https://schooltv.nl/video-item/hoe-herken-je-een-eetbare-paddenstoel-paddenstoelen-determineren 2024-01-04T12:25:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33781.w613.r16-9.c0fa432.webp Hoe determineer je een paddenstoel? | Op jacht met de paddenstoelenjager Waar is mijn paddenstoelenjager? O, daar heb je 'm! Haha. Hee, Edwin. Hallo. Wat heb je nodig voor een goede paddenstoelenjacht? Je hebt een rieten mand nodig. Geen plastic zak, want als je de paddenstoelen daarin doet, komen ze tegen elkaar aan en worden ze beurs. Je hebt wat goede veldgidsen nodig. Een mesje, een borsteltje om het zand eraf te borstelen. Maar wat je vooral nodig hebt, is geduld. Want zonder geduld kun je niet goed de paddenstoel determineren. Je moet zeker weten dat je de juiste paddenstoel plukt voordat je 'm in je mandje stopt. Dus determineren is aan de hand van een paddenstoelengids bepalen met wat voor paddenstoel je te maken hebt. Exact. Dat kunnen we nu samen oefenen. O, heel leuk! Laten we 't doen. Oke, stap één. Je moet in een veldgids heel goed naar de afbeelding kijken. Lijkt-ie erop? Dit is de biefstukzwam. Hierin wordt beschreven dat de hoed 8 tot 10 centimeter groot is. 8 tot 10 centimeter groot. Nou, check! Tongvormig, hij komt als een tong uit de boom. Check. En dit is een buisjeszwam. Wat bedoel je daar precies mee? Een buisjespaddenstoel heeft onder zijn hoed of onder de paddenstoel zelf allemaal hele kleine gaatjes.We hebben hier een spiegeltje, als je dat eronder houdt, zie je allemaal hele kleine gaatjes. Mooi. Dat is één van de determinatiekenmerken. Dus dit zijn buisjes? Wat zijn dan de andere opties? Stekeltjes, maar vooral plaatjes. Lamelpaddenstoelen noemen we dat. Ik heb hier een kleintje bij me. Hier zie je geen buisjes, maar allemaal kleine plaatjes. Plaatjes of lamellen. Je hebt dus verschillende onderkantjes, waaronder lamellen en buisjes. Check! Hij heeft een ruwe bovenhoedrand. Ruw oppervlak, check. Verder staat hier dat hij 'aan de voet van eiken en soms op kastanjes'. Nou, dit is een kastanjeboom. Voet van de kastanjeboom, check. Alle criteria die we hier zien, samen met het plaatje wat we kunnen vergelijken, dan zien we dat dit de biefstukzwam is. Duidelijk, ja. Oke, dus missie eekhoorntjesbrood gaat van start. Joejoe! Sst! Niet meteen kijken, maar volgens mij zit op tien voor twee eekhoorntjesbrood. Grapje. Maar volgens mij heb ik het wel echt gevonden. Ja, dit moet het zijn hoor. Determineren! De hoed is 5 tot 25 centimeter breed. Nou, dat klopt. Licht- of donkergeel tot roodbruin. Check. Oppervlak mat en droog. Ja, dat klopt ook. Even kijken, buisjes... Ja hoor, kleine gaatjes. Mooi, mooi! Komt vooral voor onder eiken, beuken, dennen... Ja, dat weet ik dan weer net effe niet, wat voor boom dit is. Effe kijken, hoor. Is dit een eikenboom? Nee. Is dit een beukenblad? Jaaa! Dat is het. Kijk eens. En lijkt-ie op het plaatje? Ja jongens, dit moet het echt zijn hoor. Dit is 'm hoor. We gaan 'm plukken. Ga nooit maar dan ook nooit nooit never of te nimmer alleen plukken! Maar neem altijd een deskundige mee. Jongens, ik ben hier blij mee! Hij gaat in het mandje, maar we gaan wel even check check triple check bij Edwin doen. Dus let's go. Hihi! Edwin! Volgens mij heb ik 't. Ik ben benieuwd. Ta-daa! Ja, eekhoorntjesbrood. Onmiskenbaar. Yes, ik ben een goeie jager. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15515075 245.674 7935 2019-05-27T22:00:00+00:00 yes no paddenstoel champignon https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-kibbeling 2024-01-04T12:25:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33798.w613.r16-9.9e76168.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Kibbeling Gebakken kibbeling is de populairste vis van Nederland. Maar is ze ook typisch Hollands? De Keuringsdienst ontdekt dat de meeste kibbeling al lang niet meer gemaakt wordt van kabeljauw maar van een goedkoper alternatief. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15530586 318.12 1353 2019-06-02T22:00:00+00:00 yes no vis Noordzee prijsvorming voeding https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-libellen 2024-01-23T13:37:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33799.w613.r16-9.784a8e3.webp Vroege Vogels in de klas | Libellen In het moerassige Gaasterland leven wel 35 verschillende soorten libellen. De libelle is te verdelen in twee ondersoorten, juffers en echte libellen. De larven van sommige libellen doen er wel vijf jaar over om libelle te worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15530587 258.12 1477 2019-06-04T22:00:00+00:00 yes no libel insect moeras larve biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-kernenergie-voor-een-beter-milieu 2024-01-16T16:02:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33800.w613.r16-9.5ebac27.webp Nieuwsuur in de klas | Kernenergie, voor een beter milieu? Al jarenlang heeft kernenergie een slechte reputatie. Tegenstanders vinden het een gevaarlijke manier van elektriciteit opwekken. Maar er zijn ook voorstanders van kernenergie, die wijzen op de geringe uitstoot van CO2. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15530588 514.44 7879 2019-06-05T22:00:00+00:00 yes no kernenergie kerncentrale kernafval milieu https://schooltv.nl/video-item/bevers-in-de-biesbosch-schemerdieren-met-een-burcht-als-huis 2024-01-04T12:25:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33801.w613.r16-9.419ad1f.webp Bevers in de Biesbosch | Schemerdieren met een burcht als huis Jaaaa! Dit is toch zo te gek, jongens! En dit kan gewoon in Nederland. We zijn hier in De Biesbosch en dit is ook het land van de bever. En die zijn we aan het zoeken, toch? Jazeker, je moet wel zachtjes praten. O, ik moet een beetje zachtjes praten. Zie je dat spoor aan de overkant? Waar? Daar aan de zijkant zie je een soort glijspoor. Dat noemen we een beverglijbaan. He, wat? Ja, af en toe zeg maar kruipt een bever de kant op. Dan gaat-ie boven op de kant zitten knagen. Of hij zet er een bevergeurmerk af. Om te laten ruiken aan andere bevers dat dit zijn plek is. Je ziet daar z'n klauwen nog in de glijbaan staan. Wow, die heeft echt grote poten. Ja, enorm, he. Hier zie je echt de knaagsporen van een bever. Ze hebben de hele schors eraf geknaagd. Ja, de takken gaan ook mee. Sommige takken zijn volledig afgeknaagd. Het zijn ook wel echt flinke beesten. 30 kilo, vlijmscherpe tanden. Ja, en ze wonen in burchten. 117 in De Biesbosch. Daar leven 300-400 bevers in. O, daar leeft-ie, kijk, naast die meidoorn. Een enorme hoop met takken. Echt een enorm ding, joh. Ik denk wel 2,5 meter hoog of zo, he. Ze hebben een onderwateringang. Superslim natuurlijk, want dan kunnen er geen roofdieren in komen. Dan gaan ze naar binnen, daar heb je een grote holle ruimte. Daar slapen ze in. Met hoeveel leven ze daar dan? Het zijn echt familiedieren. Soms liggen de jongen van vorig jaar en het jaar ervoor er ook. Dan kunnen er wel zes bevers in EEN burcht liggen. Ze liggen nu te slapen. 's Avonds kun je ze beter zien. Dan hoop ik ze vanavond wel echt te zien, hoor. Het is nu...half negen 's avonds. De perfecte tijd om bevers te spotten. En als het goed is moeten ze hier aan de zijkant nu zitten. Vet spannend! Oe! Ik zie er een! Vet, zo groot! Maar, Thomas...is het normaal dat we ze heen en weer zien zwemmen? Ze zijn net wakker geworden. Het zijn schemeractieve dieren. Ja. 's Avonds gaan ze erop uit. De mannetjes gaan dan ook goed checken of er geen andere mannetjes in hun territorium zitten. Ze zoeken ook voedsel. Ze aten de hele dag niet. Ze eten nu op de kant rietwortels, hout, bast, noem maar op. Dat zijn dus wel vegetariërs? Ze eten geen vis of zo? Het zijn echte pure vegetariërs. Vroeger dachten ze dat bevers ook vis aten. Toen is er zo veel op gejaagd...dat er lang geen bevers meer in Nederland voorkwamen. Gelukkig zijn ze weer opgehaald en teruggebracht in de Nederlandse natuur. Nu gaat het weer goed met ze? Supergoed. En wat een top avond! Mooi, he. We hebben er al vet veel gezien! Het is echt mega goed. Ja, Thomas, het was echt supervet vandaag! Toch? We hebben echt onwijs veel gezien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15539118 201.557 3176 2019-06-03T08:00:00+00:00 yes no bever knaagdier natuurgebied https://schooltv.nl/video-item/herten-op-de-veluwezoom-roedels-hindes-en-burlende-mannetjes 2026-03-10T14:19:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33802.w613.r16-9.a7e6d51.webp Herten op de Veluwezoom | Roedels, hindes en burlende mannetjes En daar is ze, boswachter Jose! Goeiemorgen. Goeiemorgen Pascal. Spring er gauw in. 's Morgens vroeg heb je de meeste kans om herten te zien. Heel veel zin in. Daar gaan we. In dit gebied leven zo'n 200 damherten en 200 edelherten. We rijden naar het Deelerwoud. Daar is de meeste kans om herten te spotten. O, daar, rechts. Ja? Ja. Ja, goed gezien. Woehoe. Scherp. Heel goed. Ja. Dit zijn damherten. Damherten. Daar achteraan rent een geweidrager. Ooooh! Ja! Zie je hem? Allemaal damherten. Allemaal damherten. Zie hoe zie je dat dan? Ze zijn veel kleiner dan edelherten. Het gewei is ook veel kleiner dan dat van een edelhert. En daarachter. Zie je dat? Zo, mooi hee! Kijk eens, kijk eens. Ze zijn echt mooi. Wauw. Dit zijn volwassen mannen. Die geweien! Zie je dat deze bladvorming hebben tussen die punten? Zie je dat? Ja. Dit is wel heel gaaf. Zo maak je niet vaak mee. Nee? Nee, echt niet. Kijk. Ja, ja, ja. Dat lijkt op een edelhert. Met gewei. En hoe leven ze? Ze leven in groepen. De hindes leven in een groep, een roedel. En de heren leven daar apart van, in roedels. Behalve tijdens de bronsttijd, de paartijd, dan leven ze samen. De mannen maken een zwaar geluid om vrouwtjes te lokken. Burlen noemen we dat. Dat gaat ook weer gepaard met... Met gevechten. Ja. Wat is hun overlevingsstrategie voor de winter? Ze eten nu extra veel. Beukennootjes, eikels, maar vooral blaadjes en gras. Om een lekker dikke speklaag te krijgen. En ze krijgen een wintervacht, die veel dikker is dan hun zomervacht. Supervet om dit mee te maken. Natuurlijk om de wilde herten te zien, maar dat geldt voor alle dieren die we zagen. Ook om te zien hoe ze zich voorbereiden op de winter. Expeditie geslaagd! Dit was Pascal voor Het Klokhuis. Over en uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15539119 154.32 5169 2019-06-03T22:00:00+00:00 yes no hert veluwe natuurgebied biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/een-ster-van-origami-zo-vouw-je-een-ster-van-papier 2024-01-29T14:06:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33803.w613.r16-9.e3f0224.webp Een ster van origami | Zo vouw je een ster van papier Van papier kun je hele mooie dingen vouwen! Een ster bijvoorbeeld. Zie je hem schitteren aan de hemel? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15539120 101.56 5022 2019-06-04T22:00:00+00:00 yes no knutselen ster https://schooltv.nl/video-item/het-gevaar-van-pro-ana-sites-coaching-om-nog-dunner-te-worden-en-misbruik-door-mannen 2024-01-04T12:25:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33804.w613.r16-9.89a489c.webp Het gevaar van pro-ana-sites | Coaching om nog dunner te worden en misbruik door mannen Dit soort oproepen zijn online gemakkelijk te vinden. Meisjes die al dun zijn en nog dunner willen worden en die elkaar aanmoedigen om zichzelf uit te hongeren. Ze laten zich zelfs straffen of uitschelden als ze toch iets eten. Meedoen in die pro-ana-scene kan voor die meisjes gevaarlijke gevolgen hebben en onverwachte risico's. Stuur die foto's op van verschillende kanten van je lichaam dan kan ik ook zien waar het vet zit in je lichaam. Pro-ana-coaches maken eigenlijk misbruik van de kwetsbaarheid van meisjes met anorexia nervosa. Ik wil je helpen met de beste bedoelingen maar dan moet je wel zorgen dat je nu naaktfoto's aanlevert. Veel meisjes zijn wel eens onzeker over zichzelf of willen afvallen. Maar voor naar schatting zo'n 7.000 meisjes of vrouwen is dat dunner willen zijn een ziekte: anorexia nervosa. Vaak sluipt dat erin. Ouders merken het ook vaak niet. Het begint vaak met stoppen met snoepen, gezonder willen eten. En tijdens het afvallen bij deze meisjes zie je dus dat die stoornis zich eigenlijk ontwikkelt en je hele manier van denken wordt eigenlijk overgenomen door die ziekte. Het gevolg daarvan is dat ze zich steeds dikker gaan voelen. Hele strenge gedachtes krijgen over eten, over uiterlijk, over gewicht en afvallen, soms tot hele extreme vormen. En wat kunnen de gevolgen zijn? Vreemd genoeg, en dat maakt het ook tot zo'n stoornis, ervaren deze meisjes het zelf niet als een probleem. Ze willen graag afvallen en steeds dunner worden en hebben eigenlijk zoiets van: ook naar hulpverleners en naar ouders, laat me met rust. Ik wil afvallen. Een deel van die meisjes, hoeveel weten we niet, komt in een wereld van pro-ana terecht, pro-anorexia. Pro-ana's moedigen elkaar aan nog minder te eten en delen tips over hoe ze dat doen. Deze meisjes vinden elkaar op speciale sites en fora. En als je die bezoekt, krijg je wel eerst deze waarschuwing. Dat moet namelijk van de overheid. Maar na wegklikken kom je dit soort teksten tegen. Tot een paar jaar terug waren pro-ana's vooral actief op dit soort sites. Maar nu is Insta bijvoorbeeld een plek waar mensen met anorexia elkaar ontmoeten. De hashtags #proana en #thinspiration zijn verboden, maar ook makkelijk te omzeilen. En neem Tumblr. Als je daar op thinspo zoekt, krijg je eerst deze melding te zien. Maar klik je die weg, dan vind je genoeg thinspiration. Naomi, nu 24, zocht toen ze jonger was ook online naar dit soort inspiratie. Het begon gewoon heel onschuldig met een beetje afvallen eigenlijk, heel simpel. En daar bleek ik supergoed in te zijn. Toen kreeg ik ook complimenten op school. Lekker bezig Naomi, ga zo door. In principe hoefde ik ook helemaal niet meer af te vallen. In principe hoefde ik überhaupt niet af te vallen want er was helemaal niks. Ik had geen overgewicht of iets dergelijks, maar ik raakte heel erg gefixeerd op de weegschaal. De echte slechte jaren dat ik echt helemaal van de wereld was, duurde drie jaar en mijn herstel duurde vijf jaar. Niet mee eten, heel veel bewegen. Ik was echt een extreem geval qua bewegen. Ik zat niet stil. Overgeven, laxeertabletten heb ik wel eens geprobeerd. Een eetstoornis is gewoon heel eenzaam. Je gaat naar binnen, je klapt naar binnen. Ik denk dat andere mensen meer naar buiten klappen als je op school bent dan laat je zien wie je bent. Praat je met mensen. Als je een eetstoornis hebt dan klap je naar binnen. Ik ging voornamelijk op zoek naar die websites, denk ik, om lotgenoten te zoeken, omdat ik me niet begrepen voelde en zelfs door mijn eigen therapeuten voelde ik me dus niet begrepen. Nou ja, dan maar op internet. Naomi zocht dus vooral lotgenoten, maar er zijn ook meisjes die nog verder willen gaan. Zij zoeken een pro-ana-coach die hen kan helpen vooral niet te eten. Die coaches zoeken ze vooral op openbare fora. Daar staat het vol met oproepen van meisjes die iemand zoeken die hen kan helpen bij het afvallen en die hen zelfs kan straffen als het afvallen niet snel genoeg gaat. En zo'n straf kan bijvoorbeeld zijn dat een meisje zichzelf moet snijden als ze toch iets eet. Je vraagt je misschien af: waarom zou je zo ver willen gaan. Erik spreekt veel met dit soort meisjes en legt uit hoe dit bij hun ziekte past. De aantrekkingskracht van pro-ana zit hem in nou net dat zieke deel van het meisje. Het sluit aan bij de hele strenge gedachte die de ziekte eigenlijk aan je oplegt over uiterlijk, over eten en gewicht. Meisjes beschrijven dan ook dat ze zich zo overgenomen voelen door die gedachte, dat ze op zoek gaan naar dit soort hulp Pro-ana, en zeker pro-ana-coaches, die nemen die gedachten als het ware over en worden de strenge meester op het gebied van eetstoornissen. Het contact met zo'n pro-ana-coach loopt vaak via Kik. Op die chatapp kan het allemaal anoniem. Eenmaal op Kik heeft zo'n pro-ana-coach vaak heel andere bedoelingen. Dat blijkt allemaal uit de eerste resultaten van een nieuw onderzoek. Dat onderzoek mochten wij inzien omdat we graag wilden weten wie er achter zo'n pro-ana-coach zit. Kijk even mee. De onderzoekers maakten twee nepprofielen aan van Jisse van 14 en Sarina van 15. Twee pro-ana-meisjes met een afvalwens. Binnen no time werden ze door meer dan 40 coaches benaderd op Kik. Opvallend was ook dat die coaches bijna allemaal direct om foto's vroegen om te kunnen checken waar iemand te veel vet had. Bodychecks. Zodra de meisjes aangaven dat ze dat niet wilden, kregen ze dit soort reacties. De onderzoekers waren verbijsterd over de reacties van de coaches. We zijn geschrokken van het aantal reacties van die pro-ana-coaches die hen onder druk zetten. Maar ook het feit dat er zo snel werd gevraagd naar foto's. Soms werd er al binnen één dag gevraagd: kan je foto's sturen. Kan je foto's in ondergoed sturen, kan je naaktfoto's sturen. Want anders kan ik je niet helpen. Het is aan jou, wil je dik blijven. Wil je als een varken blijven of wil je afvallen. Als je wil afvallen, moet je precies doen wat ik zeg. Anders gaat het niet werken, dus zeg het maar. Waar we echt van geschrokken zijn is dat er ook in enkele gevallen contact werd voorgesteld om fysiek af te spreken en er werd ook gewoon niet geschroomd om te zeggen: maar dan moet je wel seks met mij hebben. Ik ga je helpen maar dan moet je er wel wat voor terugdoen. Naast deze chats ondervroegen de onderzoekers tientallen echte meisjes die online naar coaches zochten. Deze enquêtes en interviews bevestigden het beeld dat er mannen achter die coaches zitten. Maar liefst 96 procent gaf aan dat er werd aangedrongen op foto's waar 60 procent aangeeft dat het ook om naaktfoto's ging. Zijn die meisjes daar ook op ingegaan? Sommige wel en dat was helaas ook niet het enige. Een enkele keer werd er ook voorgesteld om fysiek af te spreken. Eén meisje gaf daar ook aan: ik heb seks gehad en ik was destijds ook minderjarig. Daar zijn we heel erg van geschrokken. Oké, dat lijkt dus echt niet te deugen en in sommige gevallen is het dus ook echt strafbaar. Als het gaat om volwassen mannen die minderjarige meisjes vragen om naaktfoto's, dan kunnen die in theorie natuurlijk vervolgd worden voor bijvoorbeeld kinderporno. Maar ja, dan moet Justitie dat wel horen. En daar zit een probleem, want heel veel meisjes praten niet over hun ervaringen. Wat we uit de eerste resultaten van het onderzoek zien is dat meisjes zich schamen voor het feit dat ze contact hebben gehad met zo'n coach en soms ook denken: ik heb iets heel doms gedaan. Maar hun gedrag is wel te verklaren uit de kracht van die eetstoornis. Die is zo dwingend en onvrijwillig. Oké, we hebben het dus over jonge meisjes met anorexia nervosa die ziek zijn en die online makkelijk inspiratie vinden om nog zieker te worden en die dan ook nog als prooi worden gezien door mannen met andere bedoelingen. Moet je die hele pro-ana-sites, waar coaches bewust hun slachtoffers kiezen, niet gewoon verbieden? Een paar jaar geleden was daar ook al discussie over en toen is besloten om dat juist niet te doen. De reden: het zou niet te handhaven zijn en geen zin hebben. Tegelijkertijd kan een platform als Insta juist hulp bieden. En daar speelt Naomi ook een rol in. Toen ik ziek was wilde ik dat er iemand was zoals ik, die zei: zo zit het. Waarom doen jullie allemaal zo raar. Je weet toch zelf ook wel... Ja, gewoon straight to the point: dit zijn we aan het doen en we moeten daarmee ophouden. Dat miste ik. En dat heb ik gecreëerd en ik merk dat daar gewoon heel veel vraag naar is toch wel. En dat had ik eigenlijk stiekem misschien wel helemaal niet verwacht. Op het account plaatst ik voornamelijk... wel persoonlijke dingen ook, dat vind ik nog steeds best wel lastig af en toe. Dan denk ik, moet ik dat wel online zetten omdat het heel dichtbij komt, maar dan krijg ik een berichtje: goh Naomi, ik vind het zo fijn dat je dat ook laat zien. Bijvoorbeeld als mijn leven niet zo lekker loopt. Ik vind het wel fijn om te zien dat een leven zonder eetstoornis ook gewoon niet altijd even lekker loopt. Ik heb wel nog steeds zoiets van: ik gooi mijn hele ziel en zaligheid en gedachte op internet. Maar als ik dan weer een berichtje krijg: goh, dit heeft me zo erg geholpen, of dan zie ik dat het vijftig keer is opgeslagen. Dan denk ik: ja, oké. Het is goed. Want wat krijg je voor reacties? Deze krijg ik heel vaak, de reactie, vooral in het begin. Ik heb me nooit begrepen gevoeld. Jij stuurt mij een berichtje en ik kan gewoon weer een maand door. Verder, ja, ik krijg een vraag, ik schrijf en dan krijg ik respons en vaak is het gewoon: wow, dit zijn gewoon de woorden die ik nodig had. Dat is wel heel bijzonder. Met Naomi gaat het dus inmiddels goed. Zij is genezen van anorexia en zij probeert andere meisjes die daar nog niet zijn online te helpen. Mocht jij nou na het zien van deze video hulp nodig hebben, meld je dan vooral even bij je huisarts. Hulp zoeken kan natuurlijk ook anoniem. Online, bij bijvoorbeeld Proud to be me, als het gaat over eetstoornissen, of bij Chatmetfier als jij ook een nare ervaring hebt gehad met een pro-ana-coach. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15539121 720.597 2353 2019-06-03T12:37:58+00:00 yes no eetstoornis eten https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-zonkracht 2024-04-25T09:21:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33835.w613.r16-9.9492902.webp Wat is zonkracht? | Clipphanger Als de weerman weet, dat het zonnetje gaat schijnen, krijg je misschien de neiging om meteen naar buiten te rennen. Maar pas op: onbeschermd bakken kan op korte termijn leiden tot verbranden, en op langere termijn tot huidkanker en misschien zelfs …. ‘O Greet, een rimpel op je… Rug.’ Daarom wordt bij het zomerweerbericht vaak de Zonkracht vermeld. Ook wel de UV-index genaamd, vanwege de hoeveelheid ultraviolette straling. Die zonkracht loopt van 1 tot 8. Hoe hoger, hoe sneller je huid verbrandt. Bij zonkracht 3 kan een ‘ongewende’ huid na een half uur verbranden. Maar bij zonkracht 7 raak je al na een kwartiertje aangebrand. Oeioeioeioeioeioei een roodhuid in de tuin! De zonkracht wordt vooral vermeld zodat je jezelf beter kan beschermen. Regelmatig smeren met een goeie zonnecrème, en die koperen ploert vermijden als-ie op zijn hoogtepunt is, dus tussen 12 en 15. Dan maar even de schaduw in, of lekker binnen voor de buis. Kan je gelijk de zonkracht voor morgen checken. En of de weerman zelf wel goed smeert. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15548487 87.08 6548 2019-06-09T22:00:00+00:00 yes no zon verbranden zomer https://schooltv.nl/item/stemmenstrijd 2024-01-04T12:25:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43129.w613.r16-9.88bdadf.jpg Stemmenstrijd | Scrollverhaal over 100 jaar kiesrecht Als je de Nederlandse nationaliteit hebt en 18 jaar of ouder bent, mag je bij landelijke verkiezingen stemmen. Da's heel normaal, toch? Nou, nee. Dat algemeen kiesrecht kwam er 100 jaar geleden niet zomaar. Er ging een hele strijd aan vooraf. Voor 1919 mocht je alleen naar de stembus als je bijvoorbeeld genoeg geld had, ridder was of een bepaald diploma had. Start de special van de NOS en ontdek of jíj vroeger had mogen stemmen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1922 yes no verkiezingen stemmen kiesrecht https://schooltv.nl/item/herrie-achter-de-horizon 2024-01-23T13:37:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43084.w613.r16-9.9d53257.jpg Herrie achter de horizon | Scrollverhaal over onderwaterherrie in de Noordzee De Noordzee wordt drukker, met vrachtschepen en windmolens bijvoorbeeld. En dat betekent meer herrie onder water, soms met dodelijke gevolgen voor zeedieren. In deze interactieve special van de NOS ontdek je waarom geluid van levensbelang is voor dieren. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1095 yes no Noordzee geluid scheepvaart https://schooltv.nl/item/de-zomer 2024-01-18T11:15:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11640.w613.r16-9.781c1b3.png Wat weet jij over de zomer? | Quiz over alles wat met zomer te maken heeft De zomer betekent voor veel kinderen vakantie, zwemmen en ijsjes eten. Maar hoeveel weet jij van de zomer? Test je kennis van de zomer en ontdek of jij er helemaal klaar voor bent! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 14459 yes no zomer seizoen vakantie quiz https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-handgevormde-pizza 2024-01-04T12:25:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33836.w613.r16-9.da22c65.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Handgevormde pizza Steeds meer pizza’s die je in de supermarkt koopt, zijn volgens de verpakking met de hand gevormd. Komt daar dan helemaal geen machine aan te pas? De Keuringsdienst zoekt uit hoe ambachtelijk handgevormde pizza’s echt zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15548488 521.479 1650 2019-06-09T22:00:00+00:00 yes no pizza fabriek Italië voeding supermarkt https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-mieren 2024-01-23T13:36:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33837.w613.r16-9.295181f.webp Vroege Vogels in de klas | Mieren In Nederland leven 71 verschillende mierensoorten. Wereldwijd zijn dat er wel 15.000. Mieren zijn een belangrijk onderdeel in het ecosysteem. Ze ruimen dode insecten op en dienen zelf weer als voedsel voor vogels en andere dieren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15548489 286.741 2180 2019-06-11T22:00:00+00:00 yes no mier insect ecosysteem opruimen biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/nos-bevrijdingsjournaal-juni-1944-3-juni-1944-komt-d-day-eraan 2024-01-04T12:25:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33838.w613.r16-9.7acefaa.webp NOS Bevrijdingsjournaal juni 1944 | 3 juni 1944: komt D-Day eraan? Op 6 juni 1944, D-Day, begon met de grootste amfibische operatie in de geschiedenis, de bevrijding van West-Europa. Met hedendaagse technieken en verslaggevers én met historische beelden wordt het nieuws van de periode rond D-Day verteld en geduid alsof het 't nieuws van vandaag is. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04250296 450.264 4047 2019-04-19T09:36:53+00:00 yes no D-Day Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/nos-bevrijdingsjournaal-juni-1944-4-juni-1944-op-weg-naar-d-day 2024-01-04T12:25:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33839.w613.r16-9.45ff952.webp NOS Bevrijdingsjournaal juni 1944 | 4 juni 1944: op weg naar D-Day Op 6 juni 1944, D-Day, begon met de grootste amfibische operatie in de geschiedenis de bevrijding van West-Europa. Met hedendaagse technieken en verslaggevers én met historische beelden wordt het nieuws van de periode rond D-Day verteld en geduid alsof het 't nieuws van vandaag is. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04250297 402.024 1481 2019-04-19T09:36:03+00:00 yes no D-Day Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/nos-bevrijdingsjournaal-juni-1944-5-juni-1944-d-day-afgeblazen 2024-01-04T12:25:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33840.w613.r16-9.10ba968.webp NOS Bevrijdingsjournaal juni 1944 | 5 juni 1944: D-Day afgeblazen Op 6 juni 1944, D-Day, begon met de grootste amfibische operatie in de geschiedenis de bevrijding van West-Europa. Met hedendaagse technieken en verslaggevers én met historische beelden wordt het nieuws van de periode rond D-Day verteld en geduid alsof het 't nieuws van vandaag is. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04250298 417.144 2117 2019-04-19T09:35:09+00:00 yes no D-Day Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/nos-bevrijdingsjournaal-juni-1944-6-juni-1944-d-day-is-begonnen 2024-01-04T12:25:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33856.w613.r16-9.f82833e.webp NOS Bevrijdingsjournaal juni 1944 | 6 juni 1944: D-Day is begonnen Op 6 juni 1944, D-Day, begon met de grootste amfibische operatie in de geschiedenis de bevrijding van West-Europa. Met hedendaagse technieken en verslaggevers én met historische beelden wordt het nieuws van de periode rond D-Day verteld en geduid alsof het 't nieuws van vandaag is. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04250299 429.24 8937 2019-04-19T09:34:11+00:00 yes no D-Day Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/nos-bevrijdingsjournaal-juni-1944-7-juni-1944-de-dag-na-d-day 2024-01-04T12:25:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33857.w613.r16-9.d1a9087.webp NOS Bevrijdingsjournaal juni 1944 | 7 juni 1944: de dag na D-Day Op 6 juni 1944, D-Day, begon met de grootste amfibische operatie in de geschiedenis de bevrijding van West-Europa. Met hedendaagse technieken en verslaggevers én met historische beelden wordt het nieuws van de periode rond D-Day verteld en geduid alsof het 't nieuws van vandaag is. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04250300 410.209 2265 2019-04-19T09:33:06+00:00 yes no D-Day Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/nos-bevrijdingsjournaal-juni-1944-8-juni-1944-de-opmars-van-de-geallieerden-na-d-day 2024-01-04T12:25:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33858.w613.r16-9.8f79c84.webp NOS Bevrijdingsjournaal juni 1944 | 8 juni 1944: de opmars van de geallieerden na D-Day Op 6 juni 1944, D-Day, begon met de grootste amfibische operatie in de geschiedenis de bevrijding van West-Europa. Met hedendaagse technieken en verslaggevers én met historische beelden wordt het nieuws van de periode rond D-Day verteld en geduid alsof het 't nieuws van vandaag is. