouwbouillonblokjeskit. Je hebt nodig: kippenpoeder en gistextract, suiker, kurkuma, palmvetpoeder, glucosestroop, peterselie gedroogd, uienpoeder, citroenzuur, zout, kiparoma, smaakversterker en dit is kippenvet. Kippenpoeder wordt gemaakt van kipresten. Meestal worden hiervoor de karkassen van een kip gebruikt. Om het laatste vlees van het karkas te krijgen belanden deze in speciale machines die restvlees van het bot scheiden. Het restvlees wordt uiteindelijk tot poeder gemaakt voor bouillonblokjes. Het gekke is dat zowel kippenpoeder als kippenvet amper smaak hebben. Waar komt die sterke kipsmaak dan toch vandaan? Door te goochelen met gist. Ze hebben namelijk een gist ontwikkeld die een specifieke smaak kan ontwikkelen. Maar hoe werkt dat dan? En hierdoor verandert de structuur van vloeibaar naar krokant en de zwavelachtige smaak naar die van geroosterde kip. Althans, de smaak van kip zoals de bouillonblokjesfabrikant ons heeft geleerd hoe het hoort te smaken. Echte kip blijkt niet nodig om kippenbouillon de vertrouwde smaak te geven. Alleen voor de wet moeten er nog wel kippige ingrediënten in zitten om het kippenbouillon te mogen noemen. Maar ga jij, nu je dit weet, in het vervolg je eigen bouillon maken? Of maakt het je geen drol uit? Laat het weten in de comments en druk even keihard op die like-button. Doe het! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_16185657 200.88 2125 2020-06-10T13:00:00+00:00 yes no kip smaak https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-gezorgd-dat-de-weegschaal-in-de-supermarkt-klopt-het-juiste-gewicht-afwegen-dankzij-de 2024-01-04T12:43:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35950.w613.r16-9.41de47c.webp Hoe wordt gezorgd dat de weegschaal in de supermarkt klopt? | Het juiste gewicht afwegen dankzij de inspecteur Volgens de wet moeten weegschalen in winkels daadwerkelijk het goede gewicht aangeven. Daarom worden ze regelmatig gecontroleerd. Dat is het werk van inspecteurs van Agentschap Telecom. Nou, dat doen we met behulp van onze gewichten. In Delft ligt er een gewicht dat is precies een kilo en daar zijn deze gewichten van afgeleid. En we kijken dus of de maximale afwijking niet overschreden wordt. Hoeveel mag je ervan af zitten? Deze mag bij vijf kilo maximaal zes gram afwijken. Hij zit er twee gram van af, maar dat mocht. Ja. Dus wat ons betreft is die goed. Helemaal goed dus. Ja. We hebben nu het gewicht gecontroleerd, dan gaan we nu de inhoud controleren. We zijn nu bij de benzinepomp, wat gaan we doen? We gaan in deze kolf 20 liter tappen en kijken hoeveel milliliter hij afwijkt. Dat mag 100 milliliter zijn, naar boven of naar beneden. We hebben dit buisje vol laten lopen, als je goed kijkt, zie je dat hij 20 ml te weinig heeft gegeven. Is dat veel? Nee, dat is niet veel, want het mag zelfs 100 ml zijn, naar boven of naar beneden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192741 78.677 943 2020-06-11T10:02:36+00:00 yes no gewicht meten https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-verschil-tussen-bijziend-en-verziend-wazig-zien-in-de-verte-of-dichtbij 2024-01-04T12:43:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35951.w613.r16-9.ba83de7.webp Wat is het verschil tussen bijziend en verziend? | Wazig zien in de verte of dichtbij Omdat je ook zo ingewikkeld is, kan er van alles mis zijn. Een optometrist kan je ogen heel precies bekijken en erachter komen wat er precies mis is. De twee meest voorkomende aandoeningen zijn bijziendheid en verziendheid. Bij bijziendheid zie je alles van dichtbij heel goed en scherp en wordt alles verderop een beetje wazig en vaag. Bij verziendheid is het precies andersom. Dan zie je goed in de verte en wordt alles van dichtbij onscherp. Bijziendheid komt het vaakst voor. Beide aandoeningen hebben te maken met de bolling van je oog. Dit is een model van je oog. Het ziet eruit als een mooie ronde bal met hier aan de voorkant je hoornvlies. En daarachter zit je lens. En die zorgen er samen voor dat het beeld dat bij je binnenkomt precies op de achterkant van je oog wordt geprojecteerd. Daar zit namelijk je netvlies. En je oogzenuw zorgt dat het beeld naar je hersenen wordt gestuurd. Maar als de bolling van je oog niet precies klopt, kan het zijn dat het beeld dat door je lens naar binnen komt niet precies op je netvlies valt, maar net ervoor of net erachter. Als het beeld voor je netvlies valt, ben je bijziend. En als het achter je netvlies valt, ben je verziend. Hoe kun je dat oplossen? Door een hulplens voor je eigen lens te plaatsen. Die zorgt er dan voor dat het beeld wel weer precies op je netvlies terechtkomt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192742 107.114 7740 2020-06-11T11:20:28+00:00 yes no bijziend oog https://schooltv.nl/video-item/zitzak 2024-01-04T12:43:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35952.w613.r16-9.2a35547.webp Zitzak | Liedje uit De Boterhamshow Dames en heren, hij was er al eerder; Chillie Billie Zitzak. Welkom Chillie. Billie. Oh ja, sorry, billie. Chillie Billie mag ook maar alleen Chillie vind ik raar want ik heet eigenlijk Billie. Chillie Billie dan maar. Vorige keer vertelde je dat je een hele bijzondere hobby hebt, namelijk niksdoen. Ja klopt. Ik vind niks doen heel erg fijn. En rustig. Maar nu is er iets bijzonders gebeurd, jij hebt toch iets gedaan, je hebt namelijk een liedje gemaakt. Dat klopt ook. Maar dat liedje gaat dal wel weer over niksdoen. Ja, dat liedje gaat over de chillste plek om dus zeg maar lekker niks te doen. De fijnste plek dus eigenlijk om jouw hobby, niksdoen, lekker te kunnen uitoefenen. Ja, ik hou wel van stoelen, banken vind ik ook wel fijn of een bed. Maar er is een plekkie waar het nog veel fijner is en daar heb ik een liedje over gemaakt. Hoe heet het liedje? Zitzak. Nou Chillie Billie, ga maar snel naar het podium. Oke. Dames en heren, geef ze een heel groot applaus, Chillie Billie en MC Chillie Billie met Zitzak. Lekker zitten op de zitzak Lekker zitten op de zitzak Lekker zitten op de zitzak Lekker zitten, lekker lekker zitten Lekker zitten op de zitzak Lekker zitten op de zitzak Lekker zitten, lekker chillen Lekker zitten op de zitzak Lekker zitten op de zitzak Lekker zitten op de zitzak Lekker, lekker zitten Lekker chillen op de zitzak Met de billen op de zitzak Lekker chillen op de zitzak Lekker chillen, lekker lekker chillen Voor de tv Dankjewel Chillie! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192743 145.04 1222 2020-08-20T22:00:00+00:00 yes no zingen liedje https://schooltv.nl/video-item/de-mahahatheuspassie 2024-01-04T12:43:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35953.w613.r16-9.255a3b3.webp De Mahahatheuspassie | Liedje uit De Boterhamshow Vandaag klassiek. Om precies te zijn…Om precies te zijn over de componist Johan Sebastiaan Lach. En daarom is iemand aangeschoven die alles weet over Johann Sebastiaan Lach, Paul Witseman. Welkom Paul. Haha, dankje. Wat maakt hem zo bijzonder? Die man is zo grappig, hij schreef prachtige muziek, de actus comicus en natuurlijk de onvergetelijke Johahahahahahannes Passie. Zo, dat ziet er moeilijk uit zeg. Waar gaan wij vandaag naar luisteren? Vandaag horen we een gedeelte uit de Mahahahahatheuspassie. Gezongen door de Nederlandse lachvereniging. Ik ben reuzebenieuwd. Dames en heren, stilte in de studio, uw aandacht voor de Nederlandse lachvereniging. Wij zingen van het lachen Wij schateren het uit Wij geven elke datum Heel vrolijk, blij geluid Hahahaha! Zeg kan het een beetje stiller, dit is hele serieuze muziek. Oja sorry. Die houden klanken geven een lach op elke mond Zo blijf je eeuwig leven Want lachen is gezond Hahahaha! Schitterend toch? Hahaha! Je gaat elke keer weer voor de bijl! Zo grappig. Ja heel bijzonder. Paul, waar gaan we de volgende keer naar luisteren? De volgende keer is het heel iets anders, dan hebben we een hele vieze componist: Ludwig von Scheethoven. Nou, we kunnen niet wachten. Dames en heren, Paul Witseman en de Nederlandse lachvereniging! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192744 148.28 2105 2020-08-27T22:00:00+00:00 yes no liedje pasen lachen https://schooltv.nl/video-item/anders-zijn 2024-01-04T12:43:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35954.w613.r16-9.51d42a4.webp Anders zijn | Liedje uit De Boterhamshow Iedereen wil gelukkig zijn maar niet iedereen is dat. Daarover ga ik praten met mijn volgende gast, Jasper van Kuil. Wat is dat eigenlijk, gelukkig zijn? Ja, dat je heel blij bent, met iedereen om je heen. Maar dat je vooral ontzettend blij ben met jezelf zoals je bent. En zijn veel poppen gelukkig? Ja, veel wel. Maar er zijn ook poppen die niet zo blij zijn met zichzelf. En ben jij blij met jezelf? Niet dus. Nouja, misschien niet helemaal. Wat zou er dan anders moeten? Ik zou zo graag iets anders willen zijn Een badhanddoek of een konijn Een regenboog een parasol Een berg of een fontein Maar goed, ik ben dat niet Ik ben Jasper Ik zou zo graag iets anders willen zijn Een duikboot of een mandarijn Een trui, een hek, een suikerpin Een zandbak of een trein Maar goed, dat ben ik niet Ik ben Jasper Maar ik ben juist blij dat jij geen duikboot bent Geen zandbak, trein of mandarijn Ik ben zo blij dat jij Jasper bent En geen hek Ik zou zo graag iets anders willen zijn Een koelkast of een mooie fles azijn Een lantaarnpaal, een nachtegaal Een stanleymes of zwijn Maar goed, dat ben ik niet Ik ben Jasper Ik ben juist blij dat jij geen koelkast bent En ook geen stanleymes, lantaarnpaal of zwijn Voor mij ben jij Jasper Ik ben Jasper Je kan ook niet alles zijn Je kan ook niet alles zijn! Ja! Nou, dankjewel voor dit gesprek. Graag gedaan. Gelukkig zijn, dat kan tot volgende week donderdag in Amsterdam en daarna ook in de rest van Nederland. En wil je een koelkast zijn, dan kun je je opgeven bij de witgoedhandel bij jou in de buurt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192746 186.72 2913 2020-09-10T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen https://schooltv.nl/video-item/het-smoezenlied-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-02-01T13:12:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35955.w613.r16-9.58113bb.webp Het smoezenlied | Liedje uit De Boterhamshow Onze gast is er nog steeds niet, die moest vast een oud vrouwtje helpen oversteken of zoiets, dus dat wordt niks meer vandaag. Jammer. Peter? Ja. Oh daar is ie dames en heren, de smoezenkoning. Ja, ik moest nog even een oud vrouwtje helpen oversteken. Ja, dacht ik al. Toch nog op tijd, smoezenkoning, of moet ik majesteit zeggen of uwe hoogheid? Zeg maar Yorick. Yorick? Maar iedereen noemt jou toch smoezenkoning? Ja, maar dat vind ik dus helemaal niet leuk. Ik wil helemaal geen smoezenkoning zijn. En daarover heb ik een lied geschreven. Nou, ik ben benieuwd. Geen tijd te verliezen, ga maar snel naar het podium. Oja, het lied heet het Smoezenlied en ik speel er ook nog saxofoon in. Mooi. Mag ik een heel groot applaus voor de Smoezenkoning met het Smoezenlied! Ik heb altijd een smoes Voor alles altijd een smoes Dat ik allergisch voor witlof Zodat ik witlof hoef Als ik naar zwemles moet Kom ik steeds met een smoes Dat ik zo pijn in mijn buik heb Hoef ik er niet meer naartoe Ja ik weet wel dat het stom is Zo’n smoes is suf en smakeloos Maar als ik zeg dat ik echt geen witlof lust Wordt iedereen misschien wel boos Jij weet wel dat het stom is Soms is het suf en smakeloos Maar als ie zegt dat ie bang voor water is Wordt iedereen misschien wel boos En nu komt m’n saxofoonsolo! Waar blijft die solo nou? Ja, de hond heeft mijn saxofoon opgegeten, sorry Ja hij weet wel dat het stom is Slap en smakeloos Maar als ie zegt wat de echte reden is Wordt iedereen ontzettend boos Wordt iedereen misschien wel boos Dus jij verzint al die smoesjes omdat je bang bent dat mensen boos worden als je de waarheid vertelt? Ja! Aan ons kun je gerust de waarheid vertellen, wij worden niet boos. Echt niet? Nee, dus vertel nou eens eerlijk. Waarom was je nou echt te laat vandaag? Nou oké. Ik liep over straat op weg hiernaartoe, en toen kwam er opeens een ufo boven me vliegen. Een ufo. Een vliegende schotel? Ja! En toen werd ik in een soort lichtstraal naar boven gezogen. En toen zag ik in die ufo allemaal aliens. Die gingen allemaal meten hoe lang ik was, hoeveel ik woog, ze vroegen hoe oud ik was, en toen zetten ze me weer op de grond. Maar ja, toen was ik natuurlijk al te laat. Ja, weer een smoes. Jammer hoor! Nee, het is echt waar! Ik heb ook foto’s op mijn telefoon. Laat maar eens zien dan. Ja, dat gaat dus niet, de aliens zijn vergeten mijn telefoon terug te geven. Jaa…. Yorick, ik heb genoeg gehoord, kom maar een keer terug als je eerlijk durft te zijn. Dames en heren, de smoezenkoning. Ha aliens, tsss… Hai! We waren vergeten je telefoon terug te geven. Oja, bedankt. Excuses voor het ongemak. Hadden jullie hem niet eerder terug kunnen geven? Ja, dat willen we wel, maar we stonden in de file voor een zwart gat. Doei! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192747 282.4 1061 2020-09-17T22:00:00+00:00 yes no zingen liedje https://schooltv.nl/video-item/papa-was-een-gabber-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-29T13:56:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35956.w613.r16-9.5dfe5b5.webp Papa was een gabber | Liedje uit De Boterhamshow Josie! Josie! Josie! Dames en heren, we zijn heel trots op haar, ik luister thuis ook altijd naar haar muziek, hier is Josie Hill! Altijd als ik liedjes draai Komt mijn vader weer zeuren Denk nou toch aan de buren Hou eens op met dat lawaai Wat een verschrikkelijk geluid Hij zegt dat klinkt voor geen meter In mijn tijd was het beter Zet die herrie nou maar uit Dus ik ging op onderzoek Want op zolder zijn cd’s en fotoboek Ik heb alles goed bekeken en gecheckt En weet je wat ik nu dus heb ontdekt? Papa was een gabber Hij ging van hak hak hak, in zijn trainingspak Papa was een gabber Dat was geen gehoor en geen gezicht Dus papa, alsjeblieft Mondje dicht! Mijn vader had een kale kop En reed rond op een scooter En wat denk je, m’n moeder Zat bij hem achterop Dus hou maar op met je kritiek Papa, je weet zelf de ballen van muziek Ik luister lekker wat ik wil, dus dikke pech Pak je tondeuse uit de kast en scheer je weg! Papa was een gabber Hij ging van hak hak hak, in zijn trainingspak Papa was een gabber Dat was geen gehoor en geen gezicht Dus papa, alsjeblieft Mondje dicht! Papa was een gabber En jij zegt nu iets over mijn muziek? Mondje dicht! Geweldig! Wat een geweldig optreden! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192748 156.6 2902 2020-09-24T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen muziek https://schooltv.nl/video-item/het-proces-van-neurenberg-nazileiders-worden-veroordeeld 2024-01-04T12:43:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35957.w613.r16-9.8c684b4.webp Het proces van Neurenberg | Nazileiders worden veroordeeld Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog krijgen de geallieerden veel belangrijke nazileiders in handen. Wat moet er na de oorlog met hen gebeuren? En hoe berecht je oorlogsmisdadigers? Op 20 november 1945 begint het proces dat bijna een jaar zal duren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16195069 653.4 2027-06-14T22:00:00+00:00 5330 2020-06-15T10:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Hitler rechtbank https://schooltv.nl/video-item/ik-zit-in-je-kop-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-02-01T13:11:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35958.w613.r16-9.07b200f.webp Ik zit in je kop | Liedje uit De Boterhamshow Wat zing je nou steeds? Niks. Jawel, dat tadada. Bedoel je dit Opper? Ik zit in je kop en je krijgt me er nooit meer uit. Ja, dat wat is dat? Een liedje, ik kan er niet mee stoppen. Ik ook niet? Weet je wat je dan moet doen? Dan moet je het een keer helemaal zingen en dan is het uit je hoofd. Maar ik ken alleen het beginnetje. Ja ik ook. Van wie is het liedje? Van de oorwurm. Die zit te zingen in de kantine. Haal hem er dan bij! Dan heeft iedereen het straks in zijn kop. Oorwurm! Oorwurm! Hier ben ik! Ohnee. Wil je dat liedje een keer helemaal zingen alsjeblieft? Ik zei toch dat ik ging optreden? Ik zit in je kop en je krijgt me er nooit meer uit Ik zit in je kop en je krijgt me er nooit meer uit Je wil me soms negeren tegen beter weten in Dat kun je wel proberen maar het heeft totaal geen zin Want: Ik zit in je kop en je krijgt me er nooit meer uit Ik zit in je kop en je krijgt me er nooit meer uit Ik zit in je kop en je krijgt me er nooit meer uit Haha Ik zit in je kop! Ja, dankjewel Oorwurm, en tot nooit meer ziens! Zo, daar zijn we tenminste vanaf. Ik zit in je kop…Ohhhh! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16195070 112.64 1767 2020-10-01T22:00:00+00:00 yes no liedje zingen https://schooltv.nl/video-item/mijn-blokfluit-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-02-01T13:06:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35959.w613.r16-9.6c7dd0b.webp Mijn blokfluit | Liedje uit De Boterhamshow Tijd voor muziek! Jamie staat al op het podium want ze gaat voor ons optreden. Jamie, ben je er klaar voor? Nee. Maar je gaat spelen voor ons op je, wat heb je daar in je hand? Mijn blokfluit. Mooi. Nou mooi, mooi. Dat zou ik niet zeggen. Vind je blokfluit niet mooi? Nee, kapot lelijk. Waarom speel je het dan? Dat moet. Van wie? Van haar, mijn muziekjuf die daar zit. Ja, iedereen die een instrument wil spelen moet beginnen op de blokfluit. Waarom? Op de blokfluit leer je een goede basis. Als je meteen op een echt instrument begint, zoals trompet of viool, dat wordt natuurlijk niks. Dus Jamie moet eerst blokfluit spelen en als ze dat kan mag ze iets anders. Precies ja. De anderen daar, op viool, contrabas en piano, die zijn ook allemaal op de blokfluit begonnen, toch jongens? Ja, mevrouw Zuurdesem. Ah vandaar. Nou Jamie, in dat geval succes. Ja, jullie ook. Elke dag oefen ik op mijn blokfluit ’t is niet leuk maar het moet gewoon Want pas als ik dat kan, ja pas dan Mag ik een saxofoon ‘t maakt niet uit wat je later wilt spelen De blokfluit is verplicht Ik oefen het wel maar het gaat niet zo snel Dus doe je oren dicht Maar heel vaak na de les Wacht ik tot de anderen weg zijn allemaal Blijf ik alleen achter expres En dan sluip ik naar het saxofoonlokaal En ik weet het wel ik mag het nog niet Maar dan speel ik snel als niemand me ziet Maar hier mag ik dus niet op spelen En ik kom er niet onderuit Ik speel nog jarenlang Ben ik bang Op die stomme fluit Heel erg mooi. Jamie, dames en heren! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16195071 181.64 2372 2020-10-08T22:00:00+00:00 yes no muziek zingen blaasinstrument https://schooltv.nl/video-item/opgegeten-zanger-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-02-01T13:06:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35960.w613.r16-9.ac8c28b.webp Opgegeten zanger | Liedje uit De Boterhamshow En dan nu een optreden van een krokodil. Met een lied dat ie niet zelf gaat zingen maar wat dus wel gezongen gaat worden. Hoe dat precies zit, we gaan het nu zien. Een groot applaus voor de krokodil. Vandaag was het mooi weer Ik ging, en dat was dom, Zwemmen in een meer waar een krokodil in zwom - Ja dat was ik Het was dom maar niet zozeer voor mij als voor dat beest Ik dacht: och, ik heb een geweer Dus dat beest is er geweest - Mooi niet Toen zag ik tot mijn schrik Mijn geweer ligt op de kant En kort daarna ben ik in dat beest zijn bek beland Ik heb een laatste lied geschreven in de krokodil zijn maag Ik had liever langer willen leven met dat mooie weer vandaag! Die zanger zit dus in de buik van de krokodil? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16195072 75.72 1307 2020-10-15T22:00:00+00:00 yes no zingen krokodil https://schooltv.nl/video-item/welk-cijfer-komt-er-na-de-1-en-voor-de-3-het-cijfer-van-de-dag 2024-01-30T13:47:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35961.w613.r16-9.6a98431.webp Welk cijfer komt er na de 1 en voor de 3? | Het cijfer van de dag Ga er maar eens goed voor zitten allemaal want hier is het geheime cijfer van de dag, met Pi R Kwadraat! Haal maar snel het doek eraf Pi, want wij willen weten welk cijfer het geheime cijfer van de dag is. Welk cijfer komt na de 1 maar voor de 3? Tussen 1 en 3? De 2 natuurlijk! 2! Ja! 2! 2 handen aan je armen, 2 wielen aan je fiets, 2 vleugels heeft een vogel, aan eentje heeft ie niets. 2! Een cijfer om te onthouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200672 50.24 2250 2020-07-05T22:00:00+00:00 yes no raden getal https://schooltv.nl/video-item/welk-cijfer-komt-er-na-de-2-en-voor-de-4-het-cijfer-van-de-dag 2024-01-30T13:48:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35962.w613.r16-9.68b89dc.webp Welk cijfer komt er na de 2 en voor de 4? | Het cijfer van de dag Mag ik dan nu uw aandacht voor het geheime cijfer van de dag met Pi R. Kwadraat! Ja! Woehoe! Ja! Weet iemand al om welk cijfer het gaat? Ik niet. Iemand anders wel? Een vogel! Ik hoor het al, jullie krijgen van mij een tip. Haha! Heeft iemand al een idee? Zes! Zes! Ik hoor het al, jullie hebben geen idee. Dan komt hier de tip die het cijfer verraadt. A-kwadraat + B-kwadraat! Welk cijfer komt er na de 2 maar voor de 4? 3! 3! 3! Ja! De 3!. De 3! Naar drie blaadjes aan een klavertjevier hoef je niet lang te zoeken. En 3 hoort bij een driehoek, die heeft precies 3 hoeken. Het cijfer van de dag is 3. 3! Een cijfer om te onthouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200673 84.08 2105 2020-07-19T22:00:00+00:00 yes no tellen getal raden https://schooltv.nl/video-item/welk-cijfer-komt-er-na-de-3-en-voor-de-5-het-cijfer-van-de-dag 2024-01-30T13:48:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35963.w613.r16-9.5f7f875.webp Welk cijfer komt er na de 3 en voor de 5? | Het cijfer van de dag Hier is: Pi R. Kwadraat! Haha! Dankuwel! Ja! Zeg het maar Pi, wat is het cijfer van vandaag? Ja, dat is nog geheim. Oh. Ja, maar jij gaat het nu onthullen toch? Ja, straks. Heb je al een idee? Hoe moet ik nou weten welk cijfer er onder dat rode doek zit, Pi? Wil je een tip? Ja, graag. Haal dat doek er maar af! Nee, nog niet. Let op. A-kwadraat + B-kwadraat! Geef me een tip om welk cijfer het gaat! Ja! Oke, haal het doek er maar af, we hebben weinig tijd. Nee. Nee. Want er komt nog een tweede aanwijzing. Hier is de tip die het cijfer verraadt. Welk cijfer komt er na de 3 maar voor de 5? 4! Ja, 4! 4 wielen aan bus, 4 hoeken aan een tafel en 4 benen aan een paard. De 4, da’s altijd de moeite waard. 4. Het cijfer van de dag is 4. 4! Een cijfer om te onthouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200674 90.96 2084 2020-08-02T22:00:00+00:00 yes no tellen getal raden https://schooltv.nl/video-item/welk-cijfer-komt-er-na-de-4-en-voor-de-6 2024-01-30T13:47:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35964.w613.r16-9.544c2d9.webp Welk cijfer komt er na de 4 en voor de 6? | Het cijfer van de dag Ga er maar eens goed voor zitten allemaal, want hier is het geheime cijfer van de dag met Pi R. Kwadraat! Ja haha! Zeg. Willen jullie een aanwijzing? Ja! Aanwijzing! Hier komt de tip die het cijfer verraadt. A-kwadraat + B-kwadraat…En…5! 5! 5! Jaaa! Vijf vingers aan je hand, vijf tenen aan je voet. Dan kan je handig zwaaien en loop je ook nog goed. 5! Het cijfer van de dag is 5! 5! Een cijfer om te onthouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200675 62 1732 2020-08-16T22:00:00+00:00 yes no tellen raden getal https://schooltv.nl/video-item/welk-cijfer-komt-er-na-de-5-en-voor-de-7 2024-01-30T13:47:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35965.w613.r16-9.e791506.webp Welk cijfer komt er na de 5 en voor de 7? | Het cijfer van de dag Ook vandaag is hij weer in de Boterhamshow met zijn geheime cijfer van de dag: Pi R Kwadraat! Hier is de tip van vandaag. Raad eens welk cijfer er staat. A-kwadraat + B-kwadraat, geef mij een tip om welk cijfer het gaat. Zo, dus welk cijfer is het Pi. Het cijfer komt na de 5 Opper. En dat is? Weet je het nog niet? Dan is hier de tip die het cijfer verraadt. A-kwadraat + B-kwadraat…Dus, het cijfer dat komt na de 5 maar voor de 7. 6! 6! Haha! 6! 6 hoort bij een dobbelsteen, daar staan zes ogen op. De 6 lijkt op een 9 maar dan wel op z’n kop. 6. Het cijfer van de dag is 6! 6! Een cijfer om te onthouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200676 83.96 2723 2020-08-30T22:00:00+00:00 yes no getal raden tellen https://schooltv.nl/video-item/welk-cijfer-komt-er-na-de-6-en-voor-de-8-het-cijfer-van-de-dag 2024-01-30T13:47:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35966.w613.r16-9.1b57e5d.webp Welk cijfer komt er na de 6 en voor de 8? | Het cijfer van de dag Ook vandaag is hij weer in de Boterhamshow met zijn geheime cijfer van de dag. Hier is Pi R. Kwadraat! Dankjewel. Ja, genoeg. Pi R. Kwadraat, we hebben niet heel veel tijd, dus haal dat doek er maar meteen af, dan weten we wat het cijfer is. Ahhh. Dat is toch niet leuk? Je moet het juist raden! Daarom moet ik eerst een aanwijzing geven. Vooruit dan maar, een aanwijzing, dat lijkt me ruim voldoende. Scheelt weer tijd. Kom maar jongens! Hier komt de tip die het cijfer verraadt. A-kwadraat + B-kwadraat…Tadaa! 7! 7 geitjes en een wolf, 7 dwergen en Sneeuwwitje, 7 dagen in een week, 7 is het geluksgetal maar dat wisten jullie al. Het cijfer van de dag is 7. 7! Een cijfer om te onthouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200677 75.52 2438 2020-09-13T22:00:00+00:00 yes no getal tellen raden https://schooltv.nl/video-item/welk-cijfer-komt-er-na-de-7-en-voor-de-9-het-cijfer-van-de-dag 2024-01-30T13:46:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35967.w613.r16-9.059d899.webp Welk cijfer komt er na de 7 en voor de 9? | Het cijfer van de dag Het geheime cijfer van de dag wordt zoals altijd gepresenteerd door Pi R. Kwadraat! Ja! Het cijfer tussen de 7 en de 9 is…8! Haha! Twee rondjes op elkaar, acht planeten in de ruimte, acht poten heeft een spin. Het cijfer van de dag is 8. 8! Een cijfer om te onthouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200678 39.44 2650 2020-09-27T22:00:00+00:00 yes no getal tellen raden https://schooltv.nl/video-item/welk-cijfer-komt-er-na-de-8-het-cijfer-van-de-dag 2025-08-21T09:59:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35968.w613.r16-9.5fec604.webp Welk cijfer komt er na de 8? | Het cijfer van de dag We kunnen natuurlijk niet zonder het geheime cijfer van de dag, dus daarom is hier Pi R. Kwadraat! Dankuwel! Ja, nou Pi, zeg het maar, wat is het geheime cijfer? Het geheime cijfer van vandaag is zo geheim dat je het niet ziet. Dat wordt lastig als je het niet ziet. Wil je een tip? Ja natuurlijk. Let op. A-kwadraat + B-kwadraat, geef mij een tip om welk cijfer het gaat. Oh. Ja. Nou weten we het natuurlijk nog steeds niet. Nee, het is natuurlijk nog geheim. Nog een tip dan? Let op: hier komt de tip die het cijfer verraadt. A-kwadraat + B-kwadraat! Haha! Het is 3, 4, 5, 6, 7, 8…haha! Ja! 9! Het cijfer van de dag is 9! Als laatste in de rij hoort ie er ook helemaal bij. 9! Een cijfer om te onthouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200679 99.52 2310 2020-10-11T22:00:00+00:00 yes no tellen getal raden https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-co2 2024-04-25T09:15:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35969.w613.r16-9.d098615.webp Wat is CO2? | Clipphanger CO2 is de coole naam van koolstofdioxide. Samen met wat andere gasjes zorgt CO2 voor de sfeer onze atmosfeer. Hierdoor wordt de straling van de zon op aarde vastgehouden, zodat wij het lekker warm hebben. En daar werk jij aan mee, want zo’n 4 % van wat jij uitademt is CO2. Bedankt! De hele aarde is eigenlijk al sinds de oertijd een grote CO2-draaimolen. Er komt voortdurend CO2 vrij, bij bosbranden of vulkaanuitbarstingen. Dat spul wordt ook altijd weer netjes opgenomen door de groene oerwouden en oceanen. Sinds de mens aan het industrialiseren is geslagen, gaat de draaimolen een stuk harder. We stoken ons huis op, vreten ons vol en vliegen de hele wereld over. Dit zorgt voor meer CO2-uitstoot, klimaatopwarming, een stijgende zeespiegel en boze Zweedse meisjes. Als je zelf wat wil doen om de uitstoot van CO2 te verminderen, dan kan dat. De verwarming wat lager, minder vlees eten en lekker met de trein op vakantie. En o ja, CO2 zit ook in de bubbeltjes in je frisdrank. Veel cola drinken dus, dan blijft al dat gas lekker in je lichaam. O nee, toch niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192740 89.16 9363 2020-06-15T10:00:00+00:00 yes no broeikaseffect CO2 klimaatverandering https://schooltv.nl/video-item/de-eerste-wereldoorlog-de-oorlog-van-de-loopgraven 2024-01-04T12:43:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35970.w613.r16-9.f4ad267.webp De Eerste Wereldoorlog | De oorlog van de loopgraven In 1914 rommelt het al een tijdje in Europa. Een aantal landen maken fikse ruzie met elkaar. Wanneer de Oostenrijkse kroonprins wordt neergeschoten, slaat de vlam in de pan. Oostenrijk geeft Servië de schuld en verklaart dat land de oorlog. De ruzie spreidt zich als een olievlek uit over heel Europa. Een aantal landen hebben beloofd elkaar te helpen wanneer er oorlog uitbreekt. Duitsland, Hongarije, Turkije en nog een aantal landen sluiten zich aan bij Oostenrijk. Dat zijn de Centralen. En onder andere Frankrijk, Engeland, Rusland en later ook de Verenigde Staten zijn de vrienden van Servië. Dat zijn de geallieerden. Uiteindelijk gaat de ruzie tussen 33 landen over de hele wereld. Vandaar de naam Wereldoorlog. Nederland is samen met een handjevol andere landen neutraal. Dat wil zeggen dat ze geen partij willen kiezen in deze ruzie. Maar we hebben wel last van de gevolgen van de oorlog. Er is veel honger en armoede en dat komt omdat normale handel met andere landen bijna niet mogelijk is. En er komen heel veel vluchtelingen naar ons land toe. Ook België probeert neutraal te blijven, maar wordt gedwongen aan de oorlog mee te doen omdat Duitsland besluit dwars door België te trekken om Frankrijk te veroveren. Back home by Christmas. Weer thuis met de kerst, dat is het idee. Die Engelsen zullen die Duitsers wel even een lesje gaan leren. Met miljoenen jonge soldaten tegelijk melden ze zich meestal vrijwillig aan. Op naar het avontuur. Sommigen liegen zelfs dat ze oud genoeg zijn, zodat ze maar het leger in kunnen. Zo graag willen ze naar het slagveld. Op de dag zelf worden ze uitgezwaaid door hun ouders en de jonge soldaten gaan vrolijk, zingend en fluitend richting het front. Eén van hen is John Gambill. Hij komt in 1915 aan in België als de oorlog al een jaar aan de gang is. Hij is dolblij dat hij eindelijk naar het slagveld in België kan om daar tegen de Duitsers te vechten. Maar John merkt al heel snel dat er werkelijk geen enkele reden is om enthousiast te zijn. Het lachen en zingen vergaat hem. Hij komt terecht in een smerige oorlog met verschrikkelijke wapens, waar miljoenen mensen net als hij kansloos aan hun einde komen. Het geweld gaat altijd door, elke dag en elke nacht. Slapen doen we niet langer dan drie uur en onze kleren doen we nooit uit. Alleen al het besef dat hier niet weg te komen is, maakt iedereen bloednerveus. De Duitsers trekken dus met hun legers richting Frankrijk om dat land te veroveren. Maar op weg daar naartoe lopen ze in België vast. Door de aanhoudende regenbuien komen ze geen centimeter verder. En dan gebeurt er iets wat nog nooit eerder zo massaal gedaan is een oorlog. Soldaten graven zich in. Ze graven heel veel geulen, de beruchte loopgraven. Ze zijn soms kilometers lang en van hieruit beschieten ze elkaar. Leven in zo'n loopgraaf is verschrikkelijk. Overal modder, luizen, ratten. John kan zich nergens wassen. Er is geen toilet, er is geen schoon water en soms is er zelfs geen eten. En de hele tijd het geluid van beschietingen, bombardementen, fluitende kogels, het gekerm van stervende kameraden om je heen. Het is hel de aarde. Elk moment kan je je laatste zijn. Het is om gek van te worden. Soldaten kunnen geen kant op. Ze zitten maar in de koude modder te wachten totdat er weer geprobeerd wordt een stukje land te veroveren. Dam klinkt er een fluitsignaal. En dan worden de soldaten met honderden tegelijk gedwongen de loopgraven te verlaten en richting de vijand te rennen. De meesten van hen hebben geen schijn van kans en worden een paar meter doodgeschoten of lopen vast in een prikkeldraad. De rest trekt zich terug. Geen centimeter land veroverd en dat gaat zo maar door. Tijdens de Eerste Wereldoorlog worden steeds weer nieuwe technieken ingezet om zo veel mogelijk soldaten te doden en een klein stukje land te veroveren. Machinegeweren, tanks, vliegtuigen, prikkeldraad. Het ene wapen is nog verschrikkelijker, dat het andere. Maar het aller ergste nieuwe wapen is gifgas. Het wordt hier op deze plek door de Duitsers voor het eerst ingezet. Bij gebruik moet je uitkijken hoe de wind staat. Anders krijg je zelf de volle laag in je gezicht. Zondag 19 december zal ik nooit vergeten. Ons schuilhol was helemaal gevuld met gas. Vreselijk was het. Het gras had al een paar van onze jongens gepakt. Maar hoestend en kokhalzend moesten we toch voorwaarts. De verwoestende werking ervan is voor iedereen een complete verrassing. Honderden soldaten sterven tijdens zo'n gifgasaanval tegelijk een verschrikkelijk pijnlijke dood. Tijdens de Eerste Wereldoorlog gaat de strijd maar door en door en door. Er wordt weinig vooruitgang geboekt en er vallen heel veel doden en gewonden. De doden worden meestal gelijk achter het slagveld begraven en de gewonden worden zo veel mogelijk opgelapt, zodat ze vervoerd kunnen worden naar het veldhospitaal dat hier stond. De Lijssenthoek. Hier wordt dag en nacht keihard gewerkt om zoveel mogelijk levens te redden, maar vaak komt de hulp te laat. Wie er sterft in dit veldhospitaal, wordt hier begraven. En zo is begraafplaats Lijssenthoek ontstaan. In het begin worden alle doden nog keurig netjes begraven, maar later sneuvelen er zoveel soldaten. Er is gewoon geen tijd meer voor. Dus hun lichamen worden gewoon zo in een kuil gekieperd. Begraafplaatsen worden groter en groter. Eind mei 1916 krijgt de moeder van John toch weer een nieuwe brief en ze hoopt zo dat die van haar zoon is. Maar dat is niet zo. Het is van het leger. En ze krijgen het ergste nieuws dat een moeder kan krijgen. Helaas moet ik u meedelen dat uw zoon, luitenant John Campbell, vanochtend om halfzeven is gestorven. Ook na de dood van John, gaat de strijd nog jarenlang door en al die tijd verschuiven de grenzen van het oorlogsgebied nauwelijks. Er sterven wel miljoenen soldaten en burgers door het oorlogsgeweld. Pas in 1917, wanneer de Amerikanen met de geallieerden mee gaan vechten, komt het einde van de oorlog in zicht. Op 11 november 1918 geven de Duitsers en haar bondgenoten zich tandenknarsend over. De meeste mensen hebben zoveel ellende gezien en meegemaakt, dat ze vinden dat alles anders en beter moet. De wereld is voorgoed veranderd, maar de oorlog wordt niet vergeten. Zeker niet in België. Dit is de weg waarover John en honderdduizend andere soldaten marcheerden richting het front. Nu staat hier een monument voor al die mannen en vrouwen die omgekomen zijn rondom Ieper en waarvan het lichaam nooit gevonden is. Iedere naam op deze muur, staat voor één persoon. Er staan er hier 55.000. Op deze begraafplaats zijn nog eens 35 duizend namen van nooit meer teruggevonden soldaten gegraveerd. Er zijn nog minstens drie van dit soort muren nodig om alle vermisten op kwijt te kunnen. Overal zie je klaprozen. De klaproos is het symbool van de Eerste Wereldoorlog. Dat komt omdat het namelijk één van de weinige plantjes was dat kon overleven op het bloedige slagveld. Ik denk dat John ze vanuit de loopgraven ook wel gezien heeft. In plaats van te vechten tegen de vijand, heeft hij die laatste nacht in het veldhospitaal gevochten voor zijn leven. Hij heeft het niet gered. 22 jaar één van de bijna 20 miljoen mensen die zijn omgekomen tijdens de Eerste Wereldoorlog. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16183606 493.44 55553 2020-06-15T09:00:00+00:00 yes no canon Eerste Wereldoorlog loopgraaf https://schooltv.nl/video-item/anne-frank-het-bekendste-slachtoffer-van-de-jodenvervolging 2026-03-10T14:49:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35971.w613.r16-9.ec4a6b2.webp Anne Frank | Het bekendste slachtoffer van de jodenvervolging Dit is misschien wel het beroemdste dagboek ter wereld. Het dagboek van een joods meisje dat zo'n zestig jaar geleden leefde en in een vreselijke oorlog terechtkwam. Ze moest onderduiken en was haar leven niet zeker. Ze was niet voor niets zo bang om ontdekt te worden, want ze zou de oorlog niet overleven. Dit is het dagboek van Anne Frank. Anne is 11 jaar oud als de Tweede Wereldoorlog in Nederland uitbreekt. Ze woont dan met haar drie jaar oudere zus Margot, haar moeder Edith en haar vader Otto in Amsterdam-Zuid. En mevrouw Pik Goslar oftewel Hanneli, zoals Anne haar noemde, was haar beste vriendin. Mevrouw Pik, u was toen ook elf jaar he? En u woonde hier naast de familie Frank aan het Merwedeplein Ja, naast de familie Frank. Wij woonden hier op de eerste verdieping. En de familie Frank woonde hier in de tweede verdieping en wij konden van de ramen en ook van de veranda samen spreken. Er is ook een boek over u geschreven met daarin uw herinneringen aan Anne, maar ook uw verhaal over het leven als meisje in de oorlog. Uw leven leek wel een beetje op dat van Anne. Ja, in het begin omdat beide families waren vluchtelingenfamilies uit Duitsland. De families Frank en Goslar woonden al langere tijd in Duitsland, maar toen daar in 1933 Hitler aan de macht kwam, veranderde er veel. Het ging slecht met Duitsland. Er was veel werkloosheid en armoede. Hitler en zijn aanhangers, de nazi's, gaven de Joden de schuld van alles. Zij haten Joden en begonnen ze te vervolgen. Veel families vluchtten weg, waaronder die van Anne en Hanneli. De meisjes waren toen pas vier jaar oud. En jullie dachten hier in Nederland dus veiliger te zijn dan in Duitsland? Natuurlijk. Maar dat duurde niet lang. 1940, 10mei zijn de Duitsers in Nederland ingevallen. Het was vijf dagen oorlog en toen was het afgelopen met veiligheid. In het begin ging het normale leven nog wel door. In 1941 hangt Anne uit dit raam daar beneden naar een bruidspaar te kijken. Dat zijn de enige bewegende beelden die ooit van haar gemaakt zijn. Maar al snel beginnen de Duitsers ook in Nederland. Joodse mensen te vervolgen. Er komen allerlei discriminerende wetten. Hoe vonden jullie het als meisjes dat jullie bepaalde dingen niet meer mochten? Ik geloof op die leeftijd merk je dat niet zo erg. Maar het was dan altijd erg en erger. Ja, daar mochten we niet meer zwemmen. Dan mochten we niet meer in winkels kopen. Alleen in joodse winkels, alleen van 3 tot 5. En jullie kregen ook een Jodenster op een gegeven moment. Ja, in het begin waren we daar heel trots op. Maar dan heb je het toch wel gemerkt dat is niet zo aangenaam dat iedereen kan doen wat ie wil met je. Mochten jullie nog wel naar school? Ja, maar we moesten naar een extra school. Alle Joodse kinderen moesten naar een school die extra werd opengemaakt voor Joodse kinderen met alleen Joodse leraren. En dat was dus hier. Een Joods Lyceum. Kwam u ook weer bij Anne in de klas? Ja wij kwamen naast elkaar te zitten. Ondertussen wordt de situatie elke dag erger. 