https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-januari-1945-28-januari-1945 2024-01-04T12:39:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35187.w613.r16-9.c5853ef.webp Bevrijdingsjournaal januari 1945 | 28 januari 1945: de verschrikkingen van Auschwitz Herman van der Zandt volgt de gebeurtenissen van 75 jaar geleden, op televisie gebracht met de technieken en kennis van nu. Christ Klep en Willemijn Hoebert staan hem terzijde voor de analyse van de militaire bewegingen, respectievelijk de rol van het weer in de gebeurtenissen van die januarimaand van 1945. De nadruk ligt op twee onderwerpen: het ene is de Hongerwinter. Door de spoorwegstaking en de dichtgevroren waterwegen begint de voedselsituatie nijpend te worden. Van massale sterfte is nog geen sprake, maar het westen van Nederland leert de bloembol en suikerbiet eten en ook vinden de eerste hongertochten plaats. Het andere onderwerp speelt aan het Oostfront. Russische troepen bevrijden in Polen vernietigingskamp Auschwitz. Daarmee wordt definitief het vermoeden bewaarheid dat de nazi's kampen hadden ingericht met als exclusief doel het op industriële wijze vermoorden van bevolkingsgroepen. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04530230 480.504 4518 2020-01-28T20:00:00+00:00 yes no hongerwinter concentratiekamp Holocaust genocide antisemitisme https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-januari-1945-27-januari-1945 2024-01-04T12:39:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35188.w613.r16-9.c160e07.webp Bevrijdingsjournaal januari 1945 | 27 januari 1945: Auschwitz bevrijd door de Russen Herman van der Zandt volgt de gebeurtenissen van 75 jaar geleden, op televisie gebracht met de technieken en kennis van nu. Christ Klep en Willemijn Hoebert staan hem terzijde voor de analyse van de militaire bewegingen, respectievelijk de rol van het weer in de gebeurtenissen van die januarimaand van 1945. De nadruk ligt op twee onderwerpen: het ene is de Hongerwinter. Door de spoorwegstaking en de dichtgevroren waterwegen begint de voedselsituatie nijpend te worden. Van massale sterfte is nog geen sprake, maar het westen van Nederland leert de bloembol en suikerbiet eten en ook vinden de eerste hongertochten plaats. Het andere onderwerp speelt aan het Oostfront. Russische troepen bevrijden in Polen vernietigingskamp Auschwitz. Daarmee wordt definitief het vermoeden bewaarheid dat de nazi's kampen hadden ingericht met als exclusief doel het op industriële wijze vermoorden van bevolkingsgroepen. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04530229 488.136 2077 2020-01-27T20:00:00+00:00 yes no hongerwinter concentratiekamp genocide antisemitisme https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-januari-1945-29-januari-1945 2024-01-04T12:39:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35189.w613.r16-9.e86fdc5.webp Bevrijdingsjournaal januari 1945 | 29 januari 1945: Volkssturm in Duitsland Herman van der Zandt volgt de gebeurtenissen van 75 jaar geleden, op televisie gebracht met de technieken en kennis van nu. Christ Klep en Willemijn Hoebert staan hem terzijde voor de analyse van de militaire bewegingen, respectievelijk de rol van het weer in de gebeurtenissen van die januarimaand van 1945. De nadruk ligt op twee onderwerpen: het ene is de Hongerwinter. Door de spoorwegstaking en de dichtgevroren waterwegen begint de voedselsituatie nijpend te worden. Van massale sterfte is nog geen sprake, maar het westen van Nederland leert de bloembol en suikerbiet eten en ook vinden de eerste hongertochten plaats. Het andere onderwerp speelt aan het Oostfront. Russische troepen bevrijden in Polen vernietigingskamp Auschwitz. Daarmee wordt definitief het vermoeden bewaarheid dat de nazi's kampen hadden ingericht met als exclusief doel het op industriële wijze vermoorden van bevolkingsgroepen. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04530231 490.104 605 2020-01-29T20:00:00+00:00 yes no hongerwinter geallieerden https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-januari-1945-30-januari-1945 2024-01-04T12:39:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35190.w613.r16-9.98dd389.webp Bevrijdingsjournaal januari 1945 | 30 januari 1945: vrouwen aan het werk Herman van der Zandt volgt de gebeurtenissen van 75 jaar geleden, op televisie gebracht met de technieken en kennis van nu. Christ Klep en Willemijn Hoebert staan hem terzijde voor de analyse van de militaire bewegingen, respectievelijk de rol van het weer in de gebeurtenissen van die januarimaand van 1945. De nadruk ligt op twee onderwerpen: het ene is de Hongerwinter. Door de spoorwegstaking en de dichtgevroren waterwegen begint de voedselsituatie nijpend te worden. Van massale sterfte is nog geen sprake, maar het westen van Nederland leert de bloembol en suikerbiet eten en ook vinden de eerste hongertochten plaats. Het andere onderwerp speelt aan het Oostfront. Russische troepen bevrijden in Polen vernietigingskamp Auschwitz. Daarmee wordt definitief het vermoeden bewaarheid dat de nazi's kampen hadden ingericht met als exclusief doel het op industriële wijze vermoorden van bevolkingsgroepen. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04530232 474.408 685 2020-01-30T20:00:00+00:00 yes no emancipatie Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/bevrijdingsjournaal-januari-1945-31-januari-1945-overlevenden-van-auschwitz-vertellen 2024-01-04T12:39:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35191.w613.r16-9.53c9165.webp Bevrijdingsjournaal januari 1945 | 31 januari 1945: overlevenden van Auschwitz vertellen Herman van der Zandt volgt de gebeurtenissen van 75 jaar geleden, op televisie gebracht met de technieken en kennis van nu. Christ Klep en Willemijn Hoebert staan hem terzijde voor de analyse van de militaire bewegingen, respectievelijk de rol van het weer in de gebeurtenissen van die januarimaand van 1945. De nadruk ligt op twee onderwerpen: het ene is de Hongerwinter. Door de spoorwegstaking en de dichtgevroren waterwegen begint de voedselsituatie nijpend te worden. Van massale sterfte is nog geen sprake, maar het westen van Nederland leert de bloembol en suikerbiet eten en ook vinden de eerste hongertochten plaats. Het andere onderwerp speelt aan het Oostfront. Russische troepen bevrijden in Polen vernietigingskamp Auschwitz. Daarmee wordt definitief het vermoeden bewaarheid dat de nazi's kampen hadden ingericht met als exclusief doel het op industriële wijze vermoorden van bevolkingsgroepen. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04530233 480.984 2111 2020-01-31T20:00:00+00:00 yes no bevrijding geallieerden concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/hoe-tel-je-wilde-dieren-de-jaarlijkse-wildtelling 2024-01-04T12:39:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35192.w613.r16-9.e05119b.webp Hoe tel je wilde dieren? | De jaarlijkse wildtelling Dit is het prachtige natuurgebied het Naardermeer en wat hier allemaal groeit aan bijzondere planten en bomen, dat kan je met het blote oog zien. Maar als je wil weten wat voor dieren hier rondlopen, dat is al een stuk lastiger. En juist dat is wat je als boswachter zo precies mogelijk wil weten. Dieren tellen. Hoe doen ze dat? Het is nu half zes 's ochtends. Normaal tel ik rond deze tijd alleen nog maar schaapjes. Maar vandaag ga ik mee met boswachter Hanne ter Smetten om reeën te tellen. En dat kan het beste tijdens de uren dat het schemert. Als straks de zon opkomt, dan komen de reeën vanuit het bos om aan de rand te grazen. Dat is ook gelijk het beste moment om ze te tellen. 1 2, 3, 4 nu 6 denk ik? Check. Check. Je begint het te leren. De boswachter heeft een formulier waar ze heel precies opschrijft wat ze ziet, hoe veel dieren zijn. Zijn het mannetjes of vrouwtjes? Zitten er misschien jongen tussen? Dat schrijft ze allemaal op. Heel Nederland is ingedeeld in zogenaamde telgebieden. Eén keer per jaar trekken de boswachters eropuit om dieren te tellen. Ieder jaar weer en meestal op dezelfde plekken en op dezelfde manier. Nou ben ik wel benieuwd, want hoe weet je nou of je alle reden in een bepaald gebied geteld hebt? Nou, eigenlijk weet je dat niet. Je telt ze ook niet allemaal, want sommigen zie je gewoon echt letterlijk niet. Maar omdat we elk jaar op precies dezelfde manier de reeen tellen in het Naardermeer dan zie je wel een trend. En ja, daardoor kan je wel zeggen of het goed gaat met de populatie of dat er meer zijn geworden of minder. En dat doen we al jaren. En hoe staat het ervoor in het Naardermeer? Gemiddeld tellen we zo'n 60 à 70 reeën. Is dat goed? Dat is heel goed en dat is al jaren vrij stabiel, dus dat is leuk, mooi. Bij het beheren van het gebied is het ook belangrijk om te weten welke soorten er aanwezig zijn. Het Naardermeer zit vol met moeilijk toegankelijke plekjes waar de dieren zich gemakkelijk kunnen verschuilen. Want er zijn genoeg diersoorten die helemaal niet van pottenkijkers houden. Dus hoe spot je die dieren dan? Over het hele gebied verspreid zijn er meer dan 20 zogenaamde cameravallen geplaatst. Juist, dit is er één. En kijk, zodra er iets voor de lens beweegt, dan begint ie met opnemen. Hij heeft nu een maand gestaan, dus het lijkt mij dat hij wel iets opgenomen heeft. Die reeën komen de hele tijd terug. Kan je hier ook weg daadwerkelijk dieren mee tellen? Nee, hier tel je niet de dieren mee, maar je kan hier wel heel goed zien welke dieren hier dus graag komen. En wat voor dieren heb je allemaal opgenomen? Onder andere de boommarter, die komt veel voor, een roerdomp. Vossen zien we veel, maar ook bijvoorbeeld een das en een otter zelfs. En dat is echt heel bijzonder. Hij is hier vijftig jaar lang niet gezien en we hebben een onlangs weer op de cameravallen waargenomen. De otter is sowieso een goed teken, dat is echt een heel goed teken. Otter staat echt aan de top van de voedselketen. Als je zo'n otter in een gebied hebt, dan is je hele gebied supergoed in orde. Het is een beetje dubbel, want je weet gewoon dat hier ontzettend veel verschillende dieren rondscharrelen. Maar om ze echt te zien te krijgen, dat is een kunst en juist dat houdt het ook weer lekker spannend. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15925197 221.52 982 2020-01-27T18:00:00+00:00 yes no wild hert natuurgebied https://schooltv.nl/video-item/waarom-zitten-katten-zo-graag-in-kartonnen-dozen-een-veilige-plek-voor-de-gestreste-kat 2024-01-16T16:01:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35193.w613.r16-9.0a7d612.webp Waarom zitten katten zo graag in kartonnen dozen? | Een veilige plek voor de gestreste kat Uw gastheer van vandaag is: Habtamu de Hoop! Ja hallo! Wat goed dat jullie er weer zijn bij een nieuwe Waarom? Daarom! Vragen die in één moeite zijn uitleg te beantwoorden of op te lossen en de vragen. En de vraag van vandaag is: waarom zitten katten zo graag in kartonnen dozen? Als je een kat laat kiezen tussen een dure poezenmand en een kartonnen doos, dan kiest ie voor een kartonnen doos. Uit onderzoek blijkt zelfs dat katten in het asiel minder gestrest zijn als je ze een kartonnen doos geeft. Hoe komt dat precies? Nou, van nature leven katten alleen. Soms is dat handig. Een kat jaagt door heel stilletjes te gaan zitten wachten tot er een lekker hapje voorbijkomt. Dan sluipt ie er op af en grijpt ie hem. Dat werkt goed, omdat een kat in zijn eentje niet opvalt. Dieren die in groepen leven, hebben steun aan elkaar als er gevaar dreigt. Katten zijn veel kwetsbaarder. Een kat die zich niet op z'n gemak voelt of gestrest is, trekt zich terug. Hij zoekt het liefst een plekje hoog of hij verstopt zich. Dat doen ze in de natuur, maar ook bij ons thuis. Ze kruipen onder een bank of onder een kast, maar de kartonnen doos is favoriet. Onze huiskatten zijn niet de enigen die graag in dozen zitten. In de dierentuin doen panters, lynxen en wilde katten het ook graag. De perfecte kattendoos? Die heeft een deksel, want daar zitten ze lekker beschut. Maar een in- en uitgang zijn ook belangrijk. Maar als je verschillende dozen in huis zet op een rustig plekje, dan kiest de kat zelf de doos uit die hij het allerfijnst vindt. Heeft ie een doos gekozen, laat hem dan vooral staan waar die stond. Katten houden namelijk niet van verandering. Dat geeft stress. Zo, dat was het weer. Tot de volgende Waarom? Daarom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15925198 117.84 1818 2020-01-27T18:00:00+00:00 yes no kat huisdier https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-het-grootste-fort-van-20-kussens-dezelfde-omtrek-andere-oppervlakte 2024-01-04T12:39:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35194.w613.r16-9.b30a679.webp Hoe maak je het grootste fort van 20 kussens? | Dezelfde omtrek, andere oppervlakte Oké, misschien vinden jullie me een beetje te oud voor het bouwen van een fort. Maar kom op. Wat is er nou leuker dan dit? Ik heb een helm nodig. Ik heb een leger nodig, een zo groot mogelijk leger. Maar ja, dat moet mijn fort dus ook zo groot mogelijk zijn. Hoe maak ik van deze twintig kussens een zo groot mogelijk fort? Stel, ik maak mijn fort in de vorm van een rechthoek. De omtrek van dit rechthoekige fort is nu precies 20 kussens. 20 kussens. Stel je voor één kussen is precies één meter breed. Dan is de omtrek van mijn fort dus precies twintig meter. Maar met zo'n rechthoekig fort, wat is dan de ruimte in het fort? Met andere woorden hoeveel soldaten kan ik hierin kwijt? Laten we dat checken met kussens. 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16. 16 kussens kan ik kwijt in mijn fort. Stel je voor dat al die randen van die kussens weer precies 1 meter zijn. Dan kan ik dus 16 vierkante kussens kwijt in mijn fort, oftewel 16 vierkante meter. Dat vind ik toch nog een beetje krap, maar ik kan dus mijn fort groter maken, zonder dat ik extra kussens gebruik. Magie? Neehoor. Check dit. Ik heb alle twintig kussens gebruikt, maar de omtrek is hetzelfde. Die is nog steeds twintig kussens. Maar check de ruimte in het fort. Het lijkt toch gewoon veel groter. Net konden er zestien vierkante kussens in mijn fort. En nu 5, 10 15 20 25. 25 vierkante kussens passen er in mijn fort. Zelfde omtrek, grotere oppervlakte. Een vierkant geeft je dus een groter grondgebied dan een rechthoek. Hier passen zo wel genoeg soldaten in. Elk land in de wereld heeft natuurlijk ook een omtrek. Neem het land Chili in Zuid-Amerika. Dat is een heel langgerekt land. Als je de omtrek oftewel de grenslijn van Chili neemt, die is heel lang en smal, en je maakt er een vierkant van. Dan zou de oppervlakte van het land twaalf keer groter zijn. Zelfde omtrek, andere vorm, veel meer ruimte. Als je dus een fort wil maken waar je zo veel mogelijk soldaten in kwijt wil. Maak een vierkant, dezelfde omtrek, grotere oppervlakte. Maar het nadeel aan zo'n groot fort is wel dat je een veel grotere oppervlakte moet bewaken! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15925200 196.08 1888 2020-01-27T18:00:00+00:00 yes no oppervlak omtrek rekenen https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-een-beroerte 2024-04-25T09:18:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35195.w613.r16-9.b1ee67e.webp Wat is een beroerte? | Clipphanger Als iemand ineens een scheve mond heeft, warrig begint te praten of een lamme arm lijkt te hebben, dan heeft die persoon misschien wel een CVA, een cerebro vasculair accident of in gewoon Nederlands ‘een beroerte’. Jouw mooie hersenen functioneren alleen op volle kracht als ze genoeg bloed krijgen. Maar als een bloedvat openbarst, of als er een bloedpropje het bloedvat blokkeert, krijgen je hersenen te weinig bloed en dus te weinig zuurstof. Daardoor kunnen je hersenen je lichaam niet meer goed aansturen. Snel naar het ziekenhuis! Daar wordt een CT-scan gemaakt. Bij een opengebarsten bloedvat wordt het waarschijnlijk opereren. Een propje kan vaak worden ‘opgelost’ met een medicijn en anders worden verwijderd met een slangetje. Maar tijdverlies is hersenverlies, dus dit moet allemaal wel met spoed. Bloedspoed! Dus: is er iets mis met Mond?-Spraak?-Arm? -> beroerte alarm! Vraag de persoon om even breed te glimlachen, beide armen op te steken en dit zinnetje na te zeggen: ‘Ik ben fan van Clipphanger.’ Als het niet lukt, bel je als de bliksem 112! En als het wel lukt: lachen joh! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15925208 86.64 5284 2020-01-30T11:00:00+00:00 yes no hersenen bloed https://schooltv.nl/video-item/hebben-dieren-gevoelens-dieren-spiegelen-elkaars-emoties 2024-01-04T12:39:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35197.w613.r16-9.6f0b790.webp Hebben dieren gevoelens? | Dieren spiegelen elkaars emoties Mariska, Jij doet onderzoek naar gevoelens en emoties bij dieren. Hebben dieren emoties en gevoelens? Wat wil je weten? Emoties of gevoelens? Want dat zijn twee verschillende dingen. Dat is niet hetzelfde? Wat is het verschil? De meeste dieren hebben wel emoties. Denk bijvoorbeeld aan een muis die oog in oog staat met een kat. En die wordt hartstikke bang van die kat en die denkt wegwezen. Dat is een emotie. En een gevoeld, dat is eigenlijk dat je weet dat je een emotie hebt, dat je erover kan nadenken dat je het aan iemand anders kan vertellen. Het is iets ingewikkelder. Dus als ik een muis ben, ik ben een kat tegengekomen, schrik, dan is dat emotie. Maar stel dat ik dan 's nachts daarvan wakker lig in mijn muizenbedje, of dat aan mijn muizenvrienden vertel, dan is dat gevoel. En ik denk niet dat muizen dat doen. Maar ik denk wel dat mensapen je ziet hier een bonobo, chimpansee, orang-oetang. Die zullen waarschijnlijk net als wij wel gevoelens hebben. Maar hoe weten we dat dan? Want we kunnen het niet aan die dieren vragen. Dat klopt, we kunnen het niet vragen. Alleen, we kunnen het wel op verschillende manieren onderzoeken. Maar als ik nu aan mijn Billy denk, ik weet echt wel wanneer Billy blij is. Ik bedoel, hier is ie hartstikke tevreden. Lekker aan t Strand was op vakantie in Marbella. Maar als we samen zitten te gamen, of als we aan het rennen zijn of zij, dan heeft ie van die twinkeloogjes, tong uit zijn bek. Daar heb je toch geen onderzoek voor nodig? Je hebt gelijk. Je kunt een hele hoop al zien aan dieren, maar je moet je wel beseffen dat we altijd met onze menselijke ogen naar een dier kijken. Dat kan dus zijn dat ik denk dat ik blij is, maar dat hij misschien helemaal niet blij is. Precies dat zou kunnen. Dus jij projecteert jouw eigen emoties op Billy. Wat we in Apenheul bij de bonobo's hebben gedaan is een eyetrackingonderzoek. Dus je ziet precies waar deze aap nu naar kijkt. En de ene foto laat een emotionele gezichtsuitdrukking zien en de andere een neutrale gezichtsuitdrukking. En deze gezichtsuitdrukking herkennen jullie misschien wel, want je ziet hem heel vaak ook op verjaardagskaarten staan. Mensen denken altijd als ze zo'n kaart zien 'oh, dat is een blije, lachende, lachende aap.' Maar dat klopt niet. Dat klopt niet. Nee, eigenlijk is deze aap waarschijnlijk gestrest. Als je echt een blije aap voor je hebt, dan zal die er eerder zo uitzien. Zijn mond hangt open, is ontspannen, dus hoeft niet die gestreste gezichtsuitdrukking en hij maakt een lachend geluid. Maar ik zou juist bij deze dan weer niet zeggen dat ie lacht. Dat is precies wat projectie is wat jullie denken, bij mensen ziet die gezichtsexpressie er zo uit. Dus dan zal die aap zich ook wel zus of zo voelen. Maar dat kan dus anders zijn. Dus eigenlijk snappen we er gewoon helemaal niks van. We sturen gewoon verjaardagskaarten van gestreste apen naar elkaar. Misschien wel logisch als deze fotograaf voor je staat, he verjaardagskaart. Ok, dit is een elektrode en die meet de temperatuur op jouw wang. Ik hoef alleen maar te kijken, je hoeft alleen maar te kijken. Oke, dus je ziet hier een persoon die tegen jou praat. Deze persoon zal op een gegeven moment verschillende uitingen van emotie laten zien. Je ziet al die groene stipjes op het gezicht. Dat betekent dat je naar het gezicht kijkt. Je ziet nu dat hij gaat blozen en die elektrode op jouw wang die je temperatuur meet. Kijk, daar op het scherm kun je zien dat jij ook gaat blozen. Ja, hij gaat omhoog! Dus we spiegelen emoties continu, zelfs bloosgedrag. Dat bewijst dus, want die apen hebben dit experiment ook gedaan. Die waren ook gevoelig voor die emoties van andere apen en ik ook. Dus wij en de dieren lijken eigenlijk heel erg op elkaar. Dat klopt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15929670 239.04 9012 2020-01-31T17:00:00+00:00 yes no emotie huisdier stress https://schooltv.nl/video-item/de-bevrijding-van-limburg-het-zuidelijkste-puntje-van-nederland-bevrijd 2024-01-04T12:39:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35198.w613.r16-9.92624ed.webp De bevrijding van Limburg | Het zuidelijkste puntje van Nederland bevrijd Hier in de groene velden ligt ergens de grens tussen België en Nederland. Op 12 september 1944 steken de Amerikanen de grens over. De bevrijding van Nederland is begonnen. Ik ben een kind van het zuiden, opgegroeid in Nijmegen, met de gevolgen en de verhalen van de oorlog. Ik ben militair geworden omdat ik weet dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Vijfenzeventig jaar na de bevrijding van het zuiden reist ik langs het front van toen. Breda, Westkapelle, Nijmegen. En mijn tocht begint, net als die van de geallieerden, in Zuid-Limburg. Goeiedag, welkom in Holland, welkom in Nederland. Welkom in Nederland, dat waren de eerste woorden van mijn vader tegen de Amerikanen. Ik begrijp dat jullie een beroemde vader hebben. Ja, hij is beroemd gemaakt. Hij heeft zelf nooit verteld dat hij de eerste bevrijde Nederlander was. Dat hebben anderen voor hem ingevuld. Maar het is wel waar. Hij wist dat niet. Hij stond hier en er kwam een Amerikaan aan. En hij heeft hij nooit ontkend. Hij was trots op dat. Dat mag toch ook? Rond half tien is er flink gevochten. Er kwamen dus de Amerikanen van de grens. Die kwamen door de weilanden naar Mesch toe. In de weilanden waren putjes gegraven. Daar zaten de Duitsers. Die hadden zich daar verschanst. Een mitrailleur op het schoolplein neergezet. En die heeft toch flink huisgehouden hier. Het is dus niet van een leien dakje gegaan. Er is flink gevochten hier. In Nederland denken we dat we hier heel bewust bevrijd zijn, maar voor de Amerikanen geldt dat eigenlijk niet. De Amerikanen maakte het niet uit of ze in België of in Nederland vochten. Voor de Amerikanen was het belangrijk dat ieder dorp wat ze bevrijdden, iedere kilometer die ze wonnen, iedere Duitser die ze uitschakelden, bracht hun dichter bij de overwinning, bracht hun dichter bij de reis naar huis. Voor hun was het Ruhrgebied, het Duitse Ruhrgebied, was het doel en Zuid-Limburg lag gewoon op de route. Zuid-Limburg is en passant bevrijd. Goedemiddag, mag ik even? Tuurlijk. In 1940 bepaalde de bezetter dat er zomertijd zou zijn. Hitler dacht dat die daarmee een hoop brandstof bespaarde. Maar ja, wat doe je dan als Amerikaan als je een dorp bevrijdt? Je haalt de vlag van het gemeentehuis en je zet inderdaad de klok een uur terug. Het is natuurlijk een handeling van niets, maar symbolisch is ie van enorme waarde. De geallieerden zetten de klok een uurtje terug en dan trekken ze weer verder. Maastricht is de eerste grote Nederlandse stad die wordt bevrijd. In het spoor van de geallieerden trekt ook een Nederlandse oorlogsverslaggever mee. Hij was embedded zoals we dat nu zouden noemen. ‘Dit is Robert Kiek, oorlogscorrespondent van het Algemeen Nederlands Persbureau te Londen. Ik spreek nog uit Brussel op zaterdagmiddag 16 september. Van het front kan ik u vandaag nauwelijks enige feiten noemen die u veel houvast geven. De toestand is stationair. En behalve het gelukkige Maastricht en Eisden zijn nog geen verdere delen van Nederland aan de vijand ontrukt. Een paar dagen geleden heb ik u verteld dat men in de nabije toekomst op Nederlands grondgebied geschiedenis zou worden geschreven, daar zal voor een deel de strijd om Duitsland worden gestreden. En voor die strijd worden op dit ogenblik in België de nodige voorraden aangevoerd. Op weg naar het front vanmorgen hebben we letterlijk van het bos de bomen niet kunnen zien. Of liever: van de konvooien de weg niet. Een grote slag kan nu spoedig verwacht worden. Hoe en waar, dat zijn nu juist de vragen die de Duitser zich stelt.’ https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15929671 308.096 1982 2020-02-02T23:00:00+00:00 yes no bevrijding geallieerden Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/wat-betekent-klimaat-het-gemiddelde-weer-over-een-bepaalde-periode 2024-01-16T10:58:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35199.w613.r16-9.54f4ec1.webp Wat betekent klimaat? | Het gemiddelde weer over een bepaalde periode Klimaat. Wat is dat? Stel, je bent op vakantie in een warm land, maar het is koud en het regent dat het giet. Je loopt behoorlijk te balen, want je bent niet voor niets op vakantie gegaan naar een land met een zonnig klimaat. En zo word je natuurlijk nooit bruin. Nee. Het klimaat is het gemiddelde weer over een bepaalde periode. Om het klimaat te bepalen kijk je op één plek 30 jaar lang naar het weer. Je meet temperatuur, luchtdruk, wind, bewolking en neerslag. De gemiddelden van die metingen bepalen het klimaat. Gematigd rotklimaat. Het klimaat van jouw vakantiebestemming is prima. Dat had je nog gecheckt toen je je reis boekte. Helaas is het weer nu toch pieeep! Dat kan. De kans op mooi weer is groter in een warm klimaat. Toch kan het anders uitpakken. Het weer kan elke dag weer anders zijn. Het gemiddelde weer, het klimaat, dus niet. Het klimaat vertelt ons in grote lijnen wat voor weer we kunnen verwachten. Dankzij het klimaat weten we dat het in Nederland in de winter kouder is dan in de zomer. De boer weet wat hij in het voorjaar moet zaaien en de supermarkt weet wat goed verkoopt in de winter. Ook weten we dankzij het klimaat dat je een grotere kans hebt om poepiebruin terug te komen van een weekje Marbella dan van een weekje Renesse. Tenzij het weer die week in Marbella pieeep is geweest natuurlijk, ondanks het klimaat. Tegen alle verwachtingen in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15929672 136.72 40186 2020-02-03T18:00:00+00:00 yes no klimaat weer https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-kleding-van-koeienmest-een-duurzame-manier-van-kleding-produceren 2024-01-04T12:39:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35200.w613.r16-9.e85d00f.webp Hoe maak je kleding van koeienmest? | Een duurzame manier van kleding produceren Ik ben Jalila Essaïdi en ik gebruik koeienpoep opnieuw om er kleding van te maken. Hoe doe je dat eigenlijk, van mest een jurk maken? Dat begint eigenlijk bij de mest en die bestaat uit poep en urine. En dat zit door elkaar. Stap twee is dat ik die koeienpoep en urine uit elkaar gaan halen en dat doen we door te verhitten en te zeven. Uiteindelijk houden we cellulosepulp over. Deze pulp gaat naar de fabriek waar er een draad van gemaakt wordt. En met dat draad kun je een jurk maken. Hoe maken ze in de fabriek van jouw pulp een draad? Het is eigenlijk best een ingewikkeld proces, maar als je kijkt naar katoen wat bestaat uit allemaal balletjes. En die balletjes, als je die uit elkaar trekt, dan heb je een draad. In het geval van de goeie pulp heb je alle kleine korte stukjes en die korte stukjes die lijmen we aan elkaar door een stofje toe te voegen. Daarmee maak je een draad. Het is een goed idee, omdat we in Nederland heel veel koeienmest hebben. Ik los eigenlijk twee problemen op. Doordat we heel veel mest hebben en die mest dan gaan gebruiken om kleding te maken, hoeven we niet zo veel bomen te kappen en ook niet zoveel katoen te produceren. En met 2 kilo mest maken we een T-shirt. Wat is jouw droom? Dat over een paar jaar iedereen in kleding rondlopen van koeienmest. En dat het niet langer gezien wordt als een afvalstroom, maar als een waardevolle grondstof om kleding van te maken en dat we daardoor zorgen voor een beter milieu, geen kinderarbeid. Dat het lokaal, dus hier in Nederland, geproduceerd kan worden en je geen grondstoffen uit het buitenland hoeft te importeren en dat we daarmee eigenlijk een betere en mooiere wereld creëren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15929673 121.64 4487 2020-02-03T18:00:00+00:00 yes no duurzaamheid mode koeienmest https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-stoel-van-kranten-de-kracht-van-de-driehoek 2024-01-04T12:39:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35201.w613.r16-9.4bfc62f.webp Hoe maak je een stoel van kranten? | De kracht van de driehoek Ja jongens, even opletten. Wist je dat driehoeken zo sterk zijn dat je op een stoel kunt zitten van krantenpapier, zolang er maar genoeg driehoeken in het ontwerp zitten? Oké, ik ga van deze krant een meubelstuk maken waar je op kunt zitten. Dat klinkt bijzonder, maar is geen wonder. Durf jij te zitten in een stoel die alleen gemaakt is van kranten en tape? Het kan en ik ga je laten zien hoe. De kranten zijn de bouwstenen van onze stoel. Rol ze op en maak de krantenrolletjes vast met tape. Zorg dat je meerdere rolletjes hebt. Maak met vier opgerolde kranten een vierkant. Zo. En plak ze aan elkaar met een flink stuk tape. Dit voelt niet echt stevig, maar wacht maar tot ik een rol diagonaal aan het vierkant vastplak. We zien nu twee driehoeken ontstaan, waardoor je zult merken dat er geen beweging meer in zit. Maak dit object nog drie keer. Maak van de vier verstevigde vierkanten een kubus. Als je een extra krantenrol in elke hoek plakt, wordt de kubus nog steviger. Dit is de basis van je stoel. Maak met twee rollen een kruis en plak die aan een zijde van de kubus waar geen diagonale rol zit. Dit wordt de zitting van je stoel. Je ziet nog meer driehoeken ontstaan. Bekleed de zitting met krantenrolletjes zodat je comfortabel zit en gebruik twee grote rollen om een rugleuning te maken. Ook voor de rugleuning geldt dat het maken van driehoeken voor extra stevigheid zorgt. Een stoel gestoeld op driehoeken. En dan is nu het moment van de waarheid. Nou, hij doet het! Dat zit eigenlijk best lekker, zo'n krantenstoel. Niet alleen meubeldesigners, maar ook architecten gebruiken driehoeken om hun bouwwerk extra stevig te maken. Vooral als ze koepels ontwerpen gebruiken ze driehoeken, zodat de boel niet instort en er geen dragende pilaren nodig zijn. Zo'n koepel heet een geodetische koepel en overleeft zelfs een orkaan. Probeer ook maar eens je eigen papieren stoel te maken met de kracht van driehoeken. Je kunt hem nog extra verstevigen met behangplaksel of hem een leuk kleurtje geven. De kracht van de driehoek. Het is bijzonder, maar geen wonder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15934204 197.12 10414 2020-02-03T18:00:00+00:00 yes no constructie stoel driehoek https://schooltv.nl/video-item/operatie-market-garden-mislukt-de-weg-naar-arnhem 2024-01-04T12:39:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35202.w613.r16-9.873a417.webp Operatie Market Garden mislukt | De weg naar Arnhem Market Garden, de meest spectaculaire militaire operatie op Nederlands grondgebied, toevallig op Nederlands grondgebied omdat Market Garden betekende de weg die Montgomery wilde in de richting van ‘t Ruhrgebied. En daarvoor moest hij door een gebied heen, Nederland, waar heel veel water was, waar heel veel bruggen waren. En daar wilde hij dan ook nog eens vrij snel doorheen om de verrassing in die aanval te houden. Market Garden is echt een begrip voor een oud-militair zoals ik. Een gedurfde aanval via de lucht en over de grond diep in vijandelijk gebied. Darlin’ Dorien heet deze. Wie zou Dorine zijn geweest? De Dakota, echt het werkpaard van de geallieerde luchtmacht. Eigenlijk niet eens zo heel anders dan de transportvliegtuigen van tegenwoordig. Alleen kleiner en niet zo veel technische snufjes, maar hier zat een rijtje parachutisten en aan de andere kant ook een rijtje parachutisten. En die wisten wat op een gegeven moment moest gebeuren en dan keken ze allemaal naar die lampjes bij de deur. En dan sta je in de deuropening in de wind van het vliegtuig, die raast langs je heen. Je haakt jouw static line aan. En jouw reserveparachute, die je voor jouw buik hebt, duwt tegen de parachute op de rug van je collega aan. Je staat echt man tegen man. En dan gaat het groene lampje. Je hebt jouw static line vast, want die moet meebewegen. En je gaat als het ware stampend achter je maatje aan. Er komt geen tussenruimte, ook geen ruimte om te denken. Het moet drillmatig, want het is gewoon heel erg eng. En dan kom je bij die deur en eigenlijk loop je in één keer door naar buiten. En dan pakt die wind je. En je komt en je benen gaan omhoog. Je ligt eigenlijk een beetje in de lucht, maar een paar seconden en de drill is 301, 302, 303. En je kijkt omhoog en je zegt ‘parachute’. Je bent zielsgelukkig als je dat bolletje boven je hoofd ziet. Want het is goed gegaan, want je knijpt ‘m gewoon. Parachutespringen, dat snap ik nog. Maar in zo'n ding de vijand tegemoet gaan. Dit is een ‘glider’. Het ding werd aangetrokken door een transportvliegtuig en voorin zaten de piloten. Nouja, piloten, het waren jongens die een korte opleiding hadden gehad om een zweefvliegtuig heel kort op z’n plek te krijgen. Ze konden echt niet vliegen met een vliegtuig met een motor. En dan land je in vijandelijk gebied, nadat de kabel los is gegaan, in dit ding. Dan moeten de piloten er snel uit aan de voorkant. Maar de voorkant krijgt de meeste klappen, dus soms zitten ze gewoon klem. Als de piloten eruit zijn, kan de voorkant omhoog en je kan er nog een kanon in douwen. Of zoals hier een jeep. Hier zit niet alleen een jeep in, maar ook nog een aanhangwagen. Je neemt alles mee wat je nodig hebt en wat je mee kunt nemen. En als je dan geland was en het ging goed en ook al verloor je een vleugel, je ging onmiddellijk in een verdedigende positie. Want jij moest zorgen dat die landingszone beveiligd werd voor al je andere collega's die nog moesten landen per parachute of ook in zo'n glider. En hier zie je zo’n verdedigingspost, die snel is ingericht. Gewoon zandzakken en vullen, want die waren echt niet gevuld in die glider. Je mitrailleur klaarzetten en ondertussen komen anderen aan, andere gliders en meer parachutisten. Er waren vaak voorraden gedropt per parachute. Rode parachutes, dat was gewoon munitie. Gele parachutes, dat kon je zien, dat was uitrusting en witte parachutes, daar zat medisch materiaal in. En eigenlijk kan ik me dit chaotische tafereel toch wel weer goed voorstellen. Alleen in de tijd dat ik commandant van de Luchtmobiele Brigade was, hadden we geen gliders, maar hadden we gelukkig helikopters. En iedereen ging mee van de Eenheid. Dus ook de genezeriken, wat de Amerikanen de ‘Medics’ noemden. Die gingen mee, want ze moesten gelijk op de landingszone al zorgen voor de mensen die gewond waren of sneuvelden. Hier zien we een aantal van die bruggen, die zo’n belangrijk element in die operatie spelen. Kleinere bruggen zoals hier die toch opgeblazen waren door de Duitsers, maar omdat het betrekkelijk smalle wateren, kanalen of riviertjes zijn, kan je met een Baileybrug of met een pontonbrug wel snel herstellen. Dit is de brug bij Grave. Een hele belangrijke over de Maas. Die brug valt heel snel en onbeschadigd in geallieerde handen. Dat is een hele belangrijke prijs al in het begin. De kleinere waterovergangen die hier getoond worden, die worden - als ze niet onbeschadigd in handen vallen - in ieder geval dus vrij snel wel provisorisch weer gerepareerd, zodat ze ieder geval bruikbaar zijn voor troepen. Als je kijkt naar de verschillende overgangen, dan wordt Nijmegen betrekkelijk snel bereikt. Ook door de grondtroepen, het is een kwestie van twee dagen. Probleem zit ‘m in dat laatste stuk. Juist omdat Arnhem het verst weg ligt, hebben de Duitsers daar ook de meeste gelegenheid een sterke verdediging te bouwen en moesten de para's het het langst uithouden, voordat er versterking van de grond kon komen. In Arnhem wordt keihard gevochten door Engelse parachutisten, maar het lukt ze maar niet om de Rijnbrug in te nemen. De Duitsers pakken het strategisch heel goed aan en zorgen ervoor dat de geallieerde troepen Arnhem over de grond niet kunnen bereiken. Operatie Market Garden is mislukt, maar niet voor de mensen die bevrijd worden in Zuid-Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15934205 433.408 6808 2020-02-11T23:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/letterjungle-de-letter-k-kus 2024-02-01T13:23:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35203.w613.r16-9.d36ad53.webp De letter k: kus | Letterjungle Ben je er helemaal klaar voor? Ja. Tandenborstel, knuffel schoon shirt; alles zit erin. Doe je je oma de groeten van ons? Dat zal ik doen. Moeten we je wel de hele week missen. Kom, krijg je een kus. Tot ziens, makker. Ik wil ook een kus. Nou dag. Wacht even Jip. Oh hai. Wat staat er op je shirt? K. u. s. Als je dat plakt krijg je kkkusssss. Kus. De k is de eerste letter. Als je goed om je heen kijkt, zie je de k. In de deeghaak van deze mixer zie je een k. En in deze tuindeur zie je een k. En kijk eens, bij deze spoorwegovergang zie je ook een k. De k. Joehoe, ik ben er weer. Nou zeg, waar is iedereen nou? Hoi pipeloi! Fijn dat je er weer bent. Hoe was het? Het was heel leuk bij oma, maar ik ben toch blij dat ik weer terug ben. Kus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15945730 129.2 54702 2020-02-04T08:34:53+00:00 yes no lezen woordenschat letter https://schooltv.nl/video-item/ehbo-spangas-wanneer-bel-je-112 2024-04-16T07:38:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35204.w613.r16-9.d99d0ba.webp Wanneer bel je 112? | EHBO SpangaS Oke, dus een hoofdwond, een schaafwond, een verstuikte enkel en nog wat andere dingen later, maar het is gelukt. Ik zou zeggen proost. Op het Spangalis. Maar we weten dus wel zeker dat de kantine op dezelfde schaal is. Als niet, dan ben jij de enige die het merkt. Ja maar…Wat? Bij ernstige ongelukken, bel meteen 112. Zit er ananas in? Nou, het is ananassap. Ik ben allergisch! Ik ga nu wel 112 bellen. Goed plan. Als je 112 belt, zet je telefoon dan op speaker. Er wordt eerst gevraagd of je politie, brandweer of een ambulance nodig hebt. Daarna geef je het adres op. 112 vertelt je verder wat je moet doen. Grapje! Bel alleen 112 als er echt iets is. Dit is niet grappig. Nee. Ah kom op, waar is je gevoel voor humor? En geen geintjes. Dylan, ik ben er wel een beetje klaar mee. Hoezo? Huh wat? Eerst sla je me met een hamer op mijn hoofd en nu moet ik naar buiten? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15945731 93.28 4603 2020-02-04T10:53:29+00:00 yes no ehbo ambulance hulpverlenen https://schooltv.nl/video-item/ehbo-spangas-wat-moet-je-doen-als-iemand-bewusteloos-is 2024-04-16T07:27:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35205.w613.r16-9.5385db8.webp Wat moet je doen als iemand bewusteloos is? | EHBO SpangaS Kijk, een piano! Onee, vleugel. Waar blijft Filiz nou, is ze naar de wc in een andere school ofzo? Laten we toch even checken waar ze blijft. Woo Filiz! Ze is bewusteloos. Wat moeten we doen? Misschien moeten we haar keihard in haar gezicht slaan, dat doen ze in films ook altijd. Wat moet je doen als iemand bewusteloos is? Moet je diegene in zijn gezicht slaan of niet? Filiz? Wakker worden! Ze ademt nog. Bel 112, vraag om een ambulance. Wat doe je nou eigenlijk? Stabiele zijligging. Als iemand bewusteloos is, maar nog wel ademhaalt dan leg je diegene in de stabiele zijligging om ervoor te zorgen dat hij niet stikt. Je buigt de arm en de knie en rolt degene voorzicht om. Hee! Je was even in dromenland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15945732 87.12 2954 2020-02-04T10:56:20+00:00 yes no ehbo bewusteloos https://schooltv.nl/video-item/ehbo-spangas-wat-moet-je-doen-bij-een-verstuikte-enkel 2024-04-16T07:26:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35206.w613.r16-9.77ab02d.webp Wat moet je doen bij een verstuikte enkel? | EHBO SpangaS We hebben helemaal geen halfpipe op het schoolplein. Waarom eigenlijk niet? Laat maar staan, misschien brengt het ons op ideeën. Zet er dan ook maar een ambulance naast want dat is heel gevaarlijk. Au! Gaat het? M’n enkel. Probeer eens of je er op kan staan. Oei. Wat moet je doen als je je enkel verstuikt hebt en er bijna niet op kunt staan? Bewegen om het soepel te houden of juist koelen? En daar gaan we, kom maar. Au! Je moet blijven bewegen, want anders wordt die hele enkel stijf, echt waar. Als je je enkel verstuikt moet je hem juist niet bewegen. Het beste is om hem tien tot twintig minuten te koelen om de zwelling tegen te gaan. Wel meteen stoppen als het juist extra pijn gaat doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15945733 67.76 2061 2020-02-04T10:58:34+00:00 yes no ehbo https://schooltv.nl/video-item/ehbo-spangas-wat-moet-je-doen-bij-een-schaafwond 2024-04-16T07:26:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35207.w613.r16-9.f32e117.webp Wat moet je doen bij een schaafwond? | EHBO SpangaS Dit ziet er heel goed uit, maar ik haal even de graffiti eraf. Wat? We moeten hem maken zoals ie er in het echt ook uitzicht. Maar dit is geen gezicht, geef mij de schuurmachine eens. Pas op he. Au! De veiligheidspal zit er niet op. Laat eens kijken. Oei. Wat moet je doen bij een schuurwond? De wond spoelen, of de wond juist behandelen met een ontsmettende zalf? Een schaafwond kun je het beste schoonspoelen en aan de lucht laten drogen. Want als je er zalf op doet of een verband, dan is er kans dat de wond gaat ontsteken. Mooi Jackie. Ik weet niet hoor. Dus we houden de graffiti op de maquette? Beter zo? Wel romantisch. Het is goed zo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15945734 83.76 5524 2020-02-04T11:00:46+00:00 yes no ehbo huid https://schooltv.nl/video-item/ehbo-spangas-wat-moet-je-doen-bij-verslikking 2024-04-16T07:25:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35208.w613.r16-9.cd1228a.webp Wat moet je doen bij verslikking? | EHBO SpangaS He help je niet meer mee? Nee, levensgevaarlijk met jullie. Ik blijf liever hier zitten. Uche! Hoest even goed door. Dylan? Misschien een glaasje water? Nee, hij hoest niet meer dus we moeten 112 bellen en vijf keer tussen zijn schouderbladen slaan. Wie heeft gelijk? Wat moet je doen bij een verslikking? Een slokje drinken of iemand tussen zijn schouders slaan? Dylan, even een glaasje water? Toe nou! Als iemand zich verslikt dan sla je diegene vijf keer tussen zijn schouderbladen. Als dat niet helpt moet je diegene vijf buikstoten geven. Nou, eet je dit nog op? Nee he. Wat een dag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15945735 87.12 3067 2020-02-04T11:02:38+00:00 yes no ehbo verslikken https://schooltv.nl/video-item/ehbo-spangas-wat-moet-je-doen-bij-een-hoofdwond 2024-04-16T07:26:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35209.w613.r16-9.a89f2e4.webp Wat moet je doen bij een hoofdwond? | EHBO SpangaS Je houdt hem ondersteboven. Ja. Maar zo ziet de hoofdingang er helemaal niet uit. Zo zou die er wel uit moeten zien. Ooit van duurzaamheid gehoord? Doe even normaal. Ah! Oh! Je hebt hem gewoon neergeslagen! Per ongeluk. Zonder jouw klimaatgedram was dat nooit gebeurd. 112 bellen? Nee, dat is alleen voor echte leven- of doodsituaties. We moeten het koelen. We moeten het juist warm houden. Wie heeft er gelijk, wat moeten we doen? Koelen of juist warm houden? Ja, lauw. Sorry Dylan. Ah! Als iemand een blauwe plek of bult op zijn hoofd heeft, moet je die altijd koelen. Vooral als er een bult op komt. Bijvoorbeeld met een zak diepvrieserwten. Als je die toevallig in je tas hebt zitten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15945736 98.52 2650 2020-02-04T11:04:42+00:00 yes no ehbo wond https://schooltv.nl/video-item/ehbo-spangas-wat-moet-je-doen-als-iemand-flauwvalt 2024-04-16T07:24:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35210.w613.r16-9.1a1f08f.webp Wat moet je doen als iemand flauwvalt? | EHBO SpangaS He! Je bent te laat. Jackie, Dylan en Filiz hebben de opdracht gekregen om een maquette an het Spangalis te bouwen. Voor extra punten. Ja, omdat het moest van Jackie. Lekker bezig, Jackie. Dylan, gaat het? Wat nu? Misschien een emmer water in zijn gezicht? Dat doen ze in films ook altijd. Wat moet je doen als iemand flauwvalt? Een emmer water in zijn gezicht of tien minuten laten liggen en wat frisse lucht? He, wat doe je? Water. Blijf even liggen, ik doe even de deur open voor wat frisse lucht. Laat iemand bij flauwte plat op de grond liggen en zorg voor frisse lucht. Als iemand na twee minuten nog steeds bewusteloos is, bel dan 112. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15945737 89.92 4195 2020-02-04T11:06:08+00:00 yes no ehbo flauwvallen https://schooltv.nl/video-item/hoe-voelt-het-om-een-depressie-te-hebben-verdrietige-bange-en-boze-emoties-overstemmen-de-blije 2024-01-04T12:39:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35211.w613.r16-9.f011553.webp Hoe voelt het als je depressief bent? | Verdrietige, bange en boze emoties overstemmen de blije Het leven is niet altijd leuk. Soms kun je moeilijk uit bed komen, en soms heb je een tegenslag. Goh! Groot of klein. Dan heb je gewoon een enorme... baaldag. Er zijn mensen die zich elke dag somber voelen. Soms zelfs zonder echte tegenslagen. En die hebben dan dus last van een depressie. Maar hoe voelt zo'n depressie? En kun je er ook vanaf komen? Ik heb zelf geen depressie, dus ik weet niet hoe het is. Maar Noortje wel. Jij bent depressief. Klopt. Hoe kwam je daarachter? Toen ik een jaar of zes was, was ik altijd somber, verdrietig en moe. Ik omschreef het toen als buikpijn. Omdat ik nog niet zo goed mijn gevoelens een naam wist te geven. Snel huilen, snel paniek. Ik kon minder genieten van dingen. Dus als leeftijdgenoten aan het spelen waren, dan kon jij daar niet echt in meegaan. Nee, vaak niet. Dus ook vaak een gevoel van eenzaamheid of ongelukkig zijn. Je kunt je gevoel voorstellen als zo'n soort mengpaneel. Met allerlei emoties en vier basisemoties. Bang, boos, blij en verdrietig. En elk van die basisemoties heeft een eigen schuif. Luister maar. Blij. Verdrietig. Bang. Zo, en boos. Cigdem! Wat? Cigdem, jij bent psycholoog. Ja. Dus je weet alles van gevoelens van mensen. Kun je zo'n mengpaneel vergelijken met je gevoel? Jazeker. Soms ben je blij omdat bijvoorbeeld de zon schijnt of je iets leuk vindt. Soms ben je boos omdat je een lekke band hebt of ruzie hebt. En soms ben je bang, omdat je ouders ruzie hebben. En soms ben je een beetje verdrietig omdat je niet naar een feestje kunt gaan of dat je ziek bent. En al die gevoelens gaan dus de hele tijd op en neer. Al die positieve en negatieve gevoelens. Dat gaat de hele dag zo door? Ja, precies. En dat is allemaal heel normaal. Al die gevoelens, positief of negatief, horen nu eenmaal bij het leven. Maar wat is dan een depressie? Dat is als je bijna elke dag geen zin hebt om dingen te ondernemen, moeite hebt met concentreren, slaapproblemen hebt. Heel typerend voor een depressie is dat je heel veel last krijgt van negatieve emoties. Je kunt het vergelijken met zulke schuifjes. Boos, verdrietig en bang zijn tegelijk. Tegelijk of een ervan. En die gaan dan helemaal open? Ja. Zo, wat een herrie! Ja. En dit voel je dan helemaal allemaal tegelijk? Precies. Als die dan vast komen te zitten, en als dat heel lang duurt, als je dan een klein schuifje opent, omdat er bijvoorbeeld een feestje is of de zon schijnt… Ik hoor dat blije schuifje nu gewoon helemaal niet. Nee, precies, want alles wat leuk is, wordt overstemd door die rotgevoelens. Als dat een hele lange tijd duurt, dan heb je een depressie? Ja, precies. Ja, dat is beter. Hoe ontstaat nou zo'n depressie? Meestal is er niet echt één aanleiding voor aan te wijzen. Meestal zijn het er meerdere tegelijk. Een verdrietige gebeurtenis zoals gepest worden. Ouders die ruzie hebben. Overlijden van iemand van wie je houdt. Als dat lang aanhoudt, of er gebeuren meerdere dingen tegelijk, of een zo'n gebeurtenis is super heftig, dan bestaat de kans dat je een depressie kan ontwikkelen. Dus hoe meer oorzaken, hoe erger die knoppen vast komen te zitten. Ja, precies. Hoe kan het dat de een wel een depressie heeft met dezelfde aanleidingen, en de ander niet? Daar zijn verschillende oorzaken voor. Belangrijk is dat erfelijke aanleg ook een oorzaak speelt. Dus als je papa, mama of ander familielid ooit een depressie heeft gehad, dan is de kans groter dat jij die ook kan krijgen. Dus het kan ook in je genen zitten. Ja, maar dat betekent niet dat je zeker die depressie zult krijgen. Dus je hebt niet automatisch een depressie als een van je ouders het heeft. Het maakt wel dat die schuifjes standaard wat hoger zitten dan bij andere mensen. Als je dan nog eens nare dingen meemaakt… Kom je op slot te zitten. Precies, het kan allemaal heel veel worden en dan gaat die emotie op slot. Dan kun je die negatieve emotie niet meer uitzetten. Nee. We weten hoe dat klinkt. Boodschappen. Melk, brood, kaas... Hee buurman, eieren, pindakaas. Hee, fiets ‘ie je al? O ja, krentenbollen. Daar gaan we, kom maar. Dat denk ik als ik over straat loop. Bijzonder, als ik over straat loop denk ik heel veel andere dingen. Ik hoor bij jou veel neutrale en positieve dingen. Ja. Voor mij is dat toch anders. Wat gaat er dan door jou heen? O, weer boodschappen. Brood, eh, pindakaas... Dadelijk kom ik mensen tegen. O, buurman. Moet ik nou iets zeggen? Zou hij boos zijn? Ik weet niet zo goed wat ik moet halen. Auto, auto. Al die mensen, wat zullen ze niet van me denken? Zouden ze zien dat ik me zo voel? En hier ook, al die mensen. Wat zullen ze wel niet denken? Ik moet echt weg, ik wil naar huis. Dus in precies dezelfde situatie heb jij veel negatievere gedachten dan dat ik heb. Ja, zo kun je het wel zien. Waar komen die negatieve gedachtes dan vandaan? Goede vraag. Ik weet het niet. Ik ben denk ik een beetje anders ingesteld als jij bijvoorbeeld. Dat is altijd al zo geweest. Ja. Ja. Kun je van een depressie afkomen? Jazeker, voor verreweg de meeste mensen is het een tijdelijke ziekte. Je bent die ziekte niet, je hebt die ziekte en die kan weer overgaan. Hoe dan? Het begint ermee dat je met iemand gaat praten over je gevoelens. Zoek iemand die je vertrouwt en praat erover. Maar als je echt depressief bent en het lukt niet met praten, dan kan er toch wel meer nodig zijn. Wat is dat dan? Je kunt naar een psycholoog gaan. Een psychologisch is iemand die verstand heeft van gedachten, gevoelens en gedrag. Iemand zoals jij dus? Ja. Die kan jou helpen om die schuifjes weer losser te krijgen. Hoe krijg je dat dan voor elkaar? Het begint ermee dat je ervoor zorgt dat die persoon weer actief wordt. Toch naar school, toch gaat sporten. Daarnaast gezond eten en genoeg slapen. En als het niet werkt, is er dan niet gewoon een pilletje voor? Die zijn er wel. Die laten we het liefst niet voorschrijven. Waarom niet? Omdat het een tijdelijke oplossing is. Je hebt ook vervelende bijwerkingen. Oké. Het goede nieuws is dus dat je kunt genezen van een depressie. Jazeker. Dan gaan de knopjes los. Ja. Dit is beter. Lekker toch. Ja. Je gaat nu op jezelf wonen. Dat lijkt me ook best een beetje spannend. Ja, het is zeker wel spannend. Maar ik heb geoefend de laatste tijd. Betekent dat dan ook dat je dan nu niet meer depressief bent? Dat vind ik moeilijk te zeggen. Ik denk, ik heb nu in ieder geval een goede periode. Maar ik zal pas later weten of de depressie over is. Wat is het verschil dan tussen nu en toen je echt depressief was? Ik geniet weer van het leven. Ik kan geluk ervaren. En ik voel me beter, energieker. Gelukkiger. Dus als ik me heel erg verdrietig voel, wat moet ik dan doen? Of je nu verdrietig bent, somber of echt depressief, zoek iemand die je vertrouwt en praat over jouw gevoelens. Als dat niet helpt, kan je altijd contact opnemen met de kindertelefoon. Of je kan je huisarts in vertrouwen nemen. Of je je nu gelukkig of verdrietig voelt, het is altijd fijn om over je gevoelens te praten. Precies. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15947855 546.88 2228 2020-02-06T10:18:49+00:00 yes no depressie psychologie https://schooltv.nl/video-item/hoe-blijven-militairen-verborgen-voor-de-vijand-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:39:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35212.w613.r16-9.b318de3.webp Hoe blijven militairen verborgen voor de vijand? | Camouflerende kleding en muisstil zijn Finn en Jesse mogen vandaag mee op heimelijkheidsoefening van de Landmacht. Heimelijkheid betekent ook wel stiekem, of verborgen. En dat is precies wat er moet gebeuren. Ze moeten informatie inwinnen over de vijand, zonder gezien of gehoord te worden. Goed, mannen. We hebben de opdracht gekregen van de luit om te infiltreren in vijandelijk gebied. Kijk allemaal even mee. Bij deze weg gaan we omhoog, rechtsaf en dan gaan we omhoog. Dan komen we bij dit boscomplex aan. Voor iedereen duidelijk wat hij nu moet doen? Ja. -Ja. -Ja. -Ja? Jesse en Finn ook? -Ja. -Ja. Dan gaan we beginnen. Oke. Het is nogal een bakbeest, he. Ja. Heb je ooit zo'n ding gezien? Nee. Ik ook niet. Dat was ook een vraag. Ze kunnen maar 90 kilometer per uur. Is dat zo? Dat weet je dan wel al. Ja. Oke. Heb je wat gehad aan de briefing? Ja. Wat heb je allemaal opgeschreven? Ik heb niet alles onthouden. We moeten op verkenning. Met de radio. Dat begint voor die brug, toch? Ja. De opdracht voor vandaag is om met de Fennek, want zo heet dit voertuig, zo stil mogelijk een brug te naderen om te kijken of daar een vijand zit. Wat doe je hier mee? Daar kan de commandant eventueel dingen mee regelen, zeg maar, in het voertuig. Kan hij dan ook communiceren met andere mensen? Ja. Dan zetten we een headset op en dan kan hij praten met een andere bak. Wat voor voorbereiding moet ik dan hebben? Dit is een mono. En die versterkt eigenlijk het nachtzicht. Dus je kan dan kijken in het donker, zeg maar. Ja. Dus als je veel maan hebt zie je heel veel. Heb je wat minder maan, dan zie je nog steeds wel goed, maar wel iets minder goed. Hou maar even voor je oog. Kan je mij zien? Ja. Wat voor kleur beeld heb je? Groen. Deze doen het in ieder geval voor vannacht. Ik heb voor jou hier een magazijn. We gaan natuurlijk vijandig gebied in. Dan moeten we munitie hebben. Je kan er gewoon eentje aftrekken. Ja, trek er maar eentje af. Het meest belangrijke zo meteen is dat we gewoon zo stil mogelijk zijn. We gaan straks richting vijandelijk gebied. Eventueel is de vijand aanwezig. Wat heel belangrijk is is dat we zo stil mogelijk zijn. Doen jullie dit altijd 's avonds? Of als 't donker is? Bij voorkeur wel. In 't donker ben je toch minder snel zichtbaar dan overdag natuurlijk En we hebben goede nachtzicht, zoals je net kon zien. Ja. Dus het is wenselijk dat we dit bij nacht doen. Ben je wel eens bang als je op verkenning gaat? Bang niet. Wel dat ik af en toe denk van: Het is wel spannend. Ja, als je hier zijn nek nog een klein beetje bij camoufleert...dan is hij goed, Finn. Dan gaan we zo meteen in het voertuig. En dan gaan we richting de eerste locatie. Zo dicht mogelijk naar de brug toe en vanaf daar starten we met de verkenning. Zijn we er klaar voor? Jazeker. Ja. Yes. Ja. Even kijken, hoor je mij nu? Ik hoor je. Oke, top. Oeps...We zijn nu op de eerste locatie aangekomen. De voertuigen blijven hier staan. Wij gaan zo beginnen met onze verkenning. Yes. Yes? Oke. Hier Alfa 1. Check. Romeo hier, Alfa 1. Wij starten met verkennen. Over. Vier, vijf meter. Dick, waarom lopen we nu op een open pad? Waarom gaan we niet door de bossen? Omdat geluid 's nachts heel ver draagt. En aangezien we in het bos minder goed kunnen kijken waar eventueel een tak ligt of iets...Als je daarop stapt, dan breekt het, maakt heel veel kabaal. Dan kun je beter een heel stuk over de weg heen lopen en alsnog eigenlijk in het bos zitten dan dat je echt daadwerkelijk door het bos zelf heen gaat. Er komt een auto. De berm in! De berm in! Snel, de berm in! Ja. Ga maar weer. Dat kan natuurlijk de vijand zijn. Ja. Vandaar dat we zo snel mogelijk van de weg af moeten, plat in het bos liggen. Ja. Finn, ben jij oke? Ja. Niks aan de hand? Nee. Top. Dit zou kunnen beteken dat daar eventueel de vijand zit. Ik keek opzij en ik zag in de verte licht aan en toen uit. Daar, daar! Ja. O, ja, check. Oke, dat is zeer vermoedelijk de locatie van de brug. Er is vijand aanwezig op deze brug. Dus deze brug kunnen we eigenlijk niet overgaan. Vier man. Ze besluiten om naar een andere brug te gaan. En daar blijken geen vijanden aanwezig te zijn. Wat moeten we nu gaan doen? Jij zei al: De brug veilig gaan stellen. Opletten op boobytraps of zo. Ja, inderdaad. Ik zie een soort van draad lopen. Zie je een draad? Ik zie het voor me, maar dat is bij mij hier voor me. Het lijkt op een touw of zo. Nee, we zijn veilig. Hier recht voor me. Hier Alfa 1, de brug is veilig. Ik ben zojuist de brug gepasseerd. Ik heb een positie ingenomen, 100 meter verder, over. Alles wat ik heb gezien was veilig. Oke, top. Ja, aan die kant ook. We zijn nu natuurlijk in vijandelijk gebied. We zijn al een tijdje bezig nu met de opdracht. Iedereen begint een beetje moe te worden, dus we gaan zo meteen de voertuigen in. Gaan we een stukje verplaatsen naar een boscomplex. Daar gaan we op zoek naar een locatie waar we de nacht kunnen gaan doorbrengen. De voertuigen worden gecamoufleerd voor de nacht. Waarom is dit de meeste geschikte locatie? We zitten een heel stuk in het bos, van de weg af. Geen verkeer in de buurt. Geen andere dingen. Alles wat opvalt qua geluid horen we hier ook gelijk. En tot slot wordt de slaapplek klaargemaakt. Hoe vond je het? Cool! Heb je een beetje geleerd hoe je nou verborgen kunt blijven voor de vijand? Ja. Ja? Zullen we dan maar gaan proberen te slapen? Proberen. Slaap lekker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15947859 513.96 1958 2020-02-10T23:00:00+00:00 yes no landmacht soldaat https://schooltv.nl/video-item/waarom-krijg-je-in-de-achtbaan-kriebels-in-je-buik-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:39:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35213.w613.r16-9.9f19162.webp Waarom krijg je in de achtbaan kriebels in je buik? | Je organen worden tegen je buikwand gedrukt Daylyonne vraagt zich af: Waarom krijg je kriebels in je buik als je in de achtbaan zit? Je gaat omhoog, omhoog, omhoog...En dan ga je met volle snelheid naar beneden. Van achtbanen krijg je vaak een grappig tintelend gevoel in je buik. Maar waar komen die kriebels vandaan? Je hebt twee verschillende soorten kriebels. Oorzaak nummer 1: In een achtbaan wordt de snelheid steeds afgewisseld. Zodra het karretje harder gaat krijgen je organen zoals je hart, darmen en longen, ook te maken met verschillende snelheden. Je organen zijn alleen wat aan de zware kant en blijven dus als het ware achter op de rest van het lichaam. De organen drukken tegen dan elkaar en tegen de buikwand. En dat geeft kriebels! Een beetje alsof je gekieteld wordt. Je kunt het kriebelende gevoel ook krijgen als je lichaam adrenaline aanmaakt. Dit gebeurt bijvoorbeeld in een hele enge situatie of als je heel erg schikt. Je lichaam staat op scherp en is klaar om in actie te komen. Het bloed uit je organen trekt weg naar je spieren en je hersenen. De spieren en hersenen hebben het bloed op dat moment harder nodig dan je organen. Het wegtrekken van het bloed zorgt voor een kriebelend gevoel in je buik. Het stofje komt trouwens ook vrij op hele blije momenten. Als je bijvoorbeeld verliefd bent! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15947858 76.72 5967 2020-02-09T23:00:00+00:00 yes no achtbaan orgaan https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-spiegel-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:39:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35214.w613.r16-9.f760b64.webp Hoe werkt een spiegel? | Een spiegel draait voor en achter om We hebben allemaal wel eens iets in spiegelbeeld geschreven, toch? Als ik mijn naam normaal opschrijf dan komt het er anders uit te zien als ik het voor de spiegel hou. Zie je? Dan zie je dat het in de spiegel in spiegelschrift staat. En hier gewoon nog normaal, toch? Maar ik kan het ook andersom doen, dat ik mijn naam in spiegelbeeld schrijf. Dan staat het ineens bij de spiegel goed maar hier staat het in spiegelbeeld. Huh? Huh? Huh? Ja, maar dat is toch eigenlijk heel raar? Waarom draait een spiegel links en rechts om maar niet boven en beneden? Mijn R, daar gaan de pootjes niet ineens van omhoog staan. Toch? Hoe doet een spiegel dat? Hoe maken ze nou een spiegel? Kijk, om te laten zien waar een spiegel uit bestaat ga ik er eentje stuk maken. Dit moet je thuis niet doen! Kijk. Top. Voor een spiegel heb je een stuk glas nodig.. zoals ook in je ramen zit, gewoon normaal glas. En aan de achterkant, daar doen ze een heel dun laagje zilver, of aluminium. En dat zorgt er uiteindelijk voor dat je een spiegel krijgt. En dit reflecteert gewoon licht hartstikke goed. Maar waarom draait een spiegel alleen links en rechts om en niet boven en onder? Nou, om heel eerlijk te zijn... Dat doet een spiegel helemaal niet! Een spiegel draait niet links en recht om en ook niet boven en onder. He?! Absoluut, is raar. Maar, let op, ik kan het je laten zien. Als de echte Diederik omhoog wijst dan wijst spiegel Diederik ook omhoog. Als de echte Diederik naar de grond wijst dan wijst spiegel Diederik ook naar de grond. Als de echte Diederik naar links wijst dan wijst hij naar de werkbank. En waar wijst spiegel Diederik naartoe? Ook naar de werkbank. Als de echte Diederik die kant op wijst, wijst hij naar de ladder. En waar wijst spiegelbeeld Diederik naartoe? Ook naar de ladder. Een spiegel draait voor en achter om. Dat kan ik laten zien. Als de echte Diederik wijst naar de deur hier achter de spiegel waar wijst spiegel Diederik dan? Die wijst niet naar de deur achter de spiegel. Die wijst naar de kat die hier voor de spiegel staat. Zeg maar, in de echte wereld. Dus wij wijzen de andere kant op! Voor en achter worden omgedraaid bij spiegels. Maar niet links, rechts of boven, beneden. Maar hoe zit het dan met spiegelschrift? Om te snappen waarom een spiegel links- en rechtsom lijkt te draaien...] moet je even goed bedenken wat je doet als je wilt kijken of iets een spiegelbeeld wordt? Ik zal het in slow motion doen. Ik schrijf iets op. Nou ben ik benieuwd hoe het in spiegelbeeld eruit ziet. Ik draai hem om. Links, rechts. Ik ben zelf nu van links naar rechts aan het draaien. Ik draai het om. En tot mijn stomme verbazing zijn links en rechts omgedraaid! Terwijl ik het zelf net deed! Ik heb links en rechts omgedraaid toen ik het papiertje omdraaide! Ik zal het je laten zien. Als ik een D op een glasplaatje zet dan is die D voor mij niet in spiegelbeeld. En inderdaad, als ik nu in de spiegel kijk zie ik dat de D niet in spiegelbeeld is. Het is niet in spiegelbeeld, omdat ik hem niet omgedraaid had! En nu, inderdaad, toen ik hem omdraaide, is links en rechts omgedraaid. Je doet het gewoon zelf! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15947857 216.56 5447 2020-02-06T23:00:00+00:00 yes no spiegel spiegelbeeld https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-animatiefilm-ingesproken-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:39:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35215.w613.r16-9.10499d1.webp Hoe wordt een animatiefilm ingesproken? | Acteren met je stem Hee, Maurits, weet jij wat voor film dit is? Een stomme film. Oke, sorry...Ehm, wat is dat dan precies, een stomme film? Een film waarin de acteur niet praat. Nou, ze praten wel, toch? Hoor jij geluid dan? Nee, ik hoor geen geluid. Maar ik zie ze toch praten! Ik zie hun monden bewegen. Het is toch saai als je geen geluid hoort? Je bedoelt dat wij het niet horen. Ja. Oke. Dat heeft alles te maken met jouw vraag, toch? Ja. Mijn vraag is: Hoe neemt een acteur een animatiefilm op? Hoe hij dat inspreekt. Ja, hoe hij dat inspreekt. Nou, dat vind ik een goede vraag. Zullen we het uitzoeken? Ja. Dit is toch een stomme film. Oke. Maurits en Jesse mogen bij het inspreken van de nieuwe animatiefilm Early Man zijn. Deze film speelt zich af in de tijd dat er prehistorische schepsels en mammoeten over onze planeet wandelden. Stemregisseur Daan is druk bezig met de laatste opnames. Kijk, kom eens hier. Zie je daar...? Hallo, goedemiddag! Hallo. Hallo. Mogen wij weer hard praten? Ja. We waren heel stil aan het fluisteren. We dachten: Straks horen jullie ons. Kom binnen. Heel mooi. Hallo. Jij wilt ons loslaten op een vijf ton botten krakende mammoet?! Iets meer tijd in de eerste zin daar, Arjen. Jij wilt ons loslaten op een vijf ton botten krakende mammoet?! Is dat een verrassing. Hai! Eindelijk frisse lucht! Dank je wel. Hoi, ik ben Arjen. Ik ben Maurits. Hoi. Kom je even kijken? Ja. Wat leuk. 't Ziet er echt heel mooi uit hier. Jij bent dus het stamhoofd. Ja, ik ben het stamhoofd. Ze dachten: Een oude, kale man die een beetje chagrijnig klinkt: Arjen Lubach. Heb je een andere onderbroek aan? Ja, ik heb hem met Thongo geruild! Kampioenen! M-hm. Is het nou moeilijk om zoiets in te spreken? Eh...Het is soms wel eens lastig. Want je moet wel echt even zoeken naar...Als hij zo staat van: Hee, hierheen! Dan kan je niet zeggen: Hierheen. Dus je moet eigenlijk aan vier dingen tegelijk denken. Maar gelukkig, het voordeel is, het hoeft niet live. Dus als ik het fout doe mag het nog een keer en dat gaat zo maar door. Tot ik op een gegeven moment vijf dagen extra moet komen, dan bellen ze iemand anders. Maar als je het een beetje beperkt, dan kan het. Als ik mijn arm omhoog doe, dan doet-ie zeer! Dan moet je dat niet doen. In Early Man moeten meer dan 100 verschillende karakters worden ingesproken. En Daan heeft een verrassing voor Maurits. Lijkt het je eigenlijk niet hartstikke leuk om misschien zelf wat te proberen in deze film? Ja! Mag hij iets...? Ik denk dat we dat gewoon moeten gaan proberen. Dat is echt supervet! Ja. Dat vind ik ook supervet! Je krijgt mij niet uit dit hokje! Koptelefoon op. En dan hoor je dus de regisseur. Kan je me horen? Ja. En je hoort jezelf, als het goed is. Ook. Ja, lekker hard? Ja. Het bovenste scherm is dus de film. Het onderste scherm is jouw tekst. De groene dingen, dat mag jij doen. Ik ga die kant op. Ja. Ik doe de deur dicht. Succes. Dank je. Je hoort dat hele stadion, je ziet alle handen omhoog gaan. We gaan juichen: Hoi, hoi! Nou mag jij het gevoel tot je nemen dat je in een voetbalstadion zit...en iemand roept: Ole, ole, ole! En jullie gaan met z'n allen daarop reageren. Ja. Ole, ole, ole! Hoi, hoi, hoi! Ole, ole, ole! Hoi, hoi, hoi! Ja, probeer, he...Om dat gevoel te benaderen, van dat 'hoi, hoi, hoi'... je armen mee te nemen van: Hoi, hoi, hoi! Ja. Dan zit je meteen lekker in de sfeer. Oke. Ole, ole, ole! Hoi, hoi, hoi! Helemaal mooi! Maurits, het lukt wel zo, he? Ja. Top! Ik zie je bij de premiere, he? Ja! Leuk! Doei! Goed gedaan! Doei! Doei! Ik heb voor jou ook een rolletje, daar ben je echt alleen te horen. Want je gaat geen mens, geen man, geen jongetje spelen...maar je wordt een oer-rups. Een wat?! Een oer-rups. Wat je hoort, de eerste keer is dat een wat langer geluidje. Probeer dan de lengte van de geluidjes die je hoort over te nemen. Je hoort een beetje dat het een soort moeilijk geluid is. Ja. Gaan we nog een keertje proberen. Zullen we samen hier even kijken en beoordelen of die eh...of die mooi geworden is? Ja. Goed. Kom lekker deze kant op. Ik vind hem eigenlijk best grappig. Ik ook. Je ziet hem vooruit kruipen. Ja. Ik wil eigenlijk wel heel graag jouw bijdrage bewaren...en gebruiken voor de film! Nou, dat wordt lachen tijdens de premiere. Dat denk ik ook. Een paar weken later is het zover. De premiere van Maurits als oer-rups. Leuk je weer te zien. Ja. Alles goed? Hoe gaat-ie? Ja, goed. Mooi. Zullen we naar binnen, het is ijskoud en ik heb een gat in mijn broek. Snel. Wat is nou het nut van een premiere? Een premiere is eigenlijk de eerste keer dat de film wordt vertoond. Daar heet het ook premiere. De eerste. De premiere is ook HET moment om de film bij de pers te promoten. Ik heb een jongen van Willem Wever bij me. Maurits. Hij heeft namelijk de oer-rups ingesproken. De oer-rups? Ja. Doe eens een stukje. Dat mag ik niet zeggen. Nee? Nee. Hij heeft een heel zwaar contract getekend. Ik merk het. Dan moeten we het zo maar gaan zien, he. Ik ben helemaal schor van al die pers! Hoe was het nou met al die pers? Ik vond het wel leuk. Ja, weet ik veel. Het... Het hoort erbij. Het hoort erbij. En dat is ook zo...Als je goed oplet, dan merk je dat ze tien keer hetzelfde vragen. Dus dan moet je elke keer weer vrolijk hetzelfde zeggen. Ja. Jesse! Hee, man! Hoe is het? Goed! Ja? Voelde je jezelf een beetje een ster? Ja. Heel erg? Heel erg, eigenlijk wel, ja. Cool! En zie je jezelf dit later nou ook doen? Ja. Acteur. Dat is nummer 1. Ja. En als dat nou niet zou lukken, dan zou ik wel doorgaan, achter, in de techniek. Oke, maar dat is plan B. Ja. We gaan er in eerste instantie vanuit dat je acteur wordt. Ja. Zullen we dat afspreken? Afgesproken. Dan komen we elkaar later tegen en dan ben jij beroemd. Hopelijk wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15947856 478.32 1240 2020-02-06T14:00:00+00:00 yes no animatie stem acteren https://schooltv.nl/video-item/je-moet-maar-durven-liedje-over-eigentijdse-helden 2024-01-04T12:39:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35216.w613.r16-9.e902a49.webp Je moet maar durven | Liedje over eigentijdse helden Word je als held geboren Of is het te leren? Hoe wist Mandela in Zuid-Afrika dat je sterker staat Als je je tegenstanders kent En optimistisch bent En je niet verleiden laat tot wraak en haat Je moet maar durven op te staan Tegen alles in te gaan Durven vechten zonder wapens en geweld Wie durft, wie durft? Het wordt wel weer eens tijd voor een held Geduld en hoop, begrip en moed Is dat te leren? Hoe hield Mandela zo lang vol, Zelfs toen hij de cel in ging Hoe kun je op tegen de anderen als de enkeling? Hoe word je Jezus, Gandhi, Malala, Martin Luther King Je moet maar durven Onverstoord, als een groep jou het liefst vermoordt Om je droom en het verhaal dat jij vertelt Wie durft, wie durft? Het wordt wel weer eens tijd voor een held Gister kon ik het journaal maar amper aan En toen een vriendje werd gepest, Stond ik zwijgend bij de rest Iemand werd uitgescholden, ik heb niks gedaan Maar vandaag ga ik het opnieuw proberen Word je als held geboren Of is het te leren? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15956755 108.28 7197 2020-02-10T07:55:57+00:00 yes no Nelson Mandela held apartheid https://schooltv.nl/video-item/hoe-belangrijk-zijn-billen-voor-apen-experts-in-het-herkennen-van-elkaars-kont 2024-01-04T12:39:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35217.w613.r16-9.0ce2d76.webp Hoe belangrijk zijn billen voor apen? | Experts in het herkennen van elkaars kont Mariska, jij weet alles van billen van apen. Niet alles. Hier zie je vrouwelijke chimpanseebillen. Wooh. Chimpansees herkennen elkaar aan het achterwerk. Door naar elkaars kont te kijken herkennen ze elkaar? Zoals wij mensen elkaar aan het gezicht herkennen kunnen zij elkaar ook aan het achterwerk herkennen. Jullie hebben er meerdere. Deze ziet er heel anders uit. Zij kunnen dus zien wie dat is. Dus: dit was Angela. En de tweede was Janet. Precies. Hoe weet je dat eigenlijk? Dat is onderzocht in een experiment. Hier zie Chloe en Cleo, moeder en dochter. Ze kijken naar gezichten en achterwerken op het computerscherm. Ze krijgen eerst een gezicht te zien en dan twee gezichten. Dan moeten ze zeggen of het linker of rechter gezicht hetzelfde is als die je daarvoor zag. Hier is aangetoond dat chimpansees elkaar razendsnel herkennen aan dat achterwerk. Wil je het proberen? Zeker. Je ziet hier een gezicht, volgende scherm... ja. Welke van de twee zag je hiervoor? Die. Hartstikke goed. Makkelijk. Ja. Mensen zien continu gezichten. We zijn experts in gezichtsherkenning. Een volgende. Kijk goed. Volgende. En? Ik dacht dat het heel makkelijk zou zijn. Ik dacht: dat is Janet, en dat is Angela. Deze? Als we even teruggaan. Hier... zie je. O ja. Dus toch de eerste. Wij kunnen op details gaan letten. Hier zit een haartje bijvoorbeeld. En de volgende. Toch die? Chimpansees kijken niet op die manier. Ze zien in EEN oogopslag het geheel. O, dat hoort bij Angela. Wat we hetzelfde hebben is dat mensen gezichten goed herkennen maar alleen als de gezichten rechtopstaand worden getoond. Laten we het maar eens proberen. De volgende. Ja. Hee, dat ben ik. Ja. Dat duurde inderdaad lang. Dat is moeilijk. We zijn het niet gewend. Zullen we er nog een proberen? Nee, dat ben ik. Dat zie je aan die pet. Het was ook wel een beetje te verwachten. Precies. Maar als de foto's rechtop worden getoond, zou je veel sneller zijn. En chimpansees hebben dat ook met achterwerken. Waarom is dat? We zien in het dagelijks leven continu gezichten. Die zien we altijd rechtop. Twee ogen, neus, mond. Het is een bepaalde verwachting bij een gezicht. En als het omgedraaid is zit de mond hier. Maar daar verwacht je ogen. Precies. Daar raken de hersenen in de war. En duurt het veel langer voor we die persoon hebben herkend. Chimpansees hebben precies hetzelfde bij de achterwerken. Achterwerken hebben ook een duidelijke vorm. Symmetrisch. Het patroon van de kont is vergelijkbaar met het patroon van mensen. In zekere zin wel. Als je dat omdraait, raakt het complete beeld verstoord. Chimpansees raken net zo in de war als bij een gezicht op zijn kop. Mensen zijn expert in het herkennen van gezichten. En chimpansees zijn expert in het herkennen van elkaars achterwerk. Zo! Mooi, he? Flinke billen. Niet normaal. Dit is een vrouwtje, met een zwelling rond anus en vagina. EEN keer per maand zwelt dat hele gebied op. Zo laat ze aan de mannetjes zien: het is nu tijd om te paren. Ik ben nu vruchtbaar. Dit is wel een duidelijk signaal. Kun je nog meer zien aan die apenkont? Zeker. Je ziet dat het een vrouwtje is, dat ze jong is. Gezond en aantrekkelijk. Ze halen er enorm veel informatie uit. Dezelfde informatie halen wij uit elkaars gezicht. Ah, ja. Dit is een heel andere apensoort. Dit is een mandril. Als je naar het gezicht van deze mannelijke mandril kijkt zie je dat hij een heel bijzondere neus heeft. Een rode streep met blauwe vlakken aan de zijkant. Het lijkt een beetje op een penis. Ah. En aan de achterkant zie je die kleuren terugkomen. Bij deze apensoort is het bij mannen ook een middel om te flirten. Het is een showbil. Haha! Wooh!!! Mega. Dit zijn bavianen. Dit is duidelijk een man. Dat zien we. Is hij nu een vrouwtje aan het verleiden met zijn kont? Waarschijnlijk wel. Wij kunnen als mensen veel meer leren van het dierenrijk. Je kan er veel informatie uithalen. Leeftijd, vruchtbaarheid. Je kunt signalen aan elkaar geven. Je kan het gebruiken om een ander te verleiden. Dat doen wij allemaal niet. We moeten leren van dierenbillen. Klopt. Wij zijn ook gewoon apen. Laat me even naar je kont kijken. Gaan we weer. Haha! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15956756 339.24 5723 2020-02-10T14:00:00+00:00 yes no aap bil https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-waarom-jagen-jagers 2024-01-04T12:39:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35222.w613.r16-9.300cbf6.webp De Buitendienst | Waarom jagen jagers? Onze voorouders, de jagers en verzamelaars, gingen gekleed in dierenhuid hun prooi achterna. Jagen lijkt iets van vroeger, maar het wordt ook in Nederland nog steeds gedaan. Matthijs en Sosha gaan op jacht met drie jagers die vertellen waarom en hoe ze jagen. Want wist jij dat niet alle jagers schieten? Een konijn kun je ook vangen met een roofvogel. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311271 1206.456 11548 2020-02-14T17:00:00+00:00 yes no jagen roofdier wild https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-ocd 2024-04-25T09:18:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35223.w613.r16-9.12745ec.webp Wat is OCD? | Clipphanger Dit ken je wel: op de stoep lopen, maar dan alleen tussen de randjes van de tegels. Of… toch nog even naar huis om te kijken of het licht wel uit is. Dat is allemaal niet zo gek, totdat je voor de tiende keer op een dag naar huis rent, en als je per ongeluk toch op een randje staat, de paniek toeslaat en je eerst een rondje moet draaien omdat er anders iets heel ergs gebeurt…Of had ik nou toch het licht aan gelaten? Van zo’n dwangmatige handeling word je misschien even rustig, maar dikke kans dat die angst later toch weer terugkomt. Als je meer dan een uur per dag bezig bent met dwangmatige gedachten of -handelingen, dan heb je een dwangstoornis oftewel OCD. Die kan je krijgen door een stressvolle gebeurtenis, maar misschien zit het ook wel in je familie. En dan doet oma lekker mee, met je OCD. Neehee… Gelukkig zijn er mogelijkheden om OCD te behandelen. Zo leer je omgaan met die nare dwanggedachten, en dwanghandelingen te stoppen. Totdat je gewoon weer op de stoep loopt, zonder op de randjes te letten. Wel uitkijken voor hondendrollen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15966752 72.44 3084 2020-02-12T23:00:00+00:00 yes no psychische stoornis https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-wifi-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:39:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35224.w613.r16-9.a9583a3.webp Hoe werkt wifi? | Onzichtbare lichtgolfjes dragen informatie over Sorry, ik was even bezig met een kattenfilmpje kijken. Dat herkennen jullie wel. De hele dag door zitten we online dingen te liken, filmpjes te bekijken, foto's te uploaden. We zitten allemaal continue online. We leven eigenlijk online. Niet alleen jullie, hoor. Over de hele wereld gebeurt het. Iedereen online. In China, Amerika, Afrika...iedereen is de hele dag door dingen aan het versturen. De helft ervan gebeurt draadloos via wifi. Per seconde versturen we met wifi 50 harde schijven met informatie. Elke seconde weer over heel de wereld. Maar hoe werkt wifi eigenlijk? Hoe kan het dat we met z'n allen met elkaar kunnen praten en kattenfilmpjes kunnen kijken zonder snoer? Stel je voor: je hebt een supervette plaat gemaakt op je vakantie. En die wil je graag draadloos versturen naar je vrienden. Hoe gaat dat dan? Wat gebeurt er binnen in die telefoon en met dat wifi dat je dit draadloos kunt versturen? Een telefoon kan geen foto als 'n postduif naar je vrienden sturen. Je moet het plaatje omzetten in informatie. Een soort e-mailtje met alleen getalletjes erin. Hoe werkt het? Hij deelt het plaatje op in allemaal kleine vlakjes. Vervolgens gaat hij dat ene vlakje kijken welke kleur het is. Dan zegt hij: O, deze kleur blauw noem ik bijvoorbeeld nummer 63. Die wordt dan door de lucht verstuurd...naar een tablet van een vriend van mij...waar langzaam maar zeker al die kleuren weer opgebouwd worden op het scherm. Maar hoe vliegen die cijfers dan door de lucht? De informatie wordt met allemaal onzichtbare lichtgolfjes naar je telefoon verstuurd. Die kun je niet zien, maar in en uit je telefoon vliegen continu miljarden kleine golfjes. Een beetje vergelijkbaar met als ik een steen in het water gooi. Dan zie je van de plek waar ik hem gooi allemaal golfjes wegvliegen. Er komen natuurlijk geen watergolven uit je telefoon. Maar onzichtbare lichtgolfjes, miljarden per seconde. Als je hier naar de golven kijkt dan zie je dat golven elkaar opvolgen. Maar wat je telefoon HEEL slim doet, is in die golfjes hoe snel ze elkaar opvolgen of hoe hoog ze zijn en met allemaal trucjes plakken ze die informatie op die draaggolf. Die wifi-draaggolf neemt dus stukken kattenfilmpje van de router naar je telefoon, zodat je kunt zeggen: haha, gekke kat. Hij valt op de grond. Soms kan kattenfilmpjes kijken ook heel saai zijn. Als je internetverbinding niet goed is, dat het stottert en hakkelt. Dat hebben we allemaal wel eens. Dat komt omdat die golfjes die door de lucht gaan soms moeite hebben om door muren heen te komen. Net zoals jij en ik. Je telefoon merkt dan, ik hoor de informatie van het golfje niet goed en vraagt nog een keer terug. Hallo router, wat was het ook alweer? Dan moet het nog een keer verstuurd worden. Ellende. Kattenfilmpje stottert. Er kan ook nog iets anders gebeuren. Er zijn andere dingen die ook dezelfde soort golfjes gebruiken. Bijvoorbeeld een magnetron. In de magnetron worden dezelfde soort golfjes gebruikt... maar dan superheftig. Zo heftig dat de golfjes het water in deze chocolademelk heel erg laat dansen en surfen op de golfjes. Die botsen dan tegen elkaar, wrijven tegen elkaar en dan, net zoals in je handen, wordt de chocolademelk heet en warm. Daar komt soms zo veel uit...dat als je kattenfilmpje voorbij komt deze golfjes schreeuwen: Word warm! Dan kan je telefoon geen kattenfilmpje meer horen of zien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15966756 252.04 2093 2020-02-13T23:00:00+00:00 yes no internet https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-in-de-hersenen-van-iemand-met-alzheimer-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:39:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35225.w613.r16-9.f5aeec2.webp Wat gebeurt er in de hersenen van iemand met alzheimer? | De hersenen onthouden steeds minder Nou oma, we gaan weer in het fotoboek kijken. Hoe heet oma? Agnes. Nou, wie is dat? Ik moet eens goed kijken. Het is toch een bekende. Is het een bekende? Ome Gerard? Nee, dat is papa. Mijn vader. O ja, dat is een bekende van je. Het is jouw zoon. Niet zeggen hoor dat ik het niet wist. Je vraag heeft alles te maken met je oma. Ja. Wat is je vraag? Wat er gebeurt in de hersenen van iemand die alzheimer heeft? Mijn oma heeft dus alzheimer. Dat is dat je dingen vergeet. Ja. Wat vergeet je oma dan? Ze herkent personen niet meer. Ze herkent de weg niet meer. Dat soort dingen. Weet ze wel wie jij bent? Mij herkent ze meestal nog wel. Best vaak wel, maar bijvoorbeeld haar man denkt ze vaak dat het haar vader is, maar dat is niet zo. Vandaag gaan we toch iets dieper die hersenpan in duiken om te kijken waar het nu vandaan komt. We gaan naar het pathologisch museum. Daar is een professor die ons alles gaat vertellen over alzheimer. Ja, wat is het verschil? Volgens mij is de bovenste kleiner dan de onderste. Die bovenste? Ja? Laten we het vragen aan professor-doctor Marcel. Goedendag. Dag. Vertel maar; heeft Veerle gelijk? Veerle heeft zeker gelijk. Kijk, wat je hier ziet zijn twee rechter hersenhelften. Wat je zelf al zei, de bovenste zijn kleiner. Dit is de hersenhelft van iemand die een dementie had. Als je HEEL goed kijkt, zie je dat die windingen...Het zijn allemaal windingen die de hersenen vormen. Die windingen zijn hier veel smaller. Hier zijn ze breder. Zie je dat? Ja. Dat maakt dat die groeven breder zijn. Je verliest hier eigenlijk hersenweefsel. Dat gaat ten koste van de functie van de hersenen. Wil je een kopje thee hebben, schatje? Daar erin. Daar moet je koffie in maken. Daar moet je koffie in maken. Dan moet je hier thee in maken. Dit zijn echte hersenen. Dit zijn hersenen van iemand die gezond was. Deze hersenen lijken wat meer op die van je oma. Wat zie je als verschil? Die is ook weer iets dikker. Het gaat daar ook helemaal uit elkaar. Precies, en van binnen... Dat kunnen we hier niet goed zien. Maar wel hier zo. Als ik deze eraf haal, dan zie ik het zeepaardje. De hippocampus. Dat is in feite de archiefkast van de hersenen. Sla je daar de beelden dan op? Daar sla je de verbinding van beelden met namen op. Dus ik heb nu Veerle ontmoet. Dat heb ik dan opgeslagen in dat zeepaardje? Dat komt in die hippocampus. Als ik nu naar je kijk, denk ik: dat is Veerle. Die heb ik net ontmoet. Dan haal je het weer op. Het beeld komt zo weer terug. Het vervelende van de ziekte van Alzheimer... is dat het verlies van zenuwcellen vaak in die hippocampus begint. Die archiefkast begint als eerste te rammelen. Die wordt kleiner. Er kan niet veel meer in. Of hij kan niet meer goed open, je kunt er niet meer bij. Dan krijg je dus het probleem dat je dingen vergeet en namen niet meer weet. Ik zie geen thee, he? Of ik moet het hier hebben. Eens kijken. Dat is soep. Dat is toch wel treurig. Ja. Hier zie je een prachtig model van de hersenen. Die bolletjes weerspiegelen de hersencellen. Daar onder die bedrading zie je mooi netwerken en dat laat zien dat hersenen hersencellen bevatten en dat het EEN groot netwerk is dat met elkaar verbonden is. Dat functioneert normaal gesproken razend goed. Bij dementie kun je dus zien dat die bedrading soms niet meer goed werkt. En dat er hersendelen uitvallen. Kan het ook zijn dat er een dag komt dat alle lampjes weer zo...aangaan? Dat is een goede vraag. Daar zijn we naarstig naar op zoek. Kunnen we iets doen om alzheimer te genezen, maar nu kan dat nog niet. Lampjes die uit zijn, kunnen we niet meer aan krijgen. Dat is het vervelende van dementie. We hopen wel dat we in die richting iets vinden. Voorlopig is het kunst te voorkomen dat er meer lampjes uitgaan. Hoe is dat om te horen, Veerle? Ik snap nu wel beter wat er allemaal gebeurt en zo. Maar ook dat de lampjes bij oma nooit meer aangaan. Er gaat meer uit. Het wordt niet meer beter. Ja. Dat is toch wel stom. Moet ik schone kopjes pakken of deze uitspoelen? Voor een kopje thee pak je beter een mok. Een mok. Geen bordje. Om te ervaren hoe het is om alzheimer te hebben mag Veerle een speciale kamer in. Daar moet ze allerlei dagelijkse dingen doen. Voor iemand met alzheimer is je sleutels vinden of boodschappen doen, best ingewikkeld. Veerle gaat naar binnen met een vest aan waar een stem uitkomt. Die stem zijn de verwarde gedachten van iemand met alzheimer. STEM: Misschien is er wel post. Kijk eens in de brievenbus. Nee, geen post. STEM: Misschien komt het nog. STEM: Ik wil naar binnen. Waar is de sleutel? Heb jij de sleutel? Voel eens in je zakken. Ik denk niet dat hij... O, uit de tas. In je tas. Hier. Zeg het maar: wat is ook alweer je voordeursleutel? Die. Deze? Nou, volgens mij niet. Nee. De volgende. Speciaal huis, he? Deze past niet. Die dan proberen? Kijk maar. Hee, kijk. Dat lijkt er meer op. STEM: Gelukt. Binnen. Dan gaan we naar binnen. STEM: Sleutels aan het haakje. Dan zie je ze tenminste als je weggaat. Sleutels niet vergeten. Die hangt daar goed. STEM: Boodschappen in de koelkast. De koelkast. Veerle, waar is je koelkast? Hier. STEM: Jeetje, ik had het nog. Je hebt wel veel melk. Je hebt nog meer melk gekocht. Hoor je dat brommertje? De postbode. Kom mee, naar de brievenbus. Ja, de post. O... STEM: Nu word ik gek. Ik zou toch zweren... Wat is er dan? Nee, dat klopt niet. Het is verplaatst. Het was daar. Dit is echt raar, he? Wat vind je hier nu van? Als je het nu een beetje ervaart hoe het is om alzheimer te hebben? Heel verwarrend, want... Ja. Het klopt allemaal niet wat je zelf denkt. Je herkent dingen ook echt niet. Dat is ook hoe het in je oma's hoofd werkt. Ja, ook bij het teveel aan boodschappen. Dan weet je niet wat je moet kopen en wat je al gekocht hebt. Ik denk dat het ook zo is bij mijn oma. Begrijp je je oma nu dan beter? Ja. Wat we vandaag hebben gezien met hersenen en wat we hebben meegemaakt, is het dan een antwoord op je vraag? Zeker. Ik weet nu wat er nu gebeurt in de hersenen en wat mijn oma eigenlijk ziet. En wat ze meemaakt. Ja. Dit zijn dus de kenmerken die je hebt als je alzheimer hebt. Dat je dingen of mensen niet meer herkent. Dat is wat mijn oma ook heeft. Ja, het is een rotprobleem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15966757 519.08 2007 2020-02-16T23:00:00+00:00 yes no geheugen hersenen vergeten https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-plas-geel-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:39:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35226.w613.r16-9.0bca784.webp Waarom is plas geel? | Water met afvalstoffen Phileine vraagt zich af: Waarom is je plas geel? Ons lichaam is een grote fabriek die 24/7, 365 dagen per jaar actief is. We stoppen er eten en drinken in en er komt poep en plas uit. Voor die wisseltruc moeten er ontelbaar chemische processen plaatsvinden in het lichaam. Elk orgaan speelt daarin zijn eigen rol. De lever haalt stoffen die je niet meer nodig hebt uit je bloed en breekt ze af tot HEEL kleine stukjes. Afvalstoffen: EEN van die stoffen is urobiline. Dat is een stofje dat vrijkomt als de lever rode bloedcellen afbreekt. Urobiline heeft een gele kleur en gaat van de lever naar de nieren die het dan uit je bloed halen. En jij plast het uit. Zo komt je plas dus aan een gele kleur. Je plas is niet altijd even geel. Dat komt omdat plas voor een groot deel uit water bestaat. Hoe meer water in je plas zit, hoe lichter de kleur. Plas is donkergeel als je te weinig hebt gedronken of HEEL erg veel hebt gezweet. Dus voordat je het toilet de volgende keer doorspoelt, kijk even in de pot en zie wat jouw plas je probeert te vertellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15966754 74.56 4677 2020-02-12T23:00:00+00:00 yes no plas afvalstoffen urine https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-hagelslag-gemaakt-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:39:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35227.w613.r16-9.061bb64.webp Hoe wordt hagelslag gemaakt? | Glanzende hageltjes van chocola Zo, Roos...dit is wat ik nou een hagelslag-douche noem. Dat heeft iets te maken met je vraag, toch? Ja. Stel maar, dan. Hoe wordt hagelslag gemaakt? Wat zeg je? Hoe wordt hagelslag gemaakt? We beantwoorden de vraag van Roos door onze eigen hagelslag te maken. Dan beginnen we met het zwarte goud: onze cacaoboon. Dat is niet echt hagelslag, he? Deze ingrediënten hebben we nodig: cacaomassa, persboter en cacaopoeder. Om hagelslag te maken, missen we de suiker nog. Voordat we hagelslag maken, nemen we een kijkje in de fabriek. Roos, hier kijken we of de suiker erbij gekomen is. Kun je het zien? Klaar? Hopsa... Wauw. Dat is veel lichter. Dit is de suiker bij het poeder? Ja, en nu kunnen we aan de hagelslag. Wat gebeurt hier? Dat ruikt sterk. Is dit wat we op de band zagen? Op de band zaten droge stoffen en hier wordt er vloeistof bij gegooid. Hij is nu hard aan het mengen? Dit is een soort hagelslagdeeg wat we net geproefd hebben? Klopt. Als we deze nu even stilzetten. Dat mag alleen ik doen. En dan pak ik er een beetje uit. Proef maar een beetje. Het lijkt op aarde. Maar het smaakt wel beter. Het smaakt beter, he? Hoe maak je hier nu hagelslag van? Want dat is veel kleiner. Ja, dat zijn kleine, harde stukjes. Hij krijgt nog een behandeling. Van onderen wordt hij gelost. Het gaat via lopende banden naar boven toe naar een molen, waar hij klein wordt gemaakt. Dan komt hij in strootjes en valt in een korrelpers. Daar persen we de hagelslag. Dat is nog een hele tocht. Nou, hier gebeurt dan het volgende…Hier komen allemaal mooie keuteltjes uit en die vallen in een pers. En dan maken we hagelslag. Dit zijn de keuteltjes. Wauw. Nee, het is oke. Het is wel lekker. Ja, lekkere keutels. Roos, de keutels vallen hier in de trechter. Dan vallen ze in de korrelmolen en worden ze tot hagelslagjes geperst. Dan krijgen we lange sliertjes. Hier gebeurt het dan. Hier worden de korrels kleingemaakt. Hier voorzien we het ook mooi van een glanslaagje. Zo, hier zie je de hagelslag. DIT lijkt nou op hagelslag. Ja, dit is al beter, he? Hoeveel pakken passen daar ongeveer in? Oei, hoeveel pakken? Boterhammen heb ik wel uitgerekend; 375.000 op een dag. 375.000...Dat is echt HEEL veel. Dat is veel, ja. HEEL veel. In EEN keer...En dan is het inpakken en wegwezen...en kunnen we aan onze eigen hagelslag beginnen. Om Willem Wever-hagelslag te maken, beginnen we met 200 gram suiker. 50 gram cacaopoeder om de lekkere hagelslag te maken. Ho... Dan moet er nog persboter bij. 50 gram. Dan hebben we nog 150 gram cacaomassa nodig. Oke. En als laatste: 15 gram lecithine. Wat is dat laatste dan? Lecithine is een bindmiddel. Anders blijft het niet bij elkaar? Om te plakken en ook het vocht eruit te halen. Dan gaan we mengen tot een deeg. Chocola met sneeuw. Ja. Floor, we staan hier bij de kleine versie van de drageerpan. Het glimt allemaal hartstikke mooi... maar wij willen Willem Wever-hagelslag. Wat hoort daar volgens jou bij? Een kleurtje. Voila. Goud. We willen gouden hagelslag. Dat is Willem Wever waardige hagelslag. Wauw, die is echt mooi. HEEL erg mooi. De hele bak wordt geel. Dat is echt vet. Het wordt echt goud. Zo... Het is wel echt goud. Het is echt mooi. Mooi, he? Het is ook echt wel goud. Gouden hagelslag. Nu moeten we de doos maar eens vol gaan scheppen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15966753 381.92 8739 2020-02-12T11:00:00+00:00 yes no brood cacao chocolade https://schooltv.nl/item/letterjungle 2026-03-24T15:18:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43259.w613.668bd8d.338d77a.png Letterjungle | Interactieve schoolplaat met letters en klanken In de Letterjungle zijn een heleboel letters en klanken verstopt. Kun jij ze allemaal vinden? Zoom in om ze te ontdekken en de bijbehorende video te kijken. Of doe je best in het zoekspel en het letterspel: als je alle letters en voorwerpen weet te vinden, win je een kleurplaat van de Letterjungle. Veel plezier met zoeken, kijken en lezen! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 90801 2020-02-13T06:00:00+00:00 yes no lezen woordenschat letter https://schooltv.nl/video-item/wat-betekent-emancipatie-streven-naar-gelijkwaardigheid 2024-01-16T15:35:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35228.w613.r16-9.92f9727.webp Wat betekent emancipatie? | Streven naar gelijkwaardigheid Emancipatie. Wat is dat? Stel, je hebt twee oudere zussen en die spelen altijd de baas. Ze bepalen de spelletjes die jullie spelen. Wat goeie muziek is en wat leuke kleren zijn. Ze doen nooit jouw zin, en je bent er helemaal klaar mee. Je besluit te emanciperen. Emancipatie is het streven naar gelijkwaardigheid. Dat betekent dat je wil bereiken dat anderen zien dat je evenveel waard bent als zij. En dat betekent dat emancipatie ervoor moet zorgen dat jij straks net zoveel te zeggen hebt als je zussen. Maar zo makkelijk gaat dat meestal niet. Voor zo'n verandering moet je vaak flink je best doen. Soms moet je er zelfs voor vechten. Vroeger mochten vrouwen nergens over meebeslissen. Ze moest moesten doen wat de man zei. Ook al hadden ze daar geen zin in. Maar vrouwen hebben gevochten voor vrouwenemancipatie en dat doen ze nog steeds. Ook homoseksuelen, moslims, jongeren, ouderen en doven willen emanciperen. Net als andere groepen die zich onderdrukt voelen. Emancipatie kost tijd. Je voelt je niet altijd serieus genomen, maar je geeft niet op. Je denkt aan je eigen kinderen, kleinkinderen en aan de wereld. Want die wil je veranderen. Dus je zet door en je zult zien, als je erin blijft geloven, dan gaat het nog lukken ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15966762 146.8 6094 2020-02-17T18:00:00+00:00 yes no emancipatie recht https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-contactlenzen-gemaakt-hulplenzen-van-kunststof 2024-01-04T12:39:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35229.w613.r16-9.ee11c61.webp Hoe worden contactlenzen gemaakt? | Hulplenzen van kunststof Dan mag je je kin in het bakje plaatsen en je voorhoofd tegen de wand aan duwen. Ogen zijn ingewikkelde dingen en vaak doen ze niet precies wat ze moeten doen. Gelukkig is er hulp, een bril of contactlenzen. Contactlenzen maken; hoe doen ze dat? Omdat je oog zo ingewikkeld is, kan er dus ook van alles mis zijn. Een optometrist kan je ogen heel precies bekijken en dan kunnen ze erachter komen wat er dan precies mis is. De twee meest voorkomende aandoeningen zijn bijziendheid en verziendheid. Bij bijziendheid zie je alles van dichtbij heel goed en scherp en wordt alles verderop een beetje wazig en vaag. En bij verziendheid is het precies andersom. Dan zie je alles in de verte heel goed en scherp en wordt alles van dichtbij heel onscherp. Bijziendheid komt het vaakst voor en beide aandoeningen hebben te maken met de bolling van je oog. Dit is een model van je oog, ziet er als het ware uit als een mooie ronde bal, met hier aan de voorkant je hoornvlies en daarachter zit je lens. En die zorgen er samen voor dat het beeld wat bij jou naar binnenkomt precies op de achterkant van je oog wordt geprojecteerd. Daar zit namelijk je netvlies en je oogzenuw zorgt er dan weer voor dat dat beeld naar je hersenen wordt gestuurd. Maar als de bolling van je oog niet precies klopt, dan kan het zijn dat een beeld wat bij jou door je lens naar binnenkomt niet precies op je netvlies valt, maar misschien wel net daarvoor of net erachter. Als het beeld net voor je netvlies valt, dan ben je bijziend. En als het net achter je netvlies valt, dan ben je verziend. Hoe kun je dat nou oplossen? Door een hulplens voor je eigen lens te plaatsen. En die zorgt er dan voor dat het beeld wel weer precies op je netvlies terechtkomt. Hoe die hulplens precies gevormd moet worden, kan de optometrist uitrekenen, want dat is namelijk voor ieder oog verschillend. En die nauwkeurige informatie van de oogmeting wordt dan opgestuurd naar de contactlenzenfabriek. Dit kleine pilletje noemen ze een blank, is gemaakt van speciale kunststof en dat wordt straks zo'n heel mooi, flinterdun lensje. De blank wordt met was op een draaischijf geplakt, die schijf gaat met hele hoge snelheid draaien. Met fijne beiteltjes wordt precies de goede vorm in het kunststof gedraaid en dat hele proces wordt door een robot uitgevoerd. Eerst wordt de binnenkant geslepen, dus het gedeelte dat op je oog komt te liggen. Daarna wordt de blank omgedraaid en is de buitenkant aan de beurt. Het is echt een precisieklusje, want de lens is op sommige plekken dunner dan een haar. Ze werken hier dus tot op de duizendste millimeter nauwkeurig. Elke lens wordt na het draaien helemaal doorgemeten om te kijken of de gegevens van de oogmeting precies kloppen met de lens die is gemaakt. Kijk. En zo krijg je ze dan thuisgestuurd. Contactlenzen maken, zo doen ze dat dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15966763 213.16 1893 2020-02-17T18:00:00+00:00 yes no oog lens https://schooltv.nl/video-item/hoe-blijft-een-vlieger-in-balans-door-zijn-symmetrische-vorm 2024-01-04T12:39:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35230.w613.r16-9.6659126.webp Hoe blijft een vlieger in balans? | Door zijn symmetrische vorm Wist je dat een vlieger om stabiel te zijn zo symmetrisch mogelijk moet zijn? En symmetrisch betekent dat de ene kant precies hetzelfde is als de andere kant? Dus als je een vlieger dubbel zou klappen, dan zou de ene kant precies op de andere kant passen en een symmetrische vlieger vliegt veel beter dan een vlieger met twee verschillende vleugels, oftewel een asymmetrische vlieger. Deze vlieger is symmetrisch, zie je dat deze kant van de verticale stok in het midden precies even groot is als die kant? Ze zijn elkaars spiegelbeeld. En precies dat zorgt ervoor dat de vlieger in balans blijft. Bij deze asymmetrische vlieger zie je dus dat die vleugels heel handig zijn. Dus deze gaat nooit kunnen balanceren op de lucht. Even checken. Er zijn vliegers in allerlei verschillende vormen: de klassieke ruitvorm, de Delta of vleermuisvorm, prismavorm, dierenvormen zoals draken en vlinders, maar voor al deze vormen geldt dat het belangrijkste is dat ze symmetrisch zijn, dat de ene kant hetzelfde is als de andere kant. Onthoud: symmetrie laat een vlieger vliegen. Symmetrie helpt dingen om goed te vliegen. De romp en vleugels van vliegtuigen zijn symmetrisch. Vogels en insecten die vliegen zijn ook symmetrisch, maar laat je niet voor de gek houden: niet alles dat symmetrisch is, kan ook vliegen. Kubussen zijn symmetrisch. Sinaasappels, citroenen en kiwi's zijn ook allemaal symmetrisch, maar vliegen; ho maar. Probeer het maar eens uit. Maak een symmetrische en een asymmetrische vlieger en kijk welke het het beste doet. Een vliegende vlieger. Het is bijzonder, maar geen wonder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15966764 152.04 2360 2020-02-17T18:00:00+00:00 yes no vlieger vliegtuig vorm https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-pijnstillers 2024-01-04T12:39:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35236.w613.r16-9.12eb8ad.webp Het Klokhuis | Pijnstillers Janouk bezeert zich en neemt een pijnstiller. Hoe weet een pijnstiller waar je pijn hebt en waar die pijnstiller dus naartoe moet? En werkt dat bij kinderen en volwassenen hetzelfde? Janouk zoekt het uit. En ook de Cowboys willen graag vechten zonder pijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301798 892.344 2646 2020-02-26T18:00:00+00:00 yes no pijn medicijn https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-stockcar-racen 2024-01-04T12:39:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35237.w613.r16-9.f0d1014.webp Het Klokhuis | Stockcar racen Janouk loopt een dag mee met Nathalie Wekema. Zij is de eerste vrouwelijke stockcar racer. Met een speciale auto rijdt zij wedstrijden op een modderbaan. Het gaat er hard aan toe. Janouk mag zelf ook een rondje rijden in een stockar. Vlogger Hetty doet aan Stockcar-racen met haar rollator. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301835 906.984 3868 2020-02-28T18:00:00+00:00 yes no auto sport wedstrijd https://schooltv.nl/video-item/de-slag-om-de-schelde-de-bevrijding-van-zeeland 2024-01-04T12:39:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35238.w613.r16-9.34a5253.webp De Slag om de Schelde | De bevrijding van Zeeland 6 juli 1944, D-Day. Meer dan 150.000 Amerikaanse, Britse en Canadese troepen landden op de stranden van Normandië. Het is echt de grote openingszet voor de bevrijding van West-Europa. De Duitse tegenstand in Normandië na de landing, de eerste weken na de landing, is eigenlijk vrij zwaar. Die Duitse tegenstand is heel effectief. Het kostte geallieerden veel langer - weken uiteindelijk - om uit Normandië uit te breken, om die Duitse verdediging daar te verslaan. Ik zal u een beeld geven van de actuele stand van zaken. Het grootste deel van het Duitse 7de leger zit in de val. De Canadezen hebben Falaise ingenomen en het gat is bijna gedicht. De opgesloten vijand wordt systematisch vernietigd. In die laatste dagen van augustus is dat Duitse leger in Normandië eigenlijk echt verslagen en ook op de vlucht, werkelijk op de vlucht en Noord-Frankrijk ligt open. En met de weg door Noord-Frankrijk open, ligt ook de weg verder noordelijk open naar een van de grote prijzen die de geallieerden voor ogen hebben om de Duitsers te kunnen verslaan. En dat is het Ruhrgebied. Het Ruhrgebied is de kern van de Duitse industriële militaire macht en een omsingeling van het Ruhrgebied, een inname van het Ruhrgebied, zou een doodsteek kunnen zijn voor de Duitse verdediging. Als je een aanval met volle kracht in de richting van Duitsland wilt voortzetten, heb je ook havens nodig. Heb je aanvoer nodig. De Belgen hebben hun hoofdstad terug. Uitzinnige burgers gaan in Brussel de straat op om het bevrijdingsleger toe te juichen dat door de stad trekt. Daarnaast is bekend gemaakt dat de Britse pantserdivisies ook de stad Antwerpen hebben ingenomen, praktisch zonder tegenstand. Het grote geluk van de geallieerden is, dat Antwerpen wordt niet door de Duitsers vernietigd. Dus de haven van Antwerpen valt onbeschadigd in geallieerde handen. Alleen je hebt niks aan Antwerpen, als je de Westerschelde niet in handen hebt. En dit gebied, de Duitsers kunnen ook kaart lezen, is vast in Duitse hand. En dat betekent dat Antwerpen als haven voorlopig, in begin september, eigenlijk waardeloos is. Je kunt het niet gebruiken. Ze moeten de Schelde verdedigen. De situatie is als volgt. Dit is Antwerpen. Dit is de rivier de Schelde. Schepen varen hierlangs naar de haven. Welnu, de moeilijkheid zit ‘m hierin. De moffen zitten nog steeds langs de zuidoever, met zware kanonnen. Tussen de Schelde en het Leopoldkanaal in een soort pocket. Ten noorden van de rivier bezetten ze kleine eilanden, zoals Zuid-Beveland. Hier, dit schoteltje is Walcheren. Zo ziet het er ook uit. Het grootste deel ligt onder zeeniveau. Dankzij hoge dijken blijft het droog. Aan de bewoners van de eilanden in de Schelde. Het oppercommando van de geallieerden waarschuwt u… Het is zeer waarschijnlijk dat de vijandelijke troepen en installaties op uwe eilanden binnenkort aan een hevig en langdurig luchtbombardement zullen bloot staan. Duizenden van deze pamfletten worden begin oktober boven het Zeeuwse Westkapelle uitgestrooid. Op de dijk van Westkapelle spreek ik met Kees Pouwelse, destijds een jochie van twaalf. Van Uhm: Want u was erbij in 1944, toen het allemaal hier gebeurde. Pouwelse: Ja, dat klopt. Van Uhm: Twaalf jaar oud, als ik het goed heb. Pouwelse: Twaalf jaar oud was ik toen. Het was onrustig natuurlijk, maar dat was het toch al. Maar er werd gezegd: ‘Ah, zo gooien misschien een bom op die bunkers op de dijk. En dan, daar houdt het wel mee op.’ Na 3 oktober… Van Uhm: Maar even dus... De mensen wisten met die pamfletten eigenlijk niet goed wat ze moesten doen? Pouwelse: Je zag ‘s avonds mensen op de fiets met ouwe mensen, die ze wegbrachten eigenlijk. Wij bleven en de meesten bleven. Ja, het was natuurlijk een angstige nacht en 3 oktober ’s morgens… Ja, wat moest je doen, wat zou er gebeuren? Want 3 oktober zou het toch gebeuren. Ik ging nog even naar een oom en tante, die hadden twee kinders. Van Uhm: In het dorp? Pouwelse: in het dorp, een eindje verder. En daar was ik en toen om kwart over één gooiden ze fosfor waar ze de bommen zouden gooien. Dat wist je nog niet natuurlijk. Maar ik ben toen naar huis gerend hé. Die mensen, mijn oom en tante, zeiden: ‘Blijf hier, blijf hier, de schuilkelder in.’ ‘Nee, ik ga naar huis.’ Dus ik ben naar huis gevlogen. Pouwelse: De eerste bommen vielen dichtbij ons, bij ons in de buurt. Toen gooiden ze de hele Kloosterstraat, dat was ook zo'n 150 meter bij ons vandaan denk ik, helemaal plat. En we kregen ontzettend veel droge kelen van de kruitdampen. Van Uhm: Ja, ja en luchtdruk neem ik aan? Pouwelse: En ook, ja je zat te schommelen in die schuilkelder. Het was gewoon verschrikkelijk. Pouwelse: En toen zaten wij nog in die schuilkelder en daar kwam een Duitser- bij ons voor stonden een paar Duitse barakken - en die heeft ons vermoedelijk die schuilkelder in zien lopen en die kwam op handen en voeten. En die bloedde ontzettend aan zijn hand. Dat zie je dan nog voor je natuurlijk. En die zei: ‘Mensen, wegfahren. Het wasser komt.’ Ja, toen kwamen we eruit en keken we zo de zee in. De aanval op Walcheren is dus met bombardementen. Het meest bijzondere is toch die inundatie, die onderwaterzetting. En dat noemen we een offensieve inundatie, dus een inundatie om het gebied te veroveren. Niet zoals wij bij de waterlinie deden onder water zetten om te verdedigen, maar hier om te veroveren. Maar de geallieerden wisten wel dat dit toen veel tot veel verwoesting zou leiden. Dat was dat wisten ze ook wel. Aan de andere kant, het belang is zo groot vanuit een hoger militair belang, dat de Nederlanders dit gewoon hadden te slikken. In de besluitvorming van al deze operaties spelen Nederlanders absoluut geen enkele rol. Pouwelse: Daar zag je diezelfde avond mensen, ja God wat je zelf kent. En dan kwam er een paard en wagen en dan lagen daar een heleboel lijken op en zo. Ja, dat was verschrikkelijk natuurlijk. En die dag zijn er 152 mensen verongelukt. Van Uhm: Maar als je dat op 12 jaar meemaakt. Pouwelse: En dan ’s avonds of tegen de avond, kwam het bericht dat die oom en tante, waar ik ‘s middags nog was met die twee kinderen - dat waren de kinderen van 4 en 2 jaar - die waren ook verongelukt. Van Uhm: Dus een neefje en een nichtje… Pouwelse: Twee neefjes, twee neefjes en een oom en een tante. Van Uhm: Misschien een rare vraag, maar het waren de geallieerden, het waren de bevrijders die dit deden. Neemt u ze wat kwalijk? Pouwelse: Ja, goed, ik had een jong leven natuurlijk hè. Er zijn er ook wel die dit kwalijk genomen hebben, volgens mij. Nou ja, dat kwam bij mij toch niet op en ik geloof bij mijn ouders ook niet. Want ja, aan die oorlog moest een einde aan komen. Er was ontzettend veel gebeurd natuurlijk. En dat was natuurlijk hier… Om de weg naar Antwerpen vrij te maken, moest natuurlijk eerst ook dat gat komen. Wat er dan gebeurt is dat die corridor hier, die wat verbreed is in die gevechten na Market Garden… Van daaruit een aanval in westelijke richting Brabant ingaat - dat is de aanval waardoor bijvoorbeeld Den Bosch, Tilburg en Breda zullen worden bevrijd - die aanval gaat in westelijke richting. Tegelijkertijd wordt er aangevallen in Zeeland en op Walcheren. Dus feitelijk worden de Duitsers die hier zitten en de Duitsers die Zeeland nog in handen hebben, aan twee kanten als het ware ingedrukt. Begin november 1944 wordt er nog flink gevochten op Walcheren. Na zes dagen keiharde strijd geven de Duitse militairen zich over en zijn Zeeland en de Westerschelde in geallieerde handen. De Duitsers hebben gecapituleerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15966766 513.408 3149 2020-02-16T23:00:00+00:00 yes no bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/waarom-worden-herten-soms-afgeschoten-te-veel-herten-zijn-niet-goed-voor-de-soortenrijkdom 2024-01-04T12:39:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35239.w613.r16-9.ff9ea7c.webp Waarom worden herten soms afgeschoten? | Te veel herten zijn niet goed voor de soortenrijkdom houden samen de natuur in balans. Samen vormen ze de levende natuur. Dit noemen we ook wel soortenrijkdom. Alles hangt met elkaar samen. Als de herten te veel bomen kapotmaken, dan kan de eekhoorn nergens slapen. En als er te veel bloemen verdwijnen, dan sterft het bij langzaam uit. Dit is boswachter Bart en dit is zijn jeep. Bart jaagt op herten omdat er te veel herten in dit natuurgebied zijn die bomen opeten of ze kapotmaken. Wat is hier gebeurd? Hier heeft een edelhert met zijn grote gewei aan dat boompje geveegd, zoals we dat noemen, hij schuurt er dan aan een. He dus een edelhert die staat zo met zijn gewei... Precies, zo doen ze dat. En daar de takken eraf en de bast eraf. En kijk, je kunt ook zien. Hier heeft ie nog een randje bast over. Dus deze, die blijft wel leven. Maar ik zal jullie straks nog een voorbeeld laten zien hoe die boom dan verder groeit. Maar als dat helemaal rondom eraf is, gaat ie dood. Maar goed, dit is natuurlijk wel voor zo'n boom, enorme verwondingen. Deze boom kunnen gewoon doodgaan door hertjes. Maar hartjes zijn hartstikke schattige beesten? Het zijn prachtige beesten. Ontzettend mooi. En dit is ook op zich niet zo heel erg. Maar als er te veel hertenkomen die dus alle bomen kapotmaken. Dan blijft er niet veel meer over wat dan groot wordt. Maar goed, dat is een mooi voorbeeld, maar nog niet alles. Kom maar mee. Kijk, we waren toch net waar dat kleine boompje was geveegd door die herten? Dit is precies dezelfde soort boom. Deze is misschien wel tien, vijftien jaar geleden door een edelhert geveegd, maar je kan dus zien dat hier de stam helemaal kaal is gebleven. Langzaam maar zeker komt de bast er weer overheen groeien. Maar het blijft altijd de zwakke plek van die boom. Maar goed, ze eten natuurlijk heel erg veel. Als je hier alleen al op de grond kijkt. Plantjes en bloemetjes. Het is nu ook wel winter, maar die zie je niet. En om bijvoorbeeld de insecten en bijen. Dat is natuurlijk ook een belangrijke soort, die gaat hard achteruit in Nederland. Maar goed, die moet wel bloemetjes hebben om hem ook van te kunnen eten. En als die dus gelijk weer opgegeten worden door die herten. Daardoor verdwijnen er soorten uit het bos en dat is het probleem. Zie je iets? Ja, kijk, daar lopen ze. Ze zijn echt heel lief. Mooi zijn ze he? Ga je deze nu echt schieten? Ik vind nog steeds een beetje rare gedachte. Dat dus om een bij te redden dat we daarvoor een hert moeten afschieten. Je hebt er nu je alleen maar over bijen. Maar het gaat om alles, om alle soorten planten en dieren, insecten, vogels en alles ja, een beetje te houden en te zorgen dat die herten niet alles helemaal kaal eten hier, moet er toch af en toe een geschoten worden. Dus ik ga nu inderdaad kijken of er eentje kan schieten. We mogen ook niet alle herten schieten. Grote ,gezonde, jonge dieren laten we uiteraard lopen, maar ik ga wel kijken of er eentje bij zit die ik kan schieten. Niet? Nee, niet. Waarom zat er nu niks tussen? Er zaten nu alleen maar herten bij, ouder dan vier en jonger dan twaalf. Dus niemand, dus niemand. Maar wat nou als je wel een hert had afgeschoten? Wat doe je dan met dat hert gedaan? De herten die we schieten, die worden opgegeten. Op een moment als een hert geschoten is, dan is er gewoon een fantastisch mooi beest. Het is dan een heel goed stuk scharrelvlees geworden wat altijd lekker buiten in de natuur is geweest. Een wildgerecht. Ja, een wildgerecht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15966770 271.16 1415 2020-02-14T17:00:00+00:00 yes no hert wild biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-zelfrijdende-auto-een-slimme-auto-vol-technische-snufjes 2024-01-04T12:39:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35240.w613.r16-9.b503e66.webp Hoe werkt een zelfrijdende auto? | Een slimme auto vol technische snufjes Dit is een onderzoeksauto van de Technische Universiteit Eindhoven. Het is een bijzondere auto. Hij zit namelijk helemaal vol met techniek om de auto te leren kijken. Hier wordt onderzoek gedaan naar de zelfrijdende auto, maar wil een auto helemaal zelf kunnen rijden, dan moeten we natuurlijk wel kunnen vertrouwen, 100 procent dat die alles ziet wat daarvoor nodig is. Een auto leren kijken. Hoe doe je dat? Voor het kijken gebruikt deze auto verschillende systemen die elkaar aanvullen. Hier twee camera's die werken als je ogen waardoor je diepte kan zien. Onder de motorkap radar en op het dak een soort super gps-systeem. Dit zijn de twee antennes en lidar. Lidar is een meetapparaat dat werkt met een laser. Hij scant de omgeving en meet constant de afstand tot object om de auto heen en al die informatie komt hier terecht. Een kofferbak die vol zit met computers. Het ideale systeem ziet net zoveel als bij mensen en kan met die informatie ook goede beslissingen nemen. Dus moet de auto naar links sturen of juist naar rechts harder rijden, zachter, misschien remmen. Daar is intelligentie voor nodig. En in het geval van de zelfrijdende auto dus kunstmatige intelligentie. Wat doen die computers nou, die proberen van al die informatie die binnenkomt een soort digitaal wereldbeeld te scheppen. De computer moeten zelf leren welke informatie belangrijk is voor het rijden. En om even een voorbeeld te noemen: haarscherp in de gaten houden wat beweegt of stilstaat. Maar hij moet ook in kunnen schatten wat voor objecten die voor zich heeft. Is het bijvoorbeeld een voetganger, een fietser, een vrachtwagen? Het kan allemaal. Op dit beeldscherm zie je dat elk object een eigen kleur heeft. Bomen zijn groen, auto's blauw en mensen zijn rood. Inmiddels kan het systeem al 108 verschillende objecten herkennen en dus ook van elkaar onderscheiden. Floris Remmen, dat is echt je achteraan. En jij hebt al heel wat kilometers in deze auto afgelegd. Wordt ie ook steeds slimmer? Voorlopig kan ie eigenlijk best al veel, we proberen elke dag nieuwe systemen te maken, waardoor ie meer dingen kan herkennen of slimmer kan worden. En eigenlijk werken we ook naar een systeem waarbij je die dingen kan voorspellen. Wat zou je dan kunnen voorspellen? Bijvoorbeeld een ongeluk bijvoorbeeld, of bijvoorbeeld of er iemand zal oversteken op straat of een auto? En zou het dan ook veiliger kunnen worden met zelfrijdende auto's in de toekomst? Zeker wel. Auto's kunnen ook veel sneller denken dan mensen, ze kunnen veel meer informatie tegelijkertijd opnemen. Klinkt goed. Wanneer kan ik er een aanschaffen? Ja, daar is nog wat vraag naar. Sommigen zeggen vijf jaar. Sommigen zeggen tien jaar. Er zijn nog wel wat stappen te nemen. Zelfrijdende auto's worden dus ook zelfdenkende auto's. Ik heb er alle vertrouwen in, maar dit vind ik toch wel beetje jammer... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15969192 208.8 4056 2020-02-24T18:00:00+00:00 yes no auto artificial intelligence GPS https://schooltv.nl/video-item/wat-betekent-asielzoeker-iemand-die-om-bescherming-vraagt-in-een-ander-land 2024-01-04T12:39:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35241.w613.r16-9.c0c7003.webp Wat is een asielzoeker? | Iemand die om bescherming vraagt in een ander land Asielzoeker. Wat is dat? Stel, je woont in een gevaarlijk land. Het is zo gevaarlijk dat je vreest voor je leven. Je besluit te vluchten. En als je na een lange, zware tocht in een ander land aankomt waar het wel veilig is, dan vraag je asiel aan. Een asielzoeker is iemand die toestemming vraagt om in een ander land te mogen wonen. Niet iemand die een thuis zoekt voor zijn irritante kat dus. Die toestemming krijg je niet zomaar. Eerst komt er een onderzoek. Ze zoeken uit hoe je weet, waar je vandaan komt en hoe je hier bent gekomen. Alleen asielzoekers die echt bescherming nodig hebben, die mogen hier blijven. Zo'n asielzoeker noem je een vluchteling. Als je gevlucht bent omdat je je baan niet leuk vindt of omdat je het weer in je eigen land niet zo prettig vindt, dan ben je officieel geen vluchteling. En dan krijg je dus ook geen asiel. Tijdens het onderzoek wonen asielzoekers in een asielzoekerscentrum. Vaak kost het veel tijd om te onderzoeken of een asielzoeker mag blijven of niet. Soms komt een asielzoeker niet uit een land waar oorlog is, maar hij heeft bijvoorbeeld een godsdienst die daar verboden is. Als na lang wachten is besloten dat je mag blijven, dan krijg je een huis toegewezen. Dan ben je geen asielzoeker meer, maar een statushouder. En zo word je van asielzoeker dan eindelijk asielvinder. Het duurt even, maar dan heb je ook wat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15969193 129.6 6085 2020-02-24T18:00:00+00:00 yes no asielzoeker asielprocedure vluchteling https://schooltv.nl/video-item/hoe-zit-een-dobbelsteen-in-elkaar-het-magische-getal-is-zeven 2024-01-04T12:39:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35242.w613.r16-9.7a797a1.webp Hoe zit een dobbelsteen in elkaar? | Het magische getal is zeven Ik wed dat jullie niet weten dat ik röntgenogen heb, ik kan namelijk door een dobbelsteen heen kijken. Sommige zijden van deze dobbelstenen zijn niet zichtbaar en dat komt omdat ze grenzen aan andere dobbelstenen en natuurlijk de onderkant. Die kan je ook niet zien, maar ik kan ze met mijn eigen ogen toch zien. Geloof je me niet? Blijf dan kijken. En dan leer ik je een truc die je zelf ook kunt doen. Maar voor deze truc heb ik wel een vrijwilliger nodig. He, zeg, kun jij die dobbelstenen een beetje heen en weer draaien en dan op elkaar stapelen? Ja, oké. Ik zal niet kijken. Hoe gaat ie daar? Ben je klaar? Goed. Ik voel zonder te kijken dat de som van de onzichtbare zijden is...17. Geloof je me niet? Ga ze maar bij elkaar optellen. Verborgen suikers zijn bij elkaar 17. Hoe ik dat wist? Laat me je het geheim van de dobbelstenen uit de doeken doen. Geloof het of niet, maar ik heb geen röntgenogen. Dit is het geheim. Bij elke dobbelsteen is de som van de tegenover elkaar liggende ogen altijd zeven. Hier zit één en aan de andere kant zit zes. Zes plus een is zeven. Dan hebben we hier twee en aan de andere kant vijf. Vijf plus twee is zeven. Dan hebben we hier drie. Drie keer raden wat er aan de andere kant zit. 4. Drie plus vier is zeven. Zo kijk. De onzichtbare zijden van de onderste steen zijn sowieso bij elkaar zeven. De onzichtbare ogen van de middelste steen zijn ook bij elkaar zeven. En bij de blauwe steen is er maar één zijde onzichtbaar. Het enige wat je moet doen is stiekem even gluren hoeveel ogen aan de bovenkant te zien zijn. In dit geval is dat vier dus dan weet je dat de onderkant drie ogen heeft, want vier plus drie is zeven. Dus het totaal aantal onzichtbare ogen is zeven plus zeven plus de onderkant, drie, is 17. Zo simpel is het. En daar hoef je dus echt geen wiskundedobbel, ik bedoel -knobbel, voor te hebben. Om het aantal ogen te raden heb je dus helemaal geen röntgenogen nodig. Onthoud het cijfer 7 en je truc kan beginnen. Ogen raden: Het is bijzonder, maar geen wonder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15969194 202.48 3225 2020-02-24T18:00:00+00:00 yes no getal rekenen https://schooltv.nl/video-item/wie-maakte-de-eerste-selfie-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:39:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35243.w613.r16-9.49d2d85.webp Wie maakte de eerste selfie? | Een foto zonder smartphone Suze vraagt zich af: wie maakte de eerste selfie? Iedereen maakt er in zijn leven zo'n 25.000: selfies. Het woord gebruiken we pas sinds 2012. Maar als je dacht dat die toen pas is uitgevonden, dan heb je het mis. Volgens de nationale bibliotheek van de Verenigde Staten was Robert Cornelius iedereen voor in... jawel, 1839. Robert was de zoon van een Nederlandse immigrant in Philadelphia. Hij maakte zijn stoere kiekje gewoon in de achtertuin van de lampenwinkel van zijn vader. Zonder smartphone en zonder andere snufjes. De ingrediënten die hij nodig had voor deze allereerste selfie: een tinnen doos, geen stoffen zoals jodium en broom. Een stuk verzilverd koper en een verrekijker van de opera. Robert sloopte de verrekijker, hij nam het glas eruit en zette dat glas achter een klein gaatje in de doos. En zo maakte hij een cameralens. Nog even spoelen...Laten drogen... afwerken met kwik, en voila, de allereerste selfie op papier. Echt 'quick' ging het maken van die selfie niet. Het duurde tussen de drie minuten en een kwartier voordat de foto klaar was. Gelukkig maar dat dat anno 2017 veel en veel sneller gaat. Anders zouden jij en ik 261 dagen van ons leven bezig zijn om al die 25.000 selfies te maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15969196 98.24 6457 2020-02-18T23:00:00+00:00 yes no foto social media smartphone https://schooltv.nl/video-item/hoe-herken-je-een-mammoetbot-clip-uit-willem-wever 2024-01-16T16:05:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35244.w613.r16-9.a1de5b6.webp Hoe herken je een mammoetbot? | Met een gevonden bot naar het natuurhistorisch museum Ik was dus op vakantie in Nederland. En toen waren we aan het strand, we waren aan het vliegeren. Met mijn zusje en met mijn vader en mijn moeder. En toen voelde ik ineens iets hard onder mijn voet. En ik dacht, zou ik het pakken of niet. Straks is het misschien een krab. Ja. En toen ging ik graven en graven. Het was best wel diep. En toen pakte ik eruit...Ik dacht: wat is dat? Ik dacht, misschien is het een stuk hout of steen. Ja. Toen heb ik hem hierin gestopt. Wow! Mag ik hem aanraken? Ja, pak maar. Jeetje, joh, wat mooi. En hier gaat je vraagt dus over? Ja. Want wat is jouw vraag? Dit bot wat ik heb gevonden, is dat misschien van een mammoet? Van een mammoet? Ja. Waarom denk je dat het van een mammoet is? Omdat toen ik hem vond, was hij nog zwart. Helemaal pikzwart. En toen ik hem mee naar huis meenam, was hij ineens van kleur veranderd. Want botten in de ijstijd, die zijn zwart. Ja. Omdat ze dan zo lang onder de grond hebben gelegen of in de zee dat ze versteend zijn. Bizar. Ik denk dat we vandaag maar eens moeten gaan uitzoeken of dit bod van een mammoet is. -Ja. Hoi, ik ben Hans. Victoria. Ik ben Jesse. Hartstikke leuk. Jij bent strandjutter, he? Ik ben strandjutter. Wat vind jij zoal op het strand? Je ziet hier een kleine uitstalling van wat ik ooit op het strand heb gevonden. Deze poppenkop. Heel freaky. Heel eng. Maar wel heel apart. Wat dacht je hiervan? Uuuuuuw, is dat echt? Ja. Dat is een echte. Wat denk je dat dit is? Ik denk een kies. Heel goed. Heel goed. Wat dacht je hiervan? Wow, wat een mooi beeldje. Ja, dit is een pop. Ik durf het haast niet te vragen, mag ik het even pakken? Heb jij wel eens een mammoetbot gevonden, Hans? Ja, ja. Echt waar? Ja, ja, ja. Mag jij dit even optillen. Man, dat is zwaar zo te zien. Wow. He... maar dit is een echt mammoetbot? Dit is een echt mammoetbot. Wow. Even kijken. Het is een mooi glad bot. Heel mooi glad. Zou dit bot van een mammoet kunnen zijn? Het zou kunnen. Ik denk, als je dat werkelijk wilt weten dan zou je moeten gaan, en ik heb een naam voor je, Bram Langeveld. Ja. Bram Langeveld, die is van het Natuurhistorisch museum in Rotterdam. Jeetje... Wow...Ik ga het maar meteen vragen, staan wij nu bij een mammoet? We staan hier inderdaad naast een skelet, maar dit is geen mammoet. Dit is een Aziatische olifant. Dat is een nauwe verwant van de mammoet. Ze lijken erg op elkaar. Ja. Maar we kunnen wel met jouw bot gaan kijken bij dit skelet, of we dat kunnen terugvinden in het olifantenskelet. Met name die deuk hier, dat is heel typisch. Hier gaat hij niet bij passen. De staart kan het ook niet zijn. Ik denk daar ergens in. Zitten we dan warm? Nee. Ik zou het echt niet weten. Ik ook niet, ik geef het een beetje op. Dan geef ik een tip, ik ga het zelfs verklappen. Dit is een deel van het opperarmbeen. Opperarmbeen? Opperarmbeen. En waar zit dat precies? Ik heb hier een rat, dat hele kleine botje hier...recht onder het schouderblad en boven de ellepijp. Jouw bot is dit stuk van het opperarmbeen. De onderkant. Je hebt ons aangewezen waar het bot zit. Hoe kunnen we er achter komen van welk dier dit botje is? Die is kleiner dan de olifant. Precies. Waar is hij dan van? Dat gaan we uitvinden. Ik meet gewoon even. Ik zie dat hij ongeveer acht centimeter breed is. En de lengte is dan ongeveer 14 centimeter. Ik heb hier de opperarmbeenderen. Dan kunnen we gaan kijken waar hij het meest op lijkt. Wow, deze, die lijkt er heel veel op. Heel goed. Alleen dan andersom. Precies. Je ziet inderdaad een aantal overeenkomsten. Daarom hebben we hem net opgemeten. Dit bot is in totaal ongeveer 10 centimeter, misschien 12. In jouw bot was hier als fragment al groter. Dus het schaap, ovis, dat is de wetenschappelijke naam voor schaap…dat valt af. Zo komen we steeds dichter bij het antwoord. We gaan straks in het depot kijken naar echte botten. Wat is een depot? Dat is onze collectie-opslag. Daar gaan we ook nog heen. Oh, dat vind ik cool! Volg mij. Yo. Wow, kijk! Is dat ook opgezet? Ja. En welkom in ons mooiste depot. Wow...Ik heb hier alvast wat botten neergelegd. Ik heb hier een steppenwisent en ik heb hier twee paarden neergelegd. Opperarmbeenderen van paarden. Ik zie er een die heel veel lijkt. Welke? Deze. Precies. Bijna dezelfde grootte. Ja. Inderdaad, heel goed. Ze lijken er op, qua grootte klopt het ook. Maar ik ga nog een bot pakken, het opperarmbeen van een koe. Die leggen we erbij. Dat moet je heel goed kijken en vergelijken. Dit lijkt sprekend. Ja. Dus dit bot is een koeienbot? Ja, dat is ook mijn conclusie, een koeienbot. Oke, dat is dus duidelijk geen mammoet. Hoe komt het dan dat hij is verkleurd van dat naar dit? Daardoor dacht jij dat het een mammoetbot was. Ja. Als zo'n bot in bodemlagen terechtkomt, verkleurt het. Dan wordt het bruin of zwart. Als die verkleuring definitief is. Dit bot is al tientallen jaren uit zee en is nog steeds mooi donker, dan gaat het om een fossiel. Maar als zo'n bot weer snel wittig wordt of vlekkerig, dan is het nog niet zo oud. Het heeft nog niet zo lang in de bodem gezeten dat het echt helemaal verkleurd is. Maar ik heb misschien nog een verrassing voor je. We doen dat als museum eigenlijk nooit, dat we iets weggeven. Maar omdat jij zo'n mooi bot hebt gevonden, heb ik iets voor je ingepakt. Pak maar uit en kijk wat je ervan vindt. Hier ben ik heel benieuwd naar. Woooowww. Wat... Mag ze dit hebben? Dat mag ze hebben. Wat is het? Dat is van de mammoet, he?! Dat heb ik erbij gezet. Kijk maar. Wow! Nu heb je gewoon een echte! Ja! High five! Dit is echt heel vet! Wat goed! Wow, een onderkant van een ehm... mammoet ehm...Precies, van zo'n heel groot scheenbeen van een mammoet. Wow, dank je wel! Alsjeblieft. Te gek man. Wat gaan we dan met je koeienbot doen? Aan het museum geven? Wil je die doneren aan het museum? Ja. Alsjeblieft. Oke, nou, dank je wel. Dat is mooi, dan gaan we deze opnemen in de collectie. Hadden we een beter einde kunnen wensen? Nee. Volgens mij ook niet. Ik denk dat we dit heel voorzichtig moeten meenemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15969198 455.88 3967 2020-02-20T23:00:00+00:00 yes no mammoet bot fossiel https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-de-puntentelling-bij-darten-singles-doubles-en-triples 2024-01-04T12:39:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35252.w613.r16-9.7952019.webp Hoe werkt de puntentelling bij darten? | Singles, doubles en triples Waarschijnlijk begon het hier allemaal mee. Pijltjes gooien in een boomstam. De jaarringen werden onderverdeeld in punten. Hoe dichter je in het midden kwam, hoe meer punten je kreeg. Maar nu ziet een dartbord er zo uit. Een grote cirkel met een klein rood rondje in het midden. De bull's-eye, vernoemd naar het Engelse woord stierenoog. Dat is 50 punten waard. Het groene rondje eromheen heet de single bull, die is 25 punten waard. De rest van het dartbord is verdeeld in taartpunten. Deze is 18 waard, hier heb je drie. Maar het hoogste wat je kunt halen is deze, 20 punten. Het buitenste rondje noem je de dubbels. Als je bijvoorbeeld in dit vakje gooit, heb je dubbel vijf. Dus dat is 10 punten. Hier heb je dubbel 10, da's 20 punten. En je hebt nog een binnenste ring, dat noemen ze de triples. Dat is dit rondje. Als je hier gooit, heb je drie keer 18: 54. Het allerhoogste wat je kunt halen, zit hier. De triple 20. Dat is 60 punten waard. Dat is zelfs hoger dan de bull's-eye, want die is 50. Als je drie keer triple 20 gooit, heb je, dat ken je misschien wel, one hundred and eighty! Elke speler begint met 501 punten. En er wordt tegen elkaar gegooid, om de beurt. Elke beurt worden drie pijltjes gegooid. Het aantal punten wat je gooit, wordt afgetrokken van die 501. Wie het eerste bij nul is, heeft gewonnen. Aileen, Jij kan een beetje darten, toch? Ik kan een aardig pijltje gooien, ja. Dat is 85. 85. Dan blijft er 416 over. Klopt. Oe! 41. 375. Ja. 315, Aileen. Zo! 140. Ja. Dan blijft er 130 over. Kijk, nu wordt 't spannend. Ze kan met drie pijlen 130 gooien. Dus ze kan uitgooien. Maar stel je voor dat ze meer dan 130 gooit, dan ben je dood, is je beurt voorbij en worden er helemaal geen punten afgetrokken. 58. 72 nog. Drie keer 16. 48, Dat betekent dat je nog 24 overhoudt. Dan kun je uitgooien. Om 't nog moeilijker te maken, de laatste pijl moet in een dubbel zijn. Je moet dus in de buitenste ring, dat zijn de dubbels, uitgooien. Je moet nu bij 24 dubbel 12 gooien. Als je dat gedaan hebt, heb je de ronde gewonnen. Ja! Dat vind ik echt knap. Bij nul heb je een leg gewonnen. Hoeveel legs je moeten winnen om de wedstrijd te winnen, hangt van het toernooi af. Soms is het drie, soms is het vijf en soms is het zeven. Maar ik vind het echt goed. Aileen is ook niet zomaar iemand, ze is de beste Nederlandse vrouwelijke darter. Ze staat in de top 3 van de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15981493 178.73 1285 2020-02-19T12:08:06+00:00 yes no darten sport https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-de-puntentelling-bij-darten-singles-doubles-en-triples-1 2024-01-04T12:39:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35253.w613.r16-9.465f0cf.webp Hoe moet je darten? | Juiste voet voor en alleen je onderarm bewegen Dit gaat nog niet helemaal goed, hè. Heb je een tip voor mij? Ja, je houding. M'n houding? Hoe moet ik staan dan? Je bent rechts, dus die voet zet je voor de okkie. Dus dat heb je goed. Ja. Alleen je maakt een hupje waardoor je linkervoet loskomt, laat die op de grond staan waardoor je een stabiele houding hebt. Oké. Dus tip één: De hand waarmee je gooit, die kant zeg je je been voor. En steviger staan. M'n houding is nu goed, het gooien gaat nog steeds niet heel goed. Nee, dat is te zien! Haha. Wat moet ik nog beter doen dan? Je gooit vanuit je hele lichaam. Probeer alleen maar vanuit je onderarm te gooien. Je mag alleen je onderarm bewegen. Eigenlijk gewoon alleen... dit bewegen. Dus tip 2: Alleen met je onderarm gooien. Ik merk ook dat ik soms heel hoog en heel laag gooi. Hoe kan dat dan? Je laat op verschillende momenten je pijl los. Dus probeer 'm op één stand los te laten, waardoor je pijl op dezelfde plek het bord raakt. Tip 3: Telkens je pijl op hetzelfde moment in je worp loslaten. Maar dan ben je er nog steeds niet helemaal. Dus trainen trainen trainen, let's go. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15981494 104.554 868 2020-02-19T01:00:00+00:00 yes no darten sport https://schooltv.nl/video-item/wat-is-manga-japanse-stripverhalen-voor-alle-leeftijden 2024-01-04T12:39:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35254.w613.r16-9.3e731fd.webp Wat is manga? | Japanse stripverhalen voor alle leeftijden Zo lezen Japanners hun manga als ze het niet op een tablet lezen. Een dik weekblad met allerlei vervolgverhalen. En ze zijn altijd zwart-wit. De drukkwaliteit is ook superslecht, net een soort krantenpapier. Dus het is niet de bedoeling dat je dit gaat bewaren. Je leest het gewoon even tussendoor, bijvoorbeeld in de tram of de metro. En als je het uit hebt, gooi je het gewoon gelijk weer weg. Eens in de zoveel tijd mogen de lezers stemmen welk mangaverhaal ze het allervetst vinden. En die wordt dan uitgebracht in zo'n pocket. Hier zijn er miljoenen van, in allerlei talen. Dus ook in het Nederlands. En het grappige is: Ook de Nederlandse versie lees je, net als in Japan, van achter naar voren. Dus precies andersom. En ook de volgorde van de plaatjes op de bladzijden lees je van rechts naar links. Dus geinig, maar wel effe wennen. Zeg, zijn manga er nou eigenlijk vooral voor de jeugd, jongeren? Nee, helemaal niet. In Japan lezen alle mensen manga, van jong tot oud. En het kan overal over gaan. Over sciencefiction, of avontuur, over dieren, over pony's en poesjes. Het kan ook gaan over hele saaie dingen, zoals het huishouden, of school of koken. Er zijn ook hele gewelddadige manga, er zijn manga over kappers. Leeftijd speelt dus eigenlijk geen rol. Nee, het is echt voor alle leeftijden. Zelfs voor oudere mensen. Met dit boek heb je ook een prijs gewonnen. Ja. De Zilveren Internationale Manga Award. Gefeliciteerd nog. Dank je wel. Een Japanse prijs. Klopt. Hij wordt uitgereikt door Japanse mangatekenaars. Daar word jij ook heel serieus genomen als mangaka. Zij vinden mijn werk echt typisch manga. Misschien dat het op het eerste gezicht niet helemaal manga is. Maar als je goed kijkt naar bijvoorbeeld de ogen en de gezichten, dan heeft het toch wel iets weg van de Japanse strip. En misschien nog wel belangrijker is het thema van het verhaal. Het gaat over twee oudere mensen die verliefd worden op elkaar. Dus het is best wel een emotioneel boek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15981495 129.557 2987 2020-02-20T00:00:00+00:00 yes no strip Japan https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-mangastrips-getekend-grote-ogen-en-intense-emoties 2024-01-04T12:39:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35255.w613.r16-9.90be256.webp Hoe worden mangastrips getekend? | Grote ogen en intense emoties Ik ben op de jaarlijkse conferentie voor liefhebbers van Japanse tekenfilms, de anime, en de Japanse strips, de manga. De een beweegt en de ander lees je. Dat kan zijn in een boekje, bijvoorbeeld. Maar ook gewoon op je tablet. Manga is ontzettend populair in Japan. En zoals je ziet: ook in Nederland is het superhip. Manga herken je meteen. De personages hebben altijd iets schattigs. Want ze hebben van die enorme ogen. En ook die puntharen zijn heel typerend. Veel tekst is er niet, maar wel heel veel plaatjes. Als je ze leest, is het net of je een film kijkt. Je leest ze razendsnel. 'Manga' is Japans voor 'fantastische beelden'. En de maker van een manga noem je een mangaka, de striptekenaar. Dit is een Nederlandse mangaka, Aimee de Jongh. Tenminste, misschien zie jij jezelf wel meer als striptekenaar? Nou, toen ik begon tekende ik wel in de manga-stijl. Maar inmiddels is het een beetje veranderd. Ja, want dit is wel ietsje anders dan deze typische manga. Ja. Maar als je goed kijkt zie je dat ik nog steeds manga-invloeden gebruik. Bijvoorbeeld die grote ogen, en de neusjes. Ja, die zitten erin. En als je manga vergelijkt met de westerse, Europese stijl, die van jou is een mix. Wat is het verschil? Dat kan ik je het beste laten zien in mijn studio. Nou, welkom in mijn studio. Dank je wel. Kijk, hier zien we meteen het verschil. Dit is een typische Europese strip. Wat meteen opvalt, is dat de plaatjes netjes naast elkaar staan. En ook in vier stroken onder elkaar. Heel geordend. En dit is dan weer een typische Japanse manga. Wat je meteen ziet is dat de plaatjes heel chaotisch zijn. Verschillende aantallen, verschillende groottes. Maar ook wel weer heel dynamisch. Ja. Het meest opvallende is misschien wel typische manga-tekenstijl. Wat is volgens jou 'typisch manga'? Dat kan ik je het beste laten zien als ik jou teken. Ik zal je eerst tekenen als Europees stripfiguur. Jij tekent dus op de computer. Ja, alles gaat tegenwoordig op de computer, dus tekenen ook. Herken je jezelf al een beetje? Wel een beetje een grote neus! Dat hoort bij de Europese strip. Ze noemen het de 'grote neuzen-stijl'. Het komt eigenlijk uit Asterix. Het maakt het wat grappiger, wat luchtiger. Nou, dit ben jij als Europees figuur. Mooi! Wat mij betreft kan-ie zo een stripboek in! Nu ga ik je tekenen als Japans stripfiguur. Dat is heel anders. En het grootste verschil, dat zie je nu al, dat zijn de ogen. Wat ze ook wel gebruiken bij de manga-stijl zijn de rasters. Ze kleuren niet de plaatjes in, het is zwart-wit. En ze gebruiken puntjes om de vlakken op te vullen. Ik zag ook allemaal gekke tekentjes. Japanners gebruiken een bepaalde beeldtaal om uit te drukken hoe iemand zich voelt. Bijvoorbeeld schaamte, dat kun je uitdrukken met lijntjes op het hoofd. Nu denken alle Japanners dat jij je enorm schaamt. Ik schaam me kapot. Haha! En om het een beetje te versterken een enorme zweetdruppel. Oh! Als we ze nu naast elkaar zetten, zie je dat de manga veel intenser is. En dat emoties een veel grotere rol spelen. Dat is ook wat mij zo aantrok in manga. Het is precies hoe ik me voel, uitgedrukt in een figuurtje. Het allereerste boekje dat jij uitbracht ging ook over manga. Hoe oud was je toen je dit schreef? Ik was 17 jaar. Echt, 17 jaar? Ja. En het grappige is: wat jij mij nu vertelt is een beetje hetzelfde als wat je hier laat zien: Wat manga is. Inclusief die typische manga-uitdrukkingen: boos, verdrietig. Ik kan wel laten zien hoe het op jouw figuurtje eruitziet. Als je verdrietig bent. Hier ben je heel somber. Boos. Hier ben je heel erg boos. Maar dit is wel mijn favoriet. Hier ben ik echt héél boos! Heel boos. Woedend. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15981496 244.33 4064 2020-02-20T01:00:00+00:00 yes no strip tekenen https://schooltv.nl/video-item/hoe-train-je-een-politiehond-politiehond-bumper-moet-kunnen-dreigen-bijten-en-speuren 2024-01-16T16:29:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35256.w613.r16-9.642be50.webp Hoe train je een politiehond? | Politiehond Bumper moet kunnen dreigen, bijten en speuren Hee, kom dan. Wat dan, jongen? Hè? Stuur die hond dan. Kom dan. Kom dan. Wow! Oh! Bumper hier wordt opgeleid tot politiehond. En hij leert de politie te ondersteunen op straat als het echt uit de hand dreigt te lopen. Oh! Loop voorwaarts in die richting. Ja. Volgen. Bumper komt uit een nestje van acht puppy's en is gekozen omdat hij het sterkste karakter heeft. Amper twee maanden oud werd Bumper plots een beroemdheid. Dat begon met een foto op Twitter en ook een filmpje van Bumper op social media ging viral. Nu heeft hij 125.000 fans. Normaal koopt de politie getrainde honden, maar politieman Stephan, Bumpers baasje, traint de hond zelf tot volwaardige politiehond. Als je van zo'n puppy echt een stoere politiehond wil maken, dan heb je weinig aan een kleine angsthaas. Maar Stephan, je kan met die puppy's geen sollicitatiegesprek voeren, dus hoe weet je of zo'n beestje een stoer karakter heeft? Ze hebben allemaal honger. Ze willen allemaal eten. Dat zit in het instinct, om te overleven. Degene die de meeste moeite doet om bij het voer te komen, dat is vaak ook de meest temperamentvolle. Ik ga ze er een beetje vanaf duwen. En dan kijk ik wie er heel erg moeite doet om er weer bij te komen. Die zwarte komt iedere keer terug naar de bron. Ja. Die wil echt die bak in. Die denkt: Ik ga niet van de grond af likken. Dus wie het meest doorzet... Die zwarte is niet weg te duwen. Die is niet te stoppen. Die heeft al een paar keer in m'n vingers gehapt. Als ik het moest zeggen, dan ging ik voor zwart. Dus dan hebben we een winnaar. Dit is onze politiehond. Gefeliciteerd, jongen. Oh! Stephan, zijn alle honden geschikt als politiehond? Absoluut niet. We kiezen altijd uit de herders. En dan pakken we vaak de Mechelse herder. Ze hebben een hele grote werkdrift, ze zijn intelligent, sterk, moedig. En dat allemaal zoeken we in een goede politiehond. Op de hondenbrigade in Rotterdam trainen ze elke dag met de honden zodat ze overal op voorbereid zijn. Ze trainen hier met 38 politiehonden. Waarom gebruikt de politie honden? Omdat een hond een aantal voordelen heeft ten opzichte van de mens. Hij is sneller, hij heeft een betere neus en hij heeft sterkere kaken. Die kwaliteiten komen bij het politiewerk goed van pas. In Nederland zijn er 440 hondengeleiders en die gebruiken verschillende soorten honden. Er zijn honden die explosieven kunnen opsporen, honden die helpen bij het zoeken naar drugs en geld, honden die mensen redden en brandhonden. Die kunnen, ook als de brand geblust is, ruiken of die was aangestoken. Bumper hier moet straks bij zijn examen drie dingen kunnen: dreigen, bijten en speuren. Met dreigen wordt bedoeld dat ze de relschoppers bang kunnen maken zodat ze afdruipen. Het tweede is bijten en dat wordt hier geoefend. Ja, goed, man! Het derde, speuren, betekent dat als er een verdachte verstopt zit, dat Bumper die moet kunnen opsporen. Ik ben nu weer even crimineel. Ik ga me hier verstoppen. En dan maar zien of Bumper mij kan vinden. Ik heb knoflook meegenomen. Dat ruikt zó sterk dat-ie onmogelijk nog mijn geur kan ruiken. Hoop ik natuurlijk. En nu op zoek naar een goede plek. Zo. Nou, die gaat mij niet vinden. Een verdachte van een inbraak zit verschanst. Politie. Kom tevoorschijn. De hond wordt ingezet. Je hoort ze wel lopen. Goed zo. Hij heeft me gevonden. Hij heeft me gevonden. Hierheen komen lopen. Als crimineel is er niks meer aan met die politiehonden erbij. Nee, we gaan je altijd vinden. Die knoflook hielp dus ook niet? Knoflook helpt niks. Hij gaat gewoon mensen zoeken. Slim. Ah, dit had ik gewoon moeten doen. Hier. Pam. Had-ie nooit door die scherven naar boven kunnen komen, toch? Hebben wij aan gedacht. Ja... Oke, oke, oke. Kijk, ik kan gewoon over het glas lopen. Ik draag Bumper op links, zodat ik op rechts m'n vuurwapen kan trekken. Is ook nog aan gedacht. Ja. Oke, maar stel, ik ga ergens zitten en ik trek mezelf met een touw omhoog, of ergens anders waar je niet zomaar kan komen. Helpt dat nog? Ook daar hebben we op getraind. Gaat-ie goed? Ja, gaat lekker. Bumper is ontspannen. Kijk maar. Bumpertje. Tijdens zijn training leert Bumper om rustig te blijven in angstaanjagende situaties. Hij moet niet in paniek raken op grote hoogte en in extreme omstandigheden. Zo is hij na zijn training inzetbaar in de meest extreme situaties. Een lastig moment voor een hond is nieuwjaarsnacht. Want als honden ergens een hekel aan hebben, en ik ook, dan zijn het wel de knallen van vuurwerk en rotjes. Toch moet Bumper ook dan wel gewoon z'n werk kunnen doen. Het is voor een hond heel onnatuurlijk om in zo'n situatie waarbij de politie moet ingrijpen niet weg te rennen van al het vuurwerk en het vuur, maar er juist vol op af te gaan. Bumper oefent regelmatig mee met de politie, zodat-ie aan alles gewend raakt en straks in iedere situatie goed kan functioneren. En denk je dat honden pas sinds kort gebruikt worden? Fout gedacht. De eerste echte politiehondenbrigade ontstond in 1898 in het Belgische Gent. De stad was onveilig omdat er geen geld was voor nieuwe agenten. En daarom schaften ze drie honden aan. Het was een groot succes. Tien jaar later besloot ook Den Haag, als eerste Nederlandse stad, politiehonden te gebruiken. Al meer dan 120 jaar worden politiehonden als Bumper ingezet. En als ik hier zo sta, tussen die hooligans en die ME-mensen, dan heb ik steeds meer respect en bewondering voor deze beesten. Stephan, mag ik Bumper nemen? Dan voel ik me net even wat veiliger. Nee. Bumper is gekoppeld aan mij. Wij doen samen examen, zodat wij legitiem de straat op kunnen. Een politiehond is altijd bij één baasje, nooit bij meer. Dan blijf ik gewoon achter jou. Dat was echt behoorlijk heftig. Hè, Bumper? Ah, nu kan ik er gewoon weer mee knuffelen, hè? Het is gewoon een schoothondje. Hee, Bumpie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15981497 521.514 5805 2020-02-20T23:00:00+00:00 yes no hond politie https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-gps-clip-uit-willem-wever 2024-01-16T15:07:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35257.w613.r16-9.7eb0d53.webp Hoe werkt gps? | Locatiebepaling met satellieten Send moeder. Oke, bam. Mijn moeder voor de gek houden dat ik in Parijs ben terwijl ik dat natuurlijk gewoon niet ben. Dat is niet zo moeilijk. Maar er zijn allerlei dingen die altijd precies weten waar ik altijd ben. Bijvoorbeeld mijn telefoon. Een van de vetste uitvindingen van de afgelopen tientallen jaren is misschien wel gps. Tegenwoordig kan je overal op aarde weten waar je bent. Kan je telefoon zeggen waar je bent. Of je navigatie in de auto kan vertellen waar je bent. Hoe cool is dat? En hoe werkt dat? Hoe weet je telefoon waar je bent? Dat doet hij met behulp van luisteren naar 30 satellieten die om de aarde heen draaien op zo'n 20.000 kilometer hoogte. Elk van die satellieten vertelt tegen je telefoon hoe ver die satelliet van je telefoon af is. Wat heb je daaraan? Ik laat het zien. Stel je voor, deze fles is satelliet 1. Het enige wat ik weet is dat dit EEN meter is vanaf deze fles-satelliet. Dan weet ik nog steeds niet zoveel omdat er een hoop plekken zijn die EEN meter vanaf de satelliet verwijderd zijn. Zo. Maar gelukkig is er niet alleen de fles-satelliet die tegen me praat maar ook van de kattenkrabpaal- satelliet. Die nieuwe tapelijn...dat is allemaal de afstand waarop ik op EEN meter van de kattenkrabpaal- satelliet sta. Dit zijn de twee plekken waarop we allebei een meter van die vanaf zijn. Maar waar ben ik? Ben ik nu hier? Of daar? Misschien is dit wel nieuw Zeeland en dit Frankrijk. Toch een beetje lastig. Maar daarvoor hebben we de derde satelliet. De krukje-satelliet. Er is maar een plek op aarde waar je zowel een meter van fles-satelliet bent…een meter van de kattenkrabpaal- satelliet en een meter 50 van de krukje- satelliet. Dat is hier. Dit is de enige plek die aan al die voorwaarden voldoet. En dat is dus precies hoe je telefoon weet waar hij is. Een hele goede vraag is dan wel: hoe weet mijn telefoon hoe ver een satelliet van hem vandaan is? Ik bedoel, er zit geen centimeter tussen. Daar hebben we een heel slim trucje op bedacht. Zowel de satelliet als mijn telefoon hebben allebei een heel nauwkeurige klok. En die klok die loopt precies te-ge-lijk. Die loopt heel nauwkeurig, heel precies. Wat is nou de truc? Die satelliet, die straalt de hele tijd uit hoe laat het bij hem is. Dus die satelliet stuurt bijvoorbeeld de tijd van dat moment uit...en nog een keertje...Als dan die satelliet een gps signaal met de tijd, zeg maar nu dat hij het uitstuurt, wegzendt dan blijft de klok bij de satelliet en in de telefoon doorlopen. Maar in dat gps-signaal zit de tijd verstopt hoe laat het was dat het signaal weg ging. En omdat die informatie altijd met dezelfde snelheid gaat, de snelheid van het licht, kan je dus berekenen hoe ver die satelliet is. Een beetje hetzelfde als met de donderende bliksem. En zo weet de gps van alle satellieten hoe ver ze zijn en kun jij meteen de weg vinden naar oma. Of school. Of de tennisclub. Of… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15969197 223.84 5121 2020-02-19T23:00:00+00:00 yes no GPS satelliet https://schooltv.nl/item/hackshield-strijd-tegen-cybercriminaliteit-strijd-mee-tegen-hackers 2024-04-04T13:55:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44160.w613.r16-9.2e805f1.png HackShield: strijd tegen cybercriminaliteit | Strijd mee tegen hackers Sanne en André zijn gehackt en willen anderen waarschuwen voor online gevaren en met HackShield de strijd aangaan tegen cybercriminaliteit. Daarbij kunnen zij jouw hulp goed gebruiken! Speel HackShield en train jezelf tot Cyber Agent die alles weet over internet, hacken en online veiligheid! Klik op de afbeelding om HackShield te spelen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 3466 yes no game hacken mediawijsheid https://schooltv.nl/video-item/hoe-bewerk-je-fotos-als-een-pro-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:40:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35258.w613.r16-9.61f4fd7.webp Hoe bewerk je foto’s als een pro? | Tips van Instagrammer Annegien Schilling Wil je op de stoep of doen we iets met de toren? Eerst iets met de toren. Met de toren? Ja. Lukt dat zo? Ja. Ziet dit er goed uit? Ja. Oke. Ik heb er al vijf. Kijk eens naar mij. Dat ziet er top uit. Wacht even. Ja, oke. We hebben hem. Dat is toch bizar? Er zit zo'n afstand tussen, maar het lijkt alsof je hem aanraakt. Kan deze op je Instagram? Het is niet echt een magisch plaatje, het ziet er cool uit. Maar het is niet magisch genoeg. Dus het moet magischer? Ja. Meer sprankelend. Hier gaat je vraag ook over. Jij wilt...Ik wil weten hoe Annegien haar foto's bewerkt als een echte prof. Annegien Schilling, oftewel Fetching Tigers, is een van Nederlands bekendste Instagrammers. Met haar adembenemende foto's weet ze haar ruim 900.000 volgers steeds weer te verrassen. Over de hele wereld dromen mensen weg bij de prachtige plaatjes van Annegien. Wat vind je zo tof aan haar? Dat ze ondanks alles haar eigen wereld creëert. Ze haalt overal inspiratie uit. Het boeit haar niet wat anderen zeggen. Hoi! Hoi. Hoi, Annegien. Leuk je te ontmoeten. Jesse, hai. Ga zitten jongens. Graag. Heb je een plan voor ons? We gaan meerdere foto's maken, met objecten, maar ook met jezelf. Die gaan we over elkaar plakken op een snelle en effectieve manier. Het einddoel is dat jij straks jezelf op het Neude kunt laten zweven. Oke. Supercool. Ik ben heel benieuwd. Ik ook. Hoe is het om zoveel volgers te hebben? Leuk. Ik vind het een leuk idee dat ik beelden kan maken en met superveel mensen kan delen. Aan de andere kant zit er ook wel een beetje druk achter. Dus ik kan niet zeggen dat ik een maandje even niks post. Hoe ga je om met haat-reacties? Goeie vraag. Ik probeer ze te negeren. Ik weet dat het niet veel toevoegt als ik erop reageer. Maar het raakt me wel. Wat zeggen ze dan bijvoorbeeld? O, van alles. Bijvoorbeeld: je bent lelijk. Daar trek ik me niks van aan, want dat is dan jouw mening. Maar het kan ook zijn dat mensen je persoonlijkheid afkeuren. Dat ze vinden dat ik alleen maar zelfportretten post en dus arrogant ben. Dus het is van alles en nog wat, eigenlijk. Wat raakt je dan precies? Toch als mensen vinden dat ik iets verkeerd doe. Dat vind ik jammer, want ik probeer positieve dingen met mensen te delen. Als mensen mij het gevoel geven dat ik dat niet doe, vind ik dat jammer. Tijd voor de eerste opdracht. Voor de foto moet een goede locatie gevonden worden. Een effen achtergrond is belangrijk en natuurlijk de juiste spullen. Weet je hoe een statief werkt? Nee, daar heb ik nooit mee gewerkt. Een statief gebruik je omdat het lastig is om een foto van jezelf te maken als je zelf op de foto wilt staan. Op een statief kun je je camera zetten en dan zet je de zelftimer aan. Je mag even daar gaan staan. Naast dat leuke standbeeld. Doe straks iemand een beetje schuin naar voren. Een beetje magisch. Ja, precies dat. De pose is helemaal goed. Laten maken we nog een foto van de bril. En die gaan we later over elkaar heen shoppen. Gaan we een bril laten zweven? Ja, klopt. We doen hem eerst zonder bril, zodat we de pose goed hebben. Zodat we alles goed hebben. Oke, effe checken. Ja, top. Je kunt het ook helemaal zelf doen, misschien is dat leuk. Kom eens hier. Als ik deze foto wil maken, gaat hij nu 10 seconden, dan ga je even wachten, poseren, en denk je: nu ben ik in shot of niet. En dan 3, 2, 1, dan maakt hij vier foto's. Wat leuk is, is misschien een beetje afwisseling in de vier foto's. Top, mooi. Zo? Ja, top. Je kunt hem ook zelf aan het potje vasthouden, zodat hij hangt? Jazeker. Zo? Ja. Zo, de twee foto's zijn gemaakt. Nu kunnen ze worden ingeladen en gemonteerd. Jesse begint het ook al aardig in de vingers te krijgen. Prachtige foto van jou. Die gaan we inladen. De volgende stap is dat we gaan kijken waar we de bril precies willen hebben. Dus je hebt nu twee foto's op elkaar gelegd. Ja, en dan kan het editen beginnen. Ik ga alles voor je weghalen, onthoud, de bril zit daar aan vast. Oke. Je hebt wel oog voor detail nodig. Ja, maar dat heeft ze wel. Ja. Volgens mij zijn we best wel klaar. Ja. Dus dit is voor jou wel Instagram-waardig om te posten? Mja, op zich wel. Nog niet helemaal? Nog niet helemaal. Nee, wil moeten voor extra gaan, dit was nog makkelijk. Oke. Britt moet voor de volgende foto niet alleen zelf boven een druk plein zweven...ze moet ook nog wat extra's doen. Er zijn een paar dingen die je moet regelen voor de foto. Je regelt een krukje of stoel en ballonnen. Het liefst helium, als dat kan. En touw. Daar moeten we nu naar op zoek gaan? Ja. Oke. De stoel kunnen we wel daar doen. Waar gaan we eerst heen? Dit ziet eruit als een speelgoedwinkel. Ja. We zijn op zoek naar ballonnen, verkoopt u die? Liefst zo kleurrijk mogelijk. Oke, de ballonnen komen eraan. Heeft u toevallig ook touw? Nee. Nee, dat niet? Waar zouden ze dat kunnen hebben? Laten we in ieder geval de stoel regelen. Ja, en touw als het kan. Touw? En een stoel, dat hebben jullie sowieso. Een stoel hebben we sowieso, ja. Mogen we er een lenen? Ja hoor. Echt? Oke. Er zit hier een hele rij bars, dus we kunnen nog verder vragen voor touw. Hee! Wat geweldig. Oke, lekker brutaal, hopsakee. Meteen de stoel erbij. Is het gelukt? Ja. Wauw, wat goed. Oké, welke kleur? Ik zeg geel. We kunnen het wel even weten. Blijf eens staan. Hij moet...Wat doe je nou? Hij moet om haar middel heen zo meteen. Vastknopen? Moeten jullie nu de sleutel? Nee? Knoopje? Yes, kijk eens! Het is gelukt, oké. Woehoe! Yeah, het is gelukt! Zorg dat je een stevige pose kunt aannemen. Ik lig hier op een stoel met allemaal ballonnen. Zorg ervoor dat je pose helemaal goed is. Zoiets? Voelt dit als een vliegpose voor jou? Een beetje. Supermooi. Yes, super. Oke, top, we hebben hem. De stoel en Jesse worden weggepoetst. En klaar is de foto. Dat zweefeffect heb je echt helemaal. Ja. Daar gingen we voor, toch? Ja, zeker. Is dit dan eindelijk de Instagram-waardige foto? Ja, zeker. Volgens mij wel, ja. Oke, dan meteen posten. Posten! Laten we posten. Hij staat erop! Yes. Yes, yes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15990201 492.68 2078 2020-02-24T15:00:00+00:00 yes no fotografie social media https://schooltv.nl/video-item/waarom-moet-je-niet-lachen-als-je-jezelf-kietelt-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:40:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35259.w613.r16-9.d30121a.webp Waarom moet je niet lachen als je jezelf kietelt? | Je hersenen hebben je door Karlijn vraagt zich af: waarom moet je niet lachen als je jezelf kietelt? Als je wordt gekieteld ziet dat er best wel gek uit. Je begint heel hard te lachen en maakt allemaal rare bewegingen. Je duikt in elkaar, zwaait met je armen en kronkelt van het kietelen. Dat komt omdat je lichaam reageert op onverwachte bewegingen; een reflex. Zo'n reflex ontstaat doordat de zenuwen in je lichaam je waarschuwen. De zenuwen sturen een signaal naar je hersenen en je spieren: Pas op, vingers gaan je kietelen! En voordat je het weet ziet het eruit alsof je nieuwe dansmoves aan het proberen bent. Bedankt zenuwen! Hetzelfde gebeurt als je gaat lachen. Dat is ook een reflex. Je wordt gekieteld, de zenuwen vertellen je hersenen om je lachspieren samen te trekken en voor je het weet, kun je niet meer stoppen met lachen! Die hersenen zijn slimme jongens. Ze zijn zo slim dat ze kunnen herkennen wanneer iemand jou kietelt of dat je jezelf aan het kietelen bent. Als je jezelf kietelt, dan geven ze een seintje aan je lachspieren: de kust is veilig, je bent het zelf, dus je hoeft niet te reageren op het gekietel. En gelukkig maar dat ze zo intelligent zijn, want anders moet je de hele dag om jezelf lachen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15990202 80.48 2645 2020-02-24T23:00:00+00:00 yes no kietelen huid hersenen https://schooltv.nl/video-item/hoe-zet-een-foehn-elektriciteit-om-in-warmte-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:40:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35260.w613.r16-9.0d21967.webp Hoe zet een föhn elektriciteit om in warmte? | Botsende elektronen worden warm Ons hele leven gebruiken we honderden elektrische apparaten. Om ons leven fijner en gemakkelijker te maken. Een groot deel van die apparaten zetten elektriciteit om in warmte. Net als deze föhn. Elektriciteit wordt omgezet in warme lucht uit. Maar hoe maakt hij nu nu van elektriciteit warmte? Maar om te weten hoe elektriciteit in warmte verandert moet je eerst weten wat elektriciteit is. Elektriciteit is eigenlijk niets anders dan dat er piepkleine elektrische deeltjes van de ene kant naar de andere kant lopen in een draad. Elektrische deeltjes, genaamd elektronen, gaan van de ene naar de andere kant. Dat is elektriciteit. Maar die elektronen hebben het niet zo makkelijk als water door een tuinslang. Ze moeten langs allemaal obstakels in zo'n draad. Ze komen allemaal andere deeltjes tegen, atomen, andere elektronen. Elke keer botsen ze tegen van alles op. Daar krijg je warmte door. Wrijf maar eens in je handen of klap in je handen, dan voel je dat er warmte vrijkomt. Dat is precies wat er met die elektronen gebeurt: er ontstaat veel warmte in die draad, door 't gebots. Draadjes worden dus warm van al die botsende elektronen. Als je in een föhn kijkt, niet als hij aanstaat, want dat is pijnlijk, dan zie je ook allemaal draadjes rondgaan. Die worden warm door de botsende elektronen. Daar wordt lucht langs geblazen en zo heb je een lekkere haarbos. Maar niet alle apparaten moeten elektriciteit omzetten in warmte. We vragen met zijn allen in Nederland enorm veel elektriciteit van de elektriciteitsbedrijven. Al die elektronen gaan door dit soort draden heen. Als je allemaal elektrische apparaten aansluit, gaan er steeds meer van die deeltjes doorheen...en worden ook dit soort draden in je muur warm. Dat kan gevaarlijk zijn. Daarom hebben we een stoppenkast. Die meet hoeveel van die elektronen erdoorheen gaan, en als dat teveel wordt zegt hij: stop! Wat ik je nu ga laten zien, moet je thuis echt nooit doen. Je huis kan ervan afbranden en je kunt zelfs doodgaan als je niet goed oplet. Ik wil laten zien wat er gaat gebeuren als te veel elektronen door een draad gaan. Veel te veel. Straks gaan er heel veel elektronen door deze zwarte dikke draad. Door deze stevige spijker heen, naar deze rode draad. Die gaan zo hard botsen en heen en weer in die spijker dat hij in één keer doorsmelt. Dit is dus wat er kan gebeuren als teveel elektronen door een draad gaan. Dit is precies waarom in elk huis het verplicht is om een stoppenkast te hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15990203 205.96 2915 2020-02-25T23:00:00+00:00 yes no elektriciteit elektron https://schooltv.nl/video-item/breda-bevrijd-poolse-soldaten-bevrijden-breda 2024-01-04T12:40:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35271.w613.r16-9.0207ebb.webp Breda bevrijd! | Poolse soldaten bevrijden Breda Frans Ruczynski: Generaal! Van Uhm: Frans, jongen. Hoe is het? Frans Ruczynski: Peter. Ik ken Frans Ruczynski al jaren. Frans is een collega-militair en hij vertelde me soms over zijn vader, die Breda heeft bevrijd als Poolse soldaat. Hij leidt me rond in het depot van het Generaal Maczek Museum. Kom binnen, ik kan wil je heel veel laten zien. In een museum dat binnenkort zijn deuren opent. Nou, hier is onze voorlopige opslag. Polen is in september 1939 het eerste land dat door Duitsland wordt bezet. Tienduizenden Polen vluchten naar Engeland, gaan in dienst en worden ingezet bij de bevrijding van Europa en Nederland. In 1944 was de pantserdivisie klaar om in actie te komen. De manschappen werden geïnspecteerd door generaal Montgomery. Tijdens deze inspectie keek de populaire Monty de soldaten goed in hun ogen. ‘Ik deel u allen mee dat het Poolse leger, de Poolse pantserdivisie, met mij zal meevechten. Ik neem deze divisie mee. Gezamenlijk zullen we de Duitsers doden.’ Hier zie je een heel scala aan uniformen. Dat zijn echt de uniformen nog van Polen, die in Breda hebben gewoond en hun uniform hadden. Maar hier zie ik een generaal. Dit is een van de belangrijkste uniformen die we hebben. En het belangrijkste uniform. Want het is het uniform van generaal Maczek. Het is uniek. Want het is het enige uniform in de wereld wat van hem bekend is. Overal waren de mensen dankbaar voor de bevrijders. En toch, in Breda is die hele speciale band tussen de Polen en de bevolking ontstaan. Hoe is dat nou gekomen? Eigenlijk bij de inzet in Nederland heeft Maczek al heel duidelijk aan zijn troepen aangegeven: ‘Dit zijn onze vrienden. Dit zijn onze geallieerden. Dit is dus niet onze vijand. Dus hou rekening met de manier waarop je oorlog voert in dit land.’ En bijzonder in Breda. Heeft die… Hij kon natuurlijk de artillerie erop zetten en de cavalerie. Als je met tanks een stad in rijdt dan… En de kanonnen lekker hun gang laat gaan…dan, dan, dan ligt zo alles plat. Maar hij heeft besloten om zijn infanterie de stad in te sturen en straat voor straat te bevrijden, om zo min mogelijk schade aan gebouwen en slachtoffers in de bevolking. Daardoor zijn er relatief weinig burgerslachtoffers gevallen. Maar euh, relatief wel veel Poolse infanteristen. Dat is natuurlijk het probleem wat je daarbij hebt. Maar die keuze, die heeft hij bewust gemaakt. Daar zijn de Bredanaars hem tot op de dag van vandaag nog steeds dankbaar voor, dat de Breda het grootste gedeelte ongeschonden uit de strijd is gekomen. Eerst werd Breda bevrijd. In deze stad juichte een uitzinnige menigte de soldaten toe. Wat wel leuk was toen Breda bevrijd werd, hing door heel Breda overal op winkels en huizen deze tekst ‘Dziekujemy wam polacy’. Dat betekent: ‘Wij danken de Polen.’ 29 oktober 1944 is de officiële Bevrijdingsdag van Breda, dus dit is vlak na de oorlog gemaakt. En hier zie je alweer 1974, dat is een element wat later is gemaakt. En zo hebben we dozen vol met herdenkingen, herdenkingsattributen waar we een aparte tentoonstelling van kunnen houden. De inwoners van Breda zijn de Polen nog altijd dankbaar dat ze hun stad gespaard hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15990219 226.68 2380 2020-02-26T13:30:00+00:00 yes no bevrijding geallieerden https://schooltv.nl/video-item/fruit-op-tafel-de-tafel-van-tien 2024-04-09T10:06:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35282.w613.r16-9.68ef0de.webp De tafel van tien | Fruit op Tafel Vandaag oefenen we de tafel van 10 met…druiven! Daar heb ik wel zin in. Jij ook? Daar gaan we! Bij de tafel van 10 komt er steeds een groepje van 10 druiven bij. En als je iets met 10 vermenigvuldigt, komt er altijd een 0 achter. 1 x 10 = 10 druiven. Zag je dat? Er komt gewoon een 0 achter de 1 te staan. 1 x 10 = 10. 2 x 10 = 20 druiven. Er komt dus steeds een groepje van 10 druiven bij. 2 x 10 = 20. 3 x 10 = 30 druiven. Kijk maar, drie groepjes van 10 druiven. 3 x 10 = 30. 4 x 10 = 40 druiven. En 40 is natuurlijk ook het dubbele van 20. 4 x 10 = 40. 5 x 10 = 50 druiven. He, dat is ook de helft van 100! 5 x 10 = 50. 6 x 10 = 60 druiven. 6 groepjes van 10 druiven. 6 x 10 = 60. 7 x 10 = 70 druiven. Nu worden het er wel heel veel! 7 x 10 = 70. 8 x 10 = 80 druiven. Dat is 2 keer zoveel als 40 druiven. 8 x 10 = 80. 9 x 10 = 90 druiven. 9 x 10 = 90. We zijn er bijna… 10 x 10 = 100 druiven. Zo, dat zijn er veel! Die krijg ik nooit op joh. 10 x 10 = 100. Dat was de tafel van 10. Zullen we hem nog één keertje doen? Doe maar mee! 1 x 10 = 10 2 x 10 = 20 3 x 10 = 30 4 x 10 = 40 5 x 10 = 50 6 x 10 = 60 7 x 10 = 70 8 x 10 = 80 9 x 10 = 90 10 x 10 = 100 Zo druiven. Jullie krijgen van mij een dikke 10! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15993613 154.92 8096 2020-03-01T23:00:00+00:00 yes no rekenen vermenigvuldigen https://schooltv.nl/video-item/fruit-op-tafel-de-tafel-van-negen 2024-04-09T10:07:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35283.w613.r16-9.978e5de.webp De tafel van negen | Fruit op Tafel Vandaag oefenen we de tafel van 9 met…Oe, blauwe bessen! Gezellig, laten we beginnen! Bij de tafel van 9 komt er steeds een groepje van 9 bessen bij. 1 x 9 = 9 bessen. Dat was makkelijk he? 1 x 9 = 9. 10 x 9. We lenen de 0 even van de 10 en zetten hem achter de 9: 90 bessen. Nou, dat zijn er te veel om na te tellen hoor! 10 x 9 = 90. 5 x 9. 9 is de helft van 10. 5 x 9 is dus de helft van 90. Heel goed, 45 bessen. 5 x 9 = 45. 4 x 9. Dat is 1 minder dan 5, dus halen we 1 groepje van 9 bessen weg. 45 – 9 is 36. 4 x 9 = 36. 6 x 9. Dat is dan weer 1 groepje van 9 bessen meer dan 5 x 9. Dus we tellen 9 bessen op 45: dan hebben we er 54. 6 x 9 = 54. 7 x 9. Er komen weer 9 bessen bij: 54 + 9 is 63 bessen. 7 x 9 = 63. 9 x 9. Dat is 1 minder dan 10 x 9. En dat was…90. Deze 9 bessen sturen we naar huis en dan houden we er nog 81 over. 9 x 9 = 81. 8 x 9. Dat is het dubbele van 4 x 9. En 36 x 2 is 72. 8 x 9 = 72. 2 x 9. Dat is gewoon het dubbele van 9: 18 dus! 2 x 9 = 18. 3 x 9. We pakken er weer 1 groepje van 9 bessen bij, + de 18 van daarnet = 27. 3 x 9 = 27. En dat was hem al! Hier komt de tafel van 9 nog één keer helemaal. Doe je mee? 1 x 9 = 9 2 x 9 = 18 3 x 9 = 27 4 x 9 = 36 5 x 9 = 45 6 x 9 = 54 7 x 9 = 63 8 x 9 = 72 9 x 9 = 81 10 x 9 = 90 Valt je iets op? Het laatste getal is steeds 1 lager dan het vorige. 9, 8, 7, 6, enzovoorts. Handig he? Nou besjes, dat hebben jullie bes goed gedaan! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15993614 213.76 7542 2020-03-01T23:00:00+00:00 yes no rekenen vermenigvuldigen https://schooltv.nl/video-item/fruit-op-tafel-de-tafel-van-acht 2024-04-09T10:07:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35284.w613.r16-9.760dbda.webp De tafel van acht | Fruit op Tafel Vandaag oefenen we de tafel van 8 met…Ha, appels! Altijd lekker. Bij de tafel van 8 komt er steeds een groepje van 8 appels bij. 1 x 8 = 8 appels. Dat kan haast niet fout gaan. 1 x 8 = 8. 10 x 8. We lenen de 0 even van de 10 en zetten hem achter de 8: 80 appels! 10 x 8 = 80. 5 x 8. 5 is de helft van 10. 5 x 8 is dus de helft van 80. Yep, 40 appels! 5 x 8 = 40. 4 x 8. Dat is 1 minder dan 5, dus hebben we ook een groepje van 8 appels minder nodig. 40 – 8 = 32 appels! 4 x 8 = 32. 6 x 8. Dat is dan weer 1 groepje van 8 appels meer dan 5 x 8. Dus tellen we 8 op bij 40: kijk, 48 appels! 6 x 8 = 48. 7 x 8. Er komen weer 8 appels bij: 48 + 8 is natuurlijk 56. 7 x 8 = 56. 9 x 8. Dat is 1 minder dan 10 x 8 en dat was…80. Dan sturen we 8 appels weg… en houden we er 72 over! 9 x 8 = 72. 8 x 8. Dat is een leuke. 8 is het dubbele van 4. En het dubbele van 32 is 64. 8 x 8 = 64. 2 x 8. Dat is het dubbele van 8. 16 appels dus. 2 x 8 = 16. 3 x 8. We pakken er 1 groepje van 8 appels bij. Die tellen we op bij de 16 appels van net en dan komen we uit op…24 appels. 3 x 8 = 24. Zo, dat was hem al, de tafel van 8! Hier komt ie nog één keer helemaal. Doe je mee? 1 x 8 = 8 2 x 8 = 16 3 x 8 = 24 4 x 8 = 32 5 x 8 = 40 6 x 8 = 48 7 x 8 = 56 8 x 8 = 64 9 x 8 = 72 10 x 8 = 80 Appeltje-eitje toch? Goed gedaan allemaal! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15993615 199.88 8472 2020-03-01T23:00:00+00:00 yes no rekenen vermenigvuldigen https://schooltv.nl/video-item/fruit-op-tafel-de-tafel-van-zeven 2024-04-09T10:07:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35285.w613.r16-9.4a815b5.webp De tafel van zeven | Fruit op Tafel Bij de tafel van zeven komt er steeds een groepje van zeven bij. Zeven aardbeien in dit geval! Doe je mee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15993616 200.6 9497 2020-03-01T23:00:00+00:00 yes no rekenen vermenigvuldigen https://schooltv.nl/video-item/fruit-op-tafel-de-tafel-van-zes 2024-04-09T10:07:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35286.w613.r16-9.9a49e30.webp De tafel van zes | Fruit op Tafel Vandaag oefenen we de tafel van 6 met…kiwi’s! Daar ben ik gek op. Doe je mee? Bij de tafel van 6 komt er steeds een groepje van 6 kiwi’s bij. 1 x 6 = 6 kiwi’s. Dat is makkelijk. 1 x 6 = 6. 10 x 6. We verplaatsen de 0 van de 10 even achter de 6: 60 kiwi’s! 10 x 6 = 60. 5 x 6. 5 is de helft van 10. Dus is het antwoord de helft van 60: inderdaad ja, 30! 5 x 6 = 30. 4 x 6. Dat is 1 minder dan 5, dus mogen er zes kiwi’s even wieberen. Doei! Dan houden we er 24 over. 4 x 6 = 24. 6 x 6. He, dat is 1 x 6 kiwi’s meer dan 5 x 6. Even kijken: 30 + 6 = 36! En makkelijk te onthouden omdat er drie zessen in staan. 6 x 6 = 36. 7 x 6. Weer 1 x 6 kiwi’s erbij…Dat is dus 36 + 6…42! 7 x 6 = 42. 9 x 6. Dat is 1 minder dan 10 x 6. En dat was, even kijken, 60. 6 kiwi’s eraf, dan blijven er 54 over! 9 x 6 = 54. 8 x 6. We halen weer een groepje van 6 kiwi’s weg. Maar 8 is ook het dubbele van 4. En het dubbele van 24 is… klopt ja, 48! 8 x 6 = 48. 2 x 6. Dat is het dubbele van 6 kiwi’s…12 kiwi’s dus! 2 x 6 = 12. 3 x 6. We pakken er 1 groepje van 6 kiwi’s bij en dan komen we op 12 + 6 is 18. 3 x 6 = 18. He, we zijn er al! Hier komt de tafel van 6 nog één keer helemaal. Doe je mee? 1 x 6 = 6 2 x 6 = 12 3 x 6 = 18 4 x 6 = 24 5 x 6 = 30 6 x 6 = 36 7 x 6 = 42 8 x 6 = 48 9 x 6 = 54 10 x 6 = 60 Wat een kanjers zijn jullie! Kiwi-high-five! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15993617 203.68 10884 2020-03-01T23:00:00+00:00 yes no rekenen vermenigvuldigen https://schooltv.nl/video-item/fruit-op-tafel-de-tafel-van-vijf 2024-04-09T10:08:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35287.w613.r16-9.cfb1bf6.webp De tafel van vijf | Fruit op Tafel Vandaag oefenen we de tafel van 5 met…Sinaasappels! Lekker gezond. Laten we beginnen. Bij de tafel van 5 komt er steeds een groepje van 5 sinaasappels bij. 1 x 5 = 5 sinaasappels. Die hebben we. 1 x 5 = 5. 10 x 5. We verplaatsen de 1 van de 10 even achter de 5: 50 sinaasappels! 10 x 5 = 50. 5 x 5. 5 is de helft van 10. Dus is het antwoord de helft van 50: 25 dus! 5 x 5 = 25. 4 x 5. Dat is 1 minder dan 5, dus gaat er 1 groepje van 5 sinaasappels weg. Dan houden we er 20 over! 4 x 5 = 20. 6 x 5. Dat is dus 1 x 5 sinaasappels meer dan 5 x 5. Even kijken: 25 + 5 = 30. Dus 6 x 5 = 30. 7 x 5. Weer 1 x 5 sinaasappels erbij…Dat is dus 30 + 5…dan zitten we op 35! 7 x 5 = 35. 9 x 5. Dat is 1 minder dan 10 x 5. Even spieken…50 sinaasappels – 5 = 45. 9 x 5 = 45. 8 x 5. Weer 1 x 5 sinaasappels minder. Maar 8 x 5 is ook het dubbele van 4 x 5. En dat was…20. En het dubbele van 20 is 40. Dus: 8 x 5 = 40. 2 x 5. Dat is het dubbele van 5 sinaasappels. 10 sinaasappels dus! 2 x 5 = 10. 3 x 5. Dat is 1 x 5 sinaasappels meer dan 2 x 5… 15 dus. 3 x 5 = 15. Dat was hem al! Hier komt de tafel van 5 nog één keer helemaal. Doe je mee? 1 x 5 = 5 2 x 5 = 10 3 x 5 = 15 4 x 5 = 20 5 x 5 = 25 6 x 5 = 30 7 x 5 = 35 8 x 5 = 40 9 x 5 = 45 10 x 5 = 50 Ik wist wel dat jullie het konden! Stelletje supersinaasappels! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15993618 198.6 12606 2020-03-01T23:00:00+00:00 yes no rekenen vermenigvuldigen https://schooltv.nl/video-item/fruit-op-tafel-de-tafel-van-vier 2024-04-09T10:08:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35288.w613.r16-9.2089af5.webp De tafel van vier | Fruit op Tafel Vandaag oefenen we de tafel van 4 met…oh yeah! Peren! Daar gaan we! Bij de tafel van 4 komt er steeds een groepje van 4 peren bij. We beginnen met 1 x 4 peren. Dat zijn 4 peren. 1 x 4 = 4. 10 x 4. We verplaatsen de 1 van de 10 even achter de 4: 40 peren! 10 x 4 = 40. 5 x 4. 5 is de helft van 10. Dus doen we die 40 peren ook door de helft: 20 dus. 5 x 4 = 20 4 x 4. Dat is 1 minder dan 5, dus sturen we een groepje van 4 peren weg. Dan houden we er 16 over! 4 x 4 = 16. 6 x 4. Dat is dus 4 meer dan 5 x 4. En 20 + 4 is… 24! 6 x 4 = 24. 7 x 4. Weer 1 groepje van 4 peren erbij… 28 peren! 7 x 4 = 28. 9 x 4. Dat is 1 minder dan 10 x 4. Dus doen we 40 – 4 = 36. 9 x 4 = 36. 8 x 4. Dat is weer een groepje van 4 peren minder. Maar ook het dubbele van 4 x 4. En dat was…16. En 16 x 2 = 32. Dus: 8 x 4 = 32. 2 x 4. Dat is het dubbele van 4 peren. 8 peren dus! 2 x 4 = 8. 3 x 4. We pakken er even 4 peren bij: 12 peren! 3 x 4 = 12. Dat was de tafel van 4. Hier komt ie nog één keer helemaal. Doe maar mee! 1 x 4 = 4 2 x 4 = 8 3 x 4 = 12 4 x 4 = 16 5 x 4 = 20 6 x 4 = 24 7 x 4 = 28 8 x 4 = 32 9 x 4 = 36 10 x 4 = 40 Lekker bezig, peertjes! Tijd voor de perenpolonaise! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15993619 188.24 14178 2020-03-01T23:00:00+00:00 yes no rekenen vermenigvuldigen https://schooltv.nl/video-item/fruit-op-tafel-de-tafel-van-drie 2024-04-09T10:08:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35289.w613.r16-9.27b7aa4.webp De tafel van drie | Fruit op Tafel Vandaag oefenen we de tafel van 3 met…Bananen! Yes! Ben je er klaar voor? Bij de tafel van 3 komt er steeds een groepje van 3 bananen bij. 1 x 3 = 3 bananen. Dat is logisch. 10 x 3. We verplaatsen de 1 van de 10 even achter de 3: 30 bananen! 10 x 3 = 30. 5 x 3. 5 is de helft van 10. 5 x 3 is dus de helft van 30. 15! 5 x 3 = 15. 4 x 3. Dat is 1 groepje van 3 bananen minder. 12 dus. 4 x 3 = 12. 6 x 3. Dat is dan weer een groepje van 3 bananen meer dan 5 x 3. En 15 + 3 = 18 bananen. 6 x 3 = 18. 7 x 3. 1 groepje van 3 bananen erbij…21 bananen! 7 x 3 = 21. 9 x 3. Dat is 1 minder dan 10. 30 bananen – 1 groepje van 3 = 27 bananen. 9 x 3 = 27. 8 x 3. Dat is weer 1 groepje minder. Maar ook: het dubbele van 4. In beide gevallen is de uitkomst: 24! 8 x 3 = 24. 2 x 3. Het dubbele dus: 6. 2 x 3 = 6. 3 x 3. We pakken er 3 bananen bij: 9! 3 x 3 = 9. Dat was hem! Viel wel mee toch? Hier komt de tafel van 3 nog één keer helemaal. Doe maar mee! 1 x 3 = 3 2 x 3 = 6 3 x 3 = 9 4 x 3 = 12 5 x 3 = 15 6 x 3 = 18 7 x 3 = 21 8 x 3 = 24 9 x 3 = 27 10 x 3 = 30 Bravo bananen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15993623 173.32 10781 2020-03-01T23:00:00+00:00 yes no rekenen vermenigvuldigen https://schooltv.nl/video-item/fruit-op-tafel-de-tafel-van-twee 2024-04-09T10:08:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35290.w613.r16-9.980c81d.webp De tafel van twee | Fruit op Tafel Vandaag oefenen we de tafel van 2 met… Oe, kersen! Ben je er klaar voor? Dan gaan we beginnen! Bij de tafel van 2 komt er steeds een groepje van 2 kersen bij. 1 x 2 = 2. Kijk maar, twee kersen. Dat is dus hetzelfde als 1 + 1. 1 x 2 = 2. 2 x 2. 2 is het dubbele van 1. En het dubbele van 2 is 4. 2 x 2 = 4. 3 x 2. 3 is 1 meer dan 2. We tellen dus 1 x 2 op bij 4. Dat is 6. 3 x 2 = 6. 4 x 2. 4 is het dubbele van 2. En 2 x 2 = 4. 4 x 2 = dus 8 kersen. 4 x 2 = 8. 5 x 2. We roepen er weer 2 kersen bij: nu hebben we er 10. 5 x 2 = 10. 6 x 2. 6 is het dubbele van 3. En 3 x 2 = 6. Het dubbele van 6 is 12. 6 x 2 = 12. 7 x 2. Er mogen weer 2 kersen bij. Kom maar door jongens! Nu hebben we er 14. 7 x 2 = 14. 8 x 2. 8 is het dubbele van 4. En 4 x 2 = 8. En was is het dubbele van 8? Juist, 16! 8 x 2 = 16. 9 x 2. Nog 2 kersen erbij: dat is 16 + 2 = 18. 9 x 2 = 18. 10 x 2. We zetten de 0 van de 10 achter de 2: 20 kersen! 10 x 2 = 20. Zo, dat was de tafel van 2! Dat ging snel. Hier komt ie nog één keer helemaal. Doe je mee? 1 x 2 = 2 2 x 2 = 4 3 x 2 = 6 4 x 2 = 8 5 x 2 = 10 6 x 2 = 12 7 x 2 =14 8 x 2 = 16 9 x 2 = 18 10 x 2 = 20 Wat een knappe kersen zijn jullie! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15993626 164.16 15948 2020-03-01T23:00:00+00:00 yes no rekenen vermenigvuldigen https://schooltv.nl/video-item/fruit-op-tafel-de-tafel-van-een 2024-04-09T10:08:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35291.w613.r16-9.86e5959.webp De tafel van één | Fruit op Tafel Vandaag oefenen we de tafel van 1 met…Mmm, ananas! Iedereen klaar? Daar gaan we! De tafel van 1 is heel makkelijk. Het antwoord is steeds het getal waarmee je vermenigvuldigt. Kijk maar! 1 x 1 = 1 ananas 1 x 1 = 1. 2 x 1 = 2 ananassen 2 x 1 = 2. 3 x 1 = 3 ananassen 3 x 1 = 3. 4 x 1 = 4 ananassen 4 x 1 = 4. 5 x 1 = 5 ananassen 5 x 1 = 5. 6 x 1 = 6 ananassen 6 x 1 = 6. 7 x 1 = 7 ananassen 7 x 1 = 7. 8 x 1 = 8 ananassen 8 x 1 = 8. 9 x 1 = 9 ananassen 9 x 1 = 9. 10 x 1 = 10 ananassen 10 x 1 = 10. Je telt eigenlijk gewoon van 1 tot 10. Hier komt de tafel van 1 nog één keer helemaal. Doe je mee? 1 x 1 =1 2 x 1 =2 3 x 1 = 3 4 x 1 = 4 5 x 1 = 5 6 x 1 =6 7 x 1 =7 8 x 1 =8 9 x 1 =9 10 x 1 = 10 Dat was de tafel van 1. Ananice! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15993627 117.4 20049 2020-03-01T23:00:00+00:00 yes no rekenen vermenigvuldigen https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-162 2024-01-04T12:40:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35303.w613.r16-9.19ab9aa.webp Studio Snugger | Aflevering 162 Onderwerpen: Vindersloon, Vlieger, Visstickvis, Enorme rugbyteams, Boekenpoetsen en Gezichtsyoga. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1310606 943.92 10674 2020-03-08T08:00:00+00:00 yes no vlieger boek yoga https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-waarom-is-stikstof-een-probleem 2024-01-16T15:40:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35304.w613.r16-9.6a3b56e.webp De Buitendienst | Waarom is stikstof een probleem? Stikstof is cool. Dokters vriezen er wratjes mee weg, je kan er toffe explosies mee maken en we ademen het elke dag zonder problemen in. Toch is er ook in Nederland een stikstofprobleem. Sosha en Jonata zoeken het uit. Waar zien we de gevolgen en hoe kan een koeientoilet een van de oplossingen zijn? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311272 1224.024 14809 2020-03-13T17:30:00+00:00 yes no stikstof landbouw https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-waarom-worden-meisjes-ongesteld 2024-04-25T09:17:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35305.w613.r16-9.e48c420.webp Waarom worden meisjes ongesteld? | Clipphanger In de baarmoeder van een volwassen vrouw is het elke maand hetzelfde liedje. Onder invloed van hormonen wordt je slijmvlies dikker. Zo krijg je een lekker plekkie waar een bevruchte eicel zich kan nestelen en uitgroeien tot een baby. Wat een schatje! Maar in de meeste maanden blijft die eicel onbevrucht. En dan word jij dus: ongesteld. Onprettig! De opgebouwde laag slijmvlies is dan niet meer nodig. Je lichaam gaat aan het werk om die op te ruimen en dat gebeurt via de dichtstbijzijnde uitgang. In het slijmvlies zitten heel wat bloedvaten, die barsten en dus komt er ook bloed mee. Dat kan je dan weer opvangen met een tampon, maandverband of een menstruatiecup. En hopelijk heb je zelf ook iemand die je opvangt, in deze toch vaak vervelende tijd. Wanneer een meisje voor het eerst ongesteld wordt, dat verschilt. Eerst kan je menstruatie nog wat onregelmatig zijn, maar later kan je de klok erop gelijk zetten. En veel vrouwen voelen die menstruatie wel aankomen: buikpijn, gevoelige borsten, puistjes of een chagrijnige bui. Maar, schrale troost: ergens na je 45ste raken de eitjes op, en gaat het allemaal weer over. Dat heet dan ook: de overgang. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15990220 87.96 19384 2020-02-26T23:00:00+00:00 yes no menstruatie puberteit https://schooltv.nl/video-item/letterjungle-de-letter-ij-ijs 2024-02-01T13:23:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35306.w613.r16-9.cdc4c5f.webp Letterjungle | De letter ij: ijs Pfff, wat een hitte. Ik heb nergens zin in. Hoi pipeloi. He, wat heb jij nou? Ik heb een vakantiebaantje. Ik verkoop ijsjes. He jammer, ik heb geen geld. Jullie krijgen er een voor niks. Doe mij dan maar aardbei. En ik chocola. Nou moet ik echt weer verder hoor. Dag! Oh lekker. Dag Pip. Hallo Jip. Hoi. Wat staat er op je shirt? IJ. S. Als je dat plakt, krijg je ijs. IJs. De ij is de eerste letter. Als je goed om je heen kijkt, zie je ij. In deze paraplu’s bijvoorbeeld. Of in deze bak met schroeven. En kijk eens naar deze olifant. De ij. He, waar is Flip? Ik wil wel een nieuw ijsje. Oh, al het ijs is op! Stil eens… Flip! Wat is er met jou? Ik heb zo’n buikpijn! Heb je alle ijsjes zelf opgegeten? Au. IJs. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15995134 134.52 44474 2020-02-27T23:00:00+00:00 yes no letter lezen woordenschat https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-rutger-maakt 2024-01-10T16:05:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35307.w613.r16-9.3912bcd.webp Het Klokhuis | Rutger maakt Kunstschilder Rutger Hiemstra maakt schilderijen van alledaagse dingen. Een stapeltje frambozen, een zakje aardappelpuree of een gebroken ei, Rutger laat zien dat iets simpels heel mooi kan zijn. Janouk maakt samen met Rutger een stilleven van een banaan in een lunchtrommel. Vrachtwagenchauffeuse Shirley wacht op inspiratie om aan haar kunstwerk te beginnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301809 902.616 2924 2020-02-10T11:08:04+00:00 yes no kunst schilder https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-dyslexie-2 2024-01-16T15:29:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35308.w613.r16-9.b749e89.webp Het Klokhuis | Dyslexie In elke klas zit wel iemand met dyslexie. Dat betekent dat je moeite hebt met lezen en spellen. Wat kun je er aan doen? Janouk gaat naar dyslexiedeskundige Iris. Wist je dat Mozart ook dyslectisch was? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301816 905.928 17909 2020-03-04T18:00:00+00:00 yes no dyslexie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-bijziend 2024-01-04T12:40:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35309.w613.r16-9.63c2069.webp Het Klokhuis | Bijziend Lang kijken op je telefoon, tablet of boek is slecht voor je ogen. Je kunt er bijziend door worden. Dat betekent dat je niet meer scherp ziet in de verte. Om dit te voorkomen is er de 20-20-2 richtlijn. Oogprofessor Caroline Klaver legt aan Sosha uit wat die regel inhoudt. De kinderen in het ruimteschip gooien hun brillen weg. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1305057 942.44 2765 2020-03-05T18:00:00+00:00 yes no bijziend oog zien https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-kickboksen 2024-01-04T12:40:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35310.w613.r16-9.59573e9.webp Het Klokhuis | Kickboksen Bij kickboksen mag je trappen, stoten en knietjes geven. Zesvoudig wereldkampioen Denise Kielholtz laat zien wat er allemaal nodig is bij het kickboksen. Hoe bescherm je jezelf eigenlijk? En hoe win je een wedstrijd? Klokko presenteert de Kickboksen Cheat Set om vals te kunnen spelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301812 924.024 7601 2020-03-06T18:00:00+00:00 yes no sport https://schooltv.nl/video-item/wat-is-dna-jouw-persoonlijke-bouwinstructie 2024-11-29T09:46:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35311.w613.r16-9.6b6b63b.webp Wat is DNA? | Jouw persoonlijke bouwinstructie Desoxyribonucleïnezuur, oftewel DNA. Wist je dat ieder mens, dus jij en ik, zijn opgebouwd uit 40.000.000.000.000 levende cellen? 40.000 miljard? Dat is echt heel veel. En in al die cellen zitten eiwitten en DNA. En het DNA in je cellen is jouw persoonlijke code, dus die bepaalt wie je bent en hoe je er uitziet. Dus bijvoorbeeld je lengte of de kleur van je ogen en je haarkleur, wit in mijn geval, van mijn moeder. Maar dat hebben dus niet alleen mensen, want ook planten en dieren hebben zo'n unieke DNA-code in hun cellen zitten. Is toch heel bijzonder? Maar ja, hoe ziet DNA er in het echt uit? Dat kan ik je wel laten zien. Kijk, dit is een zwezerik van een kalf, dat zit bij een kalf achter het borstbeen. Er zitten heel veel cellen in, als we daar een klein stukje van nemen... Dan kunnen we daar DNA uit gaan halen. En nu moeten die cellen bevroren worden, zodat we ze kapot kunnen gaan maken. Maar dat vloeibare stikstof is gevaarlijk. -196 graden, dus brillen op en ik moet de handschoenen aan. Het lijken wel ovenhandschoenen. Nouja, het is dat ik niet mijn vingers bevries natuurlijk. Zo, beetje aan de kant... Het gaat een beetje roken. Is het nu meteen bevroren? En nu fijnmalen, zodat alle cellen kapot gaan. Kijk, nu is alles helemaal tot poeder vermalen. Die cellen zijn nu dus kapot? Die cellen zijn kapot en het DNA kan er dan uit. Beetje water erbij. Als je goed kijkt, zie je hier die kapotte cellen drijven en het DNA drijft nu er nu in. DNA-soep. Nu giet ik een beetje hiervan in deze buis. In het water daar drijft het DNA, de restjes die je ziet moet ik juist niet hebben. Dat zijn eigenlijk de restjes van de cellen. Wat je dan moet doen is een klein beetje zout erbij. Even goed mixen. Eén grote soep van alles wat er in die cellen zat, maar we willen alleen het DNA. Wat je dan moet doen, dat mag jij doen. Een klein beetje alcohol voorzichtig langs de rand bovenop gieten. Nu even kijken: al die sliertjes, dat is DNA en dat kun je er ook nog uitvissen. Dus we zien nu gewoon DNA met het blote oog. Dit is het. Jeetje, wat vet. Dit is koeienDNA. Bizar. Wist je dat in elke levende cel in je lichaam lange opgerolde slierten DNA liggen? Dat is eigenlijk een code van wel drie miljard letters, C, G, T en A. En als je die allemaal zou uitschrijven op een A4'tje, dan krijg je een rol papier van wel 250 kilometer lang. Het is eigenlijk de bouwinstructie van je lichaam. En dan te bedenken dat een levende cel, dat je die gewoon bijna niet kunt zien. Dat is toch bizar. Stel, dit is jouw unieke lettercode. Op elke plek kan dus of een G staan, maar er kan ook een T of een C of A staan. En als je dan gaat kijken, bijvoorbeeld hier op deze plek, zie je dus de instructie over hoe je haar gemaakt moet worden bijvoorbeeld. Maar hoe zit dat dan, want mijn broertje heeft krullen en ik niet. De code van jouw broertje is dus een beetje anders, bijvoorbeeld hier op deze plek. Dan staat er bij jou een C, maar misschien staat er bij hem A. En als er dan een A staat, krijg je krullen. En als er een C staat, geen krullen. Dus dat is zo'n klein verschil. En als je verder kijkt, bijvoorbeeld hier, kom je dan bij je ogen, hoe je ogen gemaakt moeten worden. Dus ook de kleur van je ogen. Die hebben we hetzelfde. Dus zijn code en jouw code zijn op die plek precies hetzelfde. Als je verder kijkt, heb je alle informatie nodig voor je lichaam. Bijvoorbeeld natuurlijk ook of je een jongen of een meisje bent. Deze drie miljard letters maken dat jij Janouk bent. Maar hoe zit dat dan eigenlijk als je een tweeling bent? Een eeneiige tweeling heeft wel hetzelfde DNA, maar dat wil niet zeggen dat ze precies hetzelfde zijn. Want als bijvoorbeeld de één heel veel gaat eten en de andere niet, dan is de ene heel dik aan de andere niet. Dus je gedrag en je omgeving hebben ook allemaal invloed op hoe je eruit ziet. Ja, precies. Check. Oké, even terug. Wij zijn dus opgebouwd uit 40.000 miljard levende cellen en in iedere cel zit precies dezelfde sliert DNA. En die bestaat dan weer uit 3 miljard lettercodes, in een volgorde die voor ieder mens net een beetje anders is. En daarom zijn we ook uniek. Maar ja, wat doen nou al die lettercodes in dat DNA? Die codes, die maken de hele dag door eiwitten en wat die eiwitten wel niet allemaal doen... Dat is inderdaad heel bijzonder. Eiwitten zitten in je cellen en die zorgen eigenlijk ervoor dat je cellen precies doen wat ze moeten doen, bijvoorbeeld in je longen. Daar moeten je cellen zuurstof opnemen. Dus ergens in die cellen zitten eiwitten en die eiwitten happen eigenlijk de hele dag naar zuurstof. Die pakken dat vast en dan nemen ze het mee naar de rest van je lichaam. En in je darmen bijvoorbeeld, daar zitten cellen die je eten moeten verteren. En in die cellen zitten dus eiwitten. En die zijn de hele dag je eten in kleine stukjes aan het knippen. En bijvoorbeeld je hart. Je hart moet natuurlijk samentrekken om je bloed rond te pompen, dus in je hart zitten spieren. Die moeten dit doen. Dus in die spieren zitten eiwitten. Die zitten zo tegenover elkaar en die doen dit. Ze doen de hele dag door dit? Ja, deze beweging, en daardoor trekt je hart samen. En nou komt het: DNA is eigenlijk de bouwinstructie voor die eiwitten. En om een eiwit te maken heb je dus maar een stukje DNA nodig. Dat stukje DNA, dat noemen we één gen. Dus je genen zorgen voor al die eiwitten. Die eiwitten zijn dus dag in, dag uit in je hele lijf constant aan het werk. Dat is gewoon één grote, drukke fabriek en dat gaat gewoon je hele leven lang zo door. Dat is toch fascinerend? Hoe kom ik nou aan mijn DNA? Mijn DNA wordt bepaald door mijn vader voor de ene helft en mijn moeder voor de andere helft. En die hebben op hun beurt weer hun DNA gekregen van hun eigen ouders. Mijn DNA bestaat dus voor de ene helft uit het DNA van mijn vader en de andere helft uit die van mijn moeder. Mijn broertje heeft ook het DNA van allebei mijn ouders, alleen wel andere helften, want daardoor is hij ten eerste een jongetje, is hij bijvoorbeeld een stuk langer dan dat ik ben en heeft hij krullen in plaats van steil haar. Dus ja, als ik nu naar mijn eigen DNA ga kijken, dan zie ik de stukjes van mijn ouders, maar zie ik ook nog stukjes die mijn vader dan weer van zijn vader heeft gekregen. Weet je wat ik ga doen? Ik ga mijn DNA laten onderzoeken in Amerika. Daar kunnen ze namelijk hele verre familieleden van je opsporen die dezelfde over- over- over- overvoorouders hebben. En dat laten ze dan zien op een ronddraaiende wereldbol. Nou, ik ben benieuwd. Instructies, envelopje... Twee wattenstaafjes en twee buisjes. Oké, ik moet dus nu met het ene wattenstaafje de ene kant van m'n wang schrapen en daarna de andere kant. Dat moet precies zestig seconden. Deze moet dus nu in dit buisje. Dan moet hij afgebroken worden op dit zwarte lijntje. Dopje erop, dat is één. Dan nu de andere kant van mijn wang. Dopje erop. Dat is twee. Die buisjes mogen in dit zakje in de envelop. Oké, ik ben echt superbenieuwd. Misschien vinden ze wel een heel klein stukje DNA in een koningin, of misschien wel een hele bekende crimineel. Zou ook best wel vet zijn, maar ze kunnen dus echt precies zien uit welke delen van de wereld mijn voorouders komen. Dus ik ga nu kijken. Klaar om uw etniciteit te onderzoeken? Laten we beginnen. U bent... Oh, nou wordt het spannend. 69,7% Engels. Huh? 24% Oost-Europees. Grappig, dat had ik niet gedacht. 4% Iers, Schotse en Welsh. 1,4% Fins, dat had ik een beetje verwacht. Ik dacht, ik ben waarschijnlijk Scandinavisch. Oh, we gaan ook nog... 0,8% Midden-Oosters? Dit is het dus. Ik ben dus Engels, Oost-Europees, Iers, Schots, Welsh, Fins en een heel klein beetje Midden-Oosters. Die had ik niet verwacht. Dit is wel leuk, want door mijn DNA af te lezen weet ik dus precies uit welke landen mijn voorouders komen. Maar als je zou willen, dan kun je nog meer uit je DNA halen, bijvoorbeeld of je misschien een verhoogde kans hebt op bepaalde ziektes. Maar ik weet niet zo goed of ik dat dan zou willen weten, want ik vind dit heel leuk. En misschien schuilt er dus ergens wel een oosterse prinses in mij. Dat hoop ik gewoon. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15995144 605.12 10515 2020-02-27T17:35:13+00:00 yes no DNA https://schooltv.nl/video-item/kunnen-we-dna-veranderen-knippen-en-plakken-in-de-oercel 2024-01-04T12:40:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35312.w613.r16-9.aab6405.webp Kunnen we DNA veranderen? | Knippen en plakken in de oercel Ieder mens is opgebouwd uit 40.000 miljard levende cellen, bijvoorbeeld je hartcellen of darmcellen of je longcellen. En in al die cellen zitten eiwitten, heel veel eiwitten en jouw unieke DNA. DNA is een twee meter lange opgerolde streng in iedere cel met drie miljard lettercodes, bouwstenen, achter elkaar. Je moet het eigenlijk zien als je vingerafdruk, wie je bent en hoe je eruitziet. Het DNA in iedere cel van ons lichaam zorgt ervoor dat alles in ons lichaam werkt, want het DNA maakt namelijk de eiwitten die al het werk moeten doen. Zo weten je darmen bijvoorbeeld dat ze voedsel moeten afbreken en je longen dat ze zuurstof moeten opnemen. Dus eigenlijk is het gewoon een hele grote fabriek die dag in, dag uit in iedere cel aan het werk is, is toch heel bijzonder. DNA werd ontdekt in 1953 door Francis Crick. James Watson en Maurice Wilkins. Zij ontdekten dat DNA deze speciale structuur heeft en dat het de code is van je erfelijke informatie. Dus wie je bent en hoe je eruit ziet. Daarvoor kregen ze in 1962 de Nobelprijs voor Geneeskunde. Maar pas sinds een paar jaar kunnen we die hele code aflezen. Er is namelijk 13 jaar aan gewerkt om die hele menselijke DNA-streng met al die 3 miljard lettercodes te ontcijferen en uit te schrijven. 13 jaar! Superlang. Vingerafdrukken zijn uniek. Al meer dan honderd jaar worden daarom vingerafdrukken gebruikt om vast te stellen wie de dader is van een misdrijf. Maar tegenwoordig worden ook hele andere sporen gebruikt om daders te vinden, namelijk sporen die DNA bevatten. Want ook DNA is uniek. Behalve eeneiige tweelingen hebben geen twee mensen hetzelfde DNA. En dat unieke DNA zit overal: in huid, in bloed en in haarwortels, in alle cellen van je lichaam. DNA bepaalt allerlei erfelijke eigenschappen en wordt van ouder op kind doorgegeven. Maar dat geldt overigens niet alleen voor mensen. Ook dieren en planten hebben DNA. Wetenschappers hebben jarenlang gewerkt om DNA meer te doorgronden. Door al hun onderzoeken kwamen wetenschappers er ook achter dat er soms foutjes zitten in het DNA. Dat klopt. Soms zit er een fout in het DNA en dat kan ook doorgegeven worden van ouders naar de kinderen. Een voorbeeld is dat er heel vroeger een keer een foutje is ontstaan, waardoor we nu zelf geen vitamine C meer kunnen maken. Op zich geen probleem, want we hebben sinaasappel genoeg natuurlijk. Maar bijvoorbeeld honden, die kunnen dat nog steeds zelf. Die maken zelf vitamine C aan? Ja, die kunnen dat zelf. En als je het over smaken bijvoorbeeld: vroeger konden we veel meer verschillende smaken proeven, bijvoorbeeld bittere smaken. Die zijn soms giftig en daarom konden we bittere smaken veel beter proeven. Ik heb hier zo'n bittere smaak... Proef maar, blaadje op je op je tong. Nu moet ik bitter proeven? Ja. En? Nee, ik proef echt niks. Dat kan. Mag ik even checken, dan wil ik even weten of de rest... Hier, proef eens? Niks? Proef jij eens... Ook niet? Nou, lekker dan. Hier, jij? Nee. En jij? Nee. Helemaal niemand! Hoe kan dat? Dat is toch niet zo gek hoor, want meer dan de helft van de mensen proeft deze smaak niet meer omdat we een foutje hebben op die plek in het DNA, daar is het DNA eigenlijk kapot en proef je het niet meer. Maar dat is helemaal niet erg. Nee, want we eten toch helemaal geen giftig voedsel meer, dus het maakt niet uit. Precies. En jij, proef jij het? Niks. Ook niet. Maar Marc, als je precies weet hoe het DNA werkt, kun je dan ook dingen veranderen? Als je DNA wil veranderen, dan zou je dat kunnen doen in de oercel. Dat is de eicel die net bevrucht is met een zaadcel. Dus eigenlijk het begin van een baby. Ja precies, die oercel bevat alle DNA, dus daar groeien alle cellen van het hele lichaam uit. Het is wel zo dat als er een foutje zit in die oercel, dan komt dat foutje dus ook overal in het hele lichaam. En dan hebben we een probleem. Als je dat nou zou kunnen aanpassen... Kijk, hier zie je hoe zo'n oercel ontstaat. Dit is de eicel. Zometeen wordt er een zaadcel ingespoten. Eerst een zaadje gaan vangen. Je kan daar de zaadjes zien. Even een leuke vinden die ik een beetje mooi vind. Een mooi zaadje. Eentje die goed beweegt. Want dan is hij gezond. Ja, inderdaad. Deze doet het goed. Dan moet hij met zijn kop naar voren, dus ik draai hem even om. Even de staart als eerste naar binnen. Even de eicel rechtleggen. Vanaf rechts komt nu het naaldje met die zaadcel erin. Spannend hè? Ja, ik vind dit wel heel bijzonder. Het ziet er een beetje grof uit. Zo kun je in de eicel komen met prikken. Kijk, daar komt de zaadcel. Wow! Dan probeer ik hem hierachter neer te leggen. Nu zit hij erin. Dit is gewoon het begin van een baby en wij staan er gewoon bij, want normaal gesproken gebeurt dit natuurlijk in je buik. Ze doen het nu hier in het ziekenhuis om mensen te helpen die niet op een natuurlijke manier een baby kunnen krijgen. Superbijzonder. Echt heel bijzonder. Als er een foutje in het DNA zit, dan zou je dat dus aan kunnen passen. Dat zou kunnen als je precies weet waar die fout zit. Stel, hier in het DNA zit een fout, namelijk deze, die oranje, dat moet een gele worden. Nu moet je dus aan die eicel. Samen met die zaadcel nog drie dingen toevoegen. Die heb ik hier staan in deze drie buisjes. In dit buisje zit eigenlijk een stukje DNA dat precies hetzelfde is als het stukje waar die fout zit. Dat zou je zo kunnen voorstellen. Kijk, hier zit die oranje die fout is. Dan moet je er nog iets aan toevoegen, namelijk schaartjes. Die zitten in dit buisje. En die heb ik hier neergelegd, die schaartjes. Samen gaan die de fout opzoeken en eruit knippen. Dan moet je nog iets toevoegen, want dan moet je ook het goeie stukje DNA zonder de fout nog hebben. Dat zit in dit buisje en dat zou je dus hier kunnen zien. En inderdaad, als je die twee met elkaar vergelijkt, dan zie je dus, daar zit de fout. Als dat toegevoegd wordt, dan gebeurt het volgende. Dit stukje gaat eigenlijk langs het DNA en eigenlijk daar waar hij precies past, waar hij precies hetzelfde is, daar gaat die schaartjes knippen. Die knippen dus precies dat stukje er tussenuit. En dan komt het stukje met het goede DNA en dat gaat precies op deze plek zitten. En dan zie je dus dat die gele vervangen wordt. En dan heb je het stukje dus gerepareerd, eigenlijk. Maar dan zouden we nu ook deze drie buisjes bij die oercel kunnen gooien. Dat gaan we niet doen. In Nederland is het verboden. We willen dat ook niet doen, want je weet eigenlijk niet of die schaartjes wel precies alleen daar knippen waar het moet. Als ze ergens anders knippen, dan gaat er misschien ergens iets fout wat je niet wil, dus het is helemaal geen goed idee om dat nu al te doen. Daar moet meer onderzoek naar gedaan worden. Tot die tijd is het verboden. Dat snap ik. In China is er al wel een tweeling geboren waarvan het DNA geknipt en geplakt is voordat ze geboren werden. Meer dan honderd Chinese wetenschappers hebben een protestbrief geschreven. Ze roepen op tot een verbod op genetische manipulatie van embryo's. Mag je sleutelen aan menselijke embryo's? De meeste wetenschappers vinden van niet. Maar als je er ernstige ziektes mee kunt voorkomen, mag het dan ook niet? Het DNA in de oercel van de baby is aangepast zodat 'ie bepaalde ziektes niet meer kan krijgen. Maar ja, willen we dat wel? Willen we volmaakte baby's maken die nooit meer ziek kunnen worden? Het klinkt op zich heel mooi, maar dan willen we straks misschien ook alleen nog maar donkere kindjes met blauwe ogen of witte kindjes met mooie donkere ogen. Of misschien alleen nog maar roodharigen met groene ogen. Of dan wil straks iedereen de perfecte lengte hebben. En ik denk dat er ook wel mensen zijn die denken: nou, doe mij maar een kindje met zo'n leuk wipneusje. Dat is natuurlijk best wel een ingewikkelde vraag, want moeten we dat wel willen? Moeten we in dat DNA willen knippen en plakken? Ik denk dat we daar eerst maar eens heel goed over na moeten denken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15995145 539.648 2258 2020-02-27T17:50:27+00:00 yes no DNA https://schooltv.nl/video-item/scheten-kunnen-ontploffen-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:40:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35319.w613.r16-9.8d10e63.webp Scheten kunnen ontploffen | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger? Of is het kletspraat? We zullen het zien. Waarom mag je geen scheten laten waar anderen bij zijn? Waarom mag je geen scheten laten waar anderen bij zijn? Omdat die kunnen ontploffen. Scheten kunnen ontploffen? Ja. In een scheet zit een soort gas, en als dat gas zich op hoopt, bijvoorbeeld in een klein tentje op de camping, dan kan het ontploffen. Maar soms kan je het gewoon niet inhouden. Dan moet je wel. Dat is een bekend probleem. Als kampleidster moet ik ervoor zorgen dat de kinderen niets eten waar je scheten van kan laten. Ja, zoals bruine bonen, dat soort dingen. Waarom niet? Nou van bruine bonen ga je heel erg scheten laten. Wie zegt dat? Iedereen, toch? Van bruine bonen ga je scheten laten. Dat weet iedereen. Ik dacht dat je daar juist geen scheten van ging laten. Nee, net zoals zuurkool met uien bijvoorbeeld. Ga je ook heel erg scheten van laten. Zuurkool met uien ook? Ja, hele vieze ook. Maar dat is vreselijk, dan heb ik het verkeerde handboek gelezen. Waar heb ik het gelaten. Ik dacht dat je dat moest eten om juist geen scheten te laten. Nee, dat moet je juist niet eten om geen scheten te laten. Wat moet ik nu doen? Ja niet eten dan denk ik. Is al gebeurd. We hebben gister zuurkool met bruine bonen gegeten. Ai, en moet u nu al een scheet laten? Ja. O god, oké. Straks ontploft de hele studio meneer! O, daar komt er nog één. Ooooh… O, hemeltjelief. Kom maar even haar bevrijden dan. Ik vind het een leuk verhaal maar volgens mij is het ontzettende kletspraat. Kletspraat! Maar hoe zit het dan wel? Scheten kunnen niet ontploffen. Het is waar dat er een explosief gas in scheten zit, maar dat is te weinig om echt te kunnen ontploffen. Wel kan je scheten aansteken. Doe dit vooral niet thuis! Je krijgt er flinke brandwonden van. Dat scheten stinken, komt door de bacteriën die in je darmen leven. Als je iets eet waar de bacteriën vieze lucht van maken, krijg je een stinkende scheet. Door het eten van ui, ei, knoflook, of kool kan je scheten laten die ruiken naar rotte eieren. En als je bonen, spruitjes, of broccoli hebt gegeten, ruiken je scheten een beetje zurig. Vroeger schaamde men zich helemaal niet voor een scheet. In het oude Japan werden zelfs scheetwedstrijden gehouden en een Romeinse keizer verbood het om je scheet in te houden. Als je nu een scheet laat, wordt er waarschijnlijk lacherig op gereageerd. Terwijl we allemaal zo’n 15 scheten per dag laten. Dat haalt het bij lange na niet bij de termiet. Je zou het niet denken, maar deze kleine diertjes laten de meeste scheten ter wereld. Zoveel dat ze bijdragen aan de opwarming van de aarde. Dat komt door de gassen die in scheten zitten, ook in die van jou. Wil je minder scheten laten, eet dan langzaam en kauw elk hapje minstens 20 keer. Maar wees niet bang voor de stank, want maar één procent van de scheten stinkt. Hopelijk behoorde de langste scheet ter wereld niet tot die één procent, want die duurde wel 2 minuten en 42 seconden. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15995147 195.24 9032 2020-02-03T23:00:00+00:00 yes no explosie gas darm https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-was-multatuli 2024-04-25T09:17:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35320.w613.r16-9.fa352ec.webp Wie was Multatuli? | Clipphanger In 1820 wordt in Amsterdam Eduard Douwes Dekker geboren. Zijn vader is kapitein en als Eduard 18 is mag-ie mee. In het warme land waar ze aankomen, wappert dan de Nederlandse vlag: Indonesië is op dat moment namelijk een kolonie van Nederland. En daar zijn de Indonesiërs niet allemaal even gelukkig mee. Dekker houdt van schrijven, en daar heeft-ie gelukkig alle tijd voor, want hij krijgt een baan als ambtenaar. Het wordt wel een roerige carrière, want hij is ook veel bezig met gokken en vrouwen. Op zijn 35ste verkast hij naar de regio Lebak, waar de bevolking wordt leeggezogen door de plaatselijke regent. Dekker pakt de pen weer op en schijft een officiële aanklacht. Maar die valt niet in goede aarde en hij gaat het schip in. Terug in Europa schrijft-ie in één ruk alles lekker van zich af. In 1860 komt zijn meesterwerk uit: Max Havelaar, of De koffij-veilingen der Nederlandsche Handel-Maatschappij. Het is felle aanklacht tegen de koloniale misstanden. Dekker publiceert het boek in heel Europa onder het pseudoniem Multatuli. Dat betekent: ‘ik heb veel gedragen’. Multatuli blijft schrijven, tot hij in 1887 zelf gedragen moet worden. Maar zijn Max Havelaar staat nog steeds op de boekenlijst. En op de boodschappenlijst. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15995150 84.4 5754 2020-03-02T09:38:19+00:00 yes no schrijver kolonie Nederlands-Indië https://schooltv.nl/video-item/wat-is-kunst-schilderijen-of-andere-kunstwerken-die-mensen-raken 2024-01-16T15:42:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35321.w613.r16-9.51852af.webp Wat is kunst? | Schilderijen of andere kunstwerken die mensen raken Kunst? Wat is dat? Stel, je bent lekker aan het schilderen. Het schilderij wat je gemaakt hebt ziet er al zeg je het zelf, er heel goed uit. Is dit nu kunst? Je vindt zelf van wel, maar dan vraag je je af: wat bedoelen ze daar eigenlijk mee? Kunst is een lastig begrip. Zelfs het woordenboek lukt het niet om het in een paar zinnen uit te leggen. Als je schildert, tekent, fotografeert, beeldhouwt, muziek maakt, zingt of danst bijvoorbeeld, dan zou je kunst kunnen maken, maar dat hoeft niet. Kunst kom je tegen in een museum, dat weet je zeker. Wat echte kunst is, wordt besloten door mensen die er verstand van hebben. Soms is kunst mooi, zo mooi dat mensen ontroerd raken door de schoonheid ervan. Maar dat blijft natuurlijk een kwestie van smaak. De deskundigen vinden het belangrijker dat een kunstenaar zijn eigen gevoel overbrengt in een kunstwerk. Of mensen aan het denken zet. Echte kunst raakt mensen, maar hoeft verder geen praktisch nut te hebben. Je denkt dat je het begrijpt: dit is kunst, maar zo simpel is het niet. Kunstenaars bedenken steeds weer iets nieuws. Wat kunst is, verandert dus steeds. Soms wordt kunst niet op waarde geschat. En duurt het heel lang voordat iets als kunst gezien wordt. Kunst kan best duur zijn. Mensen begrijpen dat vaak niet. Maar als het zo makkelijk was, was het niet zo bijzonder geweest en was het dus minder waardevol. Je kijkt naar je eigen schilderij. Echte kunst zal het volgens de deskundigen wel niet zijn. Toch zet je een foto van je werk online en je hebt gelijk. Want of je iets kunst vindt of niet, dat bepaal je uiteindelijk gewoon lekker zelf. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16001028 166.88 31018 2020-03-02T18:00:00+00:00 yes no kunst museum schilderij https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-papier-van-oude-spijkerbroeken-gerecycled-papier-van-de-vezels-uit-jeans 2024-01-04T12:40:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35322.w613.r16-9.72e78e8.webp Hoe maak je papier van oude spijkerbroeken? | Gerecycled papier van de vezels uit jeans Ik ben Rene. En ik gebruik spijkerbroeken opnieuw om papier van te maken. Waarom verwerk jij spijkerbroeken in papier? Wij gebruiken spijkerbroeken in papier, omdat in ons rijke land we op jaarbasis heel veel kleding weggooien. Dan wordt daar een deel van uitgesorteerd en dat gaat naar ontwikkelingslanden. En een deel daarvan is in zo'n slechte staat, dat kan niet meer ontwikkelingslanden en wordt hergebruikt. Er zijn bedrijven in Nederland die dat ontrafelen, zo'n spijkerbroek, en daar nieuwe garens van maken. En daar maken ze T-shirts van bijvoorbeeld. Tijdens dat ze dat doen, vallen er ook hele kleine vezeltjes naar beneden. En wij dachten: he, wij zijn papiermakers, vezel is papier dus we gaan proberen spijkerbroekpapier te maken. Ging dat meteen goed? Papier maken van spijkerbroeken? Nee. Dat ging niet in de eerste keer gelijk goed. Dat scheurt heel makkelijk en het is heel los. Wat geef sterkt? Dat is cellulose. Dus wat hebben we gedaan? We hebben er cellulose bijgemengd en doen kwamen we tot een recept, wat wel correct was. Hoe werkt dat dan, van jeans papier maken? Op deze manier komt jeans binnen. Dit wordt in een grote pot gebracht, de pulper, en dat wordt met water opgelost en er wordt een pulp van gemaakt. We maken momenteel helaas geen jeans, we maken waterplantenpapier en nu mengen we cellulose samen met waterplanten. Dus je kunt ook van allerlei andere dingen papier maken? Klopt, van hooi, stro, tomatenstengels, tomatenblad, waterplanten en zelfs van de schil van de cacaoboon. We hebben een mix van jeans en cellulose en dat gaat naar de machine toe. Het water valt naar beneden. Daarna gaan we het uitpersen. Na het persen gaat het papier over hele warme rollers en zo droogt het water eruit. En uiteindelijk hebben we hier spijkerbroekenpapier. En wat wordt er allemaal gemaakt van spijkerboekpapier? Van spijkerbroekpapier wordt onder andere de voorkant van magazines gemaakt, doosjes voor de parfumindustrie en notitieblokjes bijvoorbeeld. Wat is jouw droom? Mijn droom is dat we zo min mogelijk materialen verspillen en dat mijn kleinkinderen nog steeds een hele mooie wereld hebben in de toekomst. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16001029 156.44 3030 2020-03-02T18:00:00+00:00 yes no papier recyclen duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/hoe-meet-je-iets-dat-lang-is-zonder-ladder-twee-trucjes-waar-je-alleen-je-duim-en-je-benen-voor-n 2024-01-04T12:40:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35323.w613.r16-9.7ced3ac.webp Hoe meet je iets dat lang is zonder ladder? | Twee trucjes waar je alleen je duim en je benen voor nodig hebt Weet je dat je iets dat heel groot is, zoals een boom, gewoon kunt opmeten zonder dat je een ladder nodig hebt en zonder dat je die boom in hoeft te klimmen? Het enige wat je nodig hebt is je duim. Nou, mijn duim heb ik gevonden nu nog een boom zoeken. Nou, perfect! Maar hoe werkt het nou precies? Strek je arm uit. Doe één oog dicht en je duimpie omhoog. En dan is het wel handig als je dat richting de boom doet. En zorg er dan voor dat de onderkant van je duim precies bij de onderkant van de boom zit en het topje van je duim precies aan de bovenkant van de boom. Dat klopt nu dus nog helemaal niet. Dus dan loop je net zo lang naar achter, totdat je duim precies de boom bedekt. Op deze plek is mijn duim precies zo groot als de boom. Draai nu je duim zodat die horizontaal komt te liggen. En dit is de plek tot waar de boom zou komen te liggen als die omvalt. Markeer die plek. Je hebt een maatje nodig om je te helpen. Perfect! De afstand van de markering tot de boom is precies hetzelfde als de hoogte van de boom. Dat ga ik bewijzen. Het werkt! Want de grootte van de bomen is natuurlijk precies hetzelfde, of die nou rechtop staat of op de grond ligt. Kijk maar naar jezelf. Ik ben gewoon even groot, of ik nou rechtop sta of op de grond lig. Een andere geinige manier om te kijken hoe hoog iets is, buig je voorover en kijk door je benen heen naar een object. Loop bij de lamp weg, net zo lang totdat je de bovenkant kan zien en hou je benen in een V-vorm, oftewel 45 graden. Als je het bovenste stukje van de lamp ziet, dat is hier, dan markeer je die plek. Dit is namelijk het punt waar de lamp terecht komt als die omvalt. De afstand van hier tot aan het object is precies hetzelfde als de hoogte van het object. Let op. Is precies één meter 60. Is gewoon exact hetzelfde! Dus als je wil weten hoe lang iets is, maar het is te hoog om het op te meten, dan is dit dus ook een manier en blijf je gewoon met twee benen op de grond. En zo kun je dus van alles opmeten zonder halsbrekende capriolen uit te hoeven halen. Het enige wat je nodig hebt is je duim. Meten zonder ladder. Hat is bijzonder, maar geen wonder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16001030 192.16 2135 2020-03-02T18:00:00+00:00 yes no meten rekenen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-verslaving-als-je-niet-zonder-een-bepaalde-gewoonte-kunt 2024-01-04T12:40:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35324.w613.r16-9.70e4005.webp Wat is een verslaving? | Als je niet zonder een bepaalde gewoonte kunt Verslaving? Wat is dat? Stel: je eet graag tomaatjes, want dan voel je je altijd zo lekker. Eigenlijk eet je te veel tomaatjes. Echt veel te veel. Sterker nog, je kan niet zonder. Misschien ben je wel verslaafd. Als je een verslaving hebt. Dan kun je niet zonder een bepaalde gewoonte of stof, terwijl je door het gebruik ervan in de problemen komt. Je kunt aan van alles verslaafd raken: aan drank bijvoorbeeld, aan sigaretten, maar ook aan gamen en aan je telefoon. Eigenlijk aan alles waar je een fijn gevoel van krijgt. Als je verslaafd bent, kun je je niet inhouden. Je neemt veel te veel en veel te vaak veel, meer dan je gepland was. Je eet geen tomaatjes omdat je er trek in hebt of voor de gezelligheid, maar om van een rotgevoel af te komen. Je kunt sowieso aan niets anders meer denken. Voor andere mensen is jouw verslaving ook vervelend. Daarom doe je het vaak stiekem, in je eentje. En daar lieg je over. Je gedrag kan ten koste gaan van je gezondheid. En je vrienden hebben ook geen zin meer om met je om te gaan. Daardoor ga je nog meer tomaten eten. Vaak zie je zelf ook wel in dat het beter zou zijn om te stoppen, maar als je stopt word je ziek. Want je lichaam is aan tomaten gewend. Toch zijn er ook mensen die niet verslaafd raken aan precies hetzelfde spul. Die kunnen wel op een gezonde manier van het leuke effect van tomaatjes genieten. Dat is niet eerlijk. Maar als je hulp zoekt, kun je wat aan je tomaatverslaving doen. Maar dan moet je natuurlijk wel zelf willen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16001031 146.28 9664 2020-03-09T18:00:00+00:00 yes no verslaving roken gewoonte https://schooltv.nl/video-item/hoe-kweek-je-oesterzwammen-op-koffiedik-een-duurzame-manier-om-paddenstoelen-te-kweken 2024-01-04T12:40:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35325.w613.r16-9.b70d0a9.webp Hoe kweek je oesterzwammen op koffiedik? | Een duurzame manier om paddenstoelen te kweken Ik ben Siemen en ik gebruik koffiedik opnieuw, om er oesterzwammen op te kweken. Wat maken jullie hier? Wij kweken oesterzwammen op koffiedik in oude koelcontainers. Waarom in oude koelcontainers? Het leuke aan oude koelcontainers is dat ze na een lang leven op zee waar ze voedsel vervoerd hebben over de hele wereld, nu gebruikt kunnen worden als kweekunits. We halen het koffiedik op met een elektrisch busje hier in Rotterdam. Vervolgens brengen we al het koffiedik hier naar de kwekerij en gaan we er ingrediënten aan toevoegen. We beginnen met het koffiedik. We doen er gemalen krijt bij. Het volgende ingrediënt zijn de schilletjes van de koffieboon en dat is om het geheel wat luchtig te maken. En dan gaat er water bij. Het laatste ingrediënt is het wortelstelsel van de paddenstoelen. Ik ben geïnspireerd geraakt door het lezen van een boek en in het boek stonden honderd businessmodellen omschreven van dingen die je kunt doen met afval en paddenstoelen kweken op koffie, dat was er één van. Het kweken van paddenstoelen is niet in één keer helemaal goed gegaan, want in het boek staat dat het kan, maar niet hoe het kan. Het heeft ons ruim een jaar gekost om uit te vinden hoe het precies werkt. Inmiddels hebben wij best wel wat kennis verzameld en ook op ons YouTubekanaal gezet en daardoor is het inmiddels ook wel makkelijk om thuis van paddenstoelen te kweken op je eigen koffiedik. En als dat lukt, dan ben je aanrechtagrariër. Wat ben je dan? Aanrechtagrariër. Heb je dat zelf verzonnen? Dat hebben we zelf verzonnen. Deze gaan we nu ophangen in de kweekruimtes. Het duurt acht weken voordat uit deze zak oesterzwammen komen. Hier is het donker en bootsen we de situatie onder de grond na, zodat het wortelstelsel van de paddenstoel goed door de zakken kan groeien. Hierna gaan ze in het licht en gaan we de herfst nabootsen. Er is licht en vochtigheid en de paddenstoeltjes groeien in vijf dagen van deze, naar deze vorm. En wat gebeurt er met die oesterzwammen? De oesterzwammen kan je heerlijk mee koken en allemaal mooie maaltijden mee maken. Je kan ermee roerbakken en je kunt er bitterballen mee maken. Waarom vind je dit zo belangrijk? Het is gewoon enorm zonde dat we koffiedik in zulke grote hoeveelheden weggooien, terwijl we daar nog allerlei nuttige dingen mee kunnen doen, zoals oesterzwammen kweken. En door dat te doen dragen wij bij aan het beter omgaan met onze aarde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16001032 173.08 1945 2020-03-09T18:00:00+00:00 yes no paddenstoel kweken duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/wat-is-exponentiele-groei-de-kracht-van-twee 2024-01-04T12:40:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35326.w613.r16-9.fdbed3d.webp Wat is exponentiële groei? | De kracht van twee Ik heb hier een munt van één euro. Dat lijkt niet zo heel veel, maar wacht maar tot ik de kracht van 2 gebruikt. Als ik deze ene euro iedere dag zou verdubbelen, dus met 2 zou vermenigvuldigen, dan ben ik binnen een maand miljardair. Exponentiële groei heet dat en ik ga je laten zien hoe dat werkt. Zo werkt het in ieder geval niet. Stel, er komt vandaag een weldoener naar je toe en die zegt tegen jou, je mag kiezen: of ik geef je nu vijfhonderd gouden munten. Meteen hier direct handje-contantje. Of ik geef je een gouden munt aan het begin van de maand en de rest van de maand krijg je elke dag twee keer zoveel munten als de dag ervoor. Voor wat zou je kiezen? Keuze gemaakt? Oke. Op dag één krijg je dan op dag twee twee munten, op dag drie vier munten, op dag vier acht punten, op dag vijf zestien munten, op dag 6 32 munten, op dag 7 64 munten. En nu wordt het wel een beetje heel veel, laten we daar verder kijken. Op dag 8 128 punten, op dag 9 256, op dag 10, 512 punten. Dag elf: 1024 munten. Daarna gaat het keer supersnel. Dan ben ik heel benieuwd wat jij had gekozen. Ben je gegaan voor de keiharde cash van 500 munten in één keer? Of heb je gekozen voor de kracht van 2 een maand lang? Te beginnen met één munt? Als je dat had gedaan, dan had je aan het einde van de maand op dag 31 een bedrag bij elkaar verzameld van maar liefst – tromgeroffel - 1073741824 munten! Nou, daar hoef ik geen kop of munt voor te doen om te weten wat ik zou kiezen. Mensen kennen de kracht van het verdubbelen al heel lang. Zo is er een klassiek verhaal uit India waarin een slim meisje haar dorp redt van de hongersnood. Het meisje overtuigde Radja, dat is een naam voor een Indiase koning, om haar één maand lang elke dag rijstkorrels te geven. Te beginnen met een korrel rijst op de eerste dag. Het enige dat ze de radja vraagt is om het aantal korrels elke dag te verdubbelen. We weten nu dat die ene korrel rijst op de laatste dag van de maand uitgroeit tot meer dan een miljard rijstkorrels. Het dorp is gered. Je kunt zelf ook exponentiële groei uittesten. Probeer het maar eens bij je vrienden met knikkers of snoepjes. Kijken of ze erin trappen. De kracht van twee, het is bijzonder, maar geen wonder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16001033 188.8 1023 2020-03-09T18:00:00+00:00 yes no vermenigvuldigen https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-schaaltjes-van-gebruikt-wc-papier-creatief-met-afgedankt-materiaal 2024-01-04T12:40:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35327.w613.r16-9.2d5926a.webp Hoe maak je schaaltjes van gebruikt wc-papier? | Creatief met afgedankt materiaal Ik ben Nienke en ik gebruik wc-papier opnieuw om bakjes van te maken of lampen. Waarom is dit een goed idee? Per dag gebruiken we in Nederland 25 velletjes wc-papier per persoon en daarmee verbruiken we 180 duizend bomen per jaar. Hoe werkt het? Als je de wc doortrekt dan komt het afvalwater eerst in het riool. Maar uiteindelijk komt het bij de waterzuivering. In deze bassins wordt het rioolwater opgevangen en schoongemaakt. Dit is de groffe zeef. Dat is de eerste stap, die haalt grote delen uit het afvalwater, zoals maandverbanden en tampons. Dingen die je eigenlijk helemaal niet in het riool hoort te gooien. Dit is de fijnzeef waar de fijne deeltjes uit het afvalwater gehaald worden, waaronder dus het wc-papier. Dit blijft er uiteindelijk over, dit is vies en stinkend wc-papier en dat wordt heel goed schoongemaakt voordat ik ermee aan het werk ga. Ik heb er onder andere deze lamp van gemaakt, die is van gebruikt wc-papier en siliconen met een LED-strip erin. Ik heb er deze kommetjes van gemaakt en een hele grote tafel. En waarom heb je er deze dingen van gemaakt? Ik wilde eigenlijk de huiskamer van de toekomst laten zien, dus dat zelfs zoiets vies als wc-papier wat gebruikt is, dat we dat gaan accepteren in ons huis. En daarmee hoop ik eigenlijk dat we wat meer open gaan staan voor het recyclen van materialen. Ik heb dus het gebruikte wc-papier en behanglijm en dat meng ik bij elkaar. En dan doe ik het over de mal. Nu moet ie een dag drogen en dan heb je een bakje. En ik verf hiermee. Dit komt ook uit het afvalwater. Dit komt uit de rioolbuizen en dat wordt een blauwe kleurstof waar ik de bakjes weer mee verf. Wat is je volgende stap? Ik ben bezig met zeewier en daar ben ik garen en een kleurstof van aan het maken en ik zou heel graag willen dat we over een paar jaar allemaal zeewiertextiel aan hebben. Een zeewier-T-shirt. Ik droom ervan dat wij allerlei materialen gaan recyclen, dus als we zoiets als wc-papier weer kunnen accepteren, dan hoop ik eigenlijk dat we elk materiaal weer waarde geven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16001233 153.64 2429 2020-03-16T18:00:00+00:00 yes no recyclen duurzaamheid papier https://schooltv.nl/video-item/hoe-lees-je-romeinse-cijfers-symbolen-in-plaats-van-getallen 2024-01-16T16:01:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35328.w613.r16-9.9c5a5b1.webp Hoe lees je Romeinse cijfers? | Symbolen in plaats van getallen Digitale klokken zijn misschien wat saaier, maar ze zijn in ieder geval een stuk lichter. Wat ik wilde laten zien is dit. Romeinse cijfers. De oude Romeinen gebruikten deze cijfers al in plaats van de getallen die wij nu kennen, meer dan tweeduizend jaar geleden. En die Romeinse cijfers zie hier dus wel vaker bij die oude klokken. Je moet maar eens goed om je heen kijken en dan weet ik zeker dat je nog veel meer...Romeinse cijfers tegenkomt. Tijd om naar buiten te gaan. Gevonden! Romeinse cijfers. En als je goed kijkt, dan zie je dat ze eigenlijk gewoon een beetje op letters lijken. Je ziet de X en de V de hoofdletter I. En wat meteen opvalt is dat er geen symbool is voor de nul. De Romeinen vonden niks namelijk maar raar. Dus 0 bestond niet. Die werd pas veel later in de Middeleeuwen bedacht. De Romeinen hadden minder symbolen voor cijfers dan wij, 7 in totaal, terwijl wij 10 cijfers kennen. Door de Romeinse cijfers in verschillende volgordes achter elkaar te zetten, kun je toch alle getallen maken. Zo kan je Romeinse cijfers lezen? Ik ga je helpen. Kijk, I is 1, V is 5, X is 10, L is 50, C is 100, D is 500 en M is 1000. Met deze symbolen kan je dus alle getallen maken die je maar kan verzinnen. Ok, behalve de nul. Maar hoe tel je nou met deze Romeinse symbolen tot 10, want het gaat namelijk heel anders dan wat wij dat doen. Vier heeft bijvoorbeeld geen eigen symbool. Wat je dan doet is het dichtstbijzijnde symbool nemen, in dit geval is dat de V van 5 en die verminder je met 1 door er een I voor te zetten. Dus 4 is IV 5 min 1. En als je de I erachter zet dan wordt het +1. Dus 6 is bijvoorbeeld VI, 5 plus 1. En kijken op zo'n Romeinse klok dat kan je dus helpen om het een beetje te snappen. Bijvoorbeeld hier hebben we XII. Dat is dus 10 plus 2 is 12. En deze hier. VIII betekent vijf plus drie is acht. Supersimpel. Vandaag de dag gebruiken we Romeinse cijfers vooral om gewicht aan getallen te geven. Als het er chic uit moet zien, zoals in sommige boeken of om het bouwjaar van een belangrijk gebouw aan te geven. Ook de Britse koningin Elizabeth de tweede heeft Romeinse cijfers in haar embleem. Maar ook de copyrightdatum in speelfilms wordt vaak aangegeven met Romeinse cijfers. Kijk maar eens goed of je samen met je vrienden Romeinse cijfers kunt vinden, zowel buiten als binnen, en ben ik heel benieuwd of je ze nu kunt ontcijferen. Romeinse cijfers. Het is bijzonder, maar geen wonder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16001234 209.24 20896 2020-03-16T18:00:00+00:00 yes no getal Romeinen tellen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-slateelt-op-water 2024-01-04T12:40:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35340.w613.r16-9.c451dc4.webp Het Klokhuis | Slateelt op water De meeste sla die wij eten groeit buiten. Dit maakt de plantjes kwetsbaar. Eén flinke hagelbui en de hele oogst is naar de knoppen. Pascal gaat langs bij een teler die hier iets slims op bedacht heeft, hij teelt de sla binnen, op water. Bezorgde Ouders Nederland heeft tips voor als je kind ineens vegetariër wordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301790 886.728 2606 2020-03-10T18:00:00+00:00 yes no groente water https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-wat-is-dna 2024-01-04T12:40:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35341.w613.r16-9.c4d2297.webp Het Klokhuis | Wat is DNA? In ieder cel van ons lichaam zit DNA, een code die alle informatie over je lichaam bevat. We gaan op zoek naar de geheimen van het DNA. Hoe kan één code de kleur van je ogen, je lengte en je kleur haar bepalen? De code krijg je van je ouders. Janouk spoort met haar DNA haar verre voorouders op. Bert en Joke weten alles over DNA in de hobbyquiz. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301821 914.568 10340 2020-03-11T18:00:00+00:00 yes no DNA https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-soaps 2024-01-10T16:05:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35342.w613.r16-9.4adee93.webp Het Klokhuis | Soaps Een televisieserie die iedere dag wordt uitgezonden en nooit ophoudt. Het Klokhuis gaat langs op de set van een soap om te kijken hoe ze iedere dag een nieuw verhaal verzinnen. Sosha komt erachter hoe je moet acteren als je in een soap speelt. En waarom heet het eigenijk 'soap'? Wesley en Rodney willen graag in een soap spelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301838 898.824 5199 2020-01-31T14:42:42+00:00 yes no soap acteren televisie https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-165 2024-01-04T12:40:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35343.w613.r16-9.b87f021.webp Studio Snugger | Aflevering 165 Onderwerpen: Gft-Burger, Goud in babyhaar, Rode loper, Dierenpaspoort, Tijd op de maan en laagtevrees. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1310609 940.372 15102 2020-03-15T08:00:00+00:00 yes no baby goud maan https://schooltv.nl/video-item/knippen-en-plakken-in-het-dna-wat-is-crispr-cas 2024-01-04T12:40:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35344.w613.r16-9.6e33046.webp Knippen en plakken in het DNA | Wat is CRISPR-Cas? Er is nu een nieuwe techniek die CRISPR-Cas genoemd wordt. Hiermee kan het DNA van een cel aangepast worden. Er is nog een heleboel dat we niet weten over deze techniek, maar je zou hiermee een genetische afwijking in het DNA van een embryo kunnen repareren. Het toepassen van deze techniek gebeurt in het IVF-laboratorium en moet vrijwel meteen na de bevruchting toegepast worden. Als het embryo daarna gaat groeien, krijg je alleen maar kopietjes van die eerste gerepareerde cel en dus een embryo zonder afwijking. CRISPR-Cas maakt het mogelijk om te knippen en plakken met DNA. Als je precies weet waar op het DNA een genetische afwijking zit die een ziekte veroorzaakt, dan kun je dat deel repareren. Je kunt zelfs een nieuw stukje DNA toevoegen. Op die manier pas je niet alleen het DNA van één embryo aan, maar ook het DNA van het nageslacht van de toekomstige baby. Vervolgens zal het aangepaste embryo met PGD onderzocht moeten worden om te kijken of de afwijking inderdaad gerepareerd is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16003019 93.56 3597 2020-03-03T15:30:08+00:00 yes no DNA gen https://schooltv.nl/video-item/knippen-en-plakken-in-het-dna-genetisch-onderzoek-bij-ouders 2024-01-04T12:40:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35345.w613.r16-9.03ae7ec.webp Knippen en plakken in het DNA | Genetisch onderzoek bij ouders Soms is er al voor de zwangerschap een reden om te kijken of er erfelijke afwijkingen aanwezig zijn bij de ouders, bijvoorbeeld omdat bepaalde ziektes voorkomen in de familie of omdat ouders eerder een kind met een afwijking gekregen hebben of een eerdere zwangerschap om deze reden hebben afgebroken. Ook als er meerdere zwangerschappen zijn geëindigd in een miskraam, kan dat een reden zijn voor genetisch onderzoek bij de ouders. Als blijkt dat er bij de ouders een genetische afwijking aanwezig is die doorgegeven kan worden aan een toekomstig kind, kunnen de ouders ervoor kiezen om tijdens de zwangerschap een vlokkentest of vruchtwaterpunctie te doen. Een andere mogelijkheid is embryoselectie. De medische term daarvoor is pre-implantatie genetische diagnostiek, ook wel afgekort als PGD. Er wordt dan gekeken of een embryo dezelfde genetische afwijking heeft als de ouders. Bij PGD worden één of twee cellen van een drie dagen oud embryo onderzocht. Dat betekent dat dit alleen kan met embryo's die in het laboratorium gemaakt worden met IVF: in vitro fertilisatie. Bij de moeder worden eicellen afgenomen en bij de vader zaadcellen. In het laboratorium worden de eicellen met de zaadcellen bevrucht, zodat er embryo's ontstaan. Na drie dagen bestaan die embryo's uit acht cellen en kan met PGD, het selecteren van embryo's, gestart worden. In het laboratorium wordt onderzocht of deze cellen de genetische afwijking van de ouders hebben geërfd. Als de cellen deze afwijking niet hebben, is het embryo hoogstwaarschijnlijk gezond. Dit onderzoek gebeurt binnen een dag, zodat het embryo vier of vijf dagen na de bevruchting geplaatst kan worden in de baarmoeder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16003020 110.357 1049 2020-03-03T15:39:58+00:00 yes no DNA gen https://schooltv.nl/video-item/knippen-en-plakken-in-het-dna-hoe-kan-je-tijdens-de-zwangerschap-testen-of-een-baby-een-erfelijke 2024-01-04T12:40:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35346.w613.r16-9.d1dbe0f.webp Knippen en plakken in het DNA | Hoe kan je tijdens de zwangerschap testen of een baby een erfelijke of niet-erfelijke aandoening heeft? Er zijn meerdere manieren om tijdens een zwangerschap te kijken of de baby een bepaalde erfelijke of niet-erfelijke aandoening heeft. In iedere cel van je lichaam zit een chromosoom. Het zijn een soort strengen die opgebouwd zijn uit stukjes DNA. Mensen hebben chromosomen in paren, waarvan je de ene helft van je moeder krijgt en de andere van je vader. We hebben 23 paar chromosomen in elke cel, dus in totaal 46 chromosomen. Afwijkingen in een chromosoom kunnen ontstaan wanneer er iets fout gaat bij de aanmaak van geslachtscellen of bij de deling van embryonale cellen. Deze afwijkingen kunnen in sommige gevallen ook worden doorgegeven aan het nageslacht. Dat is anders bij een erfelijke ziekte, dan is er sprake van een genetische afwijking in het DNA die een aandoening veroorzaakt. Deze afwijking wordt van generatie op generatie doorgegeven. Als uit een test blijkt dat de ongeboren baby een ernstige afwijking heeft, kunnen de ouders ervoor kiezen om de zwangerschap af te breken. De eerste genetische test tijdens de zwangerschap is mogelijk bij 11 weken en heet de NIPT, NIPT staat voor niet invasieve prenatale test. Voor deze test hoeft alleen bloed te worden afgenomen uit de arm van de zwangere. In het bloed van de moeder zit ook een klein beetje erfelijk materiaal dat van de placenta afkomt. Dit is bijna altijd hetzelfde als dat van de baby. Bij de NIPT wordt gekeken of er afwijkingen zijn in de hoeveelheid chromosomen. Het laboratorium onderzoekt het bloed om te kijken of er aanwijzingen zijn dat het ongeboren kind Down, Edwards of patausyndroom heeft. Bij deze aandoeningen zijn er van één chromosoom drie stuks aanwezig in plaats van wat normaal is, 2 chromosomen. Als er bij de NIPT een afwijking gevonden wordt, dan is vervolgonderzoek nodig. Vanaf elf weken zwangerschap is het mogelijk om een vlokkentest te doen. Voor deze test wordt een klein stukje van de placenta uit de buik gehaald. Dit gebeurt met een slangetje via de vagina of met naald door de buik. In het laboratorium wordt het stukje placenta onderzocht om te zien of de baby een genetische of chromosomale afwijking heeft. Deze test brengt wel een klein risico op een miskraam met zich mee. Bij 15 weken zwangerschap kan er een vruchtwaterpunctie gedaan worden. Met een naald wordt er dan een beetje vruchtwater weggezogen uit de baarmoeder. In dit vruchtwater zitten cellen van het ongeboren kind. In het laboratorium worden de cellen onderzocht om te zien of de baby een genetische of chromosomale afwijking heeft. Deze test geeft een uitslag met bijna absolute zekerheid. Er is wel een klein risico op een miskraam. Bij twintig weken wordt er een uitgebreide echo gemaakt om te zien of de baby lichamelijke afwijkingen heeft. Er wordt bijvoorbeeld goed gekeken naar de maag, de nieren en de ruggengraat. Ook het hart wordt uitgebreid gecontroleerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16003021 197.6 2206 2020-03-03T15:42:56+00:00 yes no DNA gen chromosoom https://schooltv.nl/video-item/wat-is-smaak-proeven-met-je-tong-neus-en-ogen 2024-01-04T12:40:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35347.w613.r16-9.af12f38.webp Wat is smaak? | Proeven met je tong, neus en ogen Wat vind je van dat vestje om haar middel geknoopt? Zo lelijk. -Ik vind dat best leuk. O, die vrouw is mooi met dat mooie zwarte vestje en al dat zwart. Nee, dat vind ik niet zo leuk. Dat vind ik te donker. Wat vind je van zo'n jurkje met een print? Gadverdamme. -Oke. Nou. Dus we kunnen wel concluderen dat er over kledingsmaak best te twisten valt. Maar... Dat heeft wel iets te maken met jouw vraag. Wat is jouw vraag? Hoe zit het met smaken als je iets proeft? Ja. Nou, laten we dat gaan uitzoeken. Wat is smaak eigenlijk? Dat vind ik wel een moeilijke vraag. Want smaak is voor eigenlijk iedereen anders. Smaak is niet precies EEN ding. Smaak bestaat uit allemaal verschillende soorten smaken. Hoe we proeven, is met je tong. Met je mond. Maar ook met je ogen en met je neus. Dat maakt de hele smaak compleet. Dit is de tong. Die hebben we allemaal Er zitten allemaal kleine stipjes op je tong. Die zorgen er eigenlijk voor dat je dingen proeft. Zo zie je dat je op elk deel van je tong iets anders beter proeft. Dus eigenlijk proeft je tong alle smaakjes. -Ja. Maar bijvoorbeeld het puntje van je tong is gevoeliger voor zoete elementen. Zuren proef je meer op de zijkant van je tong, dan maak je meer speeksel aan. Een heel klein slokje. Dat doe je in je mond en laat je lekker over je hele tong rollen. Dan kun je het doorslikken. Of uitspugen. En dan mag jij zeggen wat dit is. Het is... vanille. -Ja, vanille. De volgende. Niet lekker? -Nee. Nee? -Ah! -Wat gebeurt er nu? Het is superzout! Superzout? Oeh! Iew, bitter! Je hebt zoet, bitter en zuur. En dan heb je umami, wat je in Japan veel ziet. Dat is eigenlijk hartig. O! Haha. -Apart he? Het ruikt meer naar hondenvoer. -Naar hondenvoer? -Ja. Het heeft een appelsapkleur en ruikt naar hondenvoer. Ik ben bang. -We gaan het gewoon doen. -Oke. Oe! Oe! Hier zit zout in, bitter, zuur... Het is hartig. Dit is umami. -Ah! Maar wat mensen ervaren... Bijvoorbeeld zoet vinden mensen over het algemeen heel lekker. Dat komt omdat zoet energie uitstraalt. Als je zuur proeft, denken mensen vaak... Dat is een beetje moeilijk. Is het nog wel goed? Dat is ook met bitter. Vroeger, als mensen iets bitters aten dachten ze dat het bedorven was. Zo, jullie zijn geblinddoekt? -Ja. Ja. -Top. Kijk eens. Spannend hoor. Nu zien jullie niks. Om het helemaal moeilijk te maken... gaan jullie straks ook nog je neus dichtdoen. Oke. Yes? Lukt dat? Heb je enig idee wat we hebben? Eh... mag ik het uitspugen? Wil je het uitspugen? O, wacht. O, nu! -Ja. Als je neus dicht is, proef je het niet. -Dat is raar. -Grappig he? Ja. Het is... Ik denk aardbei. Een aardbei. -Ja. Dus op het moment dat je je neus weer opendeed, proefde je het ineens. -Ja. Dus je neus is verbonden aan je smaak. Wow. Wat ik nu heb gedaan... Ik heb stikstof op de aardbeitjes gegooid. Dan bevriezen ze. Kijk, hij is ijskoud. -Haha. Hoe komt het dat hij nu minder smaak heeft? De aardbei heeft niet minder smaak. Hij is alleen ijskoud, dus bevroren. Dus wat gebeurt er met je smaakpapillen? Die bevriezen eigenlijk ook. Daarom voegen ze bij ijsjes veel meer suiker toe... zodat het ijs sneller smelt. Suiker vriest minder goed aan. Maar ook om meer smaak te geven. Daarom is het zo zoet. -Ja. Wow! Dit is heel groot. -Hihi. Ik had dit echt niet verwacht. -Nee he? Zo groot. Wat wordt hier allemaal gemaakt? Hier worden limonadesiropen gemaakt. Hou jij van limonadesiroop? -Ja. En mogen wij ook limonade maken? Jullie mogen ook limonade maken. -Jee! Hoppa. Het eerste wat we nodig hebben voor limonade, is suiker. Wow! Dit is suiker. Opgeloste suiker. Kezziah en Jesse kiezen ervoor om een concentraat van appels en aardbeien... bij het suikerwater te doen. Dat is de basis van hun limonade. Wow! -Limonadelab. -In het laboratorium. Het is echt een limonadelab. -Ja. -Zal ik hem hier neerzetten? -Ja. Wat is dit voor prachtige kaart? Dit is de kaart van Europa waarop je kunt zien wat mensen lekker vinden. In Spanje vinden ze sinaasappels heel lekker. In Frankrijk vinden ze limonade met munt lekker. In Nederland zijn we dol op aardbeienlimonade, dus dat verkoopt heel veel. Kezziah en Jesse gaan de strijd aan wie de lekkerste limonade kan maken. Ze gebruiken hun basis en dan voegen ze ieder zelf nog wat smaken toe. Wat ook nog nodig is, is een beetje zuur. Iedereen denkt dat limonade heel zoet is. Maar het is ook zuur om de balans in je mond lekker te houden. Heb je serieus chilipeper erbij gedaan? -Ja. Hoe veel? -Drie druppeltjes. Oe. -Ruik je het? Lekker? Oh, ja. Dat vind ik ook heel lekker. Ik zou een klein slokje nemen om te beginnen. Proost. Je hebt wel heel veel. Dit ga ik ook niet helemaal doen. Hmm! Het is echt lekker. Tijd voor het eindoordeel van onze smaakexpert Lendl. Wie wordt de winnaar? Zo, daar staat de limonadefabriek. Jazeker. -Stoere zonnebrillen. -Haha. Kijk, de kleur... lijkt een beetje op appel, denk ik al he? Zoals het eruit ziet. -Ja. Maar we gaan ruiken. Het ruikt ook een beetje naar appel. Of op umami lijkt het ook. -Umami ja. Het ziet er wel uit als die umami. Lekker? -Hmm! Weet je wat het mooie is? Het ruikt zoet en het is ook zoet. Maar het is wel friszoet. Dit ruikt... Dit is meer herkenbaar voor mij als limonade. Kijk, als ik aan limonade denk, dan denk ik hieraan. -Door de kleur. De kleur ja. Die ziet eruit als besjes. -Ja. Frambozen, aardbeien. -Ja. Hij ruikt ook echt naar frambozen en aardbeien. Maar... Maar deze is een stuk zoeter he? Ja, weet je? Ik vind die van jou wel lekkerder. Sorry Jesse. -Ah. Die vind ik... Weet je waarom? Omdat dit umami is. -Haha. Deze is zo gaaf. En je ziet dit niet als limonade. Het is verrassend. -Oke. Oke. -Lukt dat? -Eerlijk. Eerlijk. -Dank je wel jongens. Jij bedankt! -Cheers. Nou verkopen die handel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16003022 507.328 10053 2020-03-03T23:00:00+00:00 yes no smaak proeven https://schooltv.nl/video-item/knippen-en-plakken-in-het-dna-nederland-in-2039-goede-genen-gelijke-kansen 2024-01-04T12:40:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35353.w613.r16-9.1ab980a.webp Knippen en plakken in het DNA | Nederland in 2039: Goede genen, gelijke kansen Het is 2039. In Nederland vinden we het belangrijk dat iedereen gezond geboren wordt, met nieuwe technieken kan iedereen een eigen kind krijgen. Ook twee mannen of twee vrouwen en alle ouders hebben het recht om het DNA van hun kind gratis aan te laten passen. Ze kunnen hun kinderen bijvoorbeeld slimmer of sportiever maken of ziekte uit het DNA halen. Jesse en Carien willen graag kinderen. Ze zijn helaas allebei drager van een ernstige erfelijke ziekte. En in de familie van Jesse komt ook autisme voor. Ze denken erover om het DNA van hun toekomstige baby aan te laten passen. Ze zijn goed bevriend met hun buren. De buren hebben drie kinderen gekregen op de natuurlijke manier. Hun oudste zoon heeft autisme en dat is soms lastig, maar ze zijn dol op hem. Ze hebben het gevoel dat hun zoon er eigenlijk niet mag zijn, omdat hij anders is. Maar het is toch juist fijn als niet iedereen precies hetzelfde is? Jesse en Carien zijn het erover eens dat ze de erfelijke ziekte uit het DNA van hun toekomstige baby willen laten halen. Jesse wil ook graag andere aanpassingen om te zorgen dat hun kind geen autisme krijgt en om hun kind extra slim en creatief te maken. Maar Carien twijfelt over het aanpassen van autisme. Hun buurjongen is toch heel gelukkig? Ze vindt het prima om te zorgen dat het kind geen nare ziektes krijgt. Maar extra verbeteringen aan haar kind, zoals creativiteit, vindt ze onzin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16003023 139 2705 2020-03-03T16:02:57+00:00 yes no DNA https://schooltv.nl/video-item/knippen-en-plakken-in-het-dna-nederland-in-2039-het-aanpassen-van-dna-van-embryos-verboden 2024-01-04T12:40:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35354.w613.r16-9.3a9afeb.webp Knippen en plakken in het DNA | Nederland in 2039: Het aanpassen van DNA van embryo's verboden Het is 2039. In Nederland zijn de meeste mensen tegen het aanpassen van DNA van embryo's. Het is verboden omdat we het niet veilig vinden. In veel andere landen mag het wel. Daar zijn al veel gezonde baby's geboren met aangepast DNA. Maar in het nieuws hoor je ook over kinderen die er misschien wel ziek van geworden zijn. Toch zijn er ook in Nederland steeds meer mensen die het DNA van hun kind willen aanpassen. Dit is Indira. Ze is 39 en wil graag nog moeder worden. Haar broertje heeft taaislijmziekte en zij is zelf ook drager van de ziekte. Ze werd verliefd op Daan, die ze tegenkwam in de metro. Samen gaan ze naar een arts om hun DNA te laten onderzoeken. In het DNA kun je zien of je een ernstige ziekte bij je draagt. Indira en Daan willen graag weten of ze gezonde kinderen kunnen krijgen. Ze hebben pech. Daan blijkt ook taaislijmziekte in zijn DNA te hebben. Als ze samen een kind krijgen, is er een grote kans dat hun kind die ziekte krijgt. Ze kunnen wel tijdens de zwangerschap testen of de baby ziek is. Als dat zo blijkt te zijn, kunnen ze ervoor kiezen de zwangerschap af te breken. Daan en Indira zijn verdrietig. Een zwangerschap afbreken omdat de baby ziek is, lijkt hun allebei vreselijk. Dan komen er vrienden op bezoek met nieuws: ze zijn zwanger. Zij zijn ook allebei drager van een erfelijke ziekte, maar gingen naar een buitenlands ziekenhuis om het DNA van hun baby aan te laten passen. Hun kind zal iedere twee jaar gecontroleerd worden in het ziekenhuis, vertellen ze trots. Als hun vrienden vertrokken zijn, slaat de twijfel toe. Willen zij ook naar een ziekenhuis in het buitenland? Kunnen ze dat wel betalen en is het wel echt veilig? Het is toch niet voor niks verboden in Nederland? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16003024 168.64 1009 2020-03-03T16:27:28+00:00 yes no DNA gen https://schooltv.nl/video-item/knippen-en-plakken-in-het-dna-nederland-in-2039-het-aanpassen-van-dna-van-embryos-is-heel-normaa 2024-01-04T12:40:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35355.w613.r16-9.f4364a9.webp Knippen en plakken in het DNA | Nederland in 2039: Het aanpassen van DNA van embryo's is heel normaal Dit is Nederland in 2039. Mensen eten gezond en bewegen veel, met een speciaal horloge meten ze hoe fit ze zijn. Ziek zijn kost veel geld. Daarom vindt iedereen gezondheid heel belangrijk. Julia en Sem willen graag een kind. De dokter onderzoekt voor de zwangerschap of de genen van Sem en Julia gezond zijn. In je genen liggen eigenschappen vast, zoals de kleur van je ogen en je haar, maar in je genen kan ook een erfelijke ziekte zitten. Met dit onderzoek wordt gekeken of ze misschien een erfelijke ziekte door kunnen geven aan hun baby. Helaas krijgen ze slecht nieuws. Sem heeft een fout in een gen die borst- en eierstokkanker kan veroorzaken. De arts legt uit dat ze kunnen zorgen dat hun baby het gen niet krijgt. Ze kunnen kiezen voor IVF. Bij IVF wordt een eitje bevrucht in een laboratorium. Het vruchtje dat de aanleg niet heeft, kan in de baarmoeder geplaatst worden. Maar Sem en Julia kunnen ook voor een andere behandeling kiezen. Een behandeling waarbij DNA van een embryo kan worden aangepast. Het gen dat borst- en eierstokkanker veroorzaakt, wordt dan uit het DNA van het embryo gehaald. De baby kan dan niet deze aanleg voor kanker krijgen. De dokter geeft Julia en Sem het advies om voor deze behandeling te kiezen, dan heeft hun kind geen grote kans op kanker en hun kleinkinderen en achterkleinkinderen later ook niet. Julia heeft het gevoel dat ze onder druk gezet wordt, niet alleen door de dokter, maar ook door haar moeder. Het voelt alsof ze niet echt zelf mag kiezen. Ook Sem twijfelt: is het wel zo'n kleine ingreep? Is deze techniek wel veilig genoeg? Moet hun kind dan de rest van zijn leven door dokters onderzocht worden of alles goed blijft gaan? Welke weg moeten ze kiezen voor hun toekomstige kind? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16003025 152.128 1413 2020-03-03T16:35:10+00:00 yes no DNA gen https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-cosplay-ontstaan-verkleed-als-je-favoriete-personage-uit-een-film-game-of-serie 2024-01-04T12:40:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35356.w613.r16-9.171ba63.webp Hoe is cosplay ontstaan? | Verkleed als je favoriete personage uit een film, game of serie Dit is toch te leuk! Dit is cosplay. Costume en play. Oftewel, kostuum en spelen. En er lopen hier allemaal fans rond die hun uiterlijk helemaal veranderen om een bepaald personage uit te beelden uit hun favoriete film, game, serie, stripboek… Alles kan en ze doen echt vet hun best om er zo mooi mogelijk uit te zien. Wat zien jullie er prachtig uit. Dank je wel. Waarom cosplayen jullie? Omdat het voor ons de allerleukste manier is om iets te doen met een show of serie die wij tof vinden. Om mezelf te expressen met de kleding, met vrienden samen zijn en mensen ontmoeten. Het is gewoon heel fijn dat je een ander karakter kan zijn. Het geeft een soort zekerheid, ook al ben ik kaal vandaag. Nu ik dood ben is het eindelijk tijd om hier eens naartoe te gaan. En waarom cosplay jij? Ik cosplay omdat ik, eh... Een andere versie van mezelf erin kwijt kan. Je kunt jezelf uiten, maar je kunt je ook verschuilen achter 'n masker. Omdat het ontzettend leuk is om mensen blij te maken en als je favoriete karakter hier over de vloer te lopen. Mensen verkleden zich al eeuwen, dat is op zich niets nieuws. Denk bijvoorbeeld aan een gemaskerd bal, kostuumfeestjes, Halloweenparty's. Maar wanneer cosplay precies is ontstaan kunnen ze moeilijk met zekerheid zeggen. Ze denken dat het te maken heeft met Mr. Skygack. Dat is een stripfiguurtje uit 1907. Dat was een Marsmannetje wat op aarde de mensen kwam bestuderen en die wordt gezien als het eerste sciencefiction figuur. En vlak na zijn verschijning werden er ineens in heel Amerika, overal Mr. Skygack kostuums gespot. En er waren zelfs mensen die een eerste prijs verdienden tijdens een wedstrijd. En daarna ging het ineens heel snel. Met de opkomst van moderne media, zoals televisie, film en later ook internet en computerspellen konden fans eindelijk hun favoriete personages echt zien en nadoen. En waar kun je dat nu beter doen dan hier bij een cosplay bijeenkomst. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16004675 151.36 1970 2020-03-04T15:56:46+00:00 yes no verkleden film game https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-kostuum-voor-cosplay-gemaakt-creatief-aan-de-slag-met-foam-lijm-en-verf 2024-01-04T12:40:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35357.w613.r16-9.e2a9217.webp Hoe wordt een kostuum voor cosplay gemaakt? | Creatief aan de slag met foam, lijm en verf Eén van de bekendste cosplayers van Nederland die wereldwijd bekend werd met een video van zijn werkende Iron Man-pak is Wayne. Laat me raden, dit wordt Iron Man 2.0? Nee, absoluut niet, dit wordt een hele grote robot, genaamd Bob. Dit zijn z'n benen, z'n broek, z'n asociaal grote schoenen, z'n grote broeksriem met gesp, dit is z'n helm die al helemaal klaar is. O, die is heel licht. Dit wordt 'm in z'n geheel. Jeetje, wat een ding, joh! Met z'n grote helm, met z'n grote armen. Vuisten. Hier z'n broeksriem en gesp. En hier zie je z'n grote schoenen, dus hij wordt echt kolossaal, maar hij is nog lang niet klaar. En waarom cosplay jij? Eh, een tijd geleden had ik een burn-out en een depressie. Toen liep ik bij een psycholoog. Die kwam erachter dat ik een creatieve zijde heb en een voorliefde voor comics en sciencefiction. Mijn denkhuiswerk was om die twee te combineren. Na een avondje op internet kwam ik op een site met foto's en instructiefilmpjes over cosplay. Ik heb wat materiaal gekocht en ik ben begonnen en heb nooit meer achterom gekeken. En het leuke is, tegenwoordig maakt Wayne zelf video's met tips and tricks. Hoe je bepaalde hoeken moet snijden. Van start tot finish, ik leg het je allemaal uit. Hoelang ben je wel niet bezig met zoiets? Deze duurde ongeveer zes maanden om helemaal te bouwen. En ik gok dat Bob ongeveer ook zes maanden nodig heeft. En hoe begin je daar dan mee? Ik maak zelf 3D-ontwerpen. En zo'n 3D-ontwerp laad ik dan in een programma. En in dat programma kan ik een 3D-model omzetten in een 2D-model die ik weer kan uitprinten, uitknippen en kan overtrekken op foam. En als we hem nou aan elkaar zetten, dan hebben we hem weer in 3D. Vet! Maar doet iedereen dit nu zo? Nee, lang niet iedereen. Sommigen doen het zo. Sommigen tekenen hun patronen gewoon uit de vrije hand. Er is geen foute manier om het te doen. Hebben jullie dit allemaal helemaal zelf gemaakt? Ja. Maar waar begin je dan? Met een tekening. Dus, oké, wat heeft een personage aan in de serie of in het spel of in de film? Waar halen we de materialen vandaan? We maken gewoon lijstjes. En steeds een stukje van het lijstje afstrepen. Een paar dingen moest ik maken, zoals de pruik en deze ketting. Die kon ik niet vinden, behalve gisteren, maar, ja, toen had ik deze al. Het is vooral samenstellen. Het zilver, goud, heb ik besteld. Alleen het onderpak, de lampjes en het geluid heb ik helemaal zelf gemaakt. Dit was een beetje te ingewikkeld, dus dat heb ik eerlijk gekocht. En jij hebt 'm zelf in elkaar geknutseld? Mama, hè. En ga je dan naar de markt? Het was een patroon voor een Zwarte Pietenpak. Die heb ik aangepast en besteld. De schoenen heb ik laten maken. Het is allemaal zelf gemaakt. Deze jas, dit truitje. Alles doen we zelf. Het is leuk om te zien dat iedereen er zo gaaf op reageert. Je steekt er veel tijd in en dan is dit een eer voor je werk. En wat is nu de volgende stap? De volgende stap is dat we hem nu gaan lijmen. Dan gaat deze erbovenop. Dan gaat er een grondlaag overheen en dan gaan we verven. Hee, wat ga je nu doen? Ik ga het nu spuiten met mijn airbrush. Maar je kunt het ook gewoon met een potje verf en een kwast doen. Zo. En dan is-ie helemaal klaar. Vet, man! Zo cool! Hee, maar Wayne, is cosplay nu echt een dure hobby? Nee, dat hoeft totaal niet. Je kunt al echt voor 10 euro beginnen als je wilt. Ik vind het leuk om technische eigenschappen erin te verwerken. Zoals een masker met een mooi lichteffect. Of dit, waar rook uitkomt. Daar ben je geheel vrij in, maar dan gaat de prijs wel wat omhoog. En wat kost zoiets nou? Ik denk bij elkaar... ongeveer 150 euro. Waar moet ik aan denken? 100 euro? Nee, veel minder, 50 misschien. Deze kost, zeg maar, 30, of zo. 50 euro. Oooo! Net over de 100. Als je een beetje creatief met materiaal omgaat, kun je met een heleboel dingen wat doen. Je zoekt naar materialen die weinig kosten, maar waar je wel veel mee kan doen. Cosplay wordt ook vaak geassocieerd met vreemd. Is het meer dan alleen een verkleedpartijtje? Veel meer. Het is een uiting van creativiteit, zelfontwikkeling, en het is leuk om een dag in de huid van je favoriete held te kruipen. En cosplay is voor iedereen, toch? Voor iedereen. Maakt niet uit welke leeftijd. Al ben je advocaat, bakker of stratenmaker of zit je nog op school. Iedereen is welkom en het heeft geen regels. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16004676 376.32 1507 2020-03-04T23:00:00+00:00 yes no verkleden film knutselen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-mini-organen-1 2024-01-04T12:40:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35358.w613.r16-9.3e557c2.webp Het Klokhuis | Mini-organen Pascal gaat langs in het ziekenhuis. Daar maken ze mini-organen van je eigen echte organen. Zo kunnen doktoren er bijvoorbeeld achter komen of bepaalde medicijnen voor jou werken. Voor online bestellingen heeft Klokko de superhandige mini-me in de aanbieding. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1260561 894.312 6549 2019-12-09T23:00:00+00:00 yes no orgaan ziekenhuis https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-strontvlieg-op-een-hoop-stront-clip-uit-willem-wever 2024-01-04T12:40:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35359.w613.r16-9.59e93dc.webp Wat doet een strontvlieg op een hoop stront? | Eitjes leggen in poep Hoi Willem Wever. Wat doet een strontvlieg op een hoop stront? Goede vraag, Bastiaan. Als ik een drol op straat zie, loop ik er vaak met een heel grote boog omheen. Toch zijn er een paar wezens die supersnel op een lekkere hoop poep afkomen. Strontvliegen. Je kan aan de kleur van een strontvlieg zien of het een mannetje of vrouwtje is. Mannetjes zijn geel of oranje en vrouwtjes zijn grijs-groen. Strontvliegen worden zo sterk door de geur van poep aangetrokken... dat ze er al zijn voor de flats de grond geraakt heeft. Wat moet een strontvlieg op zo'n vieze hoop? Vinden ze poep lekker om te eten? Nee, zeker niet. Een strontvlieg lust geen poep. Het vrouwtje legt haar eitjes in de mest. Dan weet ze zeker dat mensen die eitjes met rust laten. Die strontvliegeitjes hebben iets wat helemaal de shit is. Vleugels. Niet om mee te vliegen... maar om ervoor te zorgen dat ze niet in de poep wegzakken. Dan zouden ze stikken. Nadat de larven uit hun ei zijn gekomen, blijven ze nog een paar dagen in de stront zitten. Daarna verlaten ze als vliegen de hoop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16004680 74.325 2226 2020-03-05T23:00:00+00:00 yes no poep vlieg eitjes https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-het-coronavirus-te-lijf 2024-01-04T12:40:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35360.w613.r16-9.9658503.webp De Buitendienst | Het coronavirus te lijf We hebben allemaal wel eens last van een griepje, ons lichaam vecht dan tegen virussen zodat we gauw weer beter zijn. Maar het coronavirus is anders, en houdt de hele wereld bezig. Matthijs en Sosha zoeken uit hoe een virus werkt, hoe je weer beter wordt en wat een coronavirus anders maakt dan een normaal griepvirus. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311274 1173.912 30917 2020-03-06T17:30:00+00:00 yes no virus ziek corona https://schooltv.nl/video-item/je-wordt-niet-misselijk-van-gamen-in-de-auto-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:40:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35361.w613.r16-9.e943e40.webp Je wordt niet misselijk van gamen in de auto | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger of is het kletspraat? We zullen het zien. Hoe zorg je ervoor dat je niet misselijk wordt in de auto? Hoe zorg je ervoor dat je niet misselijk wordt in de auto? Door te gamen. Stel, je zit te lezen in de auto. Dan voelt je lichaam dat je in beweging bent. Maar je ogen denken dat je stilstaat. Ja, en dan? Daar raakt je lichaam natuurlijk helemaal van in de war en dan word je misselijk. En gamen helpt daartegen? Ja. Hoe dan? Door te gaan gamen, dan fop je je ogen, dan denken je ogen net als je lichaam, dat je in beweging bent. Ik geloof dat ik het nog niet helemaal snap. Het is ook heel erg ingewikkeld en daarom heb ik iets meegenomen om dat te laten zien. O, o kijk eens. We gaan dus eerst een ritje maken zonder spelcomputer en daarna eentje met. Maar goed, stap maar in. Goed, dan moet u niet te hard gaan. Nou dan gaan we rijden. Even zwaaien naar alle andere auto's. De mensen in de auto's. Hallo! Hai! Hoi! Stop, ja we kunnen door. Ja, nee. Hoppatee. Hatseflats. Stop nou, wacht! Ik ben een beetje misselijk. Echt? Geweldig! Dat is het eerste deel van het experiment geslaagd. Dan nu met spelcomputer. Nee, ik ga niet nog een keer. Jawel u moet het nog een keer doen. Anders is het exp-. Ik moet er niet aan denken. Het is duidelijk een gevalletje van kletspraat. Snugger. Is dat echt waar? Daar wil ik meer over weten. Een goede oplossing voor wagenziekte is gamen. Wat je juist niet moet doen, is het lezen van een boek. In een boek staan de letters namelijk stil en die zorgen er tijdens het rijden voor dat je misselijk wordt. Gamen is veel beter. Omdat je goed moet opletten, kun je niet nadenken over misselijkheid. Gamen is niet alleen goed voor je tijdens een ritje in de auto. Van verschillende spelletjes kan je namelijk ook veel leren. Zo wordt het doen van een saaie rekensom veel leuker en kun je creatiever worden. Daarnaast kan gamen ook heel behulpzaam zijn. Zo gebruiken ze in het Amerikaanse leger games om verschillende spannende situaties te trainen. Ook sommige dokters gebruiken games om beter te worden in operaties. Maar gamen is niet altijd goed voor je. Heel veel gamen kan namelijk een probleem worden. Sommige kinderen hebben online veel vrienden, maar voelen zich toch vaak alleen. En van te veel en te lang gamen kan je vermoeide ogen krijgen. Je kijkt de hele tijd op een scherm dicht bij je ogen. Daardoor worden je ogen niet getraind om ver weg te kijken. Sommige kinderen hebben daarom een bril nodig. In plaats van je vingers trainen met het gamen, is het ook goed om je ogen te trainen. Daarvoor hoef je geen moeilijke oefeningen te doen. Je kan gewoon buitenspelen. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16004685 173.32 8298 2020-03-10T23:00:00+00:00 yes no game auto https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-met-een-zeehond-in-nood-helpen-in-een-zeehondenopvang 2024-01-04T12:40:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35362.w613.r16-9.e4ddd02.webp Wat gebeurt er met een zeehond in nood? | Helpen in een zeehondenopvang Zie jij al iets, Quint? -Nee, niets. Oke, nou in principe is dat een goed teken. Want wat is jouw vraag? Hoe worden zeehonden eigenlijk opgevangen? Dat kan ik jullie precies vertellen. -Wie bent u dan? Ik ben Doloris en ik ben werkzaam in een zeehondenopvang. We beginnen in de ruimte waar zieke zeehonden binnenkomen en worden onderzocht. Wat is er met deze twee? Deze twee hebben allebei last van longwormen. Longwormen? -Ja. Dat zijn... -Dat is een parasiet in de longen. Als ze te verzwakt zijn, krijgen ze daar last van. En je hoort ook een beetje de snuivende ademhaling. -Ja. Die heeft het heel erg benauwd. Hij krijgt straks extra medicatie. De longwormpatientjes zijn dit. We zijn nu in de viskeuken. We gaan vis voor de zeehonden klaarmaken in het buitenbad. Misschien wil jij de vis afwegen. -Ja. Hou jij van haring, Quint? -Ja. Best raar, want ik vis zelf ook. Wat zeg je? In plaats van een levende vis heb ik een dode vis in mijn handen. -Nou ja. Dit was de laatste. -Oke. Dat is wel genoeg zo. We gaan naar dat bad daar. Gooi ze er maar in. Dan komen ze ze vanzelf halen. Hoe lang zitten deze hier? -Twee tot drie maanden. Een daarvan wordt straks vrijgelaten. Die heeft twee maanden bij ons gezeten. De ander moet nog aansterken. Wordt iedere zeehond dan zomaar opgevangen na een griepje ofzo? Nee, gelukkig niet. We hebben speciale strandteams die heel goed in contact met ons staan. Het eerste waarnaar gekeken wordt, is of het dier echt hulpbehoevend is. Of dat het gewoon ligt te rusten. Het kan ook dat hij ligt te slapen. Dan gaan we hem zeker niet storen. Maar als het diertje onze hulp nodig heeft, daar wordt dan met ons samen naar gekeken... dan komt het pas naar de opvang. Waarmee zijn deze twee binnengekomen? -Verzwakt. Waarschijnlijk hebben ze zelf te weinig voeding kunnen vinden... waardoor ze even op krachten moesten komen. De ander had een wond boven op haar neus. Een verwonding. Een beet van een andere zeehond. Die hebben we qua wondverzorging moeten verzorgen. Kiep het emmertje maar leeg. Ja, die achterste ook nog. De zeehonden die alweer bijna vrij worden gelaten, eten dus al lekker zelf. Maar zover zijn de heel erg zieken nog niet. Zij moeten worden bijgevoed. Ik geef jou zo meteen de slang en de spulletjes. Je mag de trechter goed beethouden, die mag nergens tegenaan komen. Dit stukje slang leg je in haar hand. Aan die kant. Hebben zeehonden geen kotsreflex? -Nee. Helemaal niet? -Er is een terugslagklepje voor de slokdarm en de luchtpijp. De slang brengen we rechtstreeks in de maag, zodat ze niet kunnen stikken. Hou jij de slang beet? -Ja. Dan ga ik dit volgooien. Ik pas op dat ik Nancy niet in de nek gooi. Hij zorgt dat eerst de luchtbelletjes eruit gaan. Die vindt hij niet prettig. Dat doet hij zelf? -Ja. Ik voel dat het warm is. Moet het warm zijn? Het moet zo warm zijn dat het onze lichaamstemperatuur is. Dat het prettig aanvoelt in zijn maag. Deze zeehonden worden straks vrijgelaten. Maar ze zijn te zwaar om uit het water te tillen. Dus zit er maar EEN ding op. Leegpompen dat bad. Oei. Oei. We gaan nu de zeehonden vangen. Om vrijgelaten te worden. Een van de zeehonden is nog niet geadopteerd. Misschien vind jij het leuk om een zeehond vrij te laten. -Dat is goed. 32,5. Yes! Je mag op de kist op je knieën. Daar mag je gaan zitten. -Ja. Hier heb je de vrijlaatklep. -Ja. Bij de vrijlaatklep voel je hier een klein randje aan de binnenkant. -Ja. Op het strand zetten we alle kisten naast elkaar en tellen we af. Iedereen tegelijk. Je doet de kist open. Pak de kist maar beet. De klep trek je omhoog. -Ja. Je wacht tot de zeehond eruit is. Als de zeehond er goed uit is, doen we de klep weer dicht. De zeehonden zijn erg gestrest. Dus ze moeten vrij baan hebben om richting water te gaan. En als je je handen naar binnen steekt, kunnen ze in je vingers bijten. Moeten we dit oefenen? -Ja. -Dat is wel handig, ja. Ja. -Oke. Pak de klep maar. Drie, twee, een... Oew oew oew oew. Haha. DOET GELUID VAN ZEEHOND NA. Ah, het is bijna zover. Ja. Drie... Twee, een... Ja. Seabert. -Haha. Ga! Je bent vrij. Dat is hem. Cool. Haha. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16008514 442.154 2150 2020-03-08T23:00:00+00:00 yes no zeehond https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-de-kleur-van-een-vlam-temperatuur-en-brandstof-bepalen-de-kleur 2024-01-04T12:40:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35363.w613.r16-9.fe6a212.webp Hoe ontstaat de kleur van een vlam? | Temperatuur en brandstof bepalen de kleur Wat is zo'n vlammetje eigenlijk toch mooi. Maar hoe ontstaat dat licht van een vlam toch? Om dat te snappen, moet je weten wat je voor een vlammetje nodig hebt. Allereerst warmte. Warmte om een brandstof te laten branden. En dat branden betekent eigenlijk dat de brandstof samen met zuurstof iets doet. Je hebt ook zuurstof nodig. Als je een glas op een waxinelichtje zet, gaat het uit. Op een gegeven moment blijft de brandstof branden... en wordt het zo warm dat de lucht boven het lontje steeds harder gaat trillen. En bewegen en botsen. En door dat botsen van al die deeltjes, die geladen deeltjes die bewegen... daardoor ontstaat licht. En als je goed kijkt naar de opbouw van het vlammetje... dan zie je dat het hier zo onderop blauw is. Dat het daar in het midden witheet is... en daaromheen een soort geel-oranje. Dat heeft te maken met hoe warm het vlammetje is. Hier is het het warmst. En dan wordt het langzaam steeds kouder en kouder. Dat bepaalt dus de kleur van het vlammetje. De kleur van de vlam wordt dus bepaald door de temperatuur van de vlam. Maar er is nog iets dat de kleur kan bepalen: de brandstof. Dit vind ik zelf altijd heel cool. Ik heb hier een vlam. En als ik nou in die vlam... koper... gooi... Dan moet je dan eens kijken wat er gebeurt. Dit is keukenzout. Dat kun je dus WEL thuis doen. Alleen laat het wel een troep achter op je gasfornuis. Dus overleg het met je ouders. Dit is ijzer. Dat zie je ook mooi terug in vuurwerk. Moet je kijken hoe vet. En dit is echt HET Harry Potter-materiaal: zink. Alles om ons heen... jij, ik, de bank, je huis... de auto van je ouders... Alles is gemaakt van atoompjes. Dit zijn de legosteentjes waaruit alles is opgebouwd. En elk legosteentje ziet er zo uit. In het midden heb je een kleine kern... en daaromheen draaien deeltjes, genaamd elektronen. En die deeltjes kunnen alleen op een vaste afstand van dat kerntje draaien. Op het moment dat ze energie krijgen door de warmte van dat vlammetje... kan het gebeuren dat zo'n elektron in EEN keer, hup... een stapje omhoog gaat. Naar een baantje daarboven. Hij krijgt energie dus hij wil springen en gaat omhoog. Op een gegeven moment zit hij erboven en denkt hij: O, ik wil eigenlijk wel weer terug. En flop, hij valt weer naar beneden. Als een elektron weer naar beneden valt, dan zendt hij licht uit. Elk materiaal... Atoom even weg... Elk materiaal is een beetje als een flatgebouw. Die elektronen kunnen niet elke afstand van die kern af zitten. Ze kunnen alleen of op de begane grond zitten... of op de eerste verdieping... of de tweede verdieping of de derde verdieping. Hoe hoog de verdiepingen zijn, is per materiaal anders. Hoe hoger zo'n verdieping is... des te verder zo'n elektron naar beneden valt... hoe blauwer de kleur licht is. Als hij maar een heel klein stukje naar beneden gaat... dan is het meer rood-oranjeachtig. Zo heeft elk materiaal zijn eigen unieke kleur en zijn eigen vingerafdruk. En elk jaar kun je die vingerafdrukken van al die materialen terugzien. Dan maken ze het mooiste gekleurde vuurwerk van de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16008515 233.728 3685 2020-03-09T23:00:00+00:00 yes no vuur https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-official-bij-het-autoracen-veiligheid-en-regels-voorop 2024-01-04T12:40:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35364.w613.r16-9.e8f847d.webp Wat doet een official bij het autoracen? | Veiligheid en regels voorop Ha, dat gaat snel man! -Jaha. Dat heeft van alles te maken met jouw vraag, toch? -Ja. Want? Wat is jouw vraag? Wat doet een official tijdens een race? Geen idee. We gaan het uitzoeken. Welkom allemaal. Op de tweede dag van de DNRT Racedays. Het programma bestaat uit vier kwalificaties en 12 races vandaag. We hebben vandaag Bram en Jesse. Die beginnen straks op race control. Ik heb mijn verhaaltje gehad. Bij vragen hoor ik het graag. Bram en Jesse zijn op het circuit van Zandvoort. Hier worden verschillende races gereden. Bij elke race zijn er officials, oftewel marshalls aanwezig. Zij zijn verantwoordelijk voor de veiligheid... en kijken of de auto's zich aan de regels houden. Straks wagen nummer 2. Vandaag zijn er dat zo'n 80 in totaal. Als 16 vrij is gekomen... Goedemorgen. -Hallo. -Waar zijn we hier? We zien hier het raceparcours. We zijn eigenlijk de ogen en oren voor de heren achter ons. Wij kunnen zoals je kunt zien alle baanposten en de hele baan overzien. Je hebt allemaal van die huisjes langs de baan staan met oranje mannetjes. Dat zijn de officials. Die houden hun stukje van de baan in de gaten. -Ja. Zoals je nu hoort, kunnen we met iedere baanpost praten via de radio. Als er iets in een baanvak gebeurt, geven zij aan ons door: Ik heb een auto die geswingd is. Een auto die stilstaat. Dan gaan wij kijken: oke... Moeten wij wat gaan doen? Wat moeten we dan doen? -Ja. Moeten we de training stoppen of stoppen met rijden? Of kunnen we doorgaan en sturen we een auto? Jullie hebben met al die huisjes contact? -Ja. -Jij ook met allemaal? Met alle huisjes heb ik contact. Jullie zijn eigenlijk gewoon de ogen van de baan. Jullie zien alles. Kunnen alles. Horen alles. Ik zeg altijd: Wij zijn de ogen en de oren van de wedstrijdleiding. En ook een beetje de mond, want jullie communiceren het ook weer. -Ja. Eigenlijk zijn jullie het gezicht. -Haha, ja. Top, het gezicht van de officials. En we zijn er. -Hallo. De race is nu gestart. -Ja. Die komt zo op volle snelheid hier voorbij. -Ja. We hebben EEN woord, dat is heilig. Bukken. Dan gaat iedereen op de grond liggen. Hoe belangrijk is het om zo gefocust te blijven? Heel belangrijk. Want als er een auto hier in de muur gaat... of er gebeurt iets... moeten wij direct reageren. De rijders vertrouwen erop dat wij hen informeren... over wat er op de baan gebeurt. Ze zien het zelf ook. Maar als ze een helm op hebben, kunnen ze niet heel ver naar links en rechts kijken. Hun visie is heel klein, dus wij vertellen wat er gebeurt. En daarvoor heeft de offical verschillende kleuren vlaggen... waarmee hij de rijders kan informeren. Dat gedeelte van de baan tot het huisje daarboven, dat is post 7. -Ja. Dat is ons baanvak. -Oke. Als hier een auto spint, een auto staat op de baan of naast de baan, dan tonen wij de gele vlag. Dan weten de rijders: oppassen, want er ligt iets wat er niet hoort. We hebben ook de witte vlag. Die gebruiken we als een langzame auto in ons baanvak rijdt of een dienstvoertuig. Dienstvoertuigen zijn rescue-auto's, takelwagens, ambulances. We hoorden via de portofoon dat er straks een rescue-voertuig bij ons langskomt. Bram, ready? Op de goede plek? -Ja. -Oke. -Yes. Let's go. Zo. Die is afgevoerd. Door naar de volgende race. De marshalls houden niet alleen de baan goed in de gaten... maar controleren ook de bestuurders in de pitstraat. -Wow. -Wat een auto's. We zijn dus nu in de pitstraat. -Ja, dat klopt. Zijn er nog regels in de pitstraat? Jaha. Dat klopt. Dit is de fast lane. Ze mogen maar 20 km per uur hier. -In dit? Niet harder. En wat gebeurt er dan precies hier in de pitstraat? Nou, ze houden pitstops. -Ja. En ze gaan tanken. En eh... banden wisselen. Bandenspanning meten. -Ja. En dat gaan wij dan allemaal controleren. Wat gaan we doen eigenlijk? -We gaan de snelheid meten. Dit is de snelheidsmeter. -Hoe werkt dat? Nou... hier kun je de snelheid zien. -Ja. Als je op het knopje drukt, gaat hij snelheid meten. Als er een auto aankomt, dan ziet ie hoe hard hij gaat. Als hij te hard gaat, moeten we een rapport schrijven. Ze gaan veel te hard. Boete. Ook een boete. -Boete. Laten we eens eh... wat boetes gaan uitschrijven. -Yes. Dit moet hier? Top. -Het rapportje. Ja, houd jij maar vast. Hier zag ik een pen liggen. Haha. Ja. En dan schrijf je op: Wat de tijd is. -Ja. Welke auto's. Dat waren ze allemaal. Waar moeten we dit inleveren? -Bij het hoofd van de pitstraat. Die brengt het naar de wedstrijdleiding. Kom maar kijken. Je ziet de auto al aankomen, die witte. Die moet je als eerste afvlaggen. -Ja. -Zie je hem? Hij kwam hard voorbij he? -Ja. De eerstvolgende auto is voor jou. Hang maar uit. Als ie voorbij gaat, ga je zwaaien. -Yes. -Zwaai maar. Heb je er wat van opgestoken? -Zeker weten. Zeker weten? -Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16008519 437.888 1376 2020-03-10T23:00:00+00:00 yes no auto wedstrijd https://schooltv.nl/video-item/helpt-een-mondkapje-tegen-een-virus-bang-voor-het-coronavirus 2024-01-04T12:40:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35368.w613.r16-9.385ae64.webp Helpt een mondkapje tegen een virus? | Bang voor het coronavirus Oke, dus voor dit experiment is dit tennisracket het mondkapje zeg maar. Klopt, en deze tennisballen zijn zeg maar het slijm wat uit je mond komt als je hoest of uit je neus als je niest. Oke. Ja? Komt ie, ben je er klaar voor? Ja. En gebruik je mondkapje he. Heel goed. Nog een keer. Ja. Nog een flinke niesaanval. Gebruik je mondkapje! Goed! Heel goed! Oke, dus omdat die ballen groter zijn dan de gaatjes in dit racket, komen ze er niet doorheen. Precies. Maar met slijm. Want nu komen de virussen. Thanks Matthijs. Ja. Heel veel virussen, dus dat mondkapje heeft bijna niks tegengehouden. Maar die hebben die mondkapjes dan eigenlijk wel zin? Nouja, nee. Tegen virussen niet. Virussen houden ze niet tegen. Als je moet hoesten, dan komt mijn slijm niet op jou, dat houdt m’n mondkapje wel tegen. Dat is waar, en als ik een mondkapje op heb kan ik ook minder snel met mijn vingers bij mijn mond. He, maar wij van de Buitendienst zijn natuurlijk hartstikke netjes dus zullen we het even opruimen Matthijs? Laten we dat even doen. He snotneus! Hahaha. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16013099 105.44 5379 2020-03-09T10:33:55+00:00 yes no virus immuunsysteem corona https://schooltv.nl/video-item/hoe-besmettelijk-is-een-virus-zo-gebruik-je-handschoenen-en-mondkapjes 2024-01-04T12:40:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35369.w613.r16-9.4d6cb28.webp Hoe besmettelijk is een virus? | Zo gebruik je handschoenen en mondkapjes We gaan aan de hand van deze pakken die we nu aanhebben laten zien hoe besmettelijk een virus eigenlijk is. Hoe gaan we dat doen? Ik heb hier het virus en daarmee ga ik jou helemaal inpoederen. Dan ga ik me even beschermen. Doe dat. Virus got nothing on me. Zo veel virus zeg. Oke, kom maar. Dus Sos, er zit nu allemaal virus op ons van allerlei mensen die de hele dag op ons hebben gehoest en geniest en gepraat en slijm op ons hebben gegooid. Dat klopt helemaal. Maar waar is dat virus dan, want ik zie het helemaal niet meer. Daarvoor moeten we even het licht uitdoen. Dan pakken we even de lampjes erbij. Check. Kijk. Oe! Whoo! Het ligt er echt zo op. Iew. Het zit echt overal gast. Echt zo in m’n voorhoofd geniest. Gadverdamme. Je bent ook helemaal ranzig in je gezicht gehoest. Ohh! Dit is echt heel vies. Het zit overal! Dan moet je ook heel goed oppassen als we deze pakken uitdoen want voor je het weet zit het op je huid. Sterker nog, daar zijn gewoon hele instructiefilmpjes voor. Heeft u ook zo’n mooi pak gekocht zodat u al uw coronavrienden kunt bezoeken maar heeft u geen idee hoe dat pak weer veilig uit te doen? Dan bent u hier aan het juiste adres. Doe nooit uw muts als eerste af. Want aan uw handschoenen zitten besmettelijke stoffen die dan op uw hoofd terechtkomen. Begin altijd met de handschoenen, zodat uw handen schoon zijn bij alles wat u daarna gaat aanraken. Doe deze van boven naar beneden uit zodat de binnenkant de buitenkant wordt. De mondkap doet u uiteraard als laatste af zodat u geen virussen in uw mond kunt krijgen. Na de handschoenen knoopt u de schort achter los en vouwt de buitenkant weer naar binnen zodat de binnenkant ook hier weer de buitenkant wordt en doet deze in de afvalbak. Als laatste doet u de mondkap tezamen met de muts in een vloeiende beweging af en deponeert het zonder iets aan te raken in de vuilnisbak. Nog even twintig seconden de handen wassen en u bent weer klaar voor een coronavrije wereld. Oke mattie, laten we even kijken of we ondanks die kleding niet toch besmet zijn met het virus. Lights off! Je hebt gewoon, het zit echt overal! Op je trui, op je broek, op je gezicht! Ah! Ja daar! En op je kin. Hier ook, op je wang. En op het puntje van je neus! Nee! Gadverdamme. Heb ik dat ook? Nee, helemaal niks. Echt niet? Nergens? Nee. Oke, maar dan zit het dus op je huid maar het kan niet door je huid heen. Nee, tenzij je een wondje hebt, dan kan het natuurlijk wel binnenkomen. En als ik nu m’n hand aanraak en dan iets in m’n mond stop of in m’n neus of ogen, dan komt het wel in m’n lichaam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16013100 216.08 5469 2020-03-09T10:48:37+00:00 yes no virus immuunsysteem corona https://schooltv.nl/video-item/hoe-bestrijdt-je-immuunsysteem-een-virus-antistoffen-komen-in-actie 2024-01-04T12:40:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35371.w613.r16-9.b15cf4b.webp Hoe bestrijdt je immuunsysteem een virus? | Antistoffen komen in actie Matthijs, jij bent het griepvirus en ik ben het immuunsysteem. Als je geboren wordt heeft je lichaam nog geen immuunsysteem opgebouwd. En dat is wel nodig, want bij elk virus dat het lichaam binnendringt, moet je immuunsysteem het opruimen. Je immuunsysteem moet uitzoeken hoe dat virus eruitziet om dat virus vervolgens te lijf te kunnen gaan. De eerste keer dat je griep krijgt is het echt een doolhof om dat virus te lijf te gaan. Het is totaal onbekend en dus duurt het lang voordat de puzzel is opgelost. Bij de volgende keer dat exact hetzelfde griepvirus je lichaam binnendringt, weet je immuunsysteem precies wat het moet doen. Je bent er dan ook zo vanaf en je wordt niet ziek. Maar helaas zijn al die virussen elke keer net weer een beetje anders. Heel veel onderdelen van de puzzel zijn hetzelfde maar er zitten toch een paar misleidingen in waardoor je er langer over moet puzzelen. Irritant! Hatsjoe! Nee! Ha! Ik heb een familie! Ik ben ook maar een virus! Maar het huidige coronavirus verschilt weer totaal van alle andere virussen. Het lichaam kent dit niet, het immuunsysteem heeft hier nog nooit mee te maken gehad dus het is een supermoeilijke puzzel en duurt lang om op te lossen. Maar gelukkig komt zo’n virus niet vaak voor. Corona! Op een gegeven oment is het zo goed gelukt om zo’n goed doolhof te bouwen dat je lekker niet bij me kan komen en dat ik een heel erg onbekend virus ben. Nou, de wereld is anders heel druk bezig om jou te killen hoor, we krijgen jou wel mannetje. Je krijgt me lekker toch niet! Hee joh! Nee, hier blijven! Staan blijven! Corona! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16013102 167.24 8258 2020-03-09T11:15:00+00:00 yes no virus immuunsysteem corona https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-biologische-bestrijding 2024-01-04T12:40:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35382.w613.r16-9.f72e7c9.webp Het Klokhuis | Biologische bestrijding In de paprikakas van Danny komt Sosha erachter dat wij niet de enige zijn die houden van een knapperige paprika. Ook plaaginsecten, zoals de spintmijt, zijn er dol op. Danny gebruikt daarom de natuurlijke vijand van de spint, de roofmijt, als bestrijdingsmiddel. In het lab ziet Sosha hoe je nieuwe biologische bestrijders vindt. Varkentje Rund bestrijdt krokodillen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301810 889.704 3789 2020-03-18T18:00:00+00:00 yes no paprika gewassen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-dna-veranderen 2024-01-04T12:40:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35383.w613.r16-9.1eb32ec.webp Het Klokhuis | DNA veranderen DNA is de code die alle informatie over jouw lichaam bevat. Er staat in welke kleur ogen je krijgt, of je krullen hebt of niet en zelfs welke ziektes je misschien zou kunnen krijgen. Er zijn nu technieken om al in je moeders buik je DNA te veranderen. Alle bekende ziektes worden dan uit je DNA geknipt. Hoe werkt dat, en is het eigenlijk wel een goed idee om te proberen een soort superkind te maken? De ober heeft geen gevoel voor horeca in zijn DNA. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301822 886.296 4950 2020-03-19T18:00:00+00:00 yes no DNA https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-bushcraften 2024-01-04T12:40:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35384.w613.r16-9.642ed8f.webp Het Klokhuis | Bushcraften Pascal gaat een weekend bushcraften. Wat is dat eigenlijk? Instructeurs Siegurd en Linda leren Pascal hoe je kunt leven in de natuur. Ard en Fjodor gaan bushcraften op hun eigen manier. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301814 908.76 4833 2020-03-20T18:00:00+00:00 yes no survival https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-174 2024-01-04T12:40:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35385.w613.r16-9.bce61f2.webp Studio Snugger | Aflevering 174 Onderwerpen: Dromen, Grottenarchitect, Kargadoor, Hondenpoeplantaarn, Zwemles in de ballenbak en Pannenkoeken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1310618 933.2 13383 2020-03-22T08:00:00+00:00 yes no dromen grot https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-wat-doet-jouw-plastic-in-de-natuur 2024-01-04T12:40:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35386.w613.r16-9.35a1221.webp De Buitendienst | Wat doet jouw plastic in de natuur? Jonata wordt betrapt als hij een plastic snoeppapiertje op straat gooit. Sosha laat hem kiezen: een boete betalen of samen zwerfafval opruimen. Tijdens het opruimen ontdekken ze hoeveel plastic afval we veroorzaken en waarom zwervend plastic zo slecht is voor de natuur. Ook spreken ze mensen die in actie komen tegen plastic. Want waarom verbruiken we eigenlijk zoveel? Kan dat niet anders? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311273 1207.944 16126 2020-03-27T17:30:00+00:00 yes no plastic zwerfvuil https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-de-titanic-er-nu-uit-nieuwe-beelden-van-gezonken-schip 2024-01-16T15:58:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35392.w613.r16-9.f01453a.webp Hoe ziet de Titanic er nu uit? | Nieuwe beelden van beroemd gezonken schip Voor het eerst in 15 jaar is er met een duikboot bij het wrak gefilmd. De Titanic ligt op de bodem van de Atlantische Oceaan op bijna 4 kilometer diepte. Het duikteam maakte in totaal 5 duiken om het schip van dichtbij te bekijken en te filmen. Eerste indruk, het is een groot wrak. Ik had me van tevoren niet bedacht dat het zo groot zou zijn. Op de beelden is te zien dat het schip snel afbrokkelt. Dat komt door het zoute zeewater en bacteriën die het schip langzaam opvreten. Dat vinden wetenschappers die de Titanic onderzoeken erg jammer, want het schip speelt de hoofdrol in een beroemd verhaal. Op 10 april 1912 vertrok het cruiseschip met ruim 2000, vooral rijke, mensen aan boord. De cruise zou van Europa naar New York varen, maar het haalde zijn eindbestemming nooit. Het grote cruiseschip botste tegen een ijsberg en zonk. 700 mensen werden gered, maar voor 1500 mensen kwam de hulp te laat. Over de ramp werd één van de duurste en succesvolste films ooit gemaakt, The Titanic. Op de nieuwe beelden van het wrak is te zien dat sommige delen al helemaal verdwenen zijn. Wetenschappers denken dat er over 20-30 jaar niet veel meer van over is. Toch waren de duikers nog steeds onder de indruk van de Titanic. Het was heel bijzonder dit allemaal te zien. De lichten van de duikboot weerkaatsten in het schip. Het leek net alsof het schip naar me knipoogde. Het was echt geweldig. De beelden worden gebruikt in een nieuwe documentaire over het schip. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16013103 129.088 20537 2020-03-09T15:25:35+00:00 yes no scheepvaart duiken https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-waar-komt-de-regenboogvlag-vandaan 2024-04-25T09:17:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35393.w613.r16-9.ffcb8d2.webp Waar komt de regenboogvlag vandaan? | Clipphanger San Francisco heeft in de jaren 70 een flinke homoseksuele gemeenschap. In die tijd worden homo’s door veel mensen gezien als ‘een beetje raar’ en zelfs gediscrimineerd. Tijd om de straat op te gaan, en te protesteren voor gelijke rechten. Maar ja, dan is het wel handig als je iets hebt om mee te wapperen! Een van de actieve mannen in de gay beweging heet Gilbert Baker. Hij krijgt in 1978 de vraag om een ontwerp te maken dat symbool kan staan voor de gay gemeenschap. Baker gaat aan de slag met een ‘baker’ verf en stof en naait met wat maten de eerste vlag in elkaar. Die bestaat uit 8 kleuren, in de volgorde zoals je die ook in de regenboog ziet. Ja, en dan heb je dus een regenboogvlag. In de loop der tijd raakt de vlag 2 kleuren kwijt, maar hij wint alleen maar aan populariteit. Inmiddels hangen ook lesbiënnes de vlag uit, biseksuelen, transgenders en ga zo maar door. De strijd voor gelijke rechten gaat ook door: homoseksualiteit is in sommige landen nog strafbaar. En soms is het zelfs verboden om de regenboogvlag te hijsen. Maar daar heeft Moeder Natuur wel een mooie oplossing voor... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16015081 79 8677 2020-03-31T22:00:00+00:00 yes no homoseksualiteit emancipatie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-tijd-zonnewijzers-zandlopers-en-atoomklokken 2024-01-16T15:42:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35394.w613.r16-9.e57e19a.webp Wat is tijd? | Zonnewijzers, zandlopers en atoomklokken O, ik ben helemaal te laat. Ha ha. Laten we het eens over tijd hebben. Het is een slecht bruggetje, maar hoe werkt tijd en hoe werkt een klok? Als je een oude Egyptenaar bent of een Babylonier, waar kijk je dan op? Die deden iets heel slims. Die stopten gewoon een stok zo de grond in. Je ziet dat de stok een schaduw maakt over de grond. Dit is eigenlijk een zonnewijzer. Omdat de aarde ronddraait... lijkt het alsof de zon zo over de horizon gaat. En elke dag maakt hij ongeveer dezelfde beweging. En dus beweegt die schaduw elke dag zo... woep... over de grond. Als je een keer bijhoudt... hoe laat het is: het is nu 13.30 uur. En dan wacht je een half uur en dan zie je dat hij doorgeschoven is. Dan is het 14.00 uur. Een half uur geleden stond hij op 13.00 uur. Hij beweegt langzaam maar zeker. Hoe wisten de Babyloniers en Egyptenaren dan wat een uur was? Zij pakten gewoon een dag en deelden dat op in twee helften van 12 uur per stuk. Dat is makkelijk, want 12 kun je delen door 6, door 2, door 4, door 3, door 1, door 12... Dus lekker veel delen. En zo bepaalden ze uiteindelijk dat een dag uit 24 uur zou bestaan. Zonnewijzers werken te gek als er zon is. Als het nacht is of bewolkt is, dan werken zonnewijzers natuurlijk niet. Dus mensen gingen nadenken over: hoe kunnen ze nou ook op dat soort momenten nog tijd bijhouden? En op een gegeven moment bedachten ze zandlopers. En waterlopers. Je kunt het zand ook vervangen door water. Wat je ziet is dat na een bepaalde tijd al het zand beneden is. Dan draai je hem weer om. Zo weet je dat er bijvoorbeeld in dit geval elke keer vijf minuten voorbij zijn. Maar dat is ook niet ideaal. Want dan moet je dat de hele tijd elke vijf minuten omdraaien. Toen dachten ze: oke. Eigenlijk moeten we iets hebben dat om de zoveel tijd tikt of klaar is. En wijzers die bijhouden hoe vaak het tikt. Toen dacht men... aan het slingeruurwerk. Om de zoveel tijd tikt die slinger heen en weer. En daarboven zitten wijzers die bijhouden... hoe vaak het ding getikt heeft. Dat is eigenlijk een klok. De slingerklok was een doorslaand succes. En een Nederlands succes. Want Christiaan Huygens had hem uitgevonden. Maar er was EEN plek waar die niet zo goed werkte waar die wel nodig was: Op zee hadden ze goede klokken nodig voor navigatie. Je kunt je voorstellen als je schip dit doet... dan doet een slinger het niet zo goed. Die raakt helemaal van slag. Dus ze dachten: weg met de slingerklok. En ze dachten op een gegeven moment: Wat nou als we met een soort veertje in een horloge... iets de hele tijd laten ronddraaien... dat tikt en dat tel ik. Maar toen mensen betere en betere klokken nodig hadden... steeds nauwkeurigere klokken, dachten ze: Wat nou als we iets vaker dan EEN keer per seconde laten tikken? Wat nou als we iets 1000 keer per seconde laten tikken. Dan kun je op een duizendste seconde nauwkeurig de tijd bijhouden. Ze gingen kijken naar bijvoorbeeld dingen die zelf trillen. Dit is een stemvork. GELUID STEMVORK. Die stemvork trilt erg snel op en neer. Afhankelijk hoe groot of klein je die stemvork maakt, des te vaker die trilt. In de jaren 20 van de vorige eeuw bedachten ze een kwartshorloge. Daar zit letterlijk een stukje kwarts in. Dit prachtige mineraal. Als je dat op een bepaalde manier slijpt en in trilling brengt... dan trilt dat meer dan 30.000 keer per seconde. Dan kun je nauwkeurig de tijd bijhouden. De meest nauwkeurige klokken die je nu hebt, zijn de atoomklokken. Ze sturen af en toe met de radio een signaaltje naar deze klok om te vertellen hoe laat het is. Dus deze loopt nooit achter. Je hebt dus nooit meer een excuus om te laat te komen. Nou ja. Hoe ingewikkeld de klok tegenwoordig ook is... hij werkt nog altijd op hetzelfde principe als de eerste klok. Er is iets wat trilt. En er is iets wat bijhoudt hoe vaak dat trillen gebeurt. En in een atoomklok zijn dat trillende cesiumatoompjes. Ik kan het ook niet helpen, maar het is een stuk nauwkeuriger. Meer dan 9 miljard tikken per seconde. Wauw! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16015082 275.52 23080 2020-03-12T23:00:00+00:00 yes no tijd https://schooltv.nl/video-item/periodiek-systeem-elementen-waaruit-alles-om-je-heen-bestaat 2024-01-04T12:40:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35395.w613.r16-9.ec32042.webp Periodiek systeem | Elementen waaruit alles om je heen bestaat Zie je deze plaat? Al die letters op die plaat die vormen samen onze totale natuur. De h is van waterstof, de au is van goud. N is stikstof, Na dat zit in zout. Maar ook gekke combinaties, stoffen met relaties, die worden dan uiteindelijk eigen creaties Die letters op die plaat, iedereen! Al die letters op die plaat, iedereen! Elementen waaruit alles om je heen bestaat Dit is het periodiek systeem! Iedereen, handen in de lucht! Sjonnie gaat er even doorheen Verbindingen van stoffen vormen zelfs je sloffen Ze vormen alle smaken Ook huizen zo groot als draken Mensen, apparaten, Speeksel als ze praten Cadeaus en geschenken, Alles wat je kan bedenken Die letters op die plaat, iedereen Al die letters op die plaat Elementen waaruit alles om je heen bestaat Dit is het periodiek systeem Ik wil je horen, iedereen! Sjonnie, ik ga er even doorheen De stoffen tezamen, vormen bijvoorbeeld Bramen, ramen, lanen, lieve Indianen, Alles wat we kanen, hanen, granen, lekkere bananen Al die letters op die plaat, iedereen Al die letters op die plaat Elementen waaruit alles om je heen bestaat Dit was het dan Periodiek systeem Ik ben Sjonnie, dit is Sos Out https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16015088 95.16 2599 2020-03-13T17:00:00+00:00 yes no stof chemie molecuul https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-schadelijke-stikstof-vandaan-koeien-autos-en-vliegtuigen 2024-01-04T12:40:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35396.w613.r16-9.8cc450e.webp Waar komt schadelijke stikstof vandaan? | Koeien, auto’s en vliegtuigen Die hele boom zit vol joh Sos. Ik zie het man. Niet normaal. Zoeken jullie iets? Ja, we zijn eigenlijk op zoek naar gevaarlijke stikstoffen. Gevaarlijke stikstof. Dan ben je wel op het goede spoor. Waar zijn ze dan? Die zitten in de lucht, dus dat zie je niet zomaar. Ze worden bijvoorbeeld daar gemaakt. Zie je daar die auto's? Ja. Nou, onder die motorkap, daar worden de stikstofoxiden gevormd. Stikstofoxide is een voorbeeld van een schadelijke stikstof. Daar komt ook een vliegtuig aan, die maakt ook stikstofoxide. Het kan niet zo zijn dat alleen maar door die auto's en vliegtuigen dat in Nederland het grootste stikstofprobleem van heel Europa is. Er is nog een grote bron van schadelijke stikstof. Die zie je daar. Koeien? Ja! Ja dag, hou op. Nee, jij zit in een complot met Sos. Echt niet! Waarom zijn koeien nou het grootste probleem? Die koeien die piesen en die poepen en er ontstaat ammoniak in dat mengsel. En daar zit stikstof in. Schadelijke stikstof. Slecht voor de wereld Sjonnie. Op plekken waar veel boerderijen zijn of veel koeien lopen. En als je een zandige ondergrond in de buurt hebt, zie je dat vooral natuurgebieden sterk verzuren. En dan ga ik jullie even laten zien. Zo ziet de bodem er hier uit. Onderin zie je zo'n zwarte laag ontstaan Dat betekent dat je bodem aan verzuren is. Dat kunnen we ook meten. Precies 100 milliliter bodem. Dat doe je in een bakje en dat doen we dan 100 milliliter water bij. Het lijkt wel of je aan het koken bent. Kun je het even klutsen? Zeker. Is het dan hoe lager hoe zuurder? Ja, hoe lager hoe zuurder. 