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_04250301 417.864 2355 2019-04-19T11:22:17+00:00 yes no D-Day Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-het-verschil-tussen-moleculen-en-atomen 2024-04-25T09:20:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33859.w613.r16-9.67f8b71.webp Wat is het verschil tussen moleculen en atomen? | Clipphanger Water bestaat uit druppels. En als je handig bent, kan je zo’n druppel ook weer kleiner maken, en nog een keer en in het laboratorium nog een paar keer totdat je komt bij het watermolecuul. Dat is het allerkleinste waterdeeltje. Maar je moet er dus miljarden keer triljoenen van hebben, om je dorst te lessen. Proost! Alles om je heen, bestaat uit zulke moleculen. Wetenschappers kennen wel 50 miljoen verschillende moleculen, en als je die allemaal achter elkaar zou kunnen leggen, dan kom je helemaal van hier tot aan de tafel. Toch zijn moleculen niet de kleinste deeltjes die we kennen. Onze vriend het watermolecuul is opgebouwd uit drie zogenaamde ‘atomen’: twee waterstofatomen en 1 zuurstofatoom. Vandaar dat water door zijn vriendjes ook wel H2O genoemd wordt. Van atomen zijn er maar zo’n 100. Het is een heel exclusieve club waar je alleen inkomt als je op de gastenlijst staat, of liever nog op de edelgassenlijst. Het Griekse woord atomos betekent ‘ondeelbaar’, dus je zou denken dat er niks kleiners te vinden is. Maar als je in het atoom zou kunnen kijken, dan zie je nog kleinere dingen, zoals protonen, elektronen, ionen en… de fiets van Roel van Velzen?! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15572049 90.72 21512 2019-06-25T22:00:00+00:00 yes no molecuul atoom https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-de-lange-arm-van-china 2024-01-04T12:25:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33860.w613.r16-9.58d27a9.webp Medialogica in de klas | De lange arm van China De Chinese overheid probeert ons beeld van China te beïnvloeden en hanteert daarbij de wortel en stok: zij financiert het Chinese taalonderwijs in Nederland en intimideert Chinacorrespondenten. Behalve intimidatie, past China ook publieksdiplomatie toe. In Nederland leren ruim 2800 Nederlandse scholieren op kosten van de Volksrepubliek Chinees. China zou dat doen om de dialoog te bevorderen, maar volgens critici bedrijft China pr via de schoolbanken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_15539072 685.888 2026-06-13T22:00:00+00:00 1921 2019-06-13T22:00:00+00:00 yes no China privacy mediawijsheid censuur politiek communisme https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-oostvaardersplassen-de-macht-van-de-publieke-opinie 2026-02-05T15:14:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33058.w613.r16-9.cc08ebf.webp Medialogica in de klas | Oostvaardersplassen: de macht van de publieke opinie In 2018 komt er een eind aan het imago van de Oostvaardersplassen als boegbeeld van de ongerepte natuur, waar de mens zo weinig mogelijk ingrijpt. Boswachters worden bedreigd, burgers gooien balen hooi over de hekken en delen op Facebook massaal foto's van vermagerde, grote grazers. Uiteindelijk besluit de provincie Flevoland, onder druk van de publieke opinie, om de dieren zelf bij te voeren. Hoe konden de gemoederen over de grote grazers in 2018 zo hoog oplopen en wat waren de gevolgen daarvan voor de betrokkenen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_15579702 645.76 2033-06-11T22:00:00+00:00 1499 2019-06-27T22:00:00+00:00 yes no mediawijsheid natuurgebied Flevoland https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-hoe-belangrijk-is-spelling 2024-01-16T15:58:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33862.w613.r16-9.6b7f19e.webp EenVandaag in de klas | Hoe belangrijk is spelling? We vinden het belangrijk dat iedereen zich goed aan spellingsregels houdt, maar waarom eigenlijk? Waarom schrijf je niet alles zoals je het hoort? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15580400 324.52 5566 2019-06-12T22:00:00+00:00 yes no spelling taal grammatica https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-vegetarische-rookworst 2024-01-04T12:25:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33863.w613.r16-9.876b3fe.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Vegetarische rookworst Gewone rookworst is gemaakt van vlees. Je koopt er al een voor minder dan een euro. De vegetarische variant is veel duurder. Hoe kan dat? De Keuringsdienst onderzoekt of het vlees te goedkoop is of de vleesvervanger te duur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15580401 577.56 1548 2019-06-16T22:00:00+00:00 yes no vlees prijsvorming productieproces vegetarisch https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-mossen-en-korstmossen 2024-01-04T12:25:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33864.w613.r16-9.f4010d0.webp Vroege Vogels in de klas | Mossen en korstmossen De Nederlandse zandduinen zijn kalkrijk en herbergen vele soorten mossen en korstmossen. Een mos is een heel klein plantje. Een korstmos is een schimmel en een alg ineen. Mossen en korstmossen zijn goede bio-indicatoren. Bovendien houden ze de duinen op hun plek wanneer het waait. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15580402 329.92 2753 2019-06-18T22:00:00+00:00 yes no mos duin schimmel alg biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-metoo-speelt-de-media-voor-rechter 2026-02-05T15:15:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33865.w613.r16-9.439fc53.webp Medialogica in de klas | #MeToo: speelt de media voor rechter? #MeToo is zonder twijfel een van de grootste mediagebeurtenissen van deze nieuwe eeuw. Vanaf het moment dat de hashtag in oktober 2017 voor het eerst werd gebruikt, zijn er steeds meer zaken boven komen drijven en wordt er veel over gepubliceerd. Wat is de rol van journalisten bij dit fenomeen? Wanneer stellen zij terecht een misstand aan de kaak en helpen zij de emancipatie van slachtoffers van seksueel machtsmisbruik? Wanneer kunnen vermeende daders zich beklagen over ‘trial by media'? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_15579704 751.594 2033-06-11T22:00:00+00:00 1846 2019-06-20T22:00:00+00:00 yes no media privacy intimidatie seksueel geweld social media https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-wind-door-het-luchtdrukverschil-tussen-koude-en-warme-gebieden 2024-01-04T12:25:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33866.w613.r16-9.b488d5e.webp Hoe ontstaat wind? | Door het luchtdrukverschil tussen koude en warme gebieden Wind. Superirritant! Bijvoorbeeld als je op de fiets zit en je hebt wind tegen. Of als je buiten zit en het begint opeens te stormen, ook vervelend. Maar het kan ook superhandig zijn. Bijvoorbeeld om te vliegeren, te windsurfen... of om te skydiven! Als je uit een vliegtuig stapt...dan val je keihard door de lucht naar beneden. En de lucht suist enorm hard langs je oren. Dat hebben ze hier nagemaakt...maar dan gaat de lucht omhoog, naar boven. Zo hard dat je erop kan blijven zweven. Lekker bezig! Maar waarop zweef je dan? De lucht om ons heen is een mengsel van gassen. Die deeltjes zijn zo klein dat je ze met het blote oog niet kan zien. Stikstofgas, zuurstofgas...en dan heb je nog waterdamp, koolstofdioxide en andere gassen. En je kan ze misschien niet zien, maar je kan ze wel voelen. Bijvoorbeeld door te wapperen. Of door een hele grote ventilator aan te zetten. Die luchtdeeltjes gaan zo snel dat ze iemand kunnen laten zweven. Ze botsen overal tegen het lichaam aan. En maak je je groter, dan botsen er meer deeltjes tegen je aan...meer weerstand, je gaat omhoog. Maak je je kleiner: minder luchtdeeltjes, minder weerstand...je gaat naar beneden. Wauw! Kin omhoog en je armen mooi wijd. Probeer ze echt hier te houden. En probeer gewoon lekker naar buiten te kijken...en zo weinig mogelijk naar beneden. Yes! Woow! Wauw! Wel lastig, hoor, om echt goed te blijven zweven. Ik vloog! Ja, nog een keer! Aaah, supervet! Maar hier staat geen enorme ventilator. En toch wordt deze hele kolom aan luchtdeeltjes boven mij in beweging gebracht. Ik voel toch echt de wind. Laten we wind maken. Hoe? Deze lamp verwarmt dit deel van de bak. Aan deze kant ligt ijs. De lucht om het ijs koelt af. De lucht onder de lamp wordt warmer. Dat zet uit, wordt lichter en stijgt op. Door de stijgende lucht ontstaat hier een plek met minder luchtdeeltjes. Een lagere luchtdruk. Die wordt vanzelf aangevuld door een plek met veel luchtdeeltjes. Om het ijs heen, een hogere luchtdruk. Als ik er rook bij doe, kun je het zien. Ja, je ziet het van de kou naar de warmte trekken. Er ontstaat wind. Of een luchtstroming. Die gaat van hoge druk naar lage druk. Dit is een ingewikkelde manier om te laten zien hoe wind ontstaat. Dit is wel wat er op de aarde in het groot gebeurt. De aarde wordt verwarmd door de zon. De zonnestralen vallen vrijwel loodrecht op dit gebied. De evenaar. Daarom is het daar het warmst. Maar ze vallen schuin op de polen. Daarom is het daar een stuk kouder. De wind waait van de kou, van de polen, naar de evenaar. Zo makkelijk is het ook weer niet. Want de aarde draait. Omdat de aarde draait, buigt de wind af. Zo ontstaan er allemaal kolken. Hoge-en lagedrukgebieden waartussen de winden waaien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15584469 229.653 12149 2019-06-19T22:00:00+00:00 yes no wind luchtdruk https://schooltv.nl/video-item/wat-is-windkracht-de-schaal-van-beaufort 2024-01-04T12:25:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33867.w613.r16-9.221fc07.webp Wat is windkracht? | De schaal van Beaufort Ik ben hier op een speciale plek. Het strand. Waarom is dit dan zo speciaal? Als de wind hier op een bepaalde manier tegen de duinen aankomt, kun je soaren. Eigenlijk vliegen ze heen en weer. In een vaste baan boven het duinen. Daar is de wind het beste om te zweven. Maar dat is niet zonder gevaar. Wat snel achter de top 'valt' de lucht naar beneden en begint te draaien. Als je daarin terechtkomt, is er grote kans dat je keihard op de grond smakt. Lekker. Zo. Ik snap wel waarom je dit zo leuk vindt. Het is supergaaf. Hoe hoog zat je? Ik zat nu ongeveer op 20 meter. Heb je dan ook een soort ideale hoogte? Eigenlijk is er geen ideale hoogte maar wel een ideale wind. Als de wind dezelfde snelheid continu heeft. Een beetje als een windtunnel. Mijn beurt. Dat gaat het niet worden. Je moet eerst eens voelen hoeveel kracht er op komt te staan. Goed. Stad er maar in. Ja. Whaa! Oke, soaren kun je dus het best doen bij windkracht vier. Dat hoor je vaker: Windkracht 4, 7, 10. Daarmee wordt bedoeld: vier Beaufort. Francis Beaufort was een Britse Admiraal die aan de hand van wat hij op zee zag een lijst voor windkrachten heeft gemaakt. Dit is bijvoorbeeld windkracht vijf. Matige golven. Hier en daar opwaaien schuim en overal schuimkoppen. En dit is windkracht 10. Hele hoge golven. De zee is wit van het schuim. Verminderd tot slecht zicht en overslaande rollers. Pas later is het ook op het land goed bekeken. Er is een snelheid van luchtdeeltjes aan gekoppeld. Acht Beaufort is bijvoorbeeld: stormachtig. Met een snelheid van tussen de 62 en 74 kilometer per uur. Windstoten niet meegerekend. Laten we de schaal van Beaufort zelf eens onderzoeken. In de windtunnel van TU Delft. 17 kilometer per uur. Prima, klein briesje. Flinke tocht eigenlijk. Het zit inmiddels op 22 kilometer per uur. Ooh, de parasol! Het kleed begint te wapperen. Ooh! De eerste bekertjes vallen weg. 35 kilometer per uur. Op dit moment zou ik wel naar binnen gaan, denk ik. 45 Kilometer per uur. Geen weertje meer om een boekje te lezen. Aah! Bij 55 kilometer per uur! Aah! Nee! Aaah! We gaan richting een zware storm. Richting de 100! Aaah! Laat maar zitten! Ik krijg spierpijn in mijn benen. 103 kilometer per uur. Dit is een zeer zware storm. Dit kan nog in Nederland voorkomen. Zeldzaam. Maar het kan voorkomen. Weet je wat? Ik vind het wel mooi geweest. Pfff! Dat was dus kracht 11. Een zeer zware storm. En de schaal van Beaufort gaat tot windkracht 12. Met windsnelheden van 120 kilometer per uur. Dan kun je hier niet meer staan en op zee kun je niet meer varen. Er zijn winden op aarde die nog harder gaan. Zoals orkanen. Met windsnelheden van 300 kilometer per uur. Of nog harder: tornado's. Waarbij de windsnelheid kan oplopen tot 500 kilometer per uur. Totale vernietiging. Doe mij dan maar een windkrachtje vier of vijf, lekker soaren. Mij lukt het dus niet. Maar is er niet een manier waarop ik alsnog de lucht in kan komen? Ja, je kunt met mij mee. Met jou mee? Met een tandem, als passagier. Klinkt perfect. Waah! Yeah! Oh, wat een gave plek. Woeh! Woooh! Ah, nice! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15584470 293.205 28219 2019-06-20T22:00:00+00:00 yes no wind storm weer https://schooltv.nl/video-item/letterjungle-de-letter-n-pan 2024-02-01T13:47:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33868.w613.r16-9.f810101.webp Letterjungle | De letter n: pan Kom dan! Ik pak je. He, doe eens voorzichtig met mijn pan! Oh, was die van jou? Ja, ik wilde gaan koken. Oh dat wist ik niet. Nu is de pan vies. En er zit ook nog een deuk in. Sorry. Dag Jip. Dag Pip. Dag Flip. Wat staat er op je shirt? P. A. N. Als je dat plakt krijg je ppaaannnn. Pan. De n is de laatste letter. Als je goed om je heen kijkt zie je de n. Dit fietstunneltje bijvoorbeeld lijkt op een n. Of een schaap als ie stilstaat. En wat dacht je van deze tafel? De n. Mmm, dat ruikt lekker. Is het al klaar? Nog lang niet. Ga nog maar even spelen. Dan was jij de boef en dan ging ik jou pakken. Alweer? Nou, dan ga ik wel. Pak me dan! Pan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15605046 118.44 23982 2019-06-19T22:00:00+00:00 yes no lezen letter woordenschat https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-met-een-leerstoornis-naar-school 2024-01-11T16:12:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33869.w613.r16-9.ee5cab5.webp Nieuwsuur in de klas | Met een leerstoornis naar school Voor Lotte is de middelbare school te lastig. Ze heeft een leerstoornis en leraren vertelden haar dat ze nooit een diploma zou halen. Nu gaat ze gaat naar de entreeschool, de laagste beroepsopleiding die er is, om aan iedereen te bewijzen dat ze het wél kan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15605047 505.96 649 2019-06-19T22:00:00+00:00 yes no school opleiding https://schooltv.nl/video-item/wat-zit-er-in-de-kruipruimte-van-een-huis-afvoerleidingen-gasleidingen-en-spinnen 2024-01-04T12:25:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33870.w613.r16-9.bd79ced.webp Wat zit er in de kruipruimte van een huis? | Afvoerleidingen, gasleidingen en spinnen Dit is de meterkast. Hier komt het gas binnen en de elektra. En dat verdeelt de eigenaar verder over de hele woning. En hier komt het water van buiten het huis binnen. Dat klopt. We hebben hier de watermeter en die houdt bij hoeveel je gebruikt. Het water gaat naar de keuken, de toiletruimte, de badkamer, wasmachine. Alles waarvoor je water nodig hebt dat komt van hier. Ja. We gaan nu onder de vloer om te kijken waar alle leidingen lopen. En m'n lampje ga ik aandoen want het is heel donker hieronder. Er is geen licht. Oké... En dan gaan we eronder kijken. Ik ga achter jou aan kruipen he. Jij gaat met me mee. Oké, nou... Ja, ik ben er. Ik snap dat ze het kruipruimte noemen. Het is echt heel krap. Ja. Hier zie je alle leidingen lopen. Hier bovenaan heb je bijvoorbeeld de afvoer. Dat kan van een wastafel, de keuken, van alles zijn. Deze grote gele die je hier ziet gaan, dat is de gasleiding. Dan heb je hier onderin een grote. Dat is waarschijnlijk de grote van de wc. Een enorme rioolpijp. Ja. En die gaat naar het riool toe. Ik zie echt superveel spinnenwebben. Wat kom je allemaal tegen zo hier beneden? Het engste vind ik zelf toch wel de grote spinnen. Van die grote, dikke zwarte spinnen. Gaan we terug? Ja, we gaan terug. Ik moet even terug. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15605048 107.413 3691 2019-06-19T13:25:55+00:00 yes no installatie waterleiding https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-badkamer-aangelegd-ontwerpen-leidingen-aanleggen-en-inrichten 2024-01-04T12:25:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33871.w613.r16-9.10b0837.webp Hoe wordt een badkamer aangelegd? | Ontwerpen, leidingen aanleggen en inrichten Jullie gaan dus in dit huis een badkamer aanleggen. Maar waar begin je dan? We beginnen bij de mensen thuis waar we de badkamer inmeten. En dan kijken waar de leidingen en alles loopt. Je kan natuurlijk niet gaan hakken overal. Nee, dan ga je door de leidingen heen. Alleen deze ruimte was eerst een kast. Dat zijn deze foto's. Ja. Dus hier zaten nog geen leidingen. Nee, we moesten helemaal opnieuw beginnen. Wauw. Oké, en dan ga je ontwerpen. Voor deze mensen is het dit ontwerp geworden. Mooi. We tekenen het met de hand. Hier zie je de plattegrond. Van bovenaf. Met de wastafel, de douche, de boiler. En dit is een vooraanzicht. Als je tegen de spiegel aan kijkt. Met het meubel en hier de douche. Dus van berging naar badkamer. Ik ben benieuwd. We zijn inmiddels twee weken verder. Er is in de tussentijd superveel gebeurd. Zo zag het eruit toen ze begonnen. En nu is het gewoon een echte badkamer. En volgens mij zit alles erin van de tekening, toch? Ja, alles zit erin. De douche zit erin. Het meubel staat erin. Ik moet alleen nog de spiegel ophangen. En een kast moet hier nog komen. En de douchekop moet ik er nog opmaken. De finishing touch moet nog gebeuren en dan is het echt klaar. Kijk, hij staat. Kitten maar. Dat hoort er dus ook bij, spiegel ophangen. En afkitten. Ga jij maar het stof van je af douchen. Hier heb je een douche-eend. Veel plezier. Dank je wel. Ik ga 'm testen. It's raining men, hallelujah, it's raining men! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15605052 133.12 937 2019-06-19T22:00:00+00:00 yes no installatie bouw https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-natuurbeheer-in-het-naardermeer 2024-01-23T13:36:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33872.w613.r16-9.9b95de4.webp Vroege Vogels in de klas | Natuurbeheer in het Naardermeer Het Naardermeer is een groot beschermd natuurgebied in de provincie Noord-Holland. Menno en Milouska bezoeken de boswachters die uitleggen hoe ze het natuurgebied beheren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15605059 332.8 1088 2019-06-25T22:00:00+00:00 yes no natuur natuurgebied natuurbescherming grazen biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-vierdaagse-nijmegen 2024-01-04T12:26:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33893.w613.r16-9.4407f93.webp Het Klokhuis | Vierdaagse Nijmegen De Nijmeegse Vierdaagse is het grootste wandelevenement ter wereld. Jaarlijks doen er zo'n 47.000 deelnemers mee uit de hele wereld. En daar moet heel veel voor geregeld worden. Sosha kijkt backstage bij de blarenprikkers, het weerstation en de controlepost waar precies wordt bijgehouden hoe druk het overal is. Wendel en Liza vloggen over hoe je je op een vierdaagse voorbereidt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1289173 929.208 1592 2019-07-16T17:00:00+00:00 yes no wandelen lopen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-maanmissie 2024-01-04T12:26:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33894.w613.r16-9.1b69b03.webp Het Klokhuis | Maanmissie Hoe bouw je een basis op de maan? Er zijn plannen om astronauten op de maan te laten wonen. Maar hoe overleef je daar? Alles is grijs, er groeit niets, nog geen sprietje gras... Het is soms superheet en dan weer ijzig koud. Janouk onderzoekt hoe we in de toekomst naar de maan reizen en hoe we kunnen wonen op een plek zonder lucht en vloeibaar water. Varkentje Rund geeft de maan een eigen dampkring. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301777 921.96 3796 2019-07-19T17:00:00+00:00 yes no maan astronaut dampkring https://schooltv.nl/item/de-zomer-1 2024-01-18T11:15:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44154.w613.r16-9.7c5e3cf.jpg Wat weet jij over de zomer? | Quiz met zomerse vragen voor het VO De zomer betekent voor veel mensen vakantie. Maar ook: jeukende muggenbulten en roodverbrande schouders. Wat weet jij van de zomer? Speel de Clipphangerquiz over de zomer! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 6714 yes no zomer zon quiz https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-roggen-gekweekt-beschermd-van-eitje-naar-volwassen-rog 2024-01-04T12:26:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33895.w613.r16-9.0507b7c.webp Hoe worden roggen gekweekt? | Beschermd van eitje naar volwassen rog We zijn in Utrecht, en de zee is in geen velden of wegen te bekennen. Maar toch een roggenkwekerij. In deze bakken worden op dit moment zo'n 300 stekelroggen gekweekt. Van alle leeftijden. Hier liggen de roggeneieren. Keurig op een rijtje. Het duurt best lang voor ze uitkomen, zo'n vier a vijf maanden. Aan de buitenkant zie je weinig, maar soms zie je iets bewegen. Als het roggetje groot genoeg is, zwemt hij zelf uit het ei. Zo de wijde wereld in. Ah, moet je kijken, deze zijn drie maanden oud. Superschattig. Ze zijn zich echt aan het uitsloven. Kijk, deze zijn alweer wat groter. Hier zie je goed hoe ze er van onder uitzien. Heel geinig, want dit is echt een soort babygezichtje. Hier zit het mondje, dat kun je goed zien. Daarmee eten ze schelpjes, wormpjes, kleine kreeftjes. Garnalen vinden ze ook heel lekker. En die vijf plaatjes onder elkaar, dat zijn de kieuwen. Daar ademen ze mee. En daaronder zie je twee staartvinnen. Het lijken een soort beentjes. Daarmee bewegen ze zich door het zand. En nog verder daaronder, maar alleen bij de mannetjes, twee claspers, dat zijn de voortplantingsorganen. Dus dat zijn eigenlijk twee piemeltjes. Tijdens het kweken worden de vissen regelmatig opgemeten om te kijken of ze goed groeien. Zo kun je zien of het kweken goed gaat. Hij spartelt wel, hee! Ze vinden het niet fijn om uit het water te gaan. Waarvoor is dat glasplaatje dan? Dat geeft hem steun bij zijn vleugels, zodat hij het gevoel heeft dat hij nog op de bodem ligt. Maar ze worden vanzelf weer rustig. Dan kun je aan de onderkant kijken of het een mannetje of vrouwtje is. Hier zie je hele kleine piemeltjes. Dit hier zo. Dus dit is een mannetje. Dan leggen we hem voorzichtig hierin. En even een deksel om te voorkomen dat hij te veel spettert. Dan is hij 428,9 gram. Na het wegen maken we nog een foto van de rog. Die foto kunnen we inscannen in de computer. En daaraan kunnen we de lengte en breedte en alles meten. Oké, dus fulltime rog en parttime fotomodel. Dat klopt. In deze bak zwemmen de grootste roggen. Dat zijn echt flinke jongens. Dat verbaast me een beetje, want dat is niet de meest zeldzame soort. Waarom kweken jullie geen echt zeldzame soorten, zoals de vleet? Als je een echt bedreigde soort gaat kweken, wil je geen fouten maken. Dus voor je dat doet, wil je eerst weten, met een soort die bijna bedreigd is zoals de stekelrog, die je goed kunt houden, om methoden en technieken te ontwikkelen. Dus de stekelrog is eigenlijk een experiment. Klopt, een pilotsoort. Hoe kom je erachter waar die roggen straks gaan zwemmen in de Noordzee? Nou, ze worden 'getagd', zoals dat heet. Dat betekent dat ze een klein plastic merkje in hun vinnen krijgen. Daarop staat een uniek nummer en een website, sharkray.eu. Voelen ze daar iets van, Remco? Heel weinig. Je zal zo zien dat ze heel snel herstellen en weer hun normale gedrag laten zien. Dit levert wat stress bij ze op, maar dat is alles. Nu zit er zo'n tag in, en wat gebeurt er dan mee? Uiteindelijk gaan we ze uitzetten en willen we dat ze met tag en al worden teruggevangen. Door sportvissers, beroepsvissers, maakt niet uit wie. Zo kunnen wij zien of de dieren overleven en waar ze naartoe zwemmen. Dus om informatie te vergaren. Puur daarom, ja. De roggen zijn inmiddels groot genoeg, de tags zitten in de vinnen. Ze zijn bijna klaar voor het echte leven. Maar eerst moeten ze nog even oefenen in een veilig stukje zee. Daarom gaan ze straks naar Yerseke in Zeeland. Dit zijn de beroemde oesterputten van Yerseke. De oesters die op de Oosterschelde worden gekweekt, liggen hier te wachten tot ze verkocht worden aan de viswinkels. Er zit één lege put tussen, en die ligt daar. Zo'n oesterput is niets meer dan een stukje Oosterschelde, maar dan afgeschermd, zodat er niks in en uit kan zwemmen. De put wordt steeds doorgespoeld met water uit de Oosterschelde. Dus de ideale plek voor de roggen om te oefenen voor het echte leven op zee. De roggen zijn bij het kweken steeds gevoerd. Maar nu moeten ze zelf op jacht. Ze moeten leren op hun eigen voedsel te jagen. Alleen dan hebben ze goede kans om te overleven aan de andere kant van de dijk, op zee dus. Ah, mooi om ze zo te zien zwemmen. Alweer een stukje dichter bij de natuur. Over een paar weken worden ze echt uitgezet. Dus hopen dat het goed gaat. Zet hem op, jongens! Jullie kunnen het. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15608409 380.97 1379 2019-06-25T08:23:12+00:00 yes no rog vis https://schooltv.nl/video-item/hoe-reageert-je-lichaam-als-je-gaat-bungeejumpen-zweten-hoge-hartslag-en-meer-suiker-in-je-bloed 2024-01-04T12:26:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33896.w613.r16-9.40492f8.webp Hoe reageert je lichaam als je gaat bungeejumpen? | Zweten, hoge hartslag en meer suiker in je bloed Horrorfilms, achtbanen, safari tussen de leeuwen, ik doe het allemaal. Ik hou van spannende dingen. De adrenalinekick! Dus toen het Klokhuis vroeg: Wie van de presentatoren heeft zin om te bungeejumpen? Zei ik natuurlijk: ja, dat wil ik. Direct! Maar nu ik hier zo sta, vraag ik me wel een beetje af waarom ik ja heb gezegd. Echt, mijn hart gaat tekeer! Ik zweet me kapot. Er gebeurt van alles in mijn lichaam. Dus voordat ik ga springen, laten we eerst even kijken wat er allemaal in mijn lichaam gebeurt. Als je bang, boos of gestresst bent, maakt je lichaam bepaalde hormonen aan. Adrenaline is zo'n hormoon. Direct als er gevaar dreigt, krijg je zo'n adrenalineboost. Het is een soort doping. Je voelt je heel even sneller, sterker en alerter. Eigenlijk ben je even Superman. Dat het lijf van mensen en andere zoogdieren in gevaarlijke situaties een adrenalineboost krijgt, is niet voor niks. Door adrenaline ben je net wat sneller dan anders. Voor sommige dieren kan dat 't verschil tussen leven en dood betekenen. Voor dit konijn betekende het leven. Om te kijken wat het gevoel van gevaar met je lichaam doet, ben ik naar het Universitair Medisch Centrum in Leiden gegaan. Karin, wat gebeurt er met je lichaam als je iets spannend vindt? Je lichaam moet kunnen reageren op een spannende situatie. Daarvoor gaat je hartslag omhoog, zodat je bloed snel rondgepompt wordt. Je gaat sneller ademen zodat er meer zuurstof in het bloed komt. Je gaat ook een beetje zweten. We nemen wat bloed bij jou af om te kijken naar de hoeveelheid suiker in je bloed. Dat is de brandstof voor je spieren om actief te worden. Zodat je snel kunt wegrennen dus? Ja, inderdaad. Of dat je terug kunt vechten. Ik krijg zo een VR-bril op en zie ik een spannend spel. Karin kijkt hoe mijn lichaam daarop reageert. We gaan nu meten wat die spanning precies met mijn lichaam doet. Ik heb een band onder mijn trui, die meet mijn hartslag. We gaan nu nog meer dingen doen. Ja, ik plak twee plakkertjes op je hand. Daarmee meten we jouw zweet. Als de lijn die nu keurig recht loopt ineens inzakt, dat betekent juist dat je die adrenalineboost hebt gekregen, en dat je dus meer aan het zweten bent. Je suikerwaarde is nu 5.0. Oké, dus als het goed is, is het zo meteen hoger? Ja. Zodat je spieren extra brandstof hebben. Alles is aangesloten. Mijn hartslag is nu 77. Ik ben benieuwd wat het gaat doen. Oh! Wat onplezierig, dit. Dit is totaal niet chill. Het zweet breekt me uit, ik heb echt zweethandjes. Dan ga ik gelijk opnieuw suiker bij jou prikken. 5.3. Net ietsje hoger dan daarnet. Ik ga je verlossen. Welkom terug. Dus mijn hartslag ging over de 100, het suikergehalte in mijn bloed is ook gestegen. Hoe zat het met mijn zweet? Het was niet te missen. Echt? Hij ging zo keurig en toen ineens poem, de diepte in. Het is goed om te merken dat alles werkt. Maar verschilt het per persoon? Het is wel zo dat de ene persoon wat meer behoefte heeft aan het avontuur dan de andere persoon. Dat komt doordat mensen een bepaalde variant in hun DNA hebben. Dus in onze erfelijke eigenschappen. Dat is dan deels aangeboren. Dus je wordt als avonturier geboren? Een beetje wel. Het is wel zo dat er verschillende erfelijke varianten een rol spelen. Omgevingsfactoren spelen ook een rol. Hoe je bent opgevoed, wat je hebt meegemaakt, hoe je vrienden zijn. Het is niet alleen je DNA die dit kan verklaren. Jongens, daar gaat 'ie! Ik voel nu echt de gevolgen van de adrenaline. Mijn benen zijn een soort rietjes geworden. Mijn hartslag gaat tekeer. Ik vind het echt eng. Alle energie wordt nu naar mijn spieren gepompt. Dat voel ik ook. Om het klaar te maken voor deze sprong. Ik ben heel alert. Laten we 't doen. Daar gaat-ie. Drie, twee, één, nul. Woehoe! Oh, jongens. Ik moet even bijkomen. Ik heb het gewoon gedaan! Het is niet normaal wat je voelt. Maar ik ga gewoon nog een keer. Wooooooow! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15608410 328.533 3028 2019-06-25T22:00:00+00:00 yes no adrenaline spanning https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-meer-vrouwen-in-geschiedenisboeken 2024-01-04T12:26:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33897.w613.r16-9.0c56dac.webp EenVandaag in de klas | Meer vrouwen in geschiedenisboeken Geschiedenisboeken staan vol met vooral mannelijke figuren als koningen, politici en wetenschappers. De Canon van de Nederlandse geschiedenis is ook grotendeels gevuld met mannen. En dat is onterecht, vinden sommige historici. Ze pleiten ervoor dat er op school meer aandacht komt voor belangrijke vrouwen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15611300 269.6 1824 2019-06-26T22:00:00+00:00 yes no canon vrouw recht emancipatie onderwijs https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-indoor-skydiven-zweven-met-een-windsnelheid-van-300-km-per-uur 2024-01-04T12:26:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33898.w613.r16-9.776fccc.webp Hoe werkt indoor skydiven? | Zweven met een windsnelheid van 300 km per uur Parachutespringen is natuurlijk helemaal fantastisch. Je vliegt een paar kilometer naar boven, stapt 't vliegtuig uit...en laat je naar beneden vallen. Vooral de eerste minuut van een parachutesprong is extreem spectaculair, want je valt gewoon met een snelheid van 200 a 300 kilometer per uur naar beneden. Je bent heel even zo vrij als een vogeltje. Tot je parachute opengaat natuurlijk. Dat vallen, dat noem je skydiven. En het grappige is: dat kan hier in dit gebouw ook. Dat door de lucht vallen. Maar dan net effe iets anders. Als je in je hand blaast, dan kun je dat voelen. De luchtdeeltjes botsen tegen je hand aan. En als je heel hard blaast, dan kun je iets omverblazen. Als je uit een vliegtuig valt, dan botst je lichaam door de snelheid van het vallen tegen de lucht aan. En dat gaat best hard, met zo'n 200 a 300 kilometer per uur. Maar wat nou als je het omdraait? Dat niet de parachutist tegen de lucht aan botst maar dat de lucht tegen de parachutist aan botst? Dit is een bladblazer! Hij maakt ongelofelijk veel herrie! Maar er komt wel veel wind uit! Let goed op wat er gebeurt als ik dit balletje boven de luchtstroom hou. Balletje blijft keurig op z'n plek hangen. En dat komt doordat de botsende lucht het balletje omhooghoudt. En alle lucht die eromheen gaat...die vormen als 't ware een soort tunnel om het balletje heen waardoor-ie op z'n plek blijft hangen. En het is best wel stabiel, kijk maar. Blijft gewoon hangen. Wind maken, daar gaat het dus om. En dat gebeurt hier in een gesloten systeem. Hierboven wordt de wind gemaakt. Hierbinnen staan acht enorme windturbines. Vier voor elke tunnel. Als die allemaal op volle toeren gaan draaien dan raast er in de tunnel een wind van bijna 300 kilometer per uur. Kijk, hier zie je de propellers binnen die windturbine. Wat een joekels, he? Moet je kijken. Deze zorgen er dus voor dat die wind gemaakt wordt. Om een indruk te geven van hoe hard dat gaat: Als er windkracht 12 staat dan raast de wind met bijna 120 kilometer per uur. 300 kilometer per uur is dus gewoon een van de allerheftigste orkanen. En dat de hele tijd door. Ik sta nu in de luchtbaan. Dat is hier. En hier zitten de turbines. En die blazen de lucht in een bochtje. En die lamellen zorgen ervoor dat de lucht daadwerkelijk in een bochtje geblazen wordt. Daarna wordt de lucht doorgestuurd naar 't volgende bochtje. Hier kun je het bochtje goed zien. De lucht komt hier doorheen en wordt met een bochtje naar boven geblazen. Maar ja, waar gaat die lucht dan naartoe? Hierboven zit een versmalling, een soort flessenhals. Daardoor wordt de luchtstroom versterkt. Precies in dat gedeelte kun je gaan vliegen. En zo wordt de lucht de hele tijd rondom geblazen. De windtunnel wordt bediend door een operator. Die kan via een knop bepalen hoe hard de wind staat. Hoe hard de wind staat is afhankelijk van ’t gewicht van degene in de windtunnel. Iemand die lang en licht is heeft minder wind nodig dan iemand die klein en zwaar is. Deze meneer gaat al op 160 kilometer per uur…gaat-ie al zweven. Weg is-ie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613558 268.48 1615 2019-07-01T12:25:28+00:00 yes no wind https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-holografische-projecties-visuele-trucs-met-3d-techniek 2024-01-04T12:26:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33899.w613.r16-9.ffa78ba.webp Wat zijn holografische projecties? | Visuele trucs met 3D-techniek Ze zijn spectaculair, overweldigend. Maar kunnen ook heel sprookjesachtig zijn. Een magische wereld tevoorschijn toveren...vol illusies. Soms zijn ze best eng. Spookachtig. Maar in werkelijkheid zijn het allemaal holografische projecties. Holos is Grieks voor 'volledig' en grafein betekent 'tekenen'. Het zijn dus projecties waarmee je stilstaande of bewegende beelden volledig tekent in drie dimensies, dus in de lengte, breedte en diepte. En door dat 3D-effect krijg je een illusie, een beeld dat echt lijkt. Holografische projecties kom je op heel veel plekken tegen. In attractieparken, musea, maar ook op gebouwen en zelfs tijdens muziekoptredens. Er zijn verschillende soorten holografische projecties. Een hele simpele is deze. Dit spinnetje lijkt te zweven, maar als je hem probeert te pakken dan grijp je er dwars doorheen. Het is natuurlijk geen echte spin, maar een holografische afbeelding. De echte spin zit hieronder. Hoe werkt het? Door deze paraboolspiegel ontstaat er een weerkaatsing, waardoor je een 3D-afbeelding van de spin krijgt. Let maar op. En deze is ook supertof. Dit is een andere vorm van holografische projecties namelijk 3D video mapping. Hiermee kan je op platte vlakken of gebouwen een hele 3D-show maken, waardoor het lijkt als het gebouw tot leven komt. Maar hoe maak je nou dit soort holografische projecties? Hohoho, woo! Wauw. Dit is een holografische projectie met beelden van de kunstenaar Escher in een museum. Dit is een voorbeeld van 3D video mapping. En Desmond, jij maakt dit soort holografische projecties. En het ziet er geweldig uit. Maar hoe maak je het precies? Het werkt als volgt. We maken een foto van een gebouw. En daar nemen we de maten van in. Die maten kun je hier zien. De volgende stap is dat we een 3D-animatie maken. Die 3D-animatie past precies op dat pand. Wat we daarna doen is dat we de 3D-animatie die we gemaakt hebben op het pand gaan projecteren. Het is belangrijk dat die projectie precies past binnen de lijnen van het pand zelf, anders gaat het beeld erbuiten. En dan ziet het er niet uit. Dus jullie plakken die 3D-animatie precies over het pand heen. Als een soort tweede laag. Ja, exact. Omdat we dat doen heb je echt het gevoel dat het pand tot leven komt. Zo kunnen we muren laten instorten of in een keer diepte genereren. Daardoor lijkt het of je in het pand kan kijken. Maar dat kan helemaal niet. Heel vet. Leuk, he? Altijd lekker, griezelen in een spookslot met dansende geesten, maar ja...die geesten zijn natuurlijk niet echt. Het zijn ook holografische projecties. Hoop ik. Deze vorm heet Pepper's ghost. Dus letterlijk de geest van Pepper. Het is een techniek die meer dan 150 jaar geleden bedacht en ontwikkeld is door de Engelsman John Pepper voor in het theater. En ook hier kun je hele gave dingen doen. Je kan er zelfs bewegende en pratende mensen mee laten optreden. Hoe vet is dat? Live from Brisbane, Australia. Good morning, ladies en gentleman. En ook dat kunnen Desmond en zijn team hier maken. Des, hoe werkt de Pepper's ghost-techniek precies? Dat ga ik je laten zien. Oorspronkelijk werkte het zo. Dat kan je hier zien, in de doos. Huh? Ik zie een brandend kaarsje in een glas met water. Het ziet er realistisch uit, maar dat kan niet echt. Nee, ik zal je het trucje laten zien. We hebben hier even een heel simpel voorbeeld gemaakt. Je ziet hier het glas water, maar om de hoek staat een kaarsje. Dat kaarsje zie je niet, omdat je vanuit de voorkant kijkt. Hier staat een spiegel, op 45 graden. Daardoor lijkt het net alsof de kaars in het glas water brandt. Aha, dus je zegt eigenlijk de weerspiegeling van het kaarsje in het water, en daardoor krijg je meteen een spooky effect...omdat het halfdoorzichtig is. Precies. Geniaal. Leuk, he? Tegenwoordig kun je zelf je Pepper's ghost maken met je smartphone of tablet. Wow! Dit is echt magie, jongen. Van meerdere kanten, he. Deze is van vier kanten te zien. Wow. Wauw. Ik wist echt niet dat dit kon. Gaaf, he? Maar hoe werkt dit dan? Dit kan je ook makkelijk thuis doen. Je kan dit met een cd-hoesje realiseren. YouTube staat vol met informatie hoe je dit kan maken. Er zijn video's beschikbaar en die draai je op je telefoon of tablet. En dan lijkt het net alsof het boven je tablet zweeft. Ongelofelijk. Hee, hee, Remy. Dit is dus zo'n levensgrote holoprojectie. Ja, inderdaad. Dit is de moderne versie van de Pepper's ghost. Hier gebruiken we geen glas of 45 graden. Hier projecteren we op een speciaal nylon. En dat wordt geprojecteerd met een speciale projector die op een korte afstand kan staan. En daardoor kan je hem zo groot of klein maken als je zelf wil. Ja. En dat kan gigantisch groot en een hele grote beleving worden. Je kunt hiermee dus zelfs bewegende en pratende mensen op een podium laten verschijnen en zelfs overleden zangers, bijvoorbeeld Michael Jackson, laten optreden voor een groot publiek. Kippenvel. Ik durf het bijna niet te vragen, maar is het mogelijk om van mij ook een holografische projectie te maken? Een soort Holo Passie, dat lijkt me geweldig. Ja, dat is zeker mogelijk. Ik denk ook dat ik een leuk ideetje voor jou heb. Yes! Let's do this. Come on. Nou, dit is de studio. Dit is waar we het gaan doen. We hebben er deze green screen voor nodig, een camera en een computer met speciale software. Nog even geduld, Holo Passie komt eraan. Een week later en het gaat gebeuren! Ik ga mezelf vandaag ontmoeten. Desmond. Hee, Pascal. Ik ben gespannen. Dat begrijp ik. Ik ga mezelf tegenkomen. Zeker weten. Laat het holobroertje maar komen dan. Drie, twee, een. Hee, Pascal. Hoe gaat het? Yo, bro! Lekker, wat een holoversie van mezelf! Waar kom jij vandaan? Uit de toekomst. En ik zie dat jullie bezig zijn met holografische projecties. Leuk en aardig, maar dat wordt nog veel en veel beter. O ja? Vertel, vertel. Ehm, nou, er komt bijvoorbeeld een holotelefoon. Dit wordt de normaalste zaak van de wereld, voor jullie ook. Die kan je uitklappen uit je telefoon en dan kan je tegen degene die belt praten en hem zelfs aanraken. Ja, jongen, dat is sciencefiction! Dat is echt waar. En je krijgt ook 3D-foto's. En dit gaan jullie vet vinden. Wat?! Hologames. En die kan je gewoon bewegen en aanraken. Hologames! Dat je echt in de ruimte kan spelen en zo. Dat wil ik ook! Neem me alsjeblieft mee. Haha, dat gaat helaas niet lukken. Helaas, maar geen zorgen. Jullie gaan het allemaal meemaken. De toekomst komt vanzelf. Ik moet er helaas vandoor, want ik ga op holografische safari. Een beetje knuffelen met leeuwen en zo. Het was een eer om je te ontmoeten, man. Later! Tot over 20 jaar. Ik zal op je wachten! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613557 523.008 2158 2019-07-01T22:00:00+00:00 yes no film beeldbewerking 3D https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-voetbaltafel-knutsel-je-eigen-elftal 2024-02-11T20:06:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33900.w613.r16-9.932af6d.webp Hoe maak je een voetbaltafel? | Knutsel je eigen elftal Ik ben Tobi. En ik ben Basti. We gaan een voetbaltafel maken. Eerst teken ik met een potlood waar de lijnen op de doos moeten komen. Lekker verven. Ik maak de voetballers van knijpers. Netjes verven, Basti. Klaar. Ik schilder gezichten op de stickers. Het zijn net echte voetballers. Nu gaan we een doel maken van een fruitnetje. Ik zet het vast met plakband. Als de groene verf droog is, haal ik het plakband eraf. Nu kun je markeringen de lijnen op het veld zien. En dan de gaten maken. We gebruiken stukjes kurk op het uiteinde van de stokken. We gebruiken grote kurken als handvaten. En we doen kleine schuimstickkers op de stokken. Die moeten ervoor zorgen dat de knijpers niet bewegen. Doelpunt! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613559 154.52 6403 2019-07-01T22:00:00+00:00 yes no knutselen voetbal sport https://schooltv.nl/video-item/een-moestuin-in-de-stad-ida-plant-zaadjes-en-oogst-een-komkommer 2024-02-01T12:51:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33901.w613.r16-9.cc7a67d.webp Een moestuin in de stad | Ida plant zaadjes en oogst een komkommer Mijn naam is Ida-Marie en ik woon in centrum van de stad. Laten we gaan! Ik wil je iets laten zien. Kijk, we hebben een tuin. Een volkstuin. Mijn vader is er al. Hoi pap! Hallo lieverd. Kon je het makkelijk vinden? Ja. Ik heb iets meegenomen dat ik straks nodig heb. Papa is onkruid aan het wieden. En ik wil iets planten. Daarom heb ik zaadjes meegenomen. Broccolizaden. Ze zijn heel erg klein. Maar straks worden dit grote broccoliplanten. Eerst moet ik een paar gaten in de grond maken. Daarna stop ik in elk gaatje een zaadje. En dan maak ik het weer dicht. De zaadjes hebben water nodig zodat de broccoli kan groeien. Maar dat duurt wel even. Laten we eens kijken wat er nog meer groeit. Pap, ik heb twee komkommers gevonden! Ik kom. Papa komt mij helpen. Hij laat zien hoe je de komkommer moet plukken. Nu krijg ik het mes zodat ik mijn komkommer kan oogsten. Knip. Een komkommer. Ik heb deze komkommer helemaal zelf geoogst. Maar ik moet hem eerst wassen voordat ik hem kan eten. Jammie, dat is lekker. Helemaal zelf gekweekt in mijn tuin in de stad. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613560 213.68 7965 2019-07-02T22:00:00+00:00 yes no moestuin zaaien groente https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-vuurtoren-een-toren-van-karton 2024-02-11T20:05:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33902.w613.r16-9.9f19669.webp Hoe maak je een vuurtoren? | Een toren van karton Hallo, ik ben Jakob. Vandaag ga ik een vuurtoren maken. Ik heb een grote kartonnen doos nodig. Dit is een grote. Deze is perfect. Nu heb ik verf nodig. Vuurtorens zijn wit met rood. Ik doe wat verf op een stuk karton. Eerst rood. Ik moet een rechte lijn schilderen. Ik denk dat ik de hele tube nodig heb. Dat is sneller. Deze kant is klaar. Ik moet de andere kant ook rood schilderen. Nu de witte verf. Ik ga hiervoor een nieuwe kwast gebruiken. Je moet ervoor zorgen dat de kleuren niet mengen. Laat maar. Mijn vuurtoren is klaar! Hij is superhoog! Hoe kom ik nou bij de bovenkant? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613561 179 2259 2019-07-03T22:00:00+00:00 yes no knutselen strand https://schooltv.nl/video-item/de-eikenprocessierups-een-rups-met-irriterende-haartjes 2024-01-04T12:26:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33903.w613.r16-9.c43bbc2.webp De eikenprocessierups | Een rups met irriterende haartjes Wat weten we over de eikenprocessierups? De eikenprocessierups is een rups die de laatste jaren vaak in Nederland voorkomt. Zoals de naam al zegt, lopen ze allemaal achter elkaar aan, een processie heet dat, en zitten ze op eikenbomen. Kijk, er zit gewoon een dekentje om die boom heen met duizenden en duizenden rupsen. Vooral bij warm weer komen ze tevoorschijn. En dat is dus vaak in de lente en zomer. Ze gaan dan op zoek naar de verse blaadjes aan de boom om er lekker van te smikkelen. Waarom zijn deze rupsen zo vervelend? De eikenprocessierups heeft op zijn lijf zo'n 700.000 piepkleine haartjes. Eigenlijk zijn het allemaal pijltjes die hij kan afschieten bij gevaar. Als die haartjes op je huid komen, kun je er brandwonden of zwellingen van krijgen. Of jeuk aan je ogen. Wat kan eraan gedaan worden? Veel gemeentes willen de rupsen zo snel mogelijk weg hebben en laten de ongediertebestrijding komen. Om sommige bomen is zelfs een speciaal lint gespannen zodat mensen er niet bij in de buurt komen. Advies voor kinderen is om de rupsen met rust te laten en even niet in bomen te klimmen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613563 69.653 2851 2019-07-02T09:53:13+00:00 yes no rups insect biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/wat-is-bevergeil-smaakmaker-in-ijsjes-en-snoep 2024-01-23T13:36:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33904.w613.r16-9.16af100.webp Wat is bevergeil? | Smaakmaker in ijsjes en snoep Dit is een bever. Vooral bekend van de bomen waar hij aan knaagt en de dammen die hij bouwt. IN Europa zijn ze beschermd, maar in Amerika wordt er nog volop op de waterdieren gejaagd. De bever draagt een goedje bij zich dat onder andere wordt gebruikt als geur- en smaakstof: castoreum. Ook wel bekend als bevergeil. En die lekkere smaak wordt gewonnen uit een klier bij zijn anus. Wereldwijd zijn er twee soorten bevers: eentje in Noord-Amerika en eentje in Europa. In de Biesbosch bijvoorbeeld. “Ze leven in een territorium maar om duidelijk te maken aan andere dieren dat het hun territorium is, maken ze geurmerken”. Bevers hebben, net als honden en katten, een klier in hun anus die een sap uitscheidt met een unieke geur, waarmee ze hun territorium kunnen afbakenen. “En die geurmerken zijn hoopjes modder, daar drukken ze vanuit hun castelklieren stoffen op, dat is dat bevergeil. Dan komt een vrouwtje langs en ruikt dan dat hoopje en die denkt: he dat is een lekker mannetje. Het is een soort contactadvertentie. Ja, ik ruik het. Oh wat grappig!”. Maar niet alleen bevers vinden elkaars anale geurtje lekker. Al sinds de oudheid jagen mensen ze om hun bevergeil te gebruiken voor parfum en geneesmiddelen. In Nederland is de bever beschermd, maar in Amerika gebeurt dat nog steeds. Bevergeil of castoreum wordt tot op de dag van vandaag gebruikt in de parfumindustrie. Maar ook om smaakstoffen te maken. Dat zoetige effect zou je dus kunnen tegenkomen in je eten, al is het de vraag of het vaak gebeurt. Aan het etiket is het niet af te lezen. En volgens ingewijden in de industrie wordt er niet heel vaak voor gekozen om het te gebruiken. “Castoreum wordt sporadisch gebruikt in de aroma-industrie, als het gebruikt wordt zit het meestal in vanille-aroma”. Of je wel eens bevergeil eet zal voorlopig wel een raadsel blijven. Maar mocht je binnenkort een vanille-ijsje eten dat bijna te lekker is om waar te zijn; nou, je weet maar nooit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_15604779 193.045 9807 2019-06-26T10:00:00+00:00 yes no bever smaak voeding https://schooltv.nl/video-item/de-wasachtige-apenkikker-een-giftige-klauteraar 2024-01-04T12:26:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33905.w613.r16-9.8c1beca.webp De wasachtige apenkikker | Een giftige klauteraar Deze kikker kun je vinden in Zuid-Amerika. Het is de wasachtige apenkikker. Behalve dat hij groen is, lijkt hij helemaal niet op de kikkers die wij in Nederland kennen. Hij springt niet en leeft niet in het water, maar in de bomen, klauterend als een aapje. Als je hem tegenkomt kun je hem beter niet oppakken, want boven die bolle ogen van hem, zitten grote gifklieren. Dat gif smeert hij met zijn pootjes over zijn hele lijf. Vogels die een lekker hapje in hem zien, kunnen hem toch maar beter in de boom laten zitten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613565 63.92 1855 2019-07-07T22:00:00+00:00 yes no kikker gif https://schooltv.nl/video-item/kaaimaneieren-komen-uit-kleine-kaaimannetjes-worden-geboren 2024-01-16T15:50:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33906.w613.r16-9.d79cb99.webp Kaaimaneieren komen uit | Kleine kaaimannetjes worden geboren Dit zijn de eitjes van een Yakar-kaaiman. Een soort krokodil die leeft in Zuid-Amerika. De kaaiman is een reptiel. Reptielen leggen eieren. De eieren hebben een taaie schaal en het is dan ook een hele klus voor de jonge kaaimannen om naar buiten te komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613566 62.8 6174 2019-07-08T22:00:00+00:00 yes no krokodil reptiel ei https://schooltv.nl/video-item/hoe-werd-vroeger-papier-gemaakt-van-pulp-tot-papier 2024-01-16T15:47:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33907.w613.r16-9.2e2a446.webp Hoe werd vroeger papier gemaakt? | Van pulp tot papier Op papier kun je tekenen of schrijven. Je kunt er leuke figuurtjes van vouwen. Maar hoe wordt het eigenlijk gemaakt? Tegenwoordig gaat het met machines in grote fabrieken. Maar hoe ging dat in de Middeleeuwen? Toen maakten ze papier van oude kleren, stukken stof en lakens. De oude stukken textiel worden in kleine stukjes gesneden en een paar dagen in water gelegd. Het mengsel moet verschillende keren per dag geroerd worden totdat er pulp ontstaat. Het papier wordt opgeschept met een speciaal rooster waardoor het water weg kan lopen. Dan wordt de pulp op een stuk vilt gelegd en de zeef wordt eraf gehaald. De initialen van een naam of een merk zitten in het rooster en blijven achter op in papier als een soort watermerk. Vervolgens worden de natte vellen papier in een drukpers gestopt om de laatste druppels water eruit te drukken. Na 24 uur kan het vilt eraf en kan het papier worden gedroogd. Natte vellen papier drogen als wasgoed aan de waslijn. Zo maakten ze dus papier in de Middeleeuwen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613567 143.28 18517 2019-07-09T22:00:00+00:00 yes no papier Middeleeuwen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-a-capella-zingen-zonder-instrumenten 2024-01-04T12:26:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33908.w613.r16-9.291e20b.webp Wat is a capella? | Zingen zonder instrumenten A capella betekent ‘zingen zonder instrumenten’. Letterlijk betekent het “van de kapel” omdat het begon met kerkkoren die zonder instrumentale begeleiding zongen. Tegenwoordig kan a capella gebruikt worden in elke muziekmuziekstijl. Zangers doen zelfs verschillende instrumenten na met hun stem. Dat is pas aca-briljant. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613570 34 2531 2019-08-18T22:00:00+00:00 yes no muziek zingen stem https://schooltv.nl/video-item/wat-is-beatboxen-muziek-maken-met-je-mond 2024-01-04T12:26:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33909.w613.r16-9.4636aad.webp Wat is beatboxen? | Muziek maken met je mond Beatboxen. Beatboxen is het maken van geluiden met je mond. De geluiden hebben grappige Engelse namen, zoals de teeth-liproll, quack scratch en hollow-clop. Wetenschappers hebben beatboxen ook onderzocht om te kijken hoe je zulke gave geluiden met je mond kunt maken. Er zijn beatboxwedstrijden en er is zelfs een wereldkampioenschap. B-b-briljant. Yeah! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613571 34.84 4001 2019-08-25T22:00:00+00:00 yes no muziek stem zingen https://schooltv.nl/video-item/de-blokfluit-blaasinstrument-met-gaatjes 2024-01-16T15:42:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33910.w613.r16-9.723417a.webp De blokfluit | Blaasinstrument met gaatjes Een blokfluit! Blokfluiten zijn erg populair op scholen maar ze kunnen ook gebruikt worden in de paleizen van koningen en koninginnen. Er was eens een koning die Henry de achtste heette. Hij verzamelde zelfs blokfluiten. De grootste blokfluit die ooit gemaakt is, werd gesneden uit een complete boom. De gaten waren zo groot dat je er je hele hand in kon steken. Blokfluiten kunnen overal van gemaakt worden. Zelfs van wortels! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613572 37.8 3689 2019-09-01T22:00:00+00:00 yes no muziekinstrument fluit blaasinstrument https://schooltv.nl/video-item/de-gitaar-een-houten-instrument-met-zes-of-meer-snaren 2024-01-04T12:26:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33911.w613.r16-9.5f3b622.webp De gitaar | Een houten instrument met zes of meer snaren Een gitaar. De meeste gitaren hebben zes snaren, andere maar vier of maar liefst achttien! Een beroemde fabriek maakt zoveel gitaarsnaren per jaar dat je ze samen wel vier keer om de aarde kunt wikkelen. De kleinste gitaar is kleiner dan een zandkorrel. Dat is pas klein! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615966 34.8 8710 2019-09-08T22:00:00+00:00 yes no gitaar snaarinstrument muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/strijkinstrumenten-viool-cello-en-contrabas 2024-01-04T12:26:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33912.w613.r16-9.45bbde4.webp Strijkinstrumenten | Viool, cello en contrabas Strijkinstrumenten! Strijkinstrumenten zijn instrumenten die erg op elkaar lijken maar anders klinken. Je hebt een viool, een altviool, cello en een contrabas. En ze worden ook steeds groter! De grootste viool ter wereld is zo groot als een dubbeldekker! En kleiner: De kleinste viool ter wereld is maar een paar centimeter lang. Ongeveer zo groot als een bij. Aaaaw. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615967 37.36 4215 2019-09-15T22:00:00+00:00 yes no strijkinstrument muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/de-trombone-blaasinstrument-met-een-uitschuifbare-buis 2024-01-04T12:26:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33913.w613.r16-9.69f841d.webp De trombone | Blaasinstrument met een uitschuifbare buis Een trombone. De trombone is een koperinstrument. Het is het enige instrument dat een speciale uitschuifbare buis gebruikt om verschillende tonen te maken. Een trombone is eigenlijk gewoon een lange pijp die in een bepaalde vorm gebogen is. Als je een trombone uit zou vouwen is ie zo lang als een auto. Leuk feitje, het woord trombone betekent in het Frans ook paperclip. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615968 35.44 2673 2019-09-22T22:00:00+00:00 yes no blaasinstrument https://schooltv.nl/video-item/de-steeldrum-tropische-trommels 2024-01-04T12:26:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33914.w613.r16-9.770a0dd.webp De steeldrum | Tropische trommels Een steeldrum. Een steeldrum komt uit het Caribisch gebied – een zonnig paradijs van tropische eilanden. De eerste steeldrums werden gemaakt door met een hamer deuken in olievaten te slaan. Maar je kunt ook andere dingen gebruiken om een steelband te maken: zoals deksels van vuilnisbakken, koekenpannen of koekblikken. Steel-tastisch! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615969 36.12 1704 2019-09-29T22:00:00+00:00 yes no muziekinstrument slaginstrument trommel https://schooltv.nl/video-item/de-piano-een-instrument-met-toetsen-en-snaren 2025-01-28T13:33:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33915.w613.r16-9.84614c3.webp De piano | Een instrument met toetsen en snaren Je speelt piano door de toetsen in te drukken. Daarmee bespeel je honderden snaren die in de piano verstopt zitten. De grootste piano ter wereld weegt net zoveel als een auto en je hebt een ladder nodig om erop te kunnen spelen. Er zijn piano’s die helemaal van ijs gemaakt zijn. En een piano die op de top van een ijsberg is bespeeld. Dat is cool! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615970 35.68 5559 2019-10-06T22:00:00+00:00 yes no muziekinstrument piano toetsinstrument https://schooltv.nl/video-item/wat-is-volksmuziek-elk-land-heeft-zijn-eigen-muziek 2024-01-04T12:26:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33916.w613.r16-9.b5324c2.webp Wat is volksmuziek? | Elk land heeft zijn eigen muziek Volksmuziek! Volksmuziek is een van de oudste vormen van muziek. Het is een manier om verhalen te vertellen met een lied. Volksmuziek vind je overal. Veel kinderliedjes zijn eigenlijk een soort volksmuziek. Het tot nu toe bekende oudste lied wordt ook gezien als volksmuziek. Het is meer dan 3000 jaar oud en het was in een grote rots gekerfd. Dat is oud! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615971 36 1935 2019-10-13T22:00:00+00:00 yes no volksmuziek accordeon https://schooltv.nl/video-item/de-elektrische-viool-een-klassiek-instrument-met-een-modern-geluid 2024-01-04T12:26:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33917.w613.r16-9.0b1dbd4.webp De elektrische viool | Een klassiek instrument met een modern geluid De elektrische viool is een combinatie van een viool en een elektrische gitaar. Ze hoeven niet van hout te zijn en kunnen daarom in alle vormen en maten gemaakt worden. De duurste elektrische viool ter wereld is helemaal bedekt met kristallen. De snelste elektrische vioolspeler kan wel 50 noten per seconde spelen. Stel je eens voor dat ‘In de maneschijn’ wordt gespeeld voordat je tot 3 kunt tellen. Dat is snel! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615972 35.08 1708 2019-10-20T22:00:00+00:00 yes no viool strijkinstrument muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/de-didgeridoo-blazen-op-een-boomstam 2024-01-04T12:26:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33918.w613.r16-9.96af758.webp De didgeridoo | Blazen op een boomstam De didgeridoo is een oud instrument uit Australië. Didgeridoos werden oorspronkelijk gemaakt van boomstammen en takken die door termieten werden uitgehold. Sommige didgeridoospelers kunnen muziek maken zonder te stoppen. Ze ademen in door hun neus en op hetzelfde moment uit door hun mond! Een van de langste noten die ooit gespeeld is duurde bijna een uur! Pfoe! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615973 34.52 4293 2019-10-27T23:00:00+00:00 yes no blaasinstrument Australië aboriginal https://schooltv.nl/video-item/de-klarinet-een-blaasinstrument-in-alle-soorten-en-maten 2024-01-04T12:26:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33919.w613.r16-9.00aee05.webp De klarinet | Een blaasinstrument in alle soorten en maten Een klarinet! Rietinstrumenten zoals de klarinet bestaan al sinds de oude Egyptenaren. Zij speelden een vreemde dubbele klarinet. Moderne klarinetten zie je in verschillende maten. Van de kleine piccolo tot de enorme contrabasklarinet, die is groter dan een mens! De rietjes in de klarinet zijn niet van hout gemaakt. Het zijn kleine stukjes lang gras. Gras dat uit het land van reuzen lijkt de komen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615974 35.6 2578 2019-11-03T23:00:00+00:00 yes no blaasinstrument muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/de-sitar-een-snaarinstrument-uit-india 2024-01-04T12:26:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33920.w613.r16-9.3bb2716.webp De sitar | Een snaarinstrument uit India Een Sitar! De sitar is een oud instrument uit India. Het werd oorspronkelijk gespeeld aan het hof van de keizer. In de Indiase cultuur toon je respect door je schoenen uit te doen. Daarom hebben veel sitarspelers blote voeten. De vele snaren van de sitar zitten zo strak dat het kan gebeuren dat de hals van de sitar ombuigt. Gelukkig breken ze niet zo snel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615980 34.56 2060 2019-11-10T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument snaarinstrument India https://schooltv.nl/video-item/percussie-slaginstrumenten-kun-je-overal-van-maken 2024-01-04T12:26:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33921.w613.r16-9.5ec32bb.webp Percussie | Slaginstrumenten kun je overal van maken Percussie! Al duizenden jarenlang worden percussie-instrumenten van bijna alles gemaakt. Er zijn trommels gemaakt van kaas... En er is een geweldig instrument dat je met knikkers bespeelt. We weten dat mensen muziek maakten door op hangende rotsen te slaan in grotten. En iemand heeft zelfs een futuristische shaker uitgevonden die elektriciteit opwekt als je het bespeelt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615981 34.64 1868 2019-11-17T23:00:00+00:00 yes no percussie slaginstrument https://schooltv.nl/video-item/de-harmonica-een-blaasinstrument-voor-olifanten 2024-01-04T12:26:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33922.w613.r16-9.453c4ac.webp De harmonica | Een blaasinstrument voor olifanten? Een harmonica! De harmonica of mondharmonica kun je vinden in verschillende maten. De kleinste harmonica is zo groot als je duim en de grootste is zo groot als een koffer! Harmonica spelen is zo makkelijk te leren dat zelfs een beroemde Amerikaanse olifant het kan. De harmonica is ook het eerste instrument dat in de ruimte is bespeeld. De astronaut had de harmonica aan zijn ruimtepak vastgemaakt met flosdraad zodat hij niet weg zou zweven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615982 39.48 1054 2019-11-24T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument blaasinstrument https://schooltv.nl/video-item/de-berimbau-een-braziliaans-muziekinstrument 2024-01-04T12:26:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33923.w613.r16-9.595f060.webp De berimbau | Een Braziliaans muziekinstrument Een Berimbau. De berimbau komt uit Brazilië, het land dat bekend is om zijn carnaval...het Amazone regenwoud…en voetbal. De berimbau is gemaakt van een uitgeholde vrucht die kalebas heet. Als je de binnenkant van de vrucht kookt, kun je er een gezond drankje van maken. Je kunt er ook een zalfje van maken dat helpt tegen bulten en blauwe blekken. Erg handig als je capoeira doet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615983 36.04 1663 2019-12-01T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument Brazilië https://schooltv.nl/video-item/wat-is-countrymuziek-amerikaanse-volksmuziek 2024-01-04T12:26:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33924.w613.r16-9.efffd02.webp Wat is countrymuziek? | Amerikaanse volksmuziek Countrymuziek! Countrymuziek is een soort Amerikaanse volksmuziek die vaak gebruikt wordt in cowboyfilms. Yihaa! Maar overal op de wereld wordt er naar countrymuziek geluisterd. Een van de meest populaire countrymuzikanten heeft wel 150 miljoen platen verkocht! Countryliedjes hebben vaak grappige namen zoals: dat de paradijsvogel je neus in mag vliegen en: ik houd van bananen want die hebben geen botten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615984 34.16 1671 2019-12-08T23:00:00+00:00 yes no country popmuziek Amerika https://schooltv.nl/video-item/de-elektrische-gitaar-geen-instrument-voor-watjes 2024-01-04T12:26:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33925.w613.r16-9.a7c7a19.webp De elektrische gitaar | Geen instrument voor watjes Een elektrische gitaar! De elektrische gitaar is uitgevonden om de akoestische gitaar harder te laten klinken. De eerste elektrische gitaar werd koekenpan genoemd door zijn grappige vorm. Elektrische gitaren zijn over het algemeen massief. Een beroemde gitaarbouwer testte zijn gitaren door erop te staan. Dat is geen goed idee! De grootste elektrische gitaar waar je ook op kunt spelen is langer dan een bus! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15615985 36.16 1675 2019-12-15T23:00:00+00:00 yes no gitaar snaarinstrument https://schooltv.nl/video-item/de-tuba-een-levensgroot-blaasinstrument 2024-01-04T12:26:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33926.w613.r16-9.8522a5d.webp De tuba | Een levensgroot blaasinstrument Een tuba! De tuba is het grootste instrument van de groep die koperblazers wordt genoemd. Je moet hard kunnen blazen als je de tuba speelt. De tuba is heel groot, als je hem uit elkaar zou trekken is hij wel vijf meter lang! Dat is bijna net zo lang als een giraffe! De grootste tuba ter wereld is zelfs nog groter. Die is bijna drie keer zo groot als een gewone tuba. Dat is gigantisch! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15616076 35.08 2381 2019-12-16T23:00:00+00:00 yes no blaasinstrument tuba https://schooltv.nl/video-item/de-trommel-voorloper-van-het-drumstel 2024-01-04T12:26:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33927.w613.r16-9.94a9b2f.webp De trommel | Voorloper van het drumstel Mensen trommelen al sinds de tijd van de holbewoners. Trommels werden een voor een bespeeld tot dat de moderne drummers besloten om de trommels samen te voegen. Zo is het drumstel ontstaan. Een standaard drumstel heeft vijf trommels en verschillende bekkens. Maar een van de grootste drumstellen ter wereld heeft wel 113 onderdelen! Pfoe, dat geeft een lawaai. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15616077 34.88 2967 2019-12-17T23:00:00+00:00 yes no trommel slaginstrument https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-spelden-gemaakt-prikkers-met-een-gekleurde-kop 2024-01-04T12:26:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33928.w613.r16-9.e996acb.webp Hoe worden spelden gemaakt? | Prikkers met een gekleurde kop In deze fabriek maken ze spelden. Het begint allemaal met deze grote spoel/spiraal met ijzerdraad. De draad wordt afgewikkeld en in deze machine gestopt. Hier dus. Hier is het dan. We kunnen niet veel zien. Daarom zetten de mensen die in de fabriek werken, de machine op pauze. Even wachten. Daar gaan we. De draad wordt in alle richtingen gebogen tot dat het een rechte lijn is. Dit wordt rechttrekken genoemd. Eerst was het gebogen, en nu is het recht. Het gaat heel snel. Zodra de draad rechtgetrokken is, wordt er hier geknipt. Nog een keer maar dan langzaam. Knip. Knip. Knip. Zo snel gaat het in het echt. Knip, knip, knip. Allemaal kleine stukjes ijzerdraad. Je kunt je bijna niet voorstellen dat dit straks een speld wordt. En niet één speld. Robert pakt een grote bos en voert het aan de volgende machine. Ze zijn netjes opgesteld. En daar gaan ze. Met schuurpapier worden de stukjes draad geschuurd en geslepen. De vonken vliegen ervan af. Robert controleert of de stukjes draad goed zijn geslepen. Het ziet er goed uit. Vóór…En na. Robert stopt de stukjes draad in een tweede, bijna dezelfde, machine. Het schuurpapier is hier nog fijner. Het wordt voor de tweede keer geschuurd. Er vliegen nu nog maar een paar vonkjes af. De eerste keer schuren. De tweede keer schuren. De stukjes ijzerdraad buigen nog wel makkelijk. Een naald speld doet dat niet. Er mist nog iets. Daarom stopt Stefan ze in de volgende machine. Daar gaan ze. Hier gaan de ‘bijna-speldennaalden’ op een kleine reis. Ze worden op een soort bakplaat gelegd. Maar ze worden niet gebakken. Ze worden alleen heet gemaakt. Stefan bekijkt het proces van boven. De bijna-spelden zijn rood van de hitte. In koud zout water laten ze de stukjes schrikken. Dat wordt hier voorbereid. Je kunt er alleen niet veel van zien. Maar na de hitte en de schrik in het koude water zijn de spelden die uit de machine komen hard geworden. Je kunt ze niet meer buigen. De geslepen en geharde stukjes ijzerdraad gaan weer in een andere machine. Hier zie je een staaf van glas. In dit geval een gele staaf. Het glas is zo heet gemaakt dat het begint te smelten. Elke keer als er een naald langs het vloeibare glas gaat neemt het een druppel glas mee. De gekleurde kop draait en wordt vanzelf rond. Langzaam koelen de spelden af. Verschillende kleuren glas maken verschillende kleuren speldenkopjes. Maar ze zijn nog steeds niet helemaal af. Ze glijden in een trommel. Dat doet Kamil. In de trommel worden de spelden verchroomd. Eerst zien ze er zo uit. En nu zien ze er zo uit. De spelden glimmen nu mooi. Marian controleert of ze allemaal goed zijn gelukt. Degenen die er niet goed uitzien worden eruit gehaald. Met deze spelden is iets misgegaan. Maar ze zien er wel grappig uit. De meeste spelden zijn wel recht met mooie ronde speldenkopjes. Ze zien er goed uit. Een heleboel spelden waar je van alles mee kunt doen. Je kunt bijvoorbeeld een kaart op het bord prikken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15616078 326.04 777 2019-07-10T22:00:00+00:00 yes no fabriek https://schooltv.nl/video-item/dit-ben-ik-vincent-van-gogh-het-leven-van-vincent-van-gogh 2024-04-10T07:51:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33929.w613.r16-9.ef0fabb.webp Het leven van Vincent van Gogh | Dit ben ik: Vincent van Gogh “Je kent me allang. Wereldberoemd ben ik. Maar ken je ook mijn verhaal?” Vincent van Gogh, die ken je: de wereldberoemde kunstenaar van deze prachtige schilderijen. Je weet misschien ook wel dat hij zelf een einde heeft gemaakt aan zijn leven. In 1890 toen hij pas 37 jaar oud was… Maar ken je ook zijn verhaal? Het verhaal dat hij er keihard voor heeft geknokt om kunstenaar te worden? Dat is een mooi verhaal en dat ga ik jullie vertellen. Maar dan moeten we wel op reis. Kom we gaan! “Kijk, Brabant zoals ik het mij herinner. Hier groeide ik op. Ik was anders dan de anderen. Bokkig maakte ik ruzie, op school, thuis. Buiten ging het beter, lopend op de hei, en door de velden…” Hier, dicht bij de natuur groeit Vincent op. In de 19e eeuw, zo’n 150 jaar geleden. Zijn vader is dominee en zijn moeder een sjieke Haagse dame. Zij leert hem kijken naar de natuur. Samen maken ze lange wandelingen. Vincent kijkt zijn ogen uit: het bos, de hei…vogels…insecten… “Weet jij al wat je wil worden? Nou, ik niet. Kunstverkoper in Den Haag, Londen en Parijs, leraar in Engeland, Priester in België. Ik probeerde van alles. Maar uiteindelijk ging het altijd mis...” Hier in de Borinage in België werkt Vincent als priester voor de mijnwerkers. Hij is fanatiek, geeft alles wat hij heeft, weg. Zelfs zijn goeie kleren. Op een dag gaat hij met de mijnwerkers hier de grond in. Stel je voor: meer dan 700 meter diep…doodeng…Als hij omhoog kijkt ziet hij hoog boven hem een piepklein gaatje met blauwe lucht en wolken. Vincent trekt zich de slechte omstandigheden van de mijnwerkers erg aan, te veel zelfs. De bazen vinden hem té fanatiek. En hij wordt ontslagen. Het is wéér niet gelukt. Maar gelukkig is er Theo, Vincents broer en beste vriend. Die heeft een idee: “Vincent, je bent goed in tekenen, doe daar dan iets mee!” “Dat was waar. Tekenen deed ik altijd al. En schilderen kon ik leren.” Vincent weet het: Hij wil kunst maken. Maar hij is ondertussen al 27 jaar oud. Dus heeft-ie geen tijd te verliezen. Vincent gaat weer bij zijn ouders wonen in Brabant. Leren tekenen is moeilijk. Want je wil iets dat drie dimensies heeft, iets dat hoogte, breedte en diepte heeft, weergeven op iets met twee dimensies, een plat vlak met alleen hoogte en breedte. Om dit te leren gebruikt Vincent zo’n perspectiefraam. Kijken of het nu beter gaat…Hij gaat aan de slag en leert tekenen. Oefenen, oefenen, oefenen. Ik was niet meer te stoppen. In Den Haag leerde mijn neef, de kunstenaar Anton Mauve, mij schilderen met olieverf. De schoonheid van het echte leven wilde ik laten zien. De natuur, het leven van de boeren. Dat wat ik zag, zoals ik het voelde, dat wilde ik schilderen. Iets goeds, iets met ziel erin. Een hele winter heb ik zitten schetsen en kijk: daar zitten ze, hun verweerde gezichten in de schaduw van het licht van een kleine lamp. Hun eeltige handen prikken in de aardappels die ze zelf gezaaid en geoogst hebben. Het eerste grote werk waar Vincent zelf tevreden over is, is de Aardappeleters. Maar anderen vinden het maar niks. Zelfs zijn broer Theo vindt het niet echt goed en veel te donker. Maar Vincent? Die is er trots op. Na een lange zoektocht is Vincent nu écht begonnen. Het is 1885. Vincent is 32 jaar Hij is kunstenaar! Als je in de 19e eeuw kunstenaar wil worden, moet je naar Parijs! Vincent weet wat hij wil, maar is al 32, dus hij heeft haast. De broer van Vincent, Theo, werkt hier in Parijs in de kunsthandel. In 1886 komt Vincent hier aan om bij hem te gaan wonen…Maar Vincent is er veel eerder dan afgesproken. Hij scheurt een vel uit zijn schetsboek, schrijft er wat op, laat dat bij Theo bezorgen en wacht in dit museum, het Louvre. “Theo, niet boos zijn dat ik er al ben. Zo kunnen we tijd besparen. Ik wacht op je in de Salon Carré in het Louvre. Laat me weten hoe laat je vanmiddag kunt komen.” Vincent en zijn broer Theo zijn echte vrienden van elkaar. Theo helpt Vincent als hij geld nodig heeft voor verf, kwasten en modellen. Hier in Montmartre, de kunstenaarswijk, wonen ze samen aan de Rue Lepic. Maar dat gaat niet altijd even makkelijk. Vincent is een lastige vent. “Het is bij mij onhoudbaar. Niemand wil meer langskomen, hij maakt met iedereen ruzie. En hij is zoo slordig, ik hoop maar dat hij op zichzelf gaat wonen…” Gelukkig leggen ze de ruzie weer bij. En Vincent raakt enorm geïnspireerd door de lichte kleuren van de Franse kunst, zo anders dan de donkere kleuren die hij gewend is. Hij werkt hard en maakt elke week een paar schilderijen. Hier in deze winkel van Père Tanguy, koopt Vincent zijn verf en betaalt af en toe met een schilderij. Vincent ontmoet andere kunstenaars zoals Emile Bernard en Paul Gauguin. Hij schildert nu in lichte, heldere kleuren… rood, geel, blauw…Maar geld voor modellen die voor hem poseren, heeft hij niet. Dus gebruikt hij een spiegel en maakt zelfportretten. En in zo’n kistje bewaart hij zijn bolletjes wol. Hij kijkt eerst of de kleuren bij elkaar passen, voordat hij de dure verf gebruikt. Slim toch? In de tijd dat Vincent, hier in Parijs woont, is alles wat met Japan te maken heeft enorm populair. Vincent raakt erdoor geïnspireerd, en maakt dit schilderij van een Japanse dame. In een kroeg als deze wordt Vincent stapelverliefd op de bazin. Hij maakt portretten van haar en aan de muur hangt veel van zijn werk. Maar ze krijgen knallende ruzie…Het café gaat failliet. En de schilderijen zijn weg…waar zouden die allemaal gebleven zijn? Vincent schildert veel in Parijs. Meer dan 200 schilderijen. Da’s gemiddeld 2 per week! Maar niemand koopt zijn werk. En hij heeft eigenlijk ook wel genoeg van de drukte van de stad. Hij laat zijn schilderijen bij Theo achter. En pakt de trein naar het zuiden, naar het licht en de zon! Klaar om zijn eigen stijl verder te ontdekken… “Mijn beste Theo, tijdens de treinreis naar het zuiden dacht ik net zoveel aan jou als aan het landschap dat ik voorbij zag komen: gele rotspartijen met in de valleien rijen van kleine ronde bomen...Hier in Arles vriest het flink en op het land ligt nog altijd sneeuw. Ik heb wat studies van een wit landschap en een amandeltak, die toch al bloeit…” Als Vincent aankomt in Arles, in 1888, wordt het langzaam voorjaar. De harde Mistral wind raast over de velden…maar Vincent vindt het landschap te mooi om binnen te blijven. Hij gaat naar buiten, de velden in, prikt met ijzeren pennen zijn ezel vast in de grond zodat die niet omwaait…Heel handig. Wat ook handig is, is deze uitvinding: de verftube. Hiervóór gebruiken kunstenaars verf alleen binnen. Want die wordt dan nog met verse ingrediënten: bijvoorbeeld eigeel of olie. En dat droogt snel op. Of het bederft. In de 19e eeuw komen ze erachter hoe je verf In een tube veel langer kunt bewaren. Dus nu kan Vincent lekker buiten aan het werk. Vincent komt naar Zuid-Frankrijk voor de zon en het licht. Hier schildert hij de kleur van het koren…van de nacht…En van de zee! Vincent ziet voor het eerst de zee! Is die echt zo blauw als ze zeggen? Nee, hij ziet er veel meer kleuren. Kijk maar: groen, paars, blauw, roze…Het doet Vincent denken aan het vel van een makreel! “Grote plannen had ik voor in dit Gele Huis. Samen met anderen nieuwe kunst maken, dat wilde ik. Kunst zoals ík het leven zie en voel.” Vincent droomt van een atelier waar hij met anderen nieuwe kunst maakt. Maar alleen zijn vriend de kunstenaar Paul Gauguin komt naar het Gele Huis. Ze hebben felle discussies. Over hoe en wát je moet schilderen: dat wat je met je hoofd bedenkt of dat wat je ogen zien? Schilder je dit vaasje precies na? Of mag je ook jouw idee van dit vaasje – een wit potje, een wit potje...iets wits,– schilderen? Vincents droom van een bruisend atelier in het Gele Huis komt niet uit. Het harde werken, de heftige gesprekken met Gauguin. Hij is moe en raakt in de war. Het gaat mis, goed mis: na een ruzie met Gauguin snijdt Vincent zijn eigen oor af, met een mes… Hij komt terecht in dit ziekenhuis. Daar krijgt hij nog meer aanvallen en komt in een isoleercel. In de weken erna gaat het soms wat beter, en mag hij zelfs naar huis. Toch besluit Vincent om zich vrijwillig op te laten nemen in een inrichting. In Arles maakt Vincent wel meer dan 180 schilderijen. Hier eindigt ook zijn droom, van een atelier in het Zuiden, met andere kunstenaars...Maar Vincent? Die stopt niet, hij gaat door... Vincent laat zich hier opnemen, in Saint-Rémy. Hij moet wennen aan het geschreeuw van de andere patiënten en noemt het zelfs een soort dierentuin. Hij is ziek maar blijft schilderen, hier vanuit deze kamer die hij als zijn atelier mag gebruiken… “Door het venster met ijzeren tralies zie ik een korenveld met een muur eromheen. Daarboven zie ik ’s morgens de zon in zijn volle glorie opkomen.” Daar ligt Arles, en daar de inrichting waar Vincent zit. Deze bergen vindt hij prachtig. Dat snap ik wel. Ze doen hem denken aan het Japan dat hij kent van de prenten die hij verzamelt sinds zijn tijd in Parijs. “Waarde Theo, Aan de voet van de bergen, stond ik te werken en voelde me totaal eenzaam. Ik heb het toch afgemaakt, in donkere matte kleuren net als in het noorden…Dagenlang ben ik in de war geweest. Ze zeggen dat ik van de grond eet, zelfs mijn verf opeet. En dat de aanvallen zullen terugkomen.” Vincent werkt door ‘als een schilderlocomotief’ zoals hij dat zelf noemt. Als hij te ziek is, en niet naar buiten mag, schildert hij prenten van werk van andere kunstenaars na. Telkens als het wat beter gaat mag hij buiten schilderen. Dan combineert hij kleuren tot een harmonie of juist een contrast. Met kleur laat hij gevoel zien. Zoals in dit schilderij. Het rood, de bibberige lijnen doen mij wel een beetje denken aan de onrust van al die zieken. Terwijl andere kunstenaars meer naar hun eigen idee gaan schilderen blijft voor Vincent de werkelijkheid het belangrijkst. De natuur blijft zijn favoriete onderwerp. En hij heeft oog voor kleine dingen...Kijk eens hoe goed deze konijntjes met maar een paar verfstreken zijn neergezet… Kijk eens door je wimpers…Hoor je de vogels…Voel je het voorjaar… Vincent schildert deze wereldberoemde Amandelbloesem, voor zijn kleine neefje. Want er is goed nieuws uit Parijs: Theo is vader geworden! Hij noemt zijn zoon: Vincent Willem. Theo hoopt dat de kleine net zo vasthoudend wordt als zijn grote oom. Vincent voelt zich beter. Hij wil dichter bij Theo wonen. Daar gaat hij weer, terug naar het noorden, richting Parijs, naar Theo. Als hij zich sterk genoeg voelt, vertrekt Vincent uit de inrichting om dichter bij zijn Broer Theo te gaan wonen: hier in Auvers, vlakbij Parijs. Theo stelt Vincent voor aan Dokter Cachet. Cachet houdt van moderne kunst en als dokter kan hij mooi Vincent een beetje in de gaten houden. Cachet en Vincent worden goede vrienden. En op een mooie dag komt Theo met zijn gezin uit Parijs, gezellig langs om hier te lunchen in de tuin van de dokter…en loopt Vincent met zijn kleine neefje op de arm en laat hij hem de kippetjes zien…Eindelijk schijnt de zon een beetje in Vincents leven… “Ik heb mijn leven weer wat op orde. Niet drinken, vroeg opstaan en naar buiten. Ik werk veel en snel, zo kan ik laten zien hoe wanhopig vlug de dingen in het moderne leven voorbijgaan. “ Auvers is een mooi dorp waar veel kunstenaars gewoond en gewerkt hebben. Als Vincent, deze tuin ziet, wil hij die graag schilderen, maar heeft geen schildersdoek bij zich. Dus pakt hij een gewoon een linnen theedoek en gaat aan de slag. Hij is niet te stoppen. Hier woont Vincent, in deze herberg, de Auberge Ravoux. Hij drinkt niet meer, gaat vroeg naar bed, staat op tijd op om te schilderen in de omgeving. Maar net nu het zo goed lijkt te gaan, gaat het gaat toch weer mis... “…en ik heb nadrukkelijk geprobeerd er triestheid, extreme eenzaamheid in uit te drukken..” Vincent vindt dat hij gefaald heeft als kunstenaar. Bijna niemand koopt zijn schilderijen. En hij kan natuurlijk niet altijd maar van zijn broer Theo afhankelijk blijven. Vincent trekt er net als andere dagen op uit, de velden in…en dan… Vincent heeft zichzelf in zijn borst geschoten en is zwaargewond teruggekomen in de herberg. Daar boven in de kamer verzorgt zijn vriend Dokter Cachet hem. Zijn broer Theo is snel uit Parijs hierheen gekomen. Om hem heen hangen zijn schilderijen. Maar het is hopeloos. Vincent sterft op 29 juli 1890. Hij is dan 37 jaar oud. Vincent is teleurgesteld gestorven. Heel triest, want net voor hij sterft verschijnt de eerste lovende recensie over zijn werk. Theo zorgt er samen met zijn vrouw Jo, voor dat alles van Vincent, al zijn brieven en al zijn schilderijen, tekeningen en krabbels, bewaard blijven. Daarom weten we nu ook zoveel over hoe Vincent dacht, hoe hij zich voelde. Maar Theo sterft al snel, een half jaar na Vincent. En nu liggen ze hier, naast elkaar. Net zoals ze in Brabant als kleine jongens samen in 1 bed sliepen. De schilderijen van Vincent van Gogh zijn nu wereldberoemd: miljoenen mensen over de hele wereld kennen zijn werk. We zijn er gek op! Sleutelhangers, placemats, hondenjasjes...We vinden zijn schilderijen zó mooi dat we ze dicht bij ons willen hebben…Maar wat ik het mooiste vind, dat is zijn verhaal. Het verhaal over die onbegrepen eigenwijze doorzetter. “Nu ken je mijn verhaal, over kleur en schoonheid in alles om ons heen. Over dat je dát moet doen waar je goed in bent…En jij, zeg eens waar ben jij goed in?” https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15616083 1448.36 15433 2019-07-04T06:39:55+00:00 yes no Vincent van Gogh museum schilderij https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-beeldenstorm 2025-05-22T09:43:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33930.w613.r16-9.b2c4a1a.webp Het Klokhuis | Canon - Beeldenstorm Vijfhonderd jaar geleden werd er in de Nederlanden maar één geloof toegestaan. Het katholieke geloof. Totdat Luther met zijn geloofsgenoten daar tegen protesteerden. De protestanten. Die strijd kwam tot een climax tijdens de Beeldenstorm in augustus 1566. Dolores bezoekt in Amsterdam de stille getuigen van deze keiharde strijd. https://player.ntr.nl/index.php?id=NPS_1242062 900 18736 2014-02-26T00:42:22+00:00 yes no beeldenstorm oorlog kerk katholicisme godsdienst canon https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-salamanders 2024-01-23T13:36:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33931.w613.r16-9.5cfddad.webp Vroege Vogels in de klas | Salamanders In natuurgebied Maasduinen in Limburg gaat Menno in het vroege voorjaar op zoek naar salamanders. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613564 431.76 3661 2019-07-03T22:00:00+00:00 yes no salamander amfibie dier evolutie voortplanting biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/hoe-schilder-je-een-boerderij-een-schilderij-met-allerlei-dieren 2024-02-01T12:51:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33932.w613.r16-9.7674dd5.webp Hoe schilder je een boerderij? | Een schilderij met allerlei dieren Wat schilderen wij? Raad eens. Oke, ik gebruik deze. Daar. Helemaal klaar. Helemaal klaar. We hebben een boerderij geschilderd. We hebben een boerderij geschilderd. Dit zijn twee bijen. En dit is een familie vlinders. Een libelle. Hier is een kip en een haan met hun kuikens. Een familie varkens. De familie varken speelt lummeltje. De kleine kuikens spelen verstoppertje. Dit kuikentje heeft zich in het gras verstopt. En een ander verstopt zich onder de staart van zijn moeder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15613562 130.92 2442 2019-07-04T22:00:00+00:00 yes no boerderij knutselen https://schooltv.nl/video-item/het-nest-van-de-ooievaar-hoog-maar-niet-droog 2024-01-16T15:48:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33933.w613.r16-9.e79d42c.webp Het nest van de ooievaar | Hoog maar niet droog Kijk daar. Een ooievaar. Het is lente en hij komt helemaal uit Afrika hier naartoe gevlogen. Want hier wil hij zijn kinderen op de wereld zetten. Samen met… Mevrouw ooievaar. Die is hier ook al aangekomen. Ze hebben elkaar een half jaar niet gezien. Want vader en moeder ooievaar hebben allebei op een andere plek in Afrika de winter doorgebracht. Maar nu zijn ze weer bij elkaar. Eerst maar eens wat eten. Na zo’n lange reis smaken de wormen heerlijk. Ooievaars komen elk jaar weer terug naar hetzelfde nest. De paringsdans van de ooievaar is heel bijzonder. Ze voeren een soort ballet uit en klepperen daarbij met hun snavel. De vader springt bovenop de moeder om haar eieren te bevruchten. Ondertussen kroelt hij lekker met zijn snavel door haar veren. Samen maken ze het nest nog wat mooier. Een ooievaarsnest bestaat uit verschillende lagen. Het kan wel een paar honderd kilo zwaar worden. Zo’n nest heeft natuurlijk geen wc. Maar dat is geen probleem. Vader weet precies waar hij zijn rommel moet laten. Precies, naast het nest. Tijd om eieren te leggen. Moeder ooievaar legt meestal drie tot vijf eieren die ze verbergt in het diepe nest. Ze houdt ze warm met haar eigen lichaam terwijl vader eten aan het zoeken is in het veld. Wormen, grote insecten, jonge vogels, hagedissen en knaagdieren. Veel mensen denken dat ze vooral kikkers eten, maar dat gebeurt maar heel af en toe. Als vader z’n buik vol heeft, komt hij terug naar het nest en mag moeder gaan eten. Dan houdt vader de eieren warm. Na 33 dagen komen de eieren uit. De jonkies blijven dan nog twee maanden in het nest voordat ze groot genoeg zijn om uit te vliegen. En al die tijd zijn vader en moeder druk met het zoeken naar voedsel voor hun jongen. Als ze nog klein zijn krijgen de jongen vooral insecten te eten. En af en toe, als het warm is, krijgen ze een lekkere douche van hun moeder. Een ooievaarsnest heeft geen dak, dus als de zon schijnt is er ook geen schaduw. En als het regent, tja…. Dan word je nat… Het klepperen hebben de jonge ooievaars al snel onder de knie. Moeder doet het af en toe even voor. En ze weten ook al snel waar ze hun poepjes moeten laten. Als de jongen groter worden, krijgen ze ook grotere insecten en andere dingen te eten. Het eten wordt niet in hun snaveltjes gestopt, maar gewoon in het nest gegooid. Dat doet de ooievaar expres, want zo moeten de jongen hun best doen om hun eten te bemachtigen en blijven alleen de sterkste jongen in leven. Ze groeien snel en na een tijdje zijn de jongen net zo groot als hun vader en moeder. Ze hebben alleen nog grijze poten en snavels. De jongen hebben steeds meer voedsel nodig en vader en moeder hebben het erg druk. Het nest raakt overvol. Vader laat zien hoe makkelijk vliegen is. Toch nog maar even wachten tot de regen voorbij is, denken de jongen. Zullen ze het nog gaan doen? Ja, gelukkig. De jongen vliegen uit. Nu kunnen ze, net als hun ouders, op weg naar Afrika. Tot volgend jaar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15617545 301.4 9031 2019-07-11T22:00:00+00:00 yes no ooievaar trekvogel nest https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-3d-printer-laagjes-gesmolten-plastic 2024-01-04T12:26:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33934.w613.r16-9.0e69d3c.webp Hoe werkt een 3D-printer? | Laagjes gesmolten plastic Jullie hebben vast allemaal wel eens een printer gebruikt. Een apparaat waarmee je tekst en foto’s kunt printen. Alles wat je nodig hebt is inkt en papier. Maar ken je ook de 3D printer? Een technologisch wonder! Het is een printer die driedimensionale objecten kan printen. Van elke vorm en kleur. Dit is een plastic draad. De machine smelt de draad en gebruikt het om iets te maken. We willen graag een rendier maken. Laten we eens kijken hoe dat gaat! Het 3D-object moet eerst getekend worden. Met een computerprogramma. Alleen dan kunnen we de knop indrukken en...gaat de printer aan het werk! Maar hoe werkt dat? De machine smelt de plastic draad. die door een metalen punt vloeit. Niet aanraken hoor, het is erg heet! De plastic draad is er in alle kleuren en maten. Ons rendier is zo wit als sneeuw. De bewegingen van de kop van de 3D-printer worden bestuurd door een computer. De 3D-vorm wordt laag na laag geprint. Het apparaat gaat langzaam door met het werk. Even geduld. En het rendier wordt afgemaakt. Alleen het gewei moet nog gemaakt worden! Hier is ons rendier! Dit geweldige apparaat zorgt ervoor dat we. Allemaal verschillende kleine dingen kunnen maken. En niet alleen klein! Sommige 3D-printers zijn zo groot dat ze zelfs huizen kunnen bouwen! Interessant, toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15617546 158.56 5874 2019-08-19T22:00:00+00:00 yes no 3D printen https://schooltv.nl/video-item/wat-heb-je-nodig-bij-ijshockey-beschermers-een-helm-en-snelle-schaatsen 2024-01-04T12:26:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33935.w613.r16-9.6230580.webp Wat heb je nodig bij ijshockey? | Beschermers, een helm en snelle schaatsen Ik ben Jan, ik ben keeper bij ijshockey. Je hebt veel spullen nodig om ijshockey te kunnen spelen. Het beschermt je zodat je niet gewond raakt. Dit is een keepersbroek. De andere spelers hebben een andere broek. Hier aan de zijkanten is het steviger. Dit zijn kniebeschermers. Die beschermen je knieën tegen de puck. Dit zijn hockeysokken. Die beschermen je niet. Die houden gewoon het klittenband goed. Dit zijn schaatsen voor de hockeykeeper. Ze zijn een erg belangrijk. Het is erg moeilijk om met een ander soort schaatsen te schaatsen. Het kost een keeper veel tijd om zich aan te kleden. Het kost mij 25 minuten. Deze beenbeschermers zijn belangrijk voor onze benen. Anders kan de puck je been raken. Dit is de belangrijkste beschermer voor de keeper. Het is een nekbeschermer die je nek tegen de puck beschermt. Het een belangrijk onderdeel van het pak. De borst- en armbeschermers beschermen je bovenlichaam. Zodat de puck je niet kan verwonden. Ook heel belangrijk. Dit is een trui. Die beschermt je niet echt ergens tegen. Je draagt hem zodat je niet alleen maar de beschermers aan hebt. Dit is een vanghandschoen. Hiermee kun je de puck vangen. Dit is een blockhandschoen waarmee je de puck tegenhoudt. En het is een belangrijk onderdeel van het keeperpak. De helm beschermt je hoofd als je door de puck wordt geraakt. Zo krijg je geen erge hoofdwond. Heel belangrijk dus. We beginnen elke training met schaatsen. Dan spelen we tikkertje of iets dat erop lijkt. Daarna doen we allemaal oefeningen en aan het einde spelen we een wedstrijd. De spelers moeten de puck wegslaan en dribbelen. Als je dribbelt dan beweeg je de puck van links naar rechts met de hockeystick. De trainer verdeelt ons in twee groepen. Ik heb een paar keer gescoord. Je moet goed kijken waar de puck is, anders wordt er gescoord. Het spel wordt met 22 spelers gespeeld. Twee daarvan zijn de keepers. Het begin is mijn favoriete onderdeel van het spel. Want dan begint de wedstrijd en dat is superleuk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15617547 216.12 1654 2019-08-21T22:00:00+00:00 yes no schaatsen hockey https://schooltv.nl/video-item/wat-zie-je-hier-van-dichtbij-iets-ronds-met-gaatjes 2024-02-11T20:05:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33936.w613.r16-9.67be8ef.webp Wat zie je hier van dichtbij? | Iets ronds met gaatjes Wat is dit? Dat is Lisa die minigolf speelt! Goed. Nu komt er een hele bijzondere slag. Nou, kom op Lisa! Maar ik moet me concentreren. Mmhm... Ja! Oooo. In een keer, wat goed! Een punt, joehoe, een punt, een punt, een punt! Hoera! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15617548 86 922 2019-08-22T22:00:00+00:00 yes no vorm raden https://schooltv.nl/video-item/hoe-speel-je-trombone-blazen-en-schuiven 2024-01-04T12:26:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33937.w613.r16-9.030d489.webp Hoe speel je trombone? | Blazen en schuiven Mijn instrument heeft de kleur goud en is van koper gemaakt. Het heeft drie delen. Je speelt het net als een trompet en het is heel groot. Dit is mijn instrument. Het heet een trombone. Het geluid van de trombone is heel mooi. Ze gebruikten het vroeger om aan te kondigen dat de koning eraan kwam. Het geluid komt het dichtste bij het geluid van een stem. Mijn favoriete noot is de G. Toen ik klein was, was de trombone te zwaar voor mij om hem zelf te dragen. Mijn ouders hielpen mij. Het is niet makkelijk om geluid uit een trombone te krijgen. Het duurt ongeveer 4 weken om het te leren. Ik ga het mijn zus proberen te leren. Dan merkt ze hoe moeilijk het is. Je moet veel oefenen. Bijvoorbeeld een stukje papier tegen de muur blazen. En ademhalingsoefeningen doen. Je moet een pruillip maken. Je moet doen alsof je een mug bent. Niet je tong uitsteken! Je moet je wangen ontspannen. Ontspan je wangen. Kijk naar mij! Bijna goed. De volgende stap is om in het mondstuk te blazen. Doe je kin naar beneden en doe je lippen op elkaar…en hou je hoofd omhoog. Ontspan je wangen. Probeer maar! Je moet je wangen niet aanspannen. Bravo! Ja het is je gelukt! Je moet het met je vingers vasthouden. Het is geen schoffel! Hou het voorzichtig vast. Kijk zo. En nu kun je het bewegen. Hard blazen! Goedzo! Je hebt veel geleerd vandaag, daarom zal ik een liedje voor je spelen. Wil jij kiezen? Ja. Welke wil je? De bruiloft van de kerkuil. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15617549 252.2 3701 2019-08-26T22:00:00+00:00 yes no muziekinstrument blaasinstrument https://schooltv.nl/video-item/hoe-springt-een-paard-hup-over-de-hindernis 2024-02-01T13:46:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33938.w613.r16-9.d6826ad.webp Hoe springt een paard? | Hup, over de hindernis! Ojee, een hindernis! Een hindernis? Daar kun je toch overheen? Oja, hoe dan? Niet door eronder door te kruipen! Je bent een paard! Oke dan... Dus… Hoe doet een paard dat? Wat doe je nou? Je bent toch geen mol! Kind: Probeer er gewoon over heen te gaan. Dat is grappig! Net als een helikopter. Maar het kan veel makkelijker! Dus hoe gaat een paard over een hindernis? Ik weet het niet meer! Hoera! Goed zo, zo gaat een paard over een hindernis heen. Ja, het was eigenlijk best makkelijk... maar het helikopteridee was ook niet slecht! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15617550 135.72 6148 2019-08-27T22:00:00+00:00 yes no paard springen https://schooltv.nl/video-item/wie-zit-er-in-de-bus-een-pluizige-passagier 2024-02-01T13:46:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33939.w613.r16-9.48fff66.webp Wie zit er in de bus? | Een pluizige passagier Een paardenbloem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15617551 63.72 1904 2019-08-28T22:00:00+00:00 yes no raden bloem https://schooltv.nl/video-item/wie-zit-er-in-de-bus-iets-dat-goed-tegen-regen-kan 2024-02-01T13:45:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33940.w613.r16-9.f5d0a28.webp Wie zit er in de bus? | Iets dat goed tegen regen kan Hij heeft een lange steel en je kan hem uitklappen als het regent: een paraplu! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15617552 58.64 1864 2019-08-29T22:00:00+00:00 yes no regen paraplu raden https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-zelf-slijm-van-lijm-lenzenvloeistof-en-baking-soda 2024-01-04T12:26:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33941.w613.r16-9.051276d.webp Hoe maak je zelf slijm? | Van lijm, lenzenvloeistof en baking soda Mijn naam is Floortje. Ik ben wetenschapper en dit is mijn laboratorium. Tadaa! Hier heb ik alle ingrediënten om slijm te maken. We hebben een schaaltje nodig, een lepel, baksoda, wat lijm en lenzenvloeistof. Eerst doen we wat lijm in het schaaltje. Oh, het kost altijd zoveel tijd! Het duurt zo lang! Kijk eens hoeveel bubbels. Dan doen we er wat soda bij. Niet te veel! Daarna mengen we het door elkaar. Je kunt slijm niet eten want lijm is niet eetbaar. Dan doen we er lenzenvloeistof in. Het is klaar als je slijm dik wordt en het niet aan je vingers of aan de kom plakt. Pas op! Je krijgt slijm niet uit je kleren. Mijn slijm is heel zwaar. Als het niet aan je handen of aan de kom plakt, weet je dat het goed is gelukt. En dan hoef je er niets meer aan toe te voegen. Ik ben een spook! Zo moet je slijm eruitzien. Mijn klont slijm is klaar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15617553 123.4 5600 2019-08-20T22:00:00+00:00 yes no slijm knutselen https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-de-korreltjes-in-je-thee-smaakmakers-voor-goedkope-thee 2024-01-04T12:26:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33942.w613.r16-9.9756f5d.webp Wat zijn de korreltjes in je thee? | Smaakmakers voor goedkope thee In een zakje thee zit thee, zou je zeggen. Blaadjes van de theeplant of bij kruidenthee: andere planten zoals rooibos of kamille. Gedroogd en fijngemalen. Maar in sommige zakjes supermarkthee zitten ook deze mysterieuze bolletjes. “Het smaakt naar snoep.” “Het smaakt naar kauwgombal!” Dit is zeker geen thee. Maar wat is het dan? Wat doen die bolletjes in je thee? Na water en koffie is thee het meest gedronken drankje in Nederland. Thee komt van deze plant: de camelia sinensis. In de kwaliteit zit veel verschil. “Het kwaliteitsverschil zit hem voornamelijk in het productieproces, het drogen, de maling, hoe je het verpakt. Alles bepaalt hoe je thee uiteindelijk qua kwaliteit eindigt.” En zo kun je verschillende kwaliteiten thee kopen, variërend van hele goeie, tot iets minder goeie. Maar met echte thee is er wel een probleem: hij is nogal prijzig en dar hebben de supermarkten het niet zo op. “Supermarkthees, het zijn grote bedrijven die dat maken en het moet vooral groot en veel kunnen worden verkocht dus de kwaliteit ligt wat lager.” En dat is ene probleem. Want niet koopt vlakke thee zonder smaak. “Merken doen dan gedroogde stukken fruit, sinaasappel, kaneel om smaak toe te voegen”. Maar er is nog een manier om goedkope thee lekkerder te maken. “Nou wilde ik u vragen, als flavourist, deze bruinige deeltjes, wat is dat precies?” “Het zijn zoetachtige smaakstoffen, met een beetje kauwgomachtige smaak”. Om thee zonder smaak smaak te geven, worden aroma’s toegevoegd. “Als je van alle Pickwick, Liptons, alleen die thee zou maken dan wil je die thee niet drinken, dat smaakt nergens naar. Dus wordt er smaak toegevoegd.” Maar dat is niet alles, want naast aroma’s bestaan die bolletjes vooral uit zoetigheid. “We hebben berekend dat het 60 tot 70% sucrose is.” “Het grootste deel, bhet belangrijkste deel van die korrel bestaat uit suiker? Ja.” “Dus het is een hele goedkope methode om snel smaak toe te voegen.” “Ja, je mag het thee noemen, maar kwalitatief gezien stelt het niks voor.” https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_15612815 190.528 1190 2019-07-03T13:00:00+00:00 yes no thee suiker prijsvorming supermarkt https://schooltv.nl/item/kriebelbeesten 2024-01-18T11:14:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11655.w613.r16-9.6f832bb.png Wat weet jij over kriebelbeesten? | Quiz over spinnen, insecten en andere kleine beestjes Sommige hebben acht ogen, andere zijn harig of hebben een pantser. Wat weet jij van kriebelbeesten? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 23096 yes no insect quiz spin herfst https://schooltv.nl/video-item/hoe-zorgt-klimaatverandering-voor-meer-vluchtelingen-opwarming-van-de-aarde-zorgt-voor-overstromi 2024-01-04T12:26:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33943.w613.r16-9.706949d.webp Hoe zorgt klimaatverandering voor meer vluchtelingen? | Opwarming van de aarde zorgt voor overstromingen en droogte Wat hebben deze twee foto's met elkaar te maken? Meer dan je denkt. Ken je het woord klimaatvluchteling? Natuurlijk, dit komt door oorlog en geweld en dit komt door de opwarming van de aarde. Maar de klimaatverandering gaat net als bommenwerpers en de meest brute dictators grote groepen mensen uit hun huizen jagen. Het einde is ook nog lang niet in zicht. Zeker als de permafrost in Rusland en Canada gaat ontdooien en al het verstopte methaan vrijkomt, wat een nog sterker broeikasgas is dan het alsmaar oplopende CO2. En dan volgt nu het bekende klimaatriedeltje. De zeespiegel stijgt, vaker extreem weer, overstromingen en droogte. En anders dan het weer is klimaat geen populair onderwerp. Zoveel gedoe. En daar komen dus wellicht nog de nodige problemen bovenop. De VN verwacht dat in het jaar 2050 zo'n 50 tot 200 miljoen mensen letterlijk op de vlucht zijn geslagen voor het klimaat. Dat zijn pak 'm beet de inwonertallen van Zuid-Afrika tot Brazilië op de vlucht. Ook nog eens zonder officiële vluchtelingenstatus, want klimaat staat niet in dit rijtje. Maar de klimaatvluchteling is er al. Droogte in de Gobiwoestijn jaagt Chinese boeren massaal naar de stad. Orkaan Katrina heeft de halve bevolking van New Orleans verjaagd en de stijgende zeespiegel jaagt honderdduizenden mensen op in Bangladesh. En dit zijn nog maar een paar voorbeelden, maar de directe gevolgen van klimaatverandering zijn nog niet eens het grootste probleem. In dit rapport, in opdracht van de G7, wordt gewaarschuwd voor klimaatverandering als 'threat multiplier': dreigingsvermenigvuldiger. Dat betekent dat toch al kwetsbare en instabiele landen door klimaatverandering nog kwetsbaarder en instabieler kunnen worden. En ook dat zou nu al aan de gang zijn. Kijk naar het Midden-Oosten. Door wereldwijde droogte in 2010 werd een brood in Egypte bijvoorbeeld onbetaalbaar. En trokken in Syrië meer dan één miljoen boeren naar de stad met overbevolking en meer spanningen tot gevolg. Als klimaatverandering die regio nog verder bedreigt, waar gaan die vluchtelingen dan naartoe? 'You think migrations is a challenge today in Europe because of extremism? Wait until you see what happens when there's an absence of water, an absence of food'. Er spelen natuurlijk ontelbaar veel factoren mee en de cijfers zijn... Maar klimaatwetenschappers, de G7 en de VN maken zich grote zorgen. Geniet nog maar even van de zon, het strand en de zee. Als 'ie maar niet te ver stijgt, want dan kunnen wij zelf onze koffers pakken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15617556 165.845 23002 2019-07-08T13:53:11+00:00 yes no klimaat vluchteling https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-nijmeegse-vierdaagse-vier-dagen-lang-30-40-of-50-kilometer-wandelen 2024-01-04T12:26:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33944.w613.r16-9.620bd85.webp Wat is de Nijmeegse Vierdaagse? | Vier dagen lang 30, 40 of 50 kilometer wandelen Daar gaan ze, duizenden wandelaars. We zijn bij de Internationale Vierdaagse Afstandmarsen Nijmegen oftewel: de Vierdaagse, het grootste meerdaagse wandelevenement ter wereld. Er doen heel veel mensen mee, mensen over de hele wereld. 47.000 wandelaars uit 84 verschillende landen. Daarom noemt de organisatie het ook wel de Walk of the World, oftewel: de wandeling van de wereld. De Vierdaagse is voor jong en oud. De jongste deelnemer is 11 jaar en er lopen zelfs een aantal 90-plussers mee. Zet 'm op, jongens! In tegenstelling tot de Avondvierdaagse wordt de Nijmeegse Vierdaagse overdag gelopen en gaat het echt om de grotere afstanden. Afhankelijk van hoe oud je bent en of je man of vrouw bent kun je kiezen tussen de afstanden 30, 40 of 50 kilometer per dag. Er wordt gelopen in drie provincies in de wijde omgeving van Nijmegen: Gelderland, Limburg en Brabant. Elke wandeldag staat er een andere plaats in Nederland centraal. Zo heet de eerste dag de dag van Elst. De tweede dag de dag van Wijchen, de derde dag de dag van Groesbeek en de vierde dag de dag van Cuijk. De Vierdaagse is een prestatieloop en dat betekent dat het geen wedstrijd is, dus het gaat er niet om wie de snelste is, maar het is wel belangrijk dat je alle vier de dagen helemaal uitloopt en dat je elke dag voor 5 uur 's middags binnen bent. Als je dat niet doet, mag je de volgende dag niet meer meedoen. Hier is het natuurlijk allemaal om te doen: die felbegeerde medaille. Wie de Vierdaagse uitloopt, krijgt het Vierdaagsekruis. Hij is er in brons, zilver en goud. Soms staat ook een getal op en dat geeft aan hoe vaak iemand de Vierdaagse heeft gelopen, bijvoorbeeld 60 keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15620480 130.837 2140 2019-07-10T08:25:03+00:00 yes no wandelen lopen https://schooltv.nl/video-item/hoe-zorg-je-goed-voor-je-voeten-bij-de-nijmeegse-vierdaagse-goede-schoenen-goede-sokken-en-blare 2024-01-04T12:26:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33945.w613.r16-9.47c52c5.webp Hoe zorg je goed voor je voeten bij de Nijmeegse Vierdaagse? | Goede schoenen, goede sokken en blaren prikken Als je zoveel kilometers gaat lopen, dan is het natuurlijk wel handig als je een beetje goeie schoenen hebt. Mark, jij bent voet- en schoenexpert. Wat zijn nou goede wandelschoenen als je zo'n lange wandeltocht gaat maken? Een goede wandelschoen is een schoen die de voet beschermt tegen het harde asfalt, urenlang. Bij een schoen is het belangrijk dat de pasvorm heel mooi om de voet is, dat die voet eigenlijk geen last heeft van de schoen, want dan kan je blaren krijgen. Precies, dan krijg je pijn aan je voeten. Daarbij is er een goede demping nodig en goede stabiliteit. Die dingen samen zorgen ervoor dat je voet beschermd is tegen die uren op het harde asfalt. Oké, wat nog meer? Een goede sok. Een goede sok? Ja. Ik heb er eentje voor je, wil je hem passen? Ja, ik ga hem even aantrekken. Moet ik hem nog op een bepaalde manier aantrekken? De rode streep is het midden van de wreef en dan trek je hem zo vormend om de voet heen. Zit nu al lekker. De voet goed naar achter. Dan is het veteren van een schoen heel belangrijk. Er zijn verschillende trucjes om te veteren. Ik ga er eentje laten zien. Ik heb hier twee lusjes gemaakt. Door die twee lusjes trek ik de schoen heel mooi om de enkel, als het goed is voel je dat. Ja, klopt. Zo, je voelt wel echt een verschil! Mocht je nou ondanks de goeie sokken, goeie schoenen en goed gestrikte veters toch nog blaren krijgen, dan kun je hier terecht. Bij de voetverzorging van het Rode Kruis. Ernst Paul, jij bent hoofd van de medische dienst. Wat doen jullie hier nou precies? Wij zorgen dat mensen de Vierdaagse kunnen uitlopen. Als mensen blaren krijgen, kramp krijgen, dan hebben we hier masseurs en een heleboel EHBO'ers die heel goed zijn in het behandelen van blaren. En hebben ook nog wat dokters om te zorgen als je echt ziek wordt, dat je dan weer beter gemaakt kan worden. Of, dat gebeurt soms ook, dat je met de ziekenauto naar het ziekenhuis gaat. Hoe werkt zo'n blarenbehandeling precies? Eerst prikken ze de blaar door nadat ze ontsmet hebben met jodium, dat prikt een beetje. En dan maken ze van zo'n bruine pleister heel zorgvuldig eigenlijk een tweede voetzool zodat de mensen weer door kunnen lopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15620481 131.2 962 2019-07-10T22:00:00+00:00 yes no wandelen schoen https://schooltv.nl/video-item/hoe-vegetarisch-is-een-plakje-kaas-ook-voor-vegetarische-kaas-gaan-kalfjes-dood 2024-01-23T13:35:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33946.w613.r16-9.565cc21.webp Hoe vegetarisch is een plakje kaas? | Ook voor vegetarische kaas gaan kalfjes dood In sommige winkels kun je tegenwoordig naast gewone, ook vegetarische kaas kopen. En dat lijkt raar. Want kaas is gemaakt van melk, en niet van koe, toch? Nou, dat ligt iets ingewikkelder. Voor het maken van kaas heb je namelijk stremsel nodig, en er is van oudsher maar een plek waar je dat kan vinden. Hoe vegetarisch is jouw plakje kaas eigenlijk? Weinig volkeren eten zoveel kaas als wij Nederlanders. Gemiddeld 17 kilo per persoon per jaar. Om kaas te maken moet je de vaste stoffen uit melk, vet, eiwitten en mineralen, scheiden van het vocht. Om dat te doen heb je een hupmiddel nodig: stremsel. Dat zorgt ervoor dat de melk zich splitst in wei, het vocht, en wrongel, de uiteindelijke kaas. “Een uurtje geleden was dit nog melk!” “Ja, het is nu geen melk meer. En door het stremsel is het dik geworden.” Het enige wat je dan nog hoeft te doen is het op te vangen in een zeef en de eerste stukjes piepjonge kaas zijn een feit. “Dat je het nu zo bij elkaar kunt scheppen dat komt door de stremsel, anders had je dat niet kunnen doen.” “Nee, dat klopt, dat heb je gewoon nodig”. Stremsel is een combinatie van enzymen die al zo lang als kaas gemaakt wordt maar op 1 plek te vinden is: de maag van jonge kalfjes. De lebmaag om precies te zijn. “Dus dit is hem. Hier zijn we voor gekomen”. “Met een zo’n lebmaag, dit is ongeveer 1 liter, kun je 10.000 liter melk stremmen.” Niet iedereen vindt het leuk dat er sap uit de maag van een dood kalfje nodig is om kaas te maken. En daarom is er tegenwoordig ook vegetarische kaas, met vegetarisch stremsel. Niet gemaakt in de maag van een kalfje mar in het laboratorium van een wetenschapper. “Wat je hier ziet is een fermentatievat en wat hier groeit zijn micro-organismen, en die micro-organismen maken voor ons een stremsel.” “Dus geen kalfjes.” “Nee.” Nou denk je misschien: wat fijn, een plakje kaas zonder dode kalfjes en zonder gewetensbezwaren. Maar helaas: ook voor vegetarische kaas gaan kalfjes dood. “Melk komt van de koe, die geeft geen melk als die geen kalfje heeft gekregen. Dus ook geen kaas. Dus even los van welk stremsel je gebruikt…” "Er zal eerst een kalfje geboren moeten worden, anders komt er geen melk.” Van alle kalfjes die er geboren worden als bijproduct van de zuivelindustrie hebben sommige vrouwtjes geluk: die mogen uitgroeien tot melkkoe. Maar de stiertjes worden bijna allemaal nog voor hun eerste verjaardag geslacht. “Dus aan melk kleeft sowieso bloed. Ik vind iemand die vegetarische kaas eet eigenlijk hypocriet. Je zou of helemaal geen zuivel en vlees moeten eten, dan ben je veganist. Of als je wel zuivel eet dan moet je ook een klein beetje vlees eten want dat is nou eenmaal inherent aan de productie.” “Dat maakt het vegetarisch zijn ook weer ingewikkelder”. “Misschien wel, ik heb er geen ervaring mee.” https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_15617531 215.808 1142 2019-07-10T13:00:00+00:00 yes no kaas vegetarisch stremsel https://schooltv.nl/video-item/achter-de-schermen-bij-de-nijmeegse-vierdaagse-cameras-en-computersystemen-houden-de-wandelaars-i 2024-01-04T12:26:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33947.w613.r16-9.45434f8.webp Achter de schermen bij de Nijmeegse Vierdaagse | Camera’s en computersystemen houden de wandelaars in de gaten Onmisbaar: het meld- en informatiecentrum. Dit is het kloppend hart van de Vierdaagse. Hierboven wordt alles geregeld en goed in de gaten gehouden. Je vindt er ook de meldkamers van de hulpdiensten en het Rode Kruis. Ook de beelden van de camera's die langs het parcours staan komen hier binnen. Mocht het bijvoorbeeld zo zijn dat er ergens een opstopping is of zo, kunnen ze dat hier zien en eventueel maatregelen nemen. Frans, jij bent hoofd van het meld- en informatiecentrum. Dat klopt. Jullie hebben natuurlijk de schermen om de boel in de gaten te houden. Maar jullie gebruiken nog een systeem toch? Dat is het parcoursdruktesysteem. Wat je op de beelden ziet, dat is natuurlijk wat er nu gebeurt maar met dit systeem kunnen wij zeg maar een prognose maken. En een prognose is de verwachting? De verwachting. Klopt. Als je hier kijkt dan zie je dus verschillende kleuren. Dat zegt iets over welke afstanden dat zijn. We hebben dus meerdere afstanden en de dikte van die strepen zoals je ziet dat zegt iets over hoe druk het is op dat parcours. Hoe dikker de streepjes, hoe meer mensen. Hoe weten jullie nou dat er op dat moment mensen lopen, of tenminste gaan lopen? Tegenwoordig hebben we allemaal een mobiele telefoon. Die mensen kunnen een app laden en als ze dat laden dan weten wij waar ze lopen. Als je de Nijmeegse Vierdaagse gaat lopen dan moet je het weer natuurlijk ook in de gaten houden en daar is een speciale vierdaagseweerman voor. En dat ben jij he, Jules? Dat ben ik Sosja, hoi. Maar hoe doe je dat, een weerbericht maken? Hoe maak je een weerbericht, je begint met hoe het nu is, je kijkt naar buiten. Het is nu licht tot half bewolkt. Satellietfoto's zijn belangrijk. Wij zijn het rode bolletje hier, Nijmegen. We hebben een parcours dus daaromheen moet je alles in de gaten houden. Het is vrij groot. Of er wolken zijn, hoe hoog de temperatuur is, niet te hoog is belangrijk. Dit is de temperatuur, dit is of het benauwd is ja of nee. De luchtdruk...Wanneer de zon ondergaat... Zo kan ik precies per minuut bijhouden hoe het is. En of er extra bijzonder weer kan ontstaan bij ons. Maar hoe zorgen jullie er dan voor dat dit weerbericht ook bij de wandelaars terechtkomt? We geven ook gewoon weerbericht uit op de site maar ze kunnen ook op de telefoon kijken of er bijzondere meldingen zijn, of het gaat onweren. Kan allemaal via de telefoon. Het leger wordt ook bij de organisatie ingezet want zij bouwen namelijk bij Cuijk op de allerlaatste dag van de Vierdaagse deze speciale pontonbrug. Dat doen ze zodat de wandelaars de Maas over kunnen steken en vanuit de provincie Noord-Brabant naar de provincie Limburg kunnen wandelen. Aan het einde van de dag wordt de brug weer afgebroken, want ja, de schepen die moeten natuurlijk ook gewoon langs kunnen. Een wandelaars die te laat bij de brug zijn, die hebben pech! Die moeten met het pontje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15620491 164.245 600 2019-07-11T22:00:00+00:00 yes no wandelen weer https://schooltv.nl/video-item/waarom-krijgen-wandelaars-van-de-nijmeegse-vierdaagse-gladiolen-bloemen-bij-de-finish 2024-01-04T12:26:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33948.w613.r16-9.cc1955c.webp Waarom krijgen wandelaars van de Nijmeegse Vierdaagse gladiolen? | Bloemen bij de finish Bij de finish krijgen alle deelnemers gladiolen uitgereikt van het publiek, bloemen. Waarom dan gladiolen? Dan moeten we even terug naar de Romeinse tijd want daar was het zo dat de gladiatoren letterlijk vochten om de dood of de gladiolen. Bij een overwinning werden ze bedolven onder de gladiolen, de bloemen. De naam komt van het Latijnse woord Gladius en dat betekent zwaard. Als je naar de bloem kijkt, het lijkt er ook wel een beetje op. Tijdens de Vierdaagse worden er ongeveer een half miljoen van dit soort bloemen uitgedeeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15620492 36.288 2431 2019-07-14T22:00:00+00:00 yes no bloem wandelen traditie https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-de-europese-unie-bestuurd-de-commissie-de-raad-en-het-parlement 2024-01-16T15:44:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33949.w613.r16-9.7812ddb.webp Hoe wordt de Europese Unie bestuurd? | De Commissie, de Raad en het Parlement In de EU zitten 28 landen. Dan heb ik de Britten voorlopig maar even meegerekend. De macht is hier opgedeeld in drie blokken. Je hebt de Europese Commissie, de Europese Raad en dus het Europees Parlement. Laten we beginnen met de Europese Raad. Dat is dat enorme gebouw achter me. Daar zijn de Europese toppen. Dan komen alle regeringsleiders bij elkaar om de grote lijnen uit te zetten. Waar moet het naartoe met de Europese Unie? Je hebt hier ook de ministerraden. Daar zijn bijvoorbeeld alle ministers van Landbouw of van Buitenlandse Zaken bij elkaar. En ook daar nemen ze besluiten over de koers van de Europese Unie. Die besluiten worden uitgevoerd aan de overkant van de straat. Lekker dichtbij, door de Europese Commissie. Er zijn 28 Eurocommissarissen. Elk land heeft er eentje. Ze houden zich bezig met het dagelijks bestuur van de Europese Unie en zijn dus een soort regering. Ze bereiden wetsvoorstellen voor, ze beheren het geld en ze kijken of de landen zich een beetje aan de regels houden. You respect the rule of law, you respect human rights, you respect democracy. En dan komen we dus uiteindelijk bij het Europees Parlement. De enige instelling die rechtstreeks gekozen wordt door de burgers in de Europese Unie. Het parlement stemt mee over wetsvoorstellen, stelt mee de begroting vast en controleert de andere instellingen. Hoe groter een land is, hoe meer zetels het heeft. Van de 751 heeft Nederland er nu 26. Als Nederlander kan je alleen stemmen op een Nederlandse partij. De meeste zijn in Brussel weer aangesloten bij zogenoemde politieke families. Groepen van partijen uit verschillende landen met min of meer dezelfde ideeën. Die zijn breder dan partijen in Nederland. Soms zitten er zelfs meerdere Nederlandse partijen in één familie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15620494 111.4 8336 2019-07-15T22:00:00+00:00 yes no Europese Unie politiek Brussel https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-waarom-eet-je-taart-op-je-verjaardag 2024-04-25T09:20:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33966.w613.r16-9.54a0721.webp Waarom eet je taart op je verjaardag? | Clipphanger Lang zal je lang zal je leven in de gloriaa ja ja, je bent jarig. Gefeliciteerd! En: een versierde stoel, slingers, een verjaardagskaart en natuurlijk een verjaardagsstaart. Nee: geen -staart: -taart! In de oertijd was je nog niet jarig, want jij was er nog niet, en er waren nog geen kalenders. Als de Romeinen die uitgevonden hebben, vieren ze eerst maar ‘s de verjaardagen van hun vele goden en andere vips. In Nederland wordt de verjaardag pas populair vanaf de 18de eeuw, eerst en vooral in de betere kringen. Omdat een verjaardag maar eens per jaar voorkomt is het een mooie gelegenheid om uit te pakken met cadeautjes en extra lekker gebak. Mmmmm! Alweer een jaar d’rbij. Hm. Dat gebak is eerst nog een soort veredeld brood. Maar betere ovens EN de uitvinding van het bakpoeder zorgen voor een revolutie in de taartenwereld. Na de industriële revolutie worden taarten ook voor de massa bereikbaar. Niet vergeten die kaarsjes uit te blazen! Da’s weer een traditie van de oude Grieken. Wat zit er een hoop geschiedenis in jouw verjaardag he? Hopelijk heb je ook nog een mooie toekomst voor de boeg! De beste wensen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15623444 89.2 7318 2019-07-16T22:00:00+00:00 yes no taart traditie verjaardag https://schooltv.nl/video-item/plastic-wondermateriaal-en-natuurramp-de-plastic-afvalberg 2024-01-04T12:26:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33975.w613.r16-9.9a0e892.webp Plastic: wondermateriaal en natuurramp | De plastic afvalberg Plastic is gemaakt voor de eeuwigheid. Dat is ook het rare als je denkt dat plastic gebruikt wordt voor verpakkingen die we binnen een paar dagen weggooien. Maar het materiaal bestaat voor altijd. Dit is ongeveer wat we op een dag er doorheen draaien. Wat denkt u nou als u dit ziet? Daar liggen weer heel mooie grondstoffen. Die consument stelt toch zijn eisen: ik wil een kant en klaar-maaltijd hebben, die ga je niet in een kartonnen doosje stoppen. We zijn verslaafd aan plastic verpakkingen. Het is een makkelijk en goedkoop materiaal en het houdt voedsel langer goed. Maar is onze plastic verslaving wel houdbaar? Hoogleraar Ernst Forel vindt van niet. Er zijn dingen die oververpakt zijn, in meerdere verpakkingen. Of denk aan koekjes die individueel verpakt zijn in grote pakken. En zo zijn er nog veel meer dingen waar het eigenlijk niet nodig is en je hebt daar zeker als supermarkt grote invloed op wat jij in je rek legt, dus kan je ook de aanbieder van dat spul beïnvloeden om dat te veranderen. Ik denk dat we op dit moment niet of nauwelijks zonder verpakking kunnen. We kunnen hier en daar wel wat minder verpakkingen gebruiken. Tegelijkertijd zie je in het consumentengedrag dat we het wel fijn vinden als allerlei dingen al voorverpakt zijn en voorgesneden. En dat gemak, daar hoort wel een verpakking omheen. Wat al dat plastic oplevert ziet Heidi Bronzwaer, die als vrijwilliger de oever van de Maas monitort. Dat is onbegonnen werk, zoveel als hier ligt. Alles wat je vindt, vink je aan op de turflijst. Doppen bijvoorbeeld, wattenstaafje flesjes, dat staat er allemaal op. Dan doe je het in de zak, dan vang je het ook op, je laat het niet liggen. Als je het eenmaal hebt opgepakt dan ben je er verantwoordelijk voor, vind ik. Voor het project schone rivieren wordt op 200 plekken steeds 100 meter rivieroever in kaart gebracht door vrijwilligers. Al het afval wordt geteld. Meer dan 80 procent is plastic. In 2018 wordt er 77.000 stuks afval gevonden. Je leert eigenlijk dat de rivier een enorm belangrijke bron is van afval richting zee en richting de oceaan. Het is eigenlijk je aanvoerroute van plastic voor de plastic soep. Aan de hand van die kennis gaan we kijken: kunnen we de bron achterhalen, en op die bronnen stappen we af. Plastic verpakkingen zijn natuurlijk niet het enige wat er in de rivier ligt, maar het is wel een belangrijke categorie en de hoeveelheid plastic verpakkingen blijft maar toenemen. Al ziet het