16 jarige Joodse jongeren kregen een oproep voor dwangarbeid in Duitsland. Ook de zus van Anne, Margot. Ik schrok ontzettend. Iedereen weet wat dat betekent. Concentratiekampen en eenzame cellen zag ik al in mijn geest opdoemen. Op dat moment besluit de familie Frank direct onder te duiken. Niemand mag het weten. Zelfs Hanneli niet. Dus u wist van niks toen u hier de volgende dag bij aan de deur kwam? Nee, helemaal niet. Ik kwam spelen, we hadden vakantie en toen kwam die onderhuurder en die zei dat de familie was verdwenen en hij geloofde naar Zwitserland. In werkelijkheid zat Anne maar een paar kilometer bij Hanneli vandaan, namelijk hier in het hartje Amsterdam aan de Prinsengracht, in het bedrijf van haar vader. Hier zat Anne met haar familie ondergedoken. Nu is dit het Anne Frank Huis, een museum. Maar vroeger had je hier het bedrijf met beneden de kantoren, hier op de tweede verdieping de opslagruimtes. En moet je kijken. Aan het eind van deze overloop stond een kast. Nou niets aan te zien. Gewoon een archiefkast. Maar het is een kast met een geheim. Moet je opletten. De kast kan namelijk met een beetje kracht draaien. Kijk dan verschijnt hier achter een trap en die trap die leidt naar een verborgen deel van het huis, het Achterhuis. Het Achterhuis, waar Anne samen met haar zus Margot, haar ouders en vier andere onderduikers meer dan twee jaar opgesloten zit. In die tijd schrijft Anna alles wat er in het Achterhuis gebeurt op in haar dagboek, 20 juni 1943. Het was nog donker buiten. Er werd een paar keer achter elkaar hard op de deur gebotst. Wonen hier Joden? Schreeuwde iemand in het Duits. Jullie werden hier toen opgepakt. Ja, vanuit dit huis. Mijn grootouders uit de volgende ingang en wij hadden het eigenlijk verwacht. Het koffertje was altijd klaar. Hanneli en haar familie werden samen met duizenden andere Joden in veewagons naar Drenthe gebracht, naar het doorgangskamp Westerbork. En daar zou zij 9 maanden blijven. Op dat moment zit Anne nog steeds ondergedoken in het Achterhuis. Ze weet wel dat alle Joden worden opgepakt, maar wat ze niet weet is dat haar vriendin Hanneli inmiddels ook is weggevoerd. Kijk, dit is de kamer waar Anne's zus en haar ouders slapen. Maar vier medewerkers op kantoor weten dat er onderduikers in het Achterhuis zitten. Miep Gies, Bep Voskuijl, Johannes Clijman en Victor Kugler. Zij zorgen voor de spullen voor de onderduikers, dus eten, toiletspullen, schoolboeken. En dat is heel gevaarlijk, want op het helpen van Joden staan zware straffen. Kijk en dit. Dit is het Slaapkamertje van Anne in het Achterhuis. Hier staat haar bed. Aan deze kant en hier staat het bed van tandarts Pfeffer. Daar moesten die kamer mee delen, hoewel ze een hekel had aan die man. En nu is het hier leeg, want het is museum. Maar wat er nog over is gebleven zijn wel de plaatjes die Anne aan de muur plakte om het wat gezelliger te maken. Hier schreef ze ook vaak in haar dagboek. Fietsen, dansen, fluiten. De wereld in kijken. Me jong voelen. Weten dat ik vrij ben. Daar snak ik naar. Anne voelde zich hier natuurlijk verschrikkelijk opgesloten en ze moesten ook nog eens doodstil zijn. Vooral overdag op werkdagen als er mensen in het bedrijf aan het werk waren. Geen druppel water, geen wc. Niet lopen. Alles stil. En dan is er de voortdurende angst om ontdekt te worden. Gisteren ben ik ontzettend geschrokken. Er werd om 8 uur plotseling heel hard gebeld. Ik dacht niet anders of er kwam iemand. Je snapte wel wie. Op 27 november 1943 ziet Anne voor het slapengaan plotseling haar vriendin Hanneli voor zich. Haar ogen waren heel groot en ze keek mij zo droevig en verwijtend aan dat ik in haar ogen kon lezen: oh Anne waarom heb je me verlaten? Help, o help mij, red mij uit deze hel. Daarna schrijft ze: waarom werd ik dan uitverkoren om te leven en moest zij wellicht sterven? Maar Hanneli was niet dood, want u zat samen met uw vader en haar zusje Gabi en opa en oma in het kamp Westerbork. In Westerbork wachtte het hele kamp altijd angstig de maandag en de donderdagavond af. Wat gebeurde er dan? Iedere donderdagavond kwam de SS met lijsten. Ongeveer duizend mensen. En die zouden doorgestuurd worden met veewagons naar een werkkamp in het oosten. En iedereen begreep dat dat niets goeds is. We wisten niet dat ze ons gaan doden met gas. Hoe reagereerden de mensen daarop? Mensen waren hysterisch. Je wist nooit wanneer is het jouw beurt? We wisten toch iedere week gaan er duizend weg. En dat was verschrikkelijk. Maar jullie hoefden eerst nog niet op transport he? Nog niet omdat wij hier hadden zo'n stempel die zou zeggen dat we voorlopig nog gesperd zijn. We mogen voorlopig blijven in Westerbork. Ondertussen wordt het leven voor Anne in het Achterhuis ook steeds zwaarder. Dit was de gezamenlijke woonkamer van het Achterhuis. Dus hier zaten ze vaak met acht mensen bij elkaar. Het werd trouwens steeds moeilijker voor de helpers om aan eten en drinken te komen voor de onderduikers. Er komen steeds meer ruzies. Niet zo gek natuurlijk als je dag in dag uit in zo'n kleine ruimte op elkaars lip zit. Het enige lichtpuntje voor Anne is dat ze een tijdje verliefd is op Peter. Hier op zolder zitten ze vaak bij elkaar. Van 's ochtends tot 's avonds laat doe ik eigenlijk niets anders dan een Peter denken. In februari 1944 wordt u met uw familie op transport gesteld naar Bergen-Belsen. Dat is in Noord-Duitsland. Ja Noord-Duitsland. Hier is Westerbork.En u kwam in een uitwisselingskamp terecht, vanwege die bijzondere paspoorten. En daardoor hadden jullie het ook iets beter met eigen eten, eigen kleren. Maar toch moet het nog erg zwaar geweest zijn. Het was heel erg. Wij kregen vier centimeter stukje brood per dag en dat gingen we altijd een recht snijden. Altijd nog een stukje en nog een stukje en dan was er niks meer. Eerst kregen we allemaal luizen op ons hoofd en in de zoom van de kleren en later kregen wij vlektyfus. En als je nou geen medicijnen hebt en helemaal niet genoeg eten en je bent zo zwak. Dan heb je niet meer nodig om door te gaan. Hanneli zou dik een jaar in het kamp Bergen-Belsen blijven. Augustus 1944. Anne heeft goede hoop dat de oorlog nu snel is afgelopen. Maar op 4 augustus gebeurt waar ze steeds al zo bang voor was. Ze worden verraden en allemaal op transport gezet naar Kamp Westerbork. Vanuit Westerbork worden ze weggevoerd naar concentratiekamp Auschwitz in Polen. Anne en Margot gaan later naar concentratiekamp Bergen-Belsen, maar hun ouders moeten in Auschwitz blijven. Ze komen dus zonder dat ze het weten in hetzelfde kamp terecht, waar Hanneli ook zit. Alleen dan in het gedeelte voor gewone gevangenen, maar daar worden ze totaal aan hun lot overgelaten. Ze krijgen bijna niets te eten. Ze worden ontzettend ziek. Iemand vertelt Hanneli dat er aan de andere kant van het prikkeldraad een Nederlands meisje zit dat zij kent. S Avonds sluit ze met gevaar op betrapt en doodgeschoten te worden naar het prikkeldraad. En dan gebeurt er iets heel bijzonders. Na tweeënhalf jaar ontmoet ze haar vriendin Anne weer. Na een paar minuten een heel zacht stemmetje en het was Anne. Het was niet die kleine, pittige Anne die ik gekend heb. Het was een gebroken meisje. Anne vertelde me ook bij het prikkeldraad dat zij en Margot maar heel weinig eten hadden. Ja, ze hadden beiden helemaal geen eten en heb ik gezegd kom eens terug en 2,3 dagen, ik zal zien wat ik kan doen. En toen kwam ik met zoiets als een hele kleine voetbal. Een stukje met droge pruim, een stukje van die knäckerbröt. En toen kwam ik zo bij het prikkeldraad en dat was veel hoger. En boven waren wachttorens met Duitse soldaten dus heel gevaarlijk. En het was donker en ik hoorde haar, maar ik kon haar niet zien. En toen zei ik Anne, voorzichtig ik gooi het over het prikkeldraad. En toen hoorde ik hoe ze huilde en schreeuwde. En ze was woedend. Wat is er gebeurd? Een andere hangbruggen vrouw had een pakje opgevangen. Rende weg en heeft haar niets gegeven. En toen moest ik haar een beetje kalmeren. Ik heb beloofd we doen het nog een keer. Na twee, drie dagen hebben we het nog een keer gedaan en toen heeft het opgevangen. Ze spreken af dat ze elkaar snel weer zullen ontmoeten. Maar alles loopt anders. De vader en de oma van Hanneli gaan dood in het kamp. Hanneli en haar zusje Gabi worden daarna samen weer op transport gesteld. Hanneli is heel erg ziek en ze denkt dat ze dood zal gaan. Maar gelukkig worden ze bevrijd. Hanneli en Gabi overleven de oorlog. Maar dat geldt niet voor Anne. Anne en Margot gaan dood in Bergen-Belsen door uitputting en ziekte. Anne is dan vijftien jaar. Haar moeder en de andere onderduikers worden ook vermoord. Alleen Otto, de vader van Anne, blijft in leven. Annes dagboek wordt gered door Miep Gies, één van de helpers, en Otto Frank besluit het uit te geven. Want dat was Annes grote wens. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200680 799.274 65159 2020-06-15T13:00:00+00:00 yes no canon Tweede Wereldoorlog joden Anne Frank genocide antisemitisme Holocaust https://schooltv.nl/video-item/wraak-op-de-duitsers-bombardementen-op-duitsland 2024-01-04T12:43:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35972.w613.r16-9.cbf4f0d.webp Wraak op de Duitsers | Bombardementen op Duitsland Dit is de mooiste bevrijdingsfoto die ik ken. De Amerikaanse fotografe Lee Miller liet zichzelf fotograferen in de badkuip van Adolf Hitler in München. In zijn privé appartement. Ze heeft haar soldatenkistjes keurig voor het bad gezet. De oorlog was voorbij, klaar, afgelopen. En zo zag het er buiten uit. Duitsland toen de oorlog voorbij was. Totaal kapotgebombardeerd door de geallieerden. Wat moesten de overwinnaars met die Duitsers? Moesten ze gestraft worden? Massaal gestraft. Moest je het onbeschrijflijke leed dat Hitler had aangericht verhalen op hen? Die vraag was natuurlijk niet nieuw. Die speelde al tijdens de oorlog. Kon je een smerige oorlog met smerige tegenstanders winnen zonder zelf ook smerige middelen te gebruiken? En moest je daarbij onderscheid maken tussen de nazi-leiding en het gewone Duitse volk? Voor Churchill speelde die vraag niet. Hij reageerde enthousiast toen één van de Engelse bevelhebbers, generaal Arthur Harris, voorstelde de Duitse steden net zo lang kapot te bombarderen tot de Duitsers op hun knieën om genade zouden smeken. Veel mensen zeggen dat je met bombarderen geen oorlog kunt winnen. Mijn antwoord luidt: dat is nog nooit geprobeerd. We zullen zien. Harris kreeg de bijnaam Bomber Harris en zijn methode heette Moral Bombing. Het doel was het Duitse moreel te breken, zodat het volk zich tegen Hitler zou keren. Dat zou alleen werken als de Amerikanen mee zouden doen en er zo veel mogelijk burgerslachtoffers zouden vallen. Kortom, een smerig wapen tegen de smerige vijand. Ze ontwikkelden voor Dresden en andere Duitse steden tot maart, april 1945 een vliegmethode die 'de waaier' heette, de fan. Deze methode was erop gericht om de grond te verzadigen met brand- en springbommen. Saturation bombing. Een relatief klein stadsgebied, de fire raiser, moest volledig verzadigd worden met brand- en springbommen. Dat moest vanaf een hoogte van drie kilometer gebeuren, 's nachts. Je ziet beneden niets, er is misschien een wolkendek.Het idee van Moral bombing kwam niet van Bomber Harris zelf. Hij had het deels afgekeken van de Duitsers. Die hadden het eerder toegepast bij hun bombardementen op de Engelse stad Coventry en ook in Warschau, Rotterdam en Stalingrad. De kunst voor de Engelsen en de Amerikanen was de te bombarderen steden zo efficiënt mogelijk te veranderen in een brandende hel. Op weg naar de bunker moet je rennen voor je leven. Je hebt een kind op je arm. Je moet je oude vader meeslepen. Hij heeft een gebrekkig been. Je lijdt aan astma en je hebt nog tien minuten als de sirene afgaat die zegt: over een kwartier komt er een luchtaanval. Je ligt in bed. Je hebt een kwartier de tijd. Je moet je aankleden, je huis uit en een halve kilometer of een kilometer voor je leven rennen met alles wat je hebt. Je kinderen, je familie. Voor de bunker staat een enorme massa mensen. Iedereen wil naar binnen. Als de eerste bommen vallen, gaat de bunker dicht. Wat doen de mensen voor de bunker? Ze worden wolven. Ze slaan en trappen elkaar dood. Die reddende deur.. een bunker heeft kleine deuren. Het is technisch nodig om de ingangen klein te houden. Zie proberen zich naar binnen te persen, die duizenden mensen door die bunkerdeuren. Na het bombardement gaan de deuren moeilijk open omdat er zoveel lijken voor liggen. Mensen die vertrapt zijn of die kwamen toen de deuren al dicht waren. Dat is een oorlog op zich, de oorlog voor je leven. Het leven van jou en je kind. Hoe red je dat? Als hij zo vertelt over de kunst van de totale vernietiging, betrappen we onszelf erop dat we Friedrichs lippen hangen. Toch kreeg hij in eigen land, juist omdat hij het zo beeldend weet te omschrijven, nogal wat kritiek. Want natuurlijk hebben de Duitse burgers geleden onder de bombardementen, maar niemand wil de indruk wekken dat dat leed ook maar enigszins vergelijkbaar is met al het leed dat de Duitsers zelf veroorzaakt hebben. Al in 1944 schreef in Engeland de bekende auteur Fera Britten een vlammend protest. Ze vergeleek de bombardementen met de ergste martelingen uit de middeleeuwen. Maar het hielp niets. Churchill en Eisenhower zetten door. Wie barmhartig is in een oorlog moet wreed zijn. Dat zei Clausewitz al. Als een generaal geen bloed kan vergieten, duurt een oorlog eeuwig. Oorlog moet kort en erg zijn. Het stomme is alleen: de oorlog werd steeds erger, maar niet korter. Harris heeft zijn leven lang geloofd dat de mislukking van zijn bombardementen in Duitsland, want hij had zijn doel om de Duitsers op de knieën te krijgen, niet bereikt kwam doordat het niet erg genoeg was geweest. Ze hadden een aantal atoombommen moeten gooien op Duitse steden. En dan was het wel gebeurd. Hij was te barmhartig geweest voor de Duitsers. Ze hadden te veel kazernes, stations en wapenfabrieken proberen te bombarderen. Maar de hel was niet totaal genoeg geweest. Misschien hadden we minder moeite gehad met de methode van Harris als het gewerkt had. Als de bevolking van de steden zich inderdaad tegen Hitler had gekeerd. Maar dat gebeurde niet. In de steden kwam slechts anderhalf procent van de Duitse bevolking door de bommen om het leven. 98 en een half procent overleefde de hel. Voor die overlevers was de rekensom simpel. Je had meer kans op de bombardementen te overleven dan je had als je het zou wagen je te verzetten tegen de nazi's. Als je dat al zou willen. Om de smerige vijand te verslaan was dus voortaan alles geoorloofd. Het bombardement op Dresden werd later door velen een oorlogsmisdaad genoemd. Duitse generaals gebruikten dat weer voor de rechter in Neurenberg. Wat was het verschil tussen wat zij deden? Het doden van één op de vijf burgers in een dorp in Polen om het verzet te breken? En wat de Engelsen en Amerikanen deden toen ze onschuldige burgers in Dresden bombardeerden? Wanneer ben je geen rechtvaardige strijder meer? Als je één miljoen slechte burgers hebt gedood? Als je drie miljoen slechte burgers hebt gedood? Als je zes miljoen slechte burgers hebt gedood? In de Koude Oorlog zouden 60 miljoen Russische burgers worden vernietigd. Volgens een oorlogssimulatie in het Pentagon uit 1953 zou heel Rusland binnen twee uur in een rokende puinhoop veranderen met 50 miljoen doden. Allemaal slechte Russen. 60 miljoen slechteriken. Bij hoeveel miljoen slechte slachtoffers ben je geen ridder van de rechtvaardigheid meer? Dat moeten die ridders zich toch afvragen? Als niemand er meer is en ik als enige rechtvaardige ben overgebleven, dan ben ik God. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16189951 594.325 2302 2020-06-15T13:00:00+00:00 yes no Duitsland Tweede Wereldoorlog bombardement https://schooltv.nl/video-item/slachtpartijen-in-voormalig-joegoslavie-oorlogen-tussen-joegoslavische-volkeren 2024-01-04T12:43:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35973.w613.r16-9.900419a.webp Slachtpartijen in voormalig Joegoslavië | Oorlogen tussen Joegoslavische volkeren Een deel van Joegoslavië; Kroatië had in de oorlog de kant van Hitler gekozen. Dat zou de Kroaten duur te staan komen. Aan het eind van de oorlog namen hun tegenstanders massaal wraak. In de omgeving van Bleiburg werden 45.000 vluchtende Kroatische fascisten opgepakt en in koelen bloede vermoord. Die slachtpartij wordt hier elk jaar op 17 mei herdacht. Sinds het begin van de staat Joegoslavië, in 1918 speelden de Serviërs vanuit Belgrado de baas. Dat zette kwaad bloed bij de Kroaten en in de Tweede Wereldoorlog zagen die hun kans schoon. Onder leiding van de fascist Ante Pavelić kozen de Kroaten de kant van Hitler. Enthousiast trokken de ustaša's, de Kroatische fascisten, samen met de Duitsers op tegen de door hen zo gehate Serviërs. Zo ook de vader van Marco Lesar. Pavelic vervolgde Joden, stond aan de kant van Hitler. Dat is niet in orde. Maar ze volgden onze staatsleiders. Al was niet iedereen het ermee eens. We hoopten met Hitlers steun onafhankelijk te worden. Maar veel van de Serviërs woonden al honderden jaren op Kroatisch grondgebied. Dus kwamen dorpen die al jarenlang vredig samenwoonden, ineens tegenover elkaar te staan. Zo leeft de Kroaat Marko Lesar in Banski Kovacevac en zijn Servische buren wonen in Prkos Lasinjski. Milan Rokniç was twaalf jaar toen de Kroatische ustaša's zijn Servische dorp binnenvielen. Mijn broer, mijn zusje en ik besloten te vluchten. Mijn moeder en mijn grootmoeder bleven hier. Mijn zusje kwam ons achterna daar bij die struiken. Mijn broer keek om en stuurde ons terug. Hij zei: vrouwen en kinderen doen ze niks. Jullie hoeven niet te vluchten. Ik liet me niet terugsturen en ik ging mijn broer achterna. Maar vrouwen en kinderen bleken helemaal niet veilig. Alle oude spelregels van de oorlog werden bij de actie in het dorp met voeten getreden. De ustaša's hadden maar één doel: een eigen zuivere Kroatische staat creëren. En daarin was geen plaats voor Serviërs. Ook niet voor vrouwen en kinderen. Wanneer ontdekte u wat uw familie was overkomen? Na drie of vier dagen hoorden we dat ze in het Ereza-bos waren vermoord. Ze waren met iets stomps op hun achtergrond geslagen, bleek toen we ze opgroeven. Hun hoofden waren verbrijzeld. Ik kan het niet onder woorden brengen...wat ik toen voelde. Die pijn. Het blijft moeilijk. Het is duidelijk. Nu, bijna zeventig jaar later, kan Milan er eigenlijk nog niet over praten. Het is maar één van de vele gruwelverhalen die je hier in de dorpen kunt verzamelen. Iedereen boven de 65 draagt zijn eigen oorlogslittekens met zich mee. Alleen al in 1941 werden er honderdduizenden Joegoslaven door de Kroatische ustaša omgebracht. De nazi's vonden de slachtpartijen van de ustaša's in de dorpen maar niks. Te veel getuigen, te veel rommel. Er waren betere manieren om je vijand te doden. Schoner en efficiënter. Concentratiekampen. Het grootste was in Jasenovac, langs de rivier de Sava, waar de kampbewakers wedstrijden hielden. Wie de meeste gevangenen kon ombrengen in de kortste tijd. De Kroatische ustaša's zouden de geschiedenis ingaan als misschien wel de wreedste fascisten van heel Europa. Het belangrijkste verzet tegen hen kwam van de kant van de communistische partizanen onder leiding van de latere leider van Joegoslavië, de communist Tito. Hier in Durvar lag Tito's geheime hoofdkwartier, goed verstopt in een grot in de bergen. Rade Tadzjieks, die toen op zijn twintigste als partizaan met titel meevocht, neemt ons er mee naartoe. Tito's partizanen waren voor de Duitsers een geduchte tegenstander. Toen die er lucht van kregen dat Tito zich in de grot in Durvar ophield, begonnen ze een grote luchtaanval in een poging hem te pakken te krijgen. Zo kan ik me met trots herinneren dat de luchtaanval werd ingezet met het doel Tito levend te pakken en de andere leiders om hem heen uit te schakelen. De Duitsers wisten Tito niet te vangen. Sterker nog, ze werden verpletterend verslagen. De herinneringen zijn romantisch en ongetwijfeld gekleurd. Maar feit is dat de overwinning bij Durvar een keerpunt werd in de strijd tegen de Duitsers. Een overwinning die hier elk jaar gevierd wordt. Na de overwinning kwam het land er waar die partizanen zo eensgezind voor hadden gevochten. Tito's Joegoslavië, waar iedere zinspeling op je Servische of Kroatische komaf verboden was, waar elke vorm van nationalisme de kop werd ingedrukt. Want als het aan Tito lag bestonden er voortaan alleen nog maar Joegoslaven. Voor dat verenigd Joegoslavië. hebben de veteranen die hier in Durvar rondlopen gevochten. Maar in datzelfde Joegoslavië werd gezwegen over die massamoord in Blieburg, waar Tito's partizanen na de oorlog die 45.000 Kroatische ustaša's vermoordden. Heeft u van Bleiburg gehoord? Nee. Heeft u wel gehoord wat daar gebeurd is? Uit het nieuws. Tito's Joegoslavië mocht dan met een verzwegen bloedbad begonnen zijn. Het zou wel meer dan 40 jaren van vrede opleveren, tot aan Tito's dood in 1980. Toen viel het land uiteen en brak de laatste oorlog uit. En ineens bleek alle pijn uit het verleden nog springlevend. De moordpartijen van die laatste oorlog waren een spiegel van de moordpartijen uit 1941. Alleen hadden in de beide dorpen nu slachtoffers en daders van rol gewisseld. Kan pijn verjaren? Kun je mensen dwingen de gruwelen die ze hebben meegemaakt te begraven? Onder Tito leek dat meer dan veertig jaar lang te lukken. Maar onderhuids bleef de herinnering smeulen en toen de laatste oorlog in 1991 uitbrak, bleek het wederom een voedingsbodem te zijn voor weer nieuwe gruweldaden. Gruweldaden die opnieuw zeer moeilijk te vergeven zullen zijn. Beste kameraden, vrienden en in het bijzonder alle jongeren hier. Zoals onze geschiedenis heeft geleerd moeten we de nieuwe generaties niet opvoeden in wraak. En evenmin in de geest van wat men vroeger noemde: oog om oog, tand om tand. We moeten de jeugd nu vertellen: dat het weerwolven waren die ons hebben meegesleurd in al die oorlogen. Te beginnen met de Eerste Wereldoorlog, de Tweede Wereldoorlog en nu de laatste oorlog. Het waren mensen zonder verstand. Mensen voor wie een mensenleven niet telde. Mensen die niet gaven om het welzijn van het volk. Mensen die niet gaven om de vrede. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200681 584.725 3965 2020-06-15T15:00:00+00:00 yes no oorlog antisemitisme genocide Holocaust https://schooltv.nl/video-item/de-crisisjaren-armoede-in-nederland 2024-01-04T12:43:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35974.w613.r16-9.153b4c7.webp De crisisjaren | Armoede in Nederland Ja, ik weet het. Ik loop hartstikke voor schut. Maar tachtig jaar geleden liepen heel veel mannen zo. Het ging toen namelijk heel slecht met de Nederlandse economie. Ongeveer net als nu. Alleen in de jaren dertig van de vorige eeuw was het zo erg dat één op de vier mannen langer dan 1 jaar werkloos was. En dat is gigantisch veel. Hier moet je kijken. Een krant uit 1932: Er is een ramp over ons gekomen. Een ramp waarvan de omvang niet te overzien is, niet te begrijpen is. Oud en jong worden gelijkelijk en meedogenloos getroffen. En deze krant kopt: Amsterdam in crisistijd. Hoe kan dat nou? Dat het ineens zo slecht ging met de Nederlandse economie? Nou een paar jaar eerder in 1929, is er in Amerika een crisis ontstaan. Amerikanen verliezen hun geld op de aandelenbeurs en gaan minder verdienen of ze verliezen gewoon hun baan. Amerika heeft ineens veel minder geld om producten van het buitenland te kopen. En daar hebben wij hier in Nederland last van, want Amerika kocht onder andere altijd heel veel bloemen en groenten van ons. Doordat de handel tussen de landen stilvalt, moeten heel veel bedrijven sluiten en daardoor komen de werknemers op straat te staan. Dat overkomt ook de vader van Siem. Siem is twaalf jaar en hij beschrijft wat de crisis voor hun gezin betekent. Dit is echt gebeurd. Vier jaar geleden was het allemaal heel anders dan nu. Maar ik weet nog wel dat alles toen minder somber was. Maar ruim een jaar geleden werd vader ineens ontslagen en hij vond geen nieuwe kantoorbaan. Iedereen wilde werk hebben, maar dat was er niet meer. Niet alleen het gezin van Siem had last van de crisis, heel veel hadden ermee te maken. Maar wat betekent dat dan, als je vader werkeloos werd? Hallo! Hoe maakt u het? Kom binnen. Wauw! Jij leeft ook nog echt in de jaren '30. Ja en mijn haar en mijn kleren zijn ook volgens de mode van de laatste tijd. En mijn huis is ingericht zoals veel mensen dat toen ook hadden. Ja het is echt heel anders dan bij mij thuis. Kijk, een kale plankenvloer, een beetje versleten kleden. Ouderwets wasrek bij een ouderwetse kachel. Die radio is echt te gek. En die bank is helemaal in stijl. Hoort er helemaal bij. Een ouderwets ledikant met echte dekens. Lekker warm. Is ook wel nodig zeg, zo zonder verwarming. Ja zo was het toen. Als je vader werkloos was in de crisisjaren was het echt heel erg, want vrouwen werkten bijna niet, dus iedereen was afhankelijk van het loon van papa. Wat gebeurde er dan? Kregen ze iets van de regering toen, iets van uitkering of zo? Ja en dat noemden ze steun in die tijd en om dat te krijgen moest je twee keer per dag een stempeltje halen en dan moest je uren in de rij staan zodat je niet stiekem wat bij kon verdienen. Dan moest de vader van Siem ook en daarvoor werd hij uitgescholden door een jongen op school. Schooiersjong, ik heb je vader wel gezien bij het loket van de steuntrekkers. Ja mensen schaamden zich vaak er heel erg voor dat ze steun moesten halen. Ze kregen ook maar heel weinig steun per week. Ongeveer 15 gulden. Dat is nu ongeveer 7 euro. En het maakte niet uit of je onderwijzer was of bankdirecteur. Iedereen kreeg hetzelfde en het was vaak minder dan de helft van wat ze normaal gesproken verdienden. Hoe kan je daar nou van leven? Ja, het was bittere armoede. De helft van wat je kreeg, dat ging op aan de huur en wat er van overbleef. Ja, daar kon je een beetje eten van kopen. Zo. Dat betekende fors bezuinigen. Het eerste verdwenen: de radio, want die was vaak op afbetaling gekocht. De kranten en tijdschriften, ook die voor de kinderen, zoals bijvoorbeeld de Okki. Je moest van je sportclub af. Maar ook voor de hele gewone dingen is er geen geld meer. Waar is de zeep? Vraagt de vader van Siem. Die is op, zegt zijn moeder. Je zult deze week zonder moeten doen. Zaterdag haal ik een nieuwe. Nou, het eten is ook al niks. Ja voor de crisis had je keuze uit dit soort spullen. Zelfs vlees kwam regelmatig op tafel, maar nu het crisis is, is daar geen geld meer voor. Daar schrijft Siem ook over. Vader pakte zijn vork en zei nogal bitter: lekker ouderwetse boerenkool met worst. Die worst moet je er maar bij denken, zei moeder. Daarna klonk alleen nog het geluid van tikkende en schrapende vorken. Er hing een stille spanning aan tafel. Vaak komt er alleen maar dit op tafel. Aardappels met lawaaisaus. Dat is een heel waterig sausje van margarine, een half Maggi blokje en heel veel water. Smakelijk. Wat ook veel gebeurd is dat werkloze mannen aan het werk worden gezet door de regering en dat mogen ze niet weigeren. Anders wordt direct hun steun ingetrokken. Het hele Amsterdamse Bos bijvoorbeeld is aangelegd door werklozen. En deze hele Bosbaan is met de hand uitgegraven. In het hele land zijn er trouwens dit soort werkverschaffingsproject. In Rotterdam en Den Haag worden parken aangelegd. In het noorden van het land wordt er van heideveld tot landbouwgrond gemaakt. Het is ontzettend zwaar en heel vies werk, tien uur per dag en het maakte niet uit of je nou bankdirecteur of onderwijzer was geweest. Iedere werkloze moest dit werk doen. Ook de vader van Siem moet heel hard werken bij een project aan de rivier de Maas. Daar moeten ze met duizenden mannen klei afgraven. Daarover schrijft Siem: het werk in de Uiterwaarden is heel zwaar. De mannen moeten zeulen met volle kruiwagens en werken in de rivierklei. Verschrikkelijk vermoeiend en de beloning is heel slecht en bovendien erg oneerlijk. Siem’s vader verdient er bijna niets meer mee dan de steun die hij al krijgt. Net als alle andere werklozen. En het is vaak ver van huis, zodat ze doordeweeks in barakken moeten blijven slapen. Het is een zware tijd. In 1934 besluit de regering de steun te verlagen. En het was al zo weinig. Hier in de Jordaan, dé arbeidersbuurt van Amsterdam gaan de mensen de straat op om te protesteren. Ze zijn wanhopig want ze lijden gewoon honger. Het loopt volledig uit de hand, er breken rellen uit, de politie treedt keihard op en het resultaat is zes doden en meer dan honderd gewonden. En het is allemaal voor niets geweest, want de verlaging van de steun gaat gewoon door. Maar het is toch niet alleen maar kommer en kwel? Nee, de mensen zitten s avonds gezellig spelletjes te doen zoals wij. En als ze het iets beter hadden en even konden sparen, konden ze naar de bioscoop of ze konden gaan dansen. Het was best gezellig en kinderen zoals Siem gaan gewoon naar school en ze spelen heel veel op straat. Want er zijn niet zoveel auto's. Nee, de straten zijn van de kinderen. Het is hun domein. Na 1936 ging het trouwens ook langzaam beter met de Nederlandse economie. De crisisjaren zijn voorbij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200683 432.128 6125 2020-06-16T10:00:00+00:00 yes no crisis https://schooltv.nl/video-item/wat-is-black-lives-matter-beweging-voor-gelijke-rechten-protestleus-en-hashtag 2024-01-30T13:14:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35975.w613.r16-9.78e1e54.webp Wat is Black Lives Matter? | Beweging voor gelijke rechten, protestleus en hashtag Dit is het verhaal achter Black Lives Matter. Het begint met een liefdesbrief op Facebook met een tragische aanleiding. In 2012 schiet burgerwacht George Zimmerman de ongewapende tiener Trayvon Martin dood. Als Zimmerman een jaar later wordt vrijgesproken, is de verontwaardiging groot. "Niemand is verantwoordelijk gehouden." En dit was niet bepaald voor het eerst. Burgerrechtenactivist Alicia Garza reageert op de vrijspraak. Met die liefdesbrief, gericht aan zwarte mensen, waarin ze de zin Black Lives Matter introduceert. "We verdienen het niet om straffeloos te worden gedood. We moeten van onszelf houden en vechten voor een wereld waarin zwarte levens ertoe doen. Zwarte mensen, ik hou van jullie, ik hou van ons. We zijn belangrijk. Ons leven doet ertoe." Haar woorden worden snel opgepikt, onder meer door kunstenares Patrisse Cullors, die er een hashtag aan toevoegt. En al snel is de hashtag Black Lives Matter het mantra van online protest tegen de achterstelling van en racistisch geweld tegen zwarte Amerikanen. En het gaat nog verder als ook schrijfster Opal Tometi zich bij het gezelschap voegt om van Black Lives Matter een platform te maken. Een organisatie is geboren die zich tegelijkertijd ook sterk maakt voor onder meer vrouwen en homorechten. Ze zeggen geïnspireerd te zijn door de burgerrechtenbeweging van Martin Luther King, het radicalere Black Power, de anti-apartheidsbeweging, hiphop, LGBTQ-actiegroepen en Occupy Wall Street. Waar ze voor staan kunnen ze zelf het best samenvatten. "Black Lives Matter is onze oproep tot actie. Wij verdienen het om voor gestreden te worden. Wij verdienen het dat lokale overheden zich voor ons inzetten. Wat we nu meer nodig hebben dan ooit is een mensenrechtenbeweging die systematisch racisme uitdaagt. Om ervoor te zorgen dat zwarte levens ertoe doen zodat álle levens ertoe doen." Op die laatste woorden kom ik zo nog even terug. Het duurt niet lang voordat het Black Lives Matter-protest zich verplaatst van online naar de straten van Amerika. Aanleiding? Politieagent Darren Wilson schiet de ongewapende tiener Michael Brown dood. De agent wordt vrijgesproken. "Hoe kan dit nu toch allemaal?" De beelden van toen lijken op die van nu. Burgerrechtenactivisten die vreedzaam demonstreren en harde confrontaties met de politie. En dat herhaalt zich in de jaren daarna. Op de momenten dat er excessief geweld wordt gebruikt tegen de zwarte bevolking, zoals bij de dood van Eric Garner in New York, Freddie Gray in Baltimore en Ahmaud Arbery in de staat Georgia en George Floyd in Minneapolis. Maar als je enerzijds dit ziet - "George Floyd had niet hoeven sterven" - en anderzijds dit... "Ik krijg geen lucht! Ik krijg geen lucht!" - is Black Lives Matter dan vreedzaam of uit op harde confrontaties? De organisatie zelf is daar heel duidelijk in. "Ik hoop dat de activisten vreedzaam demonstreren. Als we ook maar iemand van de beweging betrappen op vandalisme of het aanzetten tot geweld, wordt die geroyeerd en ik zal zelf tegen die persoon getuigen. Toch zien we vaak deze beelden, protesten die gepaard gaan met geweld. "Hier in Amerika wordt al dat geweld tijdens de protesten natuurlijk ook sterk veroordeeld. De plunderingen vlak na de dood van Floyd in Minneapolis waren zeker uit woede en frustratie, ook wraak, maar je zag ook heel snel andere elementen, misbruik maken van de situatie. Bijvoorbeeld extreem-linkse activisten, die begaven zich ook op straat en ook extreem-rechtse groeperingen stookten het vuurtje nog eens extra op. En ja, er waren ook gewone relschoppers en ook criminelen die 's nachts hun slag sloegen en winkels leegroofden. En dat allemaal onder het kopje Black Lives Matter. Hoe kan dat dan? Belangrijk is dat Black Lives Matter een gedecentraliseerde organisatie is, die dus niet van bovenaf wordt gerund in een hiërarchische structuur. Juist lokale afdelingen, waar er nu 16 van zijn in de VS en Canada, opereren zelfstandig om daar in hun eigen stad of regio het verschil te maken. Er is dus ook niet één leider, zoals bijvoorbeeld in de tijd van Martin Luther King bij de burgerrechtenbeweging: "...dat we op een dag vrij zullen zijn." Black Lives Matter is dus én een hashtag voor online activisme, én een leus om te scanderen bij demonstraties én de naam van een sociale beweging én een verzameling van allerlei verschillende actiegroepen die gelijke rechten bepleiten, overal ter wereld. Ook hier in Nederland wordt onder de vlag van Black Lives Matter geprotesteerd. Black Lives Matter heeft dus een heel brede aantrekkingskracht, maar is daardoor ook een containerbegrip geworden. Dat maakt het moeilijk om af te bakenen wat Black Lives Matter nou precies is. Het biedt ruimte voor meerdere interpretaties in de media, onder activisten en bij critici. Zo wordt er uit naam van BLM in de meeste gevallen vreedzaam gedemonstreerd, maar kan onder dezelfde noemer ook geweld tegen de politie worden gebruikt als mensen 'Black Lives Matter' scanderen terwijl ze agenten bekogelen. "Sindsdien heb ik geen respect meer voor Black Lives Matter. Zij. zeggen: wij zijn de BLM-beweging. F de politie." En zo kunnen de oorspronkelijke woorden uit een liefdesbrief die vreedzaam protest nastreven door anderen worden misbruikt om geweld aan te moedigen. Daardoor moet de hele beweging zich vaak ongewild verantwoorden voor de daden die ze niet zelf hebben begaan. "We zijn hier niet om geweld te plegen." Bijvoorbeeld in de ogen van oud-burgemeester van New York en Trump-vertrouweling Rudy Giuliani. "Ze zingen rapnummers over het doden van politieagenten, ze praten over het doden van de politie en ze schreeuwen het bij hun demonstraties. En als je zegt 'Black Lives Matter', dan is dat in zichzelf racistisch. Zwarte levens doen ertoe, witte levens doen ertoe, Aziatische levens doen ertoe, Latino levens doen ertoe. Het is anti-Amerikaans en het is racistisch." En zo komen we bij de tegenreactie All Lives Matter. Een kritisch antwoord op Black Lives Matter. Want doen andere levens er dan niet toe? De gedachte achter All Lives Matter is dat iedereen gelijk is, ongeacht etniciteit, en dat de samenleving kleurenblind zou moeten zijn. Ja, dat is zo, vindt ook Black Lives Matter, maar hun bezwaar tegen All Lives Matter is dat daar vanwege racisme en racistisch geweld nog geen sprake van is. Om dat te illustreren wordt deze cartoon veel gedeeld. Ja, inderdaad, alle huizen doen ertoe. Maar als er eentje in de fik staat, moet dat huis toch echt als eerste worden geblust. Terug naar George Floyd, want hoe kan het nou dat juist nu de boel zo escaleert? Natuurlijk komt dat door de schokkende beelden van de dood van Floyd, die tot in detail door meerdere camera's en omstanders werd vastgelegd en via sociale media in no time het grote publiek bereikt. "Weet je, racisme wordt niet erger, racisme wordt gefilmd." Maar er speelt in deze gekke tijd nog meer mee. Deze Amerika-deskundige vat het samen. "De tijd is anders. Het is een soort perfect storm in een land waar een economische crisis is, er een politieke crisis is, waar een gezondheidscrisis is en waar politiegeweld ook nog eens landt in de zwarte gemeenschap waar corona harder toeslaat in een heel politiek onrustig land. En dat maakt dat het anders voelt." Niet alleen in Amerika, over de hele wereld, ook hier in Nederland wordt die pijn gevoeld, willen mensen in de protesten duidelijk maken. Van Groningen tot Den Haag en van Rotterdam tot Amsterdam. "Racisme pakt iedereen aan en racisme is er zeker in Nederland." Dus, waar staan we nu? De realiteit is dat grote delen van de zwarte bevolking in de westerse wereld na een geschiedenis van slavernij en extreme onderdrukking nog altijd achtergesteld zijn als het gaat om de verdeling van welvaart, werkgelegenheid, onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting en te maken krijgen met racisme en racistisch politiegeweld. En dat dit beeld... en dit beeld... zich zullen blijven herhalen als er niets verandert. In Flint, Michigan, ging het zo. "Wij willen hier met jullie zijn, dus ik heb mijn helm af, zij hebben hun knuppels neergelegd. Ik wil hier een optocht van maken, geen protest. Loop met ons mee! Loop met ons mee!" En daar sluiten we mee af. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200686 525.674 5173 2020-06-16T10:51:37+00:00 yes no racisme discriminatie opstand https://schooltv.nl/video-item/komt-racisme-voor-in-nederland-buitengesloten-op-basis-van-huidskleur-of-naam 2024-01-04T12:43:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35976.w613.r16-9.50f3c1d.webp Komt racisme voor in Nederland? | Buitengesloten op basis van huidskleur of naam Artikel 1 Midden-Nederland, dat is een van de organisaties waar mensen die gediscrimineerd worden zich kunnen melden. Het meeste wat wij horen is dat het toch is op basis van iemands huidskleur. Omdat iemand zwart is of een bruine huidskleur heeft, dat die van bepaalde dingen buiten worden gesloten. Het meldpunt heet Artikel 1, omdat dat het eerste punt van de grondwet, de belangrijkste wet in ons land, erover gaat. Dat iedereen in Nederland gelijk moet worden behandeld en dat discriminatie verboden is. Maar toch gebeurt het. Ja, helaas gebeurt het wel. Het gebeurt toch omdat mensen zich niet bewust zijn dat ze bepaalde beelden in hun hoofd hebben van hoe iemand is. Dat ze bijvoorbeeld iemand met een zwarte huidskleur zien en dan denken: 'Die persoon zal wel die baan niet kunnen doen.' Dat is onbewust. Mensen doen dat niet expres. Maar toch moeten we erop letten dat we dat niet doen. Soms is discriminatie heel duidelijk en dan kun je aangifte doen, maar vaak ook niet. Er zijn de afgelopen jaren in ons land al veel onderzoeken gedaan naar discriminatie en racisme. En daaruit blijkt dat ook hier groepen ermee te maken hebben. Bijvoorbeeld jongeren die via school bij een bedrijf stage willen lopen. Dan moet je een mailtje sturen naar zo'n bedrijf. Studenten met een niet-Nederlandse achternaam krijgen minder makkelijk een stageplek. Of dit: Mensen die 's avonds in de stad bij een club of café naar binnen willen. Het komt voor dat iemand met een donkere of getinte huidskleur daar bij de deur wordt tegengehouden. Puur en alleen maar om hoe ze eruitzien dus. Als je gepest wordt, kan dat heel vervelend zijn. Daar kun je je naar over voelen of je kunt er ruzie over krijgen. Maar als het discriminatie is, dan betekent het dat iemand geen werk kan krijgen of niet naar school kan gaan. Of geen toegang tot bepaalde evenementen. Discriminatie is dus verboden, maar het gebeurt dus wel, soms zonder dat je het door hebt. Daarom is het volgens Niki Eleveld belangrijk elkaar beter te leren kennen. Als je je best wil doen om niet te discrimineren kost dat best veel moeite. Je moet iemand goed leren begrijpen. Ik heb andere ervaringen dan mijn collega's die een donkere huidskleur hebben of moslim zijn. Ik heb die ervaringen zelf niet. Ik als een wit persoon moet dan harder m'n best doen om te begrijpen: wat ervaar jij, waar loop jij tegenaan en hoe kunnen we dat oplossen, hoe kunnen we zorgen dat het makkelijker is voor jou? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200688 149.717 3541 2020-06-16T11:20:10+00:00 yes no racisme discriminatie https://schooltv.nl/video-item/de-britse-staking-van-de-mijnwerkers 2024-01-04T12:43:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35977.w613.r16-9.bae8bd7.webp De staking van de Britse mijnwerkers | Macht van de vakbonden in het Verenigd Koninkrijk We gaan naar Engeland omdat daar één van de grote Europese veldslagen plaatsvond tussen de werkende klasse en de overheid. Een keiharde strijd tussen Margaret Thatcher met haar immense politiemacht aan de ene kant en vakbondsleider Arthur Scargill en zijn mijnwerkers aan de andere kant. Dit is Groot-Brittannië in 1984. Ik waarschuw de Britten: wat vandaag de mijnwerkers gebeurt, gebeurt u morgen. Tenzij u in opstand komt en zegt: ophouden. We laten ons niet koeioneren. Thatcher zag deze strijd als een oorlog, net zoals die tegen de Falklands. En ze noemde op een goed moment de stakende mijnwerkers zelfs the enemy within, de binnenlandse vijand. Terwijl Thatcher en Scargill geen millimeter aan elkaar toegaven, liep de staking uit de hand en vonden er ware veldslagen plaats. Engeland stond op de rand van een burgeroorlog. Wij hebben ieders steun nodig in deze strijd. Het wezen van onze samenleving is in het geding. Het recht moet zegevieren over de macht van het gepeupel. Thatcher wilde de mijnen zogenaamd efficiënter maken. Maar ze wilde minstens de helft van de mijnen sluiten. Vooral omdat de mijnwerkersbonden zo machtig waren. Zo'n negentig procent van de Britse energie werd opgewekt uit steenkool. En de mijnwerkers stonden volledig onder controle van de vakbond. Ze kon haar ideaal alleen bewerkstelligen..het ideaal van de vrije markt dat de Amerikaanse neocons voorstonden als ze de macht van de bonden brak. En dat kon alleen via de mijnwerkers. In 1984 waren er in heel Engeland meer dan 175 duizend mannen die hun geld verdienden in de mijnen. Gevaarlijk werk, maar het verdiende over het algemeen goed en meestal was het een baan voor het leven. De mijnwerkers hebben hier heel lang de beroepsbevolking gedomineerd. Deze mijn was al actief in 1926. Mijn vader en mijn opa deden allebei mee aan de staking van 1926, in het noorden. Ironisch genoeg werd de staking van 1984 vaak op dezelfde plaatsen uitgevochten door de zoons en kleinzoons van de mijnwerkers die daar in 1926 staakten. Het hele land zonder stroom. Dat was dus de bedoeling. Wwant zonder kolen geen elektriciteit. Dan zou Thatcher wel door de knieën gaan. Maar was de Iron Lady daar dan niet op voorbereid? Zegt ze dit niet aankomen? Tegenover het House of Parlement ontmoeten we Lord Bernard Ingham, voormalig perssecretaris van premier Thatcher. Mrs Thatcher kwam naar het ministerie van energie met maar één vraag: hoe pak ik Arthur Scargill aan? Ze wisten het niet. Zij zei: 'bereid je voor op problemen', want die verwachtte ze. Twee jaar later, in 1981 waren er tot haar verbazing en wanhoop geen voorbereidingen getroffen voor de eerste uitdaging van Arthur Scargill. Hij wou meer geld voor de mijnwerkers en zonder voorbereiding kon ze niet winnen. Dus sloot ze een compromis. Ze kocht het af, als het ware. Na de afgang in 1981 was Thatcher dus vastbesloten om het niet meer zo ver te laten komen. En ze verordonneerde dat er direct naast de kolencentrales voldoende kolen moesten liggen om het ten minste een jaar uit te kunnen zingen. Scargill voelde echter aan zijn water, dat hiermee zijn belangrijkste wapen uit handen werd genomen. Eén dag voor de staking had Scargill een gigantisch probleem: een gedeelte van zijn achterban liet hem in de steek en bleef aan het werk. En die verdeeldheid speelde Thatcher in de kaart, aldus Scargill. Arthur Scargill begon zijn staking in april. Hij verdeelde zijn bons door niet te laten stemmen. Hij had dus geen democratische steun. Kunt u zich een slechtere generaal voorstellen? Op het foute moment beginnen en interne verdeeldheid zaaien voor je begint: idioot. Thatcher steunde de werkwilligen met een enorme overmacht aan politie. Op de derde dag van de staking viel er in Nottinghamshire een dode bij ongeregeldheden tussen de mijnwerkers. Scargill riep zijn troepen terug. We stonden tegenover de helft van een 18.000 man grote politiemacht. Voor het eerst bij een arbeidsconflict in ons land, vielen ze ons aan met schilden en knuppels. Echt in de gevechtskledij, heel goed beschermd. Ze sloegen mensen bewusteloos. De eerste twee die omkwamen, waren postende stakers. Twee mijnwerkers kwamen om. Dus het ging hard tegen hard. Vrij veel mijnwerkers zeiden dat de politie ze had uitgelokt. Ik denk niet dat je dat ooit nog precies kunt achterhalen. Maar het ging er hard aan toe. Veel mensen maakten zich grote zorgen dat we in Groot-Brittannië een dergelijke confrontatie meemaakten. Bijna een echte veldslag op de velden van Yorkshire met politie te paard. Dat was geen prettig gezicht.De sfeer werd grimmiger en die zomer kwam het tot een aantal grote confrontaties tussen de politie en stakers. In heel Engeland werd met de staking bijna driekwart van de 190 mijnen stilgelegd. De zogenaamde flying pickets voerde overal in het land actie, maar na enkele maanden ging bij sommige gesloten mijnen een aantal stakers weer aan het werk. En dat zette kwaad bloed. Skabsels werden deze stakingsbrekers genoemd. Scabs, onderkruipsels. Het ging om politiek en klassenstrijd. Thatcher ging het gevecht aan en wilde de mijnwerkersvakbond vernietigen om de macht van de vakbonden te breken. Om de werkloosheid te laten stijgen en de lonen te laten dalen. En ook om de plannen van het socialisme te vernietigen. Zij was de Iron Lady, die alles wat socialistisch was haatte. Ze heeft ooit in een speech gezegd dat 'de samenleving niet bestond'. Ze had geen idee wat dat betekende. Dus het socialisme was haar helemaal vreemd. Ik heb nog steeds veel sympathie voor gewone werkende mensen. Ze worden door veel mensen belazerd. Maar het waren de vakbonden die deze mensen belazerden. En vakbondsacties hadden natuurlijk gevolgen. Ze gebruikten het Britse publiek als pionnen in hun spel. Dat is niet mijn idee van wat toen als socialisme werd verkocht. Barbaarse toestanden. De staking werd een langslepende kwestie waarbij het voor de stakende mijnwerkers armoe troef was. Veel gezinnen werden afhankelijk van voedseldistributie. De enige mogelijkheid om een warme maaltijd te krijgen was vaak alleen de gaarkeuken. Er was uiteindelijk maar een handvol mannen in Hadfield, dat tijdens de staking weer aan het werk ging. Maar van hen zijn er maar weinig na de staking in Hetfield gebleven We hebben 12 maanden gestaakt om een bedrijfstak en een gemeenschap te redden. En voor de komende generaties. De mensen die gingen werken en de staking braken, verwierpen vriendschappen, onze gemeenschap, werden buitenstaanders. We vergeven ze niet. Mijnwerkers steunen op elkaar. Je kunt in de mijn niet constant om je heen kijken om je maat te vinden. Je moet zonder te kijken, weten dat hij er is, dat iemand over je waakt. Als je steeds moet omkijken, doe je het verkeerde werk. Mijnwerkers zijn enorm loyaal. Wie die loyaliteit zomaar laat vallen, wordt nooit vergeven. Uiteindelijk moesten de medewerkers zich gewonnen geven. Na een jaar staken gingen ze zonder iets bereikt te hebben weer aan het werk. In de jaren daarna werden de meeste Engelse mijnen successievelijk gesloten. Hatfield Colliery ging in 1993 dicht. De dorpen rond de mijn zijn de klap van de verloren staking nooit echt te boven gekomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200687 594.154 1154 2020-06-16T12:00:00+00:00 yes no Engeland staking https://schooltv.nl/video-item/indonesie-voormalige-kolonie-van-nederland 2024-12-12T11:08:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35978.w613.r16-9.80fb1c0.webp Indonesië | Voormalige kolonie van Nederland Mag ik van u een nasi met Ikan Bali? Rendang Padang en ook een beetje Gado Gado met sambal. Is goed ik ga voor jou maken. Alsjeblieft, eet smakelijk! Lekker dankjewel. Witte rijst met rundvlees en pittige vis. Allemaal gerechten uit Indonesië. En wat dacht je van straatnamen als Sumatra Laan of de Javastraat? Of woorden als pienter, klamboe, piekeren. Klinken harstikke Nederlands, maar komen uit Indonesië en al deze Indische mensen op de Tong Tong Fair. Hoe zijn die allemaal in Nederland gekomen? Indonesië ligt nou niet bepaald naast de deur. Hier ligt Nederland, hier. En hier ligt Indonesië, helemaal aan de andere kant van de wereld. Wat hebben Indonesië en Nederland dan met elkaar te maken? Nou, heel veel. Meer dan 400 jaar geleden ontdekten Nederlandse schepen de Indonesische eilanden hier en gingen daar handelsposten opzetten. Ze ontdekten daar producten als suiker, koffie, thee en ook specerijen als nootmuskaat, kruidnagel en peper. Die producten laden ze in een schip. En brachten dat naar Europa, waar ze het dan weer voor heel veel geld verkochten. Mede dankzij Indonesië wordt Nederland een rijk en machtig land. Het gaat zelfs zo ver dat vanaf 1815 Indonesië een kolonie, dus een deel van Nederland wordt en vanaf dan heet het hier in Nederlands-Indië. Nederland is er de baas. Dan gaan steeds meer Nederlanders wonen. Mooie grote huizen op landgoederen en sommige Nederlanders krijgen kinderen met Indonesiërs, Indische kinderen. En Nederlanders en Indische kinderen voelen zich beter dan de Indonesiërs. Want dat zijn toch maar landarbeiders en bediendes. Zo werd er vroeger gedacht. Dat was heel normaal. En één van die Indische nakomelingen ben jij, Robin Raven. Jij bent leraar, je bent kinderboekenschrijver en ik heb je Ikan Bali meegenomen. Jij bent geen Indonesiër he? Jij bent een mix. Mijn vader is een volbloed Indonesiër, is geboren op Java en mijn moeder is een Nederlandse plantersdochter, geboren op Sulawesi. En als je dat samenvoegt, dan krijg je dit: een Indo. In jouw boek Strijd in het regenwoud mag een Nederlandse jongen van zijn vader niet met een Indonesische vriend omgaan want Indonesiërs zijn minderwaardig. Waren de Nederlanders echt zo gemeen tegen Indonesiërs? Je kunt over het algemeen wel zeggen dat Indonesiërs vaak lagere baantjes hadden, minder geld verdienden dan vaak ook langer moesten werken. En je moet er ook bij zeggen dat de Nederlanders wel heel veel deden aan het bouwen van ziekenhuizen, bouwen van wegen, van scholen, dus ze deden wel iets. Maar dat was niet genoeg. De Indonesiërs wilde eigenlijk maar één ding en dat is vrij zijn. Maar dat wilden de Nederlanders niet. De Nederlanders wilde het liefst nog heel lang in dat mooie land blijven. En toen veranderde alles, want de oorlog brak uit, de Tweede Wereldoorlog. Eerst in Europa, maar later ook in Nederlands-Indië. 