2,9. Maar wat zegt het dan precies? Dat is echt ontzettend zuur. Zo ongeveer zo zuur als dit. Proef dat maar eens. Ieuw! Is het echt zo erg? Dit is gewoon azijn! Ja, het is hier net zo zuur als azijn. Dus daar moeten al die bomen van leven. Maar hoe kan het nou dat sommige planten, zoals die korstmos aan die boom, dat die zo goed gaat op die schadelijke stoffen? Er zijn maar weinig soorten die die echt heel goed doen, maar die zijn er wel. Die vinden dat chill? Die vinden de hartstikke chill. En dat zijn die korstmossen. Dat zijn bepaalde grassen. Dat zijn bijvoorbeeld de bosbes, die heeft er ook helemaal geen last van. Die groeien ineens ook hartstikke veel, die boom zit helemaal onder. En uiteindelijk groeien die eigenlijk over alle andere planten heen, zodat daar veel minder ruimte voor is. Het is dus goed voor sommige soorten, maar voor andere soorten helemaal niet goed wan die verdwijnen. Ja en voor de meeste soorten is het slecht. Vroeger bijvoorbeeld, toen ik hier net kwam, toen had je de wielewaal en stonden hier nog orchideeën. Maar als die er niet meer zijn is dat zo erg? Als je geen bloemen meer hebt, dan kun je ook geen insecten meer die daarvan leven. En als je insecten niet meer hebt, krijg je minder rupsjes waar de vogels van kunnen leven. Alles hangt met elkaar samen. En als er dingen veranderen, dan raakt de hele natuur uit balans. De natuur is eigenlijk heel erg sterk uit balans. Dat komt dus allemaal door die auto van jou. Nee, door jouw koe. Ja, maar ook door jouw auto. Ja maar vooral door jouw koe. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16015089 219.32 3841 2020-03-13T17:00:00+00:00 yes no veeteelt stikstof https://schooltv.nl/video-item/hoe-dragen-koeien-bij-aan-het-stikstofprobleem-mest-urine-en-ammoniak 2024-01-04T12:40:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35397.w613.r16-9.25c933b.webp Hoe dragen koeien bij aan het stikstofprobleem? | Mest, urine en ammoniak Dus jij gaat Nederland van het stikstofprobleem af helpen? We gaan zeker een poging doen. Maar hoe gaan jullie dat dan doen Henk? Dat laat ik jullie zien. Dit is poep. De koe eet natuurlijk lekker gras en mais, dus dit ruikt gewoon naar compost. Ruik maar eens. Oh nee, nee, dat is prima. Dus dit is echt een waardevolle grondstof. Maar wat gebeurt er als er urine bij komt? Dan ontstaat het probleem. Wanneer we hier de urine bij de poep doen. Moet je eens ruiken. Oh ja, dat is een stuk sterker. Dit is niet goed. Dit is absoluut niet goed. Dit is een chemisch proces waardoor die ammoniak, stikstof, ontstaat en dus wegwaait. En die komt in onze mooie natuur neer en dat willen we niet. En dat gebeurt dus alleen zodra die poep en plas bij elkaar komt. Exact. En daar hebben wij een oplossing voor bedacht en dat wil ik jullie even laten zien. Wat is dit nou? Dit is de uitvinding, het nieuwe koeientoilet. Dit is een koeienpotje! Hier laten we de koeien plassen zodat die urine niet in contact komt met de mest. Dan hebben we in de bron het probleem opgelost. Hoe laat je een koe daarop plassen? Dat is interessant. Boven het uier, bij de koe zit een soort zenuwreflex zijn we achter gekomen. En als we die aanraken, dan gaat de koe spontaan plassen. En als wij zorgen dat dan het toiletje achter de koe zit dan plast ie in het toilet. Dit is dus gewoon de oplossing. Poepen en plassen apart. Komt er ook geen ammoniak vrij, geen stikstof in de lucht. Geen crisis! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16015090 101.08 3883 2020-03-13T17:00:00+00:00 yes no stikstof veeteelt koeienmest https://schooltv.nl/video-item/dropje-schoon 2024-02-08T13:16:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35398.w613.r16-9.0463eb5.webp Dropje | Schoon Dropje laat Pablo zien dat je niet bang hoeft te zijn voor water omdat het heerlijk is om er in te spelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313169 438.552 22467 2020-02-14T08:07:11+00:00 yes no water spelen schoon https://schooltv.nl/video-item/dropje-stuk 2024-02-08T13:15:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35399.w613.r16-9.5d16d78.webp Dropje | Stuk Dropje laat de tweeling zien dat een kapotte vlieger nog heel goed dienst kan doen als zeilboot. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313170 419.304 12472 2020-02-14T09:34:57+00:00 yes no kapot maken https://schooltv.nl/video-item/dropje-logeren 2024-02-08T13:15:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35400.w613.r16-9.5cb0ea9.webp Dropje | Logeren Dropje heeft een meisje te logeren, eerst vindt ze het eng, maar met al haar eigen spulletjes om zich heen is het eigenlijk best leuk. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313171 421.752 15829 2020-02-14T10:27:10+00:00 yes no slaap https://schooltv.nl/video-item/dropje-wachten 2024-02-01T12:48:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35401.w613.r16-9.7178189.webp Dropje | Wachten Dropje en Kiki hebben zoveel plezier in de regen tijdens het wachten op oma, dat Kiki wel altijd zou willen 'wachten'. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313172 408.408 14985 2020-02-14T11:52:18+00:00 yes no spelen https://schooltv.nl/video-item/dropje-trommel 2024-02-08T13:14:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35402.w613.r16-9.aa041dd.webp Dropje | Trommel Dropje helpt een jonge trommelaar, die denkt dat hij niet kan trommelen, maar uiteindelijk bepaalt hij het ritme voor de hele fanfare. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313173 395.592 15238 2020-02-14T12:12:17+00:00 yes no trommel https://schooltv.nl/video-item/dropje-donker 2024-01-29T13:57:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35403.w613.r16-9.f117c17.webp Dropje | Donker Dropje maakt mooie schaduwen in het donker en dan is 'donker' toch wel leuk. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313174 397.896 14589 2020-02-21T15:02:09+00:00 yes no donker schaduw https://schooltv.nl/video-item/dropje-worm 2024-01-29T13:57:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35404.w613.r16-9.f7adb52.webp Dropje | Worm Dropje ontmoet een meisje, dat een worm heeft gevonden. Ze ontdekken dat de worm een heel zacht velletje heeft en grappig beweegt. Samen brengen ze hem veilig naar huis. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313175 403.512 19933 2020-01-30T14:27:17+00:00 yes no worm https://schooltv.nl/video-item/dropje-klein 2024-01-04T12:40:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35405.w613.r16-9.b117a41.webp Dropje | Klein Dropje helpt Matis om groot te zijn, maar de grote broer van Matis is juist blij met zijn 'kleine' broertje. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313176 417.816 16654 2020-03-18T06:30:00+00:00 yes no klein broertje https://schooltv.nl/video-item/dropje-vakantie 2024-02-08T13:14:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35406.w613.r16-9.1c59fb4.webp Dropje | Vakantie Dropje ontmoet de dochter van de glazenwasser, die heel graag op vakantie wil. Samen maken ze een tent en echte regendruppels op het tentdoek. En dan is het net een 'echte' vakantie. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313177 446.28 25583 2020-01-30T14:33:30+00:00 yes no vakantie https://schooltv.nl/video-item/dropje-los 2024-01-30T13:49:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35407.w613.r16-9.76fd54a.webp Dropje | Los Dropje ontmoet een jongetje die zijn konijn los heeft gelaten, omdat hij dat fijn vindt. Maar als er een grote hond langs komt is het ook wel fijn om in een hok te zitten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313178 398.664 19048 2020-01-30T14:34:44+00:00 yes no konijn https://schooltv.nl/video-item/piraten-handelden-vroeger-in-gif-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:40:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35408.w613.r16-9.e2784b1.webp Piraten handelden vroeger in gif | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger of is het kletspraat? We zullen het zien. Piraten handelden vroeger in gif. Het kopen en verkopen van gif was natuurlijk strikt verboden. Daarom gebeurde het stiekem. Op zee werd het gif in het geheim verkocht. Wanneer een piratenschip gif aan boord had, werd de vlag uitgehangen. Zo konden andere schippers zien dat er gif te koop was. Piraten werden stinkend rijk van dit handeltje. Het gif dat de piraten maakten werd bewaard in houten tonnen, maar die tonnen werden ook gebruikt om eten en drinken in te bewaren. Om ervoor te zorgen dat niemand zich vergiste, werd op de tonnen met gif de piratenvlag gestempeld. Nog steeds zie je wel eens een flesje met een piratenvlag. Dan weet je nu waar dit middeltje vandaan komt. Dat symbooltje, dat ken ik inderdaad als een doodshoofdje. Dat staat op van die flesjes. Dan denk je dat dat giftig is, dat je dat niet mag drinken, maar waar het natuurlijk over gaat: is dat wel afkomstig van piraten? Kletspraat! Maar hoe zit het dan wel? Het doodshoofd staat op producten die giftig zijn. Maar dat heeft helemaal niets met piraten te maken. Piraten wilden met zo min mogelijk moeite hun buit veroveren. Daarom probeerden ze met een vlag de bemanning van andere schepen al bang te maken. De vlaggen waren zwart of rood en er stonden schedels, zwaarden of zandloper op. Met een zandloper lieten de piraten weten dat het laatste uur van hun slachtoffers geslagen had als ze zich niet snel zouden overgeven. Piraten hadden niet altijd een piratenvlag. Soms gebruikten ze een valse vlag om hun tegenstander voor de gek te houden, bijvoorbeeld met de vlag van een land. Ook al waren piraten gevreesd. Ze waren er niet op uit om mensen te doden. Ze aast vooral op geld en dure spullen. Als ze hun vijanden beroofd hadden, lieten ze hen vaak daarna weer vrij. De beroemde piraat Zwartbaard probeerde mensen bang te maken met zijn uiterlijk. Hij wilde geen geweld gebruiken. Door lonten onder de rand van zijn hoed te stoppen leek het op een bom. Doordat die er angstaanjagend uitzag, kreeg hij zijn zin, ook al gebruikte hij geen geweld. Piraten waren dus toch wat minder hard dan ze zichzelf voordeden. Zo zit dat dus! Tot de volgende keer bij Studio Snugger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16020073 147.76 9113 2020-03-17T23:00:00+00:00 yes no piraat gif vlaggen https://schooltv.nl/video-item/hoe-gaat-een-dopingcontrole-moleculen-in-plas-kapotschieten 2024-01-04T12:40:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35409.w613.r16-9.7f6d63c.webp Hoe gaat een dopingcontrole? | Moleculen in plas kapotschieten Silke. Dopingcontrole. Jij bent een dopingcontroleur. Hoe gaat het in zijn werk? Nou, we zijn hier nu bij Madelein. En die is aangewezen voor een dopingcontrole. -Ja. Zij gaat direct zelf plassen. Ik denk dat ik eerst ga drinken, want ik heb net geplast. Je hebt al geplast? -Ja. GELACH Dan heb je een probleem, of niet? -Ja. Dan moet je net zolang wachten... totdat de sporter wel kan plassen. En je moet die sporter steeds blijven zien. Dus als een sporter zegt: ik ga even naar mijn slaapkamer, dan ga je mee. Oh. Madelein Meppelink is een topvolleybalster. Daarom krijgt ze een aantal keer per jaar een dopingcontrole. Dan kijken ze of ze verboden medicijnen heeft gebruikt waardoor ze beter zou kunnen presteren. En daar is de Europese titel voor Marleen van Iersel en Madelein Meppelink. Wat doe je dan? -Ik geef het meestal niet op als ik naar de bioscoop ga. EEN uur per dag moet ik opgeven waar ik ben. Dan kunnen ze tussen die tijden controleren. Ze kunnen ook daarbuiten komen. Maar ze staan soms voor de deur en dan ben ik niet thuis. Dan mis ik in ieder geval geen test. -Nee. Als ik dat uur er niet ben, mis ik een test. Je mag maar drie testen missen. Als je drie testen mist, ben je positief getest. Meestal geef ik heel vroeg op, dus dan lig je meestal in bed. Dan word je wakker gebeld. Ik hoop altijd maar dat ik wakker word. Dan kun je meestal meteen plassen zodat ze snel weg zijn. Vervelender is het als ze 's avonds komen. -Ja. Dan heb je soms geplast of je zit 's avonds te eten. Dan zit er iemand bij je aan tafel te eten. Haha. -O. Dat lijkt mij niet zo'n lekker gevoel hoor. Nee, ik hoop ook altijd dat ze zo snel mogelijk weg zijn. Maar dan moet ik wel kunnen plassen. -Ja. Gaan we de deur nog een beetje dicht doen? -Nee, de deur blijft open. De sporter moet ik blijven zien. -Wat??? Is dit een grap of niet? -Nee. Niet? -Geen grap. Je moet de sporter blijven zien. Silke, zou jij kunnen plassen als er iemand zou staan? -Nee. PROEST Nee toch? -Nee. Net zolang totdat je wel kunt plassen. Wat? Heb je dan elke keer dezelfde controleur of staat er steeds een vreemde? Er staat elke keer een vreemde. Nou, dat meen je toch niet? Is dat echt hoe het gaat? Zo gaat het echt. Madelein heeft geplast en doet haar urine in een speciaal potje. Elke handeling wordt goed in de gaten gehouden. De doos waar de plas ingaat, krijgt een unieke code... wordt verzegeld en gaat naar een speciaal laboratorium. Wat gebeurt er nu mee? -We kijken of er doping in zit. Maar ik leg eerst iets uit over doping. -Ja. Wat het precies is. -We horen vaak over doping, maar wat is het precies? -Ja. Het is valsspelen. -Ja. Valsspelen met medicijnen. -Ja. Van sommige medicijnen die je neemt als gezond persoon ga je beter presteren in de sport. Ik heb de drie belangrijkste groepen neergelegd. De bloedverbeteraars. De anabole steroiden of de spierverbeteraars en dit zijn de stimulantia. Daardoor gaan je hersenen beter werken. Hier hangt een kaart van de spieren in je lichaam. -Jemig. Dat zijn er heel veel. Voor de sporters zijn de beenspieren belangrijk en de armspieren. -Ja. Die kun je sterker maken met die middelen. Hier is de urine van Madelein. Hoe weten we dan dat hier doping in zit? -Precies. Die gaan we in het laboratorium onderzoeken. Bij een normale dopingtest gebeurt dat in een officieel laboratorium. Die zijn afgescheiden, daar mogen geen camera's bij en jullie ook niet. Maar ik kan wel uitleggen hoe het gebeurt. We gaan kijken naar de moleculen van die dopingmiddelen die we net gezien hebben. Dit is een soort model van een molecuul. Alles om ons heen... de tafel, maar ook jij... -Ja. In je huid, maar ook in je urine zitten allemaal moleculen. Hoeveel moleculen? -Echt miljarden, miljarden, miljarden. Ik weet niet eens hoe veel. Het zijn er enorm veel. Ze zijn zo klein dat je ze ook niet kunt bekijken onder een microscoop. We moeten dus via een omweg kijken of daar moleculen van die doping inzitten. In het laboratorium nemen we een beetje van die urine van Madelein. -Ja. Die stoppen we in een machine. Wat er dan gebeurt is dat we al die moleculen kapot schieten. Met een laserstraal. -Wow. Echt een lasergun? -Precies. Niet echt met een lasergun, maar een machine... -Eigenlijk wel. -Echt? Maar die lasergun zie je niet, want die zit in de machine. Anders wordt het ook gevaarlijk. -Cool. Er zijn andere manieren, maar laseren wordt veel gebruikt om moleculen kapot te schieten. GERINKEL EN GEGIL Oehoe! Eigenlijk is dit precies wat in de machine is gebeurd. We schieten die moleculen compleet kapot. In die machine zijn het de scherven van de moleculen. -Ja. Er wordt vastgesteld hoeveel dat er zijn en welke scherven dat zijn. Zo kijken we wat voor stof het was en of het doping was. Maar dat glas valt altijd anders stuk. Dus hoe meet je dat dan? Of het doping is. Ja. -Dat is nou bijzonder he? Die hele kleine moleculen... als je die kapot schiet met een laserstraal, vallen die altijd op dezelfde manier stuk. Als hij elke keer zo omvalt bij wijze van spreken en opeens valt hij zo om... weet je: he he, doping. Dan... Ja, dan is het een andere stof. Dan weten we precies aan de hand van de scherven of het doping is of niet. Ik hoorde dat je doping heel bewust kunt nemen, dus met een pilletje. Maar het kan ook ergens anders in zitten. Ja, als je kijkt naar China... Wij eten daar geen vlees. Daar is clenbuterol gevonden in het vlees. Die stof staat op de dopinglijst. Wij durven dat risico niet te nemen. Ik neem meestal tonijn mee naar China. Dan heb ik toch eiwitten. Wat staat hierop? Noscapine. Ofwel hoestdrank. Ja. -Hoe zit het daarmee? Voel je je wel eens beperkt? -Het wordt onderdeel van je leven. Maar in het begin moet je erg nadenken bij alles. Gelukkig worden we goed gecoacht door de dokter en dietiste en onze coaches. Ze helpen ons wel, maar het is niet altijd fijn. -Waarom doe je dit dan? Om medailles te winnen, het beste gevoel dat er is. -Haha. Als je op het podium staat met een gouden medaille, denk je hier niet meer aan. -Nee. Waarschijnlijk staat wel de dopingcontroleur te wachten. -Niet! Meteen achter...? Ja? -Ja, meestal trekken ze je meteen. Maar als je een medaille wint, ben je alleen maar superblij met de overwinning. Ja. En vijf minuten later staat die mevrouw weer bij het toilet. GELACH https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16020074 483.05 2020 2020-03-15T23:00:00+00:00 yes no controle https://schooltv.nl/video-item/hoe-word-je-matroos-op-een-onderzeeer-roan-doet-de-flippertest 2024-01-04T12:40:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35410.w613.r16-9.96215ba.webp Hoe word je matroos op een onderzeeër? | Roan doet de flippertest Volle kracht vooruit! 15 achterover! 15 achterover. Trek maar. Dan moeten we zorgen dat daar zo 15 komt. Initiele handelingen zijn uitgevoerd. Hee, Roan, wat is jouw vraag? Hoe word je matroos op een onderzeeër? Waarom wil je dat weten dan? Ik wil later misschien zelf ook marinier worden op een onderzeeër. Oke, duidelijk. Jaimie, deze stoere man wil matroos worden. Wat kunnen wij daaraan doen? -Hartstikke mooi. Belangrijk voor een onderzeebootman is dat je een flipper haalt. Dat is dit speldje. Wij zijn met 'n beperkt aantal mensen aan boord, 60-70 man. Daarom is 't belangrijk dat iedereen bij calamiteiten bepaalde handelingen kunnen doen. Die leren ze in 't traject naar hun flipper toe. Ben jij klaar voor de flippertest? -Tuurlijk. -Ga je hem halen? Ik ga hem zeker halen. -Oke, goed opletten dan. -Ja. -Tik 'm aan. De eerste opdracht voor je flipper heb je gehaald: Het boven brengen van de onderzeeboot. Nu ga ik je leren, voor de tweede opdracht voor je flipper, hoe we een onderzeeboot naar binnen gaan. Je plaatst beide handen op het stutje... dan ga je op de ladder staan... en als je naar beneden afdaalt, hou je je handen altijd aan de zijkant van de ladder vast. Anders gaat degene na jou op jouw vingers staan. En dan ben je iets sneller beneden dan je voor ogen had. En aan een matroos met een gebroken been hebben we niks. Als je naar beneden gaat, roep je heel hard: onderuit! Dat moet niet zo moeilijk zijn, denk ik. -Nou... Onderuit! Oke, dan kom ik er nu ook aan. -Ja, is goed. -Yo. Onderuit! Hee. Vertel. Ik ga jullie uitleggen hoe een onderzeeboot onder water gaat. Belangrijk is om te weten dat als wij gewoon op de zee varen... dan hebben wij een positief drijfvermogen. Dus we varen niet altijd onder water. Als we onder water willen, hebben we om onze onderzeeboot grote tanken gebouwd. De onderkant van die tanken zijn geopend. Wat je ook ziet bij mijn kleine mini-onderzeeboot. Gewoon een fles. Als we zo boven water varen, dan zullen wij niet zinken. Maar als we de hoofdvensters openzetten... dus als we de bovenkant van de tanken openzetten... dan kan het water er in stromen en de lucht eruit. En dan zinkt de fles. In deze fles heb ik weer drie gaten. Maar ik heb ook drie gaten aan de bovenkant gemaakt. Als ik deze in het water leg dan zul je zien... dat deze wel zinkt. Eigenlijk werkt het bij ons precies hetzelfde. SPANNENDE MUZIEK Je snapt natuurlijk wel dat wij maar een beperkte ruimte hebben om te leven hier. Wij moeten heel veel dingen doen op een beperkte ruimte. En je bed opmaken hoort daarbij. Dus jullie krijgen vanaf nu drie minuten om jullie bed op te maken. Go, go, go, go! Go, go, go, go! Kun jij een bed opmaken, Roan? -Ja, hoor. Waar moeten we heen? O, hier. Kom op, jongens, tempo, tempo! Ik wil naar bed, ik ben moe! Ik heb de hele dag gewerkt! Ik wil naar bed! Aaaaah! Kom op, jongens, opschieten. Je leidt af! Dat telt niet! Het begint al ergens op te lijken, jongens. Alleen nog de deken. 3, 2, 1... Oke. Effe inspecteren, jongens. Nou, oke. Het verdient niet de schoonheidsprijs. Maar ik zal met mijn hand over mijn hart strijken. En ik vind het voldoende. Yes! High five! Alsjeblieft, Roan. -Dank je wel. Hou jij van tomatensoep, Roan? -Ja, hoor. Ik heb eigenlijk wel een vraagje. Wat is je functie hier eigenlijk? Ik ben commandant van de Zeeleeuw, de baas van de bemanning. En met die bemanning voer ik de missie van de onderzeeboot uit. Wat vind je ervan dat jij die eer mag dragen? Het is heel bijzonder om met die 62 man op pad te gaan, om onder water te varen. En met elkaar zo'n missie te klaren. Dat vind ik heel bijzonder en een hele eer. Deze onderzeeer kan maximaal zes weken onder water blijven. En weet je waarom? Na zes weken is het eten op en moeten ze weer naar boven. Roan, jij zit nou op een heel belangrijke plek. Want als we wapens willen gaan afvuren... kunnen we dat van boven uit de centrale doen, maar ook vanaf hier. Dus je zit op een heel gevaarlijke stoel. Dus pas op met wat je aanraakt. -Op welke knop zou ik moeten drukken als ik een torpedo wil afvuren? Het zou een beetje gek zijn als het EEN bepaalde knop was... die je mogelijk zou kunnen bedienen, dat er dan een schot afgaat. Dus ik moet van alles indrukken en dan: boem! -Ja, precies. Zo kun je het inderdaad zien. TELEFOON Geruisloos vooruit. Jongens, geruisloos vooruit. Jongens, er is zojuist geruisloze vaart bepaald. Geruisloze vaart wordt bepaald als we in vijandelijk gebied zijn of in de buurt van vijandelijke schepen. Iedereen voorzichtig, niks omstoten, iedereen stil en blijven zitten waar je zit. Waarom moeten we nu stil zijn? We zijn toch onder water? Daar hoort toch niemand ons? Juist onder water draagt het geluid veel verder naar buiten dan boven water. Daarom is het belangrijk dat we extra stil zijn. STILTE Jesse! SPANNENDE MUZIEK. SIRENE. Waterdicht sluiten! Torpedo, torpedo, torpedo! Op volle kracht vooruit! Volle kracht vooruit! Deur sluiten! SIRENE Snel, deuren dicht! 15 achterover! -15 achterover! Volle kracht vooruit! -Volle kracht vooruit! Deur is gesloten! Is er brand? -Brand. We zijn aan de oppervlakte. Begrepen. Roan. -Ja? Was jij bang? -Tuurlijk niet. -O. Jij? -Nee. Ook niet. Volgens mij was hij doodsbang. Ik zag hem onder tafel liggen net. Ja, dus? Het geheel: Geeft acht! Breng groet! Matroos roan meldt zich af. Oke, Roan. Ik heb gehoord dat je het goed gedaan hebt vandaag. Supergoed. Daarom krijg je van mij vandaag je flipper. Ik ga hem bij je opspelden. Van harte gefeliciteerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16020075 537.962 3346 2020-03-16T23:00:00+00:00 yes no beroep boot https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-het-spreekwoord-boontje-komt-om-zijn-loontje-vandaan-een-boontje-dat-een-kooltje-uitl 2024-01-04T12:40:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35411.w613.r16-9.2d5482f.webp Waar komt het spreekwoord 'boontje komt om zijn loontje' vandaan? | Een boontje dat een kooltje uitlacht Iris vraagt zich af: Waar komt het spreekwoord 'boontje komt om zijn loontje' vandaan? Boontje komt om zijn loontje betekent dat iemand zijn verdiende straf krijgt. Het spreekwoord komt eigenlijk alleen maar in Nederland en in België voor. Maar de Belgen zeggen het andersom: Loontje komt om zijn boontje! het gaat waarschijnlijk over een sprookje. In het sprookje Klucht van oene zijn een erwtje, een strootje... een boontje en een kooltje vuur gezellig samen op pad. Ze lopen, lopen en lopen... en komen uiteindelijk uit bij een rivier. Het strootje is behulpzaam en biedt aan om een brug van zichzelf te maken... zodat de andere over hem heen naar de overkant kunnen. Eerst loopt het erwtje veilig naar de overkant. Het kooltje probeert dan ook over het strootje te lopen... maar hij zet het strootje per ongeluk in de fik! Het kooltje valt daardoor in het water. Het boontje vindt dat zo grappig dat hij niet meer bijkomt van het lachen. Hij lacht zo hard dat zijn hele buik openscheurt. Dat is zijn 'loon' voor het uitlachen van het kooltje: Boontje komt om zijn loontje dus! Het sprookje loopt trouwens goed af. Er is een kleermaker in de buurt die het boontje weer keurig netjes dichtnaait met mooi zwartgaren! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16020076 81.813 6195 2020-03-17T23:00:00+00:00 yes no sprookje boon uitdrukking https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-rookmelder-reflecterende-rookdeeltjes-laten-een-rookmelder-afgaan 2024-01-04T12:40:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35412.w613.r16-9.7fc93b9.webp Hoe werkt een rookmelder? | Reflecterende rookdeeltjes laten een rookmelder afgaan GEHOEST Oke, dat was niet zo goed. Normaal gaat dit... au, au, au! Normaal gaat dit altijd goed. Maar ik heb... HIJ HOEST Niet zo goed zitten opletten. Gelukkig heeft een rookmelder gewaarschuwd dat er rook was. Maar ja, hoe werkt... zo'n rookmelder eigenlijk? Whoo! HIJ HOEST Om te weten hoe een rookmelder werkt moet je eerst iets weten van licht. Kijk, voorwerpen, of stoffen of kleuren of wat dan ook... die reflecteren licht. Zelfs dit zwarte papiertje, daar komt licht van terug. Een stuk minder dan de witte muur... maar je ziet dat het allebei licht reflecteert. En ook mijn hoofd reflecteert licht. En lichtreflectie is precies waar een rookmelder gebruik van maakt. En dit is een rookmelder die we open hebben gemaakt. Dat moet je thuis natuurlijk niet doen... want dan doet hij het niet meer! Maar als je erin kijkt zie je wat lijkt op twee lampjes. Maar het zijn niet twee lampjes. Een ervan is een lampje, en de andere is een sensor. Die kijkt eigenlijk of er licht op hem valt. Dat doet hij de hele tijd door. Valt er licht, valt er licht? Dat bekijkt hij. En zodra er licht op zijn hoofd valt gaat het alarm af. PIEPJES Ja, als je goed kijkt, die sensor... staat eigenlijk heel gek ten opzichte van het lampje. Dat licht kan nooit op zijn hoofd vallen. Want er zit een schotje tussen en hij wijst de verkeerde kant op. Dus hoe zit dat? In principe schijnt dat lampje nooit op die sensor. Want als-ie dat doet, dan gaat-ie af. Hij schijnt er altijd langs... en op het moment dat er reflecterende rook tussen gaat... dan pas kan er licht op de sensor vallen. Want kijk, stel je voor dat dit de lamp is... en deze grote doos hier de sensor. Die kijkt dus, valt er licht op hem? Nee, natuurlijk valt er geen licht op hem... want hij schijnt helemaal de verkeerde kant op. Maar wat als er op een gegeven moment reflecterende... microrookdeeltjes voorbijkomen? Microscopisch kleine spiegelballetjes... die licht reflecteren... die komen langs, en vliegen door het pad van de rook heen... en dan valt er dus op een gegeven moment... wel ineens licht op de sensor, en gaat het alarm af. Rookmelders gaan dus af zodra er rook licht ombuigt in een sensor. En waar rook is, is vuur. En zowel vuur als rook is levensgevaarlijk... dus controleer met je ouders of je rookmelders in huis hebt... of er batterijtjes in zitten... en test ze af en toe. HARDE PIEPJES Lekker testen samen met je ouders, leuk(!) Pokkeherrie. Oke, hij doet 't. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16020078 184.17 9382 2020-03-18T23:00:00+00:00 yes no rook brand techniek https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-de-dag-van-een-kippenboer-eruit-kippen-kuikens-en-eieren 2025-08-22T09:51:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35413.w613.r16-9.d8b6e8f.webp Hoe ziet de dag van een kippenboer eruit? | Kippen, kuikens en eieren Hallo. Welkom bij de nationale... kippenquiz! Ben je er klaar voor? -Ja. Weet je het zeker? -Ja. -Dan gaan we nu beginnen. Waar komt de kip oorspronkelijk vandaan? Zuidoost-Azie. -Dat is correct. Van welk uitgestorven dier is de kip een afstammeling? Dido. -Weer goed. Gaan we door naar de derde vraag. Welke kip is groter, de Barnevelder of de krielkip? Barnevelder. -Dat is weer goed! Oke. Nog EEN. Hoe ziet de dag van een kippenboer eruit? Dat weet ik niet. -En zou je dat willen weten? Ja, heel graag. -Ja? -Omdat ik heel erg van kippen houd. Heb je ook kippen zelf? -Ja, twee kippen. Nikki en Lotte. -Oke, wat leuk. We zijn hier vandaag op een biologische legboerderij. Daar heb ik afgesproken met Chris en Marianne. Heb jij zin om een dagje mee te lopen? -Ja. Zullen we dat dan doen? -Ja. Je bent geslaagd voor de test, trouwens. Zullen we maar gaan opzoeken? -Ja. -Oke. Aha. Kijk nou, joh! Wat schattig. Wil je meehelpen met voeren van de kuikens? -Ja. Mag je op elke plaat een half schepje doen. Ja, goed zo. Ja, en die achter mag ook. Hoeveel kuikens zijn hier wel niet? -6000 kuikens. -6000? Ja, echt 6000. -Zoveel? Je kunt 't niet allemaal tellen, he. En waarvoor zijn bijvoorbeeld deze bakjes? Die rooie dingen, deze. -Ja? Dat is voor het water. -Voor het water. Daar zit een nippeltje aan, met een druppel water. En dat zien de kuikens, daar pikken ze tegenaan. Zo leren ze water vinden. -Echt? Als twee dat weten, dan leert de hele stal het. Ahh, kijk nou! Die had het helemaal niet door, alle spanning. Hij houdt z'n ogen gewoon dicht! Waarom wordt-ie niet wakker eigenlijk? Of hij is heel moe. Of hij vindt het misschien heel spannend. En denkt: ik hou me stil. Dan gebeurt er niks. Ja, helemaal dichtklapt! -Ja. het allemaal mannetjes of vrouwtjes? Dit zijn allemaal vrouwtjes. -Hoe kan je dat zien? Aan de kleur. Mannetjes zijn wit. -Helemaal wit? -Ja. Of in ieder geval, daar zit geen bruin op. Kom maar. -Dit is echt... zo lief. Whoo. Jeetje. -Nu zijn we bij de kippen. -Hallo, hee. Wil je erin? -Ja! -Doen we de deur open. -Ik ook wel. Zo, dat zijn er veel. O, daar allemaal eieren. -Ja. Pak ze maar. Mogen allemaal in de emmer. -Deze is nog warm! Net gelegd dus. -Gatver! Maar dit moet je dus elke dag doen? Ja, nu in het begin, nu ze heel jong zijn... doen we het wel vijf keer daags of zo. -Zo. Ligt er nog wat? -Ja, heel veel nog. Oke. -Moet je de emmer hebben? -Ja. Moet je nog even kruipen. -Zo. Hier, heb je de emmer. -Ja. Zo. Hoeveel kippen zijn hier? Deze groep zijn 3000 kippen. -3000? -Ja. En die leggen allemaal eieren? -Dat is wel de bedoeling. Maar niet elke dag, hoor. -Oke. Wanneer gaan ze verplaatsen van kuiken naar hier? Als ongeveer vier maanden oud te zijn. Ja, precies. -Net voor ze gaan leggen. En is het hier de bedoeling dat ze op de grond leggen... of moeten ze boven leggen? Ja, ze moeten in legnesten eieren leggen. En waar zijn die? -Bij ons helemaal boven in. Achter die rooie flapjes. Dat zijn legnesten. En waarom is dit rood? Dat is een kleur die kippen leuk vinden... daar gaan ze heel snel naartoe. Rood is een opvallende kleur. Ja, want ik wilde zeggen: Hoe leer je een kip dat hij niet daar zijn eieren legt? Het is de kunst een legnest op een plek te zetten... waar de kip graag een ei wil leggen. Op een rustige donkere plek in de stal. Sommige kippen zijn hardleers en leggen de eieren nog ergens anders. Werk aan de winkel dus. Hee, en Anna. Zie jij het een beetje zitten om kippenboer te worden? Ja, ik vind het wel leuk zo. -Ja? -Ja. Ik vind 't ook wel leuk. Het is heel gezellig tussen al die kippen! Als alle eieren geraapt zijn... dan mogen de kippen op vaste tijden naar buiten. Dat vinden ze fijn, want kippen zijn gewoontedieren. Marjanne. Hoeveel eieren komen hier per dag? Nu beginnen ze net met leggen, dus zijn het er ongeveer 3000. Straks als ze allemaal leggen zijn het er bijna 6000. Zoveel? -Ja. Ik zet hem heel even uit. Waar let je eigenlijk op als de lopende band aan staat... om eieren te rapen? Ik let op dat er geen veertjes aan zitten. Want die kunnen voor de print komen. Er moet een print op het ei komen. Kijk, op ieder ei staat een nummer. Dat heb je ook altijd in de supermarkt, zo'n code erop. Ja, de code, de 0 is dan van biologisch. En als uit Nederland komen NL. En het andere is het bedrijfsnummer. Anna twee? Ja. Dit zijn er zes. -Zes. Zeven. -O, ja. Zo. -Acht. En nog EEN erbij. Negen. Negen. -En wat zien we hier? Dit is een hokje van EEN vierkante meter. Daar zitten negen kippen in. Dat is normaal de ruimte die kippen hebben... als je op 't ei een stempeltje met 1 of 2 hebt. Ik vind dat vol, ja. -Ja. Vooral als ze ook allemaal actief voer willen zoeken... dan komen ze mekaar veel te vaak tegen. Voor nummer 3. Hier eens een kip in zetten. Dus dit is dan een legbatterijkip? Ja. Dat is de ruimte van een legbatterijkip. En om te laten zien hoeveel ruimte een biologische kip heeft... moeten er nog drie uit. En jij mag eruit. You're free to go! Hier zitten zes kippen op een vierkante meter. Zoals bij ons. En ze mogen naar buiten toe. Dus dit zijn eigenlijk de meest riante omstandigheden? -Ja. Kijk eens. Zo. En daar nog meer. Je was al een behoorlijke kippenexpert. -Ja. Je wist het antwoord op die laatste quizvraag helaas niet... maar heb je het idee dat je daar nu wel antwoord op hebt? Ja. Je moet bij je kuikens kijken... bij je kippen die eieren moeten leggen. En als je dan bij de machine bent... dan moet je ze ook nog schoonmaken, veertjes eruit. Ja, best wel veel werk al. -Heel veel werk. Klinkt niet als een eitje(!) -Nee! Maar wel heel leuk. -Ja, heel leuk. Toch? Ik heb een te gekke dag gehad. Zullen we nog een beetje voer geven? -Ja. -Voor jullie! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16020079 473.194 7612 2020-03-19T23:00:00+00:00 yes no kip boer https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-167 2024-01-04T12:40:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35414.w613.r16-9.142d52c.webp Studio Snugger | Aflevering 167 Showprogramma waarin vliegensvlug onderwerpen uit de wereldoriëntatie voorbij komen. In de studio staat de vraag centraal of het waar is of niet. Is het 'kletspraat'? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1310611 965.88 9761 2020-03-29T07:00:00+00:00 yes no astronaut dinosaurus varken https://schooltv.nl/video-item/dropje-plas 2024-01-04T12:40:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35415.w613.r16-9.e6b022c.webp Dropje | Plas Dropje ziet dat Fieke in haar broek heeft geplast omdat ze het te druk heeft met 'verstoppertje'. Samen vinden ze een paar dozen waar Fieke niet alleen haar natgeplaste maillot in kan verstoppen maar ook zichzelf. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313180 383.016 25281 2020-03-24T06:30:00+00:00 yes no plassen plas https://schooltv.nl/video-item/dropje-piano 2024-02-08T13:14:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35416.w613.r16-9.75be811.webp Dropje | Piano Dropje ontmoet een jongetje die veel liever piano speelt dan voetbalt met zijn vader, maar als de vader zijn zoon buiten op een echte vleugel hoort spelen, wil hij niets liever dan samen met hem piano spelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313179 439.704 21611 2020-02-05T15:14:37+00:00 yes no piano https://schooltv.nl/video-item/dropje-modder 2024-02-08T13:13:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35417.w613.r16-9.c1b3464.webp Dropje | Modder Dropje vraagt Max om mee te spelen in de modder, maar Max is bang dat zijn prinsessenjurk vies wordt. Uiteindelijk rollen ze toch samen met veel plezier in de modder en dan is Max een 'Modderprinses'. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1313181 429.96 36477 2020-02-05T15:17:13+00:00 yes no spelen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-hooikoorts-2 2024-01-04T12:40:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35428.w613.r16-9.53bc4ea.webp Het Klokhuis | Hooikoorts Bij hooikoorts ben je allergisch voor pollen of stuifmeelkorrels die van planten en bomen komen. Je hebt last van tranende ogen, veel niezen, een snotneus en jeuk. Heel vervelend! Pascal doet een allergietest bij arts Marike. Een cowboy met hooikoorts ontsnapt uit de gevangenis en ontdekt dat het pollenseizoen net begonnen is. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301797 908.232 6791 2020-03-24T18:00:00+00:00 yes no hooikoorts allergie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-romeinse-bouwwerken 2024-01-16T15:19:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35429.w613.r16-9.016e88f.webp Het Klokhuis | Romeinse bouwwerken In Rome gaat Bart op zoek naar het geheim van de eeuwenoude bouwwerken. Hoe maakten de Romeinen hun bouwwerken zo stevig? En hoe kregen ze water van de rivier naar de stad? Debbie is niet zo geïnteresseerd in Rome, maar wel in pizza. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301781 922.296 36662 2020-02-05T15:17:52+00:00 yes no Romeinen Romeinse Rijk bouw bouwkunst https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-tegelfabriek 2024-01-04T12:40:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35430.w613.r16-9.0b447e8.webp Het Klokhuis | Tegelfabriek Pascal bezoekt een tegelfabriek. Hier maken ze iedere dag genoeg wandtegels voor zo'n 1125 badkamers. Van grondstof tot tegel alles wordt gedaan in de fabriek. Dos Hermanos rapt over verschillende tegels voor verschillende mensen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301831 900.648 3808 2020-03-26T18:00:00+00:00 yes no tegel fabriek https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-diereninspecteur 2024-01-04T12:40:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35431.w613.r16-9.27f4497.webp Het Klokhuis | Diereninspecteur De diereninspecteur gaat langs bij mensen die niet goed voor hun dieren zorgen. Pascal loopt een dag mee en komt erachter dat veel mensen niet weten hoe ze goed voor hun dieren moeten zorgen. De dierenspecteur geeft tips en controleert of het beter gaat met de dieren. De eigenaar van de dierenwinkel wil eigenlijk geen konijnen verkopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301830 886.152 5577 2020-03-27T18:00:00+00:00 yes no dier dierenbescherming https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-laat-de-eend-niet-in-zijn-eendje-staan 2024-01-04T12:40:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35432.w613.r16-9.95a979e.webp De Buitendienst | Laat de eend niet in zijn eendje staan! De wilde eend zwemt vrolijk rond in de Nederlandse plassen, vijvers en slootjes. Maar ondertussen dreigt er gevaar. Het aantal wilde eenden is de afgelopen jaren flink achteruitgegaan. Het beestje is voor ons zó gewoon, dat niemand daar erg in had. Om te voorkomen dat het er nog minder worden, schieten Matthijs en Sosha de watervogel te hulp. Tijdens hun avontuurlijke reis door de Nederlandse natuur komen ze erachter dat de eend hartstikke bijzonder is, waarom het slecht gaat en wat wij mensen kunnen doen voor een beter eendenleven. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311275 1200.024 11733 2020-04-03T16:30:00+00:00 yes no eend https://schooltv.nl/video-item/hoe-ging-het-coronavirus-de-wereld-over-corona-begon-in-china 2024-01-25T13:19:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35438.w613.r16-9.26e0307.webp Hoe ging het coronavirus de wereld over? | Corona begon in China In december 2019 duikt het op in de Chinese stad Wuhan. Het is dan niet meteen duidelijk dat het om het coronavirus gaat en ook niet hoeveel mensen besmet zijn. Er worden grote maatregelen genomen. De stad wordt afgesloten. Omdat meer mensen ziek worden gelden die regels vanaf eind januari voor heel veel grote steden China. Scholen worden gesloten en miljoenen mensen gaan niet naar hun werk. Winkels en grote gebouwen blijven dicht. Het virus verspreidt zich door Azië. Cruiseschepen daar met mensen die ziek zijn mogen niet aanleggen in havens. Ook wordt er steeds minder gereisd. In februari worden in Italië veel mensen ziek. In het noorden van het land worden dorpen afgesloten. Toeristen gaan er weg. Later gaan in heel Italië de scholen dicht, net als heel veel winkels. Italianen blijven zo veel mogelijk binnen, je ziet bijna niemand meer op straat. Op 27 februari wordt de eerste Nederlander ziek. Een man uit Noord-Brabant. In de dagen die volgen blijken meer Nederlanders het virus te hebben. Zij, en mensen om hen heen, moeten binnenblijven. Thuisisolatie heet dat. Om anderen niet te besmetten. Deskundigen noemen het virus nu een pandemie. Dat betekent dat het virus over de hele wereld voorkomt. Ook in Nederland loopt het aantal besmette mensen op. Dus worden de regels steeds strenger. Eerst alleen voor inwoners van Brabant, maar daarna voor alle Nederlanders. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16025678 110.442 19353 2020-03-16T17:23:00+00:00 yes no corona virus https://schooltv.nl/item/dna 2024-01-10T08:47:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11552.w613.r16-9.6607cd7.png Wat weet jij over DNA? | Quiz over knippen en plakken in DNA De wetenschap ontdekt steeds meer over het menselijk DNA. Wat weet jij over chromosomen, PGD en CRISPR-Cas? Test je kennis in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 5407 yes no DNA gen genetica https://schooltv.nl/video-item/hoe-zorg-je-dat-plastic-niet-in-de-zee-komt-plastic-opvangen-met-bubbeltjes 2024-01-04T12:41:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35467.w613.r16-9.877423b.webp Hoe zorg je dat plastic niet in de zee komt? | Plastic opvangen met bubbeltjes Er komt elke dag veel plastic in zee terecht. Dat is natuurlijk superslecht voor het milieu. Annemieke en haar team hebben een machine uitgevonden die plastic uit de grachten opvist met behulp van luchtbellen. Zo kun je het plastic opvangen voordat het de zee bereikt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16033545 247.04 5291 2020-03-20T17:00:00+00:00 yes no plastic afval milieu https://schooltv.nl/video-item/kun-je-leven-zonder-plastic-alleen-duurzame-en-gerecyclede-materialen-gebruiken 2024-01-04T12:41:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35468.w613.r16-9.349843b.webp Kun je leven zonder plastic? | Alleen duurzame en gerecyclede materialen gebruiken Plastic is overal. En het is ook een handig en veelzijdig materiaal. Maar ook heel vervuilend. Is het mogelijk om boodschappen te doen zonder plastic? Sosha en Jonata gaan de uitdaging aan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16033546 171.08 4705 2020-03-20T17:00:00+00:00 yes no plastic milieuvriendelijk duurzaamheid https://schooltv.nl/video-item/ganzenbord-was-vroeger-met-echte-ganzen-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:41:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35469.w613.r16-9.dcc3b7d.webp Ganzenbord was vroeger met echte ganzen | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger of is het kletspraat? We zullen het zien. Ganzenbord werd vroeger gespeeld met echte ganzen. Het spel werd bedacht door een boer in Elslo. Voor zijn verjaardag gaf hij een groot feest en vroeg aan iedereen een gans cadeau. De gasten mochten om de beurt met een dobbelsteen gooien. Als iemand zes gooide, mocht zijn gans het weiland in. In dat weiland stonden obstakels. Sommige ganzen kwamen in de waterput of in een val, waaruit ze door een andere gans bevrijd moesten worden. De eigenaar van de winnende gans mocht alle ganzen houden. De gasten vonden het spel zo leuk dat ze het ook binnen gingen spelen met een bord en houten figuurtjes. Vind je ganzenbord spelen saai? Speel het dan eens met levende ganzen. Zou dat waar kunnen zijn? Levende ganzen, dat die dan in een weiland waar allemaal dingen zijn. In de put en o, in de val. Lijkt me hartstikke leuk. Vroeger deden ze natuurlijk wel andere speeltjes dan tegenwoordig. Misschien is het wel waar. Kletspraat. Kletspraat. Maar hoe zit het dan wel? Ganzenbord is altijd al een bordspel geweest zonder echte ganzen. Bordspellen werden duizenden jaren geleden al gespeeld. Gewoon met zaadjes op de grond. Later werd er een echt bord gemaakt van hout of van steen. Dit vonden rijke mensen niet chique genoeg. Voor hen werden bordspellen gemaakt uit ivoor, marmer en andere dure materialen. Ook ander speelgoed waar nu nog mee gespeeld wordt, is al eeuwen oud. Zo werden in de oudheid poppetjes geofferd als ritueel. Later gingen kinderen met die poppetjes spelen en in de loop van de tijd werden die poppetjes van klei en hout steeds mooier. In de middeleeuwen werd er veel buiten gespeeld, niet alleen door kinderen, maar ook door volwassenen. Het leven was erg zwaar en zo werd het wat plezieriger. Een populair spel toen was kolf, dat lijkt op het golfen van nu. Het moest wel buiten de stadsmuren gespeeld worden, want richten met de kolfstok was moeilijk. En dat was niet goed voor de ramen in de stad. Vooral niet voor de dure glas in loodramen van de kerk. Er werd in de middeleeuwen veel gespeeld met speelgoed waarmee jij waarschijnlijk ook wel hebt gespeeld, zoals knikkers, hoepels, jojo's, diabolo's en tollen. Er werd vooral veel getold in kerken, want daar is de vloer mooi glad. Volwassenen waren daar niet zo blij mee. Ze probeerden te verbieden, maar dat is nooit gelukt. Als je dus nog een goede plek zoekt om met een tol te spelen... Zo zit dat dus! Tot volgende keer bij Studio Snugger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16035779 165.88 7910 2020-03-24T23:00:00+00:00 yes no spel gans https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-was-boeddha 2024-04-25T09:17:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35470.w613.r16-9.08c4f1a.webp Wie was Boeddha? | Clipphanger Lang, lang geleden wordt er in het huidige Nepal, een prinsje geboren: Siddharta Gautama. Zijn ouders krijgen te horen dat de kleine OF een groot heerser wordt, of juist alle aardse zaken verwerpt en geestelijke verlichting bereikt. Vader heeft een voorkeur voor het eerste en dus wordt de kleine prins in een prachtig paleis geparkeerd met de piekfijnste spullen. Toppie toch? Wait for it. Op zijn 29ste komt Siddharta voor het eerst buiten. Dan blijkt dat het leven niet voor iedereen toppie-joppie is. Hij besluit zijn luxe en genot in de vuilnisbak te gooien, en wordt monnik. Hij ontdekt het mediteren, kruipt onder een boom en komt na 49 dagen tot inzicht over het lijden van de mens, en hoe dat kan worden weggenomen. Siddharta ontwaakt, is verlicht en vanaf dat moment: de Boeddha! Boeddha leert ons om ons minder te hechten. Aan spullen, maar ook aan emoties. Dan hoef je namelijk ook niet treurig te zijn, als het weer voorbijgaat. Ook het leven van Boeddha zelf, is niet voor eeuwig. Maar tegenwoordig is-ie niet te missen. Binnen zijn eigen boeddhisme, maar ook als overmaatse tuinkabouter. Nee, niet die dikke. Da’s weer een andere monnik. Op de echte Boeddha hoeft geen lampje. Want die is van zichzelf al verlicht! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16041412 90.88 19350 2020-03-25T23:00:00+00:00 yes no boeddha boeddhisme https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-beenham-gemaakt-vaak-is-het-gewoon-achterham-met-de-inham-van-een-bot 2024-01-16T15:44:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35472.w613.r16-9.e7e4963.webp Hoe wordt beenham gemaakt? | Vaak is het gewoon achterham met de inham van een bot Op de luxe ontbijttafel of op een warm broodje met zuurkool en mosterd op de markt: beenham. De hamvraag is natuurlijk: waar bevindt de chique hammetje zich in een varken? Wat blijkt: het maakt niet zoveel uit want hammakers hebben vrij spel! Beenham verschijnt in verschillende gedaantes maar volgens de varkensboer en slager bestaat er maar een echte beenham. Dit komt van de achterste billen van een varken: de achterham. En maak je beenham, dan moet ook het bot erin. Dat is het been. Eerst wordt de ham gepekeld. Daarna ongeveer 2,5 uur gerookt. Alleen er zijn vleesfabrikanten die andere bereidingswijzen hebben voor de sappige ham. Dat doen ze bijvoorbeeld door twee varkensbillen te combineren, er een bot tussen te doen, in een plastic zak te stoppen en vervolgens te koken. Of de beenham wordt in delen aan elkaar gelijmd. Verschillende delen achterham worden gecentrifugeerd waardoor plakkerige eiwitten worden geactiveerd. Vervolgens worden de hammen bij elkaar in een grote vorm geperst, om daarna met een imitatiebot te worden samengevoegd. Maar ja, dat is verder dus wel compleet nutteloos. Nadat de vleespaal is gegaard is de ham met inhammen klaar om gesneden te worden. In het land van de beenham lijken we het spoor bijster. En vraag je je wellicht af: mag je op zoveel manieren van achterham beenham maken? Daar is gelukkig een simpel antwoord voor: ja, dat mag. Beenham is namelijk geen wettelijk beschermde term. Vond je deze video nou leuk? Smijt dan even heel gauw met die gelijmde beenham van je op de likebutton. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_16025559 144.12 2328 2020-03-18T14:00:00+00:00 yes no vlees varken https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-161 2024-01-04T12:41:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35483.w613.r16-9.e6b149f.webp Studio Snugger | Aflevering 161 Pavlov-reactie, Treingordels, Tegen de klok in, Neus, Ramenlapkrant en Pizza in ruimte. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1310605 943.897 10008 2020-04-05T07:00:00+00:00 yes no Pavlov trein https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-schildpad 2024-01-04T12:41:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35484.w613.r16-9.f04f49a.webp Het Klokhuis | Schildpad Schildpadden bestaan al miljoenen jaren. Er zijn wel 356 soorten. Maar de schildpad wordt bedreigd en sommige soorten zijn zelfs helemaal uitgestorven. Janouk bekijkt een aantal soorten: van de superkleine Egyptische landschildpad tot de Galapagosreuzenschildpad. Een man heeft last van transturtelisme; zijn lichaam wordt vervangen door dat van een schildpad. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301832 913.608 19644 2020-03-31T17:00:00+00:00 yes no schildpad dierenbescherming reptiel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-biokunst 2024-01-04T12:41:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31514.w613.r16-9.c5b43ce.webp Het Klokhuis | Biokunst Pascal gaat kijken in het Bio Art laboratorium van Jalila Essaidi. Hier komen kunst, natuur en wetenschap samen. Wist je dat je van koeienmest textiel kunt maken? En dat mensenhuid kogels tegen kan houden wanneer het gemengd is met spinnenzijde? De cowboys vinden zichzelf te stoer voor vaderdag. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1283387 918.744 4115 2020-04-02T17:00:00+00:00 yes no kunst natuur wetenschap https://schooltv.nl/video-item/hoe-doe-je-vette-trucs-op-de-rekstok-word-sterk-lenig-en-train-je-balans 2024-01-04T12:41:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35493.w613.r16-9.aa6b4d3.webp Hoe doe je vette trucs op de rekstok? | Word sterk, lenig en train je balans 47... argh... 48... 49, kom op, nog een, Flor. Nog een! Je kan dit! En 50! Ohh... Jij hebt hier een vraag over, he? Ja. Hoe doe je coole trucs op de rekstok? Hoe doe je, wacht even, ik ga ervoor staan... Hoe doe je vette trucs op de rekstok? Ja. Waarom wil je dat weten? Nou, omdat... Turnen vind ik een hele coole sport. Ja. Ja. Doe je dat al lang? Eh, anderhalf jaar. Dat is wel eventjes. En wat is nou het eerste waarvan je denkt: dat heb je nodig... om vette trucs te kunnen. Eh, nou... spierballen. En wat nog meer? Een sixpack. Dat hoort best wel bij de spieren, toch? Haha. Ja. Oke. Dit is Robbin. Hij doet aan calisthenics. Een sport waarbij je lichaamsgewicht gebruikt om sterker te worden. Je traint in parkjes en op pleintjes, lekker in de buitenlucht. Robbin. Hoi. Hee, wij willen dit ook allemaal wel leren. Eigenlijk. En hoe kunnen wij dan het beste beginnen? Je kan beginnen met hele basisoefeningen. Oke. Durf jij het aan? Ja.Oke. Ah... Nee. Daar zijn we nog niet, he? Nee. Als jullie met je eigen lichaamsgewicht blijven trainen... dan word je vanzelf sterk. Je hebt geen gewichten nodig, je hoeft niet naar de sportschool. Je kan het thuis doen, in het park. Zorg ervoor dat je sterk blijft. Goed lenig en een goede balans trainen. Dan kun je ga je al die trucjes kunnen. Vet. Dat zijn goede tips. Met getrainde spierballen laten we Robbin achter. Nu is het tijd voor de rekstok. Floor. Heb jij ook eh... lievelingsturners? Eh, ja... Ja? Wie dan? Eh... Bart Deurloo. Yuri van Gelder. En Epke Zonderland. Dat zijn er best wel veel. Ja. Zou je het ook leuk vinden om wat tips te krijgen... van bijvoorbeeld... Bart Deurloo? Eh, ja. Zou je het leuk vinden om die te ontmoeten? Ja. Bart Deurloo is Nederlands kampioen turnen op het voltigepaard. Dat is dit ding. En hij won in 2017 tijdens het WK een bronzen medaille op de rekstok. Daar hangt hij al. Hallo, hallo. Hoe is het? Dit is Floor. Hallo. Bart. Floor heeft een vraag voor jou. Vertel het eens. Hoe doe je coole trucs op de rekstok? Nou ja, dat kan ik jou wel leren, denk ik. Het is heel belangrijk dat je spieren op lengte zijn voordat je aan de rekstok gaat hangen. Anders krijg je spierpijn en sneller blessures. Het is belangrijk dat je een goede warming-up doet en veel lenigheid. Oke, daar gaan we. O, heel snel. We beginnen met de spreidstand. En dan gaan we naar onze linkervoet. Een beetje strekken en voel dat je goed... Je linkervoet, voel het branden. Je kan nog langer? Ja, zie je. En dan naar beneden, precies hetzelfde. Heen en weer, yes. Yes. Je moet zitten. Het heet niet voor niets rekstok. Rek noemen we het, je moet rekken. Je moet je lichaam rekken. En dan voel je het... Bij mij knakt het al.Oi... Als je het elke dag doet, ga je snel verschil merken. Het is helemaal niet eng. Je gaat op je rug liggen. Juist. Hoppa. Waarom coördinatie zo belangrijk is... omdat je met turnen veel coördinatie nodig hebt. We noemen dat air awareness. Dat je weet waar je bent in de lucht. Een streksalto. En dan op je buik. Omdraai... ja, ja... goed geprobeerd. Hop. En nog een. Ja, nog een. Hoppa. Hoppakee. Waarom dit soort oefeningen zo belangrijk zijn... is omdat ik als ik aan de rekstok hangen en je doet een vluchtelement dan draai ik ook in de lucht. Dat doe ik op dezelfde manier. Ik moet weten waar ik ben in de lucht. Ik moet weten waar de rekstok is. En ik moet weten wanneer de landing is, wanneer ik moet gaan staan. Bij mijn afsprong doe ik precies hetzelfde. Die schroeven en die draai en salto's... dit komt overal terug. Jij moet zeggen hoeveel schroeven ik moet doen. Tussen de nul en de... drie. Goed, drie. Oke. We gaan nu naar de rekstok! Gewoon loslaten. Nog best wel goed, eigenlijk. We gaan nu doen wat je eigenlijk bij elke gymles leert. Aan het begin, op de rekstok. Je gaat hangen. Je houdt constant je benen strak. Dan trek je je op, dat kunnen we allemaal, toch? Ja. Je trekt je op met je borst. Dan ga je er zo omheen. Yes, hangen. Heel goed. Wat ga je doen? Je gaat je optrekken en dan gooi je je benen eromheen. Ik help je. Kom op, trekken, jongen! GEZUCHT EN GESTEUN Ja. Haha. Bijna, bijna! Ja, hoor! Hoppa! Lekker. Ik hoop dat je er wat van geleerd hebt. Ik hoop dat je het heel leuk vond. Ondanks die mooie truc, laat ik je niet met lege handen naar huis gaan. Ik heb hier mijn oude leertjes. Bij de EK gebruikte ik die. Ik heb mijn handtekening erop gezet. Ik hoop dat je er blij mee bent. Bedankt.Blijf turnen en ik hoop dat ik nog veel van je ga horen. Dus, ja. Leuk je ontmoet te hebben. Bedankt. Super vet! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16041416 472.32 4341 2020-03-23T23:00:00+00:00 yes no turnen https://schooltv.nl/item/80-jaar-bevrijding 2024-12-05T14:11:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11644.w613.r16-9.dd2887d.png Wat weet jij over de bevrijding van Nederland? | Quiz over de bevrijding van Nederland In 2025 is het 80 jaar geleden dat Nederland wordt bevrijd van de Duitse bezetter. De Tweede Wereldoorlog is voorbij en Hitler is verslagen. In heel Nederland gaan mensen de straat op om de bevrijding te vieren. Nog steeds vieren we elk jaar op 5 mei dat we in een vrij land leven. Weet jij door wie Nederland is bevrijd en hoe de bevrijding van Nederland verliep? Test je kennis in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 8679 2020-03-25T07:40:00+00:00 yes no bevrijding Tweede Wereldoorlog canon https://schooltv.nl/video-item/hoe-vers-is-verse-pangafilet-ontdooide-vis-verkocht-als-vers 2024-01-04T12:41:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35496.w613.r16-9.a1180ee.webp Hoe vers is verse pangafilet? | Ontdooide vis verkocht als vers Het is een va de meest verkochte vis uit het vries- en versvak: pangasiusfilet. Panga in de volksmond. Een kilootje uit de diepvries kost je slechts een paar euro. Wil je liever verse panga, dan betaal je al snel drie of vier keer zoveel. Maar dat is eigenlijk best wel raar. Pangasius is een zoetwatervis die hoofdzakelijk gekweekt wordt in Vietnam. Na zes maanden smullen zijn ze klaar voor verwerking. De keurige zachte filetjes worden eerst op parasieten gecontroleerd en gaan daarna op de bandvriezer bij 40 graden onder nul. Eenmaal diepgevroren zijn ze klaar voor de export. Bij de supermarkt of de visboer kun je twee dingen doen: of je koopt diepgevroren panga of je betaalt drie keer zoveel en koopt een vers exemplaar. Maar het gekke is: alle panga die vanuit Vietnam geëxporteerd wordt, is diepvries. Maar hoe komt dit Vietnamese filetje dan toch zo vers? Nou, die is zojuist voor u ontdooid. Een proces wat ze heel chique tempereren noemen. Gelukkig kun je zelf thuis eenvoudig ook tempereren. Houd een diepgevroren pangafilet even onder de warme kraan en tadaa! Een verse panga. Diepgevroren diepvriespanga is dus eigenlijk nog verser dan verse pangasiusfilet die al even in het schap ligt. Dus een echt verse pangasius op je bord blijft in Nederland een sprookje. Toch zijn er visverkopers die er hartstochtelijk in blijven geloven. Je, de vraag is natuurlijk: wat doe jij in het vervolg? Koop je panga uit de diepvries of uit het versschap? Laat het even weten hieronder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_16037323 151.32 420 2020-03-25T14:00:00+00:00 yes no vis exporteren prijsvorming https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-verkeerslicht-signalen-van-knopjes-en-draden-in-de-weg 2024-01-04T12:41:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35497.w613.r16-9.2a7c0ce.webp Hoe werkt een verkeerslicht? | Signalen van knopjes en draden in de weg Ja, hoor, natuurlijk. Staat hij weer op rood. Ze zijn wel hard nodig, die verkeerslichten... want, kijk, al die mensen die aankomen en andere richtingen... het verkeerslicht zorgt ervoor dat het ordentelijk en veilig verloopt. Dat is hartstikke goed. We willen geen ongelukken. Pff... GETOETER In Nederland heb je ongelooflijk veel verkeerslichten. Voor iedereen die aan het verkeer wil deelnemen. Een voor een gaan ze op groen. Zodat iedereen veilig kan doen wat hij moet doen. Maar het kan heel irritant zijn als er een voetgangerslicht op groen staat... terwijl er geen voetgangers zijn! Daarom zitten er van die knopjes. Zodat die alleen meegenomen worden in de cyclus... op het moment dat er echt iemand staat. Automobilisten kunnen niet op knopjes drukken. Dat zou irritant zijn. Dus wat ze daarvoor hebben, is een zogenaamde detectielus in 't asfalt. TOETER En dit is zo'n... geen auto's, ja, dit is zo'n detectielus. Je ziet hier twee sleufjes in de weg. Er liggen draden waar stroom doorheen gaat. Daaromheen ontstaat een soort magnetisch veld. Het is magnetisch hier. Op het moment dat een groot brok ijzer, bijvoorbeeld een auto... hier gaat staan, dan verstoort dat metaal... het magnetische veld en gaan er stroompjes lopen... en dan wordt die lus eigenlijk geactiveerd. Dat gaat naar zo'n regelkast. Waardoor die kast weet: hallo, er staat hier een auto. Even weggaan, voordat ik overreden word. Dit soort kruispunten zijn nog een stuk slimmer dan je denkt. Soms is het zo dat het bij de ene verkeerrichting een stuk drukker is. Bijvoorbeeld vanwege spits, of zo. Wat ze dan vaak doen, is er nog een tweede stukje achter plaatsen. Zodat als er een hele hoop auto's achteraan komen... zo, dat nu beide lussen de hele tijd verstoord worden... dan weet dit verkeerslicht: Wow, het is hier hartstikke druk! 'Laat ik maar wat langer op groen staan.' 'Zodat al deze auto's door kunnen rijden.' Dit zijn de hersenen van het kruispunt. Supercool! Dit zijn echt de hersenen. En net zoals dat jij en ik... onze hersenen reageren... op wat we ruiken, wat we zien en wat we voelen... zo werkt het hier ook. Dit verwerkt alle input van hier. Bijvoorbeeld de lussen in de weg. Maar als je hier achter kijkt... Dit zijn alle drukknopjes en standen van de stoplichten. Van alles en nog wat. Dit is helemaal supervet. Dit is een telefoonverbinding voor bijvoorbeeld ambulances. Als die aankomen, die moeten heel snel langs een kruispunt richting ziekenhuis... en dan wil je dat hun lichten allemaal groen zijn en de rest meteen op rood staat. Zodra een ambulance van ver af komt, belt-ie in op dit kastje... en zegt-ie: Yo! Ik kom eraan vanaf deze kant! En pam, gaat alles op groen. Voor hem alleen. Nou, al dit helpt dus... om ons veilig op de weg te houden. En daarbij ook nog eens een keertje zo snel mogelijk. Dat je niet te lang hoeft te wachten. Supervet, zo'n kruispunt! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16045185 194.602 4242 2020-03-25T23:00:00+00:00 yes no verkeer verkeersveiligheid verkeersstromen https://schooltv.nl/video-item/hoe-zijn-de-olympische-spelen-ontstaan-bedacht-door-de-grieken 2024-01-25T13:11:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35499.w613.r16-9.42c0b76.webp Hoe zijn de Olympische Spelen ontstaan? | Bedacht door de Grieken Sara vraagt zich af: Hoe zijn de Olympische Spelen ontstaan? De Spelen zijn bedacht door de Grieken. De Grieken geloofden in veel verschillende goden. Ze geloofden dat Zeus, de oppergod samen met de andere goden... op de berg Olympus woonde. In de stad Olympia, vernoemd naar de berg van Zeus... werden in 776 voor Christus de eerste Spelen gehouden. Het begon klein. Het enige onderdeel was een hardloopwedstrijd op een grasveld van 190 meter. Al snel groeide het uit tot een groot evenement. Er kwamen ook wedstrijden boksen, speerwerpen... ver springen en worstelen. Al snel was het grasveld te klein en werd er een stadion gebouwd... waar wel 40.000 mensen in konden. In Olympia stond ook een tempel voor Zeus. Voor het begin van de Spelen werden bij de tempel 100 ossen verbrand... en dit vuur bleef aan tot de Spelen afgelopen waren. Ook nu nog brandt bij elke Olympische Spelen een vuur. Dat vuur wordt tijdens de openingsceremonie aangestoken... met een fakkel die helemaal uit Olympia komt. Vanuit Olympia wordt deze fakkel met een estafetteloop naar de stad van de Spelen gebracht. Meestal hardlopend. Maar soms ook met modernere vervoersmiddelen. In 2000 werd de vlam zelfs onder water vervoerd... door duikers. Tijdens de openingsceremonie komt de vlam aan in het Olympisch Stadion. Het vuur gaat pas weer uit als de Spelen klaar zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16048083 90.197 32397 2020-03-29T22:00:00+00:00 yes no Olympische Spelen sport https://schooltv.nl/video-item/hoe-weten-we-welke-vissen-er-in-de-waddenzee-leven-vissen-vangen-tellen-meten-en-onderzoeken 2024-01-04T12:41:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35500.w613.r16-9.a5e300c.webp Hoe weten we welke vissen er in de Waddenzee leven? | Vissen vangen, tellen, meten en onderzoeken Haha. Straks vangen we nog een meeuw. Hee, jij vist ontzettend graag. Wat is er zo leuk aan vissen? Eh, nou, dat soms... zijn de vissen wel heel groot. Soms zijn ze heel klein, dan heb je best wel veel pech. Als ze heel groot zijn, is het heel leuk om te doen. Wat is de grootste vis die je ooit hebt gevangen? Snoek. Hoe groot is dat? Eh, nou, ongeveer zo groot. O! Jouw vraag gaat over vissen. Ja. Wat is jouw vraag? Hoe weten ze nou welke vissen er in de Waddenzee leven? Oee. Dit is het NIOZ, het Nederlands Instituut voor Zee-onderzoek. Hier bestuderen ze al bijna 60 jaar de vissen in de Waddenzee. Het NIOZ ligt op het eiland Texel. Hai. Hoi. Saskia. Susanne. Hoi, Justin. Suzanne. Welkom. Dank je wel. Samen met onderzoeker Suzanne gaan Justin en Saskia... meteen de Waddenzee op. Dat gebeurt met een klein bootje. Het wad is heel ondiep. Wat is er zo uniek aan de Waddenzee? In principe is het gewoon heel veel water. Ja. Wat er zo uniek is aan de Waddenzee, is dat er veel jonge visjes hier opgroeien. Die komen hier binnen als hele kleine larfjes. Die groeien hier op en gaan als ze groot zijn... dan gaan ze weer de Noordzee op. Dat is eigenlijk zo uniek aan de Waddenzee. Hoe weten ze welke vissen er in de Waddenzee leven? Dat kun je natuurlijk op meerdere manieren doen. Hoe wij het hier doen, we hebben twee fuiken... in de Waddenzee staan. Wij vangen vis. We gaan elke dag met deze boot de fuiken legen. We kijken welke soorten vissen erin zitten. Is dit waar de fuik ligt? Ja. Dit is de fuik. En hoe een fuik werkt... We hebben een schutwand met netten. Die gaat van de pier af naar voren toe. Daar zwemmen de vissen tegenaan. En dan zwemmen ze zo de fuik in. En dan komen ze niet meer eruit. We willen zoveel mogelijk vissen vangen, zoveel mogelijk soorten. We hebben nu de fuik aan het einde losgemaakt. We hebben de boot nu naast de fuik neergelegd. Heb je al iets gezien? Nee? Je moet hier best spierballen voor hebben. Ik zie wel wat vissen. Ja? Hier, krabben. En een kwal. O, ja. Ik zie een platte vis. Ja, platte vissen. Dat is een schar. Daar gaan ze. Zo veel vang je er niet in een keer met je hengel. Nee. Nee, haha, dit zijn er best wel veel! Nou, een ding weet ik wel over het wad, er zit genoeg krab. Yes, we hebben van allerlei soorten vissen. We hebben hier een platvis. Een schar. En je voelt dat die helemaal ruw is. Moet die hierin? Ja, doe maar in de bak. Als je zo'n vis vangt, en er zit een krab bij... hoe kunnen ze je dan niet bijten? Nou, kijk, krabbetjes kun je heel rustig vasthouden. Zie je. Kijk. Wauw! En die krabben, gaan die ook mee? Die tellen we en die gooien we ook weer terug. Dat zijn er aardig wat vandaag. Ja. Zit er vandaag iets speciaals bij? Iets wat je bijna nooit vangt? Eh... even kijken. Een poon. Is dat iets speciaals? Ja. Wel speciaal. Dit is denk ik de tweede dit jaar. O! Had je die ooit gezien? Nee. Neem je al die dooie vissen ook mee? Ja, die nemen we ook mee. Die zijn door krabben... Aangevroten. 62. 62. Ik ga voor ietsje meer, ik ga voor 80. Ik denk... 130. 130?! 17... Haha. 58... 159 krabben. 159 krabben! Yes! Wow, oke. Dit is officieel het grootste aantal krabben dat ik ooit bij elkaar zag. Ik ook. De vissen zitten in de boot. En de krabben, die gaan weer overboord. Dag krabben! Vaarwel! En zwem niet weer in die fuik! Niet laten vallen, he. Tijd om de vissen verder te onderzoeken. Daar komen ze. Wat gaan we nu precies doen? Nou, we leggen ze eerst allemaal bij elkaar. Soort bij soort. Hier is een haring. Ook weer een haring. Nu gaan we ze allemaal meten. Je legt ze met het bekje tegen de rand. En waar het staartje in een vak komt, zo lang is hij. Dus hij is 19 centimeter. Waarom meten ze dit eigenlijk? Nou, we willen per soort die we vangen... meten wat de lengte is van de individuen. Het liefst willen we alle lengtes hebben. Kleine, middelgrote en grote vissen. Zodat we de gehele populatie van vissen en soorten... in kaart kunnen brengen. Alle gegevens over de lengte en het gewicht van de vissen... komen in de computer. Dit geeft het NIOZ een beeld van de visstand in de Waddenzee. De volgende is...5. Hoeveel centimeter? Ik denk ongeveer 24. 24 centimeter. Gaat die mee naar het lab? Ja, die willen we mee hebben. Van elke soort gaan er drie vissen mee naar het laboratorium. Waar ze verder worden onderzocht op leeftijd en eetgedrag. We zetten het hier neer. Het eerste wat we doen... de otoliet van de vis willen we hebben. Dat zijn gehoorbeentjes van een vis. Wat zo belangrijk is daaraan... is dat we aan de hand van de gehoorbenen... de leeftijd van de vis kunnen bepalen. Aan de hand van ringtellingen, zoals bij een boom. Een boom heeft ook zoveel ringen. Als een boom bijvoorbeeld vijf ringen heeft, is-ie vijf jaar. Bij vissen kun je dat net zo doen. Otoliet. Van een wijting. En als je 'm tegen het licht houdt... zie je hier duidelijke ringen die we in otoliet kunnen zien. Dat zijn jaarringen. Dus deze is... iets ouder dan een jaar. Deze vis hebben we, we weten hoe Audi oud die is... maar we mogen nu ook in zijn maag kijken. Wat zit er in, denk je? Andere kleine vissen. Ja, zullen we gaan kijken? Zo. En dat ga je er nu uithalen? Ja, dat ga ik eruit snijden. Dit is zijn maag. Nou, laat maar zien. Want hier zie je een staart van een garnaal. Deze vis heeft een garnaal gegeten. Waarom wil je weten wat er in zijn maag zit? Nou ja, wat er in zijn maag zit, dat eet die vis. Dat zegt iets over waar deze vis zich in de voedselketen... van de Waddenzee bevindt. Stel, deze vis heeft kleine visjes gegeten... dat betekent dat deze vis ietsje hoger in de voedselketenladder zit.. dan de visjes eronder. Dat geeft ons nog een beter beeld van hoe de hele Waddenzee... eigenlijk in elkaar zit. ONTSPANNEN MUZIEKJE Wat is dan de grootste vis in de Waddenzee? De grootste vis in de Waddenzee... dat is de grootste die ook echt hier gezien is, de reuzenhaai. Die is hier gezien en die was 6 meter. In dit water?! Ja, in dit water. Zou je die durven vangen, Justin? Nee, ik durf hem wel te vangen, maar niet eraf te halen. Nee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16048084 468.928 2354 2020-03-31T22:00:00+00:00 yes no vis Waddenzee https://schooltv.nl/video-item/scheiden-met-schade-malou 2024-01-04T12:41:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35501.w613.r16-9.dc3c46d.webp Scheiden met Schade in de klas | Malou Hoe is het als kind wanneer je ouders gaan scheiden? In Scheiden met Schade vertelt Malou over haar ervaring. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16048094 414.08 580 2020-03-27T23:00:00+00:00 yes no scheiden scheiding gezin verdriet https://schooltv.nl/video-item/scheiden-met-schade-feline 2024-01-04T12:41:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35502.w613.r16-9.36bdad2.webp Scheiden met Schade in de klas | Feline Hoe is het als kind wanneer je ouders gaan scheiden? In Scheiden met Schade vertelt Feline over haar ervaring. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16048095 398.2 445 2020-03-27T23:00:00+00:00 yes no scheiden scheiding gezin verdriet https://schooltv.nl/video-item/scheiden-met-schade-valerie-en-sophie 2024-01-04T12:41:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35503.w613.r16-9.56ecf9b.webp Scheiden met Schade in de klas | Valerie en Sophie Hoe is het als kind wanneer je ouders gaan scheiden? In Scheiden met Schade vertellen Valerie en Sophie over hun ervaring. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16048096 528.64 460 2020-03-27T23:00:00+00:00 yes no scheiden scheiding gezin verdriet https://schooltv.nl/video-item/scheiden-met-schade-jean-marc 2024-01-04T12:41:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35504.w613.r16-9.48668fd.webp Scheiden met Schade in de klas | Jean-Marc Hoe is het als kind wanneer je ouders gaan scheiden? In Scheiden met Schade vertelt Jean-Marc over zijn ervaring. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16048097 297.32 503 2020-03-27T23:00:00+00:00 yes no scheiden scheiding gezin verdriet https://schooltv.nl/video-item/de-leukste-videos-voor-de-onderbouw-van-het-basisonderwijs-schooltv-ook-voor-thuis 2024-01-16T16:30:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35505.w613.r16-9.8b4cad9.webp De leukste video’s voor de onderbouw van het basisonderwijs | Schooltv ook voor thuis Leuk leren thuis? Bij Schooltv hebben we precies wat je zoekt. ‘Waar zijn jullie?’ ‘Hier!’ Doe mee met de tafels… ‘6 x 7 = 42’. Leer letters in Letterjungle: S – o – k. En schud je billen mee met Koning Koos. ‘Vier, dat is ook een omgekeerde stoel.’ Kijk nu op Schooltv.nl en start direct! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16048100 27.093 18980 2020-03-29T22:00:00+00:00 yes no website leren https://schooltv.nl/video-item/letterjungle-de-letter-h-haar 2024-02-01T13:23:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35506.w613.r16-9.de31fa5.webp Letterjungle | De letter h: haar Komt ie, opgelet! Ja, kom maar! Hier! Hier, vangen Flip. Oeps mis! Ik zag hem niet. Vind je het gek, je haar is veel te lang. Je haar te lang? Daar weet ik wel wat op. He joh, m’n haar! Ik wou het net langer laten groeien. Oeps, dat wist ik niet. Dag Jip. Dag Pip. Dag Flip. Staat je leuk. Ik vind het helemaal niet zo leuk dit. Wat staat er op je shirt? H, aa, r. Als je dat plakt, krijg je hhhaaarr. Haar. De h is de eerste letter. Als je goed om je heen kijkt zie je de h. Een stoel heeft bijvoorbeeld de vorm van de h. Of de kerk met een toren. En wat dacht je van een banaan als je de schil eraf haalt. De h. Zijn er nog meer mango’s Pip? Tuurlijk joh. Wacht even. Ik vond dat lange toch leuker. Nu moet ik wachten tot het weer langer is. He, een oud vogelnestje. Hij ligt helemaal los. Oepsie! Wat is er? Nou heeft Flip weer haar. Hahaha! Haar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16048101 134.92 41710 2020-03-30T15:22:43+00:00 yes no lezen letter woordenschat https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-er-zo-weinig-mensen-met-rood-haar-een-op-de-honderd-mensen-is-roodharig 2024-01-04T12:41:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35507.w613.r16-9.0ef2d87.webp Mensen met rood haar sterven uit | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger of is het kletspraat? We zullen het zien. Waarom zijn er zo weinig mensen met rood haar? Waarom zijn er zo weinig mensen met rood haar? Het is heel simpel. Ze zijn aan het uitsterven. Zij gaan uitsterven door de zon. Maar waarom de zon? Euh ja, roodharigen, die kunnen niet tegen zonlicht hè. Die hebben een hele bleke huid. Dus ja, verbranden ontzettend snel. Daarom zitten ze de hele tijd binnen en ontmoeten ze daarom ook geen soortgenoten. Geen soortgenoten? O, geen andere roodharigen bedoelt u? Ja, precies. En als je geen soortgenoten ontmoet, dan kan je ook geen kinderen maken natuurlijk. U zegt dus dat doordat de zon te fel is voor roodharigen, krijgen roodharigen niet de kans om nieuwe roodharige kindjes te maken? Ja, precies ja. En op een gegeven moment zijn ze gewoon allemaal op. En dan zijn ze uitgestorven. Jeetje, wat erg zeg. En kunnen we daar wat aan doen? Daar kunnen we zeker wat op doen, want ik heb iets gevonden tegen die dreiging. Het is namelijk een fokprogramma. Een fokprogramma? Fokprogramma. Voor mensen? Maar wat moet ik me daarbij voorstellen? Uhm, nou zou ik heel even uhm ja hallo, ik ben dus euh euh Kees. En ik heb een hele goede baan op de universiteit en ik hou heel erg van bordspelletjes. En allemaal andere dingen die je binnen kan doen. Dus als jij een hele lieve vrouw bent met rood haar... Wacht even. Dit is geen datingprogramma! Schrijf me dan alsjeblieft een brief. Je probeert gewoon een leuk meisje te vinden! We moeten kinderen maken! Kletspraat! Zie je wel kletspraat, maar hoe zit het dan wel? Roodharige mensen zullen niet uitsterven, maar het zijn er wel steeds minder. In Nederland hebben maar 3 van de 100 mensen een rode haarkleur. Jij kent dus misschien wel niemand met rood haar. Dat is in Schotland wel anders. Daar wonen de meeste mensen met rood haar van de hele wereld. Daar hebben. niet 3 maar 13 van de 100 mensen rood haar. Op de hele wereld is dat maar 1 op de 100 mensen. Het is dus erg bijzonder om rood haar te hebben. Daarom dachten mensen vroeger dat roodharigen ook bijzondere eigenschappen hadden. Zo waren de oude Egyptenaren bang dat ze ongeluk brachten. Romeinen hadden juist het liefst rode slaven, omdat die sterker zouden zijn. Mensen met rood haar worden niet grijs, maar wit. Rood haar is ook vaak dikker dan haar met een andere kleur. Wel hebben roodharigen vaak minder haren. Iemand met rood haar heeft 90.000 haren, terwijl iemand met een andere kleur zo'n 150.000 haren heeft. Mensen met rood haar moeten wel uitkijken in de zon. Ze hebben vaak een lichte huid en verbranden snel. Om te vieren dat ze rood haar hebben komen roodharigen eens per jaar samen. Uit wel tachtig verschillende landen komen mensen met rood haar naar het festival toe en samen maken ze een groepsfoto. Op dat festival zal zonnebrand wel snel uitverkocht zijn. Zo zit dat dus. Tot volgende keer bij Studio Snugger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16055443 179.08 6369 2020-03-31T22:00:00+00:00 yes no rood haar https://schooltv.nl/video-item/de-spaanse-griep-in-nederland-de-komst-van-een-mysterieus-virus 2024-01-04T12:41:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35508.w613.r16-9.856c69b.webp De Spaanse griep in Nederland | De komst van een mysterieus virus Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog is er ineens die mysterieuze ziekte. Het veroorzaakt een pandemie. Gevolg 20 miljoen doden wereldwijd in vier maanden tijd, 10 miljoen meer dan in de hele Eerste Wereldoorlog. 30.000 Nederlanders sterven. Vooral in Drenthe eist deze Spaanse griep veel slachtoffers. Men durfde op een gegeven moment zelfs mekaar hier niet meer begraven. Want als je buurman wat overkomt, en jij gaat ‘m dan begraven, dan voor hetzelfde geld heb jij morgen de griep ook thuis. Andere Tijden gaat naar Hollandscheveld in Drenthe, waar in de herfst van 1918 geen dag voorbijgaat of er wordt weer een slachtoffer begraven. Overleden op 10 november 1918: Grietje de Vos, achttien jaar. Overleden op 11 november 1918: Annigje Evers, acht jaar. Overleden 12 november 1918: Trijntje Veld, zesentwintig jaar en Jan Kroesen, dertien jaar. Overleden 13 november 1918: Johanna Ik herinner mij dat ik uit school kwam en ziek was en in bed werd gestopt en geweldige koortsen gehad heb. En dat er een heel verschrikkelijke nare lucht was in die bedstede waar ik lag. En dat mijn oma kwam, die woonde ook in Hollandscheveld, en die zei: ‘die jongen, die kan daar zo niet liggen’. Ze had zo’n grote fles met Eau de Cologne en die spoot het hele bedstee zo in ‘t rond. Het was een virus, hè. Je werd erdoor aangepakt en je werd direct doodziek na één of twee dagen. En er stierven ontzaglijk veel mensen. En aan het Zuideropgaande daar was een kanaal van een kilometer of vier en het is gebeurd dat er vier rouwstoeten achter mekaar in boten door dat kanaal voeren. En dan zaten de buren en de familieleden allemaal op de doodskisten met een grote witte zakdoek in hun handen van verdriet. We lopen nou naar de plaats waar de mensen begraven zijn die aan de Spaanse griep omgekomen zijn. En dat is een totaal van een stuk of negentig personen die hier begraven zijn, waarvan er 29 in één week begraven werden. Het leek allemaal zo goed te wezen, want de Eerste Wereldoorlog die was afgelopen. Dus men verwachtte nu: nu kan in ieder geval de economie weer aantrekken en nou is het voedsel weer goed. En dan plotseling dan slaat er een griep toe met een omgang en een dodelijke slagkracht, waar geen mens op gerekend had. Men durfde op een gegeven moment zelfs mekaar hier niet meer te begraven. Want als je buurman wat overkomt, en jij gaat ‘m dan begraven, dan voor hetzelfde geld heb jij morgen de griep ook thuis. Het ziektebeeld was eigenlijk niet anders dan de gewone griep zoals we die kennen; de winter griep zoals we die elke winter zien. De influenza. Het enige is dat die over het algemeen wat ernstiger verliep en dat je bij nogal wat mensen een hele acute, plotseling optredende longontsteking zag. Waardoor die mensen eigenlijk binnen twee, drie dagen eigenlijk al kwamen te overlijden. Dat was wel vrij typisch. De mensen liepen helemaal blauw aan en gingen dan ook binnen zo'n korte tijd dood. De dokter, die was dokter Broekhof, en was vanuit Urk in Drenthe terecht gekomen. Eerst in Nieuw-Amsterdam en later in Hollandscheveld. En dan kwam hij kijken en zei hij: ‘Nou als er niets bijkomt, misschien haalt hij het.’ Want het gebeurde ook dat dat er een longontsteking bijkwam en dan was het helemaal verloren. Wan mensen met longontsteking die de negende dag niet haalden, gingen haast allemaal dood. En dan die vrouwen die in die wijken woonden, die waren nieuwsgierig. En dan kwamen ze uit hun wijk vandaan met een boot en zeiden dan: ‘Dokter, hoe is het met Jan?’ En dan zei hij: ‘Jan gaat de kuil in’. Dat was een beetje hard, maar hij had het allang gezien dat er niks meer aan te doen was. Er is hier één oude vrouw geweest die vier grote zonen heeft moeten begraven. En dat was in een kwestie van een anderhalve week tijd. Ja, er was eigenlijk niks tegen te doen. D’r gingen adviezen uit met betrekking tot de algemene hygiëne, is natuurlijk belangrijk. Ook het goed ventileren van ruimten, het niet met grote aantallen mensen bij elkaar komen. Dat waren al algemene adviezen die wel wat zoden aan de dijk gezet hebben. Maar heel concreet: eigenlijk was er helemaal niks wat je ertegen kon doen, anders dan die die die maatregelen die ik net noemde. Het is wel zo dat er nogal wat mensen hebben geprobeerd een slaatje eruit te slaan. Dus daar waren advertenties van abdijsiropen en allerlei andere, zeg maar, kwakzalversmiddelen die verkocht werden op grote schaal om je te behoeden tegen influenza. En ja, dat hielp natuurlijk helemaal niet. En gelukkig zijn wat dat betreft nu een heel eind verder. Er was hier een ploegje gemeentearbeiders, die zijn als ondersteuning van de grafdelvers aan het werk gegaan, en haalden her en der de kisten uit de woning. En het was vroeger de vaste gewoonte om, als ik als drager een begrafenis leidt, even een borreltje te drinken voor het goed fatsoen. Men had ook nog het gevoel van een borrel desinfecteert, dus misschien krijg ik dan die griep niet. Nou, die die grafdelver die ik erover gesproken heb, die dus een noodgrafdelver was, die zei: ‘Op het end van de dag wisten we niet meer wie we begraven hadden, maar ook niet waar we ze begraven hadden.’ We waren gewoon hartstikke laveloos. Op zo'n manier had men toch het idee, misschien overkomt het ons dus niet. Hoe heeft die ziekte zich verspreid over de wereld? Niet anders dan zoals Influenza zich altijd verspreidt, gewoon doordat mensen elkaar aanhoesten. Dan is het natuurlijk zo geweest dat in 1918 er natuurlijk sprake was van een hele speciale situatie. Enorm veel verplaatsingen van mensen, van groepen mensen: troepenverplaatsingen. Het interessante is dat we praten over de Spaanse griep. Maar de ziekte is eigenlijk al eerder gezien in Amerika en zowel bij mensen als bij varkens ja, in 1918. Waar die oorspronkelijk vandaan gekomen is, weten we niet zeker. Maar die ziekte is dus in feite van mens op mens over de hele wereld rondgegaan. En met name die oorlogshandelingen hebben ervoor gezorgd, die troepenverplaatsingen, dat het virus vrij snel op verschillende plaatsen werd uitgezaaid, zeg maar. Wie was nou de eerste slachtoffer van Spaanse griep hier in de omgeving? Nou echt helemaal zeker weten we niet. Maar één van de eersten dat was Roelof Schokker. Dat was een schippersknecht die toentertijd in militaire dienst zat en als soldaat ziek naar huis gekomen is. En die is overleden op 9 november 1918. We weten niet waarom die griep zo heftig was. Het heeft wel te maken met het feit dat er een nieuw virus uit de vogelwereld bij de mens geïntroduceerd werd, een nieuw influenzavirus. En ja, waarom dan dat virus zo verschrikkelijk gevaarlijk was? Dat heeft ongetwijfeld met het virus zelf te maken. Daar doen we heel druk onderzoek naar om te kijken, wat zijn nou die factoren - genetische, de erfelijke factoren - die zo'n virus zo verschrikkelijk gevaarlijk maken? Maar een ander punt is ook dat dat virus, een virus van dat type nog niet eerder bij de mens was geweest. Ja, dat betekent dus dat er bij de mens in feite over de hele wereld nog geen afweer tegen dat soort virussen bestond. En de beste medicatie, dat weet ik van bij mijn grootvader thuis, waar op een gegeven moment kinderen ziek waren. En de arts die kwam langs en die keek eens in de potten wat daar op het vuur stond. En die zei van: ‘Jong, zolang als jij je kinderen dat kunt geven, dan kun je ze de misschien doorhalen.’ Dat was eigenlijk de beste medicatie: goed eten, aansterken. Alleen dat moest je vooraf doen, want als je die griep één keer had, dan had je de tijd er niet meer voor. Dan kon het in twee dagen gebeurd wezen. En wie kreeg die griep? Nou, veelal mensen in de kracht van hun leven. Bij ons woonde vlakbij een bakker aan weerskanten van het bruggetje. En die bakker stierf en was toen een jaar of 45. En de knecht was nog tien jaar jonger en die stierf ook. En die vader heette Ten Hoeve en de knecht heette Hendrik Hartold. Ik weet die namen nog altijd goed, want twee doden in één huis was veel. Nou, het gaf een ontzettende shockeffect. Want zoveel sterfgevallen in zo’n korte tijd, daar was men niet op voorbereid. Dat had men niet verwacht. Het kwam letterlijk uit de lucht vallen. En ja, je moest het maar zien te redden met mekaar. Veel ziekte, veel arbeidsdagen die verloren gingen omdat je burenplicht moest nakomen. Maar daarin ook de paniek van durven wij dat wel aan en krijgen we zelf de ziekte? Kan het terugkomen de Spaanse griep, dat virus? Wereldwijd? Dat kan ik me heel goed voorstellen. Ik zie geen enkele reden om aan te nemen dat het onmogelijk is, dat zo'n zelfde soort virus of een virus met dezelfde mogelijkheden om mensen ziek te maken en zich over de hele wereld te verspreiden… Ik zie geen enkele reden om aan te nemen dat dat niet zou kunnen gebeuren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16055442 631.104 4200 2020-04-02T08:00:00+00:00 yes no virus Eerste Wereldoorlog corona https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-schoen-gemaakt-van-het-idee-op-papier-tot-een-schoen-om-aan-te-trekken 2024-01-04T12:41:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35509.w613.r16-9.88c3779.webp Hoe worden schoenen gemaakt? | Van het idee op papier tot een schoen om aan te trekken Gympen, laarzen, nette schoenen, iedereen heeft wel een aantal paren in de kast staan. En je draagt ze elke dag. In Nederland wonen ruim 17 miljoen mensen. Dus vandaag alleen al worden er 34 miljoen schoenen aangetrokken. Hoe worden schoenen gemaakt? Het begint met een idee op papier. Een patroon. Dan wordt het leer in de goede vorm uitgesneden. Het leer wordt half zo dun gemaakt. Een dik stuk zit niet lekker. De voering wordt aan het leer gelijmd. Stik erin, in de schoen dan, he. Tijd voor een neuscorrectie. De neus wordt warm gemaakt om de ronde vorm te kunnen krijgen. Daarna wordt de schoen strak getrokken over de leest. Dat is een plastic voet. Niet! De nietjes blijven in de schoen. Halverwege wordt de schoenen gepoetst met speciale schoenpoets. Die blijft altijd op de schoen zitten. Nog even polijsten, zodat ze mooi shinen. De kurk onder de schoen geeft vering en gaat naar je voeten staan. Daardoor lopen ze extra lekker. De zool wordt stevig vastgeperst. Veters erin. En de schoen is klaar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16058949 90.773 4711 2020-04-02T22:00:00+00:00 yes no schoen https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-zonnebloempitten-zoveel-duurder-dan-zonnebloemolie-goedkope-pitten-met-dure-buren-in 2024-01-04T12:41:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35510.w613.r16-9.707bba3.webp Waarom zijn zonnebloempitten zoveel duurder dan zonnebloemolie? | Goedkope pitten met dure buren in de supermarkt Lekker door de yoghurt, in je brood of over de salade: zonnebloempitten. Pittig geprijsd, in tegenstelling tot de vloeibare variant: zonnebloemolie. Is dit heldere goedje niet zo helder als de kleur doet vermoeden? Voor een euro haal je al een liter zonnebloemolie in huis. Om een liter olie te maken heb je ongeveer 2,5 kilo aan zonnebloempitten nodig. Maar een kilo pitten kost tussen de 5 en 20 euro. Hoe maken ze van deze prijzige pitjes olie voor een bodemprijs? Nou, de ene pit is de andere niet. De productie gaat ongeveer zo. Na het drogen van de zonnebloemen worden de pitjes verzameld uit de kern, de schillen worden eraf gepeld, gaan langs de windmachine en eindigen in de pers. Maar niet alle olie komt vrij tijdens het persen. Om ok de allerlaatste olie te krijgen uit het restmateriaal biedt een magisch materiaal uitkomst: hexaan. Niet echt smakelijk dus. Daarom worden de deeltjes hexaan er achteraf uit gevist en de olie geraffineerd. Na het raffineren is de olie zo goed als kleur-, geur- en smaakloos geworden. Klaar voor de frituur. Maar waarom zijn de pitjes dan zo ontzettend duur in vergelijking met de olie? Een zonnebloempittenimporteur koopt pitjes in voor 60 cent per kilo. Maar waarom liggen ze dan voor een veelvoud in de winkel, soms wel 20 tot 30 keer duurder? Je legt ze in het schap naast de dure buren, zoals de cashewnoot, de walnoot en voila, ze liften gezellig mee met de notenprijs. Zoek je een goedkoper alternatief; in de dierenwinkel koop je exact dezelfde pitjes als vogelvoer al voor 2 euro per kilo! Dus wat doe jij? De volgende keer toch maar even langs de dierenwinkel als je boodschappen doet? Laat het even weten hieronder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_16048068 171.2 2032 2020-04-01T13:00:00+00:00 yes no prijsvorming olie supermarkt https://schooltv.nl/video-item/hoe-werd-ebola-ontdekt-de-komst-van-een-mysterieus-virus-in-congo 2024-01-04T12:41:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35520.w613.r16-9.2fec87e.webp Hoe werd ebola ontdekt? | De komst van een mysterieus virus in Congo We gaan terug naar 1976 als in het voormalig Zaïre in Afrika mensen ziek worden. Wij zijn op van nervositeit, we weten niet meer wat er gebeurt. Dan gaan Belgische wetenschappers op pad. Ik zal het nooit vergeten. Je zag mensen die onder een boom zaten, ze zaten gebogen te wachten op de dood. Ze weten het ebolavirus in te dammen. Dat was toen één van de grootste virussen die we ooit hadden gezien. Zaïre, september 1976. Pater Carlos werkt al zes jaar in het land als missionaris van een Vlaamse orde, is gevestigd in provinciehoofdstad Bumba en hoort daar over de radio berichten binnenkomen uit de ruisende verte van het oerwoud. We hoorden op zondag, op 19 september dat er iets gebeurd was in Yambuku. Daar was een zuster gestorven aan een mysterieuze ziekte. Natuurlijk vroegen we welke zuster en ze zeiden zuster Béata, een jonge zuster. En ze zeiden ook: Ze was één of twee dagen ziek, maar het is zeer snel gegaan. Zeer snel en ze is gestorven en we gaan haar ook direct begraven. We hebben natuurlijk gevraagd waaraan, maar ze wisten het niet. Het was een vreemde ziekte. Het bloed kwam uit het lichaam gestroomd. Dat zeiden ze. Er is iets met het bloed. En er heerste een zekere paniek. Ik voelde me een beetje verantwoordelijk, want ik was de pastoor van Bumba. Ik zei: Ik ga er kijken. De zusters hadden een ziekenhuis en een school. Er kwamen veel mensen uit de wijde omtrek naar het ziekenhuis. We kwamen daar ’s nachts aan en de zuster was al begraven en de zusters en de paters zeiden direct tegen ons: Kom niet aan ons. We blijven op afstand van elkaar. Niet dichterbij komen. Wij zijn op van nervositeit, we weten niet meer wat er gebeurt. De volgende dag, tijdens de mis, zijn we geschrokken als nooit tevoren. Zuster Myriam las het epistel voor en toen ze daarmee klaar was, ging ze met haar vinger langs haar lippen en er zat bloed aan haar vingers. En iedereen zei: Zij heeft het ook. In de Zaïreense hoofdstad Kinshasa is het bericht van de mysterieuze ziekte uit Yambuku inmiddels ook doorgedrongen. In het universiteitsziekenhuis werkt microbiologe Jean Jacques Muyembe. Hij is de eerste dokter die het virus ter plekke gaat onderzoeken. Hij gaat dan nog uit van tyfus of gele koorts. Als eerste wilde ik proberen om de diagnose te stellen en om de oorzaak van deze uitbraak vast te stellen. Ik begon dus met het afnemen van bloedmonsters. Ik dacht dat het niet al te gevaarlijk was, maar ik moest mijn handen schoonhouden. Daarom had ik zeep en water bij me om mijn handen te wassen elke keer dat er bloed aan mijn handen zat. Ik heb geluk gehad. Ik heb geluk gehad, want op dat moment wisten we nog niet wat het was. Zuster Myriam, die het al had, zei: Ik wil naar Kinshasa, daar kan ik genezen. Hier kan ik niet genezen, maar misschien wel in Kinshasa. En ze vroeg aan de dokters: Mag ik met u mee naar Bumba en dan naar Kinshasa? Toen we in Kinshasa aankwamen, ging ze naar het Ngaliema Ziekenhuis. De situatie verslechterde en ze overleed. Voor haar overlijden werd er bloed afgenomen en naar Antwerpen gestuurd. Het was in de namiddag en er kwam een man binnen, die zich voorstelde als een piloot van Sabena. Die kwam dus uit Kinshasa en hij had een blauwe thermosfles bij zich. Die droeg hij naar binnen, plaatste ‘m op de laboratoriumtafel en zei: ik moest dit naar u toe brengen en schijnbaar is het zeer dringend, want dit bevat, denk ik, klinische monsters van een zuster die overleden is aan die nieuwe, geheimzinnige ziekte. Wat je dan deed, was een monster, bloed bijvoorbeeld of lumbaal vocht op cellen brengen. Dat moeten we gaan inoculeren. Dat wil zeggen dat we dat in contact moeten brengen met cellen. En ook dat monster inspuiten in muizen, pasgeboren en volwassen muizen. Na tien dagen zijn Peter Piot en Guido van der Groen erin geslaagd het virus te isoleren. Als er met een elektronenmicroscoop een foto van wordt gemaakt, geloven ze hun ogen niet. Ze hebben een nieuw virus ontdekt. Je ziet eigenlijk een ongelooflijk monsterachtige structuur. Dat was toen één van de grootste virussen die we ooit hadden gezien. Verschrikkelijk. Maar ik dacht onmiddellijk: Hoe wordt ’t overgedragen? Hoeveel mensen zijn eraan gestorven? Hoe dodelijk is ‘t? Dat ging er vooral door mijn hoofd. In gedachten zat ik al in Afrika. Er wordt een internationale commissie samengesteld met toonaangevende wetenschappers. Ook de twee ontdekkers van het virus gaan mee. Van der Groen heeft naast het doen van onderzoek een tweede taak: hij filmt de hele expeditie. En ik was daar het groentje. Ik was 27 en ik wist van niks. Mijn taak was, vanaf het moment dat ik in Kinshasa arriveerde, om in het Ngaliema Ziekenhuis, waar de Belgische zusters waren overleden, een laboratorium op poten te zetten. Om dus daar, in Kinshasa, zo vlug mogelijk te kunnen aantonen of iemand wel of niet geïnfecteerd was. Toen hebben we ons verdeeld in vier teams die elk een aantal dorpen zijn gaan bezoeken. Ten eerste om te kijken of er nog een zieken waren, want de epidemie was nog bezig. Toen hebben we een aantal patiënten gezien met die ziekte. Ik zal het nooit vergeten. Je zag mensen die onder een boom zaten, vaak in een stoel en om dat zo pijnlijk is – dat is pancreatitis en hevige buikpijn – zaten ze gebogen te wachten op de dood. Ik zal het nooit vergeten. Karl Johnson en ikzelf deden de eerste analyses op bloedmonsters die genomen waren door onder anderen Peter Piot. En waarvan Karl Johnson en ikzelf van konden melden dat een aantal van de onderzochte cellen inderdaad toebehoorden aan mensen die met dat nieuwe virus besmet waren geraakt. Door het onderzoek in Kinshasa zijn de onderzoekers nu in staat een diagnose van de ziekte te stellen op levende mensen. Ook in Yambuku maakt het team vorderingen. Piot ontdekt een patroon in de sterfgevallen. Een week na een begrafenis is er een nieuwe uitbraak. Het blijkt dat hele familie, als er iemand sterft, het lijk aflegt, zoals we dat zeggen, dus wast. Tijdens de begrafenis komen alle leden van de familie samen en raken ze het dode lichaam aan en kussen ze het, wassen ze het en nemen ze relikwieën mee, zoals nagels of haar of zo om mee terug te nemen naar het dorp. Iemand met die virusinfectie is vol met virus van braaksel, van bloed, diarree, dus zo gebeurt het. Wat we deden, is in de dorpen waar iemand ziek was, handschoenen geven, chloor, voedsel en ook instructies om die patiënten onmiddellijk te gaan begraven zonder alle rituelen. Dat was niet makkelijk, maar het werd uiteindelijk aanvaard. Nog belangrijker is de ontdekking dat bijna iedereen die het missie ziekenhuis van de zusters in Yambuku heeft bezocht, ziek is geworden en is doodgegaan. Toen hebben de zusters toegegeven dat zij begonnen te werken met drie of vier spuiten en naalden, dezelfde om 300 mensen per dag injecties te geven. Als je iemand hebt met een virusinfectie en je geeft die een injectie en je steriliseert die naald niet en je spuit, dan draag je het over. We hebben duidelijk gemaakt dat dat de eerste bron was van de epidemie. En ja, de zusters waren verantwoordelijk en dat was heel moeilijk om dat uit te leggen. Het heeft lang geduurd voordat ze dat beseften en aanvaardden, ook omdat ze toch zelf vier collega's hadden verloren. Na een paar maanden is het virus uitgewoed. Er zijn 280 doden. De commissie weet nu hoe het virus zich verspreidt en hoe je het kunt indammen, maar een naam is er nog niet. We hadden een kleine kaart van een heel groot land: Zaïre. Het was, moet ik zeggen, ook al vier uur ’s ochtends, we hadden hard gewerkt en toen zagen we de dichtstbijzijnde rivier, de Ebola. Mooie naam. Zo heeft ‘t virus een naam gekregen: Ebola. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16060873 665.045 1166 2020-04-06T22:00:00+00:00 yes no ebola virus https://schooltv.nl/video-item/hoe-maakt-het-coronavirus-je-ziek-schade-aan-de-longblaasjes 2024-01-04T12:41:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35521.w613.r16-9.2cd9d97.webp Hoe maakt het coronavirus je ziek? | Schade aan de longblaasjes Het coronavirus komt je lichaam binnen via je mond, neus of ogen als anderen in je buurt niezen of hoesten, of als je met besmette handen je gezicht aanraakt. Van daaruit gaat het virus verder. Via je bovenste luchtwegen naar je longen, darmen en milt. In je longen kan het coronavirus de meeste schade aanrichten. Het virus kan zich alleen vermeerderen als het zich nestelt in levende cellen. In het slijmvlies van je luchtwegen bijvoorbeeld. In zo’n slijmvliescel slaat corona aan het vermenigvuldigen waardoor de cel uiteindelijk kapot gaat. De virussen die dan vrijkomen vallen de andere gezonde cellen aan en zo vermenigvuldigt het virus zich steeds sneller. Je immuunsysteem probeert dat tegen te gaan. Het verdedigt je lichaam tegen ziekteverwekkers. Maar doordat het immuunsysteem het coronavirus niet kent, weet het niet hoe het moet reageren en kan het ontregeld raken. Je immuunsysteem gaat dan nog harder werken tegen het virus en kan daarbij zowel zieke als gezonde cellen aanvallen. Hierbij ontstaat een ontsteking van de longblaasjes, een longontsteking dus. Soms is de schade aan de longblaasjes zó groot, dat er een zuurstoftekort optreedt. Je moet dan opgenomen worden in het ziekenhuis voor extra zuurstof. Als het zuurstoftekort zó ernstig wordt en je lichaam raakt uitgeput, dan moet je worden beademd op de intensive care. Bij een klein deel van de mensen loopt de ontstekingsreactie uit de hand in een poging om de virusvermenigvuldiging af te remmen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16060874 114.56 6631 2020-04-02T10:00:00+00:00 yes no corona virus https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-173 2024-01-04T12:41:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35523.w613.r16-9.8be9fbd.webp Studio Snugger | Aflevering 173 Onderwerpen: Doorzaagact, Hanengekraai, Kattenpootjesherkenningsapp, Lachcoach, Wasmachinemolen en Luchtverfrisser. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1310617 942.081 8082 2020-04-12T07:00:00+00:00 yes no goochelen https://schooltv.nl/video-item/kliederen-met-klanken-in-alles-zit-muziek 2024-04-10T07:48:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35528.w613.r16-9.98b4742.webp In alles zit muziek! | Kliederen met Klanken Je hebt niet per se een muziekinstrument nodig om muziek te maken! Met een pak rijst en wat bestek kom je ook een heel eind. Doe je mee met Nienke en de andere muzikanten? Download ook de kleurplaat onder de video! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16063448 417.4 5410 2020-04-06T22:00:00+00:00 yes no muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/kliederen-met-klanken-gepiep-in-de-nacht 2024-04-10T07:49:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35529.w613.r16-9.7d4f3de.webp Gepiep in de nacht | Kliederen met Klanken Als hondjes verdrietig zijn, maken ze een piepend geluid. Pepijn leest een verhaaltje voor over het hondje van Bam en Toet. Daarna zingen we een liedje met Nienke en de andere muzikanten. En doe je ook mee met het dansje? Met speciale gast Hermine Deurloo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16063449 431.64 3538 2020-04-06T22:00:00+00:00 yes no muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/wat-is-kippenvel-indruk-maken-op-de-vijand-met-kippenvel 2024-01-04T12:41:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35530.w613.r16-9.d13fa5d.webp Wat is kippenvel? | Indruk maken op de vijand met kippenvel Hee Miles! Jij hebt een vraag? Wat is kippenvel? Op je lichaam zitten heel veel haren. Elk haartje heeft een eigen spiertje in de huid zitten. Die spiertjes spannen zich aan als je het koud hebt en als je bang bent. Bij het aanspannen springen de haren rechtop en trekken de huid een beetje mee omhoog. Je ziet dan een soort bultjes. Dat noemen we kippenvel. Je raadt vast wel waarom. In de oertijd had ons lichaam veel meer haar. Dat was handig. Als er gevaar dreigde... gingen de haren door kippenvel rechtop staan. Zo maakten we meer indruk op de vijand. Nu scheren, waxen, epileren en harsen we ons suf. Kippenvel heeft geen functie meer, behalve als we het koud hebben. De hersenen zien een temperatuurswisseling ook als gevaar. Ze zorgen dat in het lichaam adrenaline vrijkomt. Een stof die tegen het lichaam zegt: Waaah, het is koud! Adrenaline komt ook vrij als er veel verandering zit in het tempo of volume van muziek. Daarom kun je ook kippenvel krijgen als je luistert naar jouw favoriete plaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16063451 75.285 3868 2020-04-06T22:00:00+00:00 yes no kippenvel huid https://schooltv.nl/item/welk-effect-heeft-muziek-op-je 2026-01-21T14:33:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43194.w613.r16-9.2a830fa.jpg Welk effect heeft muziek op je? | Scrollverhaal over wat muziek met je hersenen doet Luisteren naar muziek heeft een effect op je. Je wil bijvoorbeeld dansen bij harde muziek, je wordt verdrietig als je luistert naar zielige muziek en je voelt je verbonden met anderen als je muziek maakt. Wat doet muziek met je hersenen? Kom er alles over te weten in dit scrollverhaal. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 3741 2020-04-07T06:28:00+00:00 yes no hersenen muziek https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-nadat-je-112-hebt-gebeld-een-kijkje-in-de-meldkamer-en-ambulance 2024-01-04T12:41:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35531.w613.r16-9.47572de.webp Wat gebeurt er nadat je 112 hebt gebeld? | Een kijkje in de meldkamer en ambulance PIEPENDE BANDEN, HARDE KLAP, GLASGERINKEL Dit is niet best. Nee. Wat zullen we doen? 112 bellen. Oh ja. Oké. Heb jij een mobiel? Ja. Hallo, spreek ik met 112? Met Naomi. Er is hier een vrouw gevallen met de fiets. Bloed. En ze heeft bloed op haar hoofd en op haar enkels. En ze beweegt ook niet. En ze is volgens mij buiten bewustzijn. Kom, we gaan. Go. Go, go. Het is gewoon nep, hoor. Om er achter te komen wat er gebeurt nadat je 112 hebt gebeld... gaan Naomi en Tess naar de meldkamer. Oké, daar zijn we. Wacht effe. Dit is dus waar het gebeurt. Ja, dat is wel echt vet. Had je verwacht dat het er zo uit zou zien? Nee. Ik had het heel anders verwacht. Wat dan? Gewoon. Ik weet niet. Dit is echt serieus, he. Mensen die een ongeluk hebben op dit moment, bellen hier naartoe. Ssssst. Ik wil nu wel weten hoe lang het duurt. Anders moet ik gaan sturen. Niks te zien? Oké. Ze kijken ook heel serieus. Ja. MAN VAN 112: Oké, dank je wel. Hai hai. FLUISTEREND: Hallo. Hee, goedemorgen. Goeiedag. Hai. Dit is Naomi. Hai. Klasina, van de meldkamer. Ik ben Tess, aangenaam. Kunnen we zogenaamd even bellen? Ik heb bijvoorbeeld iemand aangereden. Ja. Heel heftig. Ik bel. PANIEKERIG: O my god, ik heb iemand aangereden! Hij ligt op de grond! Hij beweegt niet meer! Wat doe jij dan? Dat zeg ik: Mevrouw, ik ga u helpen. Ik ga vragen in welke plaats en op welk adres u bent. En dan ga ik vragen wat er precies gebeurd is. En of die persoon op de grond ligt of aanspreekbaar is. En hoe zijn ademhaling is. Of je veel bloed ziet. In elk geval rustig blijven? Ja, heel rustig blijven. En dat probeer je ook over te brengen aan de melder: Wij komen u helpen. Ik ga een paar vragen stellen. Als het heel heftig lijkt, kan ik al een ambulance koppelen. Die gaat dan gelijk rijden. Ondertussen blijf ik vragen stellen. Maar de ambulance rijdt al. Weet je wat ik nu al merk? Jij blijft heel zakelijk en sec. Rustig. Gewoon heel rustig: dit doen we en dit doen we. Ja. Dat moet hier ook wel, want anders komt het niet goed. Nee. Hoelang ben je ongeveer bezig om al die vragen te beantwoorden? Dan heb je de ambulance al gestuurd. Ja, precies. En ondertussen hou je die persoon aan de telefoon? Ja. Je weet vrij snel zeker of je gelijk moet sturen of niet. En dan zeg je tegen de melder: Ik wil nog een aantal vragen stellen. Wat meer informatie voor mijn collega's die onderweg zijn. Moeilijke vraag: Is er weleens iemand doodgegaan... terwijl jij die persoon aan de lijn had die erbij was? Ik heb wel eens een melding gehad... Die mevrouw belde mij. Ze voelde zich niet lekker. En opeens werd de verbinding verbroken. Dan stuur je gelijk de politie mee. Ambulance er achteraan. Maar het adres? Dat was al bekend gelukkig. Ooo, dat is wel fijn. Wat moet je doen als het adres niet bekend is? Wat kun je dan nog doen? Dan wordt het echt een probleem. En wanneer is de melding afgerond? Als de hulpverlening ter plaatse is. Of als de melder of meldster zo adequaat is dat je denkt: Ze redden het daar. Dan kun je de verbinding verbreken. Maar dan zeg ik wel altijd: Als de situatie veranderd, bel 112 terug. En dan help ik u verder. SIRENE Lig je lekker? Ja. Haha. Apart. Ja. Gelukkig heb je niks. Nee. Normaal lig je hier niet zomaar. Nee, zeker niet. Rianne, jij weet er alles vanaf. Normaal liggen hier mensen in pijn? Ja, dat is mogelijk inderdaad. Ook weleens met wat minder pijn, maar... Gelukkig heeft Naomi niks. Nee, gelukkig niet! En je zit goed vast. Dus het gaat helemaal goedkomen. We zitten hier in de ambulance. De melding is binnengekomen via de meldkamer. Wat gebeurt er dan? We krijgen de melding binnen op ons scherm, voorin de ambulance. Dan kijken we welke route we moeten rijden en wat er aan de hand is. Vinden jullie dit werk ook spannend? Ja. Ik doe dit werk al ruim 20 jaar. Zooooo. Dat is al wel heel erg lang. Maar het blijft wel spannend, sommige meldingen. Ik ben bijvoorbeeld bij de brand in Volendam geweest. Ohhhhh. Dat was heel heftig. Voor de kinderen die het niet weten: Dat was in een café. Ja. Was het Oud en Nieuw? Ja, het was Oud en Nieuw. Het ging helemaal mis. Kerstverlichting volgens mij. Ja. En heel veel, heel veel gewonden. Heel veel slachtoffers ja, klopt. Het ene moment ben je nog leuk Oud en Nieuw aan het vieren. En het andere moment sta je je werk te doen onder hele bizarre omstandigheden. 188? Meldkamer, hier de 188. Kun je mij de melding nog een keer geven? Jazeker. Jullie mogen naar Naarden. Amersfoortsestraatweg ter hoogte van nummer 12. Een aanrijding auto-fiets. SIRENE O my god! Even kijken. Go, go, go, go, go! Hallo. Hallo. We zijn er, hoor. Go, go, go. Hartstikke goed, mevrouw. Ja. Kijk ons hier staan met z'n vieren. Jaaaa. Trots op ons! High ten! Dat doe je normaal niet natuurlijk. Nee, dat doen we niet. Goed gedaan. Daaaaaaaag. Veel succes! Sterkte. Doei! Wat vond je ervan? Ik vond het heel interessant. Gewoon hoe ze dat allemaal doen. Wat ze doen. En hoe ze het beste kunnen helpen. Zie ik jou over tien jaar ook in zo'n ambulance? Of in de meldkamer?Dat weet ik nog niet. Het lijkt me wel leuk. Maar hoe komen wij nu naar huis? Eigenlijk? Geen flauw idee. Haha. Hahahahaha. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16063452 450.517 10866 2020-04-07T22:00:00+00:00 yes no ongeluk ambulance https://schooltv.nl/video-item/jong-in-oorlog-de-bevrijders 2024-01-04T12:41:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35533.w613.r16-9.eb13b06.webp De bevrijders van de oorlog | Geallieerde legers trekken op naar Nederland Mijn naam is Edwin Hunt. In Engeland wordt Edwin vaak Ted genoemd. Dus iedereen noemt me Ted. Ted Hunt. Toen de oorlog begon in 1939 was ik 19 jaar oud. Mijn naam is Guy Whidden. Ik kom uit Maryland in de Verenigde Staten. Ik ben 96 jaar oud. Mijn naam is Alan King. Ik kom uit Engeland. In 1944 was ik 20 jaar oud. In juni 1944 is de oorlog al vier jaar aan de gang. Duitse legers hebben een groot deel van Europa bezet, maar de tegenaanval is ingezet. In Oost-Europa leiden de Duitsers grote verliezen tegen het oprukkende Russische leger. Ook in het westen staat een invasie gepland. In het diepste geheim wordt in Engeland een enorme legermacht opgebouwd dat West-Europa moet bevrijden van de Duitsers. Het plan is om op de stranden van Normandië aan land te gaan en vandaaruit op te trekken richting Duitsland. Alan King is één van de dienstplichtige militairen die deel uitmaakt van het invasieleger. Ik werd ingedeeld bij een tanktraining regiment in Yorkshire. Na drie maanden training werd in ingedeeld bij de East Riding Yeomanry Compagnie. Zij werden daar opgeleid om deel te nemen met de eerste aanvalsgolf. 6 juni 1944. De slag om Europa is begonnen. In de vroege ochtend van 6 juni 1944 is het zover. Het is D-Day, de dag van de beslissing, oftewel decision-day. De eerste dag van de bevrijding van West-Europa. Honderdduizenden militairen worden met duizenden schepen en vliegtuigen gedropt op de stranden van Normandië. Maar de Duitse soldaten verzetten zich hevig en er vallen tienduizenden slachtoffers aan beide kanten. Toen we in de buurt van het strand kwamen met onze boot, zagen we naast ons een schip vol met militairen een klein landingsvaartuig. Hij werd door een Duitse granaat geraakt. Alle mannen kwamen door de explosie in de zee terecht. Ze worstelden om in leven te blijven. Het schip dat achter hen aan kwam voer over hen heen. Ze werden uiteengerukt. Hun armen, benen en hoofden spoelden aan op het strand met de vloed mee. Ted Hunt heeft lang gewerkt op de rivier de Theems in Londen. Hij weet alles van schepen, maar ook van stromingen en van de werking van eb en vloed. Hij gaat vrijwillig bij het leger. Plotseling moest ik me melden bij een net nieuw opgerichte compagnie. Er waren daar 500 mannen die gewerkt hadden op de rivier de Theems. Ze werden ingedeeld bij deze invasie compagnie. Ze hadden allerlei vaartuigen die geschikt waren om bij een strand aan land te gaan. Vaartuigen die tanks, kanonnen, voertuigen zoals ambulances en mannen aan land konden zetten. Om tegen de Duitsers te vechten. Ik denk dat iedereen bang was. Je zou gek zijn als je niet bang was, omdat er erg veel dingen waren waar je bang voor moest zijn. Ik had alleen mezelf om me druk over te maken. En ik was ontzettend bezorgd. Ik was zo bang dat je zou kunnen zeggen dat ik doodsbang was. Ik was bijna ziek van angst. Maar op D-Day had ik zoveel andere dingen waar ik verantwoordelijk voor was. Ik wist wad ik deed en de bevelen die ik gaf konden het verschil maken tussen leven en dood. Dus ik was bang net als iedereen. Maar ik had zoveel aan mijn hoofd dat ik geen tijd meer had om echt bang te zijn. Je weet niet waar je aan begint. Mensen zeiden ''ach de Duitsers hebben niet zoveel wapens, ze vluchten vast weg als jullie er aankomen.'' Maar dat deden ze niet. En ze hadden veel betere wapens dan wij. Guy Whidden heeft zich vrijwillig aangemeld voor het leger. Hij is Amerikaan. De luchtlandingsbrigade waarbij Guy is ingedeeld, wordt ingezet bij de bevrijding van Frankrijk en Nederland. Het was erg spannend allemaal, ik was pas 18 jaar. Als je 18 bent is alles wel leuk. Ik wist dat wat we deden voor het goede doel was, een erg goed doel. Je moet begrijpen, we waren allemaal jonge jongens, en jonge jongens vinden heel veel dingen spannend. De oudere militairen waren meer bezorgd, zij hadden vaak een gezin. Wij waren single en vrij en vooral erg jong. Het voelde als een avontuur. Wij waren een vervangbaar regiment. Dat betekende dat we overal waar het mis was, we werden ingezet. Uiteindelijk werden wij net zo wreed en gewelddadig als de Duitsers. Het was zij of wij. We deden alles wat nodig was om in leven te blijven. In het voorjaar van 1945 wordt ook de rest van Nederland bevrijd en in mei van dat jaar geeft Duitsland zich over en eindigt de oorlog in Europa. Ze hadden vier jaar op ons gewacht. Toen we aankwamen waren ze ons erg dankbaar. en dat lieten ze ook zien. Ze waren erg blij om ons te zien. Op 15 augustus 1945 geeft ook Japan, bondgenoot van Duitsland, zich over en is de Tweede Wereldoorlog voorbij. Een oorlog waarin er naast miljoenen soldaten ook miljoenen onschuldige mensen zijn vermoord in nazivernietigingskampen. Ik was bij het leger gegaan omdat ik het vreselijk vond wat de Duitsers met de joden deden. Mensen moeten nooit gestraft worden omdat ze christelijk, joods, katholiek, protestants of moslim zijn. Omdat de meeste mensen een week beginnen... ze staan in de ochtend op om te gaan werken en ze willen genoeg verdienen om hun gezin te onderhouden. Het zijn andere mensen die je willen overhalen om te stoppen met werken, een uniform aan te doen en iemand dood te schieten die ze nog nooit hebben ontmoet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16069889 493.568 8593 2020-04-07T22:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog D-Day bevrijding https://schooltv.nl/video-item/jong-in-oorlog-kind-in-het-kamp 2024-01-04T12:41:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35534.w613.r16-9.10bf55d.webp Kind in het kamp in oorlog | Leven in kamp Westerbork Mijn naam is Fred Mouw, eigenlijk Siegfried Willem Mouw, naar de grootvaders. Ik ben geboren in Arnhem en ik was twee jaar toen de oorlog begon. Fred zijn vader is Joods, maar zijn moeder is dat niet. Vanaf 1942 worden alle Joden in Nederland door de Duitse bezetter opgepakt. Maar omdat de vader van Fred getrouwd is met een niet-joodse vrouw, kan hij de eerste jaren van de oorlog blijven werken en wordt hij niet opgepakt. Eind 1944 wordt het toch te gevaarlijk voor de vader van Fred. En hij besluit samen met Fred en zijn moeder onder te duiken. Maar ze worden verraden en alle drie opgepakt door de Duitse bezetter. Na een week worden Fred en zijn moeder vrijgelaten, maar zijn vader niet. En na die periode van een week stonden mijn moeder en ik buiten de poort van de gevangenis en ik heb een klein briefje, zo'n klein briefje. En er stond op: lieveling ik ga naar Westerbork. Pas goed op jezelf en groet aan het kind. Liefs Ben. En dat briefje dat werd door een cipier, een hele aardige cipier in handen van mijn moeder gefrommeld. Mijn moeder wist dus dan op dat moment wat er met haar man ging gebeuren. Je praat ook over jonge mensen. Mijn moeder was iets van 28 en mijn vader was tien jaar ouder. Maar jonge mensen die dus iets aangedaan wordt. Mijn vader ging naar Westerbork. En dat betekende in die tijd, dat heb ik laten uitleggen door mijn ouders. Dat betekende in die tijd dat je geen kansen meer had. Men wist van Auschwitz, maar wist van Sobibor. Dat was bekend. Kamp Westerbork is een doorgangskamp. Het is de plek waar Joden uit heel Nederland worden samengebracht om van daaruit te worden overgebracht naar vernietigingskampen. Vanuit Kamp Westerbork vertrekt wekelijks een trein met duizend en soms meer mensen naar vernietigingskampen zoals Auschwitz of Sobibor. Bij aankomst wordt bijna iedereen meteen vermoord. Gedurende de oorlog zijn er 97 treinen uit Westerbork vertrokken met ruim honderdduizend mensen. De moeder die moet geweten hebben, dat is een heel bijzonder verhaal, moet geweten hebben dat mijn vader grote risico's liep. Nadat Fred en zijn moeder uit de gevangenis zijn vrijgelaten, weten ze niet wat ze moeten doen. Hun huis in Arnhem is vernietigd en op hun onderduikadres in Apeldoorn is er te weinig eten voor hen. De moeder van Fred mist haar man en besluit zich te melden bij Kamp Westerbork. Op een gegeven moment heeft ze een besluit genomen. Ik ga naar de SD, de Sicherheitsdienst in Apeldoorn en dan vraag ik mag ik naar mijn man? En daar kun je heel negatief over denken, maar je kunt ook zeggen: wat een moed. Zo denk ik erover. Toen zijn wij een week later, met kerst 1944 zijn wij naar Westerbork gaan. Het was een hele dreigende wand waar je tegen aankeek. Lampen, een soort zoeklichten, wachttorens, een slagboom. Voor een kind van 6 jaar, 7 jaar, heel bedreigend. En dat zal ik ook niet gauw vergeten. En dan ja, dan kom je daar binnen en dan word je gevisiteerd. Dan moet je je spullen afgeven. Heel vernederend voor mijn moeder, ook haar sieraden, armbanden en dat soort dingen. Spaarboekjes moest worden ingeleverd en die hebben we natuurlijk nooit meer teruggezien, dat ging allemaal naar Duitsland. En toen zijn wij naar de barak gebracht, een grote familie barak en daar was mijn vader nog. Intense vreugde, bijna niet voor te stellen dat het toch gelukt was. Want zo ziet mijn moeder dat. En mijn vader natuurlijk ook. Het kamp is helemaal omheind. Er zijn zeven wachttorens waarop zwaarbewapende soldaten de wacht houden met machinegeweren. Buiten de poort staan de woningen van de Duitse officieren, waaronder het huis van kampcommandant Gemmeker. Wij woonden in barak nummer 12. We keken schuin op die woning van Gemmeker. Ik zag hem ook elke dag een wandelingetje maken. Had hij een hond, een rot hond had hij en dan ging hij een wandeling maken over het kampterrein. Zo heb ik hem regelmatig gezien. Niet dat ik de angst voor de man had, want die man deed mij niks. Het was gewoon een onderdeel van het kampleven. In Kamp Westerbork kunnen 10 tot 15 duizend mensen gevangen gehouden worden. De leefomstandigheden zijn relatief goed. Gezinnen mogen bij elkaar blijven en er is voldoende te eten. De gevangenen werken voor de Duitsers. In het kamp wordt er gewerkt in de keuken, de schoenmakerij, de kleermakerij of in de houtzagerij. Buiten het kamp wordt er gewerkt op een boerderij. Andere gevangenen moeten bomen rooien of verdedigingswerken aanleggen. Er was een ziekenhuis, dat behoorde tot het grootste van Nederland. Er waren 106 specialisten en 1500 bedden en dat soort dingen. Het was een dorp helemaal compleet met alles erop en eraan. De school hoorde ook bij, er waren winkels, er was Westerbork-geld. Het was een heel bijzondere gebeurtenis als je in Westerbork zat. Eigenlijk was het met het cabarets mee en het voetballen wat er gebeurd is, is het gewoon een een dorp geweest. En ik was er onderdeel van. In plaats van het gebeuren was ik een onderdeel van het dorp. Fred komt eind 1944 aan in Kamp Westerbork. Het laatste transport vanuit Westerbork naar de vernietigingskampen is dan al geweest. Er zijn nog maar negenhonderd gevangenen in het kamp. Ik ben naar school gegaan. Er waren nog twee klasjes, er waren twee Joodse meesters. Er waren nog dertig kinderen in het kamp, niet meer dan dat. Van baby tot 15 jaar ongeveer. We hebben gevoetbald. We hebben gespeeld, getold zoals het vroeger wel ging. Gewoon de normale dingen die een kind deed en we gingen naar school. Als de school uit ging, dan ging je joelend en schreeuwend met de kinderen, ging je door al die gangetjes heen. Westerbork was ideaal voor kinderen met al die gangetjes tussen die barakken. Onvoorstelbaar om krijgertje en verstoppertje te spelen. En dan hadden hele grote appelplaats. Daar voetbalden we. Mijn moeder werkte in de keuken, mijn vader zat in barak 56. Het was een industriebarak, er werden batterijen uit elkaar gehaald, onderdelen van vliegtuigen, allemaal rommel. Allemaal nodig voor de Duitse oorlogsindustrie en als het klaar was, ging het met een vrachtwagen naar Duitsland toe. En s avonds ging je met elkaar eten en het eten was kwam het de gaarkeuken weliswaar. Maar het was allemaal best te doen. Dus het kampleven. Als je mij vraagt: was het kampleven vervelend? Dan is mijn antwoord nee, eigenlijk niet zo. Alleen was er één groot verschil. Het was elke dag zonder uitzondering werd er gepraat over de trein. Komt er nog een trein? Duizend mensen in zo'n kamp was voldoende voor één lading. Tussen aanhalingstekens richting Auschwitz, Sobibór, Birkenau, noem het maar. En die trein kwam niet, want niemand wist in het kamp, dat konden we ook niet weten: 13 september 1944 was de laatste trein vertrokken. Die kwam dus niet meer. In april 1945 zijn de Duitsers de oorlog aan het verliezen. De Canadese bevrijders komen steeds dichterbij. Fred hoort het kanonnen gebulder in de verte. Iedereen is bang wat er gaat gebeuren. Zullen de Duitsers hun meenemen? Of zullen ze worden doodgeschoten? Op 11 april gaan de Duitsers ervandoor. Ze laten de overgebleven gevangenen achter in Kamp Westerbork. Het was heel, heel nerveus gedoe. Het kanongebulder kwam steeds dichterbij. En toen hebben twee mannen, op de twaalfde april hebben twee mannen met witte vlaggen de hei opgelopen. Granaten kwamen er heel dichtbij en zij hebben toen de Canadezen kunnen meedelen dat het een vluchtelingenkamp was. Een gevangenenkamp en geen militair kamp. Op 12 april komen de Canadezen in het kamp aan. De opluchting bij de gevangenen is groot. Ze zijn vrij en de oorlog is voorbij. Ik denk dat die 900 mensen op die tien tanks gezeten hebben. Eén grote kluwe juichende mensen. Je moet je ook indenken. De oorlog was voorbij. Die spanning, die ellende wat je boven het hoofd hing, was over. En dat is een ervaring, die is niet te beschrijven. Dat maakten we dus met z'n allen mee. Mijn hele leven lang en dat beheerst mij nu nog. Ik zit hier ook niet voor niks. Gaat het door. En dat vind ik niet erg. Ik vind het prima. Dat dat ik me kan uiten daarover en dat ik anderen er deelgenoot van kan maken. Dat ze beseffen wat oorlog is en dat die ellende er eigenlijk niet had moeten zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16069890 558.485 11785 2020-04-07T22:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog concentratiekamp https://schooltv.nl/video-item/een-hondentong-geneest-je-wond-sneller-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:41:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35536.w613.r16-9.2d66ff8.webp Een hondentong geneest je wond sneller | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger of is het kletspraat? We zullen het zien. Een hondentong geneest je wond sneller. Een hond is een gezellig huisdier. Hij wacht je op als je uit school komt. Je kan met hem spelen. Je kan stoeien. Knuffelen. En je kan hem ook trucjes leren. Maar wist je dat een hond je ook kan verzorgen als je een lelijke wond hebt opgelopen? Dat doet 'ie door aan die wond te likken. Er zijn mensen die het vies vinden als honden likken. Zit, af. Foei, zeggen ze dan. Maar het is zonde. Een hondentong is namelijk heel gezond. Op de tong zitten miljoenen gezonde bacteriën die een wond kunnen schoonmaken. Het vuil uit de grond verdwijnt veel sneller dan wanneer je dat nare prikspul uit een flesje gebruikt. Dus heb je een hond in huis, dan heb je geen verbandtrommel nodig. Zou dat waar zijn? Een hond likt natuurlijk ook aan zijn eigen wondjes, dus wat dat betreft zit er misschien wel wat in. Aan de andere kant. Wie heeft daar nou ooit van gehoord dat je een hond aan je wond moet laten likken? Kletspraat! Maar hoe zit het dan wel? Honden likken je wond helemaal niet schoon. Het is zelfs hartstikke gevaarlijk als een hond aan je wond likt. Want een hond likt aan allerlei vieze dingen en die bacteriën komen dan in jouw wond. Vroeger werden dieren wel gebruikt als geneesmiddel. In de middeleeuwen werden wonden bijvoorbeeld afgedekt met delen van eieren van vogels. Daaroverheen maakten ze pleisters van veren of van de huid van dieren. Als je last had van je maag werden kreeftsogen gebruikt en vossenvet zou helpen tegen kaalheid en doofheid. In de Chinese oudheid werden er allerlei middeltjes gebrouwen van onder andere kruiden, bomen en insecten. Daarbij gold: hoe viezer het smaakt, hoe beter het werkt. Zelfs de frisdrank cola is ooit bedacht als medicijn tegen duizeligheid. Toen bestond het drankje nog uit een siroopachtige wijn en bladeren van een coca plant. Deze bijzondere medicijnen haal je niet bij een saaie apotheek zoals je die nu kent. Stond je te wachten op je kruiden brouwsel, dan kon je je vergapen aan wat er allemaal wel niet te zien was. Naast de bijzondere ingrediënten stonden er opgezette dieren. Of was de apotheker een medicijn aan het maken. Dat deed 'ie vaak buiten voor de apotheek. Het was bijna een soort voorstelling met allemaal mensen die kwamen kijken naar hoe jouw medicijn tegen zweetvoeten werd gebrouwen. Zo zit dat dus. Tot volgende keer bij Studio Snugger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16069895 156.08 12059 2020-04-07T22:00:00+00:00 yes no wond hond https://schooltv.nl/video-item/workout-voor-thuis-dag-1-met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi 2024-01-04T12:41:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35537.w613.r16-9.af3e339.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 1 Sport thuis mee met Nathan Rutjes. Je begint met rekken en strekken om je spieren op te warmen, daarna doet Nathan met zijn zoontje diverse oefeningen voor. Hoeveel keer kan jij al opdrukken? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16041668 943.637 3624 2020-03-23T12:23:47+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-sojasaus-gemaakt-de-populaire-saus-bij-sushi-kan-een-giftige-nasmaak-hebben 2024-01-04T12:41:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35538.w613.r16-9.6e147eb.webp Hoe wordt sojasaus gemaakt? | De populaire saus bij sushi kan een giftige nasmaak hebben Zeg je sushi, dan zeg je sojasaus. We kunnen er maar niet genoeg van krijgen, van deze smaakmaker uit het Midden-Oosten. Voor de productie van de natuurlijk gebrouwen originele sojasaus, ben je al gauw een paar jaar bezig. Daar heeft de moderne sojasausproducent een vluggere en goedkopere manier voor bedacht. Gooi er een chemisch middel bij, en klaar is de snelle sausfabrikant. Terug naar de basis: hoe wordt sojasaus oorspronkelijk gemaakt? Traditionele sojasaus zoals hier in Japan bestaat uit vier ingrediënten: sojabonen, tarwe, zout en tonchi. Toch is een schimmel die zorgt voor het fermentatieproces. Al gaat dat wat traag. Vervolgens wordt het mengsel geperst, rijpt het nog een maand in een vat, wordt het gekookt en tot slot gebotteld. Alles voor de smaak. Maar kan dat ook sneller? Ja. Daarvoor heb je twee ingrediënten nodig: sojaconcentraat, een goedkoop restproduct van bijvoorbeeld sojamelk, en zoutzuur. Dus de vraag is: hoe maak je dit chemische goedje toch eetbaar? Voeg een scheutje natronloog toe om de boel te neutraliseren en klaar is je supersnelle sojasaus! In het versnelde proces kan er onbedoeld tijdens het koken, verwarmen of zuiveren van voedsel een giftig stofje vrijkomen. Maar wat doe jij? Ga je voor de veilige weg of doop je lekker je sushi in alle sojasauzen die je maar tegenkomt? Laat het even weten in de comments. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_16061641 158.08 2045 2020-04-08T13:00:00+00:00 yes no saus Japan sushi https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-2 2024-01-04T12:41:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35539.w613.r16-9.5d4a9b6.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 2 Sport thuis mee met Nathan Rutjes en zijn zoontje! We gaan dribbelen op de plaats, balanceren op één been en doen oefeningen voor je armen met de letters Y, T en W. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16041672 906.88 1211 2020-03-24T11:04:15+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/krijg-je-een-hoge-stem-van-helium-verandering-van-klankkast 2024-01-04T12:41:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35540.w613.r16-9.cc7afb6.webp Krijg je een hoge stem van helium? | Verandering van klankkast GEK STEMMETJE: Krijg je een hoog stemmetje van helium? Nee. Waarom klinkt mijn stem dan zo? Mijn stem klinkt wel heel anders. Om te begrijpen wat er gebeurt met helium, moet je weten hoe je stem werkt. Als je in mijn keel zou kijken, zie je twee spiertjes. Die trillen heel snel. De stembanden. Die brengen de lucht uit mijn longen in trilling en dat is mijn stem. Dat is het geluid. Dat kun je in zo'n veer zien. Als ik er hier een trilling in breng, zie je... dat de trilling helemaal door naar de rechterkant beweegt. Zie je dat? Dat gebeurt ook in je stem. De lucht komt tot trillen, en zit ook in holtes hier. Daar gaat de lucht ook trillen. De combinatie van het trillen... van die lucht in die holtes en wat eruit komt, vormt samen je stem. Je hebt dus lucht nodig om geluid voort te brengen. Net zoals die veer nodig was om de trilling door te geven. Om dat te laten zien, heb ik hier iets bijzonders. Een stolp waarin een wekker keihard afgaat. Maar je hoort hem nauwelijks omdat we de lucht eruit hebben gezogen. Op het moment dat ik de lucht er weer in laat stromen, via de onderkant... luister wat er dan gebeurt. DE WEKKER GAAT HOORBAAR AF Nu hoor je de wekker wel heel goed. Hij gaat steeds harder omdat er meer lucht in komt en lucht is nodig om geluid doorheen te verplaatsen. Je kunt je misschien voorstellen dat als de lucht verandert... dat er dan iets geks gebeurt met het geluid. Geluid hoeft niet door lucht heen te gaan. Het kan door alles heen gaan. Ook door helium. Dus als jij helium inademt, gaat het geluid door de helium heen. Maar hoe is helium anders dan gewone lucht? De ene gaat omhoog, de andere naar beneden. Dat komt doordat helium lichter is dan lucht. Als dat in trilling gebracht wordt, in die holtes in je hoofd... dan kan het helium makkelijker trillen omdat het lichter is. Daardoor klinkt je stem een beetje anders. Hij wordt niet echt hoger, want de basistoon waarmee je praat is gelijk. Vergelijk het met twee verschillende instrumenten, zoals gitaar en viool- waarop je dezelfde toon aanslaat, maar dat het toch anders klinkt. Dat komt doordat je klankkast verandert. Die is bij de gitaar groter dan bij de viool. Dat bepaalt de klankkleur van je stem. Je kan nog steeds dezelfde toon aanslaan, maar je klankkleur klinkt hoger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16073008 195.797 2090 2020-04-09T22:00:00+00:00 yes no stem klank klankkast https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-3 2024-01-04T12:41:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35546.w613.r16-9.8c5666e.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 3 Beweeg mee met Nathan en zijn zoontje! Maak je heupen los door rondjes te draaien, we stappen uit als Spiderman en we doen oefeningen met een onzichtbare bal. Doen de papa's en mama's ook mee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16044893 914.368 809 2020-03-25T11:25:09+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-4 2024-01-04T12:41:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35547.w613.r16-9.583d7da.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 4 Sport in je huiskamer mee met Nathan en zijn zoontje Lavezzi! We gaan boksen, fietsen met je benen en springen zo hoog als je kan. Vervolgens gaan we balanceren op onze hakken en tenen... met onze ogen dicht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16045369 925.76 1009 2020-03-26T13:39:37+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-judoka-roy-meyer-workout-voor-thuis-dag-5 2024-01-04T12:41:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35548.w613.r16-9.3b1dc83.webp Met judoka Roy Meyer | Workout voor thuis: Dag 5 In Zappsport@home Workout geven bekende sporters elke schooldag workouts aan de kinderen thuis. In 15 minuten laat Roy Meyer (en zijn zoontje Mika) je flink bewegen. Elke schooldag om 10:00 uur een nieuwe workout! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16047866 851.882 638 2020-03-29T16:55:57+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-hoe-zijn-de-dinos-uitgestorven 2024-04-25T09:17:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35549.w613.r16-9.9fddb9c.webp Hoe zijn de dino's uitgestorven? | Clipphanger Lang geleden lopen er allerlei soorten dinosauriërs op aarde. Totdat er 65 miljoen jaar geleden opeens een enorme meteoriet inslaat bij de kust van Mexico. It’s tsunami time! Dag dag, dino’s. De inslag is zo hevig, dat de meteoriet en het getroffen gesteente verdampen. Die damp condenseert tot een regen van gloeiend hete glasdeeltjes. Hele bossen staan in lichterlaaie en weer leggen veel dino’s het loodje. De zwavel uit het gesteente wordt de atmosfeer ingeblazen en vormt een nevel van zwavelzuur en stofdeeltjes. Door deze stofdeken gaat op aarde het licht uit, en het wordt tientallen jaren extreem koud: veel planten kunnen niet leven zonder zonlicht, en ook het plankton sterft uit, waardoor de basis onder de voedselketen weg is. Een hongerwinter voor de dino’s. Na de zwavelnevel, wordt het door de broeikasgassen juist weer extreem warm, wel duizenden jaren lang, en da’s slecht nieuws voor de dino-eieren. De inslag van de meteoriet Chuxculub is dus op meerdere manieren fataal voor de dino’s. Alle dino’s? Nee, de vogelachtige dinosauriërs, die hebben het met een beetje mazzel overleefd, en zijn doorgeëvolueerd tot onze huidige vogels. Denk daar maar ‘s aan, als je een kip ziet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16073012 90.64 18801 2020-04-22T22:00:00+00:00 yes no dinosaurus uitgestorven meteoriet https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-de-regels-van-rugby-naar-achter-passen-en-veilig-tackelen 2024-01-04T12:41:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35550.w613.r16-9.fa49455.webp Wat zijn de regels van rugby? | Naar achter passen en veilig tackelen Woow. Het is groepsworstelen. Huh? Erlangs, en goal. He? Ja, dat. FLUIT Waarom springt hij nou over de achterlijn? Ik weet niet. Maar hij gaat langs de paal. Ja, ja. En het is hands. TV-COMMENTAAR Woow! Hee, ik hoor dat jij een vraag hebt over rugby. Dat klopt. Wat zijn de regels bij rugby? Dirk Danen, die kun je wel voor een klusje sturen. Dirk Danen is aanvoerder van Oranje en speelt rugby bij de topclub in Hilversum. Hij gaat Jonas en Jesse de kneepjes van het rugby leren. GESNERP We hebben een veld. Ongeveer zo groot als een voetbalveld. We hebben twee scoringslijnen. Dat noemen we de trylijn. Op die trylijn staan die geweldige palen. De bedoeling is om op de trylijn te scoren. Hoe scoor je? Door de bal op of over de lijn neer te leggen, op de grond. Waar zijn die twee palen voor? Als ik hier een try scoor, dus ik heb hem hier op de lijn gelegd... of erover, dan mag ik in het verlengde van deze lijn... nog eens proberen te schieten op de palen. SPACY MUZIEK Wat is de belangrijkste regel in rugby? De allerbelangrijkste regel is dat je naar achteren moet passen. Een andere qua veiligheid: tackelen mag, maar wel altijd onder de schouders. Dus ik mag je niet bij de nek pakken. Dat is heel belangrijk. In verband met de veiligheid. Naar voren, juist. Ja, kom maar. Goed zo. Kom maar! Hup! Boem, ja! Oke! Ja, prima. Lekker. Dit zijn de jongens van Oranje. Onder 20. Ze gaan ons vandaag helpen. Ze zetten hier een scrum neer. Wanneer krijg je een scrum? Als de bal bijvoorbeeld voorwaarts wordt gegooid. We hebben net achterwaarts gegooid. Gaat hij naar voren, fluit de scheidsrechter, krijgen we een scrum. De bal wordt ingegooid in het midden. Jij gaat binden, vasthouden. Heel goed. Bal komt er door het midden in, en bij jou achter uit. Oke.Gooi maar. Bal in het midden.Hij komt eruit. Je pakt hem op en gaat rennen. Naar voren weer. Goed zo. Thanks, boys. Wat doe jij het meest? Wat is jouw taak in het team? De positie die jij net had, waar je je hoofd ertussen stopt en de bal moet pakken, dat doe ik. Hele grote, forse jongens staan voor in de scrum. De snellere, behendige jongens staan aan de buitenkant en moeten er snel bij zijn, snel tackles maken. Dat is meer mijn taak. Als de bal wordt uitgeschopt... of iemand wordt uitgetackled, dan krijgen we line-out. Yo! Een line-out is als twee jongens een andere de lucht in gooien. De bal wordt ingegooid, dan naar de scrum half gegooid, en het spel is hervat. Wie is de scrum half? Degene die het spel verdeelt. Die passt de bal door of loopt verder. Heb je al wel eens blessures gehad? Ja, zeker. Het is vrij ruig. Je breekt wel eens een bot. Maar na zes weken is die aangegroeid en kunnen we weer. Als we gaan tackelen, mag je alleen degene met de bal tackelen. We hebben niet de kleinste uitgekozen. Hem ga je neerleggen. Je moet met je schouders tackelen. Je hoofd aan de goede kant, armen eromheen, en leg hem neer. Klaar voor? Ja.Succes. Let's go. Tackle. Heb je straffen, bij bijvoorbeeld zware overtredingen? Rode kaart of zo?Ja. Goeie. Een gele kaart is 10 minuten van het veld af. Bij een rode kaart mag je niet meer terugkomen. En daar zijn ze ook streng mee. Eruit, rode kaart, dan heb je wel een heftige overtreding. Iemand geslagen of zo. Dat mag echt niet. Is twee keer geel ook rood? Ja, klopt. Ja. Heb je wel eens rood gehad? Ja, ik heb helaas wel eens rood gehad. Zegt hij met trots.Dat hoort bij de aard van het beestje. Oke, we gaan een try scoren. Weet je nog hoe het moet? Ja, je moet over deze lijn de bal op de grond duwen. Juist. Op of over de lijn. Het is belangrijk dat ik de bal met mijn handen op de grond duw. Als ik hem laat vallen, is dat een try? Nee. Heel goed. Dat is geen try. Proberen? Goed. Hij gaat proberen te scoren, jij gaat proberen te tackelen. Oke? Ja. Oke, klaar? Let's go. Netjes. Ga er maar omheen. Goed zo! Scoren! Jaaaaa. Netjes. Prima. We hebben nu een try gescoord. Vijf punten waard. Nu mag je nog op de palen schieten. Hoeveel punten levert dat op?Twee. Twee punten, heel goed. We gaan het proberen. *Wilhelmus van Nassouwe *Ben ik van Duitsen bloed *Het vaderland getrouwe *Blijf ik tot in den dood* GETOETER STEVIGE MUZIEK GEJUICH APPLAUS Yes. Goed gedaan man. Vond je het leuk? Heel leuk. Al je vragen beantwoord? Zeker. Goed zo. Heb jij nog wat bij hem gezien? Ik moet eerlijk zijn. Als ik een bal kickte, ving je hem. Als ik passte, ving je hem ook. Je hebt een tackle gemaakt, er zit wel een atleet in jou. Compliment. Ga zo door. Wie weet, is rugby later wat voor jou. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16073011 477.845 4089 2020-04-12T22:00:00+00:00 yes no sport regels https://schooltv.nl/video-item/blijft-kauwgum-in-je-maag-zitten-als-je-het-doorslikt-je-poept-het-gewoon-weer-uit 2024-01-04T12:41:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35551.w613.r16-9.0ea3a60.webp Blijft kauwgum in je maag zitten als je het doorslikt? | Je poept het gewoon weer uit Victoria? Victoria? Hee. Wat ga je vandaag fact-checken? Ik slik het nooit door. Misschien heb ik het alleen een keer per ongeluk gedaan. Denkt u dat het dan zeven jaar in je maag blijft zitten? Nee. Heeft u soms last van obstipatie door kauwgom? Nee. Haha. Daaaag. Hahahaha. Dank u. We gaan het aan een expert vragen. Is het waar dat als je kauwgom doorslikt, het zeven jaar in je maag blijft zitten? O, dat heb ik nog niet onderzocht. Maar ik wel. Kijk, de zoet- en de smaakstoffen worden gewoon verteerd. Door eh... speeksel... je maagsappen. Door je darmen. Kijk de gom, daar kan je lichaam niks mee. Dus eh... die poep je gewoon weer uit. Als je er meer dan zes op een dag doorslikt... dan gaat dat op elkaar stapelen! Dat is niet goed. Dan krijg je verstoppingen. Maar verder kun jij best een kauwgompje eten, hoor. Hierzo. Dank je. Die poepen we morgen gewoon weer uit. Dus het is niet waar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16073013 100.693 1388 2020-04-14T22:00:00+00:00 yes no https://schooltv.nl/video-item/kraaien-maken-parken-schoon-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:41:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35552.w613.r16-9.72798a6.webp Kraaien maken parken schoon | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger of is het kletspraat? We zullen het zien. Wie maakt eigenlijk het park schoon? Zegt u het maar. Wie maakt het park schoon? Kraaien. Kraaien. En wie bent u precies? Dat u dat zo goed weet? Ik ben Marianne van Kalkhoven. Ik werd bij de gemeentereiniging in Haarlem en ik train kraaien om parken op te ruimen. Nou volgens mij dat u een heks. Ach, dat zegt altijd iedereen. Maar waarom? Ik zou het echt niet weten. Omdat u een bezem heeft in een wrat op uw neus? Ja die heb ik van mijn moeder. Maar zeg, zullen we het even over mijn kraaien hebben? Ja, heel graag. Kraaien zijn ontzettend intelligente beesten. Wist u dat ze menselijke gezichten kunnen onthouden? Eh nee, wat heeft dat te maken met het schoonmaken van het park? Helemaal niks maar ik vond het gewoon even leuk om te vermelden. Hahaha. Nee wat ik doe is het volgende. Ik laat die kraaien lekker rondfladderen. En als ik dan in peuken zie of een propje, dan zeg 'pak maar op, pak maar op' en dan klepper ik altijd even met m'n doosje. Zal ik het even voordoen? Nou, dat hoeft niet hoor. Want ik geloof er toch niks van. Waarom niet? Omdat u een heks bent. Ik ben geen heks, ik ben ambtenaar in Haarlem, bij de gemeentereiniging. Waarom bent u dan die bezem bij u? Nou ja, gewoon, om een stoepje aan te vegen. En u vliegt er niet af en toe stiekem een stukje op? Natuurlijk niet. Nou ja, heel af en toe. Als ik dan met mijn autootje in de file terecht kom, dan wil ik nog wel eens een stukje met de bezem doen. Zie je wel. U bent een heks. Hahaha. Grapje! Grapje! Nou ik geloof er niks van. Natuurlijk wel. Normale mensen vliegen toch niet op een bezem? Maar normale parken worden ook niet schoongemaakt door kraaien. Het is kletspraat, u mag gaan. Dankuwel! Snugger, Is het echt waar? Daar wil ik meer over weten. In sommige pretparken zijn kraaien getraind om propjes en peuken op te rapen. Als ze de propjes inleveren, krijgen ze iets lekkers. Zij ruimen dus de rommel van mensen op. De natuur ruimt z'n eigen afval op. De bladeren die van de bomen vallen worden gegeten door kleine beestjes, zoals pissebedden en regenwormen. Zij poepen die bladeren weer uit en dat is dan weer goed voor de planten. Naast resten van bomen en planten worden ook dode dieren opgeruimd door kleine diertjes. Maden bijvoorbeeld eten de resten van dode dieren. Niet alleen in het bos wordt er schoongemaakt door dieren zelf, in de zee zijn er ook een paar fanatieke schoonmakers. Als er onder water een groep vissen wacht, dan is de kans groot dat ze een poetsbeurt krijgen door garnalen. Deze poetsgarnalen lokken vissen naar zich toe om ze schoon te maken. Dat doen ze door te dansen of hun grote scharen te laten zien. Ook herkennen de vissen ze aan de felle kleuren die ze vaak hebben. Zo zijn ze hun eigen reclameborden voor de poetsgarnalenwasserette. Na een poetsbeurt zijn en de vis en de garnaal blij, want het vuil is hun voedsel. Dat is vast smullen zo'n vieze vis. Zo zit dat dus. Tot volgende keer bij Studio snugger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16073014 167.84 7205 2020-04-14T22:00:00+00:00 yes no opruimen dier schoonmaken https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-169 2024-01-16T15:57:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35563.w613.r16-9.ccd8ae8.webp Studio Snugger | Aflevering 169 Onderwerpen: Roze lucht, Vliegformatie, Knikkerbeveiliging, Kauwgomschoen, Egel-wc-borstel en Champagne. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1310613 928.379 6573 2020-04-19T07:00:00+00:00 yes no lucht kauwgum https://schooltv.nl/item/waarom-is-gebarentaal-nodig 2024-07-04T07:35:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43138.w613.r16-9.30400d8.jpg Waarom is gebarentaal nodig? | Scrollverhaal over de noodzaak van een taal voor doven en slechthorenden Waarom is gebarentaal nodig? Is gebarentaal overal hetzelfde? En zou gebarentaal in Nederland niet een officieel erkende taal moeten zijn? Bekijk het scrollverhaal. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1803 yes no doof gebarentaal https://schooltv.nl/video-item/vechten-voor-de-vijand-in-oorlog-vluchten-naar-duitsland 2024-01-04T12:41:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35535.w613.r16-9.4b093d7.webp Vechten voor de vijand in oorlog | Vluchten naar Duitsland Mijn naam is Arjen de Groot en ik woon in Enschede. Toen de oorlog begon was ik 10 jaar. Op 10 mei 1940 valt het Duitse leger Nederland binnen. Het was oorlog, zeiden ze. Maar we mochten niet naar school die dag. Dat vond ik jammer want de tekenles ging niet door. Ons land wordt bezet en valt nu onder het gezag van Duitsland. Vader was bij de politie. Hij is in die tijd bij de NSB gekomen. De vader van Arjan sluit zich aan bij de NSB. De Nationaalsocialistische Beweging is het eens met de ideeën van de Duitse bezetter en gaat met hen samenwerken. Veel Nederlanders zien hen als landverraders. Ik werd uitgescholden voor landverrader en toen al, ik als snotneus van 13 14 dacht ik ja jongens, jullie hebben gelijk. Landverrader natuurlijk. Die Duitsers horen hier ook niet. Maar daar kon ik niet over praten. Ik kon dan ook niet over vragen thuis. En toch dacht ik wonderlijk: vader is het daarmee eens dat die Duitsers hier zijn en heel Nederland wordt overruled. De Duitsers zijn hier gewoon. Ik heb het meegemaakt 10 mei. Alleen wat mijzelf betrof: ik raakte geïsoleerd in de kleine club. Ik mocht niet meer bij de buren binnenkomen, niet meer met de vriendjes spelen op school. Ik hoorde bij een groepje Jeugdstorm. Dat was eigenlijk ook niet leuk om zo apart te staan, een nog met een pakkie aan ook. Dat vond ik eigenlijk helemaal niet leuk, maar het gebeurde wel. De Jeugdstorm is de jongerenbeweging die nauw verbonden is met de NSB. Bijna alle leden zijn kinderen van NSB'ers. Sport is heel belangrijk en er worden militaire marsen gehouden. Ook worden er films gekeken waarin Hitler wordt geprezen. Er waren grotere jongens en meisjes, dat waren de stormers en bij de jongeren, dat was ik. Dat was een groepje van 10, 12 misschien. Nee dat was geen grote groep. Maar al met al. Kijk dat ben ik met dat mooie pakje aan. Ik vond het eigenlijk helemaal niet leuk. Op 6 juni 1944 landden de geallieerde legers op de stranden van Normandië om Europa te bevrijden van de Duitse bezetter. De Duitse legers worden steeds verder teruggedrongen en de vader van Arjen neemt daarom een belangrijke beslissing die grote gevolgen heeft voor Arjen en zijn familie. Het was wel dreigender. Veel meer eigenlijk dan dat ik doorhad. Dat vader zei we gaan een tijdje naar Duitsland. Dat is veiliger. En er werd ook niet gevraagd. Ik had ook geen lift en ik vroeg ook niet. En we gingen weg. Arjens vader blijft achter in Enschede in Nederland. Arjan beseft amper wat er gebeurt. Ik herinner me nog goed in de trein, dacht ik. Reden we Duitsland in. En dat vond ik zo gek. Gisteren ging ik nog naar school en liep ik op straat. Nou zit ik in de trein en ik weet niet eens waarheen. Het leek wel een avontuur! Dacht ik. Arjan komt samen met zijn moeder en zusje terecht in het plaatsje Wittingen in Noord-Duitsland. Ze worden ondergebracht in een sportzaal van een leegstaand schoolgebouw. Vanaf nu moeten ze Duitsland helpen de oorlog te laten winnen. Arjens moeder gaat in een fabriek werken en Arjan gaat op een boerderij werken. Maar eerst gaat hij nog ergens anders naartoe. De jongens die mogen voordat ze gaan werken eerst nog naar een sportkamp. Daar worden ze flink van. Arjen reist per trein dwars door Duitsland naar Oostenrijk, naar het plaatsje Seeboden aan de Millstätter See. Prachtige, mooie omgeving aan de Millstätter See. Je kon over het meer kijken en aan de overkant was ook een kamp. Er was een berg. Prachtig mooi! Het was niet alleen maar sport, want de lading bestond voor de Waffen-SS. De Waffen-SS bestaat uit soldaten die zich vrijwillig hebben aangemeld bij het Duitse leger. Ze zijn vaak erg fanatiek en gedisciplineerd. Elke SS-er zweert een eed van trouw aan de Führer. De grote leider Adolf Hitler. Het merendeel waren jongetjes uit Duitsland. Hitlerjugend. Kinderen vanaf 6 jaar worden in Duitsland verplicht lid van de Hitlerjugend. Net als alle andere Duitsers worden ze voortdurend onderworpen aan de nazipropaganda. Daarmee krijgen ze in alle kranten, in films en op de radio onophoudelijk te lezen, te zien en te horen dat de ideeën van Hitler en zijn nazipartij de enige juiste zijn. Het doel is de bevolking niet meer kritisch na te laten denken en blindelings Hitlers bevelen op te laten volgen. In Duitsland was er geen plaats meer voor andersdenkenden. Iedereen moet gehoorzamen. En die waren het militaire systeem al gewend. Al vanaf de lagere school. Dat wist ik toen niet. Ik mocht die jongetjes ook niet. Als die praten, dan schreeuwen ze. Op een bevelerige toon. Wij zijn vergankelijk, maar Duitsland zal blijven bestaan. Wij zullen sterven maar Duitsland moet leven! Nu en voor altijd! Het kwam er eigenlijk op neer.. jongens, met mooie sterren op hun kraag. Het is een eer voor jongens als jullie om bij te dragen aan de eindoverwinning. Daar kwam het eigenlijk op neer. Ik vertel het zo even. En dat snapte ik best en dat werd ook wel aangenomen. Ja er was een opleiding en wie zich meldde, kreeg een rood lintje in een knoopsgat. En daar voelde ik toch niks voor. Duitsland is de oorlog aan het verliezen. De Russen rukken op in het oosten en de geallieerden vanuit het westen. In Duitsland ontstaat een tekort aan militairen. Iedereen die nog kan vechten, wordt naar het front gestuurd. Ook Arjen worden onder druk gezet om zich vrijwillig aan te melden om te gaan vechten aan het front. S Morgens op het appèl. Dan kun je je voorstellen, staat de hele club daar aan te treden. De vlag hijsen en een klein groepje, ik dus. Een man of vijf, moest apart staan. Wij waren lafaards. Want de benen nemen dat is er niet bij. Als je je afzondert, dan krijg je de doodstraf. Dat werd ons wel duidelijk gemaakt. Zorg dat je bij de groep blijft. Uiteindelijk wordt ook Arjen naar het front gestuurd, maar onderweg hoort hij dat Duitsland zich heeft overgegeven. De oorlog is voorbij. Hitler is dood. Arjen is blij dat hij niet heeft hoeven vechten aan het front, maar hij wordt als soldaat wel gevangengezet door de geallieerden. Uiteindelijk komt hij weer terug in Nederland. Hier wordt hij naar een heropvoedingskamp gestuurd. De oorlog en de keuze van zijn ouders om zich bij de NSB aan te sluiten heeft grote invloed gehad op de rest van het leven van Arjan. Hij heeft zijn verleden lang voor zichzelf gehouden en er niet over willen praten. Als je zegt ik heb foute beslissingen genomen, dat betekent dus dat ik achterwegen heb gelaten om beslissingen te nemen, waar ik geen beslissingen kon nemen. Omdat ik gedwongen werd en vanuit de situatie in huis al en het vertrek naar Duisland. Er werd mij niets gevraagd. Die tijd die heeft mij wel achtervolgd en die is onbewust bij mij gebleven. Die kan ik nu vertellen als een film. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16075865 535.53 5369 2020-04-10T12:40:17+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog NSB https://schooltv.nl/video-item/kliederen-met-klanken-lekker-dansen 2024-04-10T07:46:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35569.w613.r16-9.fb0a043.webp Lekker dansen! | Kliederen met Klanken Ben jij net als Nienke ook gek op dansen? Schuif dan lekker alles aan de kant en dans en zing mee met het vrolijke liedje 'Van hoog naar laag'. Speciale gast in deze aflevering: Cor Bakker! Download ook de kleurplaat onder de video. Veel plezier! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16075877 526.28 5150 2020-04-14T08:55:27+00:00 yes no zingen dansen https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-was-hitler 2024-04-16T07:23:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35570.w613.r16-9.1990561.webp Wie was Hitler? | Clipphanger De kleine Adolf Hitler houdt vooral veel van tekenen, en van zijn moeder. Als die overlijdt, gaat Adolf naar Wenen, voor de kunstacademie, maar hij wordt afgewezen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog zit hij in de loopgraven, en daarna richt Hitler zijn eigen politieke partij op, de NSDAP. Die partij is extreem nationalistisch en racistisch. In 1923 doet Hitler een poging om de Duitse regering omver te werpen, maar die coup loopt in de soep. In de bajes, pent-ie al zijn plannen op in het boek Mein Kampf. Eenmaal uit de bak, gaat-ie echt aan de bak. Door zijn spreektalent en krachtige uitstraling, krijgt Hitler steeds meer volgelingen. Die brengen de Hitlergroet en noemen hem de ‘Führer’. In 1933 wordt Hitler benoemd tot Rijkskanselier, en trekt hij alle macht naar zich toe. Hij valt Polen binnen in 1939, en daarna de rest van Europa. Zijn plan: een groot Duits Rijk waarin geen plaats is voor Joden en andere ‘Untermenschen’. De rest van de wereld is het daar niet mee eens, en Hitler krijgt zijn eigen Wereldoorlog. Als de geallieerden oprukken naar Berlijn, gaat hij de bunker in. Hij trouwt nog even snel met Eva Braun, daarna testen ze het vergif op de hond en plegen ze samen zelfmoord. Op 30 april 1945 is de meest gehate dictator aller tijden, definitief verleden tijd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16075864 96.56 30202 2020-04-15T22:00:00+00:00 yes no Hitler Tweede Wereldoorlog Duitsland https://schooltv.nl/item/adolf-hitler 2026-01-21T14:33:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11564.w613.r16-9.ee891fc.png Wat weet jij over Adolf Hitler? | Quiz over dictator Adolf Hitler In 1939 begint de Tweede Wereldoorlog als de Duitse dictator Adolf Hitler Polen binnenvalt. Hoe wist Hitler aan de macht te komen en hoe is de Tweede Wereldoorlog afgelopen voor nazi-Duitsland? Test je kennis in de quiz. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 19506 2020-04-16T05:46:00+00:00 yes no Hitler Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-6 2024-01-04T12:41:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35571.w613.r16-9.dd6ff06.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 6 In Zappsport@home Workout geven bekende sporters elke schooldag workouts aan de kinderen thuis. In 15 minuten laten Nathan Rutjes met zijn zoontje Lavezzi je flink bewegen. Elke schooldag een nieuwe workout! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16047868 921.045 969 2020-03-30T12:28:13+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-judoka-roy-meyer-workout-voor-thuis-dag-7 2024-01-04T12:41:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35572.w613.r16-9.bc16146.webp Met judoka Roy Meyer | Workout voor thuis: Dag 7 Schuif de stoelen in de woonkamer opzij en beweeg mee met Roy Meyer! We gaan fietsen in de lucht, door de knieën zakken voor squats en draaien met onze armen voor de schouders (en dat is moeilijker dan je denkt!). https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16056839 904.362 360 2020-03-31T10:05:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-8 2024-01-04T12:41:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35573.w613.r16-9.baa716c.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 8 Doe je mee met Zappsport@Home !? Nathan en Lavezzi hebben weer een leuke training voor je klaarstaan! Ze doen burpees, wallsits, push-ups... En veel meer leuke oefeningen die jij ook thuis kunt doen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16058723 905.813 534 2020-04-01T08:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-judoka-roy-meyer-workout-voor-thuis-dag-9 2024-01-04T12:41:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35574.w613.r16-9.b434122.webp Met judoka Roy Meyer | Workout voor thuis: Dag 9 Tijd voor een nieuwe training met Roy Meyer in Zappsport@ Home! Met deze training zet je niet alleen je buik- en beenspieren aan het werk, maar ook de vergeten spieren! Hoe vaak train jij je wenkbrauwen? En je borstspieren? Hup, aan de slag in deze Zappsport @Home aflevering! Go go go! #zappsportathome https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16061052 911.722 804 2020-04-01T22:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/dag-10-nathan-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-10 2024-01-04T12:41:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35575.w613.r16-9.980b550.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 10 Tijd voor een nieuwe training met Nathan en Lavezzi! Dit wordt een pittige! Trek je sportkleren aan en doe mee! In Zappsport@home Workout geven bekende sporters elke schooldag workouts aan de kinderen thuis. In 15 minuten laten Nathan Rutjes met zijn zoontje Lavezzi je flink bewegen. Elke schooldag een nieuwe workout! #zappsportathome https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16061053 905.962 565 2020-04-02T22:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-11 2024-01-04T12:41:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35576.w613.r16-9.24fd552.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 11 Sport in je huiskamer mee met Nathan en zijn zoontje Lavezzi! We trainen onze benen door het maken van kikkersprongen, we gaan schaatsen en opdrukken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16063171 892.33 1732 2020-04-05T22:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/hoe-zorg-je-dat-je-goed-slaapt-donker-stil-rustig-geen-schermen 2024-01-04T12:41:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35577.w613.r16-9.637abd3.webp Hoe zorg je dat je goed slaapt? | Donker, stil, rustig, geen schermen Eet niet te veel voordat je naar bed gaat en zorg dat je de twee uur voordat je gaat slapen geen cola, geen koffie en geen andere energiedrankjes drinkt. Probeer niet te veel suiker te eten voordat je naar bed gaat. Even checken dan maar. Proost. En nu slapen. Normaal merk ik er niet zoveel van, maar nu heb ik niet eens de behoefte om mijn ogen te sluiten. Heftig spul wel. Dus een goeie tip: niet te veel suiker nemen. Ik ga nog even een uurtje wat anders doen. Niet sporten of leren vlak voordat je gaat slapen. Even testen natuurlijk. Ik lig gewoon helemaal te stuiteren. Dus niet te veel sporten voor het slapengaan, dat houdt je wakker. Da's duidelijk. Slaap in een stille kamer, eventueel met oordopjes in. Niet te warm en lekker donker, dus goede gordijnen zijn heel belangrijk. Ik hoor niks meer. Ik zie geen licht meer. Goeie tip. Zorg dat je lekker relaxt bent als je naar bed gaat. Eventueel een warme douche nemen en niet te veel spannende dingen doen voor het slapengaan. Dus geen spannende boeken, tv-series of heftige spelletjes doen. Wat ik zie is niet chill. Ik ga nog even een Klokhuisaflevering kijken. En misschien wel het allerbelangrijkste: in de twee uur voordat je gaat slapen geen schermen. Geen tablet, geen computer, geen smartphone, niet mee je slaapkamer in nemen. Nee, ook voor jullie vanavond even geen beeldscherm voor het slapengaan. Dank voor de eitjes! Probeer dit thuis ook eens en laat me weten of het werkt. Bij deze tips kan ik nog maar één ding zeggen: slaap lekker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16083885 189.354 2140 2020-04-15T09:30:15+00:00 yes no slaap https://schooltv.nl/video-item/wat-zit-er-in-nederlandse-hummus-veel-olie-weinig-kikkererwten 2024-01-04T12:41:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35590.w613.r16-9.0ef687e.webp Wat zit er in Nederlandse hummus? | Veel olie, weinig kikkererwten Naast kaas en hagelslag vind je tegenwoordig ook een smeuïg Midden-Oosters gerecht op de Nederlandse lunchtafel: hummus. Of ie het hoemoes? Niet alleen over de naam bestaat verwarring. Want wat is de echte hummus? Het lijkt erop dat we in Nederland iets heel anders eten dan daar waar de hummus oorspronkelijk vandaan komt. Hummus komt oorspronkelijk uit het Midden-Oosten en daar wordt nog steeds geruzied over waar de hummus het eerst werd gemaakt. Gelukkig zijn de makers het over en ding eens: in het smeersel zitten altijd kikkererwten. Authentieke Midden-Oosterse hummus bestaat altijd uit minstens 75% gekookte kikkererwten. Verder wordt tahin toegevoegd, een klein beetje kookvocht en naar smaak wat zout. Eventueel wordt er wat citroensap of olijfolie over de hummus gesprenkeld. Hummus zonder poespas. In het Midden-Oosten maken ze altijd maar een soort hummus. Terwijl in de Nederlandse supermarkten tientallen verschillende smaken liggen. De supermarkthummussen bestaan vaak uit percentages aan kikkererwten van 67 tot slechts 25%. Wat zit er dan in het percentage dat overblijft? Water, zout, specerijen, een klein beetje tahin, conserveermiddelen en: een heleboel olie. Door het toevoegen wordt het, volgens de fabrikanten, lekkerder, smeerbaarder en conserveert het beter. En natuurlijk is het ook mooi meegenomen dat deze bereiding toevallig stukken goedkoper is. Nederlandse hummusmakers hebben van de echte hummus een veredelde mayonaise gemaakt. Ze hebben ons zo gefopt dat wij hummus niet als volwaardige maaltijd eten, maar het in alle kleuren van de regenboog op onze boterham smeren of er onze stengels bleekselderij in dippen. Maar wat vind jij? Denk je: die olie, dat maakt me niet. Of ga je vanaf nu je eigen hummus maken, dat kan ook. Laat het weten in de comments. En vergeet ook niet even op die like-button te drukken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_16076069 193.6 525 2020-04-15T13:00:00+00:00 yes no Midden-Oosten erwt supermarkt https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-160 2024-01-04T12:41:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35596.w613.r16-9.4475d6f.webp Studio Snugger | Aflevering 160 Onderwerpen: IJsberensnuit, Staand eten, Zakkenrollerbord, Wegloopwekker, Wonen bij vulkaan en Triangel. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301554 949.444 12658 2020-04-26T07:00:00+00:00 yes no ijsbeer smaak vulkaan https://schooltv.nl/video-item/soldaat-in-nederlands-indie-in-oorlog-werken-onder-dwang-voor-de-japanners 2024-01-04T12:41:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35592.w613.r16-9.a37a88a.webp Soldaat in Nederlands-Indië in oorlog | Werken onder dwang voor de Japanners Ik ben Julius Eduard Ernst geboren 18 maart 1922.Julius woont in Nederlands-Indië. In 1940 is het een kolonie van Nederland. Julius zit net als zijn vader in het KNIL, het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger. Hij is op z'n zeventiende vervroegd in dienst gegaan. Nederlands-Indië blijft de eerste twee jaar nog buiten de oorlog. Maar wordt in 1942 aangevallen door Japan, een bondgenoot van Duitsland, Japan wil een groot Aziatisch rijk stichten. Ook willen ze meer grondstoffen en grondgebied voor de bevolking. Daarvoor moeten ze de koloniale heersers, zoals de Nederlanders uit Azië verjagen. Het KNIL wordt klaargemaakt om te gaan vechten tegen Japan en Julius wordt ingedeeld bij het derde bataljon: afdeling zoeklichten. Ze moeten s avonds de hemel afzoeken naar vijandige Japanse vliegtuigen rondom de regeringsstad Bandung. Wij werden gestationeerd in verschillende dorpen omdat wij aan het zoeklichten zijn. Wij zitten niet bij de troep, bij de gevechten. Dus wij zitten in de dorpen en wij moeten de eventueel vliegtuigen 's avonds, moeten wij dat zoeken en ook belichten. Bandung wordt door de Japanners gebombardeerd en Nederlands-Indië geeft zich over. Ook Julius en de andere KNIL soldaten uit zijn bataljon. We moeten ons allemaal melden bij de kazerne in Bandung. Waar we allemaal oude onderdelen hebben laten staan, deeldorpen. En toen zijn we naar Bandung gegaan. In Bandung bij de kazerne, daar moeten we melden. En toe zijn we binnen gebleven. En toen zagen we pas de Japanners. Ze worden gevangen gehouden in een kazerne. Als een aantal militairen probeert te ontsnappen, zijn de Japanners woedend. Ze hebben de hele kazerne allemaal aangetreden en hebben toen drie mensen doodgestoken vlak voor ons allemaal. Dat dit in een Bandung gebeurd. En toen werd iedereen stil, toen kon niemand.. Dus ze lieten zien even hun wreedheden. De Japanners selecteren 250 gevangenen, waaronder Julius. Ze worden naar Singapore gebracht. Van daaruit volgt een treinreis van vier dagen in een goederenwagon naar de stad Ban Pong in Siam, het tegenwoordige Thailand. Ze hebben geen idee waar ze zijn en waarom ze daar zijn. Iedereen was automatisch gespannen want je weet niet waar naartoe. Ze stoppen je in die trein en je gaat maar. En uiteindelijk kwamen we dan aan in Ban Pong. Dat wist je later pas. Vanuit Ban Pong lopen ze 225 kilometer door de jungle. Dat doen ze 's nachts. Zo worden ze niet ontdekt door de Amerikaanse verkenningsvliegtuigen. De mannen worden gedwongen te werken aan een 415 kilometer lange spoorlijn, dwars door het oerwoud. Van een plaats vlakbij Bangkok tot aan de kust in Birma. Met deze spoorlijn kunnen de Japanners gemakkelijker troepen en materialen vervoeren naar het Front in Birma. De mannen werken in ploegen. Ze moeten grond weghalen of juist ophogen om het terrein vlak te maken voor de spoorlijn. De omstandigheden zijn zwaar. Het eten is slecht en veel mannen worden ziek. In het kamp hadden wij veel dysenterie. Dat komt door vermoeidheid en door niet goed voedsel. In de groep waar Julius mee werkt, zitten ook mannen die het oerwoud kennen en veel weten van voedzame en eetbare planten die voorkomen in de jungle. Van het ene kamp naar je werk zie je dan een Guave-boom en wij weten dat de bladen van Guave-boom dysenterie stopt. En jonge vruchten. Bij nemen die mee en geven ze door: denk eraan dit kun je eten. Wij krijgsgevangenen hebben geluk gehad. Iedereen kent iets van de plant wat je kan eten. Daar denk je alleen maar aan werken en overleven. Wij hebben allemaal, al die jonge mensen werken om over te overleven. Door slechte hygiëne, ziekte, uitdroging, verhongering en het harde optreden van de Japanners sterft ruim een derde van de 250.000 dwangarbeiders. Daar geven de Japanners niets om. Ze willen de spoorlijn zo snel mogelijk klaar hebben. Daarom moet iedereen doorwerken, ook de zieken. Dat zijn zal ik maar zeggen de half-zieken, die moeten dan werken. Als ze te langzaam lopen, dan krijgen ze een tik. En die tik kwam van bamboestokken. En die zijn hard en en zij slaan altijd op je rug. Altijd. Ze gaan niet ergens bij je voeten, maar altijd bij je rug. Ondanks het zware werk, het slechte eten en de mishandelingen ontsnapt er niemand uit de ploeg van Julius. Daar denkt niemand aan, want je zit in het bos. Je weet niet welke kant je op moet. Als je de andere kant opgaat, richting Birma, dat hebben we achteraf allemaal gezien. Daar is Birma en aan de andere kant is de zee. Maar dat er daarna nog zoveel kilometer. Dus je zit beter in het bos. Maar Julius en de andere dwangarbeiders proberen daar waar ze kunnen de spoorlijn wel te saboteren. Bij uitgraven kan je niet saboteren. Alleen bij ophogen dan wel. Dat vul je de de grond met boomstammen, met bladeren en zand erop. Het gaat erom, zij willen die hoogte hebben tot zover. En wij zorgen daarvoor. En dat is het werk van van twee, drie weken bij ophogen. Bij uitgraven is het wel moeilijk. De laatste drie maanden van de oorlog moet Julius werken in een groot Japans magazijn in de jungle. Daar hoort hij dat de Japanners zich hebben overgegeven en de oorlog is afgelopen. Het duurt nog maanden voordat Julius weer terug is in Nederlands-Indië. Julius blijft in dienst van het KNIL tot in 1950. In dat jaar wordt het KNIL opgeheven en emigreren Julius en zijn vrouw naar Nederland. Hij beseft dat hij geluk heeft gehad. Dat wij geluk hebben dat onze groep van 205 mannen gezond is gebleven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16085668 488.853 4917 2020-04-16T10:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Nederlands-Indië https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-het-om-als-kind-onder-te-duiken-in-de-tweede-wereldoorlog-niet-buitenspelen-en-verstoppen 2024-01-04T12:41:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35597.w613.r16-9.1d190f4.webp Hoe is het om als kind onder te duiken in de Tweede Wereldoorlog? | Niet buitenspelen en verstoppen op zolder Eén van de joodse kinderen die de vervolging meemaakt is Herman Polak. Hij is drie jaar als de oorlog begint en woont dan samen met zijn ouders en zijn oudere zus Felice in Deventer. Herman. Wat herinner jij je nog van het begin van de oorlog? Eigenlijk heel weinig. Ik herinner me wel dat mijn zus Felice die acht jaar was, dus een paar jaar ouder dan ik, die vertelde me dat ze niet langer op zwemles mocht komen. En ze mocht niet in het zwembad komen, want dat was verboden terrein voor Joodse kinderen. Een tijdje later vertelde ze me ook dat ze van school af moest. Ze moest naar een speciale Joodse school voor Joodse kinderen met Joodse leraren. Dit is een klassenfoto genomen in oktober 1942 van het Joodse schooltje in Deventer. Hier in het midden zit mijn zus, het meisje met de witte jurk. Al die kinderen moesten een Jodenster dragen. Dit is eigenlijk een hele trieste foto. Dit is vlak voordat de deportaties beginnen waarbij de Joden worden opgepakt door de nazi's en weggevoerd naar concentratiekampen. Dus jullie leven loopt hier letterlijk gevaar. Ja. Alleen denk ik niet dat iemand zich dat op dat moment realiseerde. Achteraf is het vastgesteld dat twee maanden nadat deze foto genomen is, waren al deze kinderen inclusief leraren allemaal vermoord, vergast, in Auschwitz. Op één kindje na. Dat is het meisje in het witte jurkje. Dat is Felice, zij heeft het overleefd. Dat is ook echt iets waar ik met mijn verstand nu gewoon niet bij kan. Ik ook niet meer. Uiteindelijk zijn mijn ouders gelukkig zo verstandig geweest om ons te laten onderduiken. In totaal heb ik dus tweeënhalf jaar ondergedoken gezeten op 18 verschillende adressen in Amsterdam en omgeving. Heftig. Ja. Het is maart 1943, midden in de oorlog. Herman, jij bent dan zes jaar en wordt naar dit onderduikadres gebracht in hartje Amsterdam waar je een jaar lang hebt gezeten. Ja. Hier op de derde en de vierde verdieping woonde de familie Pelgrom. Familie Pelgrom had tien kinderen en dertien onderduikers. En die mochten allemaal hier wonen en die probeerden ze uit de handen van de nazi's te houden. Dat waren superhelden, zoveel mensen beschermen met gevaar voor je eigen familie, je eigen vrouw. Ongelooflijk dappere mensen. Dus hier zat jij ondergedoken als jong jongetje? En hoe was dat? Want je kon niet naar school. Je mocht überhaupt niet eens buiten spelen. Ik kon niet buitenspelen. Ik mocht niks. Ik mocht niet bij het raam komen, want ze waren bang dat ze dan van beneden af misschien een jongetje met zwart haar zouden zien. En dan zou iedereen die hier was gearresteerd worden. En wat doet dat dan met een kind? Ja, je bent angstig, vreselijk angstig. En niemand helpt je met die angst, want iedereen heeft het te druk met overleven. Niemand waarbij ik kon uithuilen, die me even wilde knuffelen. Mijn moeder was er niet, dus ik was eenzaam en erg bang. Ja, hier was dus de grote zolder. Hier speelde ik altijd. Hier zat ik hele dagen. Er was een Joodse onderduiker, hij heeft mij een paar keer getekend. Hier heb ik veel meegemaakt. En dan uit het niets, maart 1944, gebeurt waar jullie allemaal bang voor zijn. Jullie worden verraden en er komt een overval. Ze komen binnenstormen. Ja. Het was avond, een uur of negen of tien. Iedereen had al de nachtkleding, de pyjama's aan. En plotseling stonden daar uit het niets vijf Nederlandse agenten. Die wilden ons allemaal meenemen. Gillende vrouwen, huilende kinderen. Het was een enorme schok. Jij bent ontkomen? Ik ben ontkomen, want in die chaos was er een Joodse onderduiker, Arie. Arie siste tegen mij: Hermannetje, probeer terug te kruipen in je bedje en trek de dekens over je heen. Zo zei hij het tegen mij. Niemand mocht het horen. En dat lukte mij. En de andere onderduikers? Ze zijn allemaal, op drie na, meegenomen, afgevoerd en allemaal vermoord. Er is niemand teruggekomen. Herman, jij moet steeds weer naar een nieuw onderduikadres. Je hebt ook zelfs een tijdje helemaal in je eentje gezeten in een oud pakhuis hier in deze straat, hè? Ja, ik zat hier tweeënhalf, drie maanden in een grote fabrieksruimte op de derde verdieping. Het was helemaal leeg, er lag een matras, daar kon ik op slapen. Er stond een po, er stond een fles water. Verder zat ik daar helemaal in mijn eentje. Geen speelgoed, niks. En vooral niemand, maar ook niemand om mee te praten. Ja, dat is iets wat ik me nu al niet eens kan voorstellen. En jij was toen zeven jaar. Ik was zeven jaar. Herman, zijn zus en zijn ouders overleven de oorlog, maar dat geldt niet voor de rest van zijn familie en ook niet voor honderdduizend andere Nederlandse Joden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16085677 293.568 2152 2020-04-16T16:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bombardement https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-politieautos-gemaakt-normale-autos-ombouwen-tot-politieautos-1 2024-01-16T15:42:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35598.w613.r16-9.4f2206c.webp Hoe worden politieauto's gemaakt? | Normale auto's ombouwen tot politieauto's Hee, wat is jouw vraag? Hoe worden normale auto's tot politieauto's gemaakt? En waarom wil je dat weten? Nou, ik hou van politieauto's. En gewoon van normale auto's. Ik ben een autofreak. -Ja, ben je een autofreak? -Ja. ROCKMUZIEK Leuk dat je kijkt naar een nieuwe video. Vandaag gaat het wat anders doen dan normaal. We krijgen 'n gast op bezoek. Woo. -Hier staan ze al meteen. -Het is hier cool. Woo. Wat is dit? Ik denk dat ze daarmee boeven kunnen elektrocuteren. Wat bent u aan het doen? -Ik ben een stoelhoes aan het monteren. Yes. Wat ligt hier? Een krabber. Wat is dit? Woo. DOOR DE LUIDSPREKER: Stop. Politie. Goed werk, partner. We krijgen binnenkort nieuwe politieauto's. SIRENE Uit! Uit! LUIDSPREKER: Sorry. Over. Jullie hebben het al gevonden? -Ja. -We hebben het al gevonden, haha. Hai. -Hai. -Jesse. -Jan-Willem. -Allard. -Hai. Jan-Willem. Je wilde graag weten hoe de politieauto's worden opgebouwd? -Ja. Dat gaan we laten zien vandaag. SIRENE Zoals je kunt zien is het een gewone auto zoals ze op de weg rijden. Daar is nog helemaal niks van politie aan. Hij wordt helemaal leeggehaald. Gestript. En dan bouwen ze hem helemaal om tot politieauto. Hier is zo'n voertuig dat helemaal gestript is. De achterbank is eruit. Ik dacht eigenlijk dat ze rechtstreeks uit de fabriek kwamen rollen. -Zou je wel verwachten, ja. Ze worden echt omgebouwd. Van burgerauto wordt er een politieauto van gemaakt. Die hebben gewoon iets andere eisen. Er moet wat aan gebeuren. Is-ie kogelbestendig? Hij is 'kogelwerend'. Er wordt materiaal ingebouwd waardoor hij wat kogels kan tegenhouden. Dat ziet er zo uit. Dit bouwen ze tussen het voertuig en de buitenkant in. Ziet er niet zo stevig uit. -Nee. Het is een beetje plasticachtig. Hard. -Dit is echt genoeg om kogels te weren? In ieder geval voor een bepaald kaliber. Als er hele grote wapens komen wordt het wel een uitdaging, maar voor bepaalde kalibers kan het wel. Je moet hier niet met een bazooka tegenaan knallen, zeg maar? Bazooka wordt een uitdaging inderdaad. -Dan is de auto gewoon helemaal weg. -Denk ik ook. MUZIEK Ze zijn bezig de achterkant af te maken. Dat wordt echt per strook erop geplakt. -Jeetje, joh. Al die politieauto's worden met de hand gedaan? -Ja. Zo. Wil je een stukje plakken? -Oke. Vanaf dit hoekje gewoon strak over de auto trekken. Best lastig, of niet? Beng! Ik stel voor dat we nu even de lichtbak op de auto gaan zetten. Dan gaan wij hem even tillen. Als jij dan een beetje wilt vloggen voor ons... -Ja, doe ik. Hoi. Jan-Willem en Jesse gaan tillen. Moet wel goedkomen, toch? -Ja. Het gaat denk ik wel goed. Niet laten vallen. Waar moet-ie eigenlijk, he. Ja... hier. Hier voelt goed. Hee jongens, goed zo. Ja, ziet het er goed uit? -Ja. Ik vind van wel. Hij zit er heel mooi op. Dit, 'politie', heb ik geplakt. Ja, het ging goed. Haha. Went het al, het vloggen? -Ja. Het gaat volgens mij wel goed. We gaan nu even kijken welke apparatuur we allemaal hebben. Dat hebben we bij deze tafel. Zo! -Wat vind je ervan? -Dit is alle apparatuur die in de auto komt? Dit is alle apparatuur die wordt ingebouwd. De sirene die voorin zit. Dit ding maakt het geluid? -Ja, die maakt de herrie. Die zit in de grill van de auto. Voorin. -Oke. Dan de computer. De meldkamer stuurt een melding naar de auto eigenlijk en de computer zet gelijk de route uit. Dit zijn alle middelen die wij als politie nodig hebben. Nodig kunnen hebben op straat. Dit ligt achterin de auto. Materiaal om dingen open te breken. Deuren of sloten. Je kunt je voorstellen kettingen die we open moeten knippen. Hier de pionnen. Die ken je van verkeersongevallen. Het welbekende politieafzetlint. Deze zie je misschien wat minder vaak. De veiligheidshelm. Hier kunnen we mensen mee beademen. Hop. Op je mond zetten, en dan kan ik hier blazen. Hoe voelt dat? Raar. En waarvoor heb je deze dan bijvoorbeeld? Dat noemen we het 'traumabeertje'. De teddybeer, zeg maar, knuffelbeer. Als we hele grote incidenten hebben of een heel zwaar ongeval... en er zijn kinderen bij betrokken dan kunnen wij dat beertje geven als een beetje troost. Om te zorgen dat het wat, ja, minder zwaar wordt. -Wat lief. Zo! MUZIEK En de laatste. -Hoppa. En gaan met die banaan. MUZIEK Ik eis een advocaat. -Haha. Mag straks op het bureau Billen naar binnen. SIRENE Deze tocht hebben wij overleefd. Haha. We zijn hier bij het RDW-keuringsstation. We gaan eens kijken hoe hard hij kan. Wil jij het meten op de lasergun? -Oke. -Lijkt me een goed plan. ROCKMUZIEK 182! Hoh! -Van mij mag-ie de weg op. -Van mij ook. Van ons ook. Goed om te horen. Ja, want met 250 kilo extra elektronica, bepantsering... en andere inbouw moet de politieauto nog minimaal 170 kunnen rijden. En dat kan deze dus. Maar er zijn nog een aantal testjes die we moeten doen. Nog eentje erbij. Nou, op de witte lijn. Die kant op. -Haha. En met een mooi tussenstuk. -Aan de bak. Tien meter ertussen. Zet hem maar hier neer. Iedereen oren dicht. SIRENE Holy moly! SIRENE Het ging bijna goed, he? -Niet helemaal goed, geloof ik. Niet helemaal goed. Stuurtje vasthouden, links, rechts. Links, rechts. Hou hem vast. Want die auto moet je onder controle houden. Rijles voor Jan-Willem. Haha! GELACH Daarom is hij de instructeur en ik niet. Zal ik 't dan maar even voordoen? -Wil jij het even laten zien? Zal ik het even laten zien. -De echte instructeur gaat het nu even laten zien. SIRENE Zo! Ho! GELACH -Zie je, hij gaat te hard, he. Zag je hem? Haha! Dan gaat-ie te hard. Haha! -Haha! Jan-Willem, jij kan het beter. Er zijn volgens mij twee doden. Achteruit? -Ja, doe maar even. Hij zit heel erg vast. Zo! Herkansing? -Herkansing. SIRENE Wat doe je? Nee, stop. GELACH Stop. Ik word misselijk. GELACH SIRENE GELACH O, ik voel me echt niet goed. -Je voelt je niet goed? -Nee. Wat dan? Nou, deze auto heeft iets minder goede vering als ik dacht. -Ja? -Ja. Is je vraag een beetje beantwoord? Een beetje heel erg, ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16085669 503.914 8993 2020-04-16T22:00:00+00:00 yes no politie auto https://schooltv.nl/video-item/waarom-zweten-we-lichaamswarmte-kwijtraken 2024-01-04T12:41:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35599.w613.r16-9.7ce3537.webp Waarom zweten we? | Lichaamswarmte kwijtraken Milan vraagt zich af... -Waarom zweten we? Je bent hard aan het rennen en voor je het weet heb je klotsende oksels. Of je hebt een spreekbeurt en van de zenuwen ben je al helemaal nat van het zweet. Maar waar komt al dat zweet vandaan? Je zweet niet alleen als je sport of zenuwachtig bent... we zweten namelijk de hele dag door. Door te zweten raakt je lichaam je lichaamswarmte kwijt. Er komen druppeltjes op je huid terecht, die verdampen en daardoor koelt je lichaam af. De veroorzakers van al dit zweet zijn zweetklieren. Daarvan heb je er ongeveer 2 tot 5 miljoen. Op een normale dag verlies je ongeveer een liter vocht. Is het extreem warm of ben je heel hard aan het sporten? Dan kan dit wel oplopen tot tien liter vochtverlies! Zweten gebeurt over je hele lichaam en dus niet alleen onder je oksels. Zweet kan heel vies ruiken als het op de huid in aanraking komt met bacterien. He, bah! Deodorant helpt tegen vervelende geurtjes. In deodorant zit namelijk een stofje dat de bacterien aanpakt... zodat ze niet 'n vies geurtje kunnen maken en je lekker blijft ruiken! Naar roosjes, bloemetjes of iets anders lekkers! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16087211 75.84 19537 2020-04-19T22:00:00+00:00 yes no zweet lichaam lichaamstemperatuur https://schooltv.nl/video-item/hoe-krijg-je-kleuren-op-je-scherm-verschillende-kleuren-licht 2024-01-04T12:41:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35600.w613.r16-9.b1160a0.webp Hoe krijg je kleuren op je scherm? | Verschillende kleuren licht We zitten de hele dag door op tablets, telefoons, achter de televisie, laptop, computer... om dan bijvoorbeeld kattenfilmpjes te kijken. Natuurlijk te gek. Maar ja, hoe doet zo'n scherm dat? Hoe krijg je de kat op het scherm? Om te weten hoe je die kleuren op het scherm krijgt... moet je eerst weten wat kleur is en hoe je kunt zien. Kijk, die blad is heel duidelijk groen, toch? Het komt dat je kan zien dat dit een groen blad is... omdat licht hierop valt... en dat dit blad alle kleuren licht, zoals rood en blauw en geel vasthoudt... en alleen het groene licht zo, vlop, richting de camera en jullie thuis uitspuugt, als het ware. Maar dan kun je je afvragen: Oke, als alleen de kleur groen uitgespuugd wordt door dit blad... waar komt de kleur groen dan vandaan? Waar is dat groene licht? Nou, dat zit verstopt in het witte licht van die lamp. Wit licht is een mengelmoes van alle kleuren door elkaar. En dat zie je bijvoorbeeld als het regent en de zon schijnt. Dan kun je een prachtige regenboog zien. Die waterdruppeltjes laten eigenlijk zien dat het witte zonlicht uit alle kleuren van de regenboogbestaat. Dat wit licht uit alle kleuren door elkaar bestaat... kun je ook thuis zien zonder regendruppeltjes. Gewoon met een simpele cd. Als je die in het witte licht houdt zie je de mooiste kleurtjes ontstaan. Dat komt omdat die cd precies hetzelfde doet als die waterdruppeltjes. Het trekt al die kleuren uit elkaar die in dat witte licht zitten. Maar als je nou een film kijkt, een kattenfilmpje bijvoorbeeld... hoe kan het dan dat je hersenen dat zien? Stel 't is 'n rode kat bij 'n groene deur met een blauw kattenluikje. Nou, wat gebeurt er dan in je oog? Dit is je oog. Je pupil. De voorkant van onze ogen. En dit is een zenuw die zo, vlop, je hersenen in gaat, waar je hersenen zo'n plaatje verwerken. Nu ga ik iets doen wat je thuis nooit moet doen. Een oog doormidden snijden. Als je dat zelf doet, doet het superveel pijn. Nooit doen. Als je daar in kijkt, zie je dat het licht zo via de lens naar het netvlies gaat. De achterkant van je oog. Daar zitten drie hele bijzondere celletjes. De ene soort is gevoelig voor rood licht. De andere voor groen licht. En de derde voor blauw licht. Dus als er kleuren van de rode kater op dat ene soort cel komt. Dan zeggen die: Oe, oe, ik zie rood! En die vertelt dat aan de hersenen. Als er blauw licht komt op de cellen die gevoelig zijn voor blauw licht, zeggen die: Wij zien blauw licht. En een hersenen worden alle kleuren samen gemengd tot het plaatje dat je ziet op tv. De cellen achter in je oog kijken naar de kleuren rood, groen en blauw. En je hersenen kunnen daar alle kleuren van de regenboog mee maken. Dat is precies wat een computer of een laptopscherm ook doet. Als je heel erg gaat inzoomen op zo'n scherm met een grote microscoop... dan zie je heel erg kleine lampjes zitten. Rode lampjes, blauwe lampjes en groene lampjes. Hier heb ik een beetje dat na gedaan. Ik heb allemaal vlakjes. Blauw, rood, groen, blauw, rood, groen. Enzovoort. Dan denk je: Maar dat is toch geen plaatje of kleur? Wacht maar. Als ik ga uitzoomen en de dingen kleiner en kleiner en kleiner ga maken... moet je dan opletten wat er gebeurt. Je ziet uiteindelijk, als je het maar klein genoeg maakt... zie je weer mijn vakantiefoto terugkomen. Met allerlei andere kleuren erdoorheen. Als je die lampjes dan ook nog heel snel laat wisselen... zodat je steeds nieuwe plaatjes maakt, 25 per seconde. Dan krijg je uiteindelijk een filmpje. Want veel plaatjes achter elkaar... dan krijg je het gevoel van beweging. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16087212 233.173 3310 2020-04-21T22:00:00+00:00 yes no kleur film video https://schooltv.nl/video-item/wat-aten-nederlanders-vroeger 2024-01-04T12:41:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35601.w613.r16-9.c3c4f45.webp Wat aten Nederlanders vroeger? | Vlees, vergeten groente en fruit Dit is 'm niet, he? -Nee. -Oke, door. Ik zie nog niks, jij wel? -Nee. Wat doen we hier eigenlijk? -Ik heb een vraag. Wat dan? Wat aten Nederlanders vroeger? Oke. Volgens mij moeten we dat hier ergens kunnen vinden. Kom mee. Ja, dit is het. Ik zie hier een soort van kadetje. Dat hadden ze toen ook al. Een bakkerij. Wel een troep he? -Ja. Allemaal bloemen. -En hier. Konijn. En... ho! ZE GILLEN Kan ik jullie misschien ergens mee helpen? Hallo. -Hoi. Wat aten mensen vroeger? Dan ben je precies op de goede plek. Want dit schilderij laat het eigenlijk allemaal zien. MUZIEK Er werd heel veel gevogelte gegeten. Vlees, groente. Fruit ook. En dat is eigenlijk een hele gezonde keuken. Was het een beetje wat je had verwacht? Dat ze konijnen aten? Nou, niet dat ze het zo dood neer zouden leggen. Nee, dat is wel anders, deze tijd. -Ja. In deze tijd vinden we het fijn om een worstje met een smiley erop in de supermarkt te zien. Maar in die tijd was het normaal te laten zien: Dit is een dier. En die is gedood voor het eten. -Ja. En ze aten alles wat er in de natuur voorkwam. Ook kleine vogeltjes. Dat kunnen we ons niet meer voorstellen vandaag de dag. Dat ook mal is, wat we bijna vergeten, is dat er ook bier gedronken werd. Zelfs door kinderen. Wat zou je moeder zeggen als je dat zou doen? Die zou gillend gek worden. In die tijd vonden de moeders en vaders dat oke. Het was veel veiliger dan water drinken. Van water kon je ziek worden, want daar zaten allerlei bacterien in. Dus het was beter om iets te drinken waar je niet ziek van werd. KLASSIEKE MUZIEK Dit is een klein schilderij. Klein, maar niet zomaar een schilderij. Na de nachtwacht het beroemdste schilderij van het Rijksmuseum. Het melkmeisje van Johannes Vermeer. -Ik zie brood, volgens mij. Heel veel brood. -En kaas. Het is pap. Ze maakt broodpap. Ze heeft oud brood, van die hompen brood. En die gaan zo in de grote schaal en daar wordt melk bijgegoten. En dan gaat ze roeren en dan is er pap. Dit ziet er redelijk exotisch uit wel. -Ja. -Ja. Dit is echt een rijke tafel. Dus dit werd gemaakt voor mensen die ook echt iets van de wereld wisten. Dat zie je ook aan het porselein bijvoorbeeld uit China. Ook het zout kwam uit Zuid-Amerika. Peper uit Indonesie. Dus als je dit je kon veroorloven, dan was je echt wat rijker. -Ja. Had je dat verwacht? Ik wist wel dat sommige specerijen uit Indonesie kwamen. Maar zoveel andere dingen had ik niet verwacht. Wat zie je nog meer? -Oesters. -Ja. En daarachter olijven. Lekker. Hou jij van olijven? -Nee. Het meest gekke is eigenlijk de kalkoenpastei. Als je daar heel goed naar kijkt. Het is eigenlijk gewoon een taart met een kalkoen erboven opgezet. Dat was in de 17e eeuw iets waar ze heel erg ver in konden gaan. Soms deden ze er levende vogeltjes in. -Oh! Dan maakte ze een kap en dan maak je hem open en vlogen er vogeltjes uit. Dus dat was heel feestelijk. Een aantal groenten die vroeger heel bekend waren... zijn nu minder bekend. Ze worden ook wel vergeten groenten genoemd. Herken je al iets meteen? Dat je denkt: Dat weet ik? Ik weet dat dat pastinaak is. En dat schorseneren. Ik zou denken dat dat zwarte kool is. -Ja, ik ook. Tijd om er een expert bij te halen. Niemand minder dan sterrenkok Joris van restaurant RIJKS. Dit is inderdaad een pastinaak. Ik had het goed. -Heel goed. Koolraap is fout. Wel bijna goed, want dit is een koolrabi. Dit is een van mijn lievelingsgroenten. Dit is de koolraap. Dat daar, dat zijn schorseneren. Maar waarom zijn dit dan vergeten groentes. Ik vind die term eigenlijk niet helemaal goed, want ik ben ze niet vergeten. Ik ben er gek op en ik gebruik ze heel veel. Maar deze groenten zie je minder in de supermarkt. In de supermarkt zie je veel tomaat, ui, wortel, prei, bleekselderij. Komkommer, aardappelen. En helianthus, schorseneer, artisjokken. Het iets specifieker en iets bewerkelijker ook. En minder makkelijk om mee te werken. Dus daarom zie je het minder. Volgens mij is het leuk om zo'n mooie pastei te maken. Oke. -Jullie hebben pastei gezien in het museum, toch? -Ja. Kan je goed koken? -Ehm, op school kook ik. Ja? -Oh, oke. Dat is heel wat. Ik kon vroeger alleen een eitje bakken, dus volgens mij komt het goed. Waar gaan we beginnen? -Met handen wassen. Deze kant op. Handen wassen. Juist. Oke, ga maar. Is het de eerste keer dat je lever gaat snijden? -Ja. Oke, ik denk dat je er niet over na denken en gewoon er in moet duiken. Dat is mijn advies. Is er ook een recept van vroeger die ze helemaal niet meer gebruiken? Ja, dat zijn er genoeg. En werden vroeger hele extreme dingen gedaan. Ik heb wel eens gelezen over een feest waar een taart met berentongen werd gemaakt. Moet je voorstellen als je zo'n taart hebt, hoeveel tongen en beren je dan nodig hebt. Het is maar goed dat dat niet meer gebeurt. En dan moet je ook je beren nog vangen. -Ja. Door met onze pastei. Lever, spek en varkensfilet gaan door de hakmolen. Specerijen als nootmuskaat, peper en venkelzaad worden eraan toegevoegd. Het belangrijkste... Het belangrijkste van deze dag zo ongeveer. Oke, het ziet er wel lekker uit. En? -Wauw. Heerlijk. Dit is het laatste moment dat je nog kan denken: Ik doe er nog een beetje gember bij of een beetje kruidnagel. En beetje peper of beetje nootmuskaat. Dit is een heel belangrijk moment. Hierna kan het niet meer. Ik vind hem helemaal goed zo. -Ja? Perfect. Dan gaan we pastei maken. MUZIEK Het ziet er goed uit, toch? Crunchy laag. Wauw. Super. Heerlijk. Alsjeblieft. Echt heel lekker. Ja, heel apart. Ja? -Dit beetje niet heel snel. Zullen we proosten op dit 17e-eeuwse kunstwerk? Toch? Helaas mag je in deze tijd geen wijn drinken, maar toch water. Proost. Dank je wel, Joris. -Graag gedaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16087213 476.522 4621 2020-04-23T22:00:00+00:00 yes no eten geschiedenis koken https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-de-4-vrijheden-angst 2024-01-25T13:19:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35602.w613.r16-9.eaf5bf2.webp Het Klokhuis | De 4 Vrijheden: Angst In deze aflevering van de bijzondere Klokhuis-serie De 4 Vrijheden onderzoekt Pascal het mensenrecht: Vrij (zijn) van Angst: je hebt recht op een veilig leven. Hij gaat op bezoek bij Herman Polak die als 5-jarig joods jongetje in de oorlog 3 jaar lang zat ondergedoken en de 13-jarige Syrische jongen Obada die moest vluchten voor de oorlog in Syrië toen hij 6 jaar was. Zij vertellen wat ze hebben meegemaakt en hoe het is in angst te moeten leven. De Ober laat gasten in één van de sketches extra betalen voor een veilig gevoel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16075876 928.725 5121 2020-04-14T08:34:52+00:00 yes no vrijheid Tweede Wereldoorlog onderduiken vluchten vluchteling https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-de-4-vrijheden-geloof 2024-01-16T15:34:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35603.w613.r16-9.50ccc44.webp Het Klokhuis | De 4 Vrijheden: Geloof In deze aflevering van de bijzondere Klokhuis-serie De 4 Vrijheden onderzoekt Sosha het mensenrecht: Vrijheid van geloof. Katholiek, protestant, joods, moslim, hindoe...in Nederland mag je geloven wat je wilt. Aviva (11), Roya (14), Willem (12) en Lucas (12) vertellen over hun eigen geloof. En Sosha bezoekt het vroegere concentratiekamp Vught, waar mensen tijdens de oorlog werden opgesloten als straf om hun geloof. In één van de sketches bedenken de kinderen in het ruimteschip hun eigen geloof. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16075880 889.44 24432 2020-04-14T10:10:07+00:00 yes no katholicisme protestant Jodendom islam hindoeïsme https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-de-4-vrijheden-meningsuiting 2024-01-04T12:41:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35604.w613.r16-9.5197adb.webp Het Klokhuis | De 4 Vrijheden: Meningsuiting In deze aflevering van de bijzondere Klokhuis-serie De 4 Vrijheden onderzoekt Pascal het mensenrecht: Vrijheid van meningsuiting, kunnen zeggen wat je wilt. Hij gaat op bezoek bij Gusta Olivier Vonk, die als jong meisje van 14 in het Verzet zat tegen de Duitse bezetter. Ze bracht illegaal krantjes rond met gevaar voor eigen leven. In veel landen is het nog steeds niet veilig om je mening te geven. Nederlandse militairen als majoor Dennis vechten mee voor de vrijheid van meningsuiting van andere mensen in de wereld, bijvoorbeeld in Afghanistan. In één van de sketches heeft Bezorgde Ouders Nederland tips voor als je kind last heeft van een eigen mening. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16075879 887.914 6394 2020-04-14T10:00:40+00:00 yes no vrijheid verzet Afghanistan https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-de-4-vrijheden-armoede 2024-01-25T13:20:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35605.w613.r16-9.a1caae5.webp Het Klokhuis | De 4 Vrijheden: Armoede In deze aflevering van de bijzondere Klokhuis-serie De 4 Vrijheden onderzoekt Sosha het mensenrecht: Vrij (zijn) van Armoede: je hebt recht op een huis, kleding en eten. Ze gaat op bezoek bij Tom Smits, die als kind in de oorlog de hongerwinter meemaakte, en bij de 12-jarige Basma, die met haar gezin in Irak moest vluchten voor IS-terroristen. Ze leefden maandenlang in een tentenkamp zonder elektriciteit en stroom, en met nauwelijks eten. In één van de sketches laat de Ober tijdens de Wereldkeukenweek zien dat niet iedereen op de wereld even luxe eet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16075878 944.04 4628 2020-04-14T09:55:44+00:00 yes no armoede hongerwinter vluchteling https://schooltv.nl/video-item/de-russische-gevangenen-in-kamp-amersfoort-krijgsgevangenen-van-de-nazis 2024-01-04T12:41:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35606.w613.r16-9.d474866.webp De Russische gevangenen in kamp Amersfoort | Krijgsgevangenen van de nazi’s Het was één van de grootste massa-executies in ons land gedurende de Tweede Wereldoorlog. 77 gevangenen uit Kamp Amersfoort, 77 Russen. Wat deden die toen in ons land? Kijkt u naar de schaarse sporen van hun onwaarschijnlijke einde? Kamp Amersfoort was één van de drie grote kampen in Nederland met Vught en Westerbork en vooral in de eerste twee jaar was het daar vreselijk voor gevangenen. Tot het eind was het erg, maar de eerste twee jaar werden gevangenen voortdurend mishandeld. Ze sloegen. Maar de lol van die mensen was dat je deemoedig werd. Vooral niet de flinke man uithangen. Feit is wel dat sommige bewakers zich in Schoorl, wat een klein kamp was wat aan kamp Amersfoort voorafging, netjes gedroegen om vervolgens in Amersfoort zich als een beest te gedragen. Te slaan, te schoppen, met een zweep te slaan. Waarschijnlijk hebben ze elkaar beïnvloed en de invloed van gezag was op deze bewakers ook groter. Dus als er van bovenaf niet ingegrepen werd, sterker nog, als het van bovenaf aangemoedigd werd om te mishandelen, dan deden ze daar vaak aan mee. En dat zie je aan Berg, de latere kampcommandant. Je ziet het ook aan de ondercommandant destijds, Stöver, die hebben zich echt op vreselijke wijze tegenover gevangenen gedragen. Je zat in dat concentratiekamp en je moest proberen te overleven. En ja, het is van de ene minuut op de andere, van de ene dag op de andere. Wat gaat er nou weer gebeuren? Daar werden mensen weggehaald. Daar werden mensen gefusilleerd. Gewoon waarmee je in de barak had gezeten. Euh. Er zijn vanuit Kamp Amersfoort ook vele executies geweest. Kamp Amersfoort, de omgeving van Kamp Amersfoort, is de grootste executieplaats van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In totaal zijn er in elk geval meer dan 700 gevangenen in of direct om Kamp Amersfoort om het leven gekomen. Wat er nu gebeurt is het proberen te achterhalen waar al die executies hebben plaatsgevonden en waar de toen geruim e graven zich nu bevinden, in dat veranderende landschap. En om ook duidelijk te krijgen wie is nou precies waar gefusilleerd? Tijdens de jaren van de bezetting werd de naam Amersfoort met afgrijzen genoemd. Daar immers hadden de Duitsers een concentratiekamp ingericht, waarvan de bewakers in wreedheid wedijveren met die van de beruchtste kampen in Duitsland. Honderden Nederlanders werden hier op onmenselijke wijze gefolterd en mishandeld. Tientallen zonder vorm van proces geliquideerd. Dat laatste was ook met 77 Russische krijgsgevangenen het geval. Je ziet het op de stenen staat er ook een keer hetzelfde geschreven, oftewel ‘Onbekende Sovjetsoldaat’. Ja, hier is mijn zoektocht begonnen naar informatie over deze soldaten en hoe die 101 Russen hier in Amersfoort terecht zijn gekomen. En wat er met ze is gebeurd. Het mag niet zo zijn dat in mijn geboortestad deze soldaten begraven liggen en de familie weet van niks en wij Amersfoorters hebben eigenlijk ook geen idee wie die jongens zijn. De bolsjewieken zijn teruggeslagen, hun tanks staan in lichterlaaie. Van 22 tot 27 juni werden al 2233 Sovjettanks vernietigd of veroverd. Het aantal gevangenen loopt in de honderdduizenden. Ruim 70.000 man van de West-Minsk omsingelde Sovjettroepen legden na het doodschieten van hun politieke commissarissen, de wapens neer. Dat zijn de bolsjewistische weldoeners, die de fakkel van wereldrevolutie naar Europa moesten dragen. We zijn het nooit helemaal te weten gekomen, maar uit de verhalen blijkt dat het gaat om een groep van 101 Sovjetsoldaten, die krijgsgevangen zijn genomen aan het oostfront in de buurt van Smolensk. Dat ze afkomstig zijn, voor een groot deel, uit Centraal-Azië, in het bijzonder uit Oezbekistan. En die jongens zijn op transport gesteld naar Amersfoort en hier in 1941 aangekomen en overgebracht naar Kamp Amersfoort. Wij zagen dus dat ze langs de spoorlijn in de richting van de overweg liepen en de spoorwegovergang over gingen. En toen zeiden we: ‘Die gaan richting stad.’ En of ze naar het kamp zouden gaan, dat wisten we toen nog niet. Dat hoorden we later, dat ze naar het kamp afgevoerd zijn. Uit alle ooggetuigenverklaringen van zowel daders als omstanders is wel gebleken dat deze jongens, deze soldaten als levend propagandamateriaal moesten dienen. Dat het de bedoeling was dat wij ze zouden zien als een stel Untermenschen. Jongens in lompen gehuld, hongerig en dat ze elkaar zouden bevechten om een stukje brood. Met het idee dat wij als Nederlanders, als Germaans broeder volk, nog te nazificeren waren in 1941 en nog de kant zouden kunnen kiezen voor nazi-Duitsland in de strijd met onze bolsjewistische vijand in het oosten. En dat is jammerlijk mislukt, want de Amersfoorters toonden eigenlijk alleen maar medelijden. Vreselijk, het waren uitgeteerde mensen. Mensen die uitgehongerd waren. Dat kon je zien, ze waren uitgehongerd, uitgeteerd, futloos. Maar ja, wij wilden brood en water aanreiken, maar datt werd ons uit de handen geslagen. Wij kregen geen gelegenheid om die Russen te benaderen. Daar waren verschillenden bij, die konden niet zelfstandig lopen. Dus die hadden hun armen om maten geslagen en die werden meegesleept. En zo ging de groep aan ons voorbij. Ik heb... Dat is eigenlijk het ergste beeld wat ik van de oorlog overgehouden heb. Als ik eraan terugdenk en ik doe mijn ogen dicht, dan zie ik die groep op mijn netvlies. Dat raak ik niet meer kwijt. Mom Wellenstein was student in Delft. Hij verrichtte daar ook verzetsactiviteiten en Wellenstein is al vroeg in kamp Amersfoort terechtgekomen in de periode dat ook de Russische gevangenen daar waren. Toen wij daar binnenkwamen zag ik hen. Wie zijn dat? Want die sprongen eruit, zagen er heel anders uit, hadden Aziatische gezichtstrekken en waren al in zo'n vreselijke toestand. En ik zei: ‘Wie zijn dat?’ ‘Dat zijn de Russen.’ Dat was de gangbare kreet. ‘De Russen.’ Ze werden mishandeld. Ze werden niet behandeld en door de honger en in alle ellende in het kamp, ziekte en mishandelingen, zijn er binnen een half jaar 24 overleden. Tegen eind ‘41 begonnen ze al zo snel te sterven en konden ze eigenlijk niks meer, dat ze toen in een aparte barak werden ondergebracht en ook niet meer aan het werk hoefden. Dat konden ze ook helemaal niet meer. En in die toestand heb ik ze daar dus aangetroffen. Een enkeling sleepte zich nog voort over de appèlplaats en dat was alles. Je kon geen woord met ze wisselen. Volkomen geïsoleerd. Ik heb nog nooit zulke menselijke ellende op een hoop gezien. In april 1942 waren er nog 77 in leven, amper in leven. Ze lagen als een stel zielige poezen tegen elkaar aan in de barak en de Duitsers zaten gewoon met ze in hun maag, ze wisten niet wat ze met hun aan moesten. Werken konden ze niet meer. Ze waren bang voor besmettelijke ziektes. En uiteindelijk is er vanuit Den Haag bevel gekomen om maar “afstand te doen van deze groep” Berg, de latere commandant, verklaart het volgende: ‘Op een namiddag in de maand april 1942 werd ik op het bureau van de kampcommandant Heinrich geroepen. Aldaar werd mij medegedeeld dat de volgende dag de Russen gefusilleerd zouden worden. Hij had toen een schrijven in zijn hand waarop linksboven vermeld stond met rode letters ‘GRS’, hetwelk betekende: Geheime Reichssache’. Iedereen moest binnenblijven. De verduisteringsgordijntjes, die had je toen. Het waren hele kleine raampjes in die barakken, helemaal bovenaan onder het dak. Maar toch, daar kon je door gluren dus die moesten dicht. En toen zagen we door de spleetjes dat die twee vrachtwagens voorreden op de appèlplaats binnen, die jongens werden erin geladen en weg. Nou, voor ons was dat duidelijk: dat is hun einde. De executieplaats kon niet met de wagen bereikt worden en er moest nog ongeveer 80 à 100 meter gelopen worden. Eerst werden er vijf gevangenen gebracht die met hun gezicht naar de kuil gekeerd, ongeveer anderhalve meter van de kuil afstonden. Ik stond rechts van het peloton en naast mij stond Heinrich, daarnaast vermoedelijk Debner of May. De eerste twee of driemaal zijn er vijf man gefusilleerd, daarna vier man tegelijk. Kort voor zeven uur in de ochtend ben ik naar het kamp gegaan om daar appèl te houden. Op dat tijdstip waren nog ongeveer vijftien Russen in leven. Bij mijn terugkomst omstreeks 8 uur was de kuil reeds dicht. Verder heb ik niets te verklaren’, schrijft Karl Peter Berg. Berg is aanwezig geweest bij het blootleggen van een aantal graven, heeft vaak ook de plek moeten aanwijzen en moeten bevestigen wat daar is gebeurd in en om het concentratiekamp Amersfoort. In en rondom het concentratiekamp Amersfoort zijn verschillende massagraven ontdekt. Zij zullen hoofd voor hoofd verantwoording moeten afleggen van hun misdaden, naarmate die aan het licht worden geraakt. Bij de bevrijding werden een aantal van de kampbewakers ingerekend. Na een verhoor van vele dagen, is nu het ogenblik aangebroken waarop de beulen van Amersfoort zullen vernemen hoe het Nederlandse volk over hen oordeelt. Daar zitten ze nu. PERK De commandant van het kamp Kotälla, zijn sadistische plaatsvervanger. Het Hof. Rechter: De zitting is geopend. Bent u bereid uw… Er is mijns inziens een grens waarboven geen onderscheid meer te maken valt tussen het meer of minder erge. Die grens is alle Amersfoortse zaken ver overschreden. In het algemeen zou men kunnen zeggen dat in zware gevallen langdurige gevangenisstraffen worden opgelegd, in zeer zware gevallen levenslang en in de allerzwaarste de doodstraf. Wat men dan daarbij zwaar vindt kan maar niet in woorden worden uitgedrukt of op andere wijze wiskundig gemeten. Maar voor het Nederlandse volk, en dus ook voor mij, staat vast dat de verdachten van heden tot de allerzwaarste categorie behoren. En hoewel ze misschien nog meer heeft gedaan dan de ander, is van ieder van de verdachten het complex van misdrijven zo ernstig, dat ik meen ten volle verantwoord te zijn door tegen elk der verdachten de doodstraf te eisen. Ik dank u wel. Het is natuurlijk ook de op één na grootste executie in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het is niet zomaar een gebeurtenis, het is een heel belangrijke gebeurtenis die vergeten is. En ja, die jongens zijn ook nog eens onbekend, dus de familie weet van niks. En het enige wat wij kunnen doen is, is het verhaal doorvertellen om de nagedachtenis levend te houden. Ah ja, en daar is dat het enige fotootje dat bewaard is gebleven van de Russen. Wat is het? Drie bij drie met een gerafeld randje? Het enige tastbare bewijs van de Russen, de Oezbeken, in Amersfoort. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16088211 902.421 2861 2020-04-19T22:00:00+00:00 yes no concentratiekamp bevrijding Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/hoe-was-het-om-het-bombardement-van-rotterdam-mee-te-maken-tom-was-vijf-jaar-oud-en-zag-brandende 2024-01-04T12:41:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35607.w613.r16-9.3e9a45a.webp Hoe was het om het bombardement van Rotterdam mee te maken? | Tom was vijf jaar oud en zag brandende gebouwen Als 80 jaar geleden de Tweede Wereldoorlog uitbreekt en het Duitse leger ons land binnenvalt en hier in het centrum van Rotterdam waar ik nu sta, laten op 14 mei 1940 Duitse bommenwerpers duizenden brandbommen vallen. Met grote gevolgen. Het hele oude centrum wordt verwoest en er breken gigantische branden uit. 800 Rotterdammers sterven en tachtigduizend mensen raken hun huis kwijt. Tom. Hoi. Op het moment dat de bommen vallen in Rotterdam ben je vijf jaar oud, hè? En op dat moment wil jij samen met je vader, je stiefmoeder en je zusje Mieke hier op de Noordsingel. Ja. In dat huis daar, helaas is het huis er niet meer. Dat is allemaal afgebroken, maar daar ben ik dus geboren daarboven. Wat kun je je nog herinneren van het bombardement? Ja, dat er dus allemaal jagers overkwamen, vliegtuigen. Dat zijn Duitse jagers. En die maakte een afschuwelijk hel geluid. Toen was er ineens paniek, gillende sirenes. Bommen die vielen dus. Brand was er. Het was gewoon doodeng als kind om dat eigenlijk dus te ervaren. En ik voel het eigenlijk nog steeds. En aan de overkant, daar stonden alle huizen in brand. Dit stond dus allemaal in brand. Ja, dit stond allemaal in brand en wij waren heel erg bang dat het over zou slaan naar die kant, dat ook daar onze huizen en alle huizen daarnaast ook in brand zouden vliegen. Er werd dus heel veel gebeden dat de wind om zou staan. En die is inderdaad 's nachts om 12 uur omgeslagen. En daardoor is er gelukkig niks gebeurd aan die kant. De volgende dag vond mijn vader het toch te gevaarlijk worden en hij heeft ons toen met de auto weggebracht. Toen had mijn vader gezegd: Je mag niet naar buiten kijken. Ik was nogal een duveltje, toen keek ik over het raampje van de auto naar die kant. Toen zag ik daar dus alle lijken in het gras liggen aan de overkant, de verbrande mensen. Dat was een doodeng gezicht. Ja, dat vergeet je als kind nooit meer, zoiets. Want ja, het is gewoon heel eng. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16085678 134.57 4055 2020-04-19T22:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bombardement Rotterdam https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-het-om-te-moeten-vluchten-uit-syrie-obada-was-zes-jaar-en-vluchtte-naar-nederland 2024-01-04T12:41:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35608.w613.r16-9.ea271a1.webp Hoe is het om te moeten vluchten uit Syrië? | Obada was zes jaar en vluchtte naar Nederland Op dit moment zijn er meer dan 25 miljoen kinderen op de vlucht voor oorlog en geweld. Ook Obada en zijn familie moeten vluchten voor de oorlog. Ze woonden eerst in Syrië, een land in het Midden-Oosten. In 2011 begon er een opstand tegen de president van het land, Assad. Assad sloeg keihard terug met zijn leger. Er brak een oorlog uit. Obada, jij bent nu 13 jaar en voor de oorlog woonden jullie met de hele familie in de stad Aleppo in Syrië. Hoe was jullie leven toen? Ons leven was toen best goed en best als normale mensen gewoon. Ja, we hadden een huis, mijn vader had een eigen bedrijf, mijn moeder studeerde en we leefden gewoon een goed leven. Totdat in 2012 de oorlog uitbreekt en het leger van president Assad jullie stad binnenvalt om de opstandelingen te verslaan. En jij bent dan zes jaar, hè? Ja. En toen waren wij gewoon thuis op een dag. En toen kwamen ze met allemaal tanks en vliegtuigen, kwamen ze allemaal naar ons huis toe. En toen ging het helemaal uit de hand. Op elkaar schieten en daarna bommen gooien. Ik vond het toen heel eng als ik naar buiten ging en ook al was ik binnen, vond ik het ook heel eng, dat er opeens een bom op ons huis zou komen. Ik was superbang. Je was echt nooit zeker van je leven daar in Syrië. De oorlog in Syrië wordt steeds erger en steeds meer verschillende groepen gaan zich ermee bemoeien. Zo ook de terroristen van IS. Jullie moeten weg uit Aleppo, vluchten, en dan gaan jullie een tijdje bij je opa en oma in Damascus wonen. Waren jullie daar dan wel veilig? We waren daar wel wat veiliger, maar nog steeds niet veilig. En kon je dan nog wel buitenspelen? Nou, dat kon ook niet, want het was te gevaarlijk. Er kon op je geschoten worden enzo. En daar was oorlog. Alles was verwoest. Er was geen één klimrek over, alles was verwoest. Elke dag en elk tijdstip konden ze binnenkomen om je huis te checken. Een keertje kwamen ze bij ons binnen, om vier uur 's nachts. En wie kwamen er dan precies binnen? Nou, dan kwamen de soldaten of het leger van Assad. En ze wouden weten wat je aan het doen was. Of je van Assad hield. En ja, je kon niks anders zeggen dan: 'Ja, ik vind hem wel aardig' of 'Ik vind hem heel goed, de beste president ooit'. Wat als je niet van hem hield? Nou, dan moest je naar een gevangenis toe en daar werd je mishandeld en geslagen door de soldaten. Uiteindelijk konden jullie vluchten naar Nederland. Jullie wonen hier nu vier jaar. Hoe is het hier voor jou? Ik vind het heel veel fijner dan in Syrië. Ik kan hier naar school en kan sporten, kan buiten spelen zonder bang te zijn voor allerlei dingen. Zou je nog wel terug willen naar Syrië? Nee, dat zou ik echt nooit van mijn leven willen. Ik ben hier veilig. Ik kan nu makkelijker slapen. Ik heb geen nachtmerries meer en ik ben hier heel erg gelukkig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16088212 201.557 2707 2020-04-20T14:19:47+00:00 yes no Syrië vluchteling https://schooltv.nl/video-item/hoe-was-het-om-de-hongerwinter-mee-te-maken-met-honger-naar-bed-en-met-honger-opstaan 2024-01-04T12:41:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35609.w613.r16-9.51b39c9.webp Hoe was het om de hongerwinter mee te maken? | Met honger naar bed en met honger opstaan In september 1944 is de oorlog al 4,5 jaar aan de gang. Het zuiden van ons land is al bevrijd, maar in het noorden, midden en in het westen zijn de Duitsers nog steeds de baas. Als straf zorgen de Duitsers ervoor dat er geen goederen meer naar het westen van Nederland vervoerd kunnen worden. Dus geen voedsel en ook geen brandstof om de huizen te verwarmen. En dan komt er ook nog eens een keer een hele strenge winter. De hongerwinter. Tom, jij bent intussen negen jaar. Hoe was die hongerwinter voor jullie? Het was zo koud in huis, want er was geen verwarming, er was geen gas, er was geen licht. Elektriciteit, een lampje, daar gebruikten wij een knijpkat voor. Zo noemden we zo'n dingetje. En dan knijp je, druk je, en je bleef de hele avond zo zitten knijpen om een beetje licht te krijgen. Want als je ophield, dan deed hij het niet meer. Heel veel producten waren al een paar jaar bijna niet meer te krijgen en bovendien alleen maar met dit soort bonnen. Hier, brood, boter, vlees en dan ook nog eens een keer een heel klein beetje. Toch? Ja. Nouja, wij hadden nog een beetje geluk dat we eten konden halen uit de gaarkeuken. Dan moest je heel lang in de rij staan. Maar daar waren grote keukens. En daar konden veel mensen konden daar... En veel kinderen kregen dan op een gegeven moment een pannetje eten. Dus zoals hier bijvoorbeeld staat. Maar op een gegeven ogenblik ging de gaarkeuken dicht, want er was ook niet meer voldoende. En toen werd het heel erg in de oorlog. Dit was dus wat jullie aten in de hongerwinter, Tom. Ik kreeg een bord warm water en dan kwam er een puree in, gemaakt van suikerbieten dus, om het zoet te maken. Daarom ging dat erin. En daarna kwam er dan nog essence bij. Essence is een smaakmiddeltje wat we er dan in deden. En die zorgde ervoor dat je dan een aardbeiensmaakje had. 's Avonds kregen we aardappelen, niet zulke fijne als deze, maar van die veenaardappelen. Die kon je dan zo uitknijpen en dan liep het water eruit. Bah, als ik er nog aan denk, heel vies. Dat was echt niks. En tulpenbollen kregen we. Nou, dat vond ik echt niet lekker hoor. Nee. En je ging met honger naar bed en je stond met honger op. Maar als je honger hebt, dan eet je alles. En dan ben je blij dat je iets hebt. En er waren mensen zelfs, die aten zand om hun maag maar te vullen. Dus het was gewoon verschrikkelijk. En net als heel veel andere mensen moesten jij en je zusje ook wel eens op hongertocht hè, om eten te zoeken in de omgeving. Ja, dat klopt. Mijn grootvader had een karretje gemaakt en toen hebben we op een dag twintig kilometer lang gelopen, als kinderen. Twintig? En dan hadden we nog geluk dat we bij een boer spruitstronken kregen. Dat zijn de stukken die normaal aan de spruitjes zitten. Nou, dat was dan geluk, dat we dat hadden. In totaal sterven er in de hongerwinter 25.000 mensen van de honger en van de kou. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16088213 199.573 2106 2020-04-20T22:00:00+00:00 yes no hongerwinter Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/hoe-was-het-om-bij-te-dragen-aan-het-verzet-in-de-tweede-wereldoorlog-gusta-bracht-stiekem-verzet 2024-01-04T12:41:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35616.w613.r16-9.cda311f.webp Hoe was het om bij te dragen aan het verzet in de Tweede Wereldoorlog? | Gusta bracht stiekem verzetskranten rond In Nederland is het 80 jaar geleden levensgevaarlijk om je mening te geven. Als namelijk de Tweede Wereldoorlog uitbreekt en nazi-Duitsland in mei 1940 ons land binnenvalt en bezet, is het direct afgelopen met de vrijheid van meningsuiting. Kranten mogen niet meer zomaar schrijven wat ze willen, maar ook bijvoorbeeld op de radio en in bioscopen mag alleen nog maar nieuws uitgezonden worden dat positief is voor Duitsland. En daardoor weten de Nederlanders eigenlijk niet meer wat er nou echt aan de hand is. Daarom komen sommige mensen in verzet. Ze besluiten bijvoorbeeld om stiekem pamfletten op te plakken op de straten tegen de Duitse bezetters. Duitsland wint op alle fronten? Eén april, dacht het even niet, maar het opplakken van dit soort pamfletten is levensgevaarlijk. En als je hiermee gepakt wordt, dan kan je zelfs de doodstraf krijgen. Net als voor het maken en verspreiden van illegale krantjes. Maar dat weerhoudt Gusta, die bijna elf jaar is als de oorlog uitbreekt, er niet van om dat toch te doen. Gusta. Inmiddels ben je negentig, maar tijdens de oorlog was je nog een jong meisje. Je woonde hier in dit huis op nummer 68. Neem me even mee. Wat deed jij toen het Duitse leger hier in Zwanenburg binnenmarcheerde? Nou, er kwam daar een colonne Duitse soldaten vandaan, marcheren, zingend, één of ander raar lied. En ik denk: Dat zijn die nazi's waarschijnlijk. En ik werd toch zo kwaad. Ik ben de straat overgestoken en heb zo op de grond gespuugd. Dus je was gelijk kwaad en er was gelijk verzet. Waarom? Nou, al voor de oorlog, toen was ik nog maar een klein kind, maar toen hadden we al Duitse vluchtelingen in huis en die waren al voor de nazi's gevlucht. En de één was een jongen, Hans heette hij, en hij liet zien hoe op zijn armen en zijn hele lichaam, waren littekens van waar ze brandende sigaretten hadden uitgedrukt. En op zijn rug had hij van die dikke rode striemen waar ze hem met een zweep geslagen hadden. Tijdens de Duitse bezetting zijn er meerdere illegale krantjes, zoals Het Parool, dat ken je misschien wel. Het bestaat nog steeds. Trouw, deze komt bijvoorbeeld uit midden november 1943. Levensgevaarlijk periode, midden in de oorlog. Vrij Nederland... Hierin staat het echte nieuws over verzetsdaden en over de bevrijders. Deze krantjes moeten dus in het diepste geheim worden gemaakt, gedrukt en worden rondgebracht, want de Duitsers jagen op de illegale pers en ze vinden het eigenlijk net zo erg als het gewapend verzet, dus als je hiermee gepakt wordt, overleef je het vaak niet. In het voorjaar ben jij 13 jaar, Gusta, en dan ontdek je in de aktetas van je vader deze illegale krantjes van De Waarheid. En dan weet je het eigenlijk gelijk. Hij brengt ze rond, stiekem. Wat heb je toen gedaan? Nou, ik dacht: Dit is mijn kans om ook eens wat tegen die nazi's te doen. Toen heb ik tegen mijn vader gezegd: Als ik nou met je meega? Een vader met een kind die door het dorp loopt, dat is niet zo verdacht als een man alleen. Dat vond hij wel een goed idee. En vanaf die tijd ben ik met hem meegegaan. Hoe ging dat dan allemaal in zijn werk? Bij sommige huizen, zoals daar, moest je achterom gaan. En daar moest je hem bijvoorbeeld in de brievenbus doen en twee of drie keer bellen, of met tussenpozen bellen. Dan wisten de mensen dat het krantje gebracht was. En toen je een jaar of vijftien was, ging je ze ook zelf rondbrengen? Toen ging ik het zelf doen. Maar waar verstopte je ze dan? Nou, in mijn jas, onder mijn jas. Was je niet ook ontzettend bang? Nou, één keer ben ik wel echt doodsbang geweest. Toen was ik hier bij dit huis en had ik net het krantje in de bus gedaan. En toen hoorde ik die moffelaars aankomen. Zo noemden jullie de Duitsers? Ja. Ik wist niet wat ik doen moest. Ik had nog wel tien krantjes onder mijn jas, maar die mensen hier hadden gelukkig een hele grote ligusterhaag. Ik ben onder in die heg gedoken, dat ze me niet meer zouden zien, en mijn adem ingehouden. En ik zag toen langs het tuinhekje twee Duitsers met geweren in de aanslag. Nou, ik wist niet waar ik het zoeken moest, ik zat te trillen, maar ze liepen door en ik heb nog altijd het idee dat ik mijn leven te danken hebben aan een ligusterheg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16088214 291.562 2381 2020-04-20T22:00:00+00:00 yes no verzet Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-164 2024-01-04T12:41:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35622.w613.r16-9.2babd15.webp Studio Snugger | Aflevering 164 Onderwerpen: Heimwee, Toekomst voorspellen, Zeezieke vissen, Hondenblafcoach, Bouwsteentjes en Plassen onder douche. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1310608 954.84 9799 2020-05-03T07:00:00+00:00 yes no heimwee vis https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-stop-corona 2024-01-04T12:41:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35623.w613.r16-9.a0e2dee.webp De Buitendienst | Stop corona Al een paar weken strijden we met elkaar tegen het coronavirus. Matthijs en Sosha zijn in de studio. Met stopborden, domino-stenen, een zwaard, glijbanen en kleurrijke pakken leggen ze je uit hoe we het coronavirus samen stoppen. Want hoe krijgen we met social distancing het aantal besmettingen omlaag? Waarom zijn artsen volop in de weer met bloedplasma's en een vaccin? En hoe zit het nou precies met die mondkapjes? Matthijs en Sosha leggen het uit. Op afstand hebben ze ook contact met Jonata die druk is met bijzondere acties. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1311276 1217.64 13752 2020-04-24T16:30:00+00:00 yes no corona https://schooltv.nl/video-item/de-wilde-eend-niet-zo-gewoon-als-hij-lijkt 2024-01-04T12:41:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35624.w613.r16-9.7d186ed.webp De wilde eend | Niet zo gewoon als hij lijkt De wilde eend! Zo vreselijk wild dat-ie helemaal…Ho ho ho! Even cut. Stoppen, jongens. Eh...Dit is niet echt waar, he. Hij is niet echt wild. Hij heet wilde eend omdat-ie in het wild voorkomt. Hij is niet wild van zichzelf. Ah. Niet omdat-ie wild is. Precies. Het klonk al...Ja. Doen we gewoon overnieuw, maakt niet uit. Effe...De wilde eend! Lijkt gewoontjes, maar als je goed kijkt...is-ie o, o, o zo bijzonder. De wilde mannetjeseend. De woerd! Heeft een bont kleurpatroon. Oh! Een prachtige groene glanzende kop. Een witte halsband, kastanjebruine borst. En grijsachtige flanken. De wilde vrouwtjeseend. De eend. Huh? Wacht effe. Dat is dan toch dubbel? Hoezo? De wilde vrouwtjeseend. De eend. Dat is nog dubbel? Nee. Jawel. Eend eend. Nee. O nee, nee. Ik snap wat je bedoelt. Kijk...de mannetjeseend heet 'de woerd' en de vrouwtjeseend heet 'de eend'. Ah! De eend. Oke, ik snap 'm. Sorry, wist ik niet. De wilde vrouwtjeseend. De eend. Heeft een prachtig undercover pak. Met haar 007-schutkleurenpak is ze vrijwel onzichtbaar voor de vijand. En beschermt ze haar kuikens met alles wat er is. Die kuikens brengen ons bij misschien wel 't allerbijzonderste van de eend. Namelijk: de eendenpenis. Want voordat de kuikens er zijn, moet de eend bevrucht worden. Die bevruchting gebeurt met een wel heel, heel bijzondere penis. Namelijk de woerdenpenis. Pam pam pam! Ja, die penis kan wel 30 centimeter lang worden. En die lijkt een beetje op een kurkentrekker. De wilde eend. Lijkt zo gewoon. Is zo bijzonder. De eend. Kwek, kwek. Is een echt waterdier. Hij haalt dan ook veel van zijn eten uit het water. Dat doet hij met zijn superbijzondere snavel. Aan de zijkanten van die snavel zitten een soort tralies. Met die snavel zuigt hij zo het water naar binnen. In het water zit zo'n beetje alles wat hij wil eten. Dan duwt hij met zijn tong dat water weer door die tralies naar buiten. Zodat alleen het voedsel overblijft. Superslim. Smart!Niet normaal. De wilde eend. Lijkt zo gewoon. Maar is zo bijzonder. Zo bijzonder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16088215 143.08 3467 2020-04-21T14:30:00+00:00 yes no eend vogel https://schooltv.nl/video-item/hoe-was-het-leven-in-concentratiekamp-vught-bijna-geen-eten-vieze-kleding-en-dwangarbeid 2024-01-16T16:17:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35625.w613.r16-9.548a88d.webp Hoe was het leven in concentratiekamp Vught? | Bijna geen eten, vieze kleding en dwangarbeid Concentratiekamp Vught. Vroeger in de oorlog was dit kamp veel groter en dat zie je hier ook in het klein, met alle gebouwen en barakken. Maar nu is er nog maar een klein stukje over als nationaal monument. Hier zaten ook politieke gevangenen en de Joodse gevangenen die zaten in een apart deel van het kamp. Het leven in het kamp is afschuwelijk, als je aankomt wordt alles meteen van je afgepakt en je hebt ook geen naam meer. Alleen nog maar een nummer, bijvoorbeeld nummer 16795. Je moet je helemaal uitkleden en dit soort gestreepte pakken en klompen aantrekken. En zo'n pak is vaak al helemaal vies en het stinkt. En dat komt doordat het al eerder door anderen gedragen is. Dit is trouwens een origineel pak, dus dat is heel erg bijzonder. Op zo'n gestreept pak krijg je ook een gekleurde driehoek, voor elke groep weer een andere kleur. Alle verzetsstrijders en alle politieke gevangenen krijgen een rode driehoek. Alle Joodse gevangenen krijgen een gele ster en alle Jehova's getuigen krijgen een paarse driehoek. En op die manier kunnen de bewakers precies zien bij welke groep je hoort. En uiteindelijk is dit allemaal bedoeld om je te vernederen, om je geen mens meer te laten voelen. Het leven in het kamp is ongelofelijk zwaar. Om zes uur 's ochtends en 's avonds na het werk moet je op appèl staan. Urenlang buiten in de houding rechtop staan, ook als het sneeuwt of als het regent. Alle gevangenen worden dan geteld door de bewakers. En als je ook maar iets te veel opzij hangt, dan word je keihard geslagen. Ook krijg je maar heel weinig en slecht te eten. 's Ochtends krijg je een goedje dat op koffie zou moeten lijken, 's middags een waterige koolsoep en 's avonds een klein stukje oud brood. Soms is het eten zelfs bedorven. Maar de mensen hebben hier zo'n ongelooflijk honger dat ze gewoon alles eten. En hier moet je slapen, met 240 mensen in één zaal op dit soort kleine smalle bedjes. Twee naast elkaar en drie hoog. Met een vieze strozak als matras en een heel dun dekentje. Ja, in de winter is het hier echt ijs- en ijskoud. En als je in het midden slaapt, of vooral helemaal onderaan, dan heb je wel echt pech. Want heel veel gevangenen zijn ziek en hebben diarree en laten het gewoon lopen. Vanaf 16 jaar moeten alle gevangenen dwangarbeid verrichten, dus ook Jehova's. En dat betekent keihard werken, zes en een halve dag per week, elf uur per dag. Vaak is het totaal nutteloos werk, stenen of aarde sjouwen van de ene kant van het kamp naar de andere. Het is allemaal bedoeld om je totaal te vernederen. En als je niet snel genoeg werkt, dan word je hard geslagen. De bewakers hebben alle macht in handen, dus je moet precies doen wat ze zeggen. Ja, in het kamp is je leven niet veel waard. In totaal worden er alleen al in Nederland vijfhonderd Jehova's Getuigen gearresteerd. De meesten komen terecht in Kamp Vught en gaan daarna door naar concentratiekampen in Duitsland. In totaal komen er 130 Nederlandse Jehova's om het leven en dat alleen vanwege hun geloof voor alle slachtoffers van Kamp Vught. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16094417 215.488 6206 2020-04-22T07:31:09+00:00 yes no concentratiekamp Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-het-om-te-moeten-vluchten-voor-is-basma-en-hyam-vluchtten-naar-nederland 2024-01-04T12:41:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35626.w613.r16-9.607f92f.webp Hoe is het om te moeten vluchten voor IS? | Basma en Hyam vluchtten naar Nederland Gelukkig is er bij ons al heel lang geen oorlog en geen hongersnood meer. Maar helaas hebben miljoenen kinderen in de wereld wel honger. Miljoenen kinderen hebben ook geen dak boven hun hoofd en dat komt doordat ze hun huis uit moesten vluchten en leven nu in grote armoede. Dat overkomt ook Basma en Hyam. Ze wonen in het noorden van Irak en hebben daar eigenlijk een prima leven. Een huis, hun vader werkt in een restaurant en ze gaan gewoon naar school. Maar in 2014 verovert de terreurgroep IS snel terrein in Irak. Ze willen van Irak een streng islamitisch land maken. Wie zich niet aan de strenge regels houdt, kan zweepslagen of zelfs de doodstraf krijgen. En ook mensen met een ander geloof lopen groot gevaar, zoals de jezidi's, waar de familie van Basma en Hijam toe behoort. Basma, jij bent nu twaalf jaar, Hyam, jij zestien. Wat is er precies gebeurd in 2014? Nou, IS viel onze dorpen aan en ze kwamen steeds dichter bij ons dorp. En het was heel gevaarlijk. Dat moet heel eng geweest zijn. Ja. We moesten heel snel vluchten en we konden bijna niks meenemen. Geen eten, geen drinken, geen kleren, helemaal niks. We moesten helemaal vluchten naar het noorden van Irak en we gingen naar een huis dat half afgemaakt was. Er waren geen ramen, we waren met honderd mensen. Met honderd mensen in één huis? Ja. Zo. Het was heel naar. We hadden gewoon geen water en geen licht, geen wc-deuren. We waren met 20 mensen in één ruimte en we waren gewoon op de grond aan het slapen. We hadden gewoon geen matrassen enzo om op te slapen. Er was gewoon heel veel lawaai en we hadden nooit rust. Heel veel ruzies en we hadden ook geen school. Dat vond ik heel erg. Als de terreurgroep IS in 2014 steeds meer gebieden in Irak verovert, moeten tienduizenden jezidi's halsoverkop hun huis uit vluchten. Veel mensen vluchtten de woestijn in. Ze zitten daar in de brandende zon en hebben helemaal niets, geen eten en geen water. Soms moeten mensen zelfs boombladeren eten om te kunnen overleven. Jullie moeten ook weer vluchten, voor de tweede keer in drie maanden, en dan komen jullie in een vluchtelingenkamp terecht, toch? Ja, het was een tentenkamp en er waren meer dan drieduizend tenten. En we sliepen met z'n allen in een tent met oma en opa. En er zaten scheuren in de tent en het lekte naar binnen en we werden helemaal nat. Ik voelde me echt rot en het was echt naar. Ik wilde daar echt niet meer blijven. En jullie hebben daar eigenlijk uiteindelijk gewoon een jaar lang in hele grote armoede geleefd. Basma, hoe was dat? Heel naar, want we hadden geen stroom en er was maar één kraan voor iedereen. En het was gewoon heel ver om te lopen en daar moesten we het water halen. Dat deden wij in groepjes omdat het anders heel gevaarlijk was om alleen te gaan. We hadden geen geld om dingen te kopen zoals tandpasta, shampoo, zeep, kleren. Dus echt de meest simpele basisdingen, die hadden jullie al niet. Nee. Maar gelukkig konden we daarna naar Nederland komen en hier is het fijn. We hebben weer een huis en water en licht en genoeg te eten en ik kan weer naar school. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16094418 237.568 1127 2020-04-22T07:54:48+00:00 yes no vluchteling Irak https://schooltv.nl/item/de-vier-seizoenen 2026-03-24T15:12:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43269.w613.r16-9.e24b695.jpg De vier seizoenen | Interactieve schoolplaat over de seizoenen Als je in dit klaslokaal zit en door de ramen naar buiten kijkt, zie je de vier seizoenen. Uit elk raam kijk je naar een ander seizoen. Klik op het raam van de lente, de zomer, de herfst of de winter en ontdek wat je in dit jaargetijde allemaal kunt zien. Laat de kinderen scrollen door de plaat, inzoomen en ontdekken, zoals bijvoorbeeld kikkers, bloemen, egels en schaatsende kinderen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 79789 2020-04-23T06:55:00+00:00 yes no seizoen lente zomer herfst winter https://schooltv.nl/video-item/wat-doen-nederlandse-militairen-op-vredesmissie-vechten-voor-vrede-en-vrijheid-in-de-wereld 2024-01-04T12:41:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35627.w613.r16-9.30dde64.webp Wat doen Nederlandse militairen op vredesmissie? | Vechten voor vrede en vrijheid in de wereld Gelukkig is de oorlog bij ons voorbij en hebben wij nu vrede en vrijheid van meningsuiting, maar helaas is dat in heel veel landen in de wereld niet zo. Bijvoorbeeld in landen waar dictators de baas zijn, zoals Noord-Korea, maar ook Eritrea. En daar kan je al de doodstraf krijgen als je alleen al kritiek hebt op de regering. Daarnaast zijn er ook nog landen die midden in een oorlog zitten of andere conflicten hebben. Mali, Syrië, maar ook bijvoorbeeld Afghanistan. En ook daar hebben de mensen dus vaak geen vrijheid. Verschillende landen, waaronder Nederland, werken samen en proberen zo om die conflicten op te lossen of om terreurgroepen uit een land te verdrijven, bijvoorbeeld IS. Daarvoor neemt Nederland deel aan internationale militaire operaties en vredesmissies. Nederlandse militairen vechten dus mee voor vrede en vrijheid in de wereld en vaak met gevaar voor eigen leven. Eén van die militairen is majoor Dennis Schotmeijer. Hij is in totaal vier keer op uitzending geweest naar Afghanistan en dat is een land in Azië waar de Taliban, een strenggelovige moslims, jarenlang de macht heeft gehad en de bevolking terroriseerde. Na 2001 verloren ze een groot gedeelte van de macht en kwam er een burgerregering. Maar de Taliban waren niet overal verslagen. Ze bleven aanslagen plegen. Dennis. Hallo. Ja, jij was daar in de periode van 2007 tot 2014. Wat was jullie doel? Ons doel was om in Afghanistan de Taliban in zijn geheel te verdrijven. Waarom? Omdat de Taliban de bevolking onderdrukte. Ze moest zich houden aan enorm streng geloofregels en daarnaast was er geen vrijheid van meningsuiting. Wat mocht je dan allemaal niet meer? Nou, mensen mochten bijvoorbeeld geen muziek meer luisteren. Ze mochten geen films meer kijken. Je mocht niet schrijven of zeggen wat je zelf dacht. Als jij bijvoorbeeld opschreef 'weg met de Taliban', dan kon je daar gewoon de doodstraf voor krijgen. Daarnaast konden bijvoorbeeld meisjes helemaal niet naar school. Die mochten niet leren lezen of schrijven. Dat is ook wel heel erg. En mensen waren dus ook heel angstig. Ze waren verschrikkelijk bang. Ja, ze werden echt onderdrukt. Nederlandse militairen als Dennis Schotmeijer vechten mee voor de vrijheid van meningsuiting van andere mensen in de wereld, bijvoorbeeld in Afghanistan. Dit is Afghanistan. Hier heb je Uruzgan, hier zaten wij. Wat we daar deden was met tweeduizend Nederlandse militairen samen met het Afghaanse leger vechten tegen de Taliban om Afghanistan veiliger te maken. En jij was dan eigenlijk een soort coach? Ik was een coach, mentor, van het Afghaanse leger, van ongeveer 60 Afghaanse militairen. En wat deden jullie daar dan? Nou, wij probeerden contact te maken met de bevolking door de dorpen in te gaan en de steden. En daar gingen we praten met die mensen om ook onze boodschap eigenlijk te vertellen en de invloed van de Taliban nog kleiner te maken dan dat die al was. Lijkt me wel een moeilijke klus. Ja, dat is het ook, want er zitten onder die bevolking nog heel veel mensen die ons eigenlijk kwaad willen doen. Dus mensen die van de Taliban zijn. En dat zie je niet van de buitenkant, dus je weet eigenlijk niet wie je kan vertrouwen. Het was dus levensgevaarlijk buiten het kamp, want je hebt dan geen flauw idee wie je vriend is, of je vijand. De Taliban pleegde ook veel aanslagen hè. Ja, dat klopt. De Taliban waren constant met ons in gevecht. En je weet nooit wanneer het komt. En dat is best wel eng. Ja, het was echt oorlog daar op sommige momenten. Dus kogels die om je oren vliegen, van links en rechts beschoten worden. Dus ja, dat was best wel heftig, wat je daar meemaakt. Tijdens die eerste missie zijn er ook een aantal Nederlandse militairen gesneuveld, dus doodgegaan, en dat waren echt hele jonge mensen. En dan moet je denken aan 18, 19 jaar oud, dus dat is best heftig. Afschuwelijk. Ja. Maar waarom doe je het dan toch? Euh, ja, dat is een soort roeping eigenlijk. Je doet het voor de vrijheid van meningsuiting daar. Je wil dat iedereen bijvoorbeeld naar school kan. Dat kon daar niet. En dat kan nu wel. Dus je doet het echt omdat je het beter wil maken voor die mensen daar. Vrijheid van meningsuiting is dus ontzettend belangrijk, maar zeker niet vanzelfsprekend. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16094421 273.557 2928 2020-04-22T22:00:00+00:00 yes no Midden-Oosten leger https://schooltv.nl/video-item/leila-vlucht-met-haar-ouders-uit-bosnie-oorlog-in-joegoslavie 2025-11-25T12:48:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35630.w613.r16-9.e80822a.webp Leila vlucht met haar ouders uit Bosnië | Oorlog in Joegoslavië Mijn naam is Leila Prnjavorac. Ik ben één van de Haagse vrijheidsambassadeurs. En dat betekent dat ik mij inzet voor het bewust maken van iedereen hoe belangrijk vrijheid is. Ik ben geboren op 31 december 1982 in voormalig Joegoslavië. Een land dat niet meer bestaat. Het bestaat nu uit zes landen, waar Bosnië en Herzegovina onder valt. Daar kom ik vandaan. Doboj heet de stad waar ik geboren ben. Ik had een heel zorgeloze jeugd, in een heel fijn gezin. Heel veel familie en vrienden om ons heen. Deed heel veel toffe dingen met mijn ouders en met vrienden. En in een keer was het mei en was het ook dit prachtige weer. En uit het niets kwamen er allemaal mannen de bergen uit rennen en die zeiden: 'Jullie moeten vluchten, want de oorlog begint.' 'Jullie moeten vluchten de oorlog begint.' Een ik begreep er helemaal niks van. Ik was negen. Wat is een oorlog? Wat is er aan de hand in het land waarin ik woon? Ik ging naar huis naar mijn ouders en ik zei: 'Papa, mama oorlog begint.' En mijn ouders zeiden: 'Nee Leila, ga lekker buitenspelen.' En dat deed ik. En 2 uur later liepen er weer mannen met konvooien vrachtwagens achter zich door de stad. En zij riepen ook op: 'Bosniërs jullie moeten vluchten want de oorlog gaat beginnen. En mijn ouders dachten dat kan niet. Het kan niet zo zijn dat mijn vrienden mijn buren mijn naasten, nu in een keer mijn vijand worden. Alleen maar omdat we een ander geloof hebben. En wij bleven, want zij konden dat echt niet geloven. Ik was negen, mocht niet meer naar school sirenes gingen af zoals je dat hier hebt één keer in de maand op maandag om 12.00 uur. En daar zaten wij zonder licht en water of elektriciteit te wachten totdat al die bommen en granaten die rond om ons vielen gingen stoppen. En dat was heel raar, dat was heel gek en in één keer zit je dan in een oorlog. Na 10 dagen ongeveer hadden wij geen schoon ondergoed meer en geen sokken. En mijn moeder die wilde heel graag weten of ons huis nog stond. En ons huis was het eerste huis achter de moskee. Dus doelwit in die oorlog want het was een oorlog waarin verschillende entiteiten elkaar aanvielen. Waarin het geloof gebruikt werd om mensen tegen elkaar op te zetten zeg maar. En ze ging naar het huis, met gevaar voor eigen leven en gelukkig kwam ze weer terug om ons te vertellen dat het huis nog stond wel helemaal vernield aan de binnenkant met schone sokken en onderbroeken. We hebben het nog even in de schuilkelders moeten uitzitten. Mijn broertje en ik speelden veel. We gingen de eerste paar maanden nog zelfs naar school. En als de luchtalarmen afgingen dan gingen we in school in de schuilkelder. En uiteindelijk, na drie maanden toen mijn vader naar zijn werk ging en mijn moeder naar haar werk was kwam mijn vader bij een checkpoint. Dat is een plek waar soldaten je identiteitsbewijs controleren en die keken naar mijn vaders ID en een van de mannen kende mijn vader en die zei: 'Ah, dit is een goede.' En de ander kende hem niet en hij stak ook zo’n brug over, over de rivier Bosna. En terwijl hij doorliep schoot die man die hem niet kende een kogel boven zijn hoofd en hij zei: 'Maar ze zijn nooit goed genoeg.' Dat was mijn vaders laatste werkdag. En sinds dat moment, dook mijn vader onder. En heb ik hem dus meer dan een jaar niet gezien. Oorlog is iets wat je niemand gunt. En oorlog is iets waar we met elkaar voor moeten zorgen dat het niet weer gebeurt. En we hebben dat gezegd na de Tweede Wereldoorlog; nooit weer. Het is in Joegoslavië gebeurd, een land in Europa 50 jaar na de Tweede Wereldoorlog. Ik heb anderhalf jaar in de oorlog gewoond in Doboj en veel dingen meegemaakt. We zijn met het laatste konvooi de stad uitgegaan daar moesten we heel veel centjes voor betalen en werden overgebracht naar Belgrado. We hebben 4 maanden ondergedoken gezeten bij Servische vrienden in Belgrado. Toen hebben we het visum gekregen en konden we dus naar Nederland vluchten. En mijn ouders bereidden mij voor op Nederland. En ze zeiden: 'Ja, Leila.' 'In Nederland daar loopt iedereen op klompen en er zijn ook allemaal tulpen en molens.' En ik kwam in Rotterdam aan en ik ging voor de eerste keer met m’n papa en mama naar de Koopgoot. En er was dus niemand die op klompen liep en er waren geen tulpen want ik kwam in augustus, dus het seizoen was voorbij en al die molens waren allemaal van die nieuwe dingen. En het leuke is: het allereerste uitje wat wij deden toen wij in een AZC, dus in het asielzoekerscentrum zaten was naar Madurodam. En toen zag ik dus Nederland in het klein. En dat vond ik zo magisch bijzonder. Dit park was mijn eerste introductie met hoe mooi Nederland eigenlijk was. Dus hoe bijzonder is het dat je dus 27 jaar verder bent want ik woon inmiddels 27 jaar in Nederland. Dat ik een ex-vluchteling ben en één van de Haagse vrijheidsambassadeurs dus zo mooi kan het leven lopen. Ik vind het heel belangrijk dat je weet dat je alles in het leven uiteindelijk kunt te boven komen. Overwinnen is weer alsof je een strijd aangaat maar te boven komen betekent voor mij dat je van alles wat je meemaakt kunt leren en van al die lessen een heel mooi leven kunt hebben daarna maar ook nog heel veel anderen kunt helpen. Dus blijf vooral je eigen verhalen met elkaar delen want daarmee verrijk je jezelf en de ander. Dus, wees lief voor jezelf en voor anderen en laat elkaar altijd vanuit het hart benaderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16094413 367.637 1943 2020-04-22T11:35:00+00:00 yes no Balkan vluchteling oorlog https://schooltv.nl/video-item/de-opa-en-oma-van-lukas-zaten-in-een-jappenkamp-opgesloten-in-een-kamp-in-nederlands-indie 2024-01-04T12:41:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35631.w613.r16-9.2ed945b.webp De opa en oma van Lukas zaten in een Jappenkamp | Opgesloten in een kamp in Nederlands-Indië Hoi, ik ben Lukas. Ik ben 17 jaar oud. Ik ben wethouder van Madurodam en ik ga vandaag het oorlogsverhaal van mijn opa en oma vertellen. Na de Eerste Wereldoorlog toen was er een enorme grote crisis in Europa. En toen gingen heel veel hoogopgeleide mensen die hadden ook geen werk die emigreerden van Nederland naar Indonesië en die gingen daar wonen. En het is ook wel bekend als een kolonie van Nederland. En dat deden de ouders van mijn opa en oma, van mijn moeders kant ook. Dit is Indonesië en vroeger hoorde het dus bij Nederland en toen heette het Nederlands-Indië. Dit grote eiland dat heet Sumatra en daar zijn dus mijn opa en oma geboren. We staan hier bij het Indië-monument. Het is ter herinnering aan alle slachtoffers die zijn gevallen in de Tweede Wereldoorlog die daar heeft plaatsgevonden. Mijn opa en oma hebben vijf jaar lang gevangen gezeten in de Jappenkampen in Indonesië. En een bijzonder verhaal is dat ze elkaar daar ook voor het eerst hebben ontmoet. De families die zaten met elkaar in dezelfde barak en toen kwamen mijn opa en oma elkaar tegen en sindsdien is het zo eigenlijk ook na de oorlog zo gebleven. Ikzelf vind het een heel bijzonder verhaal. Je moet je voorstellen dat ze daar zaten met heel veel angst en honger. En ze mochten dus niks doen in die kampen. Maar de beide moeders die hebben stiekem in de nacht de kinderen les gegeven. Dat vertelde mijn opa en oma altijd. En daardoor konden ze na de oorlog in Nederland alsnog meekomen met hun oorspronkelijke leeftijdsgenoten. Wat toch wel heel knap is van die moeders die dat gewoon maar stiekem deden. Want de Jappen waren echt niet heel vriendelijk die lieten zomaar iemand gewoon de hele dag lekker in de zon staan totdat ze letterlijk omvielen van dorst en honger. Het heeft een tijdje geduurd voordat de Japanners erachter kwamen dat mijn opa, ofwel de vader van mijn opa een arts was. Toen ze dat wisten hebben ze hem vliegensvlug Japans laten leren. Toen dachten ze: die kunnen we echt wel goed gebruiken in de oorlog. Want het is een arts en die kan al die zieke mensen misschien helpen. Dus de vader van mijn opa heeft al die dwangarbeiders die ziek waren geholpen en dan praat je over de meest vreselijke besmettelijke ziektes en alle gevolgen van dien. Mijn opa die deed met man en macht wat hij kon maar de ziekenhuizen waren niet zo goed en er gingen dagelijks gewoon mensen dood. De vader van mijn opa was dan degene die ze naar het ziekenhuis of naar hun graf moest tillen. En dat was natuurlijk echt vreselijk. De vader van mijn opa die zei altijd wel: 'Dit is eigenlijk biologisch gezien onmogelijk dat ik nog leef want ik heb jarenlang dag in dag uit mensen met de meest vreselijke besmettelijke ziektes geholpen.' 'Maar ik ben zelf nooit ziek geworden.' Ja, dat is heel gek, maar ze hebben het allemaal wel overleefd en ze zijn ook allemaal teruggekomen in Nederland. Heb jij daar veel met je opa en oma over gepraat eigenlijk? Eigenlijk niet heel veel. Omdat ze willen er niet heel graag over praten. Het ligt heel gevoelig en natuurlijk ook in de Nederlandse geschiedenis is het echt nog wel een gevoelig ding. Maar uiteindelijk komt er mondjesmaat wel wat informatie uit. Zijn ze er nog eigenlijk? Mijn oma is er nog, maar mijn opa is er helaas niet meer. Bij zijn uitvaart hier in Den Haag zijn daarna alle bloemen hier neergelegd. En ik bewaar nog steeds hele mooie herinneringen aan deze plek. Ik vind het vrij interessant het is toch je eigen geschiedenis. Je eigen familiegeschiedenis. En ik wil het eigenlijk wel graag iets bekender maken dan dat het nu is. Ik vind het belangrijk om het verhaal door te geven en daarmee ook andere mensen te inspireren om ook hun eigen verhaal of het verhaal van hun eigen opa of oma, buurmeisje, buurvrouw of weet ik veel, een nieuw klasgenootje om dat door te geven naar de volgende generatie. Ja, omdat je daarmee ervoor zorgt dat het gevoel van vrijheid wordt versterkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16094414 246.634 2717 2020-04-22T11:35:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Nederlands-Indië https://schooltv.nl/video-item/met-judoka-roy-meyer-workout-voor-thuis-dag-12 2024-01-04T12:41:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35632.w613.r16-9.f9a9e54.webp Met judoka Roy Meyer | Workout voor thuis: Dag 12 Doe mee met training 12 van Zappsport @ Home en word net zo sterk als judoka Roy Meyer! Na deze training zal je zeker weten je armspieren, beenspieren en buikspieren voelen! Ook gaat hij laten zien hoe je een schouderworp kunt doen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16068186 890.602 373 2020-04-07T08:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/bram-overleeft-een-bombardement-een-haagse-wijk-brandt-af-in-de-oorlog 2024-01-10T10:28:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35628.w613.r16-9.140db39.webp Bram overleeft een bombardement | Een Haagse wijk brandt af in de oorlog Het is 1945. Ik ben tien jaar oud en het is al bijna vijf jaar oorlog. Ik woon met mijn vader en moeder en mijn grote broer Fred in Scheveningen. Maar daar moesten wij weg van de Duitsers. Je mocht niet meer wonen in Scheveningen. Alles dicht bij de zee was verboden gebied. Dus we zijn verhuisd, naar Den Haag. Naar de Amalia van Solmsstraat in het Bezuidenhoutkwartier. 'Daar zijn we veilig,' zegt mijn vader. Hier kan niks gebeuren. Dan is het 3 maart. Mijn vader is al heel vroeg ’s morgens op de fiets gestapt en helemaal naar Noordwijk gegaan omdat hij wist dat je daar nog meel kon kopen om brood te bakken. Wij zijn thuis. Mijn grote broer Fred en ik. Met Sin, onze kinderjuf. Want mijn moeder is er niet. Mijn moeder is er al meer dan een jaar niet. Mijn moeder is Joods en die is opgepakt. Opgepakt omdat ze geen ster wilde dragen op haar jas. Als je Joods was dan moest dat van de Duitsers. En daar had ze geen zin in. Had ze die ster maar wel op haar jas genaaid dan was het waarschijnlijk beter met haar afgelopen. Mijn vader is niet Joods. En opa en oma, de ouders van mijn vader die zijn die dag, 3 maart, ook bij ons. Dan is het negen uur ‘s morgens. We horen sirenes loeien. Luchtalarm. ‘Aaaaah...', zegt grote broer Fred die veertien is en alles weet. ‘Aaah, daar zijn ze weer, de Engelsen.' De Engelsen bombarderen namelijk al een paar weken Scheveningen het verboden gebied waar de Duitsers zitten en waar wij vroeger woonden. Uit het slaapkamerraam kan je dan de vliegtuigen zien en je kunt ook zien waar de bommen vallen. 'Goed zo!', zegt Fred. 'Bombardeer ze maar!' 'De oorlog kan nu niet lang meer duren.' Maar dan gaat alles anders. Het geluid is heel anders en veel sterker. De bommen vallen dichterbij. Nou, wij dus weg van dat raam en snel schuilen onder de trap. En daar zitten we met z’n vijven onder de trap. Opa en oma, Sin, Fred en ik. Meteen na de eerste bommen rennen Fred en ik naar buiten. We weten hoe het altijd gaat. De bommenwerpers blijven tien minuten weg. Dat is altijd zo en daarna komen ze terug. Op straat vinden we bomscherven die nog warm zijn. 'Moet je kijken', zegt Fred. 'Hier, wat een grote.' 'Die is nog warm en veel groter dan jouw bomscherf!' Ja...De tien minuten zijn bijna om. En wij weer terug met onze buit onder de trap bij opa en oma. 'Waar is pappie toch', vraagt Fred. ‘Ja joh, die is naar Noordwijk om meel te kopen.’ ‘Nou, als ie maar niet al op de terugweg is...’ De tweede aanval is veel dichterbij. Wij weer naar buiten. Er is een serie bommen bij ons in de straat gevallen. Nu durven wij geen scherven meer te zoeken en we rennen weer naar huis. Op straat horen we geschreeuw, gegil, paniek. De derde aanval, weer tien minuten later maar nu aan de andere kant van ons. Op de Schenkkade. Ons huis is niet geraakt maar er is wel overal rook en vuur. De halve straat staat in brand. We moeten proberen weg te komen. Maarja, waar naartoe? Opa en oma kennen mensen in Voorburg. 'Ga jij daar maar naar toe' zeggen ze tegen Sin. 'Ga jij maar met de kinderen wij zijn oud, wij blijven hier wel wachten tot vader Bram terug is.' Samen met Sin rennen Fred en ik door de straat naar de Schenkkade. Ja, op goed geluk die kant op maar waar moet je naartoe? In ieder geval niet de andere kant op want daar komt de wind vandaan en daar brandt het. Weg van dat vuur. Er zijn veel vluchtende mensen. Veel geschreeuw. Op de Schenkkade is de chaos nog veel groter. We zien dode mensen. Wat moet je nou, naar links of naar rechts als je naar Voorburg wilt. We moeten een heel eind lopen. En ik herinner me dat ik onderweg bedacht. Dit zijn helemaal geen Engelsen. Dit zijn natuurlijk Duitse bommen. Dit is de manier waarop de Duitsers denken de oorlog te winnen. Ja, heel Den Haag platbombarderen. Pas heel veel later hoorde ik dat het wel Engelse bommen waren. Ja 't was een vergissing. We vinden het huis van de vrienden van opa en oma en daar mogen we blijven logeren. Mijn vader is op de terugweg uit Noordwijk met een zak meel achterop zijn fiets. En boven Den Haag ziet hij hele dikke rookwolken en hij denkt goedzo ze zijn weer het Benoordenhout aan het bombarderen. Daar waar de Duitsers zitten. Maar hij komt dichterbij en dan denkt hij van nee het is het Bezuidenhout waar ik woon. Hij maakt zich zorgen en hij fietst harder en allerlei rare dingen met brand en puin. Dan komt hij eindelijk in de straat buiten adem en vindt daar thuis alleen nog maar zijn vader en z'n moeder. Waar zijn de kinderen? Ja, rustig nou maar Bram, rustig. Die zijn veilig hopen we die zijn naar Voorburg gevlucht. Er staat een harde wind. De brand komt wel steeds dichterbij. Opa en oma gaan ook weer weg. Er raast een vonkenregen door de straat. Toch gaat mijn vader proberen zoveel mogelijk spullen uit huis op straat te zetten. Dat doet iedereen. Je moet de dingen uit het huis halen dus redden wat er te redden valt. Een stoel, een koffer, een doos met servies. Trap op, trap af pakken wat je pakken kunt en vooral niet te lang binnen blijven. Op een gegeven moment merkt mijn vader dat hij uit huis komt met in zijn hand een rol wc papier. Hij denkt dat hij gek wordt. Maar aan de overkant schuin aan de overkant nummer 133 bij de familie Pas. Daar is pas echt een ramp gebeurd. Er is één bom in de voortuin terecht gekomen, één bom in de achtertuin. Het hele huis ligt in puin. En ze zijn moeder Pas kwijt. Ze weten wel dat moeder Pas ook onder de trap zat te schuilen en dat ze daar vandaan is gegaan om naar de de slaapkamer te gaan want daar lag een tas, met heel veel geld en die moest ze natuurlijk redden. Het is namelijk zo dat vader Pas had vijf winkels in Den Haag en de vorige dag had hij net één van die winkels verkocht. In de oorlog gaat dat natuurlijk met contant geld en al dat geld zat in die tas. En dat was nogal wat. Maar na de bombardementen van moeder Pas geen spoor.Het huis in puin, het vuur komt dichterbij. Al gauw staat het hele huis in lichterlaaie en pas als het uitgebrand is kunnen ze verder gaan zoeken naar moeder, maar ze kunnen haar nergens vinden. Dagen niet. Vader Pas zet een advertentie in de krant. Dat deden ook veel mensen. Daar staat dan in: Oproep! Kan iemand mij inlichtingen verstrekken omtrent mijn vrouw Corrie Pas–Van Leeuwen, gewoond hebbende enzovoort. Niets. Twee weken later vinden ze moeder Pas in de gang onder het puin. Waar ze al die tijd overheen hebben gelopen. Haar lichaam is verbrand. Alleen in haar verbrande hand nog de beugel van die tas waar dat geld in had gezeten. De volgende dag is ons huis ook afgebrand. Mijn vader heeft ons gelukkig kunnen vinden in Voorburg. Twee maanden hebben wij daar in één kamer geleefd met z'n allen. Ik geloof dat ik het nog gezellig heb gevonden ook. Het is misschien raar dat ik na 75 jaar aan jullie wil vertellen wat ik nog weet van het bombardement op het Bezuidenhout. Maar ik wil het vertellen. En waarom? Omdat het goed is dat dit soort verhalen wordt doorverteld en opgeschreven en voorgelezen. Ook mijn verhaal. Het is maar een kleinigheid in alle verhalen. Maar het mag niet worden vergeten. Ook niet na 75 jaar. En ik ben de enige van de familie die het nog na kan vertellen. Nog net. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16094411 569.045 1345 2020-04-22T11:35:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog bombardement https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-13 2024-01-04T12:41:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35634.w613.r16-9.93822c9.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 13 Kom van die bank af en doe mee met Nathan en Lavezzi Rutjes in een nieuwe workout van Zappsport@Home! In tien minuten ben jij weer helemaal fit! Trek je sportkleren vast aan en deel jouw training via #zappsportathome. In de playlist vind je ook de andere trainingen, zodat jij lekker fit kunt blijven. Met dank aan: Anytime Fitness Berkel en Rodenrijs https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16069762 871.36 471 2020-04-08T08:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-judoka-roy-meyer-workout-voor-thuis-dag-14 2024-01-04T12:41:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35635.w613.r16-9.1788075.webp Met judoka Roy Meyer | Workout voor thuis: Dag 14 Schuif de stoelen opzij en sport mee met Roy! We staan op één been als een flamingo, we oefenen de hand-oog-coördinatie en sluiten af met zo vaak mogelijk opdrukken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16071657 892.394 277 2020-04-09T07:55:57+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-15 2024-01-04T12:41:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35636.w613.r16-9.53a5596.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 15 In Zappsport@home Workout geven bekende sporters elke schooldag workouts aan de kinderen thuis. In 15 minuten laten Nathan Rutjes met zijn zoontje Lavezzi je flink bewegen. Elke schooldag om 10:00 uur een nieuwe workout! Hoevaak kon jij opdrukken in 1 minuut? Laat het weten in de comments! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16075918 926.677 339 2020-04-09T22:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-16 2024-01-04T12:41:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35637.w613.r16-9.6dc2b85.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 16 Het is weer maandag! Nathan en Lavezzi hebben ook op Tweede Paasdag een leuke training voor jou en je familie! Doe je mee? Trek je sportkleren maar vast aan! In Zappsport@home Workout geven bekende sporters elke schooldag workouts aan de kinderen thuis. Elke schooldag om 10:00 uur een nieuwe workout! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16075917 937.514 322 2020-04-12T22:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-17 2024-01-04T12:41:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35638.w613.r16-9.c9bf315.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 17 Sport mee met Nathan en Lavezzi! We gaan zwemmen in de huiskamer, hakken-billen en doen sit-ups. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16075923 900.16 581 2020-04-13T22:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-18 2024-01-04T12:41:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35639.w613.r16-9.00305ea.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 18 Alweer workout #18 van Zappsport @ Home! Doe je weer mee? Nathan en Lavezzi zetten je weer flink aan het werk! In Zappsport@home Workout geven bekende sporters elke schooldag workouts aan de kinderen thuis. In 15 minuten laten Nathan Rutjes met zijn zoontje Lavezzi je flink bewegen. Elke schooldag om 10:00 uur een nieuwe workout! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16083538 901.994 677 2020-04-15T08:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-19 2024-01-04T12:41:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35640.w613.r16-9.222334e.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 19 Pssst... er is een nieuwe ZAPPSPORT@HOME workout met Nathan en Lavezzi Rutjes! Blijf fit tijdens de quarantaine en train lekker mee! De workout duurt maar 15 minuten, dus maak ruimte voor jezelf bij de tv/computer/laptop/telefoon en train mee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16083556 932.117 1347 2020-04-16T08:00:00+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-steven-brunswijk-jaelynn-workout-voor-thuis-dag-20 2024-01-04T12:41:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35641.w613.r16-9.f43da8c.webp Met Steven Brunswijk & Jaelynn | Workout voor thuis: Dag 20 Stap opzij Nathan, Steven heeft een vette workout klaarstaan! Doe je mee? Samen met Jaelynn zet hij je flink aan het werk! Blijf fit tijdens de quarantaine en train lekker mee! De workout duurt maar 15 minuten, dus maak ruimte voor jezelf bij de tv/computer/laptop/telefoon en train mee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16085642 924.97 427 2020-04-16T20:17:27+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/sekszusjes-tv-vingeraars-en-rukkers 2026-04-01T10:51:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35642.w613.r16-9.6d6fbd3.webp Sekszusjes TV | Vingeraars en rukkers We masturberen bijna allemaal. Toch praten we er nauwelijks over en schamen we ons vaak. Krista en Marcelle ook. En dat vinden ze zonde. Want door die schaamte genieten ze er minder van. En durven ze ook niet te delen met anderen wat ze lekker vinden. Waarom vinden ze dit zo spannend om over te praten? Voelen veel mensen zich er dubbel over? Doet iedereen het? Of vooral jongens? De zusjes spelen hun zelfgemaakte masturbatiespel om te testen of het helpt tóch opener te zijn over soloseks. Ze leren bij masturbatie-expert Mandy Ronda hoe ze beter kunnen genieten van seks met jezelf en drie jongens vertellen hoe en wanneer zij masturberen. Waarom doet de een het veel vaker en maakt de ander er een speciaal moment van? En hoe was de eerste keer? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_16004656 940.97 2027-04-22T22:00:00+00:00 28605 2020-03-06T14:00:00+00:00 yes no seksualiteit vrijen https://schooltv.nl/video-item/sekszusjes-tv-pik-piemel-lul 2026-04-01T10:51:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35643.w613.r16-9.82081be.webp Sekszusjes TV | Pik piemel lul De Sekszusjes zijn terug met een nieuwe reeks afleveringen! Deze keer kleien ze niet hun kutje na, maar zijn het hun vrienden Borre en David die hun piemel nakleien. De jongens vertellen openhartig over hun piemel en onzekerheden. Vinden ze hem te klein? Krijgen ze hem wel altijd stijf? Krista en Marcelle gaan de straat op met verschillende formaten piemels en peilen de meningen van anderen. Ook douchen ze met een voetbalteam waar de jongens allemaal hun onderbroek aanhouden onder de douche. De zusjes stellen hun prangende vragen over piemels aan de Belgische seksuoloog Wim Slabbinck en vragen Aseksuele Willem of het belangrijk is wat voor piemel je hebt als je nooit seks hebt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_15950133 904.853 2027-04-22T22:00:00+00:00 18853 2020-02-07T14:00:00+00:00 yes no seksualiteit penis https://schooltv.nl/video-item/sekszusjes-tv-getver-schaamhaar 2026-04-01T10:51:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35644.w613.r16-9.a33787d.webp Sekszusjes TV | Getver schaamhaar Krista en Marcelle schamen zich voor hun schaamhaar. Ze hebben het idee dat het op een bepaalde manier hoort, vooral kort en kaal. Want veel haar is toch vies en onaantrekkelijk? Maar hoe komt dat eigenlijk? En hoe kom je daar ook weer vanaf? De zusjes laten aan elkaar zien hoe hun schaamhaar eruit ziet als ze er niets aan doen. En ze vragen op straat hoe er over schaamhaar wordt gedacht. Wat valt het meest in de smaak: kaal, een streepje, kortgewiekt of een volle bos? In deze aflevering onderzoeken de zusjes waarom ze hun schaamhaar op een bepaalde manier dragen en wat ze eigenlijk zelf het mooist vinden. Ook gaan ze iets doen wat ze nooit eerder hebben gedaan, ze gaan hun voor- én achterkant laten waxen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_15967402 918.357 2027-04-22T22:00:00+00:00 17435 2020-02-14T14:00:00+00:00 yes no puberteit seksualiteit vagina https://schooltv.nl/video-item/sekszusjes-tv-spijt-van-seks 2026-04-01T10:51:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35645.w613.r16-9.f2980d1.webp Sekszusjes TV | Spijt van seks Seks is leuk, maar soms ook kut. De zusjes vragen op straat of mensen rotsituaties tijdens de seks hebben meegemaakt en iedereen weet er wel eentje. Krista en Marcelle kleien allebei een seksuele ervaring na die ze achteraf niet leuk vonden. Ze hebben het over situaties die ze zijn vergeten, of die ze hebben weggelachen. Waarom durfden ze op dat moment niet aan te geven dat ze het niet wilden? Hoe kan je dat aanvoelen en duidelijk maken aan de ander? Hoe maak je het uitspreken van consent nog een beetje sexy? Soms is het heel helder wie er goed en fout zit, maar soms is dat ook een stuk vager. Hoe zit het in situaties waarbij alcohol in het spel is en je te dronken bent om nog aan te geven wat je wil? Wie is dan verantwoordelijk als je de volgende dag spijt hebt? Ze spreken in hun jacuzzi twee jongens die hier verschillend over denken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_15982913 1070.762 2027-04-22T22:00:00+00:00 7519 2020-02-21T08:10:39+00:00 yes no seks vrijen https://schooltv.nl/video-item/sekszusjes-tv-anale-seks 2026-04-01T10:51:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35646.w613.r16-9.5404edb.webp Sekszusjes TV | Anale seks De zusjes maken met klei na wat ze in bed weleens in hun kont hebben gehad. Krista houdt van anale seks, maar Marcelle snapt daar niks van. Ze heeft het gevoel dat iedereen het doet, mist ze dan iets? Wat vindt Krista er lekker aan en doet het bij haar dan géén pijn? En is Krista niet bang dat er misschien poep uitkomt als je seks hebt in je andere holletje? Krista en Marcelle bezoeken de spoedeisende hulp afdeling waar Dokter Steef vertelt wat voor objecten hij soms in de anus aantreft. Ook delen twee experts hun tips en tricks om anale seks zo goed en schoon mogelijk te doen. En ze nodigen drie jongens uit in hun jacuzzi om het eens te hebben over wat er nou zo lekker of juist vies is aan kontseks. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_15993730 1007.317 2027-04-22T22:00:00+00:00 52230 2020-02-28T14:00:00+00:00 yes no seks seksualiteit vrijen https://schooltv.nl/video-item/oorlog-stories-zijn-we-nog-wel-veilig-1 2026-03-31T14:59:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35647.w613.r16-9.cc23503.webp Oorlog-stories | Zijn we nog wel veilig?! (afl. 1 seizoen 1) Hoi, ik ben Esther! Wat superleuk dat je naar mijn video kijkt! Ik neem je mee in mijn leven, mijn leven waarin de Tweede Wereldoorlog een super belangrijke rol speelt. En het leuke is, ik heb alles gevlogt! Mijn Oorlog-stories dus ☺️ Vandaag stel ik mijn familie aan je voor, nemen we gelijk afscheid van m’n broer Otto die naar Canada vertrekt en ik dacht een lekker ijsje te gaan eten. Maar dat liep even anders af… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_EO_16084017 472.682 6043 2020-04-16T16:36:18+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/oorlog-stories-ik-ben-verliefd-2 2026-03-31T14:59:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35648.w613.r16-9.46c2a92.webp Oorlog-stories | Ik ben verliefd! (afl. 2 seizoen 1) Hoi, ik ben Esther! Wat superleuk dat je weer naar mijn video kijkt! Deze week gingen mijn gevoelens echt ALLE kanten op. Was ik blij omdat ik mijn verjaardag vierde! Ging ik naar het gala met mijn vriendje Freek! ❤︎ Er gebeurde ook heel veel nare dingen deze week... Ik weet dat ik niet mag klagen, maar vind het soms best lastig om positief te blijven... Heb jij tips? Dit project is mede gefinancierd uit het NPO-fonds en een CO-productie van Steppingstone en EO. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_EO_16094560 569.92 4860 2020-04-24T13:30:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/kliederen-met-klanken-zingen-helpt 2024-04-10T07:44:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35649.w613.r16-9.a5bc960.webp Zingen helpt! | Kliederen met Klanken Zingen helpt als je je sip voelt. Daarom zingt Nienke een lekker vrolijk liedje, samen met de muzikanten, een heleboel kinderen en speciale gast Alain Clark! Zing je mee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16096250 539.2 4731 2020-04-23T13:08:20+00:00 yes no zingen muziek https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-oranje-de-kleur-van-nederland-willem-van-nassau-werd-baas-van-prinsdom-orange 2024-01-09T16:10:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35650.w613.r16-9.0032bcb.webp Waarom is oranje de kleur van Nederland? | Willem van Nassau werd baas van prinsdom Orange Hee, Braydon. Wat is je vraag? Waarom is de kleur van Nederland oranje? Bij elk WK of EK breekt de oranjekoorts uit. Overal zie je oranje vlaggetjes en het Nederlands Elftal heeft oranje in de outfit. En zeg nou zelf: een Koningsdag zonder oranje mutsen en sjaals... en brillen is geen echt Koningsdag, toch? Maar waarom oranje en geen roze, paars, blauw, geel of groen? Dat heeft te maken met de titel van onze koning: Prins van Oranje-Nassau. In 1533 werd Willem van Nassau geboren. Willem had een neef die de baas was van het Franse prinsdom Orange. Toen die neef stierf gat hij het prinsdom aan Willem van Nassau. Willem mocht toen de naam van het prinsdom aan zijn eigen naam toevoegen. Orange betekent in het Frans twee dingen. Sinaasappel en oranje. Willem had zichzelf dus ook Willem van Sinaasappel-Nassau kunnen noemen. Hij koos voor het laatste. Vanaf dat moment heette hij Willem van Oranje-Nassau. Willem kreeg kinderen en die kregen weer kinderen... en die kregen ook weer kinderen. En daar de achterkleinzoon van is onze koning Willem-Alexander. Prins van Oranje-Nassau. Oranje boven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16096245 79.04 7167 2020-04-26T22:00:00+00:00 yes no oranje Willem van Oranje https://schooltv.nl/video-item/hoe-bestuur-je-een-luchtballon-snelwegen-in-de-lucht 2024-01-04T12:41:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35651.w613.r16-9.275fbb1.webp Hoe bestuur je een luchtballon? | Snelwegen in de lucht Yes. Nou, niet spugen. Kijk. -Ja. Ga eens staan? Vlieg je al weg? Nee. -Spring eens. Nee. HELIUM-STEM: Jasmijn, wat is je vraag? HELIUM-STEM: Hoe kun je een luchtballon besturen? Die hebben we niet meer nodig. Laat maar los. Be free. Ga je mee? Doei ballonnen. Wauw. Waarom is die mand van riet? -Dat is licht. Dan kan hij makkelijker omhoog. Zeker, maar er is EEN ding erg belangrijk voor een ballonmand. Dat is dat riet flexibel is. Bij de landing merk je dat het ons een zachte landing gaat geven. Goed oppassen voor je voeten. -Dat gaat goedkomen. Laat maar glijden. Pas maar op. EEN, twee... ZE SCHRIKKEN Toppers. Ik heb voor jou weer een ballon. Ik zag dat je er al een paar hebt opgelaten. Als jij hem voor me oplaat, kunnen we samen die kant op kijken... waar de ballon naartoe gaat. Daar is ze goed in, ballonnen opgooien. Wat staat erop? -160. Dat is de goede richting. Die hadden ze voorspeld. En de 160 is...? -160 graden. En 160 graden is zuidoost. Zuidoostelijke richting. Zo kunnen we dadelijk op de kaart kijken of de 160 graden kloppen met wat we hebben uitgezet. Zo, die kan er ook bij. Wat gaan we nu doen? -Kijken of onze voorbereiding klopt. Ik begin overdag al, als ik nog helemaal niet aan ballonvaren hoef te denken... wel met het weer in de gaten te houden. Van het KNMI krijg ik 'n voorspelling van de windrichting. En van de snelheid op hoogte. We staan nu aan deze kant. Dan zie je dat dit de lijn is die ingezet is. En dan proberen we ergens voor het meer of na het meer... zo meteen de landen. -Is dat gevaarlijk? Nee, het is niet gevaarlijk, want met ballonvaren spelen we niet met levens. We maken altijd een veilige vaart. We vertrekken alleen als het veilig is. Dus het is veilig. Is het eens misgegaan dat het ander weer werd toen je in de mand zat? Ja, dat heb ik eens gehad, maar dan is het snel reageren. Dat zie je aankomen. 'Dat gaat niet goed'. Dan is het gelijk landen. Maar 999 keer van de duizend weet je van tevoren of het wel of niet kan. Zeven knopen. Dat is prima. Dat was voorspeld. Zeven knopen is goed. Wat niet? -Tien. Tien kan wel, maar dan wordt het HEEL onrustig. Daarboven helemaal niet. Het lijkt wel een ander universum. -Ja, echt vet. We zijn in de hete luchtballon. Cool he? -Ja. Normaal gesproken mag hier alleen de piloot komen. Die kijkt of alles goed zit. Of er geen knoopjes in de kabels zitten. Wat gebeurt er als er een gaatje in de luchtballon zit... en we zijn in de lucht? -Een kleintje is niet zo erg. Er loopt dan toch geen warme lucht uit. De meeste warme lucht zit in dat bovenste, grijze deel. Oke, we zijn nog op de grond. Niks aan de hand. Rustig blijven. Daar gaan we. VREUGDEKREETJES Applausje. We zijn los. Doei. Even zwaaien naar de mensen op de grond. Prachtig. Jasmijn, door al dat moois zou je het bijna vergeten, maar we zijn hier met een vraag. Wat is je vraag ook alweer? -Hoe bestuur je een luchtballon? Ja, dus waar is het stuur? Nou, de wind bovenin zijn eigenlijk allemaal snelwegen die bovenop elkaar liggen. Vaak gaan die snelwegen dezelfde kant op... maar ook vaak verschillende kanten op. Meestal merk je dan, maar dat is niet altijd zo... dat onderaan de snelwegen meer naar rechts gaan en bovenin naar links. Soms is dat zo'n enorme hoek dat je er hoeken mee kunt insturen... om op de plek te komen waar je wil zijn. Leuk om nu te zien is dat we hoger gaan... en in EEN keer gaan we vol naar links. We gingen die kant op, naar het water toe. En nu gaan we in EEN keer die kant op. Dat is mooi en voor mij de perfecte manier om te kunnen sturen. Klinkt dit logisch? Je hebt verschillende hoogtes... en jij experimenteert met welke hoogte je waar komt? Absoluut. -Aha. Maar als er ineens een vogel voor je vliegt, wat moet je dan doen? Hij moet goed oppassen, want ik kan hem niet ontwijken. Ik kan niet opzij. Hetzelfde met een vliegtuig. Die kunnen ons allemaal goed zien. We hebben een grote zak lucht boven ons. Dat kan niet mis. Die zien ze echt wel. Soms komen ze ook even langs. Dan komen ze op de zijkant goedendag zeggen. Nee. -Jazeker. Dat gebeurt HEEL vaak. Hoe komt het dat je naar boven gaat als je er warme lucht in doet? Dat is makkelijk uit te leggen. Je moet het zo zien... Je hebt een dansvloer en de mensen staan HEEL dicht tegen elkaar aan. Dan kunnen er veel mensen op die dansvloer staan... want niemand beweegt. Maar gaan ze allemaal dansen, dan moeten ze ruimte hebben. Dat is wat daarboven ook gebeurt. Hierboven zitten allemaal lucht-moleculen. Als ik die warm maak, dan gaan ze heel erg bewegen, of dansen. Daardoor kunnen er in die ballon veel minder moleculen... omdat ze allemaal heen en weer gaan, dan daar buiten. We wegen met deze mand erbij bijna 2000 kilo. De lucht die boven zit, trekt ons gewoon omhoog omdat die lichter is. Waar gaan we zo landen? -Ik zoek een weiland waar niet te veel koeien staan. Daar kunnen we lekker landen. Er komen wat koeien aan, dus we moeten nog even door. Daarna zoeken we een mooi plekje om te landen. Je zegt het relaxt, maar ik zie HEEL veel koeien. Komt goed. We gaan even iets omhoog en daarna rustig zakken. En hoe doe je dat? Met zandzakken? -Nee, de lucht gewoon warm maken. Dan gaat hij omhoog en als ik hem afkoel, gaat hij naar beneden. Ik kan het iets versnellen door aan deze rode kabel te trekken. Aan de bovenkant zie je een parachute... en die kan ik een beetje naar beneden trekken. Daardoor loopt warme lucht eruit en dan koelt hij af. Dan mogen jullie zo meteen omdraaien en naar de zon kijken. Voeten bij elkaar zetten, knieën van het slot af... en goed de touwen vastpakken. Knieën los, niet vast. Anders breek je je knieën. Drie, twee... EEN... Hoppa. -TESS GILT Komt goed. Oke... -Gaat het goed met jullie? We hebben het gehaald. Goed gedaan, man. Goed gedaan, hoor. Fantastisch. Oke, Jasmijn. Antwoord op je vraag? Veilig geland. -Ja. Waar zijn we eigenlijk? -In een weiland. Ja, met een sloot. Hoe gaan we dat doen? Slootje springen? -Oke. ZE LACHEN https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16096249 532.202 4426 2020-04-27T22:00:00+00:00 yes no ballon https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-hulphond-opgeleid-honden-leren-trekken-duwen-iets-pakken-en-terugbrengen 2024-01-04T12:41:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35652.w613.r16-9.077001e.webp Hoe wordt een hulphond opgeleid? | Honden leren trekken, duwen, iets pakken en terugbrengen Goed zo. Zo, dat is knap, he? -Ja. Ik vraag me af hoe zo'n hond wordt opgeleid. Ja, dat is je vraag. -Ja. Waarom wil je dat weten? -In de buurt woont een man... en die man heeft ergens in het leger gewerkt. Hij krijgt 's nachts allemaal nachtmerries. En dan is die hond er. Daarom wil ik het weten. Je wil weten hoe die hond dan kan helpen? Ik vind het een te gekke vraag. Zullen we het uitzoeken? Hallo. -Ik ben Joyce. Kris. -Hallo, Joyce. Wat is er precies gebeurd dat je een hulphond hebt? Ik zit al van kinds af aan in een rolstoel: jeugdreuma. Er zitten allemaal gewrichten vast. Die zijn vastgegroeid door de jaren heen. Daardoor kan ik dingen niet goed pakken. Daar heb ik Dais voor, om die aan te geven. Als Dais er niet zou zijn, hoe zou het dan gaan? Dan ben ik aangewezen op andere mensen die voorbij lopen of fietsen. Kris en Jesse gaan naar Herpen... om te kijken hoe Stichting Hulphond Nederland de honden opleidt. Wie is dit dan? -O, doe dat maar even niet. Dat mag niet? -Dit is een hulphond in opleiding. Er staat 'niet afleiden' en als je dan gaat aaien... dan denkt ze dat ze iets moet doen. We willen dat ze gaat letten op degene waarvoor ze straks gaat werken. Hoe begin je? -Het eerste jaar zitten ze bij een gastgezin. Daar doet de trainer niet veel mee, maar wel een gastgezin-begeleider. Die gaat bij het gezin op bezoek en vertelt hoe de hond wordt opgevoed. Als ze dan tussen de 14 en 16 maanden zijn, komen ze naar Herpen. Dan hebben ze zes maanden de tijd om handelingen te leren... die straks handig zijn voor de cliënt. Vooral labradors zijn erg geschikt als hulphond. Ze hebben een zacht karakter, zijn stressbestendig... en vinden het HEEL leuk om dingen te leren. In 't begin, als ze net binnen zijn, kunnen we ze met een klik leren... dat de klik betekent dat ze iets goed doen. Als ze net binnen zijn, doe ik alleen klik, brokje, klik, brokje... Na een keer of tien klik je en dan zie je die oren... Dan moet er iets komen en dan krijgen ze een brokje. We gebruiken dan een aangeleerd hulpmiddel. Als ze iets open moeten trekken, beginnen we met... Ik pak een balletje en daar trek ik een beetje aan. Dan krijgt hij een klik. 'Goed zo, dat is knap.' Dan krijgt hij een brokje. -Kan ik ook proberen of het lukt? Ja, dat is voor mij ook een test of ze het bij iemand anders doet. Belle, tuck. Get it. In de hand. Geef hem maar een brokje. Ik vind het HEEL knap van haar. Ze dacht aan wie ze het moest geven. Waarom zeg je eigenlijk 'tuck'? Tuck betekent in het Engels 'trekken aan.' Dat hebben we verzonnen in plaats van trek aan het touwtje. Sommige cliënten zijn spastisch en dan zijn Engelse termen makkelijker uit te spreken. Daarom hebben we voor trekken aan... Dus een deur, maar ook een lade... een wasmachine of een jas. EEN commando voor 'trekken aan'. Kunnen ze alleen trekken of meer, zoals duwen en opzij schuiven? Ze kunnen trekken, duwen, iets pakken en terugbrengen. Dan zijn de 3 basisdingen die voor de meeste cliënten belangrijk zijn. Daar kun je die andere handelingen aan vastplakken. Met die vaardigheden kunnen ze wel zeventig dingen doen. Joyce en Dais uit de supermarkt laten een aantal handelingen zien. Kris moet die met Belle proberen na te doen. Belle moet straks aan het touwtje aan de deur trekken. Dan gaat de deur open. Net als de hond van de cliënt deed. Belle, let's go. Ja, ga maar rijden. Rijd naar de deur. Belle, tuck. ENTHOUSIASME Goed zo. Dat was goed. Goed zo. -Heb je gezien wat ze deed? O, dat is die lamp boven de tafel. Weet je het commando? Light. Licht. -Belle, let's go. Belle, light. BLIJDSCHAP Goed zo. Goed gedaan, he? -Ze moest even nadenken. Bedoel je het echt? Maar het is gelukt. Hoe lang kan een hulphond een hulphond zijn? Ongeveer acht jaar. Dat is best lang. -Dat is best lang, ja. Of je het nu nog HEEL goed doet of wat minder... als je tien bent, dan ga je met pensioen. Wat gaat hij dan doen? -Dat verschilt per hond. De ene hond blijft bij de client en dan komt er een nieuwe hulphond bij. De oude hond wordt dan huishond. Dus ook al is hij met pensioen, hij komt altijd ergens terecht? Ja, zeker. -Maar hij is geen hulphond meer? Dan is hij geen hulphond meer, maar huishond. Ready? -Ja. Tuck. Dat moet ze wel voorzichtig doen, he? Wat we ook proberen met aanleren is niet aan de teen doen... maar aan de hak laten leren uitdoen. Tuck. Doe eens tuck. Heel hard. ZE JUICHEN Ze wil het aan je geven. Pak die sok maar. Hoe lang duurt het gemiddeld om een hond een taak aan te leren? Dat verschilt heel erg per hond. De EEN leert snel, de ander langzaam. De EEN leert in grote stappen, de ander in kleine stapjes. Het verschilt erg per hond. Zo, had je een leuke dag? -Ja. Mooi. -Fijn dat die honden er zijn, he? Ja, EN we weten hoe ze worden opgeleid. Ja. -Een topdag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16096254 390.122 2828 2020-04-29T22:00:00+00:00 yes no hulpverlenen hond https://schooltv.nl/video-item/word-je-verkouden-van-zonder-jas-naar-buiten-gaan-verkoudheid-krijg-je-door-een-virus 2024-01-04T12:41:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35653.w613.r16-9.42be323.webp Word je verkouden van zonder jas naar buiten gaan? | Verkoudheid krijg je door een virus Mijn vader zegt altijd dat ik mijn jas buiten aan moet doen, anders word ik verkouden. Ik geloof het niet helemaal, dus ik ga het onderzoeken. Mevrouw, oppassen. U wordt verkouden als u zonder jas loopt. Jij ook, dus. Als je zonder jas naar buiten loopt, denk je dat je dan verkouden wordt? Ja, dat denk ik wel. -Vertel eens meer. Waarom? Dan slaat het op je keel, omdat je keel... Dat is belangrijk. Dat je je keel bedekt hebt. We gaan het even aan een expert vragen. Klopt het dat je verkouden wordt als je zonder jas naar buiten gaat? Dat kan... HIJ NIEST HEEL HARD Verkouden word je niet door de kou, maar door een virus. HIJ KUCHT Als je iemand tegenkomt die dat virus heeft... en die niest... Sorry. en kucht, dan verspreidt hij het virus alle kanten op. Maar stel, jij staat buiten... tien graden onder nul, wat ik je trouwens niet aanraad... en je komt niemand tegen die dat virus draagt... dan kun je dat zonder gevaar doen. Stel nou dat je vrolijk bij 20 plus staat te dansen... naast iemand die dat virus wel heeft. Nou, dan kun je goed verkouden worden. Maar goed... Als je er maar mooi uitziet. Dus we weten het antwoord. Als je zonder jas naar buiten gaat, word je niet verkouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16096255 108.437 1700 2020-04-29T22:00:00+00:00 yes no ziek virus koud https://schooltv.nl/video-item/waardoor-komt-een-website-snel-op-je-scherm-informatiepakketjes-knipperen-zo-snel-als-licht 2024-01-04T12:41:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35654.w613.r16-9.d9fc3ed.webp Waardoor komt een website snel op je scherm? | Informatiepakketjes knipperen zo snel als licht Heb jij het al? Glasvezel, voor sneller internet. GEBRABBEL Internet... Laat maar. Dit is de website van Willem Wever. Die komt echt super snel op mijn scherm. Om te weten hoe dat zo snel kan, moet je weten hoe internet werkt. Websites worden opgedeeld in allemaal kleine informatiepakketjes. In zo'n pakketje staat een klein stukje van de website. Maar ook waar het pakketje vandaan komt, Willem Wever... en waar het naartoe gaat, namelijk mijn computer. Die pakketjes worden van computer naar computer verstuurd. HEEL snel. Het zijn miljarden computers bij elkaar. Dat noemen we het internet. Die computers zijn met elkaar verbonden door middel van glasvezel. En DIT is dat glasvezel. Dit is een glasvezelkabel en binnenin... zitten HEEL kleine vezeltjes van glas. Ze zijn zo dun dat ze buigzaam zijn. Hierin zit de informatie tussen alle computers. Hoe werkt dat nou? Aan de ene kant, bij de site van Willem Wever... daar is een lampje HEEL snel aan het knipperen. Dat wordt zo via glas naar een computer toegestuurd. In dat geknipper zit eigenlijk de informatie. Dat informatiepakketje waar we het over hadden... daar zit de informatie in in de vorm van eentjes en nulletjes. Het is een soort Morse-code. Dat lampje staat of aan, uit, uit, aan... Knipper, knipper... En in al die nulletjes en eentjes zit bijvoorbeeld het kattenfilmpje verstopt. Of iets van Willem Wever of een recept voor pizza. Het zit allemaal in miljarden eentjes en nulletjes. Die knipperen door het glasvezel met de snelheid van het licht... richting je computer. Met glasvezel-kabels kun je VEEL meer informatie versturen... dan met gewone koperen kabels. Dat komt omdat je het licht veel sneller kunt laten knipperen dan vroeger met elektriciteit. Daar komt bij dat je veel langere kabels kunt maken... zonder dat het een beetje uitdooft. Als ik hard schreeuw en je staat verderop... dan wordt mijn stem ook steeds zachter en zachter. Dat geldt ook voor kabels. Hoe langer een kabel is, hoe moeilijker het is om informatie door te sturen. Glasvezel heeft een heel slim trucje. Dat is het trucje van interne reflectie, zoals dat heet. Ik ga nu met een laserstraal proberen... daar op te schijnen. Wat er gebeurt... Als je goed kijkt, dan zie je… dat het licht van de laser meegaat binnenin die lichtstraal. Zie je dat? Het volgt als het ware het water. Dat komt omdat het aan de binnenkant steeds aan het reflecteren is. Zo kan het zelfs om een bochtje. Dit is een perfecte manier om licht HEEL erg ver te sturen... zonder dat het uitdooft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16096253 198.997 832 2020-04-30T22:00:00+00:00 yes no website internet https://schooltv.nl/video-item/tommie-en-ieniemienie-gaan-trouwen-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-08T13:11:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35656.w613.r16-9.2bedc17.webp Tommie en Ieniemienie gaan trouwen | Stukje uit Sesamstraat Wow, wat zien jullie er mooi uit zeg! Ja zeg. Hahah. Oh Elvan, Elvan, Elvan, doe je mee, we hebben nog iemand nodig? Wat doen jullie dan? We spelen dat Tommie en Ieniemienie gaan trouwen, ja. Wat schattig! Ja, doe je mee? Jaaa! Mooi. Oh, wat leuk! Hé. Oh, is dat je bruidssluier Ienie? Ja. Och, echt, wat mooi! En is dit je bruidsboeket? Mm-mm. Elvan, Elvan, El, El, Elvan?! Elvan, Elvan, kom eens, dan moet…, dan gaan jij Tommie… Elvan, El, Elvan, dan gaan jij Tommie en Ieniemienie trouwen hè? Ja. Oh ja, ja. Oh ja, wat moet ik doen dan? Okay, nou kijk, kijk: jij gaat hier staan, nee, zo. En dan komen Tommie en Ieniemienie komen naar je toe gelopen. Elvan? Elvan? Eh, en dan zing ik: " ♪daar komt de bruid ♪…”… En de bruidegom? …” ♪en de bruidegom♪”. Ja. Ja. En: dan zwaai jij met je armen en dan zeg jij “jullie zijn nu getrouwd!”. Ja. En dan krijgt Ieniemienie een ring! Ja. Ja, ja. Dan krijgt Ieniemienie een ring? Ja. Oh. Oh, mag ik die zien? Oh ja, hier, kijk maar. Nou. Ooh, ooh, wat mooi! Ja, ja, ja, maar de ring is van de bruidegom en dat ben ik. Elvan? Elvan!!! Dan hoef jij alleen maar te zeggen “jullie zijn nu getrouwd!”. Ja. Okay? Zo lief. Ja. Ja. Kom. Zo, ja. Ja, ja, ja. Hup, hup, hup. Hup! Zo. Is iedereen klaar? ♪ Daar komt de bruid ♪… …en de bruidegom! … ♪en de bruidegom.♪ Ja. Ja? Nou? Eh… Van dan moet jij zeggen “jullie zijn nu getrouwd!”! Ja. Nee hè. Wat is er nou weer? Oh, Elvan, wil jij anders de bruid zijn? Hè? Ja, ja, dat zou ik heel graag willen ja! Ja, maar… Nee hè, waarom zeg je dat niet meteen? Ja! Hoh. Dan mag jij de bruid zijn en dan ga ik jullie wel trouwen. Echt? Ja zeg. Ja. Natuurlijk. Ik vind die sluier toch veel te warm. ♪Daar komt de bruid ♪… …en de bruidegom! Ja! … ♪en de bruidegom♪. Ja, ja, ja. Ja, en dan zijn jullie nu getrouwd! Oh ja. Ha. De ring! De ring, ja, ja. Zo. En hotseflots. Ja. Zo, ik ga voetballen. Ja! Ja! En ik doe mee! Ja! Ik ga in het doel! Ik ga in het doel! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16098293 186.09 2029 2020-04-26T22:00:00+00:00 yes no trouwen spelen https://schooltv.nl/video-item/tommie-wil-niet-met-arjan-praten-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-08T13:11:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35657.w613.r16-9.35fbf42.webp Tommie wil niet met Arjan praten | Stukje uit Sesamstraat Zo. Hé Tom, ik ben zo snel mogelijk gekomen. Ja, sorry dat ik onze afspraak vergeten was. Nou, ik heb de boodschappen voor Lot gedaan, dus ik heb nu de hele middag de tijd om met jou te spelen. Hé Tommie, ik wil het graag goedmaken, dus zullen we gaan voetballen? Kan je niet meer praten? Nee? Nee, je kan niet meer praten volgens mij. Nou ja. Nou, daar weet ik wel wat op: hé Tommie, als je niet meer kan praten, dan moet je mij tekens geven. Kijk, eh, tik eens? Kan je met dit tikken op de tafel? Probeer eens? Kan je tikken zo? [Tik] Ja, dat klinkt goed. Okay, hé Tommie, eh één keer tikken is “ja”, twee keer tikken is “nee” en drie keer tikken is “ik weet het niet”. Snap je dat? [Tik] Okay. Goed, eh hé Tommie, zullen we buiten spelen? [Tiktik] Nee? Okay, nee. Ja. Eh, hé Tommie, zullen we binnen spelen? [Tiktik] Twee keer, okay. Eh, ook niet. Hé Tommie, wil je wel met mij spelen? [Tiktiktik] Oh, dat weet je niet. Hè, ben je nog een beetje boos op me? [Tik] Ja. Ja, het is ook wel een beetje stom van mij om deze afspraak te vergeten hè? [Tik] Ja, vind je me stom? [Tik] Ja, natuurlijk. Nou, dat snap ik ook. Hé, waar ga je naartoe? Ga je naar Pino? [Tik] Oh, ga je voetballen? [Tiktik] Nee? Ga je racen? [Tiktik] Ook niet? Ga je vissen? [Tiktik] Ook niet? Ga je.., oh, je gaat dansen met Pino natuurlijk? Nee! Ik.., ik.., ik ga Pino deze geheimtaal leren. Oh ja, dat is wel leuk. Hé Tommie, trouwens, je kan weer praten! [Tik] Ja! Hé, de groetjes hè, ajuus, groeten aan Pino! [Tik] https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16100464 149.333 1304 2020-04-28T22:00:00+00:00 yes no praten boos https://schooltv.nl/video-item/babysport-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-08T13:11:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35658.w613.r16-9.be2f665.webp Babysport | Stukje uit Sesamstraat Ai. Huhuh. Ja. Ja. Ja. Tweeeeee. Ja. Ja. Ja. Ja. Ha. Drieieieieie!!! Drieieieieie!!! Ha. Vvvvvvieieier!!! En na vier, 1, 2, 3, 4, vijijijijijijijijijf!!! Ja. Ja. Ja, vijf. Zo Puk. Ja? Nou jij hè! Ja. En klaar, af…! Af. Hup Puk. Hup Puk! Doe maar, Puk. Heel goed! Ah. Ah. Ah. Ah. Ah. Ja!!! Ja, Puk heeft gewonnen!!! Hoera!!! Oh yeah!!! Hoera!!! Hé Puk, dan gaan wij nu luiergooien! Ja!!! Ja, oh yeah. Jaaaa! Gooi maar zo ver als je kunt! Mmmm. Mmmm. Eén, twee, drie!!! Argh. Haha! Ja, je hebt gewonnen!!! Ja!!! Ja, ja, hoera!!! Hoera!!! Piño, Piño, Piño, wat heeft dit te betekenen? Babysport. Babysport? Daar heb ik nou echt nooit van gehoord! Babysport. En Puk, meneer Aart, heeft al twee keer gewonnen hè Puk? Hahaha, ja! Purk, hoera!!! Ja!!! Maar.., maar hoe kan Purk nou een wedstrijd in haar eentje winnen? Hè? Ze kan toch veel beter tegen een andere baby dan? Nee. Nee. Nee. Nee. Nee. Nee, dat kan niet. Nee, want.., want.., want als ze dan verliest, dan wordt ze heel erg verdrietig. En dat is toch niet leuk? Nee, het leuke van babysport is dat de baby altijd wint hè Puk? Puk wint altijd! Ja. Puk, hoera!!! Jaaa!!! Hoera! Ja, ja, ja, maar nou is het afgelopen met deze flauwekul, want ze krijgt haar flesje. Nee. Nee! Nee! Nou… Nee! Nee! Nee, want Puk doet veel liever babysport hè? Het is afgelopen met die babysport! Flauwekul zei ik toch? Nee. Ga je brutaal doen? Nou, maar ik probeer gewoon alleen maar te helpen. Mij te helpen? Nee!!! Nee, maar let maar op, en Puk, Pukkie, Puk? Ja? Babysport, ja? Ja. Ja. Ja. Ja. Goed zo! Dan gaan wij nu flesje drinken! Ja!!! Drink maar zo snel als je kunt! Ja!!! Goed zo! Hèhè. Werkelijk niet te geloven, dit hoor, is de babysport toch ergens goed voor! Ja!!! Hup Puk! Goed zoooo!!! Hahaha. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16100466 177.877 977 2020-04-30T22:00:00+00:00 yes no sport https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-vieren-we-op-5-mei 2024-04-25T09:16:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35659.w613.r16-9.62df8aa.webp Wat vieren we op 5 mei? | Clipphanger In de Tweede Wereldoorlog is een groot deel van Europa bezet door de nazi’s. Mannen moeten verplicht aan het werk, en het lot van de Joden, Roma en Sinti is nog erger. Gelukkig komen de geallieerden in actie om Europa te bevrijden. Op 6 juni 1944 landen ze in Normandië om te knokken met de nazi’s. D-day: met de D van ‘dankjewel, geallieerden’, ‘doe je best!’ en ‘doorstoten maar’. Op 12 september begint de opmars van de Amerikanen in Limburg. Tijdens Operatie Market Garden willen ze onze rivieren oversteken, maar dat lukt net niet. Zuid-Nederland is dan al bevrijd, terwijl de rest nog bezet is en een winter lang honger moet lijden. In de lente van ‘45 gaan de geallieerde troepen wél de Rijn over. Er wordt stevig gevochten. En op 5 mei, is het voor de nazi’s voorbij. In Hotel de Wereld in Wageningen, geven ze zich over, en dan is Nederland weer vrij. Joechei! Sindsdien herdenken we op 4 mei de slachtoffers van de oorlog (vlag halfstok), en gaat op 5 mei de vlag in top. Bevrijdingsdag! Vanuit Wageningen gaat de Vrijheid als een lopend vuurtje door Nederland. Overal wordt gevierd dat we nog steeds vrij zijn, en leven in een democratie, waar mensen rechten hebben. Zoals het recht om... helemaal los te gaan op een bevrijdingsfestival. Yes! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_16100463 96.08 9314 2020-04-28T10:00:00+00:00 yes no bevrijding geallieerden Tweede Wereldoorlog bevrijdingsdag https://schooltv.nl/video-item/oorlog-stories-ik-moet-onderduiken-3 2026-03-31T14:59:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35660.w613.r16-9.6e4ac67.webp Oorlog-stories | Ik moet onderduiken (afl. 3 seizoen 1) Hoi, ik ben Esther. Wat superleuk dat je weer naar mijn video kijkt! Deze week weet ik eigenlijk niet zo goed hoe ik moet beginnen... Ik heb dus een nieuwe 'onderduik' naam Charlotte, maar noem me maar gewoon Lotte. En ik logeer (duik onder) bij een familie in Nijmegen. Ik zal ze even aan je voorstellen. En verder... Nou, kijk zelf maar! Dit project is mede gefinancierd uit het NPO-fonds en een CO-productie van Steppingstone en EO. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_EO_16094562 767.573 4718 2020-05-01T13:30:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog onderduiken https://schooltv.nl/video-item/met-nathan-rutjes-en-zoon-lavezzi-workout-voor-thuis-dag-21 2024-01-04T12:42:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35661.w613.r16-9.bcf774f.webp Met Nathan Rutjes en zoon Lavezzi | Workout voor thuis: Dag 21 Sport mee met Nathan en Lavezzi! We gaan ramen lappen (of wax on, wax off zoals in die film van vroeger), we gaan tekenen terwijl we in de plankhouding staan en basketballen met een propje papier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16087840 930.73 344 2020-04-20T09:22:47+00:00 yes no fitness sport https://schooltv.nl/video-item/met-steven-brunswijk-jaelynn-workout-voor-thuis-dag-22 2024-01-04T12:42:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/35000/images/35662.w613.r16-9.ecff88a.webp Met Steven Brunswijk & Jaelynn | Workout voor thuis: Dag 22 Schuif de stoelen aan de kant en sport mee! We beginnen met hoofd, schouders, knie en teen, we gaan skydiven en boksen en doen de situp-challenge. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_AT_16093903 892.053 299 2020-04-21T08:00:00+00:00 yes no fitness sport