collectief van het verpakkende bedrijfsleven dat zelf toch anders. We zien daarin een constante, we zien niet een groei van plastic verpakkingen maar ook geen spectaculaire afname. We moeten nog wel stappen zetten. Als ik kijk naar de cijfers dan zie ik dat er 68 miljoen kilo kunststof verpakkingen bij is gekomen tussen 2011 en 2017. Of het precies 68 miljoen kilogram erbij is durf ik niet te zeggen, maar we zien toch, misschien in die beginperiode wel, maar we zien nu toch toch wel een afvlakking van wat erbij komt. In 2015 was er 477 miljoen kilo, in 2017 512 miljoen kilo plastic op de markt, dus dan zie ik toch in twee jaar wel een toename. Dat noem ik toch niet stabiel. Nee, oké. U heeft uw huiswerk gedaan. Minder plastic is dus moeilijk. Maar bij Albert Heijn doen ze wel van alles, vertelt directeur duurzaamheid Anita Scholte op Reimer. In deze Albert Heijn zijn we een proef aan het doen, zijn we aan het kijken of we de groenten en het fruit uit hun plastic kunnen halen, of we zonder dat plastic kunnen. Daar gebruiken we een techniek voor, dat heet dry misting, dat is wat je hier ziet. Dat zorgt ervoor dat de lucht wordt gekoeld waardoor de producten langer houdbaar blijven. Hier zat voorheen een deksel op, dat hebben we eraf gehaald, dat is nu een dunnere folie geworden. Dat is een voorbeeld van een kleine stap, het lijkt klein, maar omdat we zo veel aardbeien verkopen, toch optelt tot 300.000 kilogram. Ook haalt de supermarkt het cellofaantje van de eigen merk thee af, maar afdwingen gaat ze te ver. U heeft natuurlijk ook inkoopmacht. Kunt u eisen stellen aan A-merken? Iedere partij is zelf verantwoordelijk voor de stappen die we kunnen maken om plastic te verminderen. Wij hebben onze verantwoordelijkheid genomen. Een uitnodiging om het te doen zoals wij doen. En gaat dus heel wat plastic af bij Albert Heijn. Maar er komen ook een heleboel nieuwe verpakkingen bij. In totaal neemt de hoeveelheid niet af. Precieze cijfers zijn nog lastig. Dat is een balans, meer producten verpakt versus verpakkingen verminderen. Dat is exact wat we nu aan het inrichten zijn om dat bij te kunnen houden. Ondertussen zit plastic overal in ons milieu. Je hoort vaak de verhalen, het is vooral in het buitenland dat dit een probleem is, Azië, ver weg, ver van mijn bed-show. Maar je ziet duidelijk dat het hier in Nederland eigenlijk ook al een gigantisch probleem. Er ligt echt heel veel afval. Ik ben geschrokken hoeveel het is. De overheid heeft zich de afgelopen dertig jaar druk gemaakt om dit probleem aan te pakken, vooral door vrijwillige afspraken te maken met het bedrijfsleven. De vraag is natuurlijk: is dat genoeg. Die vraag stellen is hem ook een beetje beantwoorden, vindt oud-ambtenaar Kees Clement. Ik ga even mijn hesje omdoen jongens. Van 1994 tot 2007 was ik coördinator verpakkingenbeleid bij het ministerie van VROM wat je toen nog had en onderhandelingen gevoerd met het bedrijfsleven erover. Onderhandelingen, want het beleid bestond vooral uit vrijwillige afspraken maken met het bedrijfsleven. Kees Clement kijkt met een dubbel gevoel naar het zwerfafval opruimen in zijn buurt. Aan de ene kant wil je eraan meedoen dat de buurt gewoon schoon blijft, want je vindt het gewoon leuk om in een schone buurt te wonen, en aan de andere kant denk ik: ja hallo, ik ruim de rommel op die de industrie veroorzaakt omdat ze weigeren om maatregelen te nemen. Het is 1991. Afval is een groot probleem. En milieuminister Hans Alders van de PvdA kondigt een baanbrekende afspraak met het bedrijfsleven aan om alle soorten verpakkingen te verminderen. Na lange onderhandelingen is Alders erin geslaagd een overeenkomst, een zogenaamd convenant, met het bedrijfsleven af te sluiten. Het Nederlandse bedrijfsleven beschouwt het verpakkingsconvenant als een overeenkomst vol pijnlijke en diep ingrijpende maatregelen. Zo lijkt Hans Alders deze slag om het milieu te hebben gewonnen. Maar wat leverde het convenant daadwerkelijk op voor het milieu? In 1991 wordt afgesproken dat er in het jaar 2000 minder verpakkingen worden gebruikt dan in peiljaar 1986, dat er veel meer gerecycled moet worden en dat plastic tasjes niet langer gratis worden verstrekt. Aan het begin waren het ambitieuze doelstellingen, want er waren echt een absolute hoeveelheid verpakkingsmateriaal die op de markt gebracht mochten worden en zie je dus ook dat in die tijd is de hoeveelheid verpakkingsmateriaal die op de markt werd gebracht, verminderd. In het begin werkt dus. De hoeveelheid verpakkingen daalt. Maar in 1997 veranderen de afspraken. Toen kwam er een beleidswijziging waarin het bedrijfsleven het werd mogelijk gemaakt om de groei in verpakkingsmateriaal te koppelen aan de groei van de economie. De vraag is of dat een goede methode is maar toen begon het dus weer te stijgen. Als de doelen niet gehaald werden, ging je opnieuw rond de tafel zitten. Ja, maar dat konden niet halen want er was groei en de inzameling was nog niet helemaal op orde. Ze gingen het nu echt regelen. Over 2, 3 jaar gingen ze wel halen en dan maak je weer een nieuwe afspraak. Eén voorbeeld is dat vuilniszakken niet meer gezien worden als verpakkingen terwijl ze in de eerste afspraken wel werden gezien als verpakkingsmateriaal maar daarna zijn ze er weer uit verwijderd. En dat is toch iets van 25.000 ton aan plastic wat wij als vuilniszakken gebruiken elk jaar. De vuilniszak verdwijnt uit de cijfers maar natuurlijk niet uit het afval. Uiteindelijk zijn er in 2000 niet minder verpakkingen op de markt dan in 1986, maar 23 procent meer. Omdat ze zijn aangepast, worden de doelstellingen officieel wel gehaald. Maar de hoeveelheid verpakkingen wordt dus niet minder. Er is enorme groei geweest in aantal mensen maar ook in consumptie. Dat heeft wel gevolgen gehad. Vanaf 1 januari zijn winkels verplicht om geld te vragen voor plastic tasjes. Niet in 1991 dus, maar in 2016. Ook het bedrijfsleven geeft toe: vrijwillig werkte hier niet. Ik moet voorzichtig zijn hoe ik dat zeg. Dat is toch een maatregel waarvan je zegt: dat wordt dan centraal opgelegd en dat werkt wel. Bijna dertig jaar convenanten, hier en daar wetgeving zoals over plastic tasjes of het Besluit Verpakkingen. Minder plastic verpakkingen heeft het niet opgeleverd, maar op het gebied van plastic recycling zijn er wel stappen gemaakt. Je ziet hoe het binnenkomt. Als een mix van allerlei soorten verpakkingsmateriaal. Wij gaan kijken uit welk materiaal is de verpakking nou gemaakt en op die manier wordt het met verschillende technieken gesorteerd. Daar worden balen van gemaakt. Die staan aan deze kant. Dat is de manier waarop ze doorgaan naar de recycler en die gaat er verder mee aan de slag. Dat plastic uit huishoudens apart wordt ingezameld is pas negen jaar geleden geïntroduceerd. Als je ziet wat er dan al aan kennis is opgebouwd, welke vorderingen er gemaakt zijn, dat is gigantisch. Recent is weer een nieuwe vrijwillige afspraak gepresenteerd, het plasticpact. In 2025 moeten er 20 procent minder plastic verpakkingen zijn. Er moet meer gerecycled worden en meer gerecycled plastic worden gebruikt. Ook de Albert Heijn ondertekent. Eigenlijk willen wij als Albert Heijn nog een stukje verder gaan, ons doel is 25 procent minder verpakkingen. Het mooie van het plasticpact is dat we daar met een groot aantal partijen uit verschillende sectoren hetzelfde doel nastreven en met elkaar veel denkkracht en slagkracht hopelijk gaan bereiken. Het is zeer ambitieus. Dat het heel lastig gaat worden, denk ik wel. Ze hebben nog wel even tijd maar dat is lastig en dan is de verantwoordelijkheid van degene die getekend hebben om dat te realiseren. Het plasticpact is niet in rechte afdwingbaar. Dat is natuurlijk het zelfde laken een pak. Dat gaat natuurlijk niet echt gebeuren, bovendien, ook daarvan is het de vraag hoe je het gaat meten. Want dan zeggen ze ook: ja, er is een autonome groei in de consumptie en al dat soort verhalen, daar kan je ons nu niet op afrekenen. Het is inderdaad vrijblijvend maar het feit dat we allemaal elk jaar moeten gaan rapporteren op wat we gerealiseerd hebben maakt dat het heel zichtbaar wordt wie welke bijdrage heeft en ik denk dat dat ook maakt dat eigenlijk heel zichtbaar wordt welke resultaten we bereiken met elkaar en dat we het ook gaan halen. Dat hangt wel af van hoe dit soort afspraken worden nagekomen en wat als ze niet nagekomen worden. Wat dan. Want we kunnen niet opnieuw 20 jaar wachten. Je zult op een aantal punten gewoon wetgeving moeten hebben om dingen een bepaalde kant op te krijgen. Dat kan je niet alleen maar aan het bedrijfsleven overlaten. Uiteindelijk moet de politiek op een gegeven moment zeggen: nou is het afgelopen en dat heeft de politiek tot nu toe niet gedaan. En als de politiek dat niet doet. Dan neemt het bedrijfsleven elke ruimte die er is. Heel logisch. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15623443 736.56 6056 2019-07-16T22:00:00+00:00 yes no plastic afval vervuiling https://schooltv.nl/video-item/uitdagingen-voor-de-europese-unie-nationalisme-dalende-solidariteit-en-andere-machtsblokken 2024-01-04T12:26:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33976.w613.r16-9.aef6183.webp Uitdagingen voor de Europese Unie | Nationalisme, dalende solidariteit en andere machtsblokken Wat zijn op dit moment de grote uitdagingen voor de Europese Unie? In deze video neem ik er drie met je door. Nationalisme, solidariteit en invloed van grote machtsblokken. Nationalistische en populistische partijen doen het goed in eigenlijk heel Europa. Ze willen vooral minder macht concentreren in Brussel. In sommige landen zitten ze ook al in de regering, in Italië bijvoorbeeld, in Oostenrijk, in Hongarije, Slowakije, in Polen en in Finland. En als uiteindelijk het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat, is natuurlijk de vraag in hoeverre dat andere landen op gedachten brengt. En steunen de landen elkaar nog een beetje, ook als het moeilijk wordt? Met andere woorden: hoe is het gesteld met de solidariteit? Die solidariteit kwam de afgelopen jaren flink onder druk te staan bij de financiële crisis, maar natuurlijk ook bij de migratiegolf in 2015 en het hele debat rond immigratie is op scherp gezet door deze uitspraak. Wir schaffen das, aber wir schaffen das naturlich nicht alleine auf der Welt. De Europese leiders discussiëren nog steeds over de vraag hoe om te gaan met migratie. Sommige landen willen helemaal geen migranten opnemen, terwijl andere landen zich juist weer in de steek gelaten voelen. Zij willen meer solidariteit als er een volgende migratiegolf komt. En dan hebben we nog de dreiging van buitenaf. De grote machtsblokken Amerika, Rusland en China willen wel zaken doen met Europa, maar willen de macht van de Europese Unie zo klein mogelijk houden. Neem bijvoorbeeld China. Dat is bezig met het aanleggen van de zijderoute, een handelsroute van China naar Europa. Daarvoor maken ze afspraken met individuele landen in een soort overleg dat ze zestien plus één noemen. Maar daar zitten dus ook lidstaten bij van de Europese Unie en Brussel is daar niet blij mee, want stel dat er in de toekomst een vuist gemaakt moet worden tegen China. Doen die landen dan nog wel mee? Ook de relatie met Rusland en Amerika is wel eens beter geweest. Bij de Russische overname van de Krim waren de Europese landen unaniem: er moesten sancties komen. Maar handel met Rusland blijft interessant. Rusland probeert die eenheid te breken en als er opnieuw over sancties gestemd moet worden, doen alle Europese landen dan wel mee? Aan de andere kant heb je natuurlijk Donald Trump. Premier Rutte zegt dat we ons niet zo druk moeten maken over de uitspraken van die man. Maar inmiddels pleit hij openlijk voor een Brexit. This is an incredible opportunity for our two countries and we will seize it fully. En heeft hij het over importtarieven op Nederlandse kaas en Duitse auto's. Om die externe dreiging het hoofd te bieden, heb je misschien meer macht nodig in Brussel. Maar vergroot je daarmee niet de onvrede en neemt dan de solidariteit onderling juist niet af? Al die zaken tegelijkertijd aanpakken, dat is misschien nog wel de grootste uitdaging. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15623449 168.04 3791 2019-07-18T22:00:00+00:00 yes no Europese Unie politiek https://schooltv.nl/video-item/waterverbruik-omlaag-minder-schoon-drinkwater-door-het-putje 2024-01-11T16:10:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33977.w613.r16-9.f1c6d12.webp Hoe krijg je je waterverbruik omlaag? | Minder schoon drinkwater door het putje Douchen is natuurlijk heerlijk. Maar besef wel: je douchet met zuiver drinkwater. Elke dag weer. En elke douchebeurt verbruik je ruim 70 liter. Dat kan toch best een minuutje of twee korter. Dat scheelt een flinke slok. Ik denk dat ik per dag 70, 80 liter gebruik. Ik denk 50 liter. 25 liter. 30. De mensen denken gemiddeld dat we 60 liter per dag gebruiken. Terwijl het feitelijk 120 liter per dag is. Dus men is zich vaak helemaal niet bewust hoeveel water men gebruikt en ook hoeveel water bepaalde toepassingen ook vragen. Gemiddeld gebruiken we op een dag 120 liter water per persoon. 56 liter daarvan gaat op aan douche en bad. Met 35 liter water spoelen we de wc. De wasmachine gebruikt 15 liter en de overige 14 liter gaat op aan drinkwater, het bereiden van voedsel en aan de afwas. Water kost ook bijna niks. 1000 liter kost nauwelijks een euro. Dan heb je ook geen prikkel om daar zuinig mee te zijn. Dat punt kan ik me voorstellen. Aan de andere kant zeggen wij: water is een eerste levensbehoefte. Iedereen, hoe dik je portemonnee ook is, moet de beschikking hebben over veilig en betrouwbaar drinkwater en daarom zullen wij er niet voor pleiten om de prijs omhoog te doen. Het drinkwaterbedrijf geeft een paar tips om water te besparen. Elke dag één minuut korter douchen leidt tot een besparing van 42 liter water per week. Het gebruik van de waterzuinige spoelknop op de wc leidt tot een besparing van 4 liter per keer. Regenwater opvangen in een ton waarmee je de tuin besproeit in plaats van een kwartier sproeien met drinkwater, dat leidt tot een besparing van 100 liter water per keer. Je verbruikt met 8 minuten douchen 70 liter drinkwater. Dat kan minder. Bent u ook bang dat deze campagne averechts kan werken? Dat mensen denken: dit is wel heel erg betuttelend? Op sociale media las ik bijvoorbeeld al: de Vitens drinkwaterpolitie komt langs met de stopwatch om te kijken hoe lang we douchen. Mogen we dat alsjeblieft zelf bepalen? Wij dwingen niemand iets. De waterpolitie komt bij niemand langs. Maar we gaan uit van het gezond verstand en als mensen niet weten hoeveel water ze gebruiken en we helpen ze aan dat inzicht. Dan denken we toch dat er een flinke groep mensen is die daar een positieve actie aan verbindt. Het gemiddelde verbruik van water per persoon in Nederland ligt op 120 liter per dag. En wij zitten met ons gezin op 40 liter per dag per persoon. Drinkwater is zo essentieel voor ons bestaan, van ons leven, dat wij het wel heel belangrijk vinden dat je dat niet verkwist door heel erg lang te douchen of overmatig de tuin te sproeien. Wij hebben zelf een aantal jaar in het buitenland gewoond en toen zijn we er eigenlijk achtergekomen hoe luxe wij als Westerse mensen leven en wat wij eigenlijk heel normaal vinden. En dat heeft bij ons wel een doorslag gebracht in ons denken. Drie jaar geleden gaat bij de familie Cornielje uit Breezand het roer om. Voor het huishouden en de planten gebruiken ze nu het water uit de oude put in de tuin. Net heeft onze zoon het geput. En dan zet ik het op het fornuis om het warm te maken en daar maak ik heerlijk mee schoon. Waar komt dat putwater dan vandaan? Dat is gewoon grondwater dat omhoog komt. Douchen doet het gezin gewoon met kraanwater. Maar juist in de badkamer verbruiken we het meest. Daarom bedenken ze een ingenieus systeem. Wij gebruiken een jerrycan. Dat is tien liter water en daar douchen wij mee. Want de gemiddelde Nederlander gebruikt per beurt 70 liter. Hoeveel gebruiken jullie met het hele gezin? 70 liter. We zijn met z'n zevenen en iedereen één zo'n kan, dus dat is 70 liter. Als we gaan douchen dan staan we hier. Dan valt het in deze bak. En als iedereen gedouched heeft dan pak je een emmer als je naar de wc bent geweest en doen we het erin. Dus je gebruikt het water twee keer. Als je jarig bent, mag je twee jerrycans en dan mag je je wel langer douchen. Even lekker wat water drinken. U zit nu op 40 liter per persoon. Gaat u dat nog verder omlaag brengen in de toekomst? Ja dat willen we eigenlijk wel. De grootste verbruiker hier in ons gezin is toch de wc. Dus we gaan wel kijken hoe we dat anders kunnen gaan doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15623448 303.24 4577 2019-07-17T22:00:00+00:00 yes no water duurzaamheid drinkwater https://schooltv.nl/video-item/wat-eet-een-aap-banaan-bij-het-ontbijt 2024-02-01T13:44:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33978.w613.r16-9.b34bdcf.webp Wat eet een aap? | Banaan bij het ontbijt Banaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15617555 75.52 3830 2019-07-14T22:00:00+00:00 yes no aap banaan raden https://schooltv.nl/video-item/welk-zeedier-heeft-acht-poten-een-krab-uit-de-zee 2024-02-01T13:44:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33979.w613.r16-9.403b068.webp Welk zeedier heeft acht poten? | Een krab uit de zee Krab. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15617554 72.96 4198 2019-07-15T22:00:00+00:00 yes no zeedier raden https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-ruimte-voor-oesters-in-de-noordzee 2024-01-16T11:20:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33980.w613.r16-9.80a4932.webp Nieuwsuur in de klas | Ruimte voor oesters in de Noordzee Platte oesters kwamen vroeger veel voor in de Noordzee. Maar nu zijn ze zo goed als uitgestorven. Natuurbeschermers willen het schelpdier opnieuw introduceren en hebben daarom een bijzondere deal gesloten met vissers uit de buurt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15623450 389.68 472 2019-08-07T22:00:00+00:00 yes no Noordzee overbevissing visserij https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-de-zuiderzeewet-het-begin-van-flevoland 2024-01-04T12:26:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33981.w613.r16-9.f6b46af.webp EenVandaag in de klas | De Zuiderzeewet: het begin van Flevoland Waar nu Flevoland ligt, was 100 jaar geleden nog water. De Zuiderzeewet uit 1918 maakte het mogelijk om het water in te polderen. Boeren waren daar blij mee, want ze kregen meer land. Maar vissers zagen hun werk verdwijnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15623451 448.12 2092 2019-08-14T22:00:00+00:00 yes no Zuiderzee Flevoland IJsselmeer https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-hollandse-garnalen 2024-01-04T12:26:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33982.w613.r16-9.73e7141.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Hollandse garnalen De Hollandse garnaal is een van de duurste visjes uit de supermarkt, terwijl hij in onze eigen Noordzee wordt gevangen. Om uit te zoeken hoe die prijs tot stand komt, reist de Keuringsdienst naar Marokko. Want in Nederland worden onze garnalen niet gepeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15623459 580.96 1557 2019-08-04T22:00:00+00:00 yes no Noordzee prijsvorming productieproces conserveren vis https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-zonnebloemolie 2024-01-04T12:26:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33983.w613.r16-9.86b6855.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Zonnebloemolie Zonnebloemolie is heel goedkoop, terwijl zonnebloempitten in de supermarkt hartstikke duur zijn. De Keuringsdienst reist naar Bulgarije om te zien hoe zonnebloemolie gemaakt wordt en ontdekt dat je zonnebloempitten beter bij de dierenwinkel kunt kopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15623460 671.04 3064 2019-08-11T22:00:00+00:00 yes no olie prijsvorming productieproces voeding https://schooltv.nl/item/hooi-en-stro 2024-01-18T11:13:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11590.w613.r16-9.d1ed41e.png Hooi of stro? | Quiz over het verschil tussen hooi en stro Hooi is niet hetzelfde als stro. Maar wat is dan precies het verschil? Bekijk het Snapje en beantwoord de vragen in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2330 yes no huisdier gras quiz https://schooltv.nl/item/aggregeren-maar 2024-01-18T11:12:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43036.w613.r16-9.7b996de.png Wat weet jij over aggregeren? | Quiz over de verschillende toestanden van water Water kan vloeibaar, gasvormig of bevroren zijn. Weet jij alles over de fases van water? Bekijk het Snapje en beantwoord de vragen in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 5885 yes no water ijs quiz https://schooltv.nl/item/hoe-de-aarde-draait 2024-01-18T11:12:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11587.w613.r16-9.2306825.png Weet jij hoe de aarde draait? | Quiz over de rondjes van onze planeet De aarde draait niet alleen rond, hij draait ook rondjes om de zon! Weet jij hoe hij dat doet? Bekijk het Snapje en beantwoord de vragen in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 27967 yes no aarde ruimte quiz https://schooltv.nl/item/mits-en-tenzij 2024-01-18T11:12:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11593.w613.r16-9.7cee2ff.png Wat is het verschil tussen mits en tenzij? | Quiz over het verschil tussen twee moeilijke woorden Mits en tenzij zijn woorden die aangeven of iets wel of niet gaat gebeuren. Ingewikkeld? Valt best mee! Bekijk het Snapje en beantwoord de vragen in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1258 yes no woordenschat quiz https://schooltv.nl/item/stroomkring 2024-01-18T11:12:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11595.w613.r16-9.0438684.png Wat weet jij over de stroomkring? | Quiz over de weg van stroom Hoe werkt een stroomkring? Het enige wat je nodig hebt zijn een batterij, een lampje en een stroomdraad. Snap je? Bekijk het Snapje en beantwoord de vragen in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 17619 yes no stroom batterij quiz https://schooltv.nl/item/survival-of-the-fittest 2024-01-18T11:11:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11596.w613.r16-9.cc79c51.png Wat weet jij over survival of the fittest? | Quiz over overleven en aanpassen Survival of the fittest betekent dat alleen de best aangepaste overleeft in de natuur. Maar wie overleeft er eigenlijk op welke plek? Bekijk het Snapje en beantwoord de vragen in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 6099 yes no Darwin quiz https://schooltv.nl/item/vaccineren 2024-01-18T11:11:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11597.w613.r16-9.2786f4e.png Wat weet jij over vaccineren? | Quiz over hoe inenten werkt Als je gevaccineerd bent, ben je beschermd tegen bepaalde ziektes. Maar hoe werkt dat? Bekijk het Snapje en beantwoord de vragen in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 5027 yes no vaccin quiz infectie https://schooltv.nl/item/watermoleculen 2024-01-18T11:11:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11598.w613.r16-9.8d0caf4.png Wat weet jij over watermoleculen? | Quiz over hoe water kan veranderen Water bestaat uit een heleboel watermoleculen. Wat gebeurt er met water als die moleculen gaan bewegen? Bekijk het Snapje en beantwoord de vragen in de quiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 5502 yes no water molecuul quiz https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-stokbrood 2024-01-04T12:26:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33984.w613.r16-9.0a9f16c.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Stokbrood Een stokbrood uit Frankrijk smaakt heel anders dan een Nederlands stokbrood. Hoe krijgen die Fransen het toch voor elkaar om zulke luchtige en knapperige stokbroden te bakken? De Keuringsdienst begint bij het begin: de tarwe. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15623461 539.76 1979 2019-08-18T22:00:00+00:00 yes no brood Frankrijk productieproces industrialisering https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-kleimasker 2024-01-10T14:58:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33985.w613.r16-9.1e235ab.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Kleimasker In veel gezichtsmaskers zit klei. Is dat dezelfde klei als in onze Hollandse grond? De Keuringsdienst ontdekt dat de klei uit dure maskertjes ook in goedkope kattenbakvulling zit. Wat is het verschil? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15623462 576.08 838 2019-09-01T22:00:00+00:00 yes no klei cosmetica prijsvorming https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-natuurlijke-suiker 2024-01-04T12:26:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33986.w613.r16-9.65720c7.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Natuurlijke suiker Mensen kopen niet graag producten waar veel suiker in zit. Daarom bedenken fabrikanten trucs om hun producten zoet te maken zonder suiker. Een van die trucs is gede-ioniseerd sapconcentraat, oftewel: fruitsuiker. De Keuringsdienst zoekt uit waar deze suiker allemaal in zit en of het gezonder is dan gewone suiker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15625267 531.76 1802 2019-08-25T22:00:00+00:00 yes no suiker zoetstof voeding productieproces marketing https://schooltv.nl/item/ben-jij-klaar-voor-de-brugklas 2024-01-04T12:26:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43015.w613.r16-9.8afa045.png Ben jij klaar voor de brugklas? | Quiz over termen uit de brugklas Ga jij bijna naar de brugklas? Test of jij er helemaal klaar voor bent met de brugklasquiz! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 4544 yes no brugklas school quiz https://schooltv.nl/video-item/wat-voor-appels-zitten-er-in-appelsap-honderd-soorten-gedeukte-appels 2024-01-04T12:26:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33987.w613.r16-9.69739b6.webp Wat voor appels zitten er in appelsap? | Honderd soorten gedeukte appels Heb je je wel eens afgevraagd welke appels er eigenlijk in je appelsap zitten? Op dit pak staat een Jonagold, op deze een Granny Smith, hier een Elstar…Maar die foto’s zeggen minder over de inhoud dan je misschien zou denken. Sterker nog: de kans is groot dat er vooral andere appelrassen in zitten. En iets minder fotogenieke appels dan op de verpakking. Nederland staat vol met appelbomen. Maar toch komen de meeste appels voor in je appelsap niet hier vandaan. Die komen vooral uit Polen. ‘Appels voor appelsap worden vaak in Oost-Europa geteeld. Daar kunnen ze met lage lonen geplukt worden’. De appels hier lijken misschien op de appels die je in de supermarkt koop, maar toch is er een groot verschil. Ze hoeven er net iets minder mooi uit te zien. ‘Ja, dat is eigenlijk omdat wij als consument nogal verwend zijn. Als je een kist appels ziet liggen en er liggen er een paar met een plekje, ja die worden gewoon niet gepakt door de consument.‘ En zo kunnen de appels die te min zijn voor het schap nog prima in je appelsap. Maar niet alleen de gaafheid verschilt van die op het plaatje, ook het soort appel op het plaatje zegt weinig over de inhoud. ‘Er kunnen allerlei rassen in appelsap zitten. He tis vaak een mengsel van tientallen verschillende rassen. Wat er aangevoerd worden, dat gebruiken ze.‘ En zo worden tientallen verschillende rassen door elkaar uitgeperst tot 1 enkele plas appelsap. Om die efficiënt naar Nederland te krijgen wordt alles ingedampt tot een dikke stroop, ook wel bekend als concentraat. ‘Je transporteert alleen het concentraat en het water wordt er later aan toegevoegd om sap van te maken.’ Aan dit proces zit wel een nadeel. Tijdens het indampen van het sap gaat een groot edel van de smaak verloren. Om die reden wordt er na het aanlengen vaak wat natuurlijk appelaroma aan toegevoegd. En ook dat komt weer niet van 1 ras. Sterker nog, het kan van een mix van Chinese, Chileense of Nieuw-Zeelandse appelrassen komen. ‘Die worden vaak apart opgevangen en apart verhandeld’. En zo kunnen er in jouw glas dus niet alleen het sap van tientallen verschillende soorten gedeukte, Poolse appels zitten, maar ook nog eens aroma’s van weer andere plekken op de wereld. ‘Uiteindelijk is het een combinatie van de concentraten die bij elkaar gemengd worden en de aroma’s die daaraan toegevoegd worden.’ https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_15625331 221.354 1012 2019-07-18T10:00:00+00:00 yes no appel fruit https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-leven-in-een-tbs-kliniek 2024-01-04T12:26:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33988.w613.r16-9.925af01.webp Nieuwsuur in de klas | Leven in een TBS-kliniek Als iemand een ernstig delict heeft gepleegd en lijdt aan een psychische stoornis, kan de rechter de dader op laten nemen in een TBS-kliniek. Om een TBS-patiënt geleidelijk voor te bereiden op een normaal leven in de maatschappij, mag deze soms met verlof. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15625280 496.52 1531 2019-08-21T22:00:00+00:00 yes no recht psychische stoornis maatschappij straf https://schooltv.nl/video-item/emigratie-in-de-jaren-50-gezinnen-vertrekken-uit-nederland 2024-01-04T12:26:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33989.w613.r16-9.1ef4ab2.webp Emigratie in de jaren 50 | Gezinnen vertrekken uit Nederland ‘Verbondenheid tussen Canada en ons land, ontstaan in de oorlog en door de bevrijding, is nadien nog sterker geworden door de emigratie. Tienduizenden Nederlanders zijn in de afgelopen jaren naar Canada gegaan om er een nieuw bestaan op te bouwen.’ De overheid ziet het als de oplossing in die jaren. Door de babyboom groeit de bevolking in ons land. Het wordt steeds voller, men vreest een tekort aan landbouwgrond en voor een deel van de bevolking zit er dus niets anders op dan het land uit te gaan. In de troonrede van 1950 roept zelfs koningin Juliana ertoe op. ‘Wij hadden thuis vader en moeder en nog een inwonende oom en tien kinderen. Eigenlijk een normaal gezin voor die tijd. Ik was de jongste van de jongens en er was nog een zusje onder mij. Het was bijzonder slecht in de jaren 50. Ze hadden allemaal een boerenhart, we hadden voor die tijd best een behoorlijke boerderij, maar niet voor tien kinderen. Ik was 12 jaar toen moeder stierf en toen heeft m’n oudste broer het idee opgepakt om te gaan emigreren naar Nieuw-Zeeland. Kees en Adri gingen weg en dan werd er een bus besproken, daar ging de familie met z’n allen in en de buurt en de vrienden. En dan gingen we naar Rotterdam, naar de haven. Daar lag dan een boot en daar zaten ongeveer 1200 passagiers op. Iedereen kwam met de bus, er was enorm veel volk op de been. En overal was het verdrietig. Ja, gezoend werd er eigenlijk niet zo, geknuffeld, dat was in die tijd niet. We zouden het graag gedaan hebben maar niemand deed dat. We gaven elkaar een handje en een schouderklopje en dat was het dan. Dan bleven we daar kijken naar die boten en dan op een gegeven moment moesten ze inchecken en afscheid nemen en dat was heel zwaar. Als je afscheid nam, nam je afscheid voor het leven. Want Nieuw-Zeeland was zo ontzettend ver. Dat was zes weken op de boot dus wij dachten echt, wij zien elkaar niet meer. En dan stonden we daar aan de wal, keken naar 1200 mensen en dan zochten we onze familie uit en dan zwaaiden we. En op een gegeven momenten hoorden we die verschrikkelijke scheepstoeter want ik hoor hem nog in mijn oren. En dat was het afscheid want dan zag je heel zachtjes de boot vertrekken en dan bleven we zwaaien tot we de boot niet meer zagen. En dat was het. En dan hebben we helaas moeten herhalen. Zo is dat vijf keer mee gebeurd, tot ze allemaal weg waren, alle acht. En dan blijf ik dus en oom Hannes en vader, blijf ik alleen achter. Ja. Wie is er eigenlijk geëmigreerd, zo zeg ik dat wel eens. Zij zitten daar met achten en dat is inmiddels uitgegroeid tot ruim 200 van Tielekes! Ja.’ https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15625281 308.33 8671 2019-07-21T22:00:00+00:00 yes no emigreren Canada wederopbouw https://schooltv.nl/video-item/wat-maakt-studio-drift-kunstwerken-die-natuur-en-techniek-samenbrengen 2024-01-04T12:26:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/33000/images/33990.w613.r16-9.c58ff65.webp Wat maakt Studio Drift? | Kunstwerken die natuur en techniek samenbrengen Lonneke en Ralph, samen Studio Drift, leerden elkaar kennen tijdens hun studie op de Design Academy, Eindhoven. Ze brengen natuur en techniek samen en hun kunstwerken zijn overal te vinden en hangen in musea over de hele wereld. Kijk nou even, honderden paardenbloemen. Prachtig. Wow. Wow. Even serieus? Hier begrijp ik dus helemaal niks van. Dit is een betonblok. En hij zweeft, omhoog, omlaag...draait rond van de ene naar de andere kant...terwijl er niks boven, onder of naast zit. Snap jij het? Ik niet. Hoe kan dat? Ik ga het vragen. Jij bent Ralph en jij Lonneke. Nou, da's geen hogere wiskunde. Dat weet ik zo, maar om gelijk met de deur in huis te vallen: Hoe zweeft dat betonblok? Ja, dat vragen mensen nou altijd, maar dat vertellen we niet. Mensen zitten de hele dag op hun mobiel of rijden auto en vragen ze eigenlijk nooit af hoe dat werkt. En dan zien ze dit soort sculpturen, en dan willen ze gelijk weten hoe het werkt, maar dat vertellen we niet. Jij ook niet? Helaas, nee. We willen dat mensen zelf nadenken over hoe de wereld om hun heen eruitziet en zich afvragen hoe het werkt. Als je weet hoe je mobieltje werkt, of je verbrandingsmotor dan hoor je hoe dat blok werkt. Mooie gedachte. En ik heb inderdaad geen idee. Dit is where the magic happens. Dit is wel echt het hart van Studio Drift. We werken met een heel groot team en ook heel veel mensen van buitenaf. Maar we halen onze inspiratie uit de hele wereld. Dus hier haal jij je inspiratie nou vandaan. Ik vind het heerlijk om in de natuur naar alles te kijken dat leeft. Als je echt gaat inzoomen, dan zie je gewoon hoe planten zich gedragen, hoe dieren zich gedragen, waarom ze dat doen. Als je daar met aandacht naar kijkt, kan je daar onwijs veel informatie uit halen. Het is gewoon een soort film die zich voor je afspeelt. Ik vind dat eindeloos interessant. En als mensen jullie kunst zien, wat voor gevoel of reactie wil je dan uitlokken? Ik zou willen dat mensen beter naar de natuur gaan kijken, en dat ook niet alleen als mooi plaatje zien maar echt als iets wat leeft en zij zelf ook onderdeel van zijn. Dus als ik het goed begrijp: Door de natuur als uitgangspunt te nemen daardoor wil je mij dan ook weer daarnaar laten kijken en erover na laten denken. Ja, zeker. Ja. Dat is wel grappig, want dat had ik ook met een werk van jullie: die bloemen die zo open en dicht gaan in de nacht. Ja, die shy lights. Ja. Dat wist ik oprecht niet. Nee. Dat is heel bijzonder. Zo kan je zo ontzettend veel nieuwe dingen continu ontdekken, overal om je heen. Ja, maar de natuur is zo bijzonder. Het bestaat uit miljarden ieniemienie puzzelstukjes die perfect in elkaar passen. Ja, daarom moet je er ook goed naar kijken. Als je daarnaar gaat kijken, dan eh...nou, geloof je eigenlijk niet wat je ziet. Daarom moeten we er ook voorzichtig mee zijn. En dus goed voor de wereld zorgen. Nou, inderdaad. Haal jij hier je inspiratie vandaan, of is dit puur om te relaxen? Het is gewoon heel lekker om je hoofd leeg te maken, want dan heb je ruimte voor nieuwe oplossingen. Kom je op een heel ander spoor, of je bekijkt het weer op een heel andere manier. Het is wel een beetje hetzelfde proces dat je gewoon heel veel geduld moet hebben. Net als skaten. Net als skaten, dat je gewoon...eindelijk die truc voor mekaar krijgt, dat je met dat kunst maken, dat je gewoon moet blijven gaan...jaren moet werken tot het is wat het moet zijn. Hoelang duurt het voordat je klaar bent met een kunstwerk? Dat kan soms 10, 15 jaar duren voordat je echt gewoon helemaal klaar bent met de ontwikkeling van iets. Dat is ook weer net zoals skaten. Het is echt vallen en opstaan. Ja oke, maar 15 jaar voor EEN kunstwerk, dat is wel...heftig. Je moet ook niet bang zijn om fouten te maken. Fouten maken is leren. Hoe harder en vaker je op je bek gaat... Ja, hoe beter je wordt. Ja. En waar ben je het meest trots op? Op de samenwerkingen die we doen. Met de wetenschappers, onderzoekers, en de universiteiten, de scholen. Precies, dus je moet de juiste mensen om je heen verzamelen. Ja, je team is echt de basis van alles. Maar ook met het werk zelf. Dat het uiteindelijk dus toch lukt, na jaren te focussen en door te gaan, ondanks al de keren dat je faalt. Het is gelukt. Ja. Nou, ik geef je een paardenbloem. Dank je. Die moet je aan dat steeltje pakken en dan haal je heel zachtjes al die zaadjes los. Kan ik 'm zo oppakken? Ja. Je moet ze een beetje uitspreiden zodat je ze makkelijk kan pakken. Zoiets? Nee, niet op drukken. Beginnersfout. We gaan ze zo zaadje voor zaadje op dat ledje plakken. Dat doe je echt zaadje voor zaadje? Ja. Ik word er nu al een beetje zenuwachtig van. En dan pak je dat zaadje echt bij het zaadje op, per parachuutje. Dan begin je bovenin en die zet je in de lijm. Niet heel diep drukken. Dan pak je de volgende en die zet je er zo heel netjes naast. Ho. O, ja. Dat is omdat er al lijm op zit natuurlijk. Zo, dit is hoe het niet moet. Oh. Keurig. Ja, dus zo ga je door. Je stopt de volgende erin...en je bouwt eigenlijk zo langzaamaan dat pluisje vol Dit is wel heel veel werk. Ja. Maak je geen zorgen, je eerste hoeft niet perfect te zijn. Gelukkig. Wij hebben er zelfs jaren over gedaan om dat goed te krijgen. Ik vind 'm eigenlijk al best netjes. Dank je. Uiteindelijk probeer je de natuur zo perfect mogelijk na te maken. Je ziet al hoe ingewikkeld dat is. Niet te doen. Het zit zo ingenieus in elkaar, de natuur. Juist door deze dingen te maken, en te proberen te benaderen, hoe die natuur werkt, merk je juist hoe ingenieus dat is. Maar soms is de natuur zoveel ingewikkelder dan wat wij mensen kunnen, dus…Ook als je kijkt naar bijvoorbeeld het zwermgedrag van spreeuwen. We proberen de natuur na te bootsen met drones. En wij doen dat in een computerprogramma. Het is eigenlijk heel moeilijk om na te maken. Allerlei factoren zijn van invloed op dat gedrag van die zwerm die maar continu doorgaat. In zo'n zwerm is dat wind, of waar insecten vliegen. Wij kwamen in ons programma tot 60 parameters, en toen begrepen we het zelf niet meer. Maar in de natuur zijn er eindeloos veel invloeden. Daarom beweegt het ook zo ingenieus. Wij kunnen het benaderen maar nooit exact bereiken hoe het echt is. Echte natuur, dat lukt ons niet. Dank jullie wel. Ik blijf nadenken EN ik blijf kijken. Ja? Deze gaan jullie niet meer gebruiken, denk ik. Nee, die mag je echt meenemen. Doei. Dag. De wereld is een grote tentoonstelling. Je moet alleen de moeite nemen om te kijken. Mooi. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15631788 502.037 1115 2019-07-28T22:00:00+00:00 yes no kunst natuur https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-eiland-van-slib-de-marker-wadden 2024-01-16T10:36:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34002.w613.r16-9.94a560d.webp Hoe maak je een eiland van slib? | De Marker Wadden Ik wandel nu over het allernieuwste stukje van Nederland. Het staat nog niet eens op de kaart maar binnenkort kunnen er weer een aantal eilanden bijgetekend worden. Want ze zijn bijna klaar. Welkom op Marker Wadden! We zitten nu hier. In het Markermeer. Ooit, lang geleden zou dit ingepolderd worden. Net als hier, de Flevopolder en de Noordoostpolder. Nu de provincie Flevoland. Maar voor deze polder is alleen de ringdijk aangelegd. Het Markermeer is nu een onaantrekkelijke badkuip geworden met een serieus waterprobleem. Het probleem met het Markermeer is dat het helemaal vol zit met slib. Kijk maar. Slib is eigenlijk gewoon modder dat door water dwarrelt. En het Markermeer zit er helemaal vol mee. Iedere keer als het waait, wordt het slib losgetrokken van de boden. Dan hou je dit vieze troebele soepje over. Daardoor kunnen hier geen... Ik zit vast! Daardoor kunnen hier geen waterplanten groeien, geen vissen leven. En ook voor vogels die op trektocht zijn is hier weinig te beleven. Dus het is hier een beetje een dooie boel geworden in het Markermeer. Op satellietfoto's kan je goed het verschil zien tussen het gezonde IJsselmeer, mooi, helder, en het grauwe, troebele Markermeer. En om dat probleem op te lossen... weg ermee…hebben ze dit bedacht. Een zelfgemaakte eilandengroep dat werkt als een soort filtersysteem om het slibprobleem te verminderen. Marker Wadden. De bedoeling is dat de eilanden vol komen met waterplanten en oeverplanten. En omdat het slib hier dan uit de wind ligt blijft het op de bodem liggen tussen de planten. Zo moet het Markermeer weer helder worden en aantrekkelijk voor vissen en vogels. Klinkt als een geweldig plan. Zo gaat de eilandengroep die ze aan het maken zijn eruit zien. Ik sta nu ongeveer hier. En daar komen straks deze eilanden. Dit zijn bijzondere eilanden want dit zijn slibeilanden. En dat is nergens op de wereld gedaan zoals hier. Hoppa! We rijden nu over een ringdijk die is gemaakt van opgespoten zand. Dit is ook de rand van het eiland. De binnenkant is een soort badkuip. Het zit nog vol met water. Dat wordt opgevuld met slib en klei dat van de bodem van het Markermeer komt. Dus laten we gaan kijken hoe dat in z'n werk gaat. Het slib wordt met water en al in de badkuip gespoten. En het ringdijkje zorgt ervoor dat het slib niet zomaar weg kan stromen. Als het slib naar de bodem is gezakt kan de volgende laag eroverheen. In die zin lijkt het ook op een 3D-printer. Laagje, voor laagje, voor laagje. Tot je een heel eiland hebt. Dit voertuig ken je waarschijnlijk wel, een hovercraft. Geweldig ding. Daar gaan we het niet over hebben. Het gaat om het apparaat dat ernaast hangt. De mudbug. Het modderinsect. Die meet of een sliblaag voldoende is gezakt en dan weet je dus wanneer de volgende laag eroverheen moet. Aangenaam. Helaas. Hahaha. We laten de mudbug nu in het water zakken om de sliblaag te meten. Dus ja, kom maar op. Helemaal tot de bodem. De klei en het slib worden zo verdeeld dat er hoogteverschillen komen op de eilanden. Er kunnen zelfs kleine riviertjes gemaakt worden. Zo lijken ze straks sprekend op natuurlijke eilanden. De nieuwe Marker Wadden zijn er eigenlijk al bijna. Gemaakt van zand, klei en van slib. Juist dat slib is erg bijzonder. Normaal maken ze dit soort eilanden alleen van zand. Dat is ook heel belangrijk want het maakt de bodem vruchtbaar. Het is de bedoeling dat het hier vol komt te staan met prachtige planten. Dat is de volgende fase van Marker Wadden. Het moet een prachtig natuurgebied worden, met planten, vogels, vissen. Eigenlijk alles wat leeft. Het grappige is dat de eerste plantjes al uit zichzelf beginnen te groeien zonder enige moeite. Dit is moerasandijvie. Een heel bijzonder plantje, omdat het het eerste plantje is dat groeit op spiksplinternieuw land. Het is superspannend wat er de komende jaren allemaal gaat gebeuren op deze eilanden. Maar de eerste tekenen zijn gunstig want er zijn al vogelsoorten gespot die hier in jaren niet meer te bekennen waren. En dan ben ik toch wel benieuwd, hoe smaakt het eigenlijk, moerasandijvie? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15631789 318 2046 2019-07-22T22:00:00+00:00 yes no eiland polder zand https://schooltv.nl/video-item/hoe-meet-je-een-eiland-drones-boven-de-marker-wadden 2024-01-16T10:36:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34003.w613.r16-9.fe25b0a.webp Hoe meet je een eiland? | Drones boven de Marker Wadden Je kan het je nog niet helemaal voorstellen maar dit wordt de haven van Marker Wadden. Daarachter komen de nieuwe eilanden. Het is een enorm gebied. Maar hoe kan je nou checken of alles goed gaat? Om ervoor te zorgen dat de eilanden eruit gaan zien zoals ze moeten, houden ze de werkzaamheden voortdurend in de gaten. Dat doen ze met een bootje, maar ook met dit vliegtuigje. Een drone. Ze zijn hem nog aan het opbouwen. Maar dit is Simon. Simon is verantwoordelijk voor het meet- en rekenwerk aan de eilanden. Best een relaxt baantje, want je kan lekker spelen met een drone. Maar wat doet die drone precies? Onder de drone hangt een fotocamera. Er zit apparatuur in voor positie- en hoogtebepaling. Daarmee kan je een hele omgeving in kaart brengen in 3D. En dan? Dan kan je kijken of er nog zand of klei bij moet. En dan kunnen we dat aanpassen buiten. Zo schaaf je een beetje aan de eilanden om ze perfect te maken. Ja. O, nice! Dat ding is nog sneller dan ik dacht. De drone is aan het vliegen en maakt allemaal foto's. Van die foto's maakt hij EEN grote samengestelde foto. En daar kunnen we 3D-gegevens uit halen. Hier zie je een eindproduct. Rood dat zijn de hogere gebieden. Blauw zijn de lagere gebieden. Dan kan je hier kijken: Hier moet nog zand bij en hier ligt genoeg. En als het niet goed is, geven jullie dat door. Ja, en dan moeten we aanvullen. En zo krijg je uiteindelijk een perfect eilandje. Dat klopt. Goed geland? Ja, het is perfect gelopen. Je hoort hem nog een beetje nazoemen. Dat is toch mooi? Je tekent op een willekeurig stuk water een eilandengroep en precies zoals je ontworpen hebt wordt het dan ook echt gecreëerd. Best knap. Ja zeker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15631790 112 1846 2019-07-23T22:00:00+00:00 yes no eiland drone Flevoland https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-een-zandzuiger-slib-opzuigen-voor-de-marker-wadden 2024-01-16T10:34:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34004.w613.r16-9.679dd5a.webp Wat doet een zandzuiger? | Slib opzuigen voor de Marker Wadden Welkom op Marker Wadden! Op satellietfoto's kan je goed het verschil zien tussen het gezonde IJsselmeer, mooi, helder, en het grauwe, troebele Markermeer. En om dat probleem op te lossen... weg ermee…hebben ze dit bedacht. Een zelfgemaakte eilandengroep dat werkt als een soort filtersysteem om het slibprobleem te verminderen. Marker Wadden. De bedoeling is dat de eilanden vol komen met waterplanten en oeverplanten. En omdat het slib hier dan uit de wind ligt blijft het op de bodem liggen tussen de planten. Zo moet het Markermeer weer helder worden en aantrekkelijk voor vissen en vogels. De eilanden worden nu gemaakt. Daar is heel veel zand voor nodig. En slib en klei. Dat halen ze daar van de bodem van het Markermeer met een enorme zandzuiger. Door onderzoek naar de bodem van het Markermeer weten ze precies waar klei, zand en slib zitten. Ze gebruiken een bodemprofiel om naar de juiste plek te varen. Nu zitten we boven een mengsel van klei en slib. Onder het schip hang een enorm apparaat dat op de bodem een put zuigt. Deze kop van de zuiger maakt de grond van de bodem los en zuigt het dan gelijk op. Dus het is eigenlijk een gigaboor maar dan met een stofzuigerfunctie. De opgezogen klei, slib, zand moeten uiteindelijk daar verderop eilanden worden. En om ervoor te zorgen dat alles wat ze hier opzuigen ook daadwerkelijk daar terecht komt gaat het eerst via enorme buizen en komt het uit bij een pijpleiding van twee kilometer. Die pijpleiding drijft als een soort slang door het water. Hier gaat drie- tot vierduizend kuub per uur doorheen. Omgerekend zijn dat 166 vrachtwagens vol met slib, klei, zand, per uur. Eens kijken hoe die eilanden eruit gaan zien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15631791 115.6 640 2019-07-24T22:00:00+00:00 yes no eiland zand IJsselmeer https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-de-strijd-tegen-school-shootings 2024-01-04T12:26:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34005.w613.r16-9.df511d7.webp Nieuwsuur in de klas | De strijd tegen school shootings Het komt in de Verenigde Staten soms voor dat iemand met een geweer begint te schieten in een school. Bij zo’n ‘school shooting’ vallen soms gewonden en doden. Veel scholieren willen dat er strengere regels komen voor wapenbezit in hun land. Maar lobbyorganisatie NRA doet er alles aan om het recht op wapenbezit te handhaven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15632179 376.64 1791 2019-09-04T22:00:00+00:00 yes no school geweld wapen Amerika lobbyen https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-lastiggevallen-worden-tijdens-het-uitgaan 2024-01-04T12:26:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34006.w613.r16-9.01d315d.webp Nieuwsuur in de klas | Lastiggevallen worden tijdens het uitgaan Een hand langs je lichaam, iemand die net iets te dicht bij je staat of opmerkingen op straat. Veel jongeren ervaren seksuele intimidatie als ze uitgaan. De overlastgevers hebben vaak niet eens door dat wat ze doen te ver gaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15632180 372 1332 2019-09-18T22:00:00+00:00 yes no intimidatie seksueel geweld https://schooltv.nl/video-item/wederopbouw-en-woningnood-in-de-jaren-50-nederland-na-de-tweede-wereldoorlog 2024-01-04T12:26:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34007.w613.r16-9.bb94d47.webp Wederopbouw en woningnood in de jaren 50 | Nederland na de Tweede Wereldoorlog Den Haag, najaar 1953. De stad straalt optimisme uit, een vertrouwen in een toekomst vol luxe en welvaart. Het is de wederopbouw in optima forma. De bewoners hebben alle ellende van de Tweede Wereldoorlog achter zich gelaten. Maar in 1953 is er in Den Haag nog veel dat aan de oorlog herinnert; die is ten slotte nog maar 8 jaar voorbij. “En dan heb je hier de Asterstraat, ja hier heb, Anemoonstraat, hier zijn we weggejaagd. Hier heeft de tankgracht gelopen. Dus dit hele gebied…tot hier, alles is een grote tankgracht geweest.” “Door de Duitse overheersing is onheil over de stad gebracht. Na Rotterdam is Den Haag de zwaarst gehavende stad van ons land. Duizenden woningen werden moedwillig afgebroken, dwars door de stad een tankgracht gegraven en kilometerslange tankmuren gebouwd, alles ten behoeve van de Atlantikwall. Bombardementen en V2’s veroorzaakten ontzaglijke schade.” “En hier tussenin, hier woonden wij. En dan is dit het puinsportveld geweest. Allemaal puin. Hier heeft een school gestaan. De Duitsers hadden dat met de Atlantikwall allemaal neergehaald en daar overheen was gras gekomen want dat was een mooi sportveld, daar ging je dan sporten. Je verzwikte ook iedere keer je enkel omdat er allemaal van die sterren... Niet te geloven.” “Heel veel mensen waren hun huis kwijtgeraakt tijdens de oorlog. Heel veel mensen kwamen terug, die moesten weer een huis hebben. En er kwamen na 1947 ook veel mensen uit Indonesië naar Nederland om hier te gaan wonen.” De woningnood raakt alle Nederlanders, tot diep in de jaren 50. Er is door de oorlog veel verwoest en bij het herstel krijgt infrastructuur voorrang. Eerst havens, bruggen, wegen. Dan pas huizen, terwijl de behoefte daaraan almaar toeneemt omdat het kindertal met sprongen stijgt. In mei 1956 is er een feestje in Den Haag. De residentie verwelkomt de 600.000e inwoner. Vermoedelijk gaat die wonen in een van de nieuwe wijken die inmiddels zijn verrezen in het zuidwesten van de stad. Daar wordt in de jaren 50 woonblok na woonblok neergezet. “Uitgestrekte woningcomplexen betekenen steeds weer nieuwe winst op volksvijand nummer 1: de woningnood. Maar het einddoel ligt verder. En om dat te bereiken zal er in de komende jaren gebouwd moeten worden, met onverminderde kracht en met onbeteugelde energie. Want eerst als ieder Nederlands gezin zijn eigen woning kan betrekken, zal het werk gereed zijn.” “Och…Wat moet ik hier nou? Als ik dit zie…ja. Het eerste eigen huis en ik werd gefeliciteerd door iedereen. We kregen een vierkamerwoning. Het eerst wat ik dacht was dat het een gevangenis was! Helemaal in de verte zag ik een blok flats en toen zei ik: moet ik daarin?! ‘Bent u er niet blij mee?’ Ja, ik moet er blij mee zijn maar ik voelde iets opkruipen, ik dacht hier zal ik de ongelukkigste jaren, en dat is gebeurd, de ongelukkigste jaren van mijn leven meemaken.” “Nog voor het jaar om was, had ik een flatneurose, zoals dat bij velen voorkwam in die tijd. De verschijnselen waren zeer herkenbaar en er traden persoonlijke variaties bij op. In mijn geval herleidde ik alle geluiden die in de flat op mij afkwamen tot de geluiden die ik in de oorlog niet of slecht had kunnen verdragen. Het kwam erop neer dat er continu V1’s en V2’s over mijn hoofd denderden. Wat ik ook deed, het hielp mij niet.” “Ik was hier niet thuis, dat was het punt. Ik kwam uit de heilige gezelligheid van mijn moeder war iedereen in huis was, en hier zat ik met mensen die ik niet ken en die ik nooit zal kennen. Nooit.” “Een nieuwe tijd, nieuwe mensen. Zij wonen anders dan in het verleden. Zij werken anders dan in het verleden. Nederland heeft zich aangepast aan het ritme van deze tijd.” https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15632189 390.698 17998 2019-07-25T22:00:00+00:00 yes no wederopbouw woning Den Haag https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-bosbeheer-kappen-of-planten 2024-01-04T12:26:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34008.w613.r16-9.40f1e46.webp Nieuwsuur in de klas | Bosbeheer: kappen of planten? Om een bos mooi te houden is natuurbeheer nodig. Jaren geleden hebben natuurbeheerders afgesproken om in bossen bomen te kappen, om meer ruimte te maken voor andere planten en struiken. Maar inmiddels verdwijnt er zo veel bos dat critici aan de bel trekken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15632191 524.373 1787 2019-10-02T22:00:00+00:00 yes no natuurgebied natuurbescherming klimaatverandering beleid https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-waar-blijft-de-innovatie-in-de-bouw 2024-01-04T12:26:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34009.w613.r16-9.2b4a603.webp Nieuwsuur in de klas | Waar blijft de innovatie in de bouw? Is het niet opvallend dat in de bouwwereld nog zo weinig wordt gewerkt met robots? Metselen, timmeren, beton storten, bijna alles gebeurt nog met de hand. Sommige bedrijven beginnen nu met nieuwe technieken, maar dat is nog wel pionieren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15654893 330.09 1072 2019-10-02T22:00:00+00:00 yes no 3D prefab bouw robot https://schooltv.nl/video-item/de-grootste-telescoop-ter-wereld-alma-in-chili 2024-01-04T12:26:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34010.w613.r16-9.8f35914.webp De grootste telescoop ter wereld | ALMA in Chili Ze staan heel erg dichtbij op dit moment. Ze zijn allemaal verplaatsbaar. Voor sommige waarnemingen moeten ze ver uit elkaar staan...voor andere waarnemingen juist dichter bij elkaar. Dus we hebben nu de 'compacte configuratie' zoals dat heet...met de meeste antennes in het centrale deel. Er zit zuurstof in een rugzakje. En met een soort... Het is net alsof je in het ziekenhuis ligt...met een ventieltje, een apparaatje in je neus...krijg je wat extra zuurstof. Want je zit op 5 kilometer boven zeeniveau. En daar heb je maar de helft van de normale hoeveelheid lucht die je in Nederland hebt. De helft van de luchtdruk betekent ook de helft van de zuurstof. En je merkt het echt als je hier lang bent. Je begint...Je komt slechter uit je woorden. Je kunt je concentratievermogen verliezen. Dus ik ga toch maar aan de zuurstof. Wauw. Dan loop ik hier maar tussen de antennes van het grootste observatorium ter wereld. Het is eigenlijk nog lekker weer ook. Veel warmer dan ik had verwacht. Het is een rond het vriespunt misschien. Maar het valt erg mee. Het waait niet hard. De nauwkeurigheid waarmee ALMA ons heelal afspeurt is ongeëvenaard. Veel sterrenkundigen hebben dan ook reikhalzend naar dit instrument uitgekeken. Sterrenkundigen willen graag weten wat voor atomen en moleculen er in het heelal aanwezig zitten op verschillende plekken. En elk atoom en elk molecuul heeft zijn eigen signaal. Het is een beetje zoals met vogels. Je herkent ze aan het fluitsignaal. Atomen en moleculen hebben ook een eigen signaal maar dat zit niet in geluid maar in licht. Als een astronoom met een telescoop een verre nevel bestudeert dan kan hij dat licht analyseren en dan weet hij wat voor atomen erin zitten. Als je dat voor de moleculen wilt doen die van belang zijn voor het leven, zoals water, koolstofverbindingen, organische moleculen... dan zit dat signaal niet in het zichtbare licht, maar in licht wat onze ogen niet kunnen zien. En dat zijn een soort radiogolven met een langere golflengte, ongeveer een millimeter. En om die op te vangen heb je geen gewone telescoop nodig maar zo'n schotelantenne als hier. En ALMA heeft niet EEN schotelantenne maar heeft er 66. Dus een heel groot oppervlak in totaal. Want je wilt de allerzwakste signalen zien. En omdat ze op grote afstanden van elkaar geplaatst kunnen worden kun je ook hele kleine details onderscheiden. Dus met deze schotels wordt eigenlijk het signaal opgepikt waardoor sterrenkundigen kunnen zeggen: Hee, daar in die wolk zitten watermoleculen. Daar zie ik bepaalde koolstofverbindingen. Daar zie ik misschien kooldioxide of formaldehyde of suikerverbindingen of alcoholverbindingen. Het zit er allemaal en ALMA kan het zien omdat-ie dat onzichtbare licht bestudeert. Ik heb best heel wat sterrenwachten bezocht maar ik vind ALMA wel het meest indrukwekkende observatorium waar ik geweest ben. Hele bijzondere plek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15654912 312.896 1591 2019-08-11T22:00:00+00:00 yes no telescoop heelal https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-een-zwart-gat-eruit-de-eerste-foto-van-een-zwart-gat 2024-01-04T12:26:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34011.w613.r16-9.a54491e.webp Hoe ziet een zwart gat eruit? | De eerste foto van een zwart gat Zwarte gaten zijn gebieden in het heelal waar de zwaartekracht zo sterk is, dat er niets uit kan ontsnappen, zelfs geen licht. Krijg dat maar eens op de foto. De Duitse sterrenkundige Heino Falcke is al dertig jaar gefascineerd door zwarte gaten. Hier in Nijmegen is hij initiatiefnemer van het black hole cam-project. Goed je te zien, hoe staat het leven? Druk, heel druk. Maar je bent in Nederland. Ja, dat is toeval. We zijn heel veel onderweg op dit moment. Conferenties, metingen, dat soort dingen. Maar ook voor waarnemingen met de black hole cam? Ook voor waarnemingen ja. We hebben geprobeerd voor het eerst een foto van een zwart gat te maken. Er zijn twee grote zwarte gaten waar we naar kijken. Want je weet nooit welke het beste plaatje zal opleveren. EEN is 25.000 lichtjaar verwijderd. Die ander is 50 miljoen lichtjaar verwijderd. In 2017 hebben we de eerste metingen gedaan met heel veel telescopen over de hele wereld verspreid. En we zijn nu bezig om die gegevens te analyseren en de eerste foto echt te maken. Dit is 'm dan, de eerste foto die ooit is gemaakt van een zwart gat...omgeven door een ring van afgebogen licht. Op deze foto kijken we 50 miljoen jaar terug in de tijd. Dat begint ergens op te lijken. Dit is jullie vluchtleidingscentrum. Ja, zou je kunnen zeggen, onder meer. En die mysterieuze zwarte gaten, waar zelfs geen licht uit kan ontsnappen hebben gek genoeg veel te maken met de oerknal, met de geboorte van het heelal. Je kan natuurlijk niet in een zwart gat kijken want daar komt het licht nooit meer terug. Dus dat is eigenlijk een ultieme grens. Je kan kijken tot aan de rand en dan houdt het op. Is dat een beetje als terug kijken naar de oerknal? De oerknal is het begin van de ruimtetijd. De zwarte gaten zijn eigenlijk het einde van de ruimtetijd...waar tijd lijkt op te houden en eigenlijk alles verdwijnt. Uit de oerknal komt alles voort, in de zwarte gaten verdwijnt alles. Een beetje lijkt het op de dood. In die zin heeft het ook misschien 'n beetje 'n metaforische betekenis. Een beetje het einde van het leven van het heelal, van ruimte en tijd. En er is iets wat bestaat en waar je geen onderzoek naar kan doen. Je kan daarin geen metingen doen. We weten dat het bestaat, deze plek van een zwart gat bestaat...maar je weet niet wat daarin gebeurt. Als we meer begrijpen van zwarte gaten begrijpen we straks misschien ook meer van die oerknal, bijna 14 miljard jaar geleden. Het gaat om dezelfde natuurkunde, dezelfde formules. Maar wel een hele mooie manier om in de geschiedenis van het heelal te kunnen terugkijken. Ja, absoluut. Je kan natuurlijk... Dat is een groot voordeel, de