1942 Vallen de Japanners Nederlands-Indië binnen en binnen twee weken tijd is de hele archipel veroverd en op dat moment is het Nederlandse sprookje ook eigenlijk voorbij. De Nederlanders en tienduizenden Indo's worden naar werkkampen gestuurd. Verschrikkelijk. Mannen moeten de mannenkampen. De vrouwen en de kinderen gaan de vrouwenkampen. Mijn moeder heeft als kind drie jaar lang in een vrouwenkamp gezeten en heeft er verschrikkelijke dingen meegemaakt en gezien. En daar kan ze nu na zoveel jaren nog steeds bijna niet over praten. Dit monument is speciaal opgericht voor alle slachtoffers van de Japanse bezetting in Nederlands-Indië. Jyoti hebben afgesproken dat ik jij tegen je mag zeggen. Jij bent één van de slachtoffers. Jij kwam van de ene op de andere dag als 14 jarig meisje met je moeder, je broertje, je zusje in een jappenkamp terecht. En vervolgens drie jaar daarna steeds in een ander kamp. Hoe was dat? Heftig. Weet je opeens ben je je vrijheid kwijt. Je zit achter prikkeldraad en niet dat alleen. Maar we zaten met negentig mensen in een heel klein huisje. Dat betekende allemaal op de grond slapen en een ander verschrikkelijk iets van het eerste kamp, was dat mijn broertje van elf werd van ons weggehaald en die ging naar een jongens kamp. En wij wisten niet waar die was en wat er met hem gebeurd was. Het werd nog veel erger. Ja ons tweede kamp, dat was helemaal een verschrikking. Dat lag midden in de wildernis en de ratten en de kakkerlakken liepen over je heen. Wat deed je daar dan de hele dag? Hard werken. Er was één kraan voor 750 vrouwen. Er waren geen wc's. Moesten de wc's graven. Maar dat is toch hartstikke onhygiënisch? Natuurlijk was het niet hygiënisch. Er brak ook cholera uit en dysenterie. Ik zelf ben toen ook ziek geworden. Het gevolg was hard werken, maar moest ook elke dag iemand begraven. Vrouwen en kinderen. Dat moesten jullie zelf doen? Ja wie deed het anders? Hoe waren de Japanners tegen jullie? Kil, wreed. En als je iets gedaan had wat ze niet zinde of bijvoorbeeld te eten had gepikt, dan sloegen ze. En dan moest je de hele dag in de brandende zon staan en buigen. Altijd buigen voor ze. Wat was nou het ergste? Honger. Altijd honger. Je kreeg geen eten en je probeerde van alles te vinden. Zoals bijvoorbeeld slakken in het open riool achter ons huis en die visten we eruit. En die kookten we vier, vijf keer. En dan nog was het smerig. We waren ook net skeletten. Allemaal botjes, botjes botjes. In 1945 worden de Japanners verslagen en is de oorlog afgelopen. De Nederlanders denken gewoon weer de baas te kunnen spelen in Indonesië, maar daar denken de Indonesiërs heel anders over. De oorlog in Nederlands-Indië is voorbij. De Japanners zijn verslagen. Hoe gaat het nou verder? De Indonesiërs komen in opstand. Ze willen vrij zijn, ze willen niet meer onderdrukt worden door de Nederlanders. Dus wat gebeurt er? Op 17 augustus 1945, twee dagen nadat de Japanners zich hebben overgegeven, roept de Indonesische leider Soekarno de onafhankelijkheid uit. Daar was Nederland niet blij mee? Nee, nee, nee. Nederland was woest en ze stuurde onmiddellijk het leger twee keer zelfs naar Indonesië om orde op zaken te stellen. En er breekt een onafhankelijkheidsoorlog uit. Hard tegen hard. Er wordt keihard gevochten. En Nederlandse soldaten doodden veel mensen, waaronder veel onschuldige burgers. Heftig. Ja heel heftig en uiteindelijk naar vier jaar vechten, wordt Nederland gedwongen om Indië op te geven en in 1949 wordt Indonesië een onafhankelijk land. De Republiek Indonesië. De verliezers voelden zich niet meer zo welkom in Indonesië. Ruim drie honderdduizend Nederlanders, Indische Nederlanders, Papoua's en Molukse soldaten die aan de kant van Nederland hadden gevochten, verlieten compleet met gezin het land. De meesten kwamen naar Nederland per boot. Ja en de meesten van hen kende Nederland eigenlijk alleen uit schoolboeken of foto's. Zoals mijn tante. Hoe was dat voor u? Ik was toen, toen kwam ik hier in Nederland aan en was midden in de winter. We hadden dus alleen maar als zo kleren aan. Het is hartstikke koud en toen zijn we dus opgevangen in een pension. En hoe waren de Nederlanders tegen u? Aardig? Ja ze wist eigenlijk heel weinig van ons. Werd u ook uitgescholden? Jawel. Wat zeiden ze dan tegen u? Dan zeiden ze tegen ons pinda. Ja en import, ga terug naar je apenland. Nou wat onaardig u wat deed u dan? Dan schold ik terug. Kaaskoppen, witte worm. Verder waren ze wel aardig? Ja heel aardig, ik heb een leuke jeugd gehad. Wat een verhalen zeg. Wat heeft Nederland veel leed veroorzaakt. Wat me het meeste treft is dat in alle families van alle mensen die rondlopen er iets ergs is gebeurd. Ja, dat klopt. En daarom schrijf ik er ook over, want het Indische verleden mag nooit worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200685 535.957 12703 2020-06-16T12:00:00+00:00 yes no canon Indonesië Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-oorlogshelden-uit-nederlands-indie 2024-01-04T12:43:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35979.w613.r16-9.1c9a4de.webp Andere Tijden in de klas | Oorlogshelden uit Nederlands-Indië Tijdens de Tweede Wereldoorlog zitten ook veel jongens uit Nederlands-Indië in het verzet. Maar hun heldendaden blijven vaak onderbelicht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200691 524.68 1447 2020-06-15T22:00:00+00:00 yes no Nederlands-Indië Tweede Wereldoorlog verzet https://schooltv.nl/video-item/de-ontploffing-van-tsjernobyl-een-radioactieve-ramp 2024-01-04T12:43:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35980.w613.r16-9.7e9de1a.webp De ontploffing van Tsjernobyl | Een radioactieve ramp Het ongeluk van Tsjernobyl was het ergste nucleaire ongeval uit de geschiedenis. De uitwerking was vergelijkbaar met de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki. We wilden per se weten hoe het er nu, bijna 25 jaar later, uit zou zien in Tsjernobyl. Volgens het enthousiaste meisje van het reisbureau in Kiev was een tripje naar het nog steeds verboden rampgebied volkomen veilig en zelfs zeer aan te bevelen. Het is een heel interessante reis die je zal verbijsteren. Tsjernobyl is een dode stad. Men ontvluchtte de stad in de loop van een week. Wat zeg ik, in de loop van een paar dagen. De natuur is daar de afgelopen jaren ongestoord zijn gang gegaan. Alle huizen zijn verlaten. Iedereen vluchtte voor de catastrofe. Rond de explosie kwamen ongeveer 200 mensen om, maar het aantal mensen dat in de jaren daarna stierf aan de radioactieve besmetting en daaruit voortvloeiende kwalen liep in de vele duizenden. Om zes uur s avonds haalt een oud busje ons op een Kiëv. Het is een uurtje rijden door de dikke avondmist naar Tsjernobyl. Ergens in een bos passeren we een controlepost. Dan begint de verboden zone; een straal van 30 kilometer rond de kerncentrale, 264.000 vierkante kilometer besmet gebied. Nog een laatste tegenligger. Dan wordt het stil. Geen verkeer, ruïnes van lege huizen langs de weg, tot opeens het stadje opdoemt uit het donker. De volgende morgen ligt het stadje er maar verdacht gewoon bij. Ooit woonden er 15.000 mensen. Nu zijn dat er hoogstens 35 honderd. Alleen technisch personeel. Niemand die er niets te zoeken heeft en sowieso niemand onder de 18 jaar. De diensten zijn eenvoudig. 14 dagen op 14 dagen af om de periode dat je blootgesteld bent aan straling zo veel mogelijk te beperken. We gaan een route volgen waar we niet vanaf mogen wijken. Daarbij meten we steeds de straling met dit speciale apparaat. Afwijkingen van de route zijn absoluut niet toegestaan. Ik ben de begeleider van uw groep en u moet al mijn bevelen opvolgen. Vladimir Vladimirovitsj neemt ons mee naar Pripyat, de modelstad voor de arbeiders van de centrale waar ook hij toen woonde. De straling loopt af en toe flink op. Ook al zijn de wegen naar men zegt helemaal schoon. We voelen ons slecht op ons gemak, dat metertje piept en piept. Maar je voelt niks, ruikt niks. Je merkt niks. Neemt de straling toe? Inderdaad. Waarom? Omdat we steeds dichter bij de Centralen komen. We naderen de westkant. Het duurde zestig uur voor het eerste summiere nieuwsbericht op tv kwam. Maar toen nog wist niemand in Pripyat precies wat er aan de hand was. Waar je bang voor moest zijn en waarom. Totdat anderhalve dag na de explosie er plotseling duizend bussen in het stadje verschenen. De vijftigduizend bewoners moesten weg en wel meteen. Ze mochten voor drie dagen spullen meenemen. Waar gaan we heen? Naar de plek waar ik voor de ramp woonde. Ik zal de flat laten zien. Wat mochten jullie meenemen? Geld, kostbaarheden, je paspoort enzo, en de kleren die je aan had. Wat je aan had? Ja. Wat is er met de meubels gebeurd? Waarom is alles weg? Een schande is het. Hier heeft een bontjas gehangen. Iemand heeft 'm weggehaald en verkocht. Ik vind dat misdadig. Misdadig. Natuurlijk. Niet omdat ze 'm gestolen hebben. De eigenaar wist dat ie besmet was en wilde 'm niet meer. Wie hem verkocht wist dat ook, maar verkocht 'm toch. Daar heb ik geen woorden voor. Zoiets doe je toch niet. Alleen gewetenloos tuig doet zoiets. In de flats aan de overkant woonden Ljoedmila en Vasily Ignatengo. Vasily werkte bij de centrale als brandweerman. Ze waren net getrouwd. Ljoedmila was zwanger. Ze waren dolgelukkig met hun huis in Pripyat. Op 26 april 1986, de dag van de ramp, had Vasily dienst. Toen kwam de eerste melding binnen. Is dat alarm bij jullie? Ja. Wat weet je? Een explosie in het hoofdgebouw tussen het derde en het vierde blok. Zitten er mensen? Ja. Er zitten dus mensen? Ja.Vasily en al zijn collega's hadden uren staan blussen zonder enige bescherming. Ze hadden de volle radioactieve laag gekregen. Niemand had ze gewaarschuwd. Intussen verspreidde de radioactieve wolk zich razendsnel over Europa. Vijf dagen na de ramp lieten de autoriteiten de grote 1 mei viering in Kiev gewoon doorgaan als bewijs dat er geen enkele reden was voor paniek. Dag in dag uit herhaalde de televisie dezelfde boodschap: er is niets aan de hand. We hebben alles onder controle. Alle patiënten die nu in ons ziekenhuis liggen, zijn aan de beterende hand. De een is sneller dan de ander, maar ze zullen allemaal terugkeren in de maatschappij. Ook Vasily, de man van Ljoedmila was regelrecht na het blussen naar dat hetzelfde ziekenhuis in Moskou afgevoerd. Ik kan alleen vertellen wat er gebeurd is met mijn man nadat die 5000 röntgen had binnengekregen. Hij had 17 dagen in het ziekenhuis gelegen en hij had in die tijd al zijn haar verloren. Op zijn lichaam had hij vreselijke wonden die open bleven. Zijn huid barstte. Zij hele lichaam zwol op. En overal op zijn lichaam bleven die wonden opengaan. Zijn huid liet los. Alleen op zijn armen niet. Het was afgrijselijk. In één woord afgrijselijk. Wat is er precies met uw kindje gebeurd? U was toch zwanger toen? Dat werd geboren met verschrikkelijke afwijkingen. Het is overleden. Wat het een meisje? Ja. In de maanden na het ongeluk werden er in de streek kinderen en dieren geboren met allerlei afwijkingen. Meer dan een half miljoen mannen en vrouwen werden ingezet om het vuur te doven en de smeulende reactor in een omhulsel van beton te pakken. De zogenaamde sarcofaag. En door de haast waarmee dat moest gebeuren, scheurde dat beton al snel weer aan alle kanten. Zullen hier ooit weer mensen leven? Die hoop koesteren we. Maar snel zal dat niet gebeuren. Wanneer? Over een paar honderd jaar. Minimaal. Men zegt pas over 1500 jaar. We gaan ervan uit dat men manieren vindt om de straling te neutraliseren. Dit hele gebied levert geen enkele bijdrage aan de economie van het land. Het kost de regering alleen maar geld. Het is een financieel zwart gat. De ramp bij Tsjernobyl wordt beschouwd als het begin van de ondergang van de Sovjet-Unie. Het maakte in één klap duidelijk dat het Rijk zijn beste tijd gehad had. Niets werkte meer. Het vertrouwen in de partijleiding daalde tot het nulpunt. Het niet ontplofte deel van de kerncentrale van Tsjernobyl bleef nog lange tijd in bedrijf. Onder zware druk en pas na harde financiële beloften van de Europese Unie besloot de Oekraïne de centrale te sluiten. Dat gebeurde uiteindelijk op 15 december van het jaar 2000. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200689 583.274 19208 2020-06-16T13:00:00+00:00 yes no kerncentrale Oekraïne Sovjet-Unie kernenergie https://schooltv.nl/video-item/hoe-kan-een-radio-dj-zo-goed-improviseren-een-liedje-aankondigen-bij-3fm 2024-01-04T12:43:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35982.w613.r16-9.376f4ea.webp Hoe kan een radio-dj zo goed improviseren? | Een liedje aankondigen bij 3FM Thom! Ik hoor lekkere tunes! Ja. Als iemand me zou vragen: Waar is het feestje... dan zeg je... Hier is het feestje! Ja. Dus je bent DJ? Wie ben je, wat doe je? Ik luister mijn eigen radiomix. O, je eigen radiomix. Ja. Die heb je zelf in elkaar gezet? Ja. Dus elke dag zit je hier zo van... Ja. Maar radio-DJ Thom, je hebt ook een vraag. Ja, hoe kan het dat een radio-DJ zo goed kan improviseren tijdens een liveshow? Ik weet het ook niet. Dat is een hele goede vraag. En is het voor jou een ambitie ooit zelf bij de radio te werken? Ja. Bij 3FM. Luister Thom, vandaag is jouw geluksdag. Wij gaan samen naar 3FM. En daar gaan we Eva Koreman spreken. Yes! Dat bedoel ik! DJ Eva Koreman won in 2017 de Zilveren Radioster in de categorie beste vrouwelijke DJ. Nu presenteert ze het programma 3voor12 Radio. Thom, ben je eigenlijk wel eens ooit in een echte radiostudio geweest? Nee, nog nooit. Dus je bent nu superexcited? Ja. Sesam, open u. Spannend, he, Thom? Ja. Een spannend moment. He! Hoi. Hoi. Ik ben Thom. Hoi Thom, leuk dat je er bent. Hoi Eva. Hoi Edson. Hoe gaat het? Goed. Ik had gehoord dat jij een enorme radioliefhebber bent. Ja. Waarom wil je bij 3FM werken? Ik hou heel erg veel van muziek. Ik probeer thuis ook een keer per week zelf radio te maken. En daar ook doorheen te praten. Dan kom ik met probleempjes zoals dat ik door de muziek heen praat. En af en toe lukt het, maar dan neem ik van tevoren alleen de stem op en later puzzel ik het in elkaar. Dan is het niet echt live. Ik zeg, Eva, kun je hen laten zien hoe je het dan doet? Ja. Oke, het liedje wat ik hier heb, dat is Altin Gun. Dat is een Nederlands-Turkse formatie. Ze pakken oude Turkse psychedelica... maar hoe komen we dan nog aan Turkse zangers? Ze hebben een oproep gedaan op Facebook. Twee mensen hebben gereageerd en dit is wat je krijgt. Zoals mijn favoriete luisteraar Sjaak zegt: Het is alsof Arthur Detour en zijn Turkse vriendin een feestje geven. Dit is Altin Gun! MUZIEK O my goodness! Wauw! Had je in het begin door dat ze het al aan het doen was? Nee, ik zag wel een timer lopen. Maar ik keek er niet naar! Ik keek expres naar jou om stoer te doen! Ja! Wauw! Maar je kent dit nummer dus. Ja, ik ken dit nummer. Heb je ook een nieuw nummer? Zou je het daarvoor kunnen doen? Ja. Thom wil graag weten wat Eva in huis heeft. Natuurlijk! We doen alsof Thom belt. Prrrt. He Thom. Hoi. Hoe is het? Goed. Hij hangt aan de telefoon om een reden, denk ik. Ik wil graag een nummer aanvragen. Welk liedje dan? Try Again van Chef'Special. En waarom dan juist dat liedje? Heb je daar speciale herinneringen aan? Ik ben een keer naar hun concert geweest in Ziggo Dome. Met wie was je daar? Met mijn vader. Was het een cadeautje? Ja. Dit is ook een cadeautje voor jou toch? Een mooi liedje, ik denk dat je veel mensen blij maakt met Chef'Special! Dit is Try Again. MUZIEK BEGINT Wauw, ik ben onder de indruk, Thom! Ik denk: Hoe doet ze dit? Het is gewoon Hans Klok! Maar je bent hier met een speciale vraag natuurlijk. Ja. Mijn vraag is: Hoe kan een radio-DJ zo goed improviseren? Een van de dingen is gewoon oefening. Er slaat een complete paniek toe bij alle radio-DJ's op het moment dat er een stilte valt. Ook als dat bijvoorbeeld in een reclame zit, of in een liedje. Dan word je vanzelf heel erg in getraind. Een ander ding is ook zelfvertrouwen. Dat je op jezelf durft te vertrouwen. Dat je weet waarmee je bezig bent. Je doet dit niet voor niks al een hele tijd. Net zoals jij het al als hobby doet. Dat je denkt: Nou, ik doe 't gewoon. Eva, ik weet helemaal niks. Zou hij hier even wat kunnen doen zodat jij meteen tips kunt geven? Even oefenen? Ja. Natuurlijk! Oke, 3, 2, 1. Ik ben hier met Willem Wever, ik maak thuis een muziekstudio met mijn dj-set. En dit nummer heb ik gebruikt, dit is Just Got Paid! MUZIEK START Shit! Net te laat. Net erdoorheen. Ik kan hem kort te maken. 3, 2, 1. Ik ben hier met Willem Wever, ik maak zelf muziekvideo's. Dit nummer heb ik gebruikt, dit is Just Got Paid van Sigala! MUZIEK START Lekker! Nice! Je hebt zelf heel veel liefde voor radio. Ja. Wat nou als jij de allereerste spreek doet, on air. Ik begin altijd in 3voor12-radio met de track van de dag. Ja. Die gaan we zo even samen luisteren en dan ga jij hem aankondigen. Oke. Voor al die duizenden en duizenden mensen die dan luisteren. Ja. En er mag niks mis gaan! Nee. Natuurlijk wel, ik help je. Ik tel af en dan begin jij met praten. Let's go. Ai, nu moet Thom snel informatie zoeken om de aankondiging te maken, en te repeteren. Hier is Johnny of Stones Florence and the Machine. Johnny? Jenny is Johnny geworden? O, Jenny. Ik weet het toch niet uit mijn hoofd. Dat maakt niet uit. Daarom zijn we het nu aan het voorbereiden, dat is goed. Hét moment is daar. Terwijl het nieuws al loopt, wordt alles gecheckt voordat Eva live op zender gaat. Hoe lang hebben we nog? We hebben nog 2 minuten. Oke. O, o, spannend! Iedereen is gespannen. Zou het Thom lukken een vette opening neer te zetten? Is hij zo goed, meneer Thom? Ja. Het is echt heerlijk op deze dinsdag. Maar er is nog iemand in de studio en dat is Thom. Hoi. Hoi. Hier komt Thoms moment, we hebben het de hele avond al gehad over radio, Thom maakt zelf ook radio. Hij neemt dit volgende onderdeel voor zijn rekening. *Track van de dag* Vorige week is een nieuwe serie van Games of Thrones uitgekomen. In de tweede aflevering kwam het nummer Jenny of Oldstones recovered door Florence and the Machine. Hier is een fragment van het origineel. MUZIEK Hier is Jenny of Oldstones! MUZIEK APPLAUS Goed gedaan! Lekker hoor! Ladies and gentlemen, a star is born. Je hebt gewoon je landelijke radiodebuut gemaakt! Je bent voor het eerst op 3FM geweest. Ja. Supervet. Superleuk. Nou, kijk eens! Te gek. Dat is leuk, he? Ja. Iemand zegt dus dat als Eva ziek is dat ze wel weten wie haar moet vervangen. Onze Thom! Thom, heb je er nu nog meer zin in? Ja. Is dit nu een droom waarvan je zegt: Nu ga ik er helemaal voor. Over 10 jaar zie je mij hier zitten! Daar hou ik je aan. Daar hou ik je echt aan. Ik ook, hoor. Pfoe, wat een dag. Ja. Thom, hoe vond je het? Een betere dag kan niet. Nee? Nee. Ik heb je vandaag bezig gezien, ik dacht: Ik weet niet wat ik hoor. Ik heb hier voor jou een contract, alsjeblieft. Hier heb je een pen. Als jij dus echt topradio-DJ wordt, dan word ik jouw manager! Oke. Oke? Let's go. Daar heb je lang op geoefend, of niet? Ja. Dat betekent dus dat als jij bij 3FM gaat werken, dat ik 100 procent van je salaris krijg! Ha ha! 100 procent! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16202429 510.165 913 2020-06-22T22:00:00+00:00 yes no radio dj https://schooltv.nl/video-item/de-grondwet-het-fundament-van-de-nederlandse-democratie 2024-01-04T12:43:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35983.w613.r16-9.917b44f.webp De grondwet | Het fundament van de Nederlandse democratie Hier, in het Nationaal Archief in Den Haag wordt van alles bewaard wat met ons land te maken heeft. Boeken uit de middeleeuwen, zeekaarten uit de Gouden Eeuw, foto's uit de Tweede Wereldoorlog. Maar Het aller aller allerbelangrijkste voor jou en voor mij wat hier wordt bewaard, zit in deze doos. Kijk, het is onze grondwet en deze is geschreven in 1848. Maar waarom is die grondwet nou zo belangrijk? Er staan inmiddels 142 regels in waar de overheid dus bijvoorbeeld regering, de politie, de gemeenten zich aan moet houden tegenover burgers. Jij en ik dus. Overal heb je regels. Op het sportveld. Thuis. Op school moet je bijvoorbeeld van elkaar afblijven en natuurlijk op tijd komen. En ook de overheid moet zich aan allerlei regels houden. En die staan in de grondwet. Je zou dit zegmaar de spelregels van onze samenleving kunnen noemen. Er staat bijvoorbeeld in hoe de macht in ons land is verdeeld. En wat onze rechten zijn. En dat zijn er nogal wat. Lange tijd is er helemaal geen grondwet. In de middeleeuwen is de koning gewoon de baas. Zijn wil is wet. Aan het eind van de achttiende eeuw zijn mensen dit in heel Europa beu en ze eisen meer rechten en vrijheid en ze willen dat deze worden opgeschreven zodat er niet mee gesjoemeld kan worden. Zo wordt onze eerste grondwet geschreven in 1798. Maar halverwege de negentiende eeuw komen overal in Europa de burgers weer in actie voor hun rechten. Ze vinden dat de koning veel minder macht moet hebben. En als hij dat niet wil, dan gaat hij maar helemaal weg. Deze man is op dat moment de koning van Nederland. Koning Willem II. Willem ziet wat er in de landen om zich heen gebeurt. Vorsten worden verdreven en van hun troon gestoten en dat wil hij dus helemaal niet. Nee, hij wil heel graag koning blijven, dus hij bedenkt zich. Koning Willem II geeft deze man, Johan Rudolph Thorbecke, de opdracht om de grondwet weer aan te passen. Thorbecke gaat aan de slag en in 1848 herschrijft hij in een paar maanden onze grondwet. Die wordt officieel ondertekend door koning Willem de Tweede. De originele handtekening uit 1848. Daarmee draagt de koning zijn macht over aan het volk. Daarom is deze grondwet zo belangrijk. Het is het begin van onze democratie. In een democratie heeft iedereen gelijke rechten en is de macht verdeeld over alle mensen. De grondwet kan, als dat echt nodig is, worden aangepast en verbeterd. Zo mogen bijvoorbeeld eerst alleen de rijken mannen stemmen. Dan wordt in 1917 de grondwet aangepast en mogen alle mannen stemmen en twee jaar later, in 1919, wordt de grondwet weer aangepast. En dan is er stemrecht voor iedereen, mannen en vrouwen. Met mijn stem kan ik meebeslissen wie er hier in de Tweede Kamer komen te zitten. 150 mensen door het volk gekozen. Dat staat ook in onze grondwet, dat het er precies 150 moeten zijn. Artikel 51. Punt 2. De Tweede Kamer bestaat uit 150 leden en zij controleren of de regering het wel goed doet. In de grondwet staan 142 regels waar de overheid zich aan moet houden ten opzichte van burgers. Jij en ik dus. In de grondwet staat bijvoorbeeld dat ik mag zeggen en schrijven wat ik wil en dat ik daar geen toestemming voor nodig heb van een of andere minister of zo. Ik vind dat we met z'n allen zuinig moeten zijn op het milieu, dus minder plastic zakken gebruiken en verzamel oud papier, maar je mag niemand kwetsen of beledigen. Jij met al die vuile..** Dat mag je natuurlijk niet. De grondwet. Het zijn de spelregels van onze samenleving en dat klinkt misschien allemaal heel vanzelfsprekend. Vrijheid, gelijkheid, stemrecht, maar zo gewoon is dat helaas niet. In veel landen zijn mensen helemaal niet vrij. In Brunei hebben de mensen bijvoorbeeld helemaal geen stemrecht. En als je in Noord-Korea de straat op gaat om te protesteren, kun je in de gevangenis terechtkomen. En in sommige landen, zoals Iran en Jemen, kun je als homo zelfs de doodstraf krijgen. En daarom is dit het allerbelangrijkste voor jou en voor mij uit het hele archief. Omdat deze grondwet bestaat, leven we in een democratie. In een vrij land waar je mag zijn wie je bent en waar je mag zeggen wat je wilt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16200684 353.408 11376 2020-06-16T12:00:00+00:00 yes no canon grondwet https://schooltv.nl/video-item/hoe-komt-het-dat-de-zon-gevaarlijk-is-een-grote-bal-van-waterstof 2024-01-16T15:43:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35984.w613.r16-9.ab59a28.webp Hoe komt het dat de zon gevaarlijk is? | Een grote bal van waterstof Ah, de zon, lekker warm, zomer, ijsjes, vitamine D. Gezond, lekker, strand. Oftewel: de zon is awesome. Maar wist je dat de zon ook gevaarlijk kan zijn? Ik kijk nu door een telescoop naar de zon. En normaal kan dat echt niet. Als je met een gewone telescoop naar de zon kijkt, dan is dat gevaarlijk voor je ogen. Daar kun je blind van worden. Maar dit is een speciale zonnetelescoop. Dit is de grootste van Nederland. Hij staat in museum Sonnenborgh in Utrecht. Daarmee kun je echt te gek naar de zon kijken. De zon, echt gigantisch. By far het allergrootste wat we in het zonnestelsel hebben. De aarde past hier 1 miljoen keer in. En hij is enorm warm, binnenin is het wel 15 miljoen graden. En aan de buitenkant, hierzo, is het 6000 graden warm. Zou meteen verdampen als je erop zou komen. En die warmte ontstaat omdat het eigenlijk een hele grote bal met waterstof is. En een beetje helium, weet je wel, waar je stem zo gek van gaat doen. En al die waterstof, als je daar veel van bij elkaar hebt, gaat zichzelf een beetje aantrekken. Steeds meer en meer zodat in het midden die waterstof steeds harder op elkaar gedrukt wordt... totdat het op een gegeven moment samensmelt. Dat noemen we kernfusie en daarbij ontstaat een enorme hoeveelheid warmte. Elke seconde komt er evenveel warmte vrij vanuit de zon met dat samensmelten, als 1 miljard atoombommen tegelijkertijd. Dit soort bommen dus! Als je kijkt naar het oppervlakte is het allesbehalve saai. Het borrelt, het kookt, het kolkt en het spuwt. Dat kolken van de zon komt omdat de zon eigenlijk uit elektrisch en uit magnetisch geladen deeltjes, die door elkaar heen bewegen en allemaal effecten op elkaar hebben. Dat gekolk kan hele grote gevolgen hebben. Op 1 september 1859 keek de Britse astronoom Richard Carrington naar de zon. Hij deed onderzoek, je kunt namelijk op de zon allerlei dingen zien, waaronder zwartige vlekjes. Ze wisten niet goed wat dat was. En ineens leek er een grote vlam van die vlekken af te komen. Hij dacht dat er iets mis was met zijn telescoop... en toen hij even later terugkeek zag hij niks. Hij dacht: Het zal wel. 17 uur later leek de lucht op aarde in lichterlaaie te staan. Wat we nu herkennen als noorderlicht was over heel de aarde te zien. Tot aan de evenaar aan toe. Alle scheepskapiteins keken naar boven en schreven erover in hun scheepsjournaals. Allerlei gekke dingen begonnen te gebeuren. Ouderwetse telefoonlijnen begonnen in brand te vliegen. Er gebeurde van alles en nog wat. Er was een enorme zonnevlam uit de zon naar de aarde toe gegaan. Met alle gevolgen van dien. Alle elektrische apparaten kunnen kapot gaan op het moment dat er elektrisch geladen deeltjes in terechtkomen. Als er nu zo'n zonnevlam plaats zou vinden terwijl de telefoons hebben en superafhankelijk zijn van elektrische apparaten, kan dat hele grote gevolgen hebben. Kijk, de kans dat zoiets gebeurt is echt superklein. Wetenschappers zijn aan het nadenken over hoe ze de aarde kunnen beschermen. Gaan ze daadwerkelijk iets bouwen tussen de aarde en de zon in, wat een soort magnetisch schild is om al die deeltjes tegen te houden? Dat kost wel heel veel geld en het duurt tientallen jaren voor zoiets gebouwd kan worden. Tot die tijd lekker genieten van de zon. Wel insmeren! Daar moet je je tegen beschermen, anders is 't slecht voor je huid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16202431 276.48 2345 2020-06-21T22:00:00+00:00 yes no zon https://schooltv.nl/video-item/gaan-robots-het-werk-van-chirurgen-overnemen-robots-helpen-in-het-ziekenhuis 2024-01-04T12:43:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35985.w613.r16-9.0384384.webp Gaan robots het werk van chirurgen overnemen? | Robots helpen in het ziekenhuis Deze dames, wat denk je, zijn dat verpleegkundigen of artsen? Ik denk verpleegkundigen. Hm. Ik weet niet, maar ik heb het niet zo op het ziekenhuis. Bweh. Ik wel. Waarom? Omdat ik later chirurg wil worden. Maar dan moet je in mensen snijden en zo. Ik vind het leuk om mensen op deze manier te helpen. Jouw vraag gaat daar vast ook over. Zeker. Mijn vraag is of er later nog wel chirurgen zijn... of dat het werk dan door robots wordt overgenomen. Hmmm. Dan zijn we hier op de perfecte plek. MUZIEK Hoi. Hoi. Wij zijn op zoek naar Daisy. Ja, dat ben ik. Dan ben jij Frederique. Jij komt voor Pepper. Ja. Ik heb een jas voor je. Jij wil volgens mij dokter worden later. Ja. Staat je goed. Gaan we nu naar Pepper toe. Lopen we deze kant op. After you, ladies. Kijk, dit is Pepper. Oke. Wat doet Pepper nou precies in het ziekenhuis? Hij kan op veel manieren ingezet worden. Hij kan filmpjes laten zien. Maar hij kan ook dingen uitvragen als: Hoeveel pijn heb je? Zulke dingen, die verpleegkundigen vaak moeten uitvragen in het ziekenhuis, dat kan Pepper vragen en het meteen in de computer zetten. Dat scheelt ons werk. Kan Pepper die vragen dan nu ook stellen? Zeker. Hallo Pepper. Goedemiddag, meneer Da Graca. Weet u waarom u wordt opgenomen? Nee. Vindt u het goed als we u gemengd verplegen? Graag zelfs. Ja. Heeft u problemen met uw ontlasting? Ja, ja, ja, ja. Ja. Welke kleur heeft uw ontlasting? Paars. ZACHT: Groen. LUID: Groen. Dit was het einde van de algemene anamnese. Hij is nu klaar, dus hij weet nu alles wat hij nodig heeft om jou te kunnen behandelen. Als Pepper dat gaat doen, dan hebben we jou straks niet meer nodig. Jawel, tuurlijk. De verpleegkundige blijft zorg verlenen aan de patiënt. En we hopen dat Pepper bijvoorbeeld dingen in de computer kan zetten, zodat verpleegkundigen meer echt voor een patiënt kunnen zorgen. Wat kan-ie nog meer? In het ziekenhuis moet je soms ook oefeningen doen. En hij kan je daarmee helpen. Goedemiddag, meneer Da Graca. Dokter Frederique heeft me gevraagd u te helpen met de armoefeningen. Zeg start om te beginnen. Start. We beginnen met de oefening. Doe uw best. Ga ik lekker, Pepper? Goed bezig. Ga zo door. Nog vijf seconden. Oke, we tellen af. Vijf, vier, drie... U bent klaar. Super gedaan. Zijn er nog meer bijzondere uitvindingen in dit ziekenhuis? Ja. Ga naar de IC voor de VR-bril. Let's go. Veel plezier. ROBOTACHTIG: Dank je. Wij gaan naar de IC. MUZIEK Hoi. Edson. Michel. Frederique. Hoi. Michel. Hoi. Ik zet even de bril af. Oke. Speelt ze een spelletje? Hennie, ik zet even de bril af, oke? Ja. Wat is het dan voor bril? Dit is een VR-bril, oftewel virtual reality. Dat betekent dat we patiënten meenemen in een hele andere wereld. Door het opzetten van die bril krijgen patiënten echt het idee dat ze in een bepaalde omgeving zijn. Deze omgeving die Hennie ziet, dat is de IC-omgeving. Dat is de afdeling waar je nu op staat, maar dan ziet zij 'm in de bril. Waarom had ze dat dan nodig? Omdat we weten dat als mensen zo ziek zijn als Hennie was... als ze heel lang op de IC worden behandeld, hebben ze veel medicatie en veel stress... en zijn ze vaak heel bang, voor alle geluiden en piepjes die ze op de IC horen... maar ook de verpleegkundigen en dokters die ze zien. Dus omdat mensen op dat moment niet weten wat ze aan het meemaken zijn, kan dat voor onrust zorgen na hun behandeling? Juist. En als je daar dan naar teruggaat, weet je: O, dit is er gebeurd en nu kan ik weer chillen. Juist, want als je mensen confronteert met hun angsten en we geven ze goede uitleg, dan blijkt het niet zo eng te zijn als gedacht. Oke. Wil je anders zien wat er in de bril is? Zeker. Zet de bril maar op. Spannend! Ja. Dan zet ik de koptelefoon bij je op. Hier is de afstandsbediening. Oke. En dan mag je 'm starten. We gaan u nu meenemen, over de intensive care, naar uw IC-kamer. Dit is uw IC-kamer. We gaan u zo het een en ander uitleggen. Wat zie je om je heen? Links hier van me zit een dokter. Goed in de gaten te kunnen houden en indien nodig direct te kunnen behandelen. PIEPJES Auw. Ik word echt gek van al die geluidjes. Wat hoor je dan? Ting-ting-ting, ting-ting-ting, ting-ting-ting. Oke, nu is het opgehouden. Kun je iets in de kamer pakken? Nee. Ik zie m'n hand niet eens. Ho, ho, ho. Ik heb een dokter nodig. MICHEL LACHT. Welkom terug. Ja. Dit is echt heel raar nu opeens. Ja, want je was net in een hele andere kamer. Ja. Maar ben je dan niet bang dat jouw werk wordt overgenomen door die robots? Eigenlijk niet, want dokter zijn betekent altijd dat het mensenwerk is. Maar we kunnen nog niet zo veel mensen behandelen als we willen. Er is steeds meer zorg nodig in Nederland. En de techniek die we nu gebruiken, die kunnen ons daarbij helpen om juist iedereen goede zorgt e geven. Nou, de VR-bril. Supercool. Ja toch? Alright. Volgens Arto moeten we goed onze het handenwassen. Is het zo'n beetje genoeg? Dat is wel genoeg, ja. Perfect. Arto, jij bent chirurg hier. Urologisch chirurg. Urologisch chirurg, hoor je dat? Een uroloog bemoeit zich met alles wat met de urinewegen te maken heeft. Oo... jouw toekomstige werkplek. Hoe voelt het? Wow... Zo, die is groot! Ik vind hem een beetje op een spin lijken. Maar dat is een robot? Eh... ja... Wij noemen hem de robot... maar het is eigenlijk geen robot. Wat is het dan? Het is eigenlijk een slaafje. Een robot, die doet alles zelf. Maar deze doet dat helemaal niet. Wat doet hij dan wel? Hij wordt bestuurd door de chirurg. Hoe werkt deze robot dan precies? Dat zal ik even uitleggen. We hebben vooral deze buisjes nodig. Want deze buisjes vormen de toegang tot het lijf van de patiënt. We doen even net of dit het lijf is. Dan gaat er zo'n buis in. En door die buis kunnen weer deze instrumenten. Kijk, dit is bijvoorbeeld een schaartje. Die kan alle kanten op bewegen, zie je dat? M-hm. En die wordt gestuurd door deze wieltjes. Als ik kan zo wilt je draai gaat hij zo draaien, en als ik aan dit wieltje draai gaat hij dicht en open. En die wieltjes worden weer aangestuurd door motortjes die aan die robot zitten. En die wieltjes bestuur ik dan weer met de console, met de joysticks. Ik zeg: dokter, waar zijn de controllers? Daar! Ik ga nu een hechting zetten. Het computerprogramma's is zo gemaakt dat je zo moet oefenen dat hij precies in het ene gaatje erin en in het andere gaatje eruit gaat. Wil jij ook even oefenen? Zeker! Kom maar, dan. Zo, dan mag je je hoofd hierin doen. En dan zie je al beeld. Zie je dat? Ja. Je hebt de naald al snel te pakken. Nou... het is wel lastig. Lastig, he? Pang! Au! Je hebt wel twee rode dingen. Au! Au! Draaien, draaien. Naar je toe draaien. Ja! Ja! Hoe chill! Hallo! Dokter Frederique! Lekker! Goed gedaan! Denkt u dat er in Frederique een echte chirurg schuilt? Misschien wel. Maar dan hebben we daarvoor wel de ultieme test. Oke. Waar ga je voor, Frederique? Het gebroken hartje. Ooo... heel goed, hoor! Dit is wel heel goed, hoor! Ja! Geslaagd! Ze haalt hem in een keer eruit! Ja, knap, hoor! Wat denkt u? Toekomstig collega of niet? Absoluut. Oke dan. Zeker weten. Frederique, we hebben genoeg robots gezien vandaag. Heb je antwoord op je vraag? Zeker! Ik weet nu dat er nog steeds werk is omdat niet al het werk overgenomen kan worden door robots. Oke dan! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16202433 554.005 4675 2020-06-23T22:00:00+00:00 yes no dokter chirurgie robot ziekenhuis https://schooltv.nl/video-item/de-piloot-die-uit-de-cockpit-klom-een-verijdelde-terroristische-aanslag 2024-01-04T12:43:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35986.w613.r16-9.db02cd4.webp De piloot die uit de cockpit klom | Een verijdelde terroristische aanslag De aanslagen van 11 september staan in ieders geheugen gegrift. Maar de voorloper van die aanslagen was nieuws in 1994, maar is in de jaren daarna in de vergetelheid geraakt. Ook toen was er een groep terroristen die een vliegtuig als een uitermate geschikt wapen zag. En ook toen was het doelwit een monumentaal en tot de verbeelding sprekend bouwwerk. Ze wilden doen wat op 11 september 2001 in New York met het WTC is gebeurd. Eén man is het zeker niet vergeten. De man die sprong. Jean-Paul Borderie is een Franse wijnboer en een ex-piloot. Ja, heel hoog, zo'n cockpit. Boem. Ik ben bekend als de man die uit de cockpit is gesprongen op het vliegveld van Marseille. Het begon op de luchthaven van Algiers in Algerije. Daar wachtte Jean-Paul Borderie op het teken hij kon vertrekken. Hij had een vliegtuig vol passagiers. Hij stond op het punt om naar Parijs te vliegen. Wij zijn de Soldaten van Genade. Wij zijn uitverkoren om te vechten voor Allah, om oorlog te voeren in zijn naam. Vier Algerijnse moslimfundamentalisten van de zogeheten gewapende islamitische groep namen bezit van het vliegtuig. Een van die mannen stond zwijgend bij ons in de cockpit. We wilden de verkeerstoren melden dat we wat vertraging hadden. Maar dat mocht niet van hem. Dus hebben we niks gemeld. We hadden geen idee wat er achter ons in het vliegtuig gebeurde. Het voelde steeds gekker. De man die bij ons in de cockpit was, die GIA-terrorist had twee of die staven explosieven in zijn zak. Toen drong het pas echt door. Toen beseften we pas echt dat het menens was. Gespannen wachtte de buitenwereld op de eisen van de terroristen. Copiloot Jean-Paul Borderie ontdekte al snel dat ze maar één eis hadden. Ze zeiden dat ze naar Parijs wilden. Ze wilden hoe dan ook naar Parijs. Algerije liet het vliegtuig niet vertrekken. Even later kwam een stewardess zeggen dat ze twee passagiers gedood hadden. Die waren al meteen vermoord. Heel snel. Toen Algerije voet bij stuk hield, besloten de terroristen een derde passagier te doden. Ik werk op de Franse ambassade. We verkeren in levensgevaar. Als jullie niets doen, vermoorden ze ons. Werk alsjeblieft mee. Ik zweer dat we hem zullen executeren en naar buiten gooien. We gooien hem zo naar buiten. De deur is al open. Hoor maar hoe we hem doodschieten en naar buiten gooien. Na de dood van de Fransman ging Parijs iets meer druk uitoefenen op de Algerijnse autoriteiten om het vliegtuig te laten vertrekken. Schoorvoetend stemde Algerije in en het vliegtuig vertrok. We wisten toen dat het vastberaden types waren en dat het niet makkelijk zou worden. Dat was zeker. Jean-Paul Borderie en zijn collega's logen dat ze niet genoeg brandstof hadden om Parijs te bereiken. Wij hebben zelf voorgesteld om naar Marseille te vliegen. Eenmaal in Marseille eisten de terroristen dertig ton kerosine, drie keer zoveel als nodig was om naar Parijs te kunnen vliegen. Volgens mij wisten de Franse autoriteiten wat ze van plan waren. Tegen ons hadden ze alleen gezegd: naar Parijs. Dit zijn allemaal gaten van kogels die door de wand heen gegaan zijn. Hoeveel kogels? Geen idee. Tel ze maar. De andere wand zit ook vol. Het is een en al gat. Het vliegtuig werd bestormd door elitetroepen van de Gendarmerie. Ze kwamen via hier binnen en schoten al meteen twee terroristen dood. Passagiers konden vluchten, maar Jean-Paul Borderie zat in de vuurlinie. Ik zat al met mijn achterwerk in het raampje. Ik zag toen dat hij zich omdraaide met z'n wapen. Hij had een uzi. Daar dreigde hij mee. Ik ben toen verder het raampje uit geschoven en zonder kabel gesprongen. Er was geen tijd om terug de cockpit in te schuiven en de kabel te pakken. Dat had misschien twee seconden geduurd, maar dat was al te lang. Eén seconde langer en ik had de kogel gekregen. Ik ben gesprongen en niet goed geland. Maar het was niet anders. Jean-Paul Borderie had begrepen dat hij feitelijk de piloot had moeten zijn van een vuurbom. En dat moest u doen? We zouden het nooit gedaan hebben. Dus dat was mooi niet doorgegaan. Daarom hebben ze in 2001 eigen piloten laten vliegen. Zo wisten ze zeker dat het zou lukken. Voor vliegenierskunst en heldhaftig gedrag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16202430 415.253 1347 2020-06-16T15:00:00+00:00 yes no https://schooltv.nl/video-item/wie-heeft-koffie-ontdekt-geiten-aten-koffie-bes 2024-01-04T12:43:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35987.w613.r16-9.7956c00.webp Wie heeft koffie ontdekt? | Geiten aten koffie-bes Hallo Nanne, stel je vraag. Wie heeft de koffie ontdekt? We gaan naar Ethiopië. Zo rond het jaar 850. Een jonge geitenhoeder zag zijn geiten dansen en springen na het eten van een bepaalde bes. Monniken uit een naburig klooster proefden de bessen. Maar vonden ze zo vies smaken dat ze ze in het vuur gooiden. Er kwam meteen een heerlijke geur uit de vlammen omhoog. De monniken deden de geroosterde bessen in kokend water en dronken zo het eerste kopje koffie. Door de cafeïne voelden ze zich minder snel vermoeid. Arabische handelslieden namen de koffieplant vanuit Ethiopië mee naar Jemen, waar ze koffie begonnen te telen. Zeelieden en pelgrims uit andere landen dronken daar koffie en namen gebrande koffiebonen mee naar huis. Het was de Nederlander Pieter van der Broekce die in 1614 met De Verenigde Oost-Indische Compagnie een koffieplantje uit Jemen mee wist te smokkelen naar Amsterdam. Al snel legden ze in Indië de eerste koffieplantages aan om zelf koffie te telen. Niet veel later was Nederland het wereldcentrum van de koffiehandel. Koffie werd nu in heel Europa een populaire drank. En dat is het nog steeds! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16202434 73.642 1813 2020-06-24T22:00:00+00:00 yes no koffie https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-kamp-amersfoort 2024-01-04T12:43:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35988.w613.r16-9.fb31072.webp Andere Tijden in de klas | Kamp Amersfoort Dirigente Nicoline Snaas heeft een bijzonder koor samengesteld. De leden zijn allemaal familie van gevangenen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in concentratiekamp Amersfoort hebben gezeten. Nicoline is de dochter van de 97-jarige Nic Snaas, die op miraculeuze wijze uit het kamp kon wegkomen. * Ronne Sies zingt mee voor zijn oom Izaak, die na een mislukte aanslag gefusilleerd is op de Leusderheide. * Astrid Sy praat met Edie Brouwer, de gids van Kamp Amersfoort. Hij heeft zelf ook een bijzondere reden om zich in te zetten voor het kamp. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16202446 483.44 3307 2020-06-16T22:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog herdenken concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/bankiers-in-de-gevangenis-de-bankencrisis-in-ijsland 2024-01-04T12:43:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35989.w613.r16-9.a05f083.webp Bankiers in de gevangenis | De bankencrisis in IJsland Ik ben Elmar Svararsson. Ik ben een van de 36 bankiers die zijn veroordeeld na de bankencrisis van 2008. IJsland is volgends de Global Piece Index het vredelievendste land op aarde. Maar zelfs hier was er een moment dat woede en vijandigheid naar de oppervlakte kwamen. De bankencrisis zorgde voor een zware economische recessie. En de IJslanders roken bloed. Als je dingen kapot maakt, hier zelfs een hele samenleving dan moet je daarvoor opdraaien. Maar er gebeurt helemaal niks. Banken zoals Icesave hadden rampspoed veroorzaakt. Tegenwoordig is IJsland het enige land dat zijn bankiers opsloot in de gevangenis. En zodoende kwam het zover dat Elmar Svararsson veroordeeld werd en weg moest bij zijn gezin. Bikir Kristinsson kreeg vier jaar cel. Elmar Svararsson ook vier jaar. De uitspraak kon niet slechter. Dat zei je. Op dat moment stortte alles in, weet ik nog. Toen ik besefte dat hij vier jaar de gevangenis in moest, dacht ik: dat is zo lang, dat we de dingen goed moeten regelen, op alle vlakken. Kristin probeerde haar kinderen zo lang mogelijk af te schermen van de waarheid over de verblijfplaats van hun vader. De eerste keer dat ik met de kinderen hierheen reed, wisten ze nog niet dat het een gevangenis was. Dat heb ik ze later verteld. Eerder vonden we ze te klein voor de waarheid. Ze waren nog heel jong. Ik zei dat dit een boerderij was waar papa moest werken. Er is een bord waar ‘gevangenis’ op stond, dus vertelde ik over een arend die leefde op die berg daar, de Stöðin. Zij moesten kijken of ze de arend konden zien. Zo zagen ze het bord niet. Niet lang daarna hebben we verteld dat het een gevangenis was. Maar de eerste keren leidde ik ze om de tuin. Verder mogen we niet. Ik ben Olafur en ik ben jager. Ik ben de man die jacht heeft gemaakt op de daders die verantwoordelijk waren voor de bankencrisis van 2008. Naast jager is Olafur Hauckson onderzoeksrechter. En van hem werd verwacht dat hij de schuldigen verantwoording af liet leggen. De mensen die in de bankensector werkzaam waren, geloofden zelf dat ze met iets heel bijzonders bezig waren. En dat alles wat ze aanraakten in goud zou veranderen. In werkelijkheid was dat niet zo. Het was gedrag dat uitermate roekeloos was. De samenleving stelde min of meer dat de mensen die de banken runden de grote ondernemers die eigenaar van de banken waren met hun dure manier van leven en al hun geld, dat zij de banken hadden laten omvallen. Dat leidde tot grote woede bij de mensen. Achteraf hadden ze het moeten zien aankomen vonden de IJslanders zelf. De bankiers hadden zich namelijk steeds minder als echte IJslanders gedragen. Opscheppen over je rijkdom, dat deed je niet. Maar ineens was het cool om je welvaart te tonen. Benedikt begaf zich als buitenstaander in hun kringen. Ik ben Benedikt. Ik heb eens voor bankiers opgetreden. Een heel mooi voorbeeld is dat ze voor een van die feesten Tina Turner hadden geboekt voor een optreden. Ze betaalden haar daar een paar miljoen kronen voor. Ze hadden het zo hoog in hun bol dat toen Tina begon te zingen, ze massaal wegkeken en begonnen te praten. Elmar ziet het financiële systeem als hoofdschuldige en vind het wrang dat juist hij daarvoor heeft moeten boeten. Je vraagt je af, als een heel financieel systeem in elkaar stort en ik ben de enige die celstraf krijgt vanwege de ingrijpende gebeurtenis in 2008. Ik was geen CEO, ik had geen hoge functie. Het was nogal vergezocht om mij verantwoordelijk te houden voor de dingen die fout zijn gegaan. Maar volgens onderzoeksrechter Olafur heeft heel IJsland ervoor moeten boeten. En hij had op zijn minst wat nederigheid verwacht bij de bankiers. Het leek wel alsof ze geen van allen beseften wat ze gedaan hadden. Alsof ze in die tijd niets verkeerds hadden gedaan. Dat vond ik heel vreemd. Dat niemand inzag dat hij fout zat. Ik ben ervan overtuigd dat de betrokkenen hun verdiende loon hebben gekregen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16202443 365.034 833 2020-06-17T09:00:00+00:00 yes no bank crisis gevangenis https://schooltv.nl/video-item/je-moordenaar-in-de-ogen-kijken-oorlog-in-bosnie 2025-11-25T12:48:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35990.w613.r16-9.48ad518.webp Je moordenaar in de ogen kijken | Oorlog in Bosnië Het is al meer dan twee decennia geleden dat de oorlog in Bosnië eindigde. Tegenwoordig leven de bevolkingsgroepen hier niet meer met elkaar zoals voor de oorlog. Maar toch is het niet ongebruikelijk dat je je voormalige vijanden gewoon tegenkomt. ’S ochtends ging ik altijd koffie drinken met vrienden. Er kwam een man binnenlopen. Vol ongeloof keek ik hem aan. Ik herkende hem. Dat was de man die ik had vermoord. Daar stond hij opeens. Dane en Daut. De Bosnische moslim en de Bosnische-Serviër. Ze stonden lijnrecht tegenover elkaar want ze eisten beiden het land op. De Serviërs waren al snel aan de winnende hand. Daut had een voorgevoel dat zijn einde nabij was. Ik wilde weer omkeren want ik had een slecht voorgevoel. Ik dacht echt dat ik die dag niet zou overleven. Want ik wist dat de Serven er aankwamen. Weet je, je gaat iets tegemoet wat de dood heet. Het is je eigen dood of andermans dood. En op een gegeven moment zag ik een paar meter voor me ineens een silhouet. Ik weet niet meer wat er op dat moment in mijn hoofd omging. Ik had het geweer in mijn handen, geladen en al. En ik vuurde onmiddellijk een salvo op hem af. Ik wist zeker dat ik hem zou raken op vier meter afstand. En de man viel gewoon achterover. Hij bewoog niet meer. Geen enkel teken van leven. Z’n gezicht, de mond een beetje openhangend. Het gezicht van die man staat in m’n geheugen gegrift. Veertien jaar lang bleef het hoofd van de dode man spoken in Daut’s hoofd. Totdat moment waarop hij werkelijk dacht dat hij een geest zag. Hij liep naar een andere tafel. Ik draaide me om en keek eens goed. Ja, hij is het. Ik herken z’n gezicht nog. Dat is me bijgebleven. Ik zei tegen hem: maat, jou heb ik doodgeschoten. Hij zei: nee, hoor. Je ziet toch dat ik leef? Ik vertelde hem tot in de kleinste details wat er gebeurd was. Toen zei hij: krijg nou wat, jij was het. Hij zei dat hij een kogelvrij vest droeg dat helemaal aan flarden was. En dat hij gered was door de houten kolf van z’n geweer. Want het salvo dat ik afschoot kwam vooral op de kolf van zijn geweer terecht. Je hebt echt mazzel gehad toen. Nee hoor. Volgens mij had hij meer mazzel dan ik. Vijftien jaar lang was ik ervan overtuigd dat ik per ongeluk door m’n medesoldaten was neergeschoten. Wij kunnen het goed vinden met elkaar. Hij leeft, hij werkt. We drinken samen koffie enzo. De twee mannen die ooit tegenover elkaar stonden hebben dezelfde taal en houden nog steeds van hetzelfde land. Ik ging in dat witte gebouw naar school. De wapens zijn neergelegd, maar het gevecht gaat door. Ook tussen vrienden. Het hele dal stond in brand. We hoorden hier pas wat er was gebeurd. Het dorp daar is niet platgebrand. Wel, dat is toen platgebrand. Boljevici? Ja. Mijn eigen oma heeft het overleefd. Maar de broer van mijn opa en zijn buurvrouw zijn vermoord. Later hoorde ik dat ze voor hun huis zijn vermoord. Ze waren zo’n 65, 70 jaar oud. Stanija en Vladan. Waar zijn ze begraven? Ik geloof in Bajina Basta. We zijn nu op mijn geboorteplek. Oké. Links van dit buitentoilet stond mijn geboortehuis. Is er nog iets van over? Niks. 27 leden van mijn familie zijn hier vermoord. Het zuiveren van dit gebied werd gedaan door lokale Serven. Het waren aanvankelijk onze buren. Dus… Weet je dat wel zeker? Honderd procent. Ik weet het echt niet hoor. Want ik zei je al dat ik hier niet was. Sowieso zaten er in dit dorp helemaal geen Moslimstrijders. Dat klopt. Dus het was niet normaal. Net zo min als het platbranden van Servische dorpen normaal was. En het was ook niet normaal geweest als ik daarop een moslimdorp had platgebrand. Maar dat deden we wel bij elkaar. Snap je? Wie is ermee begonnen en wie niet? Dat is een lastige vraag. Jij wil hier je eigen land en ik ook. Dan krijg je een conflict. Maar Servië snapt niet dat iedere moslim bereid is te sterven voor Bosnië. Dit is van mij, ik kom alleen hier vandaan. Daut, even afkoelen. Dit is 80 procent moslimeigendom. We zijn afgedwaald, jij en ik. We zijn te ver afgedwaald. Daardoor maken we ruzie en herhalen we dit verhaal al honderd jaar. Klaar, laten we gaan. Het is genoeg geweest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16202444 394.282 1787 2020-06-17T09:00:00+00:00 yes no oorlog conflict Balkan https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-kind-in-de-oorlog 2024-01-04T12:43:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35991.w613.r16-9.070543b.webp Andere Tijden in de klas | Kind in de oorlog Hoe was het leven voor kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog? Hollandse kinderen krijgen aanvankelijk weinig mee van de oorlog, in tegenstelling tot de Joodse. Totdat de bombardementen beginnen en de hongersnood uitbreekt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16202447 560.92 5002 2020-06-16T22:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog joden hongerwinter https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-het-plan-mansholt 2024-01-04T12:43:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35992.w613.r16-9.137feb1.webp Andere Tijden in de klas | Het Plan-Mansholt Politicus Sicco Mansholt bedenkt een plan om de landbouw in Europa te hervormen. Hij wil het aantal boeren halveren en schaalvergroting in de agrarische sector. Maar zijn plannen stuiten op fel verzet van boeren. Na de invoering beseft hij zich dat de ongebreidelde groei misschien voor het milieu niet zo'n positief effect heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16202448 478.04 1334 2020-06-16T22:00:00+00:00 yes no landbouw veeteelt hervorming agrarische sector https://schooltv.nl/video-item/zo-vroeg-liedje-uit-de-boterhamshow 2024-01-04T12:43:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35993.w613.r16-9.76c817b.webp Zo vroeg | Liedje uit De Boterhamshow Uw aandacht voor Wammes Gaapstra. Hij heeft de blues, hij baalt en waarvan baalt ie? Daar gaat ie nu over zingen. Wammes! Zingen! En go. Hij ligt te slapen joh. Wammes! Doorspelen nu! Ik gebruik mijn drumstokjes wel even. Wakker worden! Goeiemorgen! Of goed, eerder slecht Ik zou ervoor willen zorgen dat iedereen voortaan slechtemorgen zegt Want ik hou niet van vroeg opstaan En het is al zwaar genoeg Ik lig vaak nog lekker en dan gaat m’n wekker Ik baal als een stekker want waarom is ’s ochtends zo vroeg Zo vroeg ’s ochtends is altijd zo vroeg Zo vroeg Veel te vroeg Het is toch waar he! Kom op jongens! Opstaan! Ontbijten! Naar school toe! Veel te vroeg! Ben ik het enige kind dat dat vreselijk vindt? Het is toch fijner als school wat later begint? Ja toch? Solo! Snurk…snurk…Welterusten… Ja! Dit was Wammes Gaapstra! Berny, neem hem maar weer mee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16192745 131.32 1921 2020-09-03T22:00:00+00:00 yes no slaap zingen https://schooltv.nl/video-item/de-verbindingsbrug-uit-liefde-gedwongen-de-brug-oversteken-naar-zweden 2024-01-04T12:43:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35994.w613.r16-9.5dd40c9.webp De verbindingsbrug | Uit liefde gedwongen de brug oversteken naar Zweden Als je als Deen verliefd wordt op een niet-Deen, dan vraag je om problemen. Vader Jackie, links met die bril, viel als een baksteen op de Filipijnse Jennifer. Rechts met dat gouden jasje. Ze maakten samen een kind, Ethan. Links bij vader op schoot. Toch mochten ze niet samen in Denemarken wonen en vluchten met zijn allen naar Zweden. Ze zijn niet de enige. Elke braakt de trein van Malmö naar Kopenhagen honderden Denen uit die met een niet-Deense partner naar Malmö zijn gevlucht. Overdag werkt de helft van het gezin in Kopenhagen, of gaat naar school. En het niet-Deense deel blijft in Zweden. Dit is Ethan. Zijn vader is Deens. Daarom is Ethan ook Deens. De rest van de familie, moeder Jennifer en haar kinderen uit een eerder huwelijk zijn Filipijns. Ze hebben de Deense nationaliteit aangevraagd. Het voltallige gezin. De kinderen gingen naar een Deense school. Voor zover geen problemen. Totdat ze een brief kregen: Jennifer en haar Filipijnse kinderen moesten het land uit. Maar Ethan en zijn vader mochten wel in Denemarken blijven. In de brief stond dat ze elf dagen kregen om Denemarken te verlaten. Elf dagen. Ik was ontzettend teleurgesteld. Ik hoopte het hele gezin bij elkaar te houden. Maar we moesten uit elkaar. Ik wilde mijn zoon niet in zijn eentje bij hem achterlaten. Hij was nog zo klein. We kwamen er niet uit bij wie hij moest blijven. Dat was een van de redenen dat toen zij hoorden dat ze niet mochten blijven… we moesten bedenken waar we samen heen konden. Ik zag maar één oplossing: we gaan naar Zweden. We verlieten Denemarken de 25ste. Jennifer was doodsbenauwd. Ze had geen geldig paspoort. We reden over de brug van Denemarken naar Zweden. Het was ’s avonds laat. Jennifer zonder paspoort. We hadden zoveel mogelijk spullen bij ons. En daar gingen we. Toen we de controlepost naderden, begon ik te trillen van de zenuwen. Als er politie is, wat doet die dan? ‘Rustig maar, Jen. Alles komt goed.’ Maar ik zag de zorgelijke uitdrukking op zijn gezicht. Ik was ook bang voor wat er zou kunnen gebeuren. Maar alleen zo konden we Denemarken uitkomen. We hadden de vier kinderen bij ons, en onze kat. Het voelde alsof ik uit de gevangenis was ontsnapt, voor de politie op de vlucht was. Zo voelde ik me toen. Maar nu vinden ze het hier zo fijn, dat ze niet terug willen naar Denemarken. Papa had gelijk met zijn plan B. Als we uit Denemarken weg moeten, dan is Malmö een goede plek voor ons. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16202445 255.253 384 2020-06-17T09:00:00+00:00 yes no immigratie verblijfsvergunning https://schooltv.nl/video-item/welke-kaas-zit-er-in-je-kaassouffle-keuringsdienst-van-waarde-kort-37 2024-01-04T12:43:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35995.w613.r16-9.cf0822d.webp Welke kaas zit er in je kaassouflé? | Een klein beetje echte kaas en veel imitatiekaas De goudgele kaasflap uit de frituur, beter bekend als de kaassoufflé. Wat zit er eigenlijk voor smeuïgs in dat krokante jasje? Het ruikt en druipt als gewone kaas, maar het is net een tikkie anders. Het is smeltkaas die wordt vergezeld met een kazige look-a-like: analoogkaas. Eh wat? In de kaasvulling van elke kaassoufflé zit weer een andere smeltkaas verstopt. Smeltkaas is een zacht gemaakte kaas die gemaakt kan worden van verschillende kaassoorten. Vaak bestaat smeltkaas uit afdankertjes van de kaasfabriek: kaas met gasvorming, uiterlijke afwijkingen of snijresten. Kaassmelterijen kopen de kaasresten op en mengen er smeltzouten, water en emulgatoren bij. Een emulgator is een stof die helpt bij het mengen van stoffen die normaal gesproken niet of moeilijk mengbaar zijn. Vervolgens wordt de kaasmelange verhit tot boven de 100 graden. Even laten koelen en klaar is je blok smeltkaas. En het maakt niet uit welke kaas je erin gooit. Na het verwarmen is het nauwelijks meer te proeven welke gesmolten kaas je eet. Een geschikte, neutrale kazige vulling voor je kaassoufflé dus. Een probleem: zelfs alleen smeltkaas gebruiken is voor de meeste fabrikanten te duur. Zo blijkt uit onderzoek dat er in een kaassoufflé soms maar drie gram echte kaas zit. Wat zit er nog meer in die kaaslava? Meestal is dat analoogkaas: namaakkaas op basis van plantaardige vetten zoals palmvet. Verder zit er nog zetmeel en smeltzouten in. En met behulp van smaak- en kleurstoffen is haast elke kaassoort na te maken. Als ingrediënt is analoogkaas niet terug te vinden op het etiket, net als bij kant-en-klaarmaaltijden zoals pizza en lasagne. Waarom? Omdat de ingredienten van de imitatiekaas uberhaupt al voorkomenin deze producten. Hierdoor komt de consument lastig te weten dat er analoogkaas is toegevoegd. Al met al een ondoorzichtige casus. Maar ik ben ook wel benieuwd: wat vind jij van deze kaassituatie? Laat het weten in de comments en wist je dat daar ook een like-button in de buurt zit? Klik er even op. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_16197095 162.16 1026 2020-06-17T13:00:00+00:00 yes no snack kaas fabriek https://schooltv.nl/video-item/boek-in-beeld-het-diner-van-herman-koch 2025-10-02T08:36:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35996.w613.r16-9.72f606c.webp Het diner van Herman Koch | Boek in beeld Handig als je gaat kiezen voor je lijst: Boek in beeld. Neem bijvoorbeeld dit boek: Het Diner van Herman Koch. Meteen als je begint te lezen, heb je in de gaten dat er iets aan de hand is met Paul, de hoofdpersoon van dit boek. Paul gaat met zijn broer Serge en hun vrouwen uit eten. Ohja, ze hebben allebei een zoon van 15. Tot zover niks geks, al duurt het een eeuwigheid voordat ze samen in het restaurant zitten, en dan gaat het zo: ‘“Het aperitief van het huis is vandaag een roze champagne,” zei de gerant. Ik haalde diep adem. Te diep eigenlijk, want mijn vrouw keek me aan met een blik die iets wilde vertellen. ‘Niet doen,’ zei de blik. “Hmm, champagne,” zei Babette. “Nou, klinkt goed,” zei Serge. “Wacht even,” zei ik. Maar het gaat niet om het eten dat wordt geserveerd en het gaat er ook niet om wat de twee koppels met elkaar bespreken. Het is wat ze niet tegen elkaar zeggen. Serge is een bekend politicus en wil minister-president worden. Hij is vooral bang voor zijn reputatie. Paul neemt zijn wat typische broer en diens ambities niet al te serieus, maar Paul is zelf ook een rare man. Hij maalt maar door over de bediening en de vitello tonato en de andere gasten in het restaurant. Langzaam maar zeker ontvouwt zich een geheim. De donkere wolk die boven de eettafel blijft hangen, is: hoe ver wil je als ouders gaan om je eigen kind te beschermen en hoe kun je dan elkaar nog vertrouwen? Het Diner blijft spannend tot de laatste bladzijde en je houdt er een heel onbestemd gevoel aan over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16204212 105.962 1540 2020-06-17T14:00:06+00:00 yes no boek literatuur https://schooltv.nl/video-item/ok-en-knul-lijm 2024-01-04T12:43:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35997.w613.r16-9.c703b11.webp Ok en Knul | Lijm 'Ik heb lijm gegeten, zit ik nu vanbinnen dichtgeplakt?!' Ok rent in paniek weg. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311074 414.984 6759 2020-03-05T15:54:21+00:00 yes no emotie lijm https://schooltv.nl/video-item/ok-en-knul-brrt-piep-knip 2024-01-04T12:43:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35998.w613.r16-9.14041c2.webp Ok en Knul | Brrt piep knip 'Ik was zo lekker een knutselmachine en toen werd mama boos op mij.' Knul voelt een boze wervelwind in zijn buik. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311075 419.016 6705 2020-03-05T15:55:37+00:00 yes no boos emotie https://schooltv.nl/video-item/ok-en-knul-winnen 2024-01-04T12:43:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35999.w613.r16-9.4539e4e.webp Ok en Knul | Winnen 'Ik wil ook een keer de beste zijn!' Ok stompt gefrustreerd de veertjes uit haar kussen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311076 430.008 7553 2020-03-05T15:56:37+00:00 yes no winnen emotie https://schooltv.nl/video-item/ok-en-knul-punky 2024-01-04T12:43:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36000.w613.r16-9.8557037.webp Ok en Knul | Punky 'Ik kan niet wachten, ik heb een punkyhoofd!' Knul ontploft bijna, zo erg verlangt hij naar dat grappige beestje in de dierenwinkel. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311077 419.016 5025 2020-06-21T22:00:00+00:00 yes no emotie https://schooltv.nl/video-item/ok-en-knul-logeren 2024-01-04T12:43:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36001.w613.r16-9.050d5cd.webp Ok en Knul | Logeren 'Ik durf niet naar de wc want er is een monster in de gang!' Knul ziet het helemaal voor zich en is bang van zijn eigen fantasie. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311078 423 7999 2020-06-22T22:00:00+00:00 yes no emotie bang https://schooltv.nl/video-item/ok-en-knul-kusjes 2024-01-04T12:43:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36002.w613.r16-9.a728d2e.webp Ok en Knul | Kusjes 'Als Knul thuiskomt ga ik hem wel honderd kusjes geven!' Ok stuitert opgewonden met de lippenstift van mama rond. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311079 422.904 5733 2020-06-23T22:00:00+00:00 yes no kussen emotie https://schooltv.nl/video-item/ok-en-knul-beestjes 2024-01-04T12:43:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36003.w613.r16-9.e73327b.webp Ok en Knul | Beestjes 'Mama, kijk dan hoe mooi hij zijn web maakt! Niet normaal!' Knul kijkt vol bewondering naar de spin in de gordijnen, maar mama wil de spin naar buiten gooien. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311080 429.144 11020 2020-06-24T22:00:00+00:00 yes no emotie https://schooltv.nl/video-item/ok-en-knul-duiker 2024-01-04T12:43:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36004.w613.r16-9.c068623.webp Ok en Knul | Duiker 'Ok moet huilen.' Knul bijt op zijn lip. Hij heeft een raar gevoel in zijn buik en voelt zich schuldig. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311081 444.45 6294 2020-06-25T22:00:00+00:00 yes no huilen emotie https://schooltv.nl/video-item/ok-en-knul-diploma-a 2024-01-04T12:43:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36005.w613.r16-9.4d0e2f3.webp Ok en Knul | Diploma A 'Ik wil ook net als Knul zonder bandjes het zwembad in!' Ok wil graag blij zijn voor broer Knul, maar het lukt niet; ze is jaloers. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311082 419.016 10123 2020-06-28T22:00:00+00:00 yes no zwemmen emotie jaloezie https://schooltv.nl/video-item/ok-en-knul-springen 2024-01-04T12:43:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36006.w613.r16-9.89a0db0.webp Ok en Knul | Springen 'Tjinkaboem jippie! Mama, kom ook meedoen!' Ok springt vrolijk op de trampoline, maar mama heeft geen tijd om te luisteren; ze is iets kwijt! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311083 421.992 10528 2020-06-29T22:00:00+00:00 yes no emotie https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-de-nederlands-molukse-band-massada 2024-01-04T12:43:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36007.w613.r16-9.c23ea00.webp Andere Tijden in de klas | De Nederlands-Molukse band Massada In de jaren 70 komen veel Molukkers uit Indonesië naar Nederland. Als voormalig KNIL-militair hopen ze op een veilig onderkomen tot ze terug kunnen keren. De Nederlands-Molukse band Massada wordt in 1973 opgericht door Johnny Manahutu. De Molukse gemeenschap voelt zich in de steek gelaten en de band Masada verwoordt hun trauma's. Als in 1975 de treinkapingen achter de rug zijn, organiseren ze een benefietconcert ter steun van de Molukse families. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16204224 489.2 1344 2020-06-18T22:00:00+00:00 yes no Indonesië band https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-nederlandse-communisten-in-de-koude-oorlog 2024-01-04T12:43:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36008.w613.r16-9.cdbd6e4.webp Andere Tijden in de klas | Nederlandse communisten in de Koude Oorlog Na de Tweede Wereldoorlog zit de communistische partij in de lift. Communisten worden geprezen om hun belangrijke rol in het verzet. De populariteit van de CPN duurt maar kort. Ze roepen dat ze vrede en vrijheid brengen, maar veel mensen vrezen juist het tegenovergestelde. Kinderen van communisten vertellen over die tijd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16204225 526.92 2297 2020-06-18T22:00:00+00:00 yes no communisme politiek Koude Oorlog https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-eikenprocessierups 2024-01-04T12:43:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36020.w613.r16-9.80f8823.webp Het Klokhuis | Eikenprocessierups Veel mensen hebben last van de eikenprocessierupsen. Ze verspreiden kleine brandhaartjes, en als je die aanraakt, krijg je jeuk en uitslag op je huid. Pascal gaat naar een proefstation waar de rups wordt onderzocht. En hij zoekt de rupsen op in het wild, waar wordt gekeken hoe ze kunnen worden bestreden. In de sketch heeft De Boze Man niet in de gaten dat iedereen hem waarschuwt voor de processierups. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301833 922.289 4162 2020-06-24T17:00:00+00:00 yes no rups insect https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-vaccinaties-tegen-ziektes 2024-01-04T12:43:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36021.w613.r16-9.834ec1a.webp Andere Tijden in de klas | Vaccinaties tegen ziektes Ouders staan steeds kritischer tegenover vaccinaties. Vroeger werden de eerste vaccins met open armen ontvangen. Maar in de loop van de tijd krijgen sommigen hun bedenkingen en wordt er de Vereniging Kritisch Prikken opgericht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16204226 540.08 1625 2020-06-18T22:00:00+00:00 yes no vaccin baby ziekte medicijn https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-nederlandse-zeelieden-in-oorlogstijd 2024-01-04T12:43:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36022.w613.r16-9.5c4e677.webp Andere Tijden in de klas | Nederlandse zeelieden in oorlogstijd Ongeveer twintigduizend zeelieden zijn op zee als Nederland in mei 1940 door de Duitsers wordt bezet. De bemanningen van de koopvaardij, de marine en de visserij vluchten naar Engeland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16204227 556.88 1208 2020-06-18T22:00:00+00:00 yes no visserij oorlog Engeland liefde https://schooltv.nl/video-item/de-spindoctor-achter-poetin-opkomst-van-fake-news-in-rusland 2024-01-04T12:43:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36036.w613.r16-9.863e8fb.webp De spindoctor achter Poetin | Opkomst van ‘fake news’ in Rusland Ik speelde een soort gokspel: het spel ‘De schitterende Poetin’. Poetin moest grandioos zijn. En hij was werkelijk in bijna alle gevallen grandioos. In Rusland kent iedereen deze man. Gleb Pavloski was de bedenker van de spelregels. Ruim tien jaar deed hij er alles aan om Poetin aan de macht te houden. Ik kan er geen spijt van hebben. Want ik stond er toen achter. Maar sommige dingen liepen erg slecht af. Dus ik kan nu achteraf en lafhartig zeggen: ‘sorry, dat heeft Poetin gedaan, niet ik.’ Maar eigenlijk is het ook mijn schuld. Want ik hielp mee. Het spel dat Pavloski en zijn vriendjes speelden was levensgevaarlijk. Ze schotelden ons een Poetin-sprookje voor. En wij russen, altijd gek op mooie verhalen slikten dat lang voor zoete koek. We hadden een wapen gecreëerd. Dat dacht ik althans. Een wapen waarmee we niets hoefden te vrezen. Maar nu is het wapen zelf angstaanjagend. Toen we wakker werden, was het te laat. Toen wist niemand nog het verschil tussen sprookje en waarheid. In Rusland hebben we twee verschillende woorden voor het begrip ‘waarheid’. Que betekenis zijn het twee verschillende dingen. Het eerste woord staat voor de feitelijke waarheid. En het tweede woord staat eerder voor een ideaal. In de Russische literatuur waarmee we allemaal zijn opgegroeid, ik ook, is de tweede ‘waarheid’ het belangrijkst. De eerste betekenis is minder belangrijk. Dus je kunt heel vaak liegen of andere slechte dingen doen bijvoorbeeld de tien geboden overtreden. Maar zolang je die tweede soort waarheid je doel is dan is het niet erg. Dan sta je in je recht. Wat Pavloski eigenlijk zegt is: het doel heiligt de middelen. Als voor jou de enige waarheid is dat alleen Poetin het land kan redden dan is alles geoorloogd om hem aan de macht te houden. Maar hoever gaat dat? Hoe weet je dan nog wat de echte waarheid is? Dat werd pas goed duidelijk toen vier flatgebouwen werden opgeblazen. Er vielen honderden slachtoffers. Poetin gaf de Tsjetsjenen de schuld. Hij beloofde wraak en wij russen stonden te juichen. Eindelijk een sterke man. We gaan die terroristen pakken. Overal, op vliegvelden, op wc’s. Als ze in het schijthuis zitten, maken we ze af in het schijthuis. Punt uit. Tot een paar dagen later in een vijfde flat verdacht wit poeder werd gevonden dat daar was neergelegd door Poetins eigen veiligheidsdienst. Toen wist niemand meer wie je moest geloven. Zat Poetin soms zelf achter de aanslagen? Alom sloeg de twijfel toe. Als het doel, zoals Pavlovski zei, alle middelen heiligt wie kun je dan nog vertrouwen? Pavlovski was inmiddels zo bekend dat hij zelfs een eigen pop kreeg in Koekli. En die pop fluisterde Poetin elke dag wel weer een nieuwe lading ‘fake news’ in. Al in de jaren ’90 liepen we in een aantal opzichten voor op de VS en Europa. In welke opzichten? Door nogal losjes met de feiten om te gaan. Maar we zagen dat niet als liegen. En al in de jaren ’90 van de vorige eeuw deed het idee opgang dat nieuw is wat wij vinden dat nieuws is. En ik ken de man die nu werkzaam is als een van Poetins ‘generaals’ bij de televisie. In de jaren ‘90 maakte hij onafhankelijke televisie. Hij vertelde me dat hij toen al iedere avond samen met de eigenaar van de zender onder het genot van een fles whisky bepaalde wat die avond nieuws werd, en wat niet. Wat vandaag nieuws was en wat morgen nieuws werd. Het was toen al een soort gedegenereerde propaganda. Maar het is gebaseerd op het idee dat nieuws datgene is wat wij bedenken. En soms is dat nieuws verzonnen. Goedenavond. Vanavond: wat wil Poetin met die bosbessen? We moeten ze plukken en op de boerenmarkt verkopen. Het zijn unieke beelden: een bergtocht van acht kilometer. Het zijn gewoon fitness-oefeningen. Hoe voelden de mannen die hem vergezelden zich? Dagen later heb ik nog steeds spierpijn. Heeft Poetin bewakers nodig? Beren zijn niet achterlijk. Zodra ze Poetin zien… Dmitri Peskov vertelt over het programma van de president en zelfs van wie hij houdt. Poetin houdt van kinderen, van mensen in het algemeen. Hij is een echt mensen-mens. Wat je op tv ziet is geen nieuws, maar een vervolgserie. Een dramaserie met één hoofdpersoon. Vladimir Poetin. Die met vijanden vecht, die gevaren trotseert. En Poetin kijkt er zelf naar op de tv. Hij bestelt de fabeltjes zelf en hij kijkt er daarna ook zelf naar. Hij gelooft dan dat het allemaal echt is. Het lijkt een beetje op de situatie met Trump in Amerika. Poetin bij ons, Trump daar. Klopt. Heeft Poetin gevoel voor humor? Hij maakt graag grappen, maar houdt niet van grappen over hemzelf. En dat was dan ook het probleem met het programma Koekli. Hij was daarin het mikpunt. Hij heeft dus wel gevoel voor humor maar daar is één uitzondering op. Als het over hemzelf gaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16202432 479.893 1136 2020-06-16T16:00:00+00:00 yes no Rusland censuur https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-anarchisme 2024-04-25T09:14:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36038.w613.r16-9.49135b5.webp Wat is anarchisme? | Clipphanger In 1793 schrijft William Godwin een boek over een samenleving zonder regering. Met zijn opzienbarende opvatting is Godwin een voorloper van het anarchisme. Dat woord is afgeleid van het Griekse ‘an-arkhos’ en dat betekent: zonder heerser. De minister-president en de koning, die mogen een ander baantje zoeken. Anarchisten zijn niet per se tegen autoriteit. Maar ze leggen liever de nadruk op de vrijheid van mensen zelf. Daardoor zijn ze vaak wel tegen instituties als de overheid en grote bedrijven. De Rus Bakoenin, nog zo’n oeranarchist, die wil de regering omverwerpen en de revolutie uitroepen. Of de provo’s in de jaren 60, met acties tegen de consumptiemaatschappij, of de punkers en krakers die strijden voor autonomie en individualisme. Je kan ze herkennen aan hun hanenkam. ‘Het’ anarchisme is geen vereniging waar je lid van kan worden, en het heeft natuurlijk ook geen leider. De laatste jaren komt het anarchistische denken in nieuwe vormen terug. De bitcoin. Of de beweging Anonymous, een collectief dat organisaties opspoort die de vrijheid willen beperken - en dan online in de aanval gaat. Bij dat soort anarchisme, zou Bakoenin zijn baard hebben afgelikt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16212649 89.56 3169 2020-06-24T22:00:00+00:00 yes no politiek leider democratie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-foley-artist-geluiden-maken-voor-onder-een-film 2024-01-04T12:43:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36040.w613.r16-9.fdef2fb.webp Wat is een foley artist? | Geluiden maken voor onder een film Snel, de aftiteling begint! Ik kom eraan. Schiet nou op. Ik zie niks. Sorry. Wat een namen allemaal. Second unit, een extra groep. Daar staat hij! Net daar. Foley Artists. Ja, dat heeft alles te maken met jouw vraag. Ja, wat is een 'foley artist' eigenlijk? Dat gaan we uitzoeken! Goed plan. FILMGELUIDEN Dat klinkt niet al te best. Hallo? Gaat het goed hier? Ja, alles goed. Wacht, ik zet even het geluid uit. Het klinkt echt griezelig hier. Ja, best heftig. Dit zijn aardig wat knoppen. Wat doe jij hier precies? Je kunt ook heel veel. In principe zijn hier bezig met het maken van een animatiefilm. En daar moet geluid bij. Pakken we dit filmpje bijvoorbeeld. Als ik hem aanzet, zit er helemaal geen geluid bij. Dus het komt gewoon in stilte aan. En er gebeurt niks. Maar je wil het wel horen. Ja. Waar halen jullie die geluiden vandaan? Om te beginnen kunnen we tegenwoordig een computer gebruiken met een database aan geluiden. Dus stel nou dat je publiek wil, bijvoorbeeld. APPLAUS Een slippende auto. Heb je ook blaffen of zo? Natuurlijk. GEBLAF Maar soms heb je gewoon niet iets wat past. En dan moeten we het op maat gaan maken. En dat is de 'foley artist'.Ah! En volgens mij had je daar een vraag over. Precies. Daar zijn we naar op zoek. Ga anders even kijken bij Jeroen. Hoi. Hoi. Ik ben Jeroen. Ik ben Julie. Welkom. Tim. Jij bent dus foley artist? Ik ben foley artist. Ik maak geluidseffecten bij film. En daar gebruiken we de gekste voorwerpen voor soms. Zo! Dit is onze geluidenspeelhoek. Hier maken wij het allemaal. Oude blikjes. Rietjes, hout. Hier hebben we oude geluidsbanden liggen, die ook een knisperend geluid kunnen maken. Het is niet echt gras of zo, het is gewoon polyester of kunststof. Dus niet alles wat je ziet in een film is als geluid ook zo? Nee. Toiletpapier voor vleugeltjes. Waar zou je dat voor kunnen gebruiken? Dat is ook grappig, het is een selderij. Die kun je bijvoorbeeld gebruiken voor het breken van botten, omdat het een knisperend geluidmaakt. Heel dichtbij de microfoon. O, dan krijg je al meteen het geluid. Waar komt de naam 'foley artist' vandaan? 100 jaar geleden, toen er net film was, kon men nog niet met een microfoon naar buiten. Als je een paard wilde opnemen met hoefgetrappel kon dat niet. De techniek was nog niet zover. Dus bedacht men een manier om toch die geluiden te horen, want je wilt toch iets horen als je een paard ziet. Toen is er een meneer, Jack Foley, mee begonnen, om met kokosnoten toen en andere voorwerpen, om live bij het beeld wat je in de film zag, die geluiden te maken. Dus het is een naam van een persoon. Wat tof, dat wist ik niet. Julie is hier natuurlijk niet alleen om te kijken. Ze mag ook zelf geluiden gaan maken bij een tekenfilm. En welk stukje gaan we nu doen? We gaan het stukje doen waar hij die helm heel hard op zijn hoofd doet. Het is misschien leuk om eerst te proberen met je eigen poet. Julie, kun je mij horen? Ja, ik kan je goed horen. Oke. Ik zet hem even aan. Dus je kijkt naar het beeld. Zie je, dat moment moet jij... Ik zou het met je hand doen. Een beetje hier zo, in de buurt van de microfoon. Ja. Robin gaat hem nog een keer afspelen. Goed zo, dat was al hartstikke synchroon! Maar wat vind je van het geluid? Te dof. Je hebt zo'n grote ketel. Dat is een hele grote. Dan hoor je ook wat het doet. Nou, hou je oren maar dicht. Deze is echt heel zwaar. Ga maar. Oei! Tim, hij klinkt prachtig, maar er is een fout. Ja? Wij hebben opgenomen en jij gaat er doorheen met 'oei'. Dat zit nu in de opname! Ja, ik liep... Oei! Ja, ik zat er doorheen. Dan moet hij toch even opnieuw. Hebbes. Ja, als het echt realistisch klinkt, dan moet hij wel op een hoofd. Oke. Als jij door je knieën gaat, zo. Komt-ie. Ah! Sorry. Dit is wel realistisch. Ik ben benieuwd hoe hij klonk. He, vind je nou dat de cartoon al veel meer tot leven komt? Ja. Maar nog lang niet genoeg. En moet er nog veel meer geluiden bij. Het moet veel sneller! Hallo, kijk je even uit. Julie en Tim gaan tot het uiterste. Dit klinkt een beetje als een duif die zijn vleugel gebroken heeft. BOER GELUIDEN Dat kan beter. GELUIDEN Whoa! Prachtig, toch? Here we go! Ah! Je mag hier overdrijven! Dat mag. Oke. Whaaa! Ha ha ha ha ha! Ik ben wel benieuwd naar het eindresultaat. Ik ook. GELUIDEN Ah! Ah! Ha ha ha! Asjemenou! Heb je nu antwoord op je vraag gekregen? Jazeker! Dus nu kijk je wel anders naar films? Heel anders. Ja. Oke. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16214107 417.237 4349 2020-06-25T22:00:00+00:00 yes no geluid film https://schooltv.nl/video-item/vindt-hans-worst-vijf-grijze-dingen-vind-er-vijf 2024-01-04T12:43:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36041.w613.r16-9.1c89c2a.webp Vindt Hans Worst vijf grijze dingen? | Vind er vijf We gaan door met ons populaire spelletje ‘Vind er vijf’. Wie vindt er vandaag vijf? Niet u… Niet u… Maar u! (APPLAUS) Huh? Ik? Ik snap er niks van. En nu? Je moet daarheen! Kijk eens aan, wie hebben we daar? Wat? Waar? U natuurlijk. Wie bent u? Ik? Ja, u. Oooooo haha, oh ik! Ja, nee ik ben eh… Hans Worst, natuurlijk hè. Fijn. Daar kunt u natuurlijk ook niks aan doen. Laten we maar beginnen met ons spel. Het is namelijk de bedoeling dat u vijf grijze dingen vindt. Vijf grijze dingen? Vandaag nog? Oh eeh..eens effe kijken hoor. Mag ik ook in de kantine zoeken? Nee, Hans. Tuurlijk niet. Je moet vijf grijze dingen zoeken op het schérm. Ooooooo, Ooh zo! Jaja, eh, maar nu staat er dus alleen een vijf, hè. Dat schiet natuurlijk niet op zo, haha. (GEÏRRITEERD) Dat komt omdat we nog niet zijn begonnen, Hans Worst. Let op daar komen de plaatjes: Víííííííííííínd eeeerrrrrrrr Vijf! Ooooh. Daar zijn de dingen, Hans. Nou, ik ziet het. En nu? Nu moet jij zeggen welke dingen er grijs zijn! Ooooooooo zo. Haha! Nou eh, dat is bijvoorbeeld die wolk. Ja, die is grijs. Huh? Wat is dat nou? Dat betekent dat je er één goed hebt. Dus je moet er nog vier! Oooooooo zo. Die zeehond is grijs en die dolfijn ook. Ja. Ja, heel goed Hans. En nu moet je opschieten hoor! Ja ja ja! Ja, ja, ja…… We zoeken nog twee grijze dingen. Voor je het weet is het spel voorbij. Poe poe poe nou eh... Het spijt me, maar ik zie het even niet. Eéntje is er tamelijk groot. En grijs. Ik denk dat iedereen thuis het nou wel weet. Nou eh…poe zeg. Ik zie het niet hoor. Ik zal er wel overheen kijken. Hee, heb je een tip? Die geef ik je toch net, die tip! Hij is heel groot en grijs. Ooooooooooooo … zo. Ja. En wat is het dan? (GEÏRRITEERD) Dat zég ik natuurlijk niet, Hans Worst! Schiet op! Ja, oh nee, oh ja goeie tip, ja! Het is natuurlijk die Olifant! Ja, een olifant is grijs. Haha! Nou, nu de laatste nog…. Es effe kijken Opper…. Dat is…. Jammer Hans Worst. De laatste is net weggevlogen. Je hebt het spel verloren. De volgende kandidaat doet het vast en zeker beter in: Víííííííííííínd eeerrrr Vijf! Huh…? Oh jammer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16214108 146.48 2079 2020-06-23T22:00:00+00:00 yes no kleur spel https://schooltv.nl/video-item/spel-zonder-verliezers-te-gast-in-de-boterhamshow 2024-01-04T12:43:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36042.w613.r16-9.1438ff2.webp Spel zonder verliezers | Te gast in De Boterhamshow Het is weer vrijdag, dus bij mij aan tafel zit professor Bolleboos. U heeft weer iets uitgevonden, professor? Zeker weten. Voor iedereen die weleens een spelletje speelt en niet zo goed tegen z’n verlies kan. O ja, dat heb ik ook wel ’s ja, dan heb ik verloren en dan denk ik toch, hm jammer. Ja, precies! Maar ja, verliezen hoort er natuurlijk wel bij. Ja, maar vanaf nu dus niet meer. Met dit fantastische spel! Ik ben heel benieuwd. Het spel heet: Ik heb gewonnen! Want dat is het geniale: iedereen die dit spel speelt... die wint. Hoe kan dat nou? Nou. Zullen we het gewoon eens eventjes oefenen? Ja. Nou. Pak maar een kaart. Deze. Ja. Dank je wel. Eh… ‘Welke kleur…heeft deze gele kaart?’ Ja. Geel. Ja. En dat is goed! Oooh! Knap zeg. Ik ben. Hoeveel hoorns heeft een eenhoorn. Eén. Ja! Dat is goed! Oh, nu staan we allebei bovenaan. Jij bent. Pak jij deze ronde kaart… Even kijken…. Spannend… ‘Welke vorm heeft deze ronde kaart?’ Ja... rond natuurlijk. Ja! En dat is weer helemaal goed!! (GEROEZEMOES) Huh? Leuk hè? Ik ben weer. Eh, professor… professor. Dit is toch helemaal geen leuk spel, als we de hele tijd alles goed hebben? Ja nee, maar dit was ook een voorbeeld, hè? Als je het spel echt speelt, zul je zien hoe leuk het is. Oh. Zullen we een keer een potje voor het echie doen? O ja. Laten we dat doen. Ja? Goed. Oke. Dan krijg jij deze… Zo. Wie het hoogste gooit, die mag beginnen. Ja maar Professor… op mijn dobbelsteen staan alleen maar zessen. Dus dan gooi ik toch altijd het hoogste? Dat is juist het mooie; op de mijne staan namelijk ook alleen maar zessen. Nou. Komt ie! Oooh! Zes! Oh super! Beter kan niet! (ZUCHT) Jij bent. Nou. Ja, zes. Oh geweldig! Nou dan eh…eh… eh… dan eh.. moeten we opnieuw dobbelen. Want we hebben allebei het hoogste gegooid. Ik ben weer. Zes!! Geweldig! Jij bent. Maar professor... Ja? Op deze manier kun je toch nooit beginnen met het spel ‘Ik heb gewonnen’? W- w- waarom niet? Omdat we allebei de hele tijd alleen maar het hoogste gooien. Dat is toch niet leuk? Eh... Volgens mij is het juist heel leuk bij spelletjes dat je een winnaar én een verliezer hebt. Eh… ja…ja misschien… is dat toch best handig en fijn. Ja tuurlijk. Zodat je bijvóórbeeld een spelletje kan beginnen! Ja…. Ja, nou zie ik het zelf ook. Bent u er volgende keer weer, professor? Zeker weten! Professor Bolleboos, dames en heren! (APPLAUS) https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16214109 155 1658 2020-06-24T22:00:00+00:00 yes no uitvinding spel https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-wet-van-bernoulli-snelstromende-lucht-verlaagt-druk 2024-01-04T12:43:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36043.w613.r16-9.9919ad1.webp Wat is de wet van Bernoulli? | Snelstromende lucht verlaagt druk Dit is heel gek. Let op. Ik blaas door dit rietje en dan... gaan de blikjes naar elkaar toe. Nog een keer. Heel weird. Ik blaas door dit rietje en de blikjes gaan naar elkaar toe. Hoe werkt dit? Als je dit begrijpt, weet je ook meteen waarom een vliegtuig vliegt. Als je een heel groot vergrootglas, een soort supermicroscoop had en om je heen zou kijken, dan zou je zien dat overal om ons heen kleine deeltjes vliegen. Moleculen. Ze zijn kleiner dan dat je met het blote oog kunt zien, maar ze zijn er wel! Ze vliegen kriskras heen en weer en botsen tegen van alles aan. Tegen mijn buik, mijn hoofd, mijn schouders, mijn handen, mijn horloge, het rietje, tegen de tafel, tegen de blikjes. Overal botsen ze de hele tijd tegenaan. Stel je nou voor dat tegen dit blikje die deeltjes aanvliegen. Omdat ze overal tegenaan botsen, de rechterkant, de linkerkant, bovenkant, onderkant, zijkant, zal het blikje niet bewegen, want gemiddeld botst er evenveel aan de ene kant als aan de andere kant. Maar stel je nou voor dat ik er op 'n manier voor zou kunnen zorgen dat aan EEN kant minder gebotst wordt? Dan zitten er vaker botsingen aan die kant dan aan deze kant. Dan zal het blikje vanzelf deze kant op worden bewogen. Nou, dat is precies wat hier gebeurt. Stel je voor dat je hier de zijkant van de twee blikjes ziet. En daartussen botsen allemaal moleculen van de lucht tegen de zijkanten van het blikje aan. Ik ga dan met een soort rietje, vanaf de onderkant nu even zo omhoog blazen. Wat je dan ziet, is dat de luchtmoleculen vaker naar boven bewegen... en daardoor minder vaak tegen de binnenkant van dat blikje botsen. Daardoor wordt er wel aan de buitenkant vaak gebotst... en gaan de blikjes naar elkaar toe. WC WORDT DOORGESPOELD. Nou, we kennen het allemaal. Je zit op de camping of in een restaurant, je zit op het toilet. Jij hebt nog genoeg wc-papier. Maar dan, paniek in de wc naast je. Je hoort... He, het wc-papier is op! Het wc-papier is op! Wat doe je dan? Hoe krijg je dat wc-papier, wat jij nog genoeg hebt naar de persoon in nood naast je? Het enige wat je daarvoor nodig hebt is de wet van Bernoulli. Wat je nodig hebt op je toilet is een bladblazer waar je een verfroller aan vast hebt gemaakt, en daar doe je je wc-rol op, en klemmetjes om het vast te maken... en die bladblazer doe je dan in het stopcontact, moet je een klein verlengsnoer bijnemen... en dan kun je op een hele makkelijke manier wc-papier met de wet van Bernoulli naar een andere wc brengen. Dan zorgt de luchtstroom aan de bovenkant ervoor dat de luchtdeeltjes hier aan de bovenkant minder vaak tegen het papier aanbotsen. Aan de onderkant nog steeds even vaak, daar gebeurt niks. En daardoor gaat het wc-papier omhoog naar de persoon in nood naast je! Simpel toch? Dank je wel. Graag gedaan! Wist je dat dit ook voor vloeistoffen geldt? Zoals bijvoorbeeld water. Eigenlijk geldt die wet voor alles wat stroomt. Kijk, als ik de kraan langs dit pingpongballetje laat lopen... en vervolgens trek ik aan het touwtje opzij... zie je dat hij in het midden wil blijven hangen. Ook al trek ik hem eruit, zie je dat hij terug naar het midden wordt getrokken. Dat komt omdat hier een stroom water langsgaat... waardoor het pingpongballetje naar rechts wordt getrokken. Dus snel stromende lucht verlaagt de druk. En precies dit soort trucjes worden ook bij vliegtuigen gebruikt. Als je heel snel lucht langs een vleugel laat gaan... dan duwt eigenlijk de lucht de vleugel omhoog. En zo kun je ook confetti omhoog krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16214111 293.568 4980 2020-06-28T22:00:00+00:00 yes no molecuul lucht luchtdruk https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-vuurwerkshow-elektrisch-vuurwerk-afsteken 2024-01-04T12:43:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36044.w613.r16-9.723e776.webp Hoe maak je een vuurwerkshow? | Elektrisch vuurwerk afsteken KNAL O! O! Holy! Gemeentes zijn elk jaar heel veel geld kwijt om schade te herstellen die door vuurwerk is ontstaan. Kapotte prullenbakken, opgeblazen bushokjes, maar een extreem voorbeeld is hier in Uden: Twee scholen brandden hier in Uden in 2014 volledig af en dat zou door vuurwerk zijn gekomen. Precies, een vuurwerkverbod. Brand op scholen. Mensen die hun vingers kwijtraken. Maar het heeft ook een leuke kant. Een leuke kant? Wat voor leuke kant? Siervuurwerk is mooi in de lucht. Het is toch beter als het geregeld wordt door de overheid? Dat zij zorgen voor mooie vuurwerkshows? Waar jij ook van kan genieten? Het geeft ook een kick om het zelf af te steken. Ik kom met jou geen steek verder. Ik ben ook echt bang voor jouw vraag. Waarschijnlijk is het een knallende vraag. Wat is jouw vraag? Hoe maak je vuurwerk en hoe bouwen ze van die grote vuurwerkshows? SPANNENDE MUZIEK Hee Hayo! Hai. Hai. Alles goed? Zeker. Dit is Wietse. Dag Wietse. Hallo. Hayo, waar staan we hier? Wat is dit voor plek? We staan op een bunkerterrein. Net over de grens in Duitsland. De grens van Nederland is 100 meter weg. Hier hebben we 22 bunkers die vol liggen met vuurwerk. Hoeveel kilo vuurwerk ligt hier dan? We mogen hier tot 200.000 kilo netto kruitgewicht opslaan. Kunnen we het zien? Dat kan. We kunnen het zien. Let's go. Hoe dik zijn deze muren? Die zullen wel een halve meter tot 80 centimeter dik zijn. Best dik. En er ligt ook nog aarde overheen. Dus als hier een explosie komt, gaat de druk de deur uit. Dan vliegt de deur eruit. En dat was het dan, meer gebeurt er niet. Dit zijn natuurlijk wel... het zijn Romeinse kaarsen. Ik dacht dat het een soort... Geen normale Romeinse kaarsen. Nee, dit koop je niet in de winkel. Professionele Romeinse kaarsen. Even hier. Dit is ook sier. Dit is allemaal sier. Dit zijn ook bommen die in mortieren worden geladen. Die worden inderdaad de lucht in geschoten. Gebruiken ze dit ook op professionele vuurwerkshows? Dit is alleen maar voor professionele vuurwerkshows. Alles hier. Ja. Ik zie wel eens YouTubers die dit stiekem uit andere landen halen, of kleinere, maar soms improviseren ze dit zelf en steken het af. Ja. Is dat dan ook gevaarlijk? Dat is levensgevaarlijk. En ze maken veel fouten. Ze maken fouten met de stopine. Een stopine is dit. Het is geen lange lont. Maar als je dit aansteekt, is het gelijk weg. Dan gaat de bom gelijk af. En dat moeten we niet hebben. Dat is best eng. Daar moet je niet aan beginnen. Ik heb in mijn hand een shell. Ik kan goed laten zien hoe een bom werkt. Dat is de lading. De drijflading. Die de bom omhoog schiet. Als deze bal omhoog vliegt, dan brandt deze lont langzaam hier naar de lading toe. Oke! Dus als die bal omhoog gaat, is hij nog niets aan het eh... Dan gebeurt er nog niks. Oke. Dus je hebt een vertrager. Die brandt langzaam naar de lading toe. En als hij een paar 100 meter hoog is, is hij bij de lading, en dan klapt deze bom uit elkaar. Dan vliegen de sterren alle kanten op. En wat is dit bij elkaar, al die buizen? Dit is een kleine testopstelling, speciaal voor jou gebouwd. Deze bom is een echte bom. Zeg maar. Oke. Die laten we in de mortier zakken. Daar zit al een ontsteker aan gebouwd. Dus die hebben we al. Ik laat hem gewoon in de mortier zakken, zodat-ie op de bodem ligt. En nu weet je dat deze lading ontploft straks waardoor die bal, die we er nu in hebben laten zakken straks omhoogschiet. Het vuurwerk wordt elektrisch afgestoken. Wietse doet de ontsteker van de vuurwerkbom in een speciaal kastje. Zo kun je het vuurwerk op veilige afstand laten ontploffen. Drie, twee, een. Zoooo! Lift-off. KNAL Wow! Wow! Daar gaat-ie, daar gaat-ie. KNAL. Wow! Dit is toch wel mooi? Dit is prachtig. MUZIEK Dit was nog maar EEN opstelling. Bij grote vuurwerkshows zijn het er wel een paar honderd. Alle kastjes met ontstekers staan dan in verbinding met ’n computer die ze achter elkaar tot ontploffing brengt. KNALLEN EN MUZIEK Hayo wil Wietse graag nog vertellen dat er veel gevaarlijke illegale vuurwerkbommen zijn. Die zijn zo krachtig dat je er een auto als deze mee kunt opblazen. Er zijn zelfs nog zwaardere vuurwerkbommen op de markt. Je moet er niet aan denken dat die onverwacht afgaan. Wat we nu gaan zien, dat zijn knalbommen. En knalbommen zijn echt nog veel gevaarlijker... dan wat we net hebben gezien. Maar helaas ook te verkrijgen in de handel. Die mensen weten gewoon niet waar ze mee bezig zijn. Het is gewoon echt gevaarlijk. Ik ben gewoon echt bang. Let op, let op! LUIDE KNAL. LUIDE KNAL Wow, wow. Wow! Jeetje. Ik hoor nog allemaal gare geluiden uit die auto komen. Hij brandt nog. Tjezus. Mijn... Jullie zien wat er kan gebeuren als je met dit soort dingen op pad gaat. Dat is niet oke. Dus gewoon niet doen. Houd het bij je astronautjes en dat soort dingen. Wietse, jij hebt antwoord op je vraag. Zeker. Toffe dag gehad. Bedankt. Helemaal goed. Ja. Nu kun je dit gaan opruimen. Ik peer 'm. Laterrrr. Oke. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16214112 440.64 3839 2020-06-29T22:00:00+00:00 yes no vuurwerk https://schooltv.nl/video-item/waarom-krijgen-oude-mensen-grijs-haar-minder-kleurstof-als-je-ouder-wordt 2024-01-04T12:43:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36045.w613.r16-9.e713a81.webp Waarom krijgen oude mensen grijs haar? | Minder kleurstof als je ouder wordt Hoi Grietje. Wat is je vraag? Waarom krijgen oude mensen grijs haar? Je haren groeien uit de haarzakjes van je hoofdhuid. In die zakjes zitten kleurbolletjes, die je haar rood, bruin, zwart of blond maken. Hoe ouder je wordt, hoe minder van die kleurstof, oftewel melanine, je aanmaakt. En haren zonder melanine zijn grijs of wit. De eerste grijze haar komt meestal zo tussen je 35e en 40e jaar. Bij vrouwen bij hun slapen en bij mannen is dat vaak in hun baard. Heb je eenmaal een grijze haar gevonden, dan is er geen houden meer aan. Je gaat helemaal grijs worden. Wanneer het grijs worden begint, verschilt per persoon. Werden je opa en oma en je ouders al jong grijs? Dikke kans dat jij ook vroeg grijs wordt. Maar ook roken en veel stress zorgen dat je minder melanine aanmaakt en dus eerder grijs wordt. Wil je een grijze coupe proberen te voorkomen? Eet dan wortels. Daar zit veel vitamine B12 in, dat ervoor zorgt dat de kleurbolletjes hun kleur blijven behouden. Misschien ben je op je 100e dan nog niet grijs. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16214113 67.242 1209 2020-06-30T22:00:00+00:00 yes no haar https://schooltv.nl/video-item/hoe-weten-trekvogels-dat-ze-moeten-vertrekken-wanneer-het-warmer-en-langer-licht-wordt 2024-01-04T12:44:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36046.w613.r16-9.24d125b.webp Hoe weten trekvogels dat ze moeten vertrekken? | Wanneer het warmer en langer licht wordt Laura, dat duurt wel lang. Ja. Weet jij hoe laat die bus komt? Geen flauw idee. We moeten natuurlijk wel een beetje opschieten. Anders komen we te laat. Je hebt een vraag over vertrekken. Ja. Wat is dat? Hoe weten trekvogels dat ze moeten vertrekken. Dat gaan we uitzoeken. Ik zie er wel een paar in de verte. In wat voor gebied zijn we nu? Dit gebied heet de Westplaat. Het is een natuurgebied in het Haringvliet. Het is ingericht voor allerlei broedvogels eigenlijk. Laura, wat is je favoriete vogel? Ja, soms is het een zwaan. Die zijn heel mooi. Maar soms zijn het ook andere vogels. Dus je hebt elke keer een andere favoriet? Ja. Waarom? Ja, soms zie ik er een en dan zie ik de andere 'n tijdje niet. En dan is die andere weer leuker? Ja. Maar ook vooral koolmeesjes. Want die hebben we ook in onze tuin. Chiel, zitten hier nu ook trekvogels? Ja, er zitten hier ook aardig wat trekvogels. Met name hier op het water, daar zitten behoorlijk wat vogels... die bijvoorbeeld uit Afrika komen. Er lopen ook grutto's rond. Ik zie ook wat kluten lopen, die zijn wat witter. Die zitten daar. Die komen uit Afrika hier naartoe gevlogen om hier te broeden. En de ganzen die links zitten, dat zijn oorspronkelijk ook trekvogels. Die trekken normaal gesproken helemaal naar het noordpoolgebied. Naar deze hebben besloten dat ze net zo goed in Nederland kunnen blijven. Hoe weten ze in welk land ze zitten? Ze hebben geen idee in welk land ze precies zitten. Ze vinden het vooral belangrijk dat ze lekker eten hebben. Of er nou in Nederland gras te eten is of in Finland maakt niet uit. We zijn bezig met onderzoek, om te kijken hoe het nu komt... Dus we kijken in Rusland. Hoeveel nesten zijn daar? Hoeveel eieren leggen die ganzen? En dat doen we ook in Nederland. En we kijken of het aantal jongeren dat de ganzen voortbrengen in Nederland of in Rusland anders is. Als je daar kijkt, zie je hun kopjes. O ja. Er kijken er een paar boven het gras uit. Volgens mij hebben ze ons ook gezien. Jij valt ook wel een beetje op met je gele jas. Ja. Schrikken ze nu niet, nu wij hier in hun broedplaats komen? Ja, daar schrikken ze wel van. Daarom doen we het ook niet vaak. En ook niet met heel veel mensen. We doen het EEN keer in de zoveel tijd. En dan proberen we het altijd zo kort mogelijk te houden zodat we niet onnodig lang de ganzen storen. Hoe vind je het, dat je zo dicht bij het broedgebied kunt komen? Heel erg cool. Ja. Als je hier voor goed kijkt, dan zie je tussen het gras een klein kopje. Een klein wit hoofdje. Die zit op een nest. Als we daar heel rustig naartoe lopen... dan zal het vrouwtje langzaam van het nest afgaan. En dan zal ze een beetje richting die andere gans lopen misschien. Ja. Dit is nu een ganzennest. Zie je hoe ze dit helemaal mooi met dons hebben bekleed? Ja. Daar hebben ze twee redenen voor. Allereerst is het superzacht. Het houdt de warmte goed vast. Dan blijven de eieren mooi warm. En ten tweede haalt het vrouwtje alle veertjes van haar eigen borst, dat plukt ze een beetje uit. Dat kan ze haar blote borst op de eieren drukken om ze warm te houden. Hoeveel nesten liggen er op het hele veld? Tot nu toe heb ik ongeveer 40 nesten gevonden op dit veld. Zoveel? En wat doe jij dan, als je een nieuw nest ziet? Hoe ga jij dan te werk? Het eerste wat we doen is een stokje zetten met een nummer erop. Als jij die even in de grond zet, kunnen we daarna bij 't nest kijken. Welk nummer staat erop? NN2. Dan maak ik meteen een punt in de gps. En het staat dan nu in deze computer? Ja, hij staat nu hierop. En als ik dan straks thuiskom, laad ik het in op de computer. En dan kun je het ook op internet, op Google Maps of iets anders zien. Nou, kijk eens aan. Vijf eieren. Vijf eieren. En dan moeten we ze natuurlijk nummeren. Ja. Alsjeblieft. Het eerste ei moet nummer 1 krijgen. Wat we doen, is kijken van: Wat is het vieste ei? Hoe viezer het ei is, hoe ouder het is. Op basis daarvan bepalen we dan: Dit is het eerste ei geweest. Oke. Laura, wat denk je dat het eerste ei is? Ik denk deze. Dan mag je daar een 1 op schrijven. En wat is nummer 2? Ik denk die. Helemaal goed. Dat denk ik ook. Nou, gemarkeerd. Gemarkeerd. In de gps, de eieren genummerd. En netjes bedekken. Netjes bedekken. Dan schrijf ik nog even op in mijn boekje... dat we bij nest NN2, dat was het geloof ik... Ja. Vijf eieren. Laura, we weten dus eigenlijk nu de reden waarom ze hierheen komen. Maar wat wilde je weten? Hoe ze weten wanneer ze moeten vertrekken. Dit is een gps-zender. Die heeft een zonepaneeltje bovenop. Die gebruikt de energie van de zon om gegevens te meten en die ook weer te versturen. Op die manier weten we precies waar die vogel is en wat hij doet. Wat je hier kunt zien, dat zijn drie of vier verschillende ganzen. Die zijn de afgelopen week vertrokken, vanuit Friesland hier, helemaal naar Finland en Estland. We weten nu hoe het gps-systeem werkt. Maar hoe weet de vogel dat hij moet vertrekken? Het moment waarop ze vertrekken, hangt af van hoe lang het licht is. Je merkt vanzelf dat als het winter is, dan blijft het langer donker. En als het wat langer licht wordt, weet die vogel ook: Het wordt voorjaar. En dat in combinatie met dat het warmer wordt, dan weet zo'n vogel: Nu is het tijd om te vertrekken. Bedankt. Ja. Geen probleem. Ik hoop dat je het leuk vond. Zeker. Wanneer gaan wij vertrekken? Zullen we maar hier blijven? Dat vind ik een goed idee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16214114 440.17 3988 2020-07-01T22:00:00+00:00 yes no vogel trekvogel https://schooltv.nl/video-item/hoe-bereid-je-je-voor-op-een-bergbeklimming-fysieke-en-mentale-voorbereiding 2024-01-04T12:44:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36047.w613.r16-9.d415707.webp Hoe bereid je je voor op een bergbeklimming? | Fysieke en mentale voorbereiding Ik weet niet, maar ik hang niet zo lekker. Jij? Eh... ik ook niet, maar het uitzicht is wel mooi. Wat doen we hier? Dit heeft alles te maken met mijn vraag. Wat is jouw vraag dan? Hoe bereid je je voor op een zware bergexpeditie? Is dat jouw vraag? Ja. Had je dat niet beneden kunnen vragen? Had ook gekund, maar liever boven. MUZIEK Kasper en Edson gaan op bezoek bij Wilco van Rooijen die als enige Nederlander op elk continent de hoogste top heeft beklommen. In 2008 stond hij op de top van de K2, 8611 meter hoog. Een op de vier mensen overleeft deze klim niet. Hoelang duurt zo'n tocht naar bijvoorbeeld de top van de K2? Totaal ben je ongeveer twee, drie maanden van huis. En dat is ook wel logisch, want om aan die hoogte te wennen, heb je al vijf, zes weken nodig voordat je naar zo’n hoogte kan klimmen zonder extra zuurstof. 31 juli. Aangekomen op kamp 4. En het is lood- en loodzwaar. En dan is het ook vaak geen zachte sneeuw, dus je moet ook hakken. Waarom doe je dit? Ja, nieuwsgierig En uiteindelijk: Wie wil nou niet de top bereiken? Maarten, we staan op de top van de K2! GEJUICH En als je dan op zo'n top staat? Aan de ene kant ben je superblij. Je hebt er veel voor over gehad, je bent supermoe en je hebt er naartoe geleefd. Maar na tien minuten gaat de knop om: Fuck, nu moeten we naar beneden. Dus je moet altijd bij bergbeklimmen onthouden: Ben ik nog fit genoeg... om straks die afdeling ook te doen? Want dat is nog moeilijker dan omhoog klimmen. Wilco ontdekt op de terugweg dat een lawine hun kamp heeft weggevaagd. Ook de touwen met zekeringen om terug te klimmen zijn weg. Ze moeten alles weer opbouwen. Zo duurt de reis nog langer en krijgen ze het steeds kouder. Ja, de doorbloeding wordt een steeds groter probleem. In je vingers, je tenen, je neus, je oren. Al buitenkanten, zeg ik wel eens, of je uiteinden. Uiteindelijk zijn mijn tenen toen bevroren. En die zijn uiteindelijk ook geamputeerd. Nee! Maar ik was veel te blij dat ik van die berg af kwam... en dat ik mijn zoon weer in de armen kon slaan. Kijk, er is helemaal niks te zien. Hier. Kijk gewoon. Ik doe mijn sok uit, anders zie je nog niks. Nee. Dus er zit echt niks meer aan. Klopt, ja. Het is koud hier. Doe je sok weer aan. Zal ik hem weer aan doen? Ja. Nou, de eerste klim. Pas op voor je hoofd. Hier liggen veel spullen. Dit is het mekka. Hier ligt zo'n beetje alles wat ik in die jaren verzameld heb. Je kan het zo gek niet verzinnen, tenten, allerlei materialen, een hele berg slaapzakken daar en daar helmen. Dus laten we beginnen met schoenen, niet geheel onbelangrijk. Wow! Dit zijn de schoenen. Ja. En daar gaan dan weer stijgijzers onder... om in sneeuw en ijs goed te kunnen klimmen. Dan zet je hem erop. Dan klik je die dus vast en dan zit dit helemaal eraan vast. Klopt. Maar in principe is dit... Heel cool. Ja. Is dat waar je op loopt? Waar je op loopt. Dit is een ijsboor, dat is ook wel leuk om te weten. Hoe beveilig je je nou in het ijs? De kunst is dat je dit met EEN hand met een half slagje in het ijs zet. Dan blijft hij eigenlijk al even hangen. Dan klap je hem open. Als je hem dan nog twee keer een draai mee geeft, dan zit hij er echt een klein stukje in. Dan kun je hem er als een koffiemolen indraaien. Dat doe je allemaal met één hand. Dan pak je je karabiner, die je ook aan je gordel heb hangen. Karabiner? Dit is een karabiner. Die hang je er doorheen. Die kan je weer terug doen en dan doe je er een touwtje doorheen dat ook aan je gordel zit. En dan ben je gezekerd. Ja. Dit is dus wat je aanhebt als je naar boven toe gaat? Ja. Dat heeft ermee te maken dat je door de weinige zuurstof die er is... eigenlijk ook rustig of traag beweegt... waardoor je niet meer goed op temperatuur komt. Dit pak isoleert zodanig, het is eigenlijk een lopende slaapzak. Het zit helemaal vol met dons. Voel maar eens hoe dik dat is. Als je dit aantrekt ga je op zeeniveau meteen zweten... en wil je het zo snel mogelijk uitdoen. Maar als je daar boven loopt, ben je maar al te blij dat je dit pak hebt. En als ik het niet had gehad, had ik hier denk ik niet meer gestaan. MUZIEK Welkom. Jullie dachten dat dit het zwaarste was, het fysieke. Maar er is EEN aspect dat nog veel zwaarder is en dat is het mentale. Dat gaan we nu trainen. Kasper, succes daarmee. Ja, je voet ook. Stop. Met je mentaliteit, met je mind, moet je zien dat je je fysiek onder controle krijgt. Dus niet gaan bibberen. Als je angst krijgt, ben je weg. Iedereen kan op een stoeprand staan... maar als het op hoogte is, zegt iedereen: eng! Dus waar ligt de balans dat je zegt: Ik ben in control Oke mannen, we hebben nu windstilte. Maar in een keer komt die wind opzetten. Dan wordt het een ander verhaal. Hoe bedoelt u? LUID GEBLAAS Ja, die handen. Mooi, een beetje balanceren. Een beetje grijpen. En naast wind hebben we ook wel eens sneeuw! Sneeuw?! MUZIEK Mannen, we hebben nu windstilte gehad, storm, sneeuw... maar nu ben je zo moe, je kan nog maar op één been lopen. Nee, ik denk dat ik dat niet meer kan. Denk aan je training. Probeer maar. Goed voelen. Op één been. Goed voelen. Niet denken, je moet doen. Voelen. Zie je? Hier, hij staat op één been. Je dacht dat je het niet kon. Je hebt jezelf overwonnen. Kan je even rustig aan doen? Je gaat supersnel. Ja, we staan nou op hoogte. Als je naar beneden kijkt, begin je dat te voelen aan je lichaam. Zeker. Je moet nu al het vertrouwen in het materiaal stellen. Maar je hebt van tevoren al bestudeerd hoe sterk dat is. Er kan zelfs een auto aan hangen. Let's go! Let's do this! Yeah, man. O! Drie, twee... een. GEJUICH Wat een held! Nu jij nog, he. Eh... dit moet aan de groene lus. Ehm... Ja, ik heb hem. Drie, twee, een. Hou je vast! Ooooooo. En hoe was het? Ja, jongens. Als je springt... Dat is toch eng, he? Mijn hart bleef daar gewoon boven. Hoe vond jij het om te springen? Wat voelde je toen je sprong? Je voelt toch een beetje adrenaline. Ja, he? En als je springt, dan is het toch van: Wat nou als het touw me niet houdt? Haha, ja. Precies. En alsnog naar beneden springen. Man, man, man, man. De voorbereiding begint eigenlijk gewoon thuis. Als je eenmaal in de bergen zit en je bent iets vergeten... of je hebt ergens een fout gemaakt, dan zijn de consequenties vaak fataal. Ja. Dus je moet van tevoren eindeloos die film in je hoofd door blijven draaien: Wat heb ik nodig? Wat voor materiaal, is de veiligheid goed? Wat is het weer, wie zijn mijn kameraden, wat is mijn conditie? Hoe zit ik mentaal in de wedstrijd? En als alles klopt, dan durf je die sprong aan. Ja. Zoals je gedaan hebt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16214115 525.845 1730 2020-07-02T22:00:00+00:00 yes no berg klimmen https://schooltv.nl/video-item/tineke-terabyte-is-klant-voor-de-band-de-boterhamband 2024-01-04T12:44:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36048.w613.r16-9.84cb80c.webp Tineke Terabyte is klant voor de band | De Boterhamband En wie is vandaag de klant voor de band? Niet u, niet u, maarrrrr… U! Gefeliciteerd! U mag vandaag meedoen met De Boterhamband. Wie bent u? Tineke. Tineke Terabyte. Nou, Tineke het is geen makkelijk spel, zoals je weet. Nou dat valt wel mee, hoor. Ik onthoud namelijk alles. Alles? Ja, alles. Telefoonnummers bijvoorbeeld. Ik weet er echt heel veel uit mijn hoofd. Dat is knap. 060367582 is bijvoorbeeld één. En van wie is dat nummer dan? Geen idee. Maar als je belt, weet je het. Zal ik er nog één doen? Nee, laat maar. Tineke Terabyte ga snel zitten, dan beginnen we aan ons spel. We zullen zien of Tineke echt alle vier de dingen kan onthouden, zoals zij zelf zegt. We zijn er! Yes! Dan start ik de band. Ja! Een tractor… Een koe.. Ja, oh ja.. Een vogelverschrikker … Ja, ja, ja.. En als laatste … Ja! Hebben! Een ei! … Tineke? Ja mag er nog wel even goed naar kijken hoor. Ik ben benieuwd of Tineke gelijk heeft. Weet zij ze echt allemaal? Ja hoor! Tineke, je was erg snel weg bij de band… je had nog even rustig kunnen kijken. Ik had het allemaal al gezien en onthouden. Het is erg makkelijk vandaag, hoor. Zeg het dan maar gauw! Een koe… Een koe… dat is goed. Berny? Ja, een koe.. Zo, helemaal goed. Wat nog meer, Tineke? Een tractor en een vogelverschrikker.. Een tractor en een vogelverschrikker.. Berny? Ja dat is ook goed! Kijk daar komt Berny met de tractor en de vogelverschrikker. En wat nog meer Tineke? Het was een ei. Een ei! Dat zou best eens kunnen kloppen… En dan krijgt Tineke Terabyte helemaal gelijk. Zij is de vrouw die echt alles kan onthouden. Wat een fenomeen! Wat is er nou Berny? The egg. Het ei. The egg. Wat is ermee? The egg? Het ei? Heb je het laten vallen? Nooo! Ga het dan snel halen Berny… All right, all right… Het was echt een ei hoor, ik weet het zeker. We zullen het zien. Berny? Here we are.. Hè? Piep! Het vierde ding is nu een kuiken en geen ei, Tineke. Misschien had je toch iets langer moeten kijken. Tot de volgende Boterhamband! Hè….? (APPLAUS) https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16214121 153.24 647 2020-06-28T22:00:00+00:00 yes no spel geheugen https://schooltv.nl/video-item/aap-en-fiets-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-10T16:03:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36049.w613.r16-9.e640a09.webp Aap en Fiets | Gedichtje van Nico de Neushoorn Het is de hoogste tijd voor het verhaal van de dag. Hier is: Nico de Neushoorn! En Nico, waar gaat het verhaal vandaag over? Over een… aap en een… fiets. (SCHRAAPT ZIJN KEEL) De… aap en de… fiets. Een aap had zin in fietsen. De fiets zei tegen hem. Een fiets is niks voor apen. Toen nam de aap de tram. Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16216054 56.04 3027 2020-06-29T22:00:00+00:00 yes no gedicht https://schooltv.nl/video-item/vindt-hendrik-hoogmoed-vijf-blauwe-dingen-vind-er-vijf 2024-01-04T12:44:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36050.w613.r16-9.f5a42b6.webp Vindt Hendrik Hoogmoed vijf blauwe dingen? | Vind er vijf Wie vindt er vandaag vijf? Wie ziet er vijf dingen met dezelfde kleur? Niet u, niet u, maar….. u! En zoals je kan zien aan het blauwe cijfer vijf, zoeken we vandaag vijf blauwe dingen. Wie weet vindt onze kandidaat van vandaag ze alle vijf. Natuurlijk vind ik ze. Dat klinkt nogal overtuigd. Wie bent u? Mijn naam is Hendrik Hoogmoed. En zo’n simpel kinderspelletje kan je eigenlijk niet verliezen. Nou, meneer Hoogmoed dat moet u niet zeggen, hoor. Want het gaat heel snel en voor je het weet is de tijd voorbij… Kom maar op. Ik zie ze altijd allemaal meteen. Prima, dan gaan we beginnen met de blauwe dingen… Víííííííínd errrrrr vijf! Oei, het is moeilijk vandaag. Het zijn allemaal verschillende vormen. Ach, welnee! Het gaat om de kleur blauw. Dus die blauwe ster is nummer één! Ja! Heel goed, Hendrik. Zie je nou wel. Applausje misschien?. Applaus. Dankuwel hoor! Maar nu moeten we door, Hendrik… zoals ik al zei het gaat snel… Tijd zat…. Want het tweede blauwe ding is het blauwe vierkant. Ja! En het derde ding is een blauwe driehoek! Ja! Heel goed. Hoe vinden jullie dat? Is het niet geweldig? Applaus. Nu het vierde ding, Hendrik. Denk om je tijd… En het vierde ding zal ik ook zeggen… dat is de rechthoek. Die is ook blauw! En alweer een applaus voor Hendrik Hoogmoed. Jahaaaa!!!!! Applaus. Eeh…. Hendrik…je tijd…. Kijk eens wat een enthousiasme hier! Dankuwel! Dankuwel! Dankuwel! De hele zaal staat op zijn kop! Eh.. Hendrik, de vijfde is… De vijfde is natuurlijk de cirkel…die is… (ZIET HET NU) Huh groen? Mwa mwa mwa…. Ik zei het toch Hendrik: de tijd gaat heel snel. Jammer, jammer, je hebt verloren. Hopelijk heeft de volgende kandidaat meer succes bij Viiiind er vijijijijijf! Helaas…. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16216055 131.84 1383 2020-06-30T22:00:00+00:00 yes no kleur spel https://schooltv.nl/video-item/imker-wim-van-de-korf-te-gast-in-de-boterhamshow 2024-01-04T12:44:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36051.w613.r16-9.9d8f9b6.webp Imker Wim van de Korf | Te gast in De Boterhamshow Onze volgende gast is altijd druk bezig. Zo druk als een bezig bijtje, zou ik willen zeggen - dank je wel Berny - en zo meteen snapt u waarom. Dames en heren: Wim van de Korf! Dag dag. Zo. Goedemorgen. Fijn dat u erbij kunt zijn. U komt iets vertellen over bijen. Ik ben imker en ik - Hoe zegt u? Im-ker. Zo noem je een bijenhouder. Ah. Ik houd van bijen, en ik houd bijen. Ah! Bijen zitten in een bijenkorf toch? Een korf, of een kast kan ook. Ikzelf heb vier kasten. Ah, en daarin zitten ze bij elkaar. Op een kluitje, als het donker is. Maar overdag zoemen ze vrolijk rond, op zoek naar bloemen. Want daar zit hun eten in? Jahaa, daar zit een soort suikerwater in, en dat zuigen ze op (SLURPT) en dat brengen ze dan weer naar de kasten. Aha. Ik snap het. Dus bloemen, zoals deze hier, die zijn heel belangrijk. Prachtig! Dit is een hele mooie bos. Hier zijn bijen gek op. Oh kijk kijk kijk. Jaa, ja daar heb je d’r al een. (BEETJE ANGSTIG) Is eh… is dat er eentje van u? Eh...Dat kan ik zo niet zien, maar ik denk het wel. Kijk kijk kijk: (SCHRIKREACTIE) Nog een en nog een. Jaaa! Er komen er steeds meer bij. Dat zeg ik. Het zijn mooie bloemen voor bijen. (ANGSTIG) Huh! Oei! Ha ha. Ho ho. (ANGSTIG, RAFFELT AF) Zo.. Wow...Eh… Nahja… eh.... Bedankt dat u er even bij kon komen. Die bloemen zijn voor u, en voor de bijen. Tot de volgende keer. Ja, graag gedaan! Mooi, mooi, mooi. Ja. Ik ben heel blij. (OPGELUCHT) Pfiew. Blij dat het voorbij is. Bye bye… Shoo! Shoo! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16216056 124.72 1796 2020-07-01T22:00:00+00:00 yes no imker bij https://schooltv.nl/video-item/waarom-jouw-kamerplant-slecht-is-voor-de-aarde-keuringsdienst-van-waarde-kort-38 2024-01-15T10:21:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36052.w613.r16-9.7b3bbbd.webp Welke grond zit er in potgrond? | Jouw kamerplant is minder groen dan je denkt De pannenkoekenplant, sanseveria of tabaksplant. Wie heeft er tegenwoordig niet een kamerplant in huis staan? Geen kamerplant zonder potgrond. De meeste potgrond bestaat grotendeels uit veen dat wordt afgegraven uit kwetsbare natuurgebieden. En dat zorgt voor problemen. Tuinwinkels maken er een potje van. We verdwalen tussen de verschillende soorten potgrond, want haast voor elke nieuwe plantentrend wordt in Nederland een nieuwe potgrond samengesteld. Maar welke grond zit er dan eigenlijk in je potgrond? Meestal is dat gedroogd veen met toegevoegde voedingsstoffen zoals mest. Veen is het resultaat van duizenden jaren ophopingen van plantenresten in moerasland. Ooit hadden wij ook heel veel veen. Dat werd gedroogd en vervolgens gestookt als turf. De nog overgebleven veengebieden zijn inmiddels beschermd natuurgebied. Waar worden nu dan die kuilen voor depotgrond gegraven? Jaarlijks importeert Nederland veen uit landen met andere regels zoals Zweden, Finland, Ierland, Duitsland en de Baltische Staten. In totaal wel 1,25 megaton. Dat is 1,25 miljard kilo! Het afgraven en importeren van deze enorme hoeveelheden veen zorgt voor problemen. Wanneer veen wordt afgegraven komt veel in het veen opgeslagen CO2 in een keer vrij. Daarnaast groeit veen veel langzamer aan dan het wordt afgegraven. Slechts een millimeter per jaar. En de afgegraven gebieden dan? Een kamerplant verpotten is vaak minder groen dan je wellicht dacht. Gelukkig zijn er duurzame alternatieven voor traditionele veenpotgrond, alleen die zijn een stuk duurder dan de orchidee, cactus of tomatenplant die je erin steekt. En ik ben benieuwd: ga je vanaf nu voor een duurzame optie of maakt het je helemaal niets uit? Laat het hieronder even weten en klik even op die likeknop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_16211526 183.8 997 2020-06-24T13:00:00+00:00 yes no veen CO2 plant https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-er-pissebedden-schoonmakers-van-de-natuur 2024-01-04T12:44:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36065.w613.r16-9.4aef9d4.webp Waarom zijn er pissebedden? | Schoonmakers van de natuur Hee Amber, zeg het maar. Waarom zijn er pissebedden? Til maar eens een steen op in de tuin. Grote kans dat je die grijze krioelende beestjes tegenkomt. Wereldwijd zijn er wel 900 soorten. In Nederland kennen we vooral de rolpissebed... die zich oprolt als er gevaar dreigt. De pissebed is superklein, ongeveer 2 cm. Dus je moet heel erg dichtbij komen als je al zijn 14 pootjes wilt zien. In Amerika leeft zijn grote broer, de reuzenpissebed. Die kan wel 46 cm worden. Pissebedden zijn schaaldieren. Dat betekent dat hun skelet aan de buitenkant van hun lichaam zit, net als bij kreeften en krabben. Ze ademen met hun kieuwen. Daarom leven ze op vochtige plekken, meestal verstopt onder grote stenen, plantenpotten en misschien zelfs wel onder je deurmat. Vooral padden, muizen, spinnen, kevers, hagedissen en duizendpoten hebben de pissebed hoog op het menu staan. Mmm, lekker. Zelf heeft de pissebed een heel andere voorkeur. Zij eten het liefst rottend hout, oude bladeren... en soms ook dode dieren. Ze zijn daarmee belangrijke schoonmakers van de natuur. Vroeger geloofde men dat het uitstrooien van gemalen pissebedden tussen de lakens van je bed, of zelfs het eten ervan, kinderen zou helpen tegen het bedplassen. Vandaar de naam pissebed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16227434 87.808 5049 2020-07-05T22:00:00+00:00 yes no pissebed https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-meteoriet-een-steen-die-door-de-dampkring-op-aarde-valt 2024-01-04T12:44:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36066.w613.r16-9.f5353b6.webp Wat is een meteoriet? | Een steen die door de dampkring op aarde valt LUIDE KNAL. Op 15 februari 2013 ontplofte een gigantische meteoroïde boven Tsjeljabinsk. Dat is een plaatsje in Rusland. De meteoor was zo groot als een vrachtwagen en woog wel tien miljoen kilo. Dat is evenveel als de hele Eiffeltoren. En hij kwam met een enorme snelheid aan bij de dampkring. Zo'n 60.000 kilometer per uur. Dat is 160 keer sneller dan Max Verstappen ooit in z'n Formule 1-wagen heeft gereden. Hij explodeerde in stukken uiteen. En daar raakten bijna 1500 mensen bij gewond. Door die explosie gingen autoalarmen af en het hele telefoonverkeer raakte ontregeld. Maar de mensen raakten niet gewond door de explosie zelf. Die steen ging zo snel door de dampkring heen dat-ie sneller dan het geluid ging. En dan krijg je een soort schokgolf. Dat wordt een sonic boom genoemd. Een straaljager heeft dat ook. Daar komt die herrie vandaan. Wat gebeurde, is... Die mensen zagen die streep licht voorbij. En dan ga je kijken. Maar dat is precies het probleem. Dus die streep licht kwam voorbij. Ze gingen kijken. En op dat moment kwam die schokgolf dichterbij en vloog dat glas, pam, naar binnen. En dat is waar de mensen door gewond raakten. Dus mocht je ooit zo'n streep licht buiten zien, ga dan nooit voor het raam staan kijken. Anders raak je zelf gewond. In Nederland hebben we gelukkig nog nooit zo'n grote meteoor gehad. Alleen maar een paar kleintjes. En die worden door dit soort camera's in de gaten gehouden. Ze staan door heel Nederland en Europa om te kijken waar vallende sterren vandaan komen en waar ze naartoe gaan, zodat je ze misschien terug kunt vinden. Bijna alle meteoren branden op voordat ze op aarde terechtkomen. Het is dus moeilijk om ze terug te vinden. In Nederland zijn er pas zes ooit gevonden. En hier heb ik er eentje. Het lijkt misschien een suf kiezeltje, maar dit is een van de zes meteorieten die ooit teruggevonden is in Nederland. De meteoriet van Serooskerke. Op 28 augustus 1925 hoorden de mensen in Serooskerke, Zeeland, een fluittoon en een paar doffe klappen. En op de boerderij van Leendert Reinier vonden ze uiteindelijk, 40 centimeter in de grond geboord, deze meteoriet terug. De meteoriet van Serooskerke. Een bijzonderder steen bestaat er bijna niet. Die komen uit de ruimte, uit ons zonnestelsel. En daar zweven ze gewoon een beetje rond, maar waar? We hebben in het midden de zon. En daaromheen draaien alle planeten. De dichtstbijzijnde, dat is Mercurius. Deze. De dichtstbijzijnde planeet. De tweede planeet is Venus die eromheen draait. En de derde planeet is de aarde. Hier wonen wij. En nog verder staat Jupiter, met allemaal manen. Die heeft er heel veel. En tussen de banen van Mars en Jupiter in daar zweven al die meteoroïden zoals dat heet. En daar zitten ze met miljoenen tegelijkertijd een beetje te zweven, een beetje te chillen. En om de zoveel tijd botsen ze tegen elkaar en kunnen ze uit hun baan raken en richting de aarde gaan. En dan kunnen ze neerstorten, zoals de meteoriet op Serooskerke. Zo'n steen die door de ruimte heen zweeft, dat noemen we een meteoroïde. En als-ie naar de aarde toe gaat en in de dampkring terechtkomt, dan wordt-ie steeds warmer omdat-ie de lucht in elkaar duwt. En dan wordt het een vallende ster of een meteoor. Als-ie dan tijdens het vliegen door de dampkring niet opgebrand is, en er is nog iets over om op de grond in te slaan, dat noemen we een meteoriet. En dat kan een behoorlijke troep geven. Veel wetenschappers denken dat de dinosauriërs uitgestorven zijn door de inslag van een meteoriet. Bij de impact werd er zo ongelooflijk veel steenstof en rots omhoog geslingerd, dat het maanden en misschien zelfs jarenlang te donker was voor planten om te groeien. En uiteindelijk betekende dat de dood van de dinosauriërs. Gelukkig komt dat hooguit een paar keer per miljard jaar voor. Dus daar hoef je niet bang voor te zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16227435 285.568 2565 2020-07-06T22:00:00+00:00 yes no meteoriet https://schooltv.nl/video-item/wat-betekent-veganistisch-eten-en-producten-zonder-dierlijke-ingredienten 2024-01-04T12:44:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36067.w613.r16-9.f961ea8.webp Wat betekent veganistisch? | Eten en producten zonder dierlijke ingrediënten Mmm, wel lekker. Ja. Eet je dit nou vaak? Eigenlijk niet. Nee? Nee. Waarom? Nou, het is niet zo gezond. En ik ben vegetariër geweest. Maar je wilt een fastfoodrestaurant beginnen? Ja, maar zonder vlees. Dus ik wil ook graag weten wat veganistisch is. Nou, ik ken wel iemand die daar meer over weet, maar dan kunnen we niet met deze hamburgers aankomen. Dat snap ik. Emile, jij bent veganist en ontzettend lang, zo te zien. En jij bent nieuwsgierig. Ja, wat je allemaal eet als veganist. Ja, laten we even kijken wat ik ochtend alvast eet. Ik begin bijvoorbeeld met yoghurt. Maar ik heb dan sojayoghurt in plaats van echte yoghurt. Want yoghurt is van dieren. En als ik dan 's avonds ga eten, dan neem ik kipstukjes, of gehakt. Kip is toch vlees? Dit is niet de echte kip. Dat wordt nagemaakt van planten. Ik heb ook wat eiersalade gemaakt. Dit heb ik gemaakt op basis van tofu. Het smaakt wel naar ei. Toch? Ja, het smaakt echt naar ei. Wat is het verschil tussen vegetarisch en veganistisch? Vegetarisch betekent dat je geen vlees eet. Dus je gebruikt niet het lichaam van het dier zelf. Veganisten proberen om dieren totaal niet te gebruiken. Dus dat gaat nog veel verder dan alleen maar het eten? Klopt. Ze gebruiken ook geen dierlijke producten in bijvoorbeeld schoonmaakmiddelen. En in kleding gebruiken ze ook geen leer. Een leren riem zou dus als veganist niet kunnen? Nee. Meer heb je dan ook haarproducten die vegan zijn? Die heb ik zeker. Op veel van die producten staan een logo zodat je kan zien dat het geschikt voor veganisten is. Er zitten geen dierlijke ingrediënten in en het is niet getest op dieren. Ben je altijd al veganist geweest? Nee, niet altijd. Ik ben vier jaar geleden veganist geworden. Ik zie het liefst dat dieren een vrij leven hebben zonder dat ik ze hoef te gebruiken. Nou wil jij een fastfoodrestaurant beginnen, maar niet ten koste van dieren. Wat is een goede vervanger voor een hamburger? Nou, misschien paddenstoelen. Je ruikt het al een beetje. Ja. Hai! Hai. Waar ben je mee bezig? Ik ben koffie aan het omzetten voor de kweek van paddenstoelen. Hoe dan? Zal ik dat eens uitleggen? Ja. Kijk, we hebben hier een molen. Daar gaan we een aantal ingrediënten in mengen. We gaan de ideale mix maken om padenstoelen te kweken. Waaronder iets dat weggegooid wordt normaal in kantoren en restaurants. Da's koffiedik. Oke, de koffiedik zit erin. Nu is het tijd om het mengsel wat luchtiger te maken. Wat een schimmel heeft zuurstof nodig. Hoe doe je dat dan? Door er iets extra's aan toe te voegen. In deze zak zit het afval van koffiebranderijen. Dat zijn de vliesjes van de koffiebonen. Dus jullie maken het van gerecyclede producten? We gebruiken zo veel mogelijk reststoffen om voedsel op te kweken. Hoeveel minuutjes moet dit dan? Twee, drie minuten. Er gaan nog wat dingen bij. Gemalen krijt. Is dat hetzelfde als schoolkrijt? Ja, eigenlijk wel. 600 gram. Nu moeten er nog twee dingen bij. Dat is water. Niet morsen op m'n schoenen, he! En de schimmel zelf. Dat wordt uiteindelijk de paddenstoel? Ja. Maar niet draaiend erin doen, zodat je handen blijven hangen. En nu moeten deze draadjes door de ton verspreid worden? Ja. En hoelang duurt het voordat dit paddenstoelen zijn? Ongeveer drie weken. Dit kieperen we over. Deze deksel eraf. Dat valt wel mee, hoe zwaar dat is. Ongeveer vierenhalf, vijf kilo. Goed afsluiten aan de bovenkant. En dan gaan we die laten groeien. Nou, dit is de kweekcel. Zo, lekker koud hier. Ja, heerlijk. Nou, we kunnen ze hier ophangen. En hoe warm is het hier in de koelcel? Ongeveer tussen de 15 en de 20 graden. En dat hebben deze schimmels nodig, dus deze gaan nu groeien. En dan ziet het er na een paar dagen zo uit. En hoeveel dagen is dit dan? Dit is ongeveer vijf dagen oud. Deze is weer een dag verder. En aan deze kant zijn ze nog wat langer. Na twee, drie weken snijden we er gaatjes in om de paddenstoel ruimte te geven om eruit te komen. En dan na vier dagen is het zo'n tros. En dit zijn de oesterzwammen en die kunnen we oogsten. En hier kan je dus een hamburger van maken? Inderdaad, zeker. En dan is het de bedoeling om zo'n tros beet te pakken, en dan een kwartslag te draaien. De hele tros? Ja. Krak! En klaar. Toch wel gek dat dit zo meteen in je burger belandt. Ja, dit wordt een hamburger. Nou ja, zonder ham. Dit is dus een zwamburger. Ja, we snijden het nu in stukjes, maar een hamburger zijn geen kleine stukjes. Met vlees doen ze daar meestal een bindmiddel in. Vaak een eitje, of andere chemische stofjes. Ja. Maar deze schimmel kan zelf dat bindmiddel aanmaken. O! Als je deze laat groeien, dan groeit-ie weer aan elkaar... in de vorm van een hamburger. Dus dan kan het hierin. In principe is dit nu een mal, een soort wordt geworden. Is dit ongeveer 1 hamburger? Nee, want dit gaat nu nog groeien. En dan snijd je plakken en dan heb je... een, twee, drie hamburgers. Hoelang duurt dat? Ongeveer twee, drie dagen. Ik heb er gelukkig eentje liggen. Deze heeft een paar dagen gegroeid. Dus over drie dagen ziet dit er net zo uit als dit? Ja. Dus dit zou dan een schijf zijn die je op de grill gooit? Ja. Hai. Wij zijn op zoek naar: Een goeie veganburger. Kom lekker in de keuken. Oke. Want hoe maken we dit nou tot een lekkere veganburger? Het zijn hele goeie oesterzwammen, dus van zichzelf heeft het al smaak. Maar een hamburger bestaat ook uit het broodje en de saus en zo. Dus dat gaan we er hier aan toevoegen. Zo. Voel je je al een beetje een echte chef-kok? Ja, helemaal. En nu, bakken of frituren? Nou, deze zou ik bakken. Onze eigen burgers frituren we, voor het krokante randje. Maar dit wordt heel mooi krokant op de bakplaat. En wat zit er in jullie eigen burger? Bonen, granen en groenten. Hoe komt het dat vegan ineens zo hip is? Ik denk dat mensen op zoek zijn naar een nieuwe manier van eten. Daarom wil jij ook een fastfoodrestaurant beginnen. Ja, omdat het slecht voor het milieu is, al dat vlees. Pakken we allebei een broodje. En dan mag je deze uitsmeren, juist. Wil je ruilen? Ja. Nu weet je hoe je een goede veganburger maakt. En hij is lekkerder dan die van vanochtend. Nou, missie geslaagd! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16227436 504.597 1507 2020-07-07T22:00:00+00:00 yes no vegetarisch eten veganisme https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-asfaltweg-gemaakt-stenen-zand-bitumen-en-stof 2024-01-04T12:44:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36068.w613.r16-9.7e3a00a.webp Hoe wordt een asfaltweg gemaakt? | Stenen, zand, bitumen en stof Ik weet niet hoor, maar mag jij wel autorijden? Dit is een bestuurbare auto. Vooruit dan maar. Mag ik meedoen? Ja, ik heb er nog een. Hier kom ik! Offroad. Nee! Je hebt gewonnen. We staan op een weg en volgens mij gaat jouw vraag over een weg. Wat is je vraag? Hoe wordt een asfaltweg gemaakt? Dan staan we op de juiste plek volgens mij. Zullen we op zoek gaan naar het antwoord? Ja. Die kant op. Het ligt wel hard. Engel! Wat doen jullie daar? Ik hoop dat jij Janus bent. Ja, dat klopt. Gelukkig, want wij zijn van Willem Wever. We zijn geen criminelen, ik beloof het. Goed. Laten we beginnen met die hoop stenen achter ons. Wat zijn de ingrediënten van asfalt? In asfalt daar gaan stenen in. Daar gaat zand in, bitumen in en daar gaat stof in. En waar gebeurt dat? Dat gebeurt daar in die grote fabriek. Let's go! Volgens mij zijn we wel vies geworden. Wauw! Vet! Is dit een attractie? Nee, dit is de oven. Hier worden alle stenen warm in gemaakt. En uiteindelijk gaan alle stenen die warm zijn naar boven toe de toren in. En hoe heet is het dan in de oven? De stenen worden hier verwarmd tot 180 graden. 180 graden? 180 graden. Best heet, he. Ja. Hoeveel kilo asfalt wordt hier gemaakt per dag? We kunnen per dag 2.000 ton asfalt maken. Wow... En dat is vergelijkbaar met 150, 200 vrachtwagens vol. Dat is best wel veel. Dat is veel! Dit is de commandoruimte van de asfaltcentrale. Wat zien we op die schermen? Op deze schermen zie je het hele productieproces van het asfalt. En we kunnen precies, net zoals je koekjes bakt, alles afwegen en in het juiste recept bij elkaar gooien. Dan wordt het gemengd en valt het naar beneden in de asfaltauto. Goedemorgen, je mag komen laden onder silootje zes. Met wie ben je aan het praten? Met de vrachtwagenchauffeur. Hier zie je hem staan. Hij staat nu voor m'n weegbrug. Die meldt zich aan om asfalt te komen laden voor hun werk. Ik weet welk asfalt naar het werk moet en in welke silo dat zit. En dan stuur ik 'm naar die silo. Hoe lang duurt het tot het asfalt bij de weg is? Het duurt ongeveer een half uur voor het asfalt door de fabriek heen is. Dan gaat het asfalt in een vrachtwagen. En dan duurt het ongeveer een uur voor hij op het project aankomt. Klim er maar in. Hallo. Hoi Kerel. Zit je lekker? Ja. Het is wel hoog. Hoe houden ze het asfalt warm in de vrachtwagen? Goeie. Alle vrachtwagens zijn geïsoleerd. Daardoor blijft alle warmte in het asfalt zitten. Het asfalt blijft drie tot vier uur warm achterin de vrachtwagen. We moeten zo wel zo snel mogelijk naar het project, want die zitten op het asfalt te wachten. Hoe weten ze bij de weg dat we eraan komen? Straks als we asfalt geladen hebben, vul ik hier het gewicht in en dan kunnen de uitvoerders zien op een app op de telefoon waar ik rij. En dan kunnen ze zien hoelang ik erover doe voordat ik bij ze ben. Handig toch? Ja. Kan je ook een beetje gassen, of niet? Natuurlijk kan dat. Oke, daar gaan we. Achteruit. Ik kan het na de eerste keer al. Geen ongeluk gehad? Hee Janus. Welkom op het project. Dank je wel. Plaats delict. Wat vind jij ervan? Het ziet eruit alsof het nog niet af is. Dat klopt. Hier moet nog een laagje asfalt op. En dat gaan we vandaag doen. Goed gezien. Tik 'm aan. Een asfaltweg wordt in meerdere lagen aangebracht. Per dag kunnen ze een laag van drie kilometer leggen. Van de asfaltcentrale komt uit de vrachtwagen. Dan gaat hij voor in de shuttle buggy. Dan gaat hij naar de buffers toe. Daar wordt hij nog een keer gemengd. Uiteindelijk gaat hij van de shuttle buggy naar de asfalteermachine waar het asfalt uiteindelijk op de weg aangebracht wordt. Cool! Kunnen we er ook op? We kunnen zo even kijken ja. Geen probleem. Cool! Yeah! Spannend! Hoe vet is dit? Heel vet. Cool he. Ja. Het glinstert ook helemaal. Wauw! Er zit een complete vrachtwagen in deze machine. Ondertussen kunnen de andere vrachtwagens gewisseld worden. Hoe kan het dat het asfalt nog niet aan elkaar zit? Omdat het asfalt nu nog 160 graden warm is. En daardoor blijft het nog niet aan elkaar plakken. Uiteindelijk gaat het asfalt door deze machine heen. En achter de machine tijdens het walsen koelt het af. Waarom prikt hij af en toe met een stok in het asfalt? Met dat stokje kan hij de dikte van de asfaltlaag controleren. Dus als hij op de grond komt met dat cirkeltje is hij goed. Ja, dan zit hij exact op dikte. Nog even met de wals eroverheen. Hoe zwaar is die machine? Deze machine weegt ongeveer veertien ton. Dat is vergelijkbaar met tien auto's. Wacht even. Hoe kan het dan dat er geen deuk in komt? De machine moet altijd blijven bewegen. Hij mag niet stilstaan op warm asfalt, want dan zakt hij erin. En dan is het gewoon weg. Hoelang duurt het voor het is afgekoeld? Dat is afhankelijk van het weer. Maar binnen 20 tot 40 minuten koelt het af van 160 graden naar een graad of 30. Kan je er dan meteen op rijden? Dan kan je er meteen op rijden. Een weg is natuurlijk geen weg zonder witte strepen. Het loopt in elk geval lekker. Ja. En als de weg klaar is, is dit het eindresultaat. Jemig. Is het echt ZO dik? De weg is echt zo dicht. Ongelofelijk, dat had ik niet verwacht. Eerlijk. Jij? Nee. Vind je het mooi geworden? Ja. Maar we moeten 'm nog wel testen. En ik weet hoe. Bam! Lekker! Gelukt man. Het zag er goed uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16227437 421.162 5772 2020-07-08T22:00:00+00:00 yes no asfalt https://schooltv.nl/video-item/hoe-komt-het-dat-er-altijd-water-uit-de-kraan-komt-douchen-met-honderdduizenden-tegelijk 2024-01-04T12:44:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36069.w613.r16-9.882c26c.webp Hoe komt het dat er altijd water uit de kraan komt? | Douchen met honderdduizenden tegelijk Even testen. Dit is helemaal niet oke. Oooo! Zie je nou wel, ik dacht al. In Nederland doet het water het eigenlijk altijd. En dat is vet bijzonder, want op de meeste plekken in de wereld is dat heel zeldzaam. Alle kinderen in heel Nederland kunnen elke ochtend met honderdduizenden tegelijk gaan douchen. Dat is heel bijzonder. Hoe doen ze dat toch, dat er altijd water uit de kraan komt? Bijna nergens in de wereld is het waternet zo goed als in Nederland. Maar het is superingewikkeld. Het wordt opgepompt, het gaat door duizenden kilometers waterleiding, het wordt gezuiverd, het wordt op druk gebracht, het afvalwater gaat in de riolering. Mega-ingewikkeld. Wat zorgt voor de stabiliteit en dat er elke dag water is en altijd genoeg druk, dat is de watertoren. Misschien heb je 'm wel eens gezien en gedacht: Wat een 'weirde' flat is dat, wie wil daar nou in wonen? Nou ja, niemand, behalve water. Het is een waterhuis. Helemaal bovenin zit een grote bak met honderdduizenden liters water. En in het midden een dikke pijp die naar beneden gaat. En die pijp is aangesloten op alle huizen in de regio via ondergrondse waterleidingen. En in die watertoren is het water het allerhoogst. Dat is deze bijvoorbeeld, zo. En omdat het met elkaar verbonden is, wordt het water van die watertoren verdeeld via die waterleidingen naar de huizen toe, en komt daar uit de douche lopen. En hier zie je de wet van de communicerende vaten, zoals dat heet. Dat betekent dat water, als het met elkaar verbonden is, altijd dezelfde hoogte wil hebben. Je zult zien dat langzaam maar zeker de druk hier afneemt, hier toeneemt, en dat alles netjes verdeeld wordt totdat het overal even hoog is. De truc van zo'n watertoren is dus: hou daar het water hoog, zodat als iemand hier de kraan openzet, dan stroomt het automatisch naar alle huizen toe. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16227442 165.93 6117 2020-07-09T22:00:00+00:00 yes no water kraan https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wanneer-ben-je-hoogbegaafd 2024-04-25T09:14:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36070.w613.r16-9.6951a04.webp Wanneer ben je hoogbegaafd? | Clipphanger Als je wil weten hoe intelligent je bent, dan kun je een iq-test doen. De meeste mensen scoren zo rond de 100. Als jij hoger scoort dan 130... Dan ben jij misschien wel hoogbegaafd. Zeker als je ook beschikt over een flinke dosis creativiteit en doorzettingsvermogen. En dan niet bij het sjoemelen met de iq-test... HB’s zijn vaak nieuwsgierig en leergierig. Ze zijn al jong geïnteresseerd in ingewikkelde onderwerpen, en ze onthouden ook nog eens bijna alles. Op emotioneel vlak kunnen ze zich vaak goed inleven in anderen, hebben ze een groot rechtvaardigheidsgevoel en zijn ze perfectionistisch. Klinkt perfect? Nou, niet per se. Faalangst ligt op de loer. Hb’s zitten zich vaak te vervelen, terwijl alles nog een keer uitgelegd wordt. En ze weten het soms echt beter dan de meester. Gelukkig hebben hb’s nog veel meer interesses! Hoogbegaafdheid is erfelijk, maar je ouders kunnen ook normaal begaafd zijn. Als je je wel ‘s eenzaam voelt, kan het helpen om andere hb’s op te zoeken om je ervaringen te delen. Van elke 100 mensen zijn er maar 2 of 3 hoogbegaafd. Maar als jij hoogbegaafd bent, dan weet je die vast wel te vinden! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16227443 85.6 4427 2020-07-01T22:00:00+00:00 yes no intelligentie geheugen https://schooltv.nl/video-item/tonky-jack-mug-zoem-zoem 2024-01-29T13:56:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36071.w613.r16-9.33f804d.webp Tonky & Jack | Mug (zoem zoem) Zoem zoem Er zit een mug in m'n kamer Wat kan ik daar nu aan doen? Ik lag heerlijk in m'n bed en ik was helemaal klaar Klaar om te gaan dromen Tot ik iets in de verte al zoemend op mij af hoorde komen Ik zei als je nu niet weggaat dan ben ik bang Dat jij een onderdeel wordt van mijn behang Zoem zoem Er zit een mug in m'n kamer Wat kan ik daar nu aan doen? Zoem zoem Ik kan er echt niet van slapen Nee, niet van al dat gezoem Het is intussen midden in de nacht En ik ben nog steeds wakker Het is zoals je snapt nog niet gelukt om hem te pakken Dit gezoem maakt me gek, ik trek de dekens over me heen Maar het maakt niet uit, het komt er dwars doorheen Ik zei als je nu niet weggaat dan ben ik bang Dat jij een onderdeel wordt van mijn behang Zoem zoem Er zit een mug in m'n kamer Wat kan ik daar nu aan doen? Zoem zoem Ik kan er echt niet van slapen Nee, niet van al dat gezoem Zoem zoem Ik doe geen oog dicht van al dat gezoem Ja! Nou heb ik je! Ah nee! Zoem zoem Er zit een mug in m'n kamer (hij zit er nog steeds) Wat kan ik daar nu aan doen? (ik weet het echt niet meer) Zoem zoem Ik kan er echt niet van slapen (ik doe geen oog dicht) Nee, niet van al dat gezoem https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16227444 150.84 2809 2020-07-01T22:00:00+00:00 yes no mug zingen geluid https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-eikenprocessierups-een-insect-met-irriterende-haartjes 2024-01-04T12:44:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36072.w613.r16-9.54ec65d.webp Wat is de eikenprocessierups? | Een insect met irriterende haartjes Dit is de eikenprocessierups. Hij is lichtgrijs en over zijn rug loopt een donkergrijze streep. Daarbij heeft hij een oranje wratjes met behoorlijk lange haren. En hij heet de eikenprocessierups omdat hij ten eerste dol is op jonge eikenblaadjes en omdat ze in een hele grote groep tegelijkertijd keurig achter elkaar aan de boom in klimmen in processie zoals dat heet. Ze leven in nesten van zo'n driehonderd rupsen die als een soort zak van spinsel aan de tak of stam van een boom hangt. Waarom is die rups nou zo lastig? Als verdedigingsmiddel verspreidt die rups brandhaartjes. En niet alleen die grote haren die je nu gelijk op de rug kan zien, maar ook heel veel minuscule haartjes die je met het blote oog niet eens kunt zien. Eén zo'n rups kan wel 800 duizend van die haartjes verspreiden. En aan die haartjes zitten een soort van weerhaakjes, waardoor ze heel gemakkelijk aan je blijven kleven. En als zo'n hartje breekt, dan komt er een eiwit vrij waardoor je huid flink geïrriteerd kan raken. Je kan bijvoorbeeld rode vlekjes krijgen of kleine bultjes die wel een beetje lijken op muggenbulten. Als ze in je ogen komen, dan krijg je tranende ogen. Vandaar ook dit masker. En als je ze inademt, dan kunnen ook je slijmvliezen flink geïrriteerd raken. Maar waar komt die rups nou vandaan? Die rups is eigenlijk het larvestadium van de processie-vlinder. En dat is een hele onopvallende, grijzige vlinder die vooral 's nachts vliegt. Daarom zien we ook niet zo vaak. En als we die larven willen zien, dan moeten we even een tijdje sprongetje maken. Een paar maanden terug. Dit is het proefstation eikenprocessierups in meel, één van de plekken waar de eikenprocessierups op kleine schaal expres gekweekt wordt om te kijken hoe die zich gedraagt. Want dat is elk seizoen weer anders. Henry, jij onderzoekt die rupsen al een tijdje. Wat zien we hier? Nou wat we hier zien is in dit station dat ik eigenlijk verschillende soorten eiken heb staan. En op die eiken zitten de eikenprocessierupsen. En die volg ik hier op dit moment iedere dag. Even een stapje terug, want hoe begint het? Het begint met een ei-pakket. Dat ei-pakket is in die boom in augustus al aanwezig. Blijft de hele winter in die boom zitten. Zit boven in die bomen, die ei-pakketjes. En hier zie je bijvoorbeeld een ei-pakket. Kijk, zie je het daar? Dat zijn allemaal eitjes? Dat ze allemaal eitjes. Die zijn dus 6 april van dit jaar uitgekomen. Zijn ze nu al gevaarlijk? Nee, ze zijn nou nog niet gevaarlijk. Het is zo dat ze eigenlijk pas vanaf de derde keer dat ze verveld zijn, gevaarlijk worden. Dus dat vervellen moet je eigenlijk zo zien dat ie dus als heel klein insect uit het eitje komt en daar gaat ie zitten vreten. En wanneer hij eigenlijk te dik wordt, moet ie zijn jas uitdoen. Moet hij vervellen om te kunnen groeien. Als ze 3 keer de jas gewisseld hebben zie je dat ze brandharen krijgen. Maar als je nou goed naar dit insect kijkt, dan zie je dat ze haren hebben. Zie je die haren erop? Ja zeker. Maar dat zijn dus lichaamsharen. Dat zijn niet de haren waar jij en ik jeuk van krijgen, maar dat zijn hele kleine haartjes. Nou denk je misschien dat hier overlast van ontstaat voor ons. Nou, dat is dus nu helemaal niet. En wat doen jullie dan hier in deze kast? Wat ik in deze kast doe is eigenlijk op dit moment iedere dag dit insect volgen. Je kunt je voorstellen als je heel veel eiken hebt en dan ook veel problemen met eikenprocessierupsen, dan zal je daar iets mee moeten doen. En daar probeer ik vooral sturing aan te geven door te snappen hoe dit insect z'n eigen ontwikkelt. Nou lijkt het misschien een beetje overdreven dat wij hier nu met deze pakken aan rondwandelen, maar er staan hier heel veel eiken met volwassen rupsen. En we gaan een nest ook echt van heel dichtbij bekijken, dus voor de zekerheid wat beschermende kleding kan geen kwaad. Eigenlijk zie je ze hier al gelijk, maar waar herken jij dat allemaal aan, Henry? Dat je processierupsen in de bomen hebt. Nou we zien hier rupsen zitten die echt gewoon duidelijk op de stam zitten. Maar er zit veel meer in die boom. Dus als je naar boven kijkt dan zie je daar zie je de nesten zitten. Dat is ook een nest, dat witte? Ja dat nest met allerlei spinsel eromheen, dat is ook gewoon een nest met eikenprocessierups. Als we ze nou beroeren, als wij te dichtbij zouden komen, dan zie je ze ook bewegen, reageren daarop. En dan schieten ze eigenlijk die haartjes af en die komen op ons lijf. En daar ga je op reageren. Kijk, hier heb je voor eentje, die wijst de weg. Is altijd ietsje groter. Dus die loopt vooraan en iedereen volgt daarachter. Dus nu gaat hij naar beneden. Iedereen gaat achter de leider aan naar beneden. En nu zitten ze zich volop vol te vreten. Dat ze echt gezond zijn. En zometeen gaan ze verpoppen. Dan wordt het een soort van rood boontje eigenlijk. Dus ze hebben ook het formaat van een boontje. Ze zitten in hele dichte nesten. En daar komt daarmee in augustus het vlindertje uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16229992 355.52 1030 2020-07-01T15:52:20+00:00 yes no rups insect https://schooltv.nl/video-item/hoe-kun-je-de-eikenprocessierups-bestrijden-de-natuurlijke-vijand-inzetten 2024-01-04T12:44:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36073.w613.r16-9.2e1fd63.webp Hoe kun je de eikenprocessierups bestrijden? | De natuurlijke vijand inzetten Hoe kan het nou dat we opeens zo ontzettend veel last hebben van die eikenprocessierupsen? Eikenprocessierupsen houden van warme omstandigheden en door klimaatverandering is het gewoon in Nederland steeds aantrekkelijker voor ze geworden. Nu kunnen ze hier prima overleven. En ja, daarbij is natuurlijk dat we ontzettend veel eiken hebben. Dus je ziet hier ook volop eiken, alleen maar eiken, daardoor heel weinig natuurlijke vijanden en kunnen ze zich heel erg goed vermenigvuldigen en steeds meer uitgroeien tot een probleem. Best wel gek, want nou is er sprake van een echte plaag. En toch hebben die beesten volop natuurlijke vijanden. Even een paar voorbeelden. Dit is de poppen-rover. Een klein torretje, hij ziet er onschuldig uit, maar voor de processierups is het een plaag. De sluipwesp, voor ons totaal ongevaarlijk, maar voor de eikenprocessierups een ware plaaggeest. Waarom? Die sluipwesp legt zijn eitjes in de jonge rupsen en de larven van die sluipwespen voeden zich dan met de inhoud van die rupsen. Het zijn echte parasieten. Vogels; kauwen, meesjes, merels. Ze blijken allemaal dol te zijn op de eikenprocessierupsen. Kortom, natuurlijke vijanden genoeg. Maar waar kunnen die natuurlijke vijanden hier overleven? Die hebben lage begroeiing nodig en struiken om in rond te kunnen scharrelen. Die hebben bomen nodig die er heel anders uitzien dan deze om hun nestjes in te kunnen bouwen. En die hebben natuur nodig. Natuur met allerlei verschillende bomen, planten, bloemen en struiken om in te kunnen overleven. Kijk, dit is beter. Een prachtig eikenlaantje met allemaal eikenbomen, maar die zijn omringd door allerlei andere bomen, planten en struiken. Hier bijvoorbeeld: fluitenkruid voor de insecten. Daar hebben we een meidoorn met bloeiende bloemetjes, ook voor de insecten een vogelnestje. En daar gaten voor de spechten, dus hier kunnen de natuurlijke vijanden; insecten, vogels hun werk doen. De beste methode tegen de eikenprocessierups is dus om die diversiteit in de natuur terug te brengen, maar dat gaat niet zo snel of makkelijk. Dus tot die tijd moet de overlast van de processierups eerst op korte termijn bestreden worden. Je moet goed kijken, maar check. Als ik het een beetje heen en weer schudt, dan zie je ze steeds duidelijker. Die hele dunne haartjes, die sliertjes. Dat zijn ze. Dit is een veelbelovende methode om die overlast tegen te gaan. Deze krioelende wormpjes heten nematoden en leven normaal gesproken in groten getale in onze bodem. En sommige soorten nematoden gaan dan op zoek naar andere kleine wormpjes om daarbij naar binnen te kruipen. Het resultaat: een dood wormpje. En dat doen ze ook bij rupsen-larven, maar die leven dus hoog in de boomkruin. En zodra die nematoden boven de grond gehaald worden, leven ze vaak maar voor hooguit een paar uur. Ze hebben de bodem echt nodig om te kunnen leven en ze kunnen niet tegen licht. Dus hoe krijg je dan die nematoden uit de bodem? Bij die larven is in de bomen. En daar is inmiddels een bijzonder apparaat ontwikkeld. Dit is een nematoden-sproeier. Kijk hier in deze tank zit water met miljoenen krioelende nematoden en dit is een soort sproeikanon. En die sproeit met heel veel lucht, een soort nevel met water en nematoden zo de boom in. Het gebeurt haast allemaal ‘s nachts. Overdag zouden de nematoden gelijk doodgaan door het licht, kunnen ze niet tegen. Maar in de nacht blijven ze een paar uur leven. En dat is net lang genoeg om die eikenprocessierupsen binnen te kunnen sluipen. Henry, werkt dit goed? Dit werkt zeker goed als je maar op tijd bent. Het juiste tijdstip is heel erg van belang. Dus als die rupsen nog maar net uit het eitje zijn gekomen, dan moet je erbij zijn voordat ze overlast bezorgen. Als ze brandharen hebben, dan ben je te laat. En dan zouden we toch nog steeds overlast kunnen ervaren. We zijn nu wel op tijd he? We zijn al perfect op tijd, want ze zijn nog heel klein. En komen we ooit denk je van die eikenprocessierupsen-plaag af? Nou, ik denk dat we niet van eikenprocessierupsen afkomen. Ik denk dat we naar een andere boom moeten, dat we rustig over moeten schakelen naar de beheer door natuurlijke vijanden. En dan denk ik dat het prima in balans is te brengen en dat we eigenlijk heel goed samen kunnen leven met de eikenprocessierups. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16229993 308.245 540 2020-07-01T16:54:58+00:00 yes no rups insect https://schooltv.nl/video-item/max-havelaar-een-kritisch-en-revolutionair-boek-over-nederlands-indie 2024-01-04T12:44:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36074.w613.r16-9.ad401f1.webp Max Havelaar | Een kritisch en revolutionair boek over Nederlands-Indië Ik ben makelaar in koffie en woon op de Lauriergracht nr. 37. Dit is de eerste regel uit het wereldberoemde boek Max Havelaar. De schrijver van dit boek is een Nederlander, Eduard Douwes Dekker. Beter bekend onder de naam Multatuli. In 1820, Zo'n 200 jaar geleden wordt hij in dit Amsterdamse huis geboren. Als klein kind droomt hij ervan om later iets groots voor de wereld te doen. En als klein jochie blijft het daar even bij, want hij groeit op als lastpak, straatrat, schoffie. Hij drijft zijn ouders tot wanhoop. Ze hebben echt geen flauw idee wat ze met het kind aan moeten. Ten einde raad sturen zijn ouders hem op zijn 18de ver weg, naar Nederlands-Indië, 14.000 kilometer verderop. In de hoop dat hij daar een goeie baan vindt. De reis is lang en niet zo comfortabel. Zijn eigen vader is kapitein van het schip. Niet dat Multatuli daar iets aan heeft. Tijdens die wekenlange reis moet hij gewoon zijn het dek schrobben om de kost te verdienen. Multatuli vaart naar dit grote gebied in Azië, dat tegenwoordig Indonesië heet. Op dat moment verdient Nederland al honderden jaren geld aan de specerijen, koffie en suiker die uit dit gebied komen. In de tijd dat Multatuli daarnaartoe vaart vanuit Nederland, zo'n 175 jaar geleden, is dit land een kolonie van Nederland en heet het in Nederlands-Indië. Er wonen zo'n 30 miljoen mensen en die worden onder de duim gehouden door een handjevol Nederlandse ambtenaren. Multatuli schrikt ontzettend van alle ellende die hij daar ziet. Mensen moeten lang en hard werken in de snikhete zon. Ouders en kinderen worden geslagen., lijden honger. Ze moeten van de Nederlanders de kleurstof indigo, koffie en suiker verbouwen, die de Nederlanders dan weer naar Nederland vervoeren. Zelf eten de Indische mensen rijst. Du aan suiker en koffie hebben ze niks. Maar de Nederlanders wel. Die verdienen grof geld mee. Multatuli begrijpt er helemaal niets van. Hoe krijgt een handjevol Nederlandse ambtenaren het voor elkaar zoveel mensen te laten doen wat zij willen? Dat komt omdat de Nederlanders de dorpsleiders omkopen: sultans, regenten, koningen. En die geven de Nederlanders opdracht met alle soorten van genoegen door aan de boeren, die doen toch wat hen gezegd wordt. Doen ze dat nou niet en komen ze in opstand, dan hebben we altijd nog een Nederlands leger om de opstand neer te slaan. Multatuli maakt zich steeds bozer over de uitbuiting en het machtsmisbruik. Inmiddels is hij zelf een hoge ambtenaar en hij protesteert heel vaak tegen het onrecht dat de bevolking wordt aangedaan. Hij gaat met zijn klachten naar zijn hoogste baas, maar die luistert niet. Niet één keer. Sterker nog, hij wordt zelf gestraft. Ze sturen hem naar een plek in Nederlands-Indië waar ze denken minder last van hem te hebben. Multatuli pikt dat niet. Het is hem inmiddels ook wel duidelijk dat hij niets kan veranderen aan de situatie in Nederlands-Indië. Dus na een paar jaar neemt hij ontslag, pakt de spullen en gaat terug naar Europa. Multatuli heeft zoveel ellende, onderdrukking en uitbuiting gezien dat hij er een boek over schrijft en dat boek wordt wereldberoemd. Daarom ligt de eerste, nette en handgeschreven versie achter slot en grendel bij de afdeling Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. Ik ben makelaar in koffie en woon op de Lauriergracht nummer 37. Max Havelaar gaat over Multatuli zelf. Hij schrijft over de slechte dingen die hij meemaakt met leiders van dorpen in Nederlands-Indië en met de Nederlandse bestuurders die alleen maar bezig zijn met zoveel mogelijk winst maken en niet met de mensen zelf. Het interesseert ze niet. Het hele boek zat vol met verwijzingen naar personen en bestaande situaties. Na zijn terugkeer uit Nederlands-Indië was Multatuli nog steeds zo boos over alles wat er daar gebeurd was dat hij het moest opschrijven. En het knappe is dat hij Max Havelaar in minder dan vier weken tijd heeft geschreven. Zonder computer, met de hand, met een kroontjespen. Door zijn boosheid vliegen de letters op het papier. Hij is kwaad over de uitbuiting en mishandeling van de bevolking van Nederlands-Indië. Hij is kwaad over het feit dat wij geld verdienen terwijl de boeren daar steeds armer worden. En hier wordt hij echt boos. Stik in koffie en verdwijn. Zijn letters worden steeds groter, hij gaat woorden onderstrepen. Hij heeft het hier over chronische zeeroof en over de slachtoffers in Nederlands-Indië. Ja, dan roept hij uiteindelijk, roept hij zeg maar de koning aan. Nou zegt ie van wilt u dat in uw naam daar meer dan 30 miljoen onderdanen worden mishandeld en uitgezogen? Multatuli wil met zijn boek vooral de misstanden in Nederlands-Indië aan de kaak stellen. Hij wil wat centjes verdienen en zijn naam zuiveren. Want zijn carrière is verwoest. Hij heeft geen rooie cent meer, ziet eruit als een zwerver, zijn gezin te gronde gericht. Het is allemaal de schuld van de Nederlands-Indische regering, want die hebben nooit iets met zijn klachten gedaan. Nooit. Maar een boek schrijven alleen is niet genoeg. Als je wilt dat het gelezen wordt, moet het ook uitgegeven worden. Multatuli komt in contact met een heel belangrijk uitgever, Jacob van Lennep, een man met heel veel invloed. Van Lennep weet meteen dat hij iets bijzonders in handen heeft. Hij is ook bang dat de kritiek in het boek tot een opstand zal leiden in Nederlands-Indië. Dus schrapt hij bepaalde stukken in het boek, verandert hij verwijzing naar plaatsnamen en personen en haalt de scherpe kantjes weg. Multatuli schreef het boek Max Havelaar over de misstanden in Nederlands-Indië. Tijdens het schrijven van het boek, wist hij al dat het voor veel ophef zou zorgen. De eerste exemplaren waren duur, je moest er een week voor werken om het te kunnen betalen. Daardoor lazen in het begin veel minder mensen dat boek dan Multatuli had gehoopt. En daar was hij natuurlijk niet blij mee. Toch komt die opschudding er wel. Politici zeggen geschokt te zijn en niet geweten te hebben dat Nederland zo slecht is voor de bevolking van Nederlands-Indië. Er worden zelfs Kamervragen gesteld over het boek dat een rilling door het land doet gaan. Wat heeft Multatuli uiteindelijk met zijn boek Max Havelaar bereikt? Heel veel. Na tientallen jaren krijgen de mensen in Nederlands-Indië het veel bete, er worden scholen gebouwd, ziekenhuizen. De opbrengsten van het land worden eerlijker verdeeld, waardoor er minder mensen honger lijden. En niet alleen daar. Er zijn veel landen op de wereld waar mensen net zo slecht behandeld worden als in Nederlands-Indië. In de loop der tijd gaan politici steeds meer nadenken over de misstanden in de koloniën. Multatuli wordt zelfs nu nog gezien als een held die ervoor gezorgd heeft dat boeren over de hele wereld netter behandeld worden en een eerlijke prijs krijgen voor hun product. De producten die van deze boeren komen, worden in de winkel verkocht met een Max Havelaar keurmerk. Tegenwoordig heet dat Fair Trade, wat eerlijke handel betekent. Het leven van Multatuli is niet altijd even makkelijk geweest, maar in één ding heeft ie gelijk gekregen. Hij wilde iets groots doen voor deze wereld. Nou zijn boek heeft voor heel wat opschudding gezorgd en het is wereldberoemd. Niet slecht voor zo'n schoffie uit Amsterdam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16227445 452.01 11784 2020-07-02T07:00:00+00:00 yes no canon Nederlands-Indië kolonie boek https://schooltv.nl/video-item/de-tweede-wereldoorlog-hoe-hitlers-expansiedrift-tot-een-wereldwijde-oorlog-leidde 2024-01-04T12:44:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36075.w613.r16-9.8015e72.webp De Tweede Wereldoorlog | Hoe Hitlers expansiedrift tot een wereldwijde oorlog leidde Het is 1933. Adolf Hitler is zojuist gekozen tot rijkskanselier van Duitsland, hoofd van de regering. Zijn aanhangers zijn op weg naar het regeringsgebouw. Hier juichen ze Hitler toe. Veel Duitsers hebben grote verwachtingen van Hitler. Er is een enorme economische crisis in de wereld. Ook in Duitsland. Er is grote werkloosheid, armoede. De mensen zijn ontevreden. Adolf Hitler belooft mensen dat Duitsland sterker wordt dan ooit tevoren. Alleen in onszelf zit de toekomst van het Duitse volk. Wij zelf moeten vooraan staan met arbeid, met onze ijver, onze vastberadenheid, onze trots. In het boek Mein Kampf, wat mijn strijd betekent, schrijft Adolf Hitler: Duitsland moet een sterk en machtig rijk worden, dat meer dan duizend jaar bestaat. Dat rijk moet groter worden dan Duitsland nu is. Een rijk voor alleen de Duitsers. Iedereen die anders is of anders denkt, hoort daar niet thuis. Hitler geeft zijn macht niet meer uit handen. Hij maakt een einde aan de democratie, verbiedt politieke partijen. De enige partij die overblijft is een nationaal socialistische partij: de nazi partij. Hitler is nu de onbetwiste leider die kan doen wat hij wil. Als eerste maakt hij plannen om de landen waar Duitsers wonen, met Duitsland te verenigen. In Italië is Benito Mussolini aan de macht. Ook hij is een dictator en droomt van een groot rijk zoals de Romeinen ooit hadden. Een rijk dat groter is dan Italië zelf. Naast Duitsland en Italië is er nog een land dat zijn gebied wil uitbreiden. Aan de andere kant van de wereld heeft keizer Hirohito van Japan grootse plannen. Het land heeft nauwelijks grondstoffen voor de industrie. Geen staal, geen olie. Dat halen de Japanners uit andere landen. Vaak met geweld. Japan wil de leider zijn van een groot Aziatisch rijk. Japan, Duitsland en Italië zijn met elkaar verbonden in hun strijd tegen het communisme. Hun grootste vijand is dan ook de communistische Sovjet-Unie. Hitler wil dat alle Duitsers bij elkaar in één rijk worden. Ook de Duitsers die in andere landen wonen, zoals Oostenrijk. In 19:38, trekt hij daar met zijn leger binnen. De meeste Oostenrijkers vinden het geen probleem om bij het Duitse Rijk te horen. Oostenrijk is nu een provincie van Duitsland. Frankrijk en Engeland protesteren tegen de inval, maar Hitler vindt dat een zaak van de Duitsers. Dan neemt Hitler ook een deel van Tsjechië in, waar veel Duitsers wonen. In een verdrag met Frankrijk en Engeland belooft Hitler het daarbij te laten. Maar hij houdt zich niet aan de belofte en verovert ook de rest van Tsjechië. Tot ieders verbazing sluit Hitler een verdrag met Stalin, de leider van de Sovjet-Unie. Beide landen zullen elkaar niet aanvallen. Waarom Hitler dat verdrag sluit, blijkt al snel. Hitler valt in 1939 Polen binnen, de Sovjet-Unie doet niets. Het blijkt dat de twee landen in het geheim hebben afgesproken ieder een deel van Polen te bezetten. Zo profiteert de Sovjet-Unie mee van Hitlers agressie. Engeland en Frankrijk vinden dat Hitler nu te ver is gegaan en verklaren Duitsland de oorlog. Hitlers leger is zo sterk dat hij in negen maanden een groot deel van Europa veroverd. Noorwegen, Denemarken, Nederland, België, Luxemburg en Frankrijk worden bezet. Alleen lukt het Hitler niet. Engeland te veroveren, ondanks zware bombardementen op Londen en andere steden. De Engelse luchtmacht weet te voorkomen dat de Duitsers het land bezetten. Mussolini bereid intussen zijn Romeinse Rijk uit. Met behulp van de Duitsers veroverde hij gebieden in Afrika. Japan heeft intussen delen van China bezet, maar het wil meer. Tot nu toe gaat Hitler alles voor de wind. Frankrijk en Engeland zijn niet sterk genoeg om Hitler te verslaan. Ze hebben een sterke bondgenoot nodig. De Sovjet-Unie is een machtige staat, maar helpt niet omdat het een verdrag heeft met Duitsland. Amerika, een andere grootmacht, levert weliswaar wapens, maar ze willen zich liever niet in een oorlog mengen. Alles verandert wanneer Hitler opnieuw een belofte breekt. In de zomer van 1941 valt Hitler met een leger van drie miljoen soldaten onverwacht de Sovjet-Unie binnen. Stalin is volledig verrast. Het Duitse leger rukt op naar de hoofdstad Moskou. Hitler zegt: We hoeven alleen maar de deur in te trappen en heel het verrotte bouwwerk stort in elkaar. In Azië maakt Japan zich op voor een grootscheepse aanval op andere landen. De enige die dat nog kan voorkomen is Amerika. Dat heeft een grote vloot waarmee ze Japan kan tegenhouden. In 1941 vallen de Japanners onverwacht de Amerikaanse vloot op Hawaï aan. De Japanners denken hiermee Amerika buiten spel te zetten. Amerika verklaart Japan nu de oorlog. Duitsland en Italië, bondgenoten van Japan, verklaren nu ook de oorlog aan Amerika. De oorlog is nu echt een wereldoorlog geworden. Japan verovert in hoog tempo andere landen. Ook onze kolonie Nederlands-Indië. De Duitsers zijn intussen met hun opmars in de Sovjet-Unie bezig. Hitler hoopt voor de winter de Sovjet-Unie te veroveren, maar de opmars van zijn leger wordt bij Moskou tegengehouden door de Sovjets. De winter valt in en het is verschrikkelijk koud. Duitse soldaten hebben alleen hun zomerkleding en veel soldaten bevriezen van de kou. Ook hun tanks en machinegeweren doen het niet meer. Dat is wel even wat anders dan de Russische tanks zoals deze. Die gaan maar door. Hitler weet van geen opgeven. Hij zegt: waar de Duitse soldaat staat, daar blijft hij staan. Maar het lukt Hitler niet Moskou en andere steden te veroveren. De Duitsers zijn niet opgewassen tegen de enorme aantallen gemotiveerde en goed bewapende Sovjets. Ze drijven de Duitsers langzaam maar zeker hun land uit. Hitlers droom van een duizendjarig rijk gaat langzaam in rook op. De geallieerden maken het ook op andere fronten de tegenstander moeilijk. In Afrika weten de geallieerden de Duitsers en Italianen na een hevige strijd uit Afrika te drijven. De geallieerden vallen daarop Italië binnen en weten het zuiden van het land te veroveren. Mussolini worden afgezet en Italië kiest nu ook de kant van de geallieerden. Een jaar later maken de geallieerden zich op voor een grote invasie aan de kust van Frankrijk. Maar de Duitsers hebben de kust goed verdedigd. Van Noorwegen tot aan Spanje staan zwaarbewapende bunkers met kanonnen en liggen er mijnenvelden. Op 6 juni 1944, D-Day, is het zo ver. Een enorm leger wordt aan de kust van Frankrijk gezet. Het doel is uiteindelijk Duitsland te veroveren en tot overgave te dwingen. Het lijkt bijna onmogelijk om door de Duitse verdediging heen te breken, maar het lukt de geallieerden uiteindelijk wel. De geallieerden veroveren meer en meer terrein. Frankrijk wordt bevrijd. België en het zuiden van Nederland. De Russen dringen vanuit het oosten steeds verder naar Duitsland op. Het is nog een kwestie van tijd, maar het duizendjarig rijk van Hitler staat op instorten. Om de Duitsers tot overgave te dwingen, bombarderen de geallieerden Duitse steden honderden keren. Bij sommige metrostations worden schuilkelders ingericht. Diep onder de grond. Als het luchtalarm klinkt, vluchtten de mensen naar binnen. Hele steden veranderen in ruïnes. Een half miljoen Duitse burgers vindt de dood. De Engelse commandant van de bombardementsvluchten, zegt: ze wilden de totale oorlog. Wij hebben ze gegeven waar ze om gevraagd hebben. De oorlog is bijna voorbij wanneer de Amerikanen en de Sovjets elkaar ontmoeten in Duitsland. Maar Hitler weet niet van opgeven. Pas als het Sovjetleger de hoofdstad Berlijn verovert, geeft hij de strijd op. Hitler beseft dat hij alles verloren heeft en pleegt in zijn bunker zelfmoord. Op 7 mei 1945 geeft Duitsland zich over. De oorlog in Europa is voorbij. In Azië winnen de Amerikanen steeds meer veroverde gebieden terug op de Japanners. Maar die vechten door en geven zich niet gewonnen. Zo kost de oorlog nog tienduizenden mensen het leven. Om Japan tot overgave te dwingen, zetten de Amerikanen een gruwelijk wapen in dat nog nooit eerder is gebruikt: een atoombom, de immense kracht van zo'n bom kan een hele stad in één keer vernietigen. De eerste bom valt op Hiroshima. De stad wordt verwoest, maar keizer Hirohito geeft zich niet over. Een tweede bom valt, op Nagasaki. Pas dan geeft de keizer zijn troepen opdracht de wapens neer te leggen. Op 2 september 1945 is de Tweede Wereldoorlog voorbij. Tussen de 50 en 70 miljoen mensen zijn gestorven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16229995 740.928 55008 2020-07-02T10:00:00+00:00 yes no canon Tweede Wereldoorlog Hitler https://schooltv.nl/video-item/de-televisie-voor-het-eerst-televisiekijken-in-nederland 2024-01-04T12:44:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36076.w613.r16-9.8584c23.webp De televisie | Voor het eerst televisiekijken in Nederland Zo'n zestig jaar geleden staat er iets heel spannends te gebeuren in Nederland. Veel mensen maken zich grote zorgen. Het zou ongezond zijn. Het zou je duf maken en zelfs dom? Ja, zitten jullie er klaar voor? Dit, wat jij nu doet: televisiekijken. Nu keek iedereen tv, we de gewoonste zaak van de wereld. Op 2 oktober 1951 was in heel Nederland de allereerste televisie-uitzending. In dit gebouw in Eindhoven begint het allemaal. Na jarenlang testen, experimenteren en onderzoeken is de eerste Nederlandse televisie klaar voor gebruik. Alleen ziet ie er dan wel een beetje anders uit dan nu. Dit is de eerste tv, een grote houten doos met een heel klein schermpje én zonder afstandsbediening. Wil je een andere zender opzetten, dan moet je aan de knop draaien. Zoveel tv was er nog niet, maar drie uur per week en alles is in zwart wit. Het duurt nog jaren voordat de kleurentelevisie wordt uitgevonden. De eerste Nederlandse televisie, groot nieuws. Het is een bijzondere gebeurtenis waar heel weinig mensen hebben zo'n gloednieuw toestel in huis. In heel Nederland zijn er dan nog maar 500 stuks. Da's toch niks, 500. Hadden jullie televisie thuis vroeger? Nee, die hadden we niet. Wij gingen. Ik ging dan bij een vriendinnetje kijken bij Enny en wij mochten in de kamer komen kijken. Er zaten natuurlijk heel veel mensen te kijken. Geweldig, vonden we dan. Daar kan je toch niks bij voorstellen. Nu heeft iedereen wel een tv. In de woonkamer, in de slaapkamer. Sommigen hebben hem zelfs in de badkamer of in de keuken. In Nederland hebben we nu zo'n 13 miljoen televisies. Sommigen zijn zo plat als een pannenkoek. De eerste kleurentelevisie zag er heel anders uit hoor. De eerste tv krijgt al snel een opvolger. En weer een en weer. De ontwikkeling gaat razendsnel. Dit is een goede uitvinding. De eerste televisie met afstandsbediening. Er zit nog wel een draad aan hoor, naar de tv, maar is echt een stuk relaxter. Alles is nog steeds in zwart wit. In 1967, zo'n vijftien jaar na de allereerste tv, komt de kleurentelevisie. Dit is 'm. Wat een enorm ding he? Drie keer zo duur als zwart wit televisie. Het duurt dus nog heel erg lang voordat iedereen kleuren-tv heeft. De televisie is niet meer weg te denken met ontelbare kanalen en programma's, de hele wereld binnen handbereik. 24 uur per dag, zeven dagen per week. Kun jij zien wat jij wilt. Zestig jaar geleden begon het als een wonder en nou kunnen we eigenlijk niet meer zonder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16229996 204.245 11375 2020-07-02T10:00:00+00:00 yes no canon televisie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-hooikoorts-als-je-allergisch-bent-voor-pollen 2024-01-04T12:44:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36077.w613.r16-9.815a43b.webp Wat is hooikoorts? | Als je allergisch bent voor pollen Tranende ogen, een loopneus, niezen, overal jeuk. Het is weer zover het hooikoortsseizoen is begonnen. Ik heb er altijd super veel last van. En ik ben niet de enige, want maar liefst één op de vijf kinderen heeft hooikoorts. Kinderarts Marieke Stadelmaier werd ook gespecialiseerd in allergieën. Wat is hooikoorts? Zal ik het gaan uitleggen? En dan gaan we meteen even een allergietest doen. Wat we gaan doen is een allergietest. Dus je krijgt kleine druppeltjes op je arm en in die druppeltjes zitten stofjes, huisstofmijt, bomen, graspollen en als je allergisch bent, krijg je daar een klein, rood jeukende bultje. En dan komen nu de prikjes. Valt mee gelukkig. Dit is wel grappig, want het begint nu al te jeuken. Dat klopt. Echt een paar seconden. Op meerdere plekken. Nou gaan we eens kijken welke het zijn. Eventjes een cirkeltje eromheen. De grote. De berk, een voorjaarsboom. Dus ik heb hooikoorts. De allergietest laat zien dat je antistoffen hebt voor berk, voor graspollen en als je ook last hebt: je moet niezen, last van je ogen en je hebt deze antistoffen, dan heb je Hooikoorts. Dus hooikoorts is eigenlijk een vorm van allergie. Precies. Want als je een allergie hebt, dan gaat je immuunsysteem wat je eigenlijk nodig hebt om je te beschermen tegen virussen en bacteriën en om je gezond te houden, datzelfde immuunsysteem gaat vechten met onschuldige stofjes zoals pollen en stuifmeel en door die reactie krijg je allergische klachten. Wat er gebeurd is als je pollen in ademt, door je neus. En je neus zit slijmvlies. En dat slijmvlies gaat in de aanval. Wat er in dat slijmvlies zit zijn mestcellen. Dit is zo'n mestcel. Precies, die heet mestcel, omdat ie volgemest is met allemaal kleine blaasjes met daarin hele vervelende stofjes. Histamine. Aan de buitenkant van die mestcel hebben allergische mensen antistoffen. Tegen berkenpollen, graspollen, noem maar op. Dat hebben net bij jou getest. Op het moment dat je dan die pollen inademt, dan binden ze aan die antistoffen en dan wordt er een signaal geven aan die mestcel. Ga maar open. Ga in de aanval en dan komen ze. De histamines. En dan krijg je dus last van je keel, dikke opgezwollen ogen, overal jeuk eigenlijk. Naar mijn ervaring klap je een beetje dicht zeg maar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16230004 178.73 1997 2020-07-02T13:07:13+00:00 yes no hooikoorts allergie https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-het-om-hooikoorts-te-hebben-niezen-en-rode-ogen-in-de-lente 2024-01-04T12:44:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36078.w613.r16-9.7df09ff.webp Hoe is het om hooikoorts te hebben? | Niezen en rode ogen in de lente Ik kom gelijk ter zake. Wie van jullie hebben er allemaal last van hooikoorts? 1 2 3 4? Best veel. Waaraan merk je dat je last hebt van hooikoorts? Ik krijg heel veel tranen en jeuk in mijn ogen. Ik moet heel vaak niezen. Soms komen er een paar verrassingen uit mijn neus. En dan moet ik niezen, en op mijn kussen, daar ligt dan heel veel snot op. Ik moet soms heel erg krabben en dan vind ik dat best irritant. En Mohammed, jij hebt echt heel erg veel last van hooikoorts. Vertel. Ik heb last van eczeem, van hoofdpijn, ik word ook soms moe. Soms heb ik het benauwd en dat komt dus eigenlijk minder voor. Maar ik word daarvoor ook behandeld in het ziekenhuis. Als je hooikoorts hebt, dan ben je allergisch voor pollen, oftewel stuifmeel. Dat zit hierin. Van bomen of grassen. Bijvoorbeeld van deze berk, de hazelaar of de els. En die bloeien al in februari, maart. Dus dan krijgen veel mensen er ook al last van. Maar de hoofdschuldigen zijn gewone grassen. Allerlei verschillende soorten grassen, die bloeien tussen maart en oktober. De pollen dwarrelen dan door de lucht en die adem je in. Vooral op warme en winderige dagen komen er veel in de lucht terecht. En door de wind worden ze dan overal naar toe verspreid. Mohammed, jij bent tien jaar en echt heel erg allergisch voor graspollen. Wanneer is dat bij jou begonnen? Toen ik zeven jaar was, toen kreeg ik eczeem op mijn wangen. Ik kreeg rode vlekken op mijn huid en rood hoofd en longontsteking in de maanden maart en april. Zelfs longontsteking?! Superheftig. Hoe was dat? Dat was heel naar. Ik had hele hoge koorts. Ik had het heel benauwd. Ik moest heel veel hoesten. Ik kreeg heel lastig adem. Wat heb je toen gedaan? Toen ben ik naar de huisarts gegaan en toen zijn we erachter gekomen dat eigenlijk allemaal door hooikoorts komt. Wat vind jij nou het allervervelendste aan hooikoorts? Dat ik op mooie dagen niet kan buitenspelen. Ik kan dan niet voetballen. Ik kan ook niet met mijn vader in de tuin helpen, met de planten verzorgen, eten plukken en de bloemen verzorgen. En longontsteking, dat vind ik eigenlijk het aller naarst. Normaal gesproken kan je bij de drogist pilletjes halen of neusspray tegen hooikoorts. Gebruik ik zelf ook en werkt over het algemeen prima. Maar jij hebt er zoveel last van dat je nog meer medicijnen nodig hebt en zelfs een hele tas vol. Ik heb twee sterke anti-histamine pillen die ik twee keer op een dag moet nemen. Ik heb ook deze puffer, die helpt tegen benauwdheid. Ik moet twee keer per dag nemen. Dat vind ik best wel fijn, want het helpt gelijk. Dit is een neusspray die werkt tegen ontstekingen in je neus. Ja en ik heb ook een pilletje. Als alles niet meer werkt, dan moet ik deze gebruiken, want dat is eigenlijk de laatste redding. Maar dat was het. Ik krijg ook nog maandelijks een prik in het ziekenhuis. Zelfs prikken, dat is echt heel erg veel. Helemaal in vergelijking tot mij. Maar ik vind je een bikkel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16230536 209.493 1293 2020-07-02T22:00:00+00:00 yes no hooikoorts allergie https://schooltv.nl/video-item/arm-en-mug-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-04T12:44:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36079.w613.r16-9.fc315b3.webp Arm en mug | Gedichtje van Nico de Neushoorn Hoogste tijd voor een gedicht. En Nico, waar gaat het verhaal vandaag over? Over een… arm en een… mug. (SCHRAAPT ZIJN KEEL) De… arm en de… mug. (PAUZE. DAN, GEDRAGEN:) Er zit een mug op het gordijn Op mijn arm zit een grote bult Ook al is de mug nog zo klein Dat mijn arm jeukt is zijn schuld Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16230537 59.2 722 2020-07-06T22:00:00+00:00 yes no gedicht https://schooltv.nl/video-item/is-jannie-te-laat-voor-vind-er-vijf-vind-er-vijf 2024-01-04T12:44:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36080.w613.r16-9.e7bf1a1.webp Is Jannie te laat voor vind er vijf? | Vind er vijf Wij gaan door met ons populaire spelletje: Vind er Vijf! Wie vindt er vandaag vijf? U misschien? Of u? Wie ziet er vijf dingen met dezelfde kleur? Niet u, niet u, maar….. u! (verbazing, want er zit niemand). Wat is dat nou? Dat is een lege plek! Wat doen we nu jongens? O, gut daar had ik moeten zitten. Zo. Lekkere wárme koffie. Uuuh, ja wat gaan we doen jongens? Berny! Berny! Yes? Berny, de spot staat op een lege stoel. O, eh… wait. One moment. Ik ga even naar de canteen, de kantine. De kantine? Wat nu.. Neemt u mij niet kwalijk, mijn zuster Jannie.. Die had daar moeten zitten. En u bent? Riet. Riet van Noord. Maar mijn zus Jannie was te laat. Dus ze mocht niet meer naar binnen. We zouden elkaar op Centraal Station ontmoeten. Want zij woont in West en ik in Noord. Afijn. Ik kom op dat station… geen Jannie. Goed, Riet. Als je zus er niet is dan spelen we het spel toch gewoon met jou! Vandaag is het cijfer 5 helemaal geel. Dus we zoeken vijf gele dingen. Ben je er klaar voor? (PANIEK) Ja maar… mijn zuster Jannie is daar veel beter in! Daar komen de plaatjes. Víííiíííííínd eeeeeerrrrrr Vijf! Juffrouw Jannie…. Kom mee… je mag de studio in. Echt waar? Wat geweldig! Maar hoe kan dat dan? Dat leg ik nog wel uit. Quick, snel! This way. Hé! Zo wordt de koffie natuurlijk weer koud! Ohw… Vijf gele zei u he? Vijf gele dingen. Ik vind het moeilijk hoor. Jannie is er veel beter in. Schiet op, we hebben maar heel weinig tijd voor dit spelletje! Hier is de kandidaat van vandaag, Jannie! O, gelukkig. Precies op tijd Jannie, jij bent aan de beurt. Succes! O, gut. Wat moet ik dan doen? Vandaag zoeken wij vijf gele dingen. Maar je moet snel zijn, want het spel is al bijna voorbij. Oke, vijf he? Ik zie een bloem. Die is geel, da's een narcis. Dat is goed! Nog vier! Schiet op, Jannie. Er is weinig tijd. Opschieten! Ja, sorry hoor. Ik was te laat. We hadden afgesproken op Centraal Station en… Schiet nou maar op Jannie. Ehm… oja, geel… zakkie friet. Kuikentje. Stukkie kaas. Allemaal goed!. Je moet er nog eentje. Denk om de tijd! Nou, dat zegt Riet dus ook altijd. Ze zegt altijd: ‘Als Jannie ergens om twee uur moet zijn, gaat ze pas om twee uur weg.’ … Maar dat is echt niet zo. Het gebeurt altijd gewoon. Ik kan er niks aan doen. Maar ja, gelukkig was ik hier dan nu wel net op tijd. Enne.. Dat…. Weet ik niet zo zeker… Je bent weer te laat! Hoezo? Want net waren er nog vijf gele dingen, maar nu zijn het er nog maar vier. Jammer, jammer. Ga maar gauw zitten Jannie. Tot de volgende keer bij Vííííiíííííííínd eeeeerrrrrrr Vijf! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16230538 202.08 791 2020-07-07T22:00:00+00:00 yes no kleur https://schooltv.nl/video-item/kees-ergert-zich-aan-kinderliedjes-te-gast-in-de-boterhamshow 2024-01-04T12:44:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36081.w613.r16-9.e6fbceb.webp Kees ergert zich aan kinderliedjes | Te gast in De Boterhamshow Dames en heren, hij heeft altijd en overal iets op aan te merken, het is nooit goed bij hem, een groot applaus voor Kees Kniesoor! Wat een ontzettend vervelend programma is dit toch. Kees, leuk dat je er bent. Je hebt je weer geërgerd aan iets? Klopt. En waaraan deze keer? Kinderliedjes. Oh. Welk liedje precies? Altijd is Kortjakje ziek. Ik heb me kapot geërgerd. Wat een stom lied. O ja? Dat is mijn favoriet. (ZINGT) Altijd is Kortjakje ziek, midden in de week maar zondags niet. O ja? Wat is dat voor onzin? Pardon? Als je altijd ziek bent, midden in de week ben je altijd ziek, maar zondags niet. Dus maandag dinsdag woensdag donderdag vrijdag en zaterdag ben je ziek, maar zondags niet. Weet je wat je dan hebt? Nou? Aanstelleritus. Dat vervelende vrouwtje is helemaal niet ziek. Kortjakje, als je kijkt: doe effe normaal! Goed... ‘Kortjakje?’ ‘Luilakje’ zul je bedoelen! Wat een niksnut. Oké... Was dat het, Kees? Nee, want waar ik me ook ontzettend aan geërgerd heb, is het liedje ‘hoedje van papier’. Verschrikkelijk! Oh, die vind ik juist heel leuk. Eén twee drie vier, hoedje van hoedje van, één twee drie vier, hoedje van papier. Ja, dat begin gaat nog wel, maar dan komt er totale nonsens: ‘als dat hoedje dan niet past, zet het in de glazen kast’. Wat is daar mis mee? Een hoedje van papier… Een papieren hoedje! Kijk… hier heb ik zo’n hoedje. Als zo’n hoedje niet past, weet je wat ik er dan mee doe? Nou? Dan gooi ik het in de prullenbak. Dan verscheur ik het! Maar dan ga ik het toch niet in een glazen kast zetten. Een hoedje van papier! Doe effe normaal mensen! Het is maar een liedje... Nee, het is maar een hoedje... van papier!! Oké duidelijk. Dank voor dit gesprek, Kees. ‘Ik zag twee beren broodjes smeren’, ook al zoiets. Levensgevaarlijk man! Dan moet je maken dat je wegkomt. Daar moet je niet naar gaan staan kijken. Een beer met een mes! Doe effe normaal mensen!! Tot de volgende keer! Dames en heren, Kees Kniesoor! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16230549 125.68 877 2020-07-08T22:00:00+00:00 yes no liedje boos https://schooltv.nl/video-item/wat-kun-je-doen-tegen-hooikoorts-pollen-vermijden-pilletjes-nemen-of-immunotherapie 2024-01-04T12:44:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36082.w613.r16-9.a8da21c.webp Wat kun je doen tegen hooikoorts? | Pollen vermijden, pilletjes nemen of immunotherapie Aan hooikoorts kan je gelukkig ook zelf veel doen. Toch, moeder Malika? Ja ik heb bijvoorbeeld een app en dan weet ik wat voor dag het is vandaag bijvoorbeeld een goede dag of een slechte dag. En bijvoorbeeld vandaag zijn heel veel gassen. De bolletjes zijn allemaal rood gekleurd en eentje oranje. Niet zo gunstig voor ze. Nee, dat betekent dat er heel veel pollen vandaag in de lucht hangen. En als er dan veel pollen zijn, dan kan je het volgende doen. Ramen en deuren goed gesloten houden. Rooster! Heel goed stofzuigen. Douchen voor het slapen gaan om de pollen eraf te spoelen, die zitten namelijk overal, dus ook in je haar, je wenkbrauwen en zelfs je wimpers. Kleren die je aan hebt gehad niet naast je hoofdkussen leggen. Pascal! Tot uw dienst. Niet in de buurt komen van pas gemaaid gras. Of gewoon lekker naar de zee of naar de bergen gaan, want daar zijn minder pollen. En naast de pilletjes, neusspray en andere medicijnen is er ook nog de zogenaamde immunotherapie. Marieke, hoe werkt dat? Bij immunotherapie geef je een kind wat allergisch is, het stofje waar die allergisch voor is. Bij Mohammed zijn dat bijvoorbeeld de graspollen. En daar dien je een klein beetje van toe. Eerst per week en dan ga je steeds meer meer meer geven dan één keer per maand. En dat moet je wel drie tot vijf jaar blijven doen. En zo kan je lichaam langzaam aan dat stofje wennen, zeg maar. Waardoor het niet meer als vijand gezien wordt? Ja, dat is dan wat er gebeurt. Mohammed, jij krijgt al twee jaar lang immunotherapie, prikken. Eerst wekelijks, nu maandelijks. Hoe is dat voor jou? Het is best wel…in het begin was het heel pijnlijk. Nu is het wel minder. Maar ook daarna kreeg ik best wel heftige reacties, want vroeger was ik benauwd daarna. Maar merk je ook wel verschil dan? Ja, want vroeger had ik heel vaak longontsteking rond deze tijd van het jaar. En nu heb ik dat niet meer eigenlijk. Dus eigenlijk is het best wel heel veel veranderd. Geweldig om te horen. Lekker! Ik hoop dat jij op een dag helemaal van je hooikoorts verlost bent en ik zelf natuurlijk ook. Kan ik eindelijk genieten in een bloeiende wei zonder rode ogen, verstopte neus of niesbuien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16230539 151.274 565 2020-07-02T22:00:00+00:00 yes no hooikoorts allergie https://schooltv.nl/video-item/hoe-groeit-een-avocado-van-pit-tot-vrucht 2024-01-04T12:44:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36094.w613.r16-9.20e0c19.webp Hoe groeit een avocado? | Van pit tot vrucht Niks lekkerder dan verse spullen van de markt. Het komt allemaal uit de buurt van La Paz. Ik vroeg om drie mandarijnen, maar krijg er tien. Dat gebeurt eigenlijk de hele tijd, dat ik zeg nou doe nog maar een paar. En dan krijg ik meteen een hele zak vol. Alles is superlekker, maar mijn favoriet ligt toch echt hier. Kijk eens, die overheerlijke avocado of pasta zoals ze hem hier noemen. Oh, kijk eens wat ik allemaal heb gekocht. Ik kwam hier eigenlijk al voor de avocado's, maar het is een hele goeie marktvrouw, ik heb allemaal andere dingen gekocht, maar hiermee, met de avocado's ga ik aan de slag. Even voor de duidelijkheid; een avocado is fruit, want er zit een dikke pit in. Wat is ie lekker! Die avocado, dat is echt mijn amigo. Heerlijk door de sla. Of je kunt er natuurlijk geweldig lekkere guacamole van maken. Ik ben niet de enige die hem lekker vindt. In Nederland zijn we met z'n allen de afgelopen tien jaar vier keer zoveel avocado's gaan eten. Ze zitten vol vitaminen, vezels en gezonde vetten. Er is alleen wel een nadeel. Ze groeien niet in Nederland. Een avocado moet geïmporteerd worden, zoals dat heet. Gelukkig zijn wij in Bolivia. Want hier groeien ze als rijpe appelen, avocado's aan de bomen. Op naar een avocadoplantage. We rijden naar Caranavi, een stadje vol met avocadoplantages en ik heb afgesproken met Noémi. Ze oogst honderden avocado's per jaar. En dat niet alleen, ze kweekt ook kleine avocadoboompjes. Ze laat graag zien hoe ze dat doet. De eerste stap is dat we zo'n zakje vullen met vruchtbare grond en in dit geval bestaat de vruchtbare grond uit schillen van rijst. Die zie je nog een beetje zitten. En kippenstront. Dat vinden die avocadopitten superlekker! Avocadopitten groot en klein worden nu in deze kleine zakjes geplant. Puntje omhoog en een heel klein beetje uit laten steken. Ongeveer om de dag water geven. Ze beginnen vanzelf te groeien. Hier kan je heel mooi zien dat uit zo'n grote avocadopit een heel klein boompje begint te groeien. Even het onkruid weg. Dat is belangrijk, want alle voedingsstoffen zijn voor avocadoplantje. Noémi is er maar druk mee. Na ongeveer zeven maanden zijn de baby avocadoplantjes echt volwassen geworden en kunnen ze het huis uit. Avocadobomen zoals deze groeien niet in Nederland, want daar is het te koud. Zo'n boompje kan niet tegen temperaturen onder de 10 graden. Nou ja dan zit je in ons land natuurlijk niet goed. En zo ziet een avocadoboompje er na één jaar uit. Je ziet hij is al groot, maar nog steeds te klein voor grote avocado's. Pas na vier jaar kun je je echte rijpe vruchten oogsten. En zo ziet een volwassen avocadoboom er dan uit. Je moet goed kijken, maar hij hangt helemaal vol met avocado's. Ze hebben zich alleen een beetje verdekt opgesteld. Heb je deze al gezien? Ze beginnen klein en worden steeds groter. Aan zo'n volwassen boom kunnen maar liefst 300 avocado's hangen. En als je dan weet dat ze ongeveer een kilo per stuk wegen, praat je dus over 300 kilo aan avocado's. De boom zelf wordt ongeveer 20 meter hoog en dat maakt plukken nog een hele uitdaging. Maar daar hou ik natuurlijk van en gelukkig krijg ik hulp van de zoon van Noémie. Dit is Fernando. Hij kan als geen ander avocado's uit de boom halen. Maar hoe doe je dat? Het stokje van de avocado wat bovenaan zit, dat probeert hij hier in deze kromming te krijgen. En dan is het een ferm rukje. En de avocado valt in het zakje. Ja, kijk eens, hij gaat nu de boom in om de rest van de avocado's te plukken. En ik ga mee. Het wemelt hier van de avocado's. Ze zitten vaak een beetje verscholen onder de bladeren, maar ook hier zie je ze overal zitten. Zwaar joh! Wat een moeite voor een paar avocado is. Maar het is gelukt. Ik voel me ontzettend onhandig met Fernando in de buurt, maar kijk eens. Dit is de oogst en hier kunnen we ongetwijfeld wat lekkers van maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16230550 297.322 2859 2020-07-05T22:00:00+00:00 yes no plantage vrucht https://schooltv.nl/video-item/brandweerpyjama-liedje-uit-sesamstraat 2024-02-01T13:11:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36095.w613.r16-9.13904fe.webp Brandweerpyjama | Liedje uit Sesamstraat In mijn brandweerpyjama Mijn brandweerpyjama Lig ik in mijn bed en wacht En ik luister of ik ergens in de verte Sirenes hoor vannacht Zonder dat ik slaap lig ik te dromen: Zouden ze komen? Straks stopt er een wagen Onder mijn raam Een ladder schuift uit En ze roepen mijn naam ‘Tommie, ga je mee Pak je helm van je kussen We hebben je nodig Om branden te blussen!’ In mijn brandweerpyjama Mijn brandweerpyjama Mag ik met ze mee op pad Met de lange rode ladderwagen Naar de grote brand toe in de stad Dapper klim ik op die trap naar boven Om het vuur te doven En als het gelukt is Uit met de brand Krijg ik een medaille En er staat in de krant: ‘Tommie voorkomt Een verschrikkelijk drama De held van de stad In z’n brandweerpyjama’ In mijn brandweerpyjama Mijn brandweerpyjama Word ik weer naar bed gebracht En de brandweermannen fluisteren Als de ladderwagen wegrijdt in de nacht: ‘Bedankt, dat jij alle vlammen bluste… Welterusten! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16231245 138.133 1520 2020-07-06T22:00:00+00:00 yes no brandweer https://schooltv.nl/video-item/de-optocht-van-pino-liedje-uit-sesamstraat 2024-01-04T12:44:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36096.w613.r16-9.a92a861.webp De optocht van Pino | Liedje uit Sesamstraat Wie loopt er in mijn optocht mee? Wie doet er mee met mij? Dan lopen we gezellig In een hele lange rij Hé Ieniemienie doe je mee? Kom, sluit maar achteraan! Ach Pino, ik heb net beloofd Naar Peetje toe te gaan… Hé Tommie! Tommie! Jij toch wel? Jij loopt toch met me mee? Ik zit zo fijn te kleuren Pino Sorry, maar eh…nee. Nou ja zeg! Wie loopt er in mijn optocht mee? Wie doet er mee met mij? Dan lopen we gezellig In een hele lange rij Hoi Aart ! Kom in mijn optocht Aart! Je hebt het zo geleerd. Nee, Pinjo, ‘k heb met tennissen Mijn enkel geblesseerd. Dag Buurman Baasje! Loopt u mee? Daar wordt u vrolijk van! Met jouw geschreeuw en feestgedruis? Ik was het niet van plan! Nou moe! Wil niemand met mijn optocht mee? Nou, het hoeft ook niet per se Ik loop wel in mijn eentje In mijn eigen optocht mee! Hup Pino! Lalalalalalala Lalalalalala Lalalalalalala Lalalalalalala Hee! Lekker puh! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16231246 112.213 664 2020-07-13T22:00:00+00:00 yes no liedje https://schooltv.nl/video-item/boek-in-beeld-sonny-boy-van-annejet-van-der-zijl 2025-07-01T08:39:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36097.w613.r16-9.69c70d7.webp Sonny Boy van Annejet van der Zijl | Boek in beeld Sonny Boy is het verhaal van Rika en Waldemar, die elkaar ontmoeten in de herfst van 1928. Er bloeit een ongebruikelijke liefde op tussen de moeder van 4 kinderen en de veel jongere zwarte student uit Suriname. Ze krijgen een zoon, Waldy. Het gezin is hecht. Ik lees een stukje: Als in het vroege voorjaar de zon weer wat kracht kreeg en in brede banen door de ramen viel, dan koesterden ze zich als twee katten in het zonlicht en vertelde Waldy’s vader over dat verre Suriname, waar palmbomen groeiden en waar het zo warm was, dat je er iedere dag kon zwemmen. Waldy begreep langzamerhand dat Scheveningen nooit het thuis van zijn vader zou worden, hoe gezellig ze het met z’n drietjes ook hadden. Rika begint een pension aan de kust van Scheveningen, maar alle blije verwachtingen en de sluimerende heimwee naar een andere wereld worden overschaduwd door politieke gebeurtenissen. Hitler komt aan de macht in Duitsland. Dan begint de Tweede Wereldoorlog. Op een dag worden het strand en de duinen door de bezetter tot verboden gebied verklaard. Alles wat ze hebben opgebouwd is in één klap weg. Het is het begin van het einde. Het boek laat je daarna niet meer los. Het laat zien welke enorme gevolgen de geschiedenis heeft voor gewone mensen en de vele foto’s die in het boek zijn afgedrukt schreeuwen je toe: ‘Dit is echt gebeurd. Deze mensen zijn echt’. Sonny Boy is het verslag van een waargebeurd liefdesverhaal met een onbarmhartig einde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16233907 104.853 1746 2020-07-08T10:10:00+00:00 yes no literatuur boek Suriname https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-guacamole-dip-bij-tacos-en-chips 2024-01-04T12:44:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36098.w613.r16-9.5bfc035.webp Hoe maak je guacamole? | Dip bij taco’s en chips Dit is La Isla Popular, misschien wel het populairste programma in Bolivia. Het wordt gepresenteerd door drie presentatoren: Gloria, Julio Cesar en Inez. En wat hebben wij gedaan? We hebben via Facebook contact gelegd met het programma. Uitgelegd dat wij van Het Klokhuis hier zijn, in La Paz. En dat we willen weten hoe je van avocado's de meest fantastische gerechten maakt. En wat denk je? Ze vonden het superleuk om van ons te horen. En morgen ben ik te gast in de studio. Echt waar! Nou, daar zijn we dan in de studio's van RTP, een grote zender in La Paz, een grote zender in Bolivia. Ik heb natuurlijk best veel tv gemaakt, maar moet je zeggen toch best spannend. Nu is het echt bijna zover. Gelukkig is er iemand die me kan helpen met het Spaans. Dit is Wolt. Nederlandse vriend, spreekt supergoed Spaans, woont ook in Bolivia en weet alles van de gebruiken, ook hier. Als ik straks de studio inloop, geef ik ze dan een zoen of? Ja op de wang, op de rechterwang. En dan is het tijd om de messen te slijpen en guacamole te maken. Even tegen Inez zeggen dat ik haar hulpje ben. Guacamole is een saus. Lekker bij bijvoorbeeld taco's, boury, theosoof, chips. Ik beginnen met het uitlepelen van de avocado's en Julio die snijdt de uien. En hij heeft nog een tip: een beetje zout erbij en dan nog tomaat. Een beetje ui erbij. Dit is nogal grof gesneden, maar je kunt natuurlijk thuis ook kleiner snijden. En dan is de guacamole klaar. Zo lekker! Zoveel smaak! Televisieprogramma's in Bolivia zijn ze niet compleet zonder live muziek. Muziek is hier in Bolivia onderdeel van het koken. Gewoon dansen in de keuken. Zelfs de polonaise wordt ingezet. Aan tafel! En dan is het alweer tijd om afscheid te nemen van mijn Boliviaanse vrienden en die overheerlijke avocado. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16233911 183.168 1714 2020-07-08T12:45:22+00:00 yes no vrucht koken https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-het-in-fukushima-leven-in-japan-na-een-kernramp 2024-01-04T12:44:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36099.w613.r16-9.673d139.webp Hoe is het in Fukushima? | Leven in Japan na een kernramp Ik ben in Japan, in de provincie Fukushima. In 2011 is hier een hele heftige kernramp geweest. Daar achter me ligt de kerncentrale, Dai-ichi. Na een zware zeebeving is er een tsunami ontstaan, een vloedgolf die over de centrale heen is gespoeld. De centrale is daarna ontploft. Door de ontploffing zijn er gevaarlijke deeltjes vrijgekomen. Als je langere tijd met die deeltjes in aanraking komt, dan word je ziek. De gevolgen van de ramp zijn enorm. In een gebied vier keer zo groot als Amsterdam moesten alle 170.000 bewoners meteen vertrekken. De vrijgekomen radioactieve deeltjes uit de kerncentrale leveren kankerverwekkende straling. Sommige deeltjes blijven dat honderden jaren doen. Dichterbij dan dit kunnen we niet komen. Je kunt alleen in de buurt komen van de kerncentrale als je daar werkt. Eigenlijk mogen we hier ook helemaal niet zijn, die man wordt heel onrustig, dus ik denk dat we moeten gaan. Op weg naar Tomioka valt het me op dat straten en winkels zijn afgezet. De huizen zijn verlaten en overwoekerd door onkruid. Overal is politie om mensen buiten het gebied te houden. Op deze kaart kun je zien hoe de straling zich verspreid heeft. Hier ligt de kerncentrale, de wind kwam van deze kant en de straling is dus vooral hierheen gewaaid. In dat donkere rode gebied is de straling het krachtigst. Hoe verder je naar buiten gaat, hoe minder sterk die wordt. Na de ramp zijn sommige gebieden schoongemaakt. Die hebben de kleur groen gekregen. In het oranje gebied zijn nog gevaarlijke delen en rood is verboden gebied. En het bizarre is dat er hier midden door Tomioka een grens loopt. Daar is de rode zone, daar kunnen de bewoners de komende 100 jaar niet terugkeren. En hier waar ik loop, dit is een oranje zone. Als ze willen, kunnen ze hier dus weer komen wonen. Heel raar om dit zo te zien. Maar ook de rode zones zijn nog niet opgegeven en worden schoongemaakt. Zodat 't geen 100 jaar meer duurt voordat mensen terug kunnen keren. Radioactieve straling vind je overal. In de natuur komt het voor, bij jou thuis, op straat, echt overal. Over 't algemeen is dat niet eng of gevaarlijk. Eerder normaal omdat 't dan maar zo weinig is. Je kan het meten. De hoeveelheid straling druk je uit in Sievert en meet je met dit apparaatje, een geigerteller. Deze borden kom je overal tegen in dorpen en dus ook langs wegen. Hierop kan je zien hoe sterk de straling is. Het is nu tussen de 0.1 en 3.1 in dit gebied. En daaraan kan je ook zien dat het niet overal hetzelfde is. Volgens de Japanse regering is alles onder de 3.8 veilig. Hier meet ik op dit moment 0.36 microsievert per uur. Valt op zich nog wel mee. Maar ja, als je hier kijkt, er zijn ergere tijden geweest. De straling was hier heel hoog. De mensen zijn gevlucht. De auto's hebben ze achtergelaten en die staan er nu nog steeds. Niemand heeft ze ooit nog opgehaald. Nou, we meten hier hele hoge waardes. 14 microsievert per uur. We zijn vlakbij de kerncentrale. Dit is het hoogste wat we tot nu toe hebben gemeten. Voor de duidelijkheid: Die straling komt niet meer van de kerncentrale, maar die is door de ramp over 't hele gebied verspreid. Dat zit in plantjes, in zand, in bomen. En als er zo'n radioactief deeltje in je komt, bijvoorbeeld via je mond, dan blijft dat in je lichaam stralen. Vandaar dat ik dus ook dit mondkapje op heb. Ik sta hier nu maar eventjes, dan is 't niet zo'n groot probleem. Maar als je hier woont en je wordt elke dag blootgesteld aan die straling, dan is 't niet gezond en wordt het een probleem. We zijn nu in een verlaten school. Dus laten we effe op expeditie gaan. Eens was dit gebouw gevuld met honderden kinderen. Totdat het alarm afgaat en iedereen alles achterlaat, alsof ze morgen terugkomen om hun spullen op te halen. Sinds 2011 is er niemand meer geweest. Dit is het ultieme bewijs. Deze kalender staat nog op de datum van de ramp. 11 maart 2011. En dan ineens hoor ik een muziekje. Dat is de schoolbel die na de ramp nog elke dag aangeeft dat 't pauze is. Ik meet hier 0,1 microsievert per uur. Niet heel gevaarlijk. Dat is ver beneden de norm van 3.8. En hier in de stad Tomioka mogen de mensen ook terugkeren naar hun huizen. Maar jonge gezinnen nemen liever geen enkel risico en komen niet terug. De Japanse regering heeft de afgelopen jaren duizenden mensen ingeschakeld om rond de dorpen en ook in de bossen de bovenste aardlaag weg te scheppen. Want aan de oppervlakte, de bovenste 15 centimeter, is de meeste straling. In al deze zakken zit radioactieve grond. In dit gebied staan wel 9 miljoen van dit soort zakken. Daardoor is 't op die plekken veiliger. Maar dan de volgende vraag: Waar laat je al deze zakken gevuld met radioactieve grond? Daar wordt nog steeds heel hard over nagedacht en aan gewerkt. Ze weten het nog steeds niet helemaal. Als we verder weggaan van de kerncentrale komen we in steden waar het leven gewoon doorgaat. Maar ook hier zijn ouders die zich zorgen maken over het stralingsgevaar. Zij nemen geen enkel risico met hun kinderen en daarom doet ze wekelijks een meting. Ik zie geen kind in de kinderwagen en vraag aan hem wat hij gaat doen. Hij vertelt me dat ze op drie verschillende hoogtes straling meten. Op 10 centimeter voor baby's. Op 50 centimeter voor kinderen en op een meter voor volwassenen. Hij doet dat omdat straling meestal wordt gemeten op een meter boven de grond. Kinderen spelen juist dichtbij de grond, waar de straling het sterkst is. Als ze door het park lopen, zien ze op het scherm een kaart van het park waarbij de hoeveelheid straling op drie verschillende hoogtes is gemeten. Het hoogste dat er gemeten wordt, is 1.2. Volgens de regering is dat veilig. Maar deze ouders vinden het niet veilig. Daarom laat ze hun kinderen hier niet spelen. Omdat sommige ouders buiten spelen voor hun kinderen een te groot risico vinden, zijn er zelfs speciale binnenspeelplaatsen. Nog steeds wordt de fabriek dag en nacht gekoeld met water, anders zou hij weer ontploffen. Ook staat het gebied nog vol zakken vervuilde grond waarvan niemand weet waar die naartoe moeten. Iedereen denkt na over oplossingen. Er wordt onderzoek gedaan. Als er oplossingen gevonden worden, hoeven we misschien geen honderden jaren te wachten voor mensen terug kunnen naar de nu nog vervuilde gebieden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16233913 573.034 3964 2020-07-08T14:52:31+00:00 yes no kerncentrale ramp kernenergie https://schooltv.nl/video-item/hoe-bouw-je-een-maanbasis-een-huis-voor-ruimtereizigers-op-de-maan 2024-01-04T12:44:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36100.w613.r16-9.dbc5d2e.webp Hoe bouw je een maanbasis? | Een huis voor ruimtereizigers op de maan Philipe Schoonejans, één van de leiders van de nieuwe maanmissie. Hoe gaan jullie dat doen? Ja welkom hier. Het is natuurlijk een internationaal project. We doen het samen met de Amerikanen van NASA en de Japanners en de Russen. Het eerste stapje is dit ruimteschip. Het nieuw te bouwen ruimteschip, gemaakt door de Amerikanen en de Europeanen. En dat heet Orion. En hiermee gaan we dus naar de maan vliegen en er kunnen vier mensen in. Het is echt wel een weer een mooier apparaat dan de Apollo waar we destijds mee naar de maan gingen. De eerste vlucht is in 2021, onbemand. De tweede vlucht is met vier mensen erin en die gaat alleen Maar een rondje om de maan. En een derde vlucht gaat de Orion naar een nieuw ruimtestation wat we willen bouwen en wat om de maan moeten gaan cirkelen. Dat heet de Gateway. De Gateway, een nieuw ruimtestation. En daar moeten mensen kunnen wonen en werken voor een paar maanden per jaar. Ze kunnen leren hoe je moet leven in de ruimte en zo ver weg van de aarde en verder weg dan we ooit geweest zijn. Maar het heet ook Gateway, omdat we vandaar willen we gaan naar het oppervlak van de maan. En dan is het dus eigenlijk een soort voorbereiding op het bouwen van een maanbasis. Maar dat is dus een onderzoeks- en ruimte centrum zo ver van de aarde af. Dat is nog nooit eerder gebeurd. Het is gewoon een beetje Star Trek-achtig. Ja dat vinden we ook zo geweldig ja. Wij bouwen voor de Gateway twee stukken. Een is een soort tankstation voor de Gateway. En het andere stuk, dat wordt een woonmodule en dat wordt zoiets als deze hier. Dus in dit soort ruimtes wonen en werken astronauten dus. En dan ook nog gewichtloos. Maar gaan ze dan uiteindelijk ook echt de maan op? Uiteindelijk wel. Maar eerst gaan we als verkenners robots naar de maan sturen. We moeten natuurlijk wel weten hoe het daar is en wat we uiteindelijk moeten gaan doen. Zoals deze. Die staat nu in het testlab van Mars. Maar ja, de maan ziet er eigenlijk net zo uit, maar dan grijs toch? Ja en met wat zand en wat stenen. Verder is natuurlijk helemaal niks. En die karretjes moeten ook een route uitstippelen, want we hebben wel wat beelden van satellieten, maar die zijn helemaal niet zo nauwkeurig. En er kan zomaar ineens in een greppel zitten waar je niet meer door kan. Dus dat karretje moet toch gewoon weten waar gaan wij straks naartoe rijden en ook voor later als er mensen komen. Spannend. Dus dit is een voorbeeld van een maanhuis zoals jullie die willen bouwen. Dan kun je hier slapen en eten. Dit is dan de luchtsluis waar ze om kunnen kleden en een goed pak aan kunnen doen voordat ze naar buiten gaan. Alleen op de maan heb je wel hele dodelijke straling en extreme temperaturen, dus hoe bouw je dan een veilig huis? Je kan bijvoorbeeld een onbemande capsule laten landen. Vandaar uit vorm je dan zo'n koepel en die moet je dan bedekken met een ontzettend dikke laag maanstof. Dan komt er een 3D printer op rupsbanden, die komt eraan. Die zuigt het maanstof op. Dat wordt vermengd met een soort van lijm en dat wordt dan maancement. Er wordt laagje voor laagje hier overheen gezet, zodat je uiteindelijk zo'n dikke laag hebt. En dan zijn die mensen hier binnen voldoende beschermd tegen straling en die temperatuur. Op de maan is natuurlijk geen lucht, maar binnenin die maanwoning gaan we natuurlijk wel lucht maken met meegenomen zuurstof. Er zijn nog wel een aantal problemen op te lossen, onder andere wat te doen met het maanstof. Dit is verschrikkelijk scherp en het tast de ruimtepakken aan en je mag absoluut niet inademen. Het is eigenlijk een soort van glaswol. Ja zo voelt het ook, heel vezelig. Ja maar het heeft ook weer mogelijkheden, want we zitten te kijken of we niet wat maanstof kunnen gebruiken om er brandstof van te maken voor de raketten. En dan zou de maan een soort raketbasis kunnen worden voor de reizen naar Mars. Wauw, dan kunnen we gewoon van de maan naar Mars! Misschien dat jullie dat nog wel mee gaan maken, want het ruimte avontuur van de mens is pas net begonnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16233914 246.314 1085 2020-07-08T22:00:00+00:00 yes no maan ruimtevaart https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-biologische-bestrijding-plaagdieren-bestrijden-met-hun-natuurlijke-vijand 2024-01-04T12:44:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36101.w613.r16-9.60469f8.webp Hoe werkt biologische bestrijding? | Plaagdieren bestrijden met hun natuurlijke vijand Dit zijn de heerlijke paprika's van kweker Danny van der Spek. Deze paprika's zijn bijna klaar om geoogst te worden. De teelt kan hier bijna gewoon het hele jaar doorgaan, omdat de paprika's in een kas geteeld worden. Het klimaat kun je dus helemaal naar je hand zetten. Nederland is goed in glastuinbouw, Ondanks ons koude kikker klimaat kunnen we het hele jaar door genieten van tomaten, komkommers, paprika's en allerlei andere zomergroenten. En omdat we het al zo lang doen, zijn we er ook heel goed in geworden. Vaak wordt er in zo'n kast maar één soort groente geteeld, en dan natuurlijk op grote schaal. Dat is effectief, maar dat brengt ook risico's met zich mee. Want wij zijn namelijk niet de enigen die dol zijn op paprika's. Buiten de kas leven allerlei ziektes, beestjes en schimmels die ook dol zijn op die paprika. Dat is niet erg, want die worden in de natuur zelf ook weer opgegeten. Maar als het verkeerde beestje hier in zijn eentje binnenwandelt en de kweker doet er niks aan, dan kan ie ongestoord zijn gang gaan. Want er zijn hier namelijk geen vijanden en volop voedsel. Dus dan heb je binnen de kortste keren een plaag. Een explosie van schadelijke beestjes. Zo'n plaag, brengt schade toe aan de planten. En als je daar niks tegen doet, dan is binnen no time je hele oogst naar de knoppen. Nou, vroeger zouden ze dan meteen beginnen met bestrijdingsmiddelen spuiten, maar tegenwoordig is daar iets veel slimmers en milieuvriendelijkers voor bedacht. Waarom brengen we geen natuurlijke vijanden de kas in? Dat zijn dieren die net als in de natuur, de plaagdieren het leven moeilijk maken. Nou, en dat werkt, want driekwart van alle glastuinbouwers spuit nauwelijks meer en maakt gebruik van natuurlijke vijanden. Om precies te weten welke beestjes er in welke aantallen in de kas voorkomen, wordt er uitgebreid gemonitord, in de gaten gehouden. En dat gebeurt bijvoorbeeld met dit soort kaartjes. Moet je kijken: er zitten allemaal beestjes op. Die beestjes die komen af op de kleur. Maar er zit ook een bepaalde kleefstof op, waardoor die beestjes erop blijven plakken. Met de speciale app kan de kweker vervolgens heel snel zien hoeveel beestjes er van welke soort op het kaartje zitten. Maar wat zijn voor tuinders nou de twee lastigste plaagdieren en welke vijanden worden daartegen ingezet? Daarvoor gaan wij naar het laboratorium. Hier in dit laboratorium in Berkel en Rodenrijs wordt uitgebreid onderzoek gedaan naar plaagdieren en natuurlijk naar mogelijke natuurlijke vijanden. Hier kunnen we twee mooie voorbeelden laten zien van biologische bestrijding. Dit zijn spintmijten. Het lijkt misschien een onschuldig diertje, maar deze mijten en ook hun larven, de jonkies, die zuigen aan de jonge bladeren van planten om voedingsstoffen binnen te krijgen. Hierdoor krijgen de bladeren gele vlekjes en groeit de plant slecht en soms gaat de plant zelfs dood. Dit is de afdeling zieke planten. Vandaar dat dit hier ook helemaal afgeschermd is. Hier staan een paar mooie voorbeelden. Dat ziet er niet goed uit. De bladeren, die hangen helemaal slap. Je kan er bijna doorheen kijken en dat komt dus door die spintmijt. Als er echt veel spinmijten opzitten, dan komt er bijna een soort wit web over de hele plant heen te hangen, wat die plant echt bedekt. En dan krioelt het echt van de spintmijten. Daar gaat die plant gewoon dood. Je begrijpt, die teler wil die spintmijten echt niet in zijn kas hebben. Gelukkig hebben wij daar de roofmijt. De roofmijt is ongeveer even groot en een beetje bruinig. Hij is blind, maar hij kan wel supergoed ruiken. Hij ruikt waar een blad is aangevreten en kruipt ernaartoe. Ik heb hier een bakje met spintmijten. Dus wat we gaan doen: we gaan er gewoon eens even lekker wat van die roofmijten tussen gooien en kijken wat er gebeurt. Komt die daar nou zo'n spintmijt tegen, dan is die spintmijt de spreekwoordelijke Sjaak. De roofmijt die kruipt er namelijk op en zuigt hem helemaal leeg. En dat doet hij ook met de larven en de eitjes. Die roofmijt die plant zich razendsnel voort, dus die spintmijt is in een mum van tijd verdwenen. Maar hoe krijg je die roofmijten in een kas? Nou, die kun je gewoon kopen in dit flesje en daar is het een soort zaagsel waarin de roofmoorden zich kunnen verstoppen. Zodra dat zaagsel wordt verspreid, dan beginnen de roofmijten te lopen, op zoek naar spintmijt. Dit is een oude bekende. Deze komt ook gewoon in onze eigen achtertuin voor: de bladluis. Leeft van plantensappen, een plant zich razendsnel voort. Kijk, dit is wat bladluis met een plant doet. Moet je kijken. Die hele plant zit helemaal vol. Moet je kijken joh. Dit zijn echt enorme aantallen. Ik krijg er helemaal de kriebels van. Deze plant is binnen een paar dagen helemaal leeggezogen. Dit zijn de natuurlijke vijanden van bladluizen: sluipwespen. Die sluipwespen, die eten de bladluizen niet op, maar prikken er een gaatje in zodat ze daar hun eitjes in kunnen leggen. Die eitjes, die groeien vervolgens verder in de bladluis, totdat er een nieuw sluipwesp uitkomt. Daarna gaat het bladluis dood en blijft er alleen een lege huls achter. Dit zijn nog maar twee voorbeelden van natuurlijke vijanden. Die plaagdieren, die zitten natuurlijk ook niet stil. Regelmatig worden de nieuwe plaagdieren ontdekt, dus ze moeten ook blijven zoeken naar nieuwe natuurlijke vijanden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16233915 381.76 2955 2020-07-08T22:00:00+00:00 yes no tuinbouw insect https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-de-geschiedenis-van-de-zwarte-pieten-discussie 2024-01-04T12:44:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36102.w613.r16-9.28ad5f8.webp EenVandaag in de klas | De geschiedenis van de Zwarte Pieten-discussie De discussies over het uiterlijk van de Pieten bij het Sinterklaasfeest zijn niet iets nieuws. Al sinds de jaren 50 van de vorige eeuw roepen mensen op om de traditie te veranderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16233919 385.4 2122 2020-07-08T22:00:00+00:00 yes no Sinterklaas discriminatie racisme Piet https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-vloggende-kinderen-kinderarbeid 2024-01-16T16:24:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36103.w613.r16-9.f5bfae9.webp EenVandaag in de klas | Vloggende kinderen, kinderarbeid? Vlogs met kinderen zijn erg populair bij kijkers op YouTube. Onschuldige filmpjes over alledaagse dingen. Maar is het wel zo onschuldig, of is dit eigenlijk kinderarbeid? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16233921 320.88 2839 2020-07-08T22:00:00+00:00 yes no vloggen privacy kinderarbeid YouTube https://schooltv.nl/video-item/een-baby-is-klant-voor-de-band-de-boterhamband 2024-01-04T12:44:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36104.w613.r16-9.5a40702.webp Een baby is klant voor de band | De Boterhamband En wie is vandaag de klant voor de band? Niet u, niet u, maarrrrr… U! Eh… ik weet niet of dit helemaal de bedoeling is. Berny! Wat moeten we nu? Regels zijn rules. De spot stond op haar. (MURMELT) MET SPEEN IN MOND! Oké, dan moet het maar. Hoe heet jij? Eh… lastig dit. (MURMELT) Hoe heet jij? (MURMELT) Speen! Eh ja, dit is een speen. Maar hoe heet jij? Pappa! Nee, ik bén je pappa niet! (ZUCHT) Mamma! Nee, ik bedoel: hoe heet jij! Poes! Aaaaghhhhh…Neeeeeee! Ach... Wat een schatje zeg. Wacht maar. Ik help haar wel een beetje. Kom maar mee, sweetheart, this way.. Tjonge..Kansloos dit! Een baby kan natuurlijk nooit onthouden welke vier dingen hier straks voorbij komen. Maar goed, regels zijn rules. Een kwast…, verf … Een kwast.. Hier, kijk, een schildersezel… een schildersezel… Look…verf Verf… Een glas water...O dear, stay here. Een glas water. Nou.. Dat waren ze! Ik weet het niet, hoor. Nou, vertel het maar: wat heb je gezien, Baby? (MURMELT) Poes! Ja, dat is een poes, maar wat heb je gezien? Mamma? …. Pappa? Nee, nee, nee… dat is allemaal niet goed. Mamma, pappa, poes… mamma, poes, pappa, …. Speen! Goed idee! Mmmmmm! Zo. Dit was de Boterhamband. Die vandaag verloren werd door, heel gek: een baby! Opper, Look! Look, ik bedoel: kijk! My painting. Mijn schilderij! (MURMELT) Mamma, pappa, speen, poes! Eh ja. Nou ja,… (GELUID SPEEN UIT MOND) Mamma, pappa, speen, poes! He ja, dat is goed .Met een beetje hulp van Berny is het inderdaad een tekening van een mamma, een pappa, een speen en een poes! Vooruit, ik reken het goed! Ik zei toch dat ik haar een beetje zou helpen! Dit was de Boterhamband die vandaag gewonnen werd door, heel gek: een baby! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16233924 160.92 1175 2020-07-12T22:00:00+00:00 yes no baby geheugen https://schooltv.nl/video-item/bever-en-boom-gedichtje-van-nico-de-neushoorn 2024-01-04T12:44:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36105.w613.r16-9.94db2fd.webp Bever en boom | Gedichtje van Nico de Neushoorn En u heeft hem allang gezien natuurlijk, onze huisdichter Nico de Neushoorn met zijn trouwe assistent Stella! Nico, waar gaat je gedicht vandaag over? Over… een bever en een boom…. De… bever en de… boom. (KUCHT) De bever is aan ’t klagen De dikke boom vindt hij maar stom De bever knaagt al dagen Maar de boom valt nog niet om (APPLAUS) Yes! Bravo! Dankuwel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234744 62.84 1038 2020-07-13T22:00:00+00:00 yes no gedicht https://schooltv.nl/video-item/vindt-gloria-victoria-vijf-oranje-dingen-vind-er-vijf 2024-01-04T12:44:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36106.w613.r16-9.1c4b732.webp Vindt Gloria Victoria vijf oranje dingen? | Vind er vijf Daar is onze kandidaat van vandaag. Wie bent u precies? Gloria Victoria. Een geboren winnares, want ik win altijd alles! Dat kan wel zijn Gloria Victoria, maar vandaag is moeilijker dan ooit! Maakt mij niks uit. Thuis weet ik het ook altijd. Zo te zien is het cijfer vijf oranje, dus zoeken we vijf oranje dingen. Ja, zo makkelijk is het. Kom maar op. Eh ja… Maar… vandaag zoeken wij vijf dingen die in het echt oranje zijn. Echt oranje ja. Dat snap ik best. Kom nou maar op met die plaatjes. Welke vijf dingen zijn er in het echt oranje? Vííííííííínd eeeeeerrrr Vijf! Daar komen ze ! En de laatste.. Nou, dat is wel heel erg makkelijk, zeg. Een olifant. Dat is niet helemaal goed Gloria Victoria… En een banaan! Die is ook oranje! Je begrijpt het niet helemaal, geloof ik. We zoeken… Een sneeuwpop. Ja die is ook oranje. Toch? Wat is er toch met die zoemer? Dat komt omdat je verkeerde antwoorden geeft, Gloria. We zoeken nu dingen die in het echt oranje zijn. En een olifant is in het echt niet oranje, maar…. Grijs! Dat weet ik heus wel. En in het echt is een banaan … Geel! En een sneeuwpop is wit in het echt! Maar welke dingen zijn in het echt oranje ? Dat is de vraag. O, je bedoelt die sinaasappel, die pompoen, dat basketbal en die goudvis? Eh ja, dat is allemaal goed. Deze dingen zijn in het echt allemaal oranje. Zeg dat dan meteen. Nu heb ik zeker nog maar heel weinig tijd voor die laatste? Ik heb het meteen gezegd: welke dingen zijn in het echt oranje? Het zal toch niet gebeuren dat ik het spelletje verlies hè? Nou, jawel Gloria Victoria. Want net waren er nog vijf oranje dingen. Maar nu niet meer! Jammer, jammer jammer. Tot de volgende keer bij Vííííííííínd eeerrrrr Vijf! Helaas… Nou… jammer hoor.. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234748 117.44 685 2020-07-14T22:00:00+00:00 yes no oranje kleur https://schooltv.nl/video-item/het-geheugen-van-een-goudvis-te-gast-in-de-boterhamshow 2024-01-04T12:44:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36107.w613.r16-9.da8637d.webp Het geheugen van een goudvis | Te gast in De Boterhamshow Ja. En dan is het nu tijd voor onze volgende twee gasten. Geef ze een heel hartelijk applaus; Lex Goudvis en Olivier Olifant! Lex, vertel, waarom ben jij hier? Nou, dat zal ik je eens even haarfijn uitleggen… Kijk, het is… eh…uhm.. Je wilt bewijzen dat het onzin is dat goudvissen een geheugen hebben van maar drie seconden. Oh. Ja. Ik wil bewijzen dat het onzin is dat goudvissen een geheugen hebben van maar drie seconden! Hee, en hoe ga je dat bewijzen? Wat? Dat het onzin is dat goudvissen een geheugen van maar drie seconden hebben! Dat ga ik bewijzen door ehm… eh… Een potje memory. Ooh, ja Juist. Ja! Door een potje me-mo-ry. Nou, wat een goed idee! Ik zou zeggen, laten we beginnen!! Oeh. Vier plaatjes, één tot en met vier. Een boom, een kat, een koekenpan en een aardbei. Onthoud ze goed, Lex. Hum Ja. Zo, daar gaan ze. Nou ik hoop dat je goed hebt opgelet. Hier komt het eerste plaatje! Ja, dat is een aardbei. Ja. Maar achter welk nummer zat de aardbei? Oh, het, het nummer? … eehm…. Drie? Nee. Plaatje vier was het. Plaatje vier! Plaatje vier? Dat is.. Ja dat is goed! De volgende! Een koekepan. Plaatje twee! Nee. De koekenpan was plaatje drie. Ehm..eh..ehm.. Plaatje drie! Plaatje drie? Dat is weer goed! Je gaat heel lekker, Lex. Nog maar twee te gaan! Een boom. Nou, plaatje twee! Boom zat achter plaatje 1. Oh ja, ja, ja... LUID Plaatje 1! Plaatje één. KUCHT VERDOEZELEND Plaatje 1. Dat is… Ja, dat is goed! Je hebt nog geen een fout gemaakt en de laatste is?! Eeehhh…ehm, dat…ehmm De kat! Oh, ja, ja! Ja! (APPLAUS) Zeg, wat win ik eigenlijk? Nou, je wint niks maar je hebt bewezen wat je wilde bewijzen. Wat dan? Dat het onzin is dat goudvissen een geheugen van maar drie seconden hebben! Nou, inderdaad ja, wie zegt dat?! Zeg moet ik soms een potje memory spelen? Nou, kom Lex we gaan. Het is mooi geweest. Je kunt als goudvis maar beter een olifant als beste vriend hebben. Lex Goudvis en Olivier Olifant! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234749 150.36 1072 2020-07-15T22:00:00+00:00 yes no vis geheugen https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-natuurlijk-waterfilter-van-slootwater-drinkwater-maken 2024-01-04T12:44:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36108.w613.r16-9.834ed42.webp Hoe maak je een natuurlijk waterfilter? | Van slootwater drinkwater maken Oké, we gaan nu een natuurlijk waterfilter maken en daarvoor hebben we water nodig en dat gaan we hier uit het meertje halen. Het ziet er nog heel troebel uit. Er zit van alles in, zelfs beestjes, dus ben benieuwd. Nou dan gaan we nu eerst de spullen verzamelen voor het filteren mos, zand en houtskool. Zand? Check en dan nu mos. Gewoon grijpen. Een mooi laagje. Ik heb hier ook nog houtskool gehaald van het kampvuur en dat kan je gewoon uit het vuur halen. Zorg wel dat je al dan niet brandt en dat kan je dan fijn fijngemalen met een stok. Nu gaan we de filter zelf maken en daarvoor moeten we de bodem uit de fles snijden. Helemaal goed, we beginnen eerst met een klein laagje mos en dat mos doen we erin, zodat het houtskool wat er bovenop komt er niet uit gaat vallen. Dan kan je de volgende stap is een laagje houtskool houtskool doen erin, omdat die de chemische stofjes als die in het meertje zitten eruit halen. Een laagje. Ja mag wel meer. Bovenop een laag mos en dat mag nog wat meer. Het ziet er wel mooi uit met al die laagjes zo. Het water erin en de binnenkern eronder. Het is nu al schoner! Jazeker, maar het is nog niet klaar, want eerst moet de filter nog schoongemaakt worden, dus dat moet even doorspoelen en daarna kunnen we echt het water gaan filteren. Maar je ziet al dat het nu al werkt, maar dit doe je dus een paar keer. Een paar keer ja. Nou het is nu goed gefilterd. Zit er ook echt een stuk schoner uit, dan kan je nu eens gewoon drinken. Nee, dat nog niet. Je moet dat namelijk ook altijd eerst nog even koken. En dat doen we om alle bacteriën te doden. En in regel is het drie minuten. En wij doen altijd zeven minuten. Want dan weten we zeker dat het goed is. Dus filteren, maar ook heel belangrijk goed koken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16233916 124.885 3961 2020-07-09T22:00:00+00:00 yes no survival filter https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-filmdecor-gebouwd-een-oude-stad-nagemaakt 2024-01-10T15:35:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36109.w613.r16-9.2c8fb6b.webp Hoe wordt een filmdecor gebouwd? | Een oude stad nagemaakt Als je een speelfilm wilt maken die zich afspeelt in de Middeleeuwen, dan kun je niet zomaar met acteurs de straat op gaan. Zelfs niet als je gaat filmen op een plek waar de gebouwen er in principe oud genoeg uitzien. Want dan zie je nog steeds aan alles dat dit niet de Middeleeuwen om zijn. Overal is elektrisch licht en elektriciteit was er in de middeleeuwen nog niet. Er zijn moderne winkels, fietsen, trams, verkeersborden, mobiele telefoons en auto's in plaats van paarden. Allemaal dingen die er toen nog niet waren. Al kun je wel drie weken lang een straat afzetten en alles weghalen wat er vroeger nog niet was. Maar dat zorgt voor verkeersproblemen. En dan moet je zo veel aan het straatbeeld veranderen dat dat meestal niet lukt. Als je het echt goed wil doen, dan moeten de mensen zelfs in hun eigen huis spullen van de vensterbank weghalen. En die hebben daar niet altijd zin in. Echt alles weghalen, dat is zo'n dure en ingewikkelde operatie. Daar wordt meestal niet voor gekozen. Ook kun je voor een groen scherm filmen en het groen dan later met de computer invullen met middeleeuwse huizen. Maar je bewegingsruimte is dan wel wat beperkt. En als de camera beweegt, dan zal de achtergrond precies gelijk mee moeten bewegen. Het ziet er niet uit. Allemaal computerwerk. Heel tijdrovend en het kost dus ook heel veel geld. Om toch een historische film te kunnen maken is er nog een derde mogelijkheid, namelijk: je bouwt gewoon een hele middeleeuwse stad na. In dit geval Antwerpen in 1521. Oké, oké, dat doe je ook niet even in de dag. Maar het heeft wel veel voordelen. Zie jij straatverlichting? Neon-reclame? Rondrijdende auto's? Nee, van die moderne dingen heb je hier geen last. Dus je hoeft niet een halve stad plat te leggen om toch te kunnen filmen. Geweldig. In zo'n nagebouwde stad kun je vrij bewegen en filmen zonder dat je na hoeft te denken of de achtergrond om na te maken is met de computer. Maar moet je even kijken, dit is allemaal décor. Dit zijn ze speciaal voor de film aan het bouwen. Kurt, jij bent production designer, jij ontwerpt filmsets. En wat zijn hier nu precies aan het bouwen? Ja, klopt. Wij zijn nu een filmset aan het bouwen, voor een nieuwe film van Dennis Bots, Storm. Het is een actie jeugd thriller die zich afspeelt in Antwerpen 1520. De film vertelt het verhaal van de twaalfjarige jongen Storm Voeten, de zoon van een drukker. Zijn vader wordt betrapt door de inquisitie; de rechtbank van de katholieke kerk, tijdens het drukken van een verboden brief en vervolgens veroordeeld tot de dood op de brandstapel. Storm doet er alles aan om dat te voorkomen. Jullie zijn volop bezig met het nabouwen van een middeleeuwse stad en dat zien we echt super vet uit. Maar zo'n project waarbij je hele huizen nabouwt is toch veel kostbaarder dan het aanpassen van al bestaande middeleeuwse huizen. Maar het zijn geen echte huizen, het zijn enkel maar de voorgevels. Erachter is niks eigenlijk. Kijk maar. Dit is dan een voorbeeld, hier zitten nog geen ramen in. Als je hierachter kijkt zie je zelfs de achterkant van de andere huizen ginder. Het is allemaal gewoon hout. Als je erop klopt, hoor je piepschuim. En de bakstenen zijn gewoon allemaal plastic vellen. Die worden hier op de houten platen gemaakt. En dan beginnen de schilders die allemaal in verschillende laagjes te schilderen, zodat het net echt lijkt. Allemaal plastic. Hoe begin je nou als je een opdracht krijgt om een stad na te bouwen voor een film? Of je nu het Amsterdam van de 25e eeuw moet creëren of Antwerpen in de 15de eeuw. Alles begint bij het script. Je leest het script en er duikt een sfeer in je op. Vervolgens ga je die sfeer proberen te vertalen naar een decor. En dan begin je eigenlijk allemaal plaatjes te verzamelen. En zo stel je een heel moodboard samen eigenlijk. Dit is ons moodboard, het is een wand en ik heb eigenlijk allemaal foto's en plaatjes verzameld van het internet. En dit moet eigenlijk zo'n beetje de sfeer van de film bepalen. Soms haal ik het van van pentekeningen, schilderijen, maar ik heb ook wel inspiratie gehaald dat uit games. Uit games? Ja. Eerst wordt een 3D computertekening gemaakt en dan daarna worden dan weer technische tekeningen gemaakt, zodat de bouwers ook weten wat ze allemaal moeten gaan bouwen. Op basis hiervan wordt uiteindelijk een huis gebouwd. Ja. Hier komen op de plek waar een middeleeuwse stad wordt nagebouwd. Hier zie je de bouwvakkers, de decorbouwers bezig met de middeleeuwse huisjes. Als je ervoor gekozen om de middeleeuwen na te bouwen, dan moet je er natuurlijk wel voor zorgen dat het er realistisch, echt uitziet. Jij bent decor-schilder. Hoe zorg je er dan voor dat nieuwe materialen er toch als oud uit gaan zien? Wij gebruiken daar eigenlijk heel veel verschillende technieken voor, ook heel veel verschillende materialen. En de naam die we daarvoor gebruiken is eigenlijk patineren. En dat wil zeggen eigenlijk om nieuwe dingen oud te maken. Wat gebeurt hier precies? Dit is een volledig nieuw gebouw in nieuw hout. We maken dan eerst eigenlijk het huis helemaal kapot. Als je wil, mag je altijd eens proberen. Wees voorzichtig. Er werd heel veel ijzer gebruikt in de middeleeuwen, die scharnieren bijvoorbeeld, maar die zijn eigenlijk gewoon in hout gemaakt. Dit is hout. Dit is hout. Dus met deze patineertechniek hebben we het gemaakt alsof het echt oud verroest metaal ijzer lijkt. Oke jij gaat mij laten zien hoe je van dit hout, metaal kunt maken. Zo, roestig metaal. En het resultaat? We hadden hout en dat is geworden: tadaa! Dit lijkt toch op metaal? Nou Inge, dit is echt gepatineerd. Dit is helemaal af en oud gemaakt, toch? Ja. En dat mos, halen jullie dat uit de natuur en dat leg je er dan ook op? Nee, dit wordt ook eigenlijk gewoon zelf gemaakt. En dat is ook weer een heel leuk deel van ons werk. Wat een heerlijk vak heb jij. Niet alleen het decor moet oud zijn. Voor een Middeleeuwse film, heb je ook middeleeuwse spullen nodig. Er ligt hier al heel wat. Maar dit is nog niet de helft. Voor de drukkerij hebben we deze beugel nodig. En daar gaan we dit mooie bord aan hangen. Dan weet iedereen dat het een drukkerij wordt. Deze kar gaan we ook in de straat zetten, dus we leggen het gewoon in de kar. Zo! Hoe deden ze dat toen he? Nou en nu goed opletten of je deze spullen, deze rekwisieten in de film terugziet. Hierzo? De kar staat, de borden worden opgehangen. Wat was nou de grootste uitdaging van het hele decor? Alle dingen die we zo in de hoogte gedaan hebben, was wel een uitdaging. Als je die toren daar neemt, die is bijna negen meter hoog. Die hebben we met een kraan helemaal op elkaar gezet. Dat zijn wel spannende dingen. Allemaal gelukt. Het ziet er goed uit. Let's shoot! Hier, in deze straat zal Storm straks rennen. En jij bent Storm he? Ja dat ben ik. Helpt dit jou nou bij je spel dat het er zeg maar zo uitziet? Voor mij echt enorm, want het ziet er allemaal heel Middeleeuws uit en ze zijn hier superlang mee bezig geweest. Alsof je terug bent in de tijd. Ja. Na al het werk van Kurt en Inge, de decorbouwers, de schilders en al die andere crewleden waan je je werkelijk terug in de middeleeuwen. Hun werk zorgt ervoor dat dit kale industrieterrein in de haven van Antwerpen er in de bioscoop uiteindelijk zo uit komt te zien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16233917 544.362 1649 2020-07-09T22:00:00+00:00 yes no decor film https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-toetjes-gemaakt-een-nieuw-toetje-ontwerpen 2024-01-04T12:44:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36110.w613.r16-9.72c6861.webp Hoe worden toetjes gemaakt? | Een nieuw toetje ontwerpen Die toetjes uit de supermarkt worden onder andere hier gemaakt. Dit is het toetjeslab van een grote zuivelfabriek. En Eline, die is nu bezig met een recept voor militants, toch? Maar hoe begin je daar eigenlijk mee? We beginnen eigenlijk heel simpel. We beginnen met een idee. Dat kan een idee zijn, naar wat we zelf in ons hoofd hebben. Dat kan ook komen van producten uit de supermarkt. Die je eigenlijk hier hebt staan. Want ik zie koekjes en fruit en een stukje chocolade of karamel. Soms gaan we werken met alleen de smaak. Bijvoorbeeld bosvruchten, caramel, vanille. En dan gaan we samenzitten met ons toetjesteam. Met een heel toetjesteam. En dan variaties daarin maken. Luchtig toetje, een klassieke dril-pudding, met een saus bijvoorbeeld. Dat is wel wat mooie effect. Heerlijk! Willen we daar stukjes in. Dus al die verschillende toetjes, die worden allemaal hier bedacht. Maar hoe worden ze dan precies gemaakt? Waar we mee beginnen is natuurlijk de melk. Daar gaat bij: suiker, bindmiddel om het tot een mooi geheel te maken. En aan de hand van of het een dril-pudding wordt, of een luchtige pudding, stoppen we er zetmeel in of opklopmiddel. De zetmeel gebruiken we voor de dril pudding. En dat geeft wat extra mondgevoel. Ja daar wordt de pudding zo lekker soepel en zacht van, toch? Of wat opklopmiddel; voor een luchtige pudding. Dit is dan de basis voor de pudding. Dit is de basis. In het laboratorium wordt dan die bak met melk en al die ingrediënten verhit naar 85 graden. En als het 85 graden is, dan wordt die melk gepasteuriseerd. Daar zijn alle bacteriën dood. Eline, wat ga je nu toevoegen? Na het verhitten kunnen we de aroma's en kleurstoffen toevoegen. Dus dan ga je eigenlijk de smaak maken? Dit is dus hoe het er uitziet als het afgekoeld is? Klopt. Zoals je ziet is ie nog niet luchtig. We gaan hem dus eerst opkloppen met deze mixer. Met slagroom is het zo dat als je dat opklopt dan gaat op een gegeven moment de lucht eruit. Maar dit toetje wordt luchtig en het blijft ook luchtig. Hoe doe je dat nou? We hebben er dus opklop middel inzetten. Dat vormt eigenlijk een soort van beschermend laagje om de luchtbelletjes heen, waardoor ze eigenlijk niet kapot gaan. Nu hebben we dus een lekkere, luchtige pudding geklopt. Wat gaat er nu gebeuren? We kunnen deze basis ook gebruiken om nog andere ingrediënten toe te voegen, zoals stukjes fruit. Een lekker stukje chocolade. Dan wordt het dus zoiets. Heb je een luchtige pudding met daarin een stukje chocola? Of zoals deze stukjes fruit. En alleen de lekkerste recepturen, Die worden bij ons in de fabriek gemaakt. En dan komen ze in de supermarkt te liggen en dan kan heel Nederland die nieuwe recepten proeven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16233918 178.794 1294 2020-07-12T22:00:00+00:00 yes no toetje zuivel https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-voedselbos-vrije-landbouw-middenin-de-natuur 2024-01-04T12:44:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36111.w613.r16-9.789f4c0.webp Wat is een voedselbos? | Vrije landbouw middenin de natuur Dit is een heel bijzonder boerenbedrijf op pakweg twee en een halve hectare groeien hier meer dan 350 verschillende soorten planten. En die planten staan hier allemaal met maar één reden: ze leveren allemaal iets eetbaars op. Ik ben nog niet binnen of kijk hier, meteen iets eetbaars. Dit is rimpel roos. Superlekker en dit hier, een rozenbottel moet nog wel even rijpen. En zo staat het hele bos vol met eetbare planten, noten, bladeren en wortels. Je kunt het zo gek niet verzinnen of je kunt het in je mond steken. Dit is een voedsel bos. Dit is het boerenland van de luiste boer van Nederland. Hij hoeft niet te zaaien, hoeft niet te ploegen, hoeft niet te spuiten, hoeft niet te sproeien. Hij moet alleen goed nadenken over welke planten en welke bomen die neerzet. En dan is het wachten op wat de natuur hem geeft. Oh ja, wat hij natuurlijk ook nog moet doen is af en toe oogsten. Ja, je kunt hier van de vloer eten hoor. Dit zijn wispels, maar die zijn nog lang niet rijp. Daar moeten we echt op wachten. Ze worden heel zacht. En die smaken naar appelmoes met kaneel. Lekker. Laten we nog even hangen. En hier achter de mispel komen we bij de zwarte bessen. Ja die ken ik ook wel. En weetje, die worden ook gebruikt om cassis van te maken. Hou ik van. Ze zijn nou echt rijp. Overal waar je kijkt staat eigenlijk iets eetbaars. Ja grappig he? En door het jaar heen andere dingen. En ja, deze zijn mooi, maar te hard, nog niet rijp. Maar hier staat meteen een andere pruim. Die wordt geel. En daar vallen ze van zichzelf. En dan zijn ze rijp. Dus daar kunnen we wat proeven. En dit is de kroosjespruim. Ze zijn rijp, ze zijn sappig. Wouter, jij bent dus eigenlijk die luie boer waar ik het over had. Maar is het zo makkelijk? Als je het geduld hebt om de natuur het werk te laten doen, dan gaat het heel makkelijk. Ja, maar ik doe alsof het makkelijk is, maar ondertussen ben je er wel bijna dag en nacht mee bezig. Ja met genieten, met oogsten. Maar niet met ploegen. Niet met zaaien. Niet met spitten. Niet met spuiten, niet met mesten. Een voedselbos is als een bos. De natuur zorgt voor alles. Als iemand hier langs loopt of langs fietst, zou je kunnen denken. Ja, dit is gewoon per toeval ontstaan. Maar zo is het niet. Daar zit eigenlijk iets heel slims achter. Ja er zit een plan achter. Wouter de Boer Hier wil een biotoop creëren. Dat is een plek waar planten en dieren samen kunnen leven. Dat lukt je niet als je alleen maar hoge bomen neerzet. Die houden al het zonlicht tegen en dan groeit er op de bodem niks. Dat lukt ook niet als je alleen maar struiken neerzet. Dan groeien er geen jonge boompjes. Om alle soorten aan bod te laten komen, heeft Wouter een voedselbos bedacht met wel zeven verschillende lagen. Die lagen zijn superbelangrijk. Wat je hier eigenlijk ziet is een oplopende rand. En als de zon schijnt, dan heeft iedereen hier een balkonnetje op het zuiden. Dus hier staat vijg, amandel en abrikoos. Die produceren goed en geven veel fruit als ze dat balkonnetje op het zuiden hebben. Maar daarachter is schaduw. En daar zijn weer anderen die daarvan houden. Het is eigenlijk maar een heel jong bos, ook al bestaat het al tien jaar. Ja, tien jaar. Soms voelen je je al oud als je tien jaar bent. Maar een bos is pas oud als het vijfhonderd jaar oud is en dus groeit het nog door. Het wordt alsmaar hoger en voller en geeft ook ieder jaar meer oogst. Deze boom is de tamme kastanje. Je ziet hier de noten groeien. Die zijn in oktober dik. Ik zit wat in een enorme boom, is nog maar een jonkie. Is lekker om te poffen. Lekker in jam. Lekker als meel voor pannenkoeken. Maar die kastanjes staan er niet alleen, er staat ook framboos, kruisbes. Dus daar is je totaalsysteem. Je hebt heel veel verschillende soorten. Maar waarom heb je niet zoals heel veel boeren gewoon één gewas en kies je voor mais of voor granen of voor bloemkolen? Lijkt me een beetje saai denk ik. Maar het is eigenlijk ook niet hoe de natuur functioneer. In de natuur horen soorten elkaar te ondersteunen en samen een sterker geheel te worden. En als je maar één soort hebt staan, dan nodig je een plaag uit. Heb je heel snel last van rupsen, van slakken. Dan moet er gif gespoten worden en moet je dit corrigeren op het systeem. Terwijl hier kies je voor die variatie. En dat maakt het systeem sterker en hoeven wij niks te doen, want systeem zorgt zelf voor die balans. Dus één soort gewas; aardappels, dat is gewoon niks voor jou. Nee, maar eigenlijk ook niet voor de bodem, niet voor de natuur. Het is ook een beetje saai, alleen maar aardappelen. Zijn voedselbossen de toekomst? Dat verwacht ik wel. Want als je kijkt hoe de landbouw nou nu in elkaar steekt met al die monoculturen. Daardoor zijn de insecten het landschap verdwenen. Hebben veel minder vogels. Maar ook boeren hebben het moeilijk. Moeten betalen voor bestrijdingsmiddelen, voor kunstmest. In het voedselbos groeit je productie vanzelf. Je krijgt volop oogst en de natuur keert terug. Alle vogels en insecten hebben hier weer een plekje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234750 313.13 1890 2020-07-12T22:00:00+00:00 yes no boer landbouw https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-tegels-gemaakt-van-klei-tot-glanzende-wandtegel 2024-01-04T12:44:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36112.w613.r16-9.cff44a5.webp Hoe worden tegels gemaakt? | Van klei naar glanzende wandtegel Er is maar één fabriek in Nederland waar ze op grote schaal wandtegels maken. Hier in Maastricht. Hier maken ze iedere dag genoeg wandtegels voor zo'n 1125 badkamers, van grondstof tot. De belangrijkste grondstof is klei. En zo komt het hier binnen vanuit Duitsland. Het lijkt nu gewoon aarde omdat het water er al een beetje uitgehaald is, maar als je erin knijpt is wel een beetje vettig. Dit is trouwens vrij grove klei die wordt gemengd met een hele fijne, lichte klei. En dan worden er nog ingrediënten aan toegevoegd om de eigenschappen van de klei precies goed te krijgen. Zand, mergel, veldspaat. Nou zijn deze kogels aan de beurt. Al die ingrediënten moeten samen helemaal fijngemalen worden tot één dikke pap, smurrie. Dat wrijven en malen gebeurt in deze enorme molens en kuipen. Er wordt water toegevoegd en de bewegende kogels doen de rest. Alles wat tussen de kogels komt, wordt fijngemalen. De smurrie verdwijnt hier in een grote voorraadkelder en wordt daar voortdurend in beweging gehouden, zodat het vloeibaar blijft. En dit is dan de basis voor de tegels. Goed gemalen. Alle ingrediënten gemengd. Dit is natuurlijk wel veel te nat, dus je vraagt je wel af hoe ze hier straks een tegel van gaan maken. De smurrie wordt hier in deze tank met een hele grote tuinslang onder hoge druk door dit soort gaatjes omhoog gesproeid. Boven in deze toren zitten branders die de smurrie zo heet maken dat het water eruit verdampt. Dit is dus een droogtoren voor smurrie. En wat je overhoudt is eigenlijk een soort poeder, granulaat noemen ze dat. Dit is dan de echte grondstof voor de tegels. Het lijkt niet op klei, maar dat is het wel. Hiermee kan straks gebakken worden. Met een enorme pers wordt het granulaten onder hoge druk in een kegelvorm en op elke vierkante centimeter, drukt wel 240 kilo. Omdat er nog steeds een beetje vocht in het klei-poeder zit, blijft het aan elkaar plakken en krijg je dus vanzelf een tegelvorm. Het ziet er zo al wel uit als een prachtige tegel, maar je kan hem gewoon nog met je handen breken. Ze moeten nog even drogen en dan gaan ze voor de eerste keer de oven in om echt hard te worden. Dit is niks. Dit is de ingang van de oven, een hele lange tunnel en daar binnen is er wel 1150°C. Via deze rollen worden de tegels dan heel langzaam naar de overkant getransporteerd. Wat er uit de oven komt, is keihard geworden. Dit is de basis van de wandtegels en je noemt het een biscuit. En hierop komt dan nog het glazuur. De gladde bovenkant. De biscuits worden afgekoeld en dan gaan ze straks naar de volgende handeling: het glazuren. Dit is de basis van het glazuur. Gemalen glas. En die glazuur laag bestaat, is voor het grootste gedeelte uit glas. Hier in deze draaiende ketels wordt het glazuur gemengd en het pigment met het gemalen glas fijn gewreven door, daar zijn ze weer: de kogels. Dit papje is dus glazuur. De biscuits worden eerst nat gesproeid, zodat het glazuur goed hecht. Daarna wordt het glazuur met een waterval op de tegel aangebracht en dan gaat ie weer de oven in. Een half uurtje op 1100 graden. Zo ging de tegel de oven in en zo komt ie eruit: een mooie tegel met een keiharde glazuur. Iedere tegel apart wordt gecontroleerd voordat ie de fabriek uit gaat. Met een soort elektronisch oog worden foto's gemaakt en zo checken ze dan of elke tegel wel echt helemaal glad is. Als er dan een afwijking is, bijvoorbeeld een bobbeltje of een barstje. Dat kan heel klein zijn. Dan wordt ie eruit gegooid, gemalen en weer gerecycled in de fabriek. Eén doosje wandtegels. Kan ik eindelijk mijn muurtje afmaken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234753 369.728 1256 2020-07-13T22:00:00+00:00 yes no tegel fabriek https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-patissier-maker-van-de-meest-bijzondere-toetjes 2024-01-04T12:44:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36113.w613.r16-9.0702e64.webp Wat doet een patissier? | Maker van de meest bijzondere toetjes Oh dat proef je! Jeroen, jij bent top-patissier. Jij maakt toetjes. Ja in de culinaire wereld noemen we dat nagerechten. Heel vroeger noemen ze dat toe-spijs. Daar komt ook het woord toetje, van het laatste gerecht. Het is het laatste gerecht, ook wel een beetje het feestje van het menu eigenlijk he? Soms met bepaalde zure die bepaalde vetten afbreken die je gegeten hebt. Oh het is ook nog goed voor je? Bepaalde desserts kunnen eigenlijk nog heel goed dienen als verwerking van het hele menu. Maar dit is heerlijk. Dit is een chocolademousse met hele bijzondere chocolade. En we gaan deze chocolademousse ook vormen tot een echte cacaoboon. De cacaobonen die op echte cacaobonen lijken. Airbrushen met gekleurde chocola. Het is een heel precies werk. Het wordt opgewarmd, afgekoeld, de temperatuur moet goed zijn, de kleur moet goed zijn en dan is het echt een kunstwerk. Moet je eens even kijken wat een show dit wordt. Wauw! En daar is de cacaoboon. Dit is echt een prachtige verrassing. Superlekker! Ik heb denk ik nog nooit zo'n lekker toetje gehad. Of nee, dessert. Jeroen, jij maakt hele bijzondere, exclusieve en unieke toetjes die misschien zelfs maar één keer worden gemaakt. Maar ja, jij kan dus niet heel Nederland voorzien in toetjes? Nee, ik maak desserts in opdracht voor bepaalde klanten die iets speciaals willen of restaurants waar ik desserts voor het bedenk en ontwikkel. En daar ik kan niet heel Nederland in voorzien. Jeroen, Jij maakt hele unieke gerechten voor hele speciale gelegenheden. Wat is dit precies? Het ziet er prachtig uit. Misschien straalt de lente hier al vanaf. Dessert in de vorm van een tulp en allemaal smaken die met citrus te maken hebben. Je ziet al de mandarijnen partjes, limoenblaadjes. En die blaadjes kan je dus ook gewoon eten? Het zijn hele dunne koekjes eigenlijk. Kijk aan. Als de lente komt, dan stuur ik jou tulpen uit Amsterdam. In een citrus dessert. Dankjewel Jeroen! Er past gewoon niks beter bij deze plek. Deze sfeer. En dan zo'n heerlijk dessert. Een hele tafel vol met spullen. Maar wat kan je hier allemaal mee? Dit hebben we nodig om een dessert te kunnen creëren. Hier zien we een aantal krokanten, veegjes, gebrande nootjes, crèmpjes, mousejes, fruit op verschillende manieren verwerkt tot een compôte of gemarineerd. En dan om het dessert echt tot een feest te maken, daar heb je natuurlijk decors voor nodig. Hier heb ik een heel klein gedeelte maar staan. Maar allerlei dingen met chocolade kan je doen, maar ook met heel dunne koekjes. Allemaal mogelijkheden om een dessert tot een fantastisch geheel te maken. Dus al die sausjes en die krokante en die vruchten, die vormen samen een prachtig palet. Het wordt echt een feestje in je mond. En dit wordt een echt klokhuis-dessert. Heb je dat speciaal voor ons gemaakt? Nee, dat heb ik speciaal bedacht voor een restaurant en het is het meest gefotografeerde dessert in de wereld. Het klokhuis is eigenlijk gemaakt van Granny Smith appel sorbet. En hoe die de rest maakt. Dat gaat als volgt: de suiker wordt samen met water verwarmd tot een stroop. Dit moet afkoelen totdat het een kneedbare massa is. Met een pompje blazen ze wat lucht in de suiker, zodat het een bolletje wordt. Ondertussen zijn ze bezig een klokhuis te maken van appel-ijs en de pitjes zijn van chocola. Uit de appel voor de bolletjes geschept en die worden daarna even gekookt. Dan is het tijd om het bord op te maken. Er komt een ring van bladerdeeg met daarin de appelbolletjes en een beetje saus. Dan karamel, de crumble en daarop het klokhuis van appel-ijs en als klap op de vuurpijl de gesuikerde appel. En dan komt het er zo uit te zien. Het klokhuis-dessert. En het meest gefotografeerd. Even mijn vrienden jaloers maken. Een feestje is het. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234754 312.682 4090 2020-07-13T22:00:00+00:00 yes no toetje kok https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-vleesconsumptie-in-de-toekomst 2024-01-04T12:44:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36114.w613.r16-9.ac9b0b9.webp EenVandaag in de klas | Vleesconsumptie in de toekomst Sommige Nederlanders eten vegetarische vleesvervangers, maar veel mensen eten vlees. Zal dat in de toekomst veranderen? Onderzoekers denken van wel, maar slagers denken van niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234755 317.76 1419 2020-07-09T22:00:00+00:00 yes no vlees vegetarisch klimaat https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-vliegen-of-reizen-per-trein 2024-01-04T12:44:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36115.w613.r16-9.68fc69e.webp EenVandaag in de klas | Vliegen of reizen per trein Met het vliegtuig kun je binnen een paar uur in Londen zijn. Maar dat kan ook met de trein. Wat zijn de voor- en nadelen van deze manieren van vervoer? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234756 317.6 2354 2020-07-09T22:00:00+00:00 yes no klimaatverandering trein CO2 vliegtuig https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-het-voedsel-van-de-toekomst 2024-01-11T15:58:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36116.w613.r16-9.d2f549e.webp EenVandaag in de klas | Het voedsel van de toekomst Eten we in 2050 nog hoe we nu eten? Of zijn er dan allerlei nieuwe soorten voedingsmiddelen? De wereldbevolking groeit er is in 2050 niet genoeg voor iedereen. Mogelijk staan dan plofsprinkhanen, poedertjes en kweekvlees op het menu. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234757 345.92 2675 2020-07-09T22:00:00+00:00 yes no voeding voedseltekort insect https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-5 2024-01-04T12:44:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36117.w613.r16-9.a6e1bb5.webp EenVandaag in de klas | Online shoppen in China Consumenten bestellen graag hun spullen online. Vooral Chinese webshops als AliExpress zijn populair. Maar winkeliers in Nederland maken zich zorgen. Om hun inkomsten, maar ook om de veiligheid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234758 289.6 3240 2020-07-09T22:00:00+00:00 yes no concurrentie consumeren webwinkel https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-kritiek-op-ontwikkelingshulp 2026-04-02T09:38:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36118.w613.r16-9.a65d804.webp EenVandaag in de klas | Kritiek op ontwikkelingshulp Nederland steunt armere landen met ontwikkelingshulp. Maar er is kritiek op de keuzes die soms worden gemaakt. De minister en een hoogleraar vertellen over de keuzes die er zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234759 267.28 1396 2020-07-09T22:00:00+00:00 yes no ontwikkelingshulp Afrika armoede emancipatie https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-spaanse-griep 2024-01-04T12:44:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36119.w613.r16-9.54e1d00.webp EenVandaag in de klas | Spaanse griep De besmettelijke Spaanse griep zorgde in 1918 voor veel zieken en doden. Vooral jonge mensen waren slachtoffers van de pandemie. En dokters hebben er geen oplossing voor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234760 384.12 2026 2020-07-09T22:00:00+00:00 yes no griep virus ziekte https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-omgaan-met-je-smartphone 2024-01-04T12:44:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36120.w613.r16-9.f4c53b6.webp EenVandaag in de klas | Omgaan met je smartphone Door de smartphone zijn veel mensen continu online en bereikbaar. Filosoof Hans Schnitzler waarschuwt dat dit ervoor kan zorgen dat we steeds minder ‘echt’ contact hebben. Zijn voorstel: ga vaker offline. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234761 268 1920 2020-07-09T22:00:00+00:00 yes no smartphone telefoon verslaving https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-privacy-in-de-slimme-stad 2024-01-04T12:44:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36121.w613.r16-9.863ea03.webp EenVandaag in de klas | Privacy in de slimme stad Met apps en andere technologie wordt het leven in de stad steeds makkelijker gemaakt. Stoplichten springen op groen en een lantaarnpaal brandt feller als je langsloopt. Maar hoe zit het met de privacy? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16234762 296.96 3174 2020-07-09T22:00:00+00:00 yes no privacy technologie https://schooltv.nl/video-item/is-vingers-knakken-slecht-voor-je-botten-victorias-fact-check 2024-01-04T12:44:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/36000/images/36133.w613.r16-9.7c2e075.webp Is vingers knakken slecht voor je botten? | Victoria's fact-check Dit is Victoria. Victoria gaat weer een uitspraak van ouders voor ons fact-checken. Is vingers knakken slecht voor je botten? Nee, ik denk het niet. Waarom denkt u dat het niet slecht is? Het is gewoon een beweging die je maakt met je vingers. Dat kan nooit kwaad. Ja, hij knakte. Oe... Wel hard hoor. En waarom doet u dat? Het voelt lekker. Nee hoor, ik knak niet. Ik heb flexibele vingers. Dit is dus geen vingerknakker. Ik ben geen knakker. Is het waar dat vingers knakken slecht is voor je botten? Kijk, je vingers zitten vol met gewrichten. Daardoor kunnen je vingers bewegen. Dat moet je zien als twee botten die tegen elkaar zitten. Die kan je mooi bewegen. Maar als je ze knakt... zit daar kraakbeen en een vloeistof waar onoplosbaar gas inzit. En die poppen eruit. Dus het zijn niet de botten die kraken. Het is juist gas wat een kant op moet. MAAKT POPPENDE GELUIDEN Er is geen wetenschappelijk bewijs dat door veel knakken je botten gaan slijten of dat je ontstekingen krijgt. Nee, nee. Maar als je het veel doet kan het wel gaan irriteren. Dat kan pijn doen. Maar daar heb ik wel wat voor. Eindconclusie: Het is niet erg om je vingers te knakken... maar het kan wel irriteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16235404 109.76 1913 2020-08-23T22:00:00+00:00 yes no vinger bot kraakbeen