geschiedenis hier op aarde kennen we alleen door boeken te bestuderen. Maar in de sterrenkunde kunnen we echt terugkijken in de tijd, we kunnen de eerste fase zien. En dat is een heel bijzondere uitzondering. Dat zou je hier ook soms willen doen: hoe was het in het Romeinse Rijk? Maar dat kan niet. Maar in het heelal kan het wel. En hier kun je zien wat er gebeurt met die telescopen. Maar het is een hele onderneming, een zwart gat op de foto zetten. Er was een wereldwijd netwerk van grote radiotelescopen voor nodig. In Spanje, Mexico, LNT, Hawai. APEX in Chili. Allemaal op hetzelfde moment. Op hetzelfde moment en ze moeten precies dezelfde gegevens waarnemen. En je kan hier zien op de plattegrond waar die zijn. Daar zie je de verdeling van de telescopen. Hier heb je chili, dan in Mexico. In Arizona, Hawai. De Zuidpool. En eigenlijk werken die 8 telescopen dan samen als EEN supertelescoop. Daarmee krijg je een telescoop zo groot als de aarde. Je doet waarnemingen op de hoogste frequenties, je krijgt het scherpste beeld dat je kan maken met een oplossingsvermogen van een mosterdzaadje in New York dat je vanuit Nijmegen kan zien. Zo scherp kan je kijken. Maar wat zie je dan? En dan hoop je voor de eerste keer een zwart gat echt te kunnen zien. Je probeert het gat te zien in een zwart gat. Tot nu toe is het alleen maar theorie, is het een abstract iets. Wij denken dat daar licht verdwijnt maar we hebben het nooit gezien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15657190 294.016 3011 2019-08-12T22:00:00+00:00 yes no heelal zwaartekracht telescoop https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-bij-een-supernova-stervende-sterren-zorgen-voor-leven 2024-01-04T12:26:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34012.w613.r16-9.6353f67.webp Wat gebeurt er bij een supernova? | Stervende sterren zorgen voor leven Al die nieuwe elementen worden de kosmos in geblazen als de ster aan het eind van zijn leven explodeert als supernova. Al die nieuwe elementen ontstaan niet alleen in ons eigen Melkwegstelsel maar in alle sterrenstelsels in het heelal. En alles heeft z'n oorsprong in supernova-explosies. Die produceren overal in het universum de bouwstenen voor het leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15657192 219.968 5954 2019-08-13T22:00:00+00:00 yes no ster heelal https://schooltv.nl/video-item/een-meteoriet-valt-in-nederland-een-brokstuk-uit-de-ruimte-door-het-dak 2024-01-04T12:26:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34013.w613.r16-9.928bdeb.webp Een meteoriet valt in Nederland | Een brokstuk uit de ruimte door het dak Meteorieten kunnen overal inslaan. Ook in Broek in Waterland, een dorpje boven Amsterdam. In 2017 boorde een meteoriet zich hier in het dak van een schuur. Ik heb afgesproken met geoloog Leo Kriegsman die de ruimtesteen beheert. Ha die Leo.Hoi. Hoe is het? Goed je te zien. En op een bijzondere plek. Ja, dit is ground zero. Hier is de inslag geweest. Op een van de daken in dit gebiedje. Maar ik heb afgesproken met de bewoners dat we niet bekendmaken waar het is. Die mensen willen privacy. Dus die hadden een gat in hun dak? Ja, in hun schuurdak. En die mensen hebben een tijdje later contact opgenomen. Ze dachten: 'Dit is een steen uit de ruimte.' Ze dachten waarschijnlijk wel: 'De schade is groter dan als een kwajongen 'n steen op 't dak gooit.' De dakpannen waren kapot, de latjes eronder ook. Hij zat helemaal vast in een plank. Zie je meteen...dat het een meteoriet is? Nu wel. Het was een klassieker. Het was een mooie steen, met een zwarte smeltkorst. Typisch een meteoriet. En in Belgie was er een dashcam-opname. Van de vuurbol? Ja. Kijk, hier zit-ie in. Dat is een joekel, zeg.Ja, he? Mag ik 'm even beethouden? Ja, maar probeer die polijstvlakken niet aan te raken. Want die zijn afgezaagd? Ja. Dat is heel vers materiaal. Daar zit ook metaal in dat snel kan gaan roesten. Hij is zwaar ook. Ja. Is dit vooral steen? Of zit er ijzer in? Het is vooral steen. Er zit een paar procent ijzer in. Dat zie je als je 'm in het licht houdt. Dan krijg je die reflecties. Dit is dan de smeltkorst. Hoe werkt dat? Dat object was wel 10 keer of misschien wel 50 keer zo groot toen-ie de dampkring binnenkwam. Echt wel zo'n kei? In ieder geval een flink stukje groter. Een basketbal, voetbal. Dat komt de dampkring in. Het meeste smelt, verdampt. En dan blijft er zo'n steentje over. Soms spat-ie uit elkaar. In de ruimte was dit niet de buitenkant van de steen? Nee. De buitenkant zag er zo uit. Misschien wat stoffiger. Waar komt deze nou vandaan? Waarschijnlijk uit het gebied tussen Mars en Jupiter. De planetoidengordel. Daar zweeft ongelooflijk veel ruimtelijk puin rond. En hoe oud is zo'n steen dan? Deze is waarschijnlijk net zo oud als het zonnestelsel: 4,6 miljard. Het is het oudste object dat je in handen kunt hebben als mens. Ja. Hoe vaak gebeurt zoiets nou? Wereldwijd komen er wel een paar honderd per jaar neer. Ik heb er een plaatje van, hier op internet. Dit plaatje geeft waarnemingen van grotere meteoorsporen in de wereld in 20 jaar tijd. Van 1994 tot 2013. Hier zie je Tsjeljabinsk, in Rusland. Dat was de beroemdste. In 2013. Die meteoor kwam binnen. Daar hebben ze ook brokstukken van gevonden. Veel mensen waren gewond geraakt door het glas dat sprong. Dus het komt vaak voor. Ook verontrustend. Bijna wel, ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15657193 213.333 1915 2019-08-14T22:00:00+00:00 yes no ster ruimte meteoriet https://schooltv.nl/video-item/met-een-raket-naar-de-maan-de-krachtigste-raketten-ooit-saturnus-v 2024-01-04T12:26:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34014.w613.r16-9.00fa2a3.webp Met een raket naar de maan | De krachtigste raketten ooit: Saturnus V De krachtigste raket ooit. De Saturnus 5. Een iconische raket. Meer dan 100 meter hoog. Er zijn er nog drie van over. Eentje staat hier in Houston op het Johnson Space Centre. Daar zie je de voorgeschiedenis van het Apolloprogramma. De smalle raket op de voorgrond is de Mercury-raket. Daarmee werden de eerste bemande Amerikaanse ruimtevluchten uitgevoerd, begin jaren 60. Dat was alleen een baan om de aarde. De dikke daarachter werd Little Joe genoemd. Daarmee werden tests uitgevoerd voor het Apolloprogramma. In dat gigantische gebouw hier ligt de Saturnus-5-raket. Hij staat helaas niet rechtop. Maar we kunnen er wel mooi langslopen. 111 meter hoog. Wooh. Man, wat een gevaarte. Je ziet hier de vijf F1-motoren van de eerste trap van de raket. Dit zijn de krachtigste raketmotoren ooit gemaakt. Die hebben de 111 meter hoge raket omhoog geduwd. Tegen de zwaartekracht in, op weg naar de maan. Om een ruimteschip naar de maan te brengen is veel brandstof nodig. Ze hebben de brandstof verdeeld in drie compartimenten. Als het eerste deel opgebrand is kun je de lege brandstoftank afstoten. Dan heb je minder gewicht. Het wordt er efficienter van. De motoren branden minder dan 3 minuten. Dan was die tank van vele tienduizenden liters opgebrand. En was de raket op een hoogte van 65 km. Als je dan niks meer doet valt hij terug. Dit eerste deel valt naar beneden en komt op de bodem van de oceaan. Daar liggen ze nog steeds weg te roesten. Dan komen de motoren van de tweede rakettrap in werking. Ook vijf. Die zijn een stuk kleiner en hoeven minder krachtig te zijn. Ook met een gigantische brandstoftank. Die zijn in het totaal 9 minuten in bedrijf. Dan is het gevaarte eindelijk in een baan om de aarde. Dan ben je er nog niet. Je wilt naar de maan. Inmiddels zijn we in een baan om de aarde, 12 minuten na de lancering. Dan komt de derde rakettrap, met maar EEN motor. Die geeft genoeg vaart om te ontsnappen aan zwaartekracht van de aarde en naar de maan te vliegen. Dat is drie dagen vliegen met die snelheid. Het is niet eenvoudig om de Apollo-capsule exact bij de maan uit te laten komen. Van tevoren bereken je wanneer de lancering moet plaatsvinden. Op welk moment de raketmotoren gestart moeten worden. Je weet hoe de maan beweegt, op een paar 100.000 km afstand. Je geeft je ruimteschip de juiste snelheid om bij de maan uit te komen na een paar dagen. Intussen moet er van alles gebeuren want in deze loze ruimte zat de maanlander, waarmee de landing moest plaatsvinden. Tijdens de vlucht naar de maan werd hij klaargemaakt voor gebruik zodat ze met de maanlander op het oppervlak konden landen. Dit is een echte, gebruikte Apollocapsule. Hij is niet meer wit. Hij is gehavend en geblakerd door de reis terug door de dampkring. Daarbij krijg je veel wrijvingswarmte. Uiteindelijk komt alleen die kleine capsule met drie astronauten op aarde terecht. Die 111 meter hoge Saturnusraket was alleen nodig om drie mannetjes op de maan te zetten en veilig terug te brengen op aarde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15657194 305.493 4898 2019-08-15T22:00:00+00:00 yes no ruimtevaart astronaut raket https://schooltv.nl/item/beperkt-of-bevrijd 2024-01-04T12:26:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43080.w613.r16-9.ff51cac.jpg Beperkt of bevrijd? | Scrollverhaal over het boerkaverbod Met ingang van het boerkaverbod is het niet meer toegestaan om in publieke gebouwen en het openbaar vervoer je gezicht te bedekken. Op die plekken mogen vrouwen dus geen boerka of nikaab meer dragen. Wat voor invloed heeft dit op moslima's en op de samenleving? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1505 yes no islam samenleving moslim multicultureel rechtsstaat https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-ziek-zijn 2024-01-16T15:55:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11623.w613.r16-9.4c18951.png Timo en Finne: ziek zijn | Quiz over ziek zijn Timo is ziek! Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 5457 yes no ziek quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-een-film-maken 2024-01-04T12:26:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11610.w613.r16-9.189a859.png Timo en Finne: een film maken | Quiz over films Timo en Finne maken een film! Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1570 yes no film quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-vissen 2024-01-04T12:26:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11622.w613.r16-9.0d2bd4e.png Timo en Finne: vissen | Quiz over vissen vangen Timo en Finne gooien hun hengels uit. Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2863 yes no vis quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-de-kamer-inrichten 2024-01-04T12:26:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11615.w613.r16-9.8212aff.png Timo en Finne: de kamer inrichten | Quiz over inrichten Timo en Finne gaan met meubels schuiven. Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1189 yes no inrichten quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-soep-koken 2024-01-04T12:26:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11621.w613.r16-9.f018079.png Timo en Finne: soep koken | Quiz over eten klaarmaken Timo en Finne hebben zin in soep! Jij ook? Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2532 yes no koken quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-jarig-zijn 2024-01-04T12:26:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11614.w613.r16-9.932e59c.png Timo en Finne: jarig zijn | Quiz over jarig zijn Timo is jarig! Wat hoort er bij een verjaardag? Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2661 yes no verjaardag feest quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-de-zolder-opruimen 2024-01-04T12:26:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11619.w613.r16-9.b010c4e.png Timo en Finne: de zolder opruimen | Quiz over opruimen Timo en Finne ruimen de zolder op. Wat komen ze daar allemaal tegen? Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 924 yes no opruimen quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-de-inbreker 2024-01-04T12:26:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11613.w613.r16-9.c2335f8.png Timo en Finne: de inbreker | Quiz over bang zijn Finne is bang dat er een inbreker in huis is! Wat nu? Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1074 yes no stelen inbreken quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-een-kunstwerk-maken 2024-01-15T10:57:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11616.w613.r16-9.6c05ac4.png Timo en Finne: een kunstwerk maken | Quiz over kunstschilder Finne Finne maakt een schilderij. Wat zou het worden? Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1629 yes no kunst schilderij quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-fietsen-op-de-tandem 2024-01-04T12:26:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11609.w613.r16-9.4fdb77a.png Timo en Finne: fietsen op de tandem | Quiz over fietsen Timo en Finne maken een fietstocht. Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1864 yes no fiets quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-de-nieuwe-laptop 2024-01-04T12:26:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11617.w613.r16-9.a341136.png Timo en Finne: de nieuwe laptop | Quiz over de computer Timo en Finne hebben een nieuwe laotop. Maar hoe werkt ie? Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1435 yes no computer quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-op-de-manege 2024-01-04T12:26:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11618.w613.r16-9.6f9f48f.png Timo en Finne: op de manege | Quiz over paarden Timo en Finne zijn op de manege. Wat vind je daar? Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2805 yes no paard quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-niet-kunnen-slapen 2024-01-04T12:26:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11620.w613.r16-9.47c32e3.png Timo en Finne: niet kunnen slapen | Quiz over wakker liggen Finne kan niet slapen. Wat nu? Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1617 yes no slaap quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-de-fotograaf 2024-01-04T12:26:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11611.w613.r16-9.c29eb87.png Timo en Finne: de fotograaf | Quiz over foto's maken Timo en Finne gaan foto's maken. Maar hoe moet dat? Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2092 yes no foto fotografie quiz https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-de-groentetuin 2024-01-04T12:26:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11612.w613.r16-9.10d8ebf.png Timo en Finne: de groentetuin | Quiz over groente verbouwen Timo en Finne werken in de moestuin. Wat groeit daar allemaal? Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 4729 yes no moestuin quiz groente https://schooltv.nl/item/timo-en-finne-naar-de-dierentuin 2024-01-04T12:26:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11608.w613.r16-9.5d4412a.png Timo en Finne: naar de dierentuin | Quiz over wilde dieren Timo en Finne gaan naar de dierentuin. Welke dieren wonen daar? Start de quiz, bekijk de fragmenten en kies bij elke vraag het juiste antwoord. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 5051 yes no dierentuin quiz https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-het-noorderlicht 2026-01-20T15:05:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34015.w613.r16-9.c1f6ad8.webp Wat is het noorderlicht? | Clipphanger Al sinds de oertijd worden bewoners van poolgebieden af en toe getrakteerd op een geheel natuurlijke, spectaculaire discolaserlichtshow in de kleuren rood, blauw, paars en vooral veel groen. Het Noorderlicht rond de Noordpool, of het Zuiderlicht op Antarctica, maar je mag ook gewoon poollicht zeggen - omdat er meestal ergens in de buurt wel een pool ligt. Voor de oorsprong van het poollicht gaan we naar de zon. Een gloeiend hete gasbol, die (dus) regelmatig een windje laat. Die protonen en elektronen worden aangetrokken door onze magnetische polen. Ze gaan steeds sneller, krijgen meer energie en in de atmosfeer aangekomen, botsen ze op onze gasatomen. Die raken in een ‘aangeslagen’ toestand, en om weer normaal te worden zenden ze fotonen uit. Et voila, het Poollicht! Maak gauw een foto, van al die fotonen. Ondertussen gaan elders op aarde misschien wel allerlei systemen aan de kook. Want zo’n protonenstorm kan mobiele netwerken en elektrische apparatuur aardig verstoren. En ook de astronauten in het ISS kunnen maar beter binnen blijven, voordat ze op de röntgenfoto gaan. Niet dringen bij het raampje! Aaah, mooi he? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15657197 88.6 17834 2019-08-13T22:00:00+00:00 yes no noorderlicht pool zon licht https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontdek-je-een-exoplaneet-speuren-met-de-kepler-ruimtetelescoop 2024-01-04T12:26:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34016.w613.r16-9.dcf2012.webp Hoe ontdek je een exoplaneet? | Speuren met de kepler-ruimtetelescoop Hier vanuit het NASA Ames Research Center is de meest succesvolle planetenjager aller tijden aangestuurd: De Kepler-ruimtetelescoop. Die heeft al een paar duizend nieuwe planeten ontdekt. Zulke planeten buiten ons eigen zonnestelsel noemen we exoplaneten. Natalie Batalha was vanaf het begin wetenschappelijk projectleider van Kepler. Ik spreek haar dan ook niet voor het eerst. Ook met de Kepler-ruimtetelescoop zie je andere sterren gewoon als kleine lichtpuntjes. Maar als er een planeet voor zo'n ster langs beweegt onderschept die planeet een heel klein beetje sterlicht. Een paar uur lang is de ster dan een beetje zwakker dan normaal. En zo komt Kepler exoplaneten op het spoor. Door de ontdekking van exoplaneten is Natalie op een heel nieuwe manier naar het heelal gaan kijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15657202 197.61 1535 2019-08-18T22:00:00+00:00 yes no planeet telescoop heelal https://schooltv.nl/video-item/is-er-leven-op-exoplaneten-de-bewoonbare-zone-is-belangrijk 2024-01-04T12:26:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34017.w613.r16-9.7f62c55.webp Is er leven op exoplaneten? | De bewoonbare zone is belangrijk 'Sterrenkundigen gloeien van opwinding. Want ver buiten ons zonnestelsel zijn zeven nieuwe planeten ontdekt.’ Michael. Hello. Bonjour. Bonjour. Michaels ontdekking van een compleet planetenstelsel was revolutionair. Op drie van de zeven aarde-achtige planeten zijn de omstandigheden waarschijnlijk geschikt voor leven. Elke astronoom droomt van zo'n ontdekking. Echt heel gaaf om Michael hier op deze unieke plek gesproken te hebben over zijn bijzondere ontdekking. Een ontdekking waar we hopelijk nog veel van gaan horen de komende jaren. En zijn ideeën over de aanwezigheid van leven in het heelal...Daar kan ik het alleen maar roerend mee eens zijn. De Atacamawoestijn hier in Noord-Chili is eigenlijk 'n soort maanlandschap. Er leeft niks. Nou ja, bijna niks. Want op sommige plekken zijn de omstandigheden precies goed voor leven. Water, bescherming tegen schadelijke invloeden, noem het maar op. En dan groeit er een cactus. Het heelal is ook een levenloze woestijn. Eigenlijk vijandig voor het leven. Maar op sommige plaatsen zijn de omstandigheden precies goed voor het ontstaan van een levende oase. Onze eigen planeet aarde bijvoorbeeld. En ja, als er in de woestijn EEN cactus kan groeien, dan zijn er natuurlijk meer. Zoals die daar verderop bijvoorbeeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15657205 266.41 1529 2019-08-22T22:00:00+00:00 yes no planeet zonnestelsel https://schooltv.nl/video-item/wat-vertelt-de-grand-canyon-ons-over-het-ontstaan-van-de-aarde-oude-aardlagen-als-een-dagboek-van 2024-01-04T12:26:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34018.w613.r16-9.bffc690.webp Wat vertelt de Grand Canyon ons over het ontstaan van de aarde? | Oude aardlagen als een dagboek van de aarde De oerknal vond een kleine 14 miljard jaar geleden plaats. Kort daarna werden de eerste sterren en sterrenstelsels geboren. Maar de zon en de aarde ontstonden veel later. Onze levende planeet is pas zo'n 4,6 miljard jaar oud. Dat blijkt uit geologisch onderzoek aan oude aardlagen en gesteenten. En die zijn prachtig te zien hier in de Grand Canyon. Ranger Jill neemt me mee op fossielenjacht. Ook Jill, die hier dagelijks loopt, kan haar enthousiasme nauwelijks verbergen. Een wandeling door de Grand Canyon is een wandeling door een geologisch geschiedenisboek. Diep in de Canyon stroomt de Coloradorivier door aardlagen van 1,8 miljard jaar oud. Dus naar beneden hebben we al ruim een achtste deel afgelegd van onze reis terug in de tijd richting de oerknal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15657206 229.738 8705 2019-08-19T22:00:00+00:00 yes no aarde oerknal fossiel https://schooltv.nl/video-item/wie-was-edwin-hubble-de-ontdekker-van-de-grootheid-van-het-heelal 2024-01-04T12:26:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34019.w613.r16-9.d477ca7.webp Wie was Edwin Hubble? | De ontdekker van de grootheid van het heelal Edwin Hubble wordt gezien als een van de belangrijkste Amerikaanse sterrenkundigen van de vorige eeuw. Vooral vanwege de ontdekkingen die hij hier deed. Dit is echt een opname die ligt aan de basis van de ontdekking hoe groot is het heelal eigenlijk en hoe evolueert dat. Het is de Andromedanevel. Die kun je vanaf de aarde net met het blote oog zien en niemand wist wat het was. Een nevelvlekje. En hij heeft daarin ontdekt niet alleen dat er afzonderlijke sterren inzitten maar EEN ster die van helderheid verandert, helderder, zwakker. En als je dat bestudeert en daar metingen aan doet kun je uitrekenen op welke afstand die nevel staat. Dus 't was helemaal geen gasneveltje in de Melkweg, het was een sterrenstelsel op zich. En daarmee heeft Edwin Hubble eigenlijk ontdekt hoe onwaarschijnlijk groot het heelal is. Hier gemaakt, met deze grote telescoop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15657207 138.858 1616 2019-08-20T22:00:00+00:00 yes no heelal ster https://schooltv.nl/video-item/oefenen-voor-de-maanlanding-een-maanwandeling-in-vulkanisch-gebied-op-aarde 2024-01-04T12:26:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34020.w613.r16-9.435647c.webp Oefenen voor de maanlanding | Een maanwandeling in vulkanisch gebied op aarde We zijn een stukje ten oosten van Flagstaff. Een vulkanisch gebied. Dit zijn sintelvelden van een recente vulkaanuitbarsting. Hier zijn in de jaren 60 trainingen gehouden voor Apollo-astronauten. Dit lijkt een beetje op de maan. Een Amerikaans geoloog, Gene Shoemaker, bedacht om hier kraters na te maken. Zodat de astronauten daar een beetje ervaring mee konden opdoen. Gene Shoemaker bouwde niet alleen een stukje maan na. Hij was ook van grote invloed op het karakter van de Apollovluchten. Voor de Amerikaanse overheid had de maanlanding maar EEN doel: de Russen verslaan in de wereldwijde ruimterace. Zonde om alleen daarvoor naar de maan te gaan, vond Shoemaker. Hij drong erop aan om de astronauten les te geven in geologie. Zo zou het Apollo-programma ook een wetenschappelijk doel dienen. Dankzij Shoemaker ligt er 400 kilo maanstenen in 'n kluis op aarde, voor wetenschappelijk onderzoek. Gene Shoemaker overleed in 1997. Als eerbetoon heeft de NASA een deel van zijn as alsnog naar de maan gestuurd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15657208 212.01 3023 2019-08-21T22:00:00+00:00 yes no maan astronaut ruimtevaart https://schooltv.nl/video-item/purk-rijmt-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-11T20:05:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34021.w613.r16-9.3f22380.webp Purk rijmt | Stukje uit Sesamstraat Nou is het dan te warm? Wacht, zo. Ooo, wat een gedoe. Ja, ja, ja. Alsjeblieft neem nou één hapje, werk nou een beetje mee. Nee. Hihi, dat rijmt. Ja, dat klopt. Nee rijmt op doe eens mee. O ja haha. Hé Purk, van je 1, 2… Nee! Ze rijmde weer! Twee, nee, haha! Wacht, wacht, wacht. Lust jij een beetje puree? Nee! Hahaha, dat rijmt! Houden jullie nou eens eventjes op? Zo gaat ze nooit eten hè. Hier Purk, alsjeblieft, kom nou, hier, een hapje. Krijg je daarna een beetje vla. Ja! Vla! Hé ja goed zo Purk! Vla, ja! Hahaha, dat rijmt! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15657204 58.73 3041 2019-08-20T22:00:00+00:00 yes no eten rijm https://schooltv.nl/video-item/letter-g-vermist-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-01T13:43:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34022.w613.r16-9.a083cd8.webp Letter G vermist | Stukje uit Sesamstraat Welkom bij letter Vermist. Er is een letter we-elopen en we weten no niet om welke letter het aat. Maar hij moet snel weer teru op het bord. Bent u bekend met het alfabet en weet u op welke letter het aat, bel ons dan. Raad eens, Ieniemienie laat nu wat plaatjes zien zodat u weet om welke letter het aat. Ja, kijk maar. Hier ziet u een plaatje van een eit, een ieter, en de kleur roen. Hallo, met Mevrouw Van Bokhoven uit Den Briel. Is het de letter F van fazant? Bij jij dat Frank? Nee het is niet de letter F. O, nou, jammer. Succes met uw pro-ramma. Het is een ewone letter die vandaa is we-elopen. Oededa, u spreekt met Meneer Aart. Ik eloof dat ik de letter evonden heb die ezocht werd. Hij lag op de rond. Als het de letter is die we-elopen is, moet ‘ie snel weer terug op het bord. Kunt u hem aan ons even? Dat is oed, ik kom ‘m wel eventjes af-even. Ik hoop niet dat het er lan aat duren.. Hier is de evonden letter. Ik eloof dat het ‘m is. misschien. Gelukkig, daar is de letter G. Ja, want dat praat zo gek zonder G. Dan kunnen we gelukkig weer gewoon praten. Nou ja, gewoon? Graag gedaan. Gelukkig is de letter G weer terug tot de volgende keer bij letter vermist. Dag! En nog veel geluk en gezondheid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15657740 154.474 2869 2019-08-18T22:00:00+00:00 yes no letter zoeken alfabet https://schooltv.nl/video-item/fietsen-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-11T20:04:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34056.w613.r16-9.a828e64.webp Fietsen | Stukje uit Sesamstraat Aart? Ja. Wat ben je aan het doen? Wat is dit? Het lijkt wel een fiets. Maar dan een fiets zonder wielen. Zoiets is het wel ja. Ik trap me bijna een ongeluk. Er komt geen eind aan. Maar waarom doe je het dan? Stijve knieën. Dus toen zei de dokter tegen me “Je moet elke dag een kwartier lang trappen”. Wat zal ik blij zijn als die wekker afgaat. Leuk. Mag ik ook mee, Aart? Mee? Ja fietsen, bij jou op schoot. Op schoot? Ja. Nou ja vooruit dan maar. Kom maar. Zo, ik zit. Ieniemienie? Ja. Je moet wel weten dat ik nergens naar toe ga hoor. Ik zit vast gekluisterd aan die trapdingen. Er is geen doorkomen aan. Nou maar we mogen best een beetje harder rijden hoor. Ik trap anders hard genoeg. Maar ik wil die meneer daar inhalen. Wat nou voor meneer? Wat waar heb je het over? Zie je die meneer dan niet? Kijk dan een hardloper. O ja! Kijk dan, hij heeft een korte broek aan. En hele grote voeten. En hij kan heel hard lopen. En hij heeft geen stijve knieën. Nee maar je kan hem best inhalen hoor Aart. Als je heel hard fietst. Ja, ja, goed zo! We gaan hem voorbij! Je gaat die meneer opzij. Doei! Doei! Hé Aart, gaan we dan ook die wielrenner daar inhalen? O jawel, eitje. Gaat ‘ie dan. Meneer! Opzij! We komen eraan, tingeling! Ja! We komen eraan! O, o, je wekker loopt af Aart. O, nu al? Ja. Ben je dan klaar met fietsen? Dat ging snel hè? Ja. Hé, zal ik morgen dan weer met je meerijden? Heel graag Ieniemienie, op deze manier is het makkelijk vol te houden. Zullen we nog een klein rondje doen? Ja, joepie! Kom op, achter die race-auto aan, daar gaan we! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15658464 134.037 1821 2019-08-22T22:00:00+00:00 yes no fiets fietsen https://schooltv.nl/video-item/is-het-een-zes-of-een-negen-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-01T13:43:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34057.w613.r16-9.1e3727b.webp Is het een zes of een negen? | Stukje uit Sesamstraat Grappig dat is een zes. Ja weet ik. Maar weet je wat nou zo grappig is? Nou? Zes is ook een negen. Zes is ook een negen? Wat is dat toch weer voor een apenkul Pino? Dat is geen apenkul. Kijk zo is het een zes hè? Ja heel goed, dat heb je goed geleerd. En zo is het wel mooi een negen. Nee wacht wacht wacht nog eventjes. Kijk een zes die heeft z'n pootje omhoog. Begrijp je wel? Dan is het dus maar een zes. Maar een negen, die heeft zijn potje naar beneden dus is dat een negen. Snap je dat nou? Ja dat snap ik wel. Mooi zo, heb je weer wat geleerd. Maar Aart, Aart. Wat nou weer? Luister nou. Wat voor cijfer is het nou? Dar zeg ik je toch net, dat is een negen. En wat voor cijfer is het nu? Nou dat is nog steeds negen. Aart heeft gelijk, dat is een negen. Zie je, klaar. Maar bij mij is het een zes. En zes is dus negen ja? Pino heeft gelijk. Waar bemoei jij je nou mee? Ja maar Aart een 6 is toch een 9 op zijn kop? Een 9 op zijn kop. Ja ja. Een 9 op zijn kop. Lees je de krant op z’n kop? Zet je de pan met aardappels op z’n kop op tafel? Sta je op je kop onder de douche. Weet je wat jullie doen. Jullie bekijken het maar. Op je kop op. Nou ja. Hé Paula, wat voor cijfer is het nu? Haha, grapje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15658466 130.282 1472 2019-08-25T22:00:00+00:00 yes no getal https://schooltv.nl/video-item/waardoor-kan-een-zware-chinook-helikopter-vliegen-slim-gevormde-rotorbladen 2024-01-16T15:52:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34058.w613.r16-9.6820dd9.webp Hoe kan een zware Chinook-helikopter vliegen? | Slim gevormde rotorbladen Dit is de Chinook, de grootste en zwaarste helikopter in Nederland. Een bijzonder apparaat. Hij is zestien meter lang en heeft twee schroeven waar rotorbladen aan vast zitten van 8,5 meter lang: de wieken. Een Chinook is een echte transporthelikopter. Hij kan niet zo snel als een vliegtuig, zo'n 300 km per uur, en ook niet heel ver, anderhalf à twee uur kan hij in de lucht blijven, maar hij kan wel heel veel tillen: meer dan tienduizend kilo. Je kan natuurlijk veel mensen en spullen kwijt in het ruim, maar je kan ook van alles onder de helikopter hangen. Hier onder de helikopter hangen drie haken en daar kan je van alles aan bevestigen. Kisten en containers, maar ook hele auto's. En omdat hij zoveel kan tillen, wordt hij soms ook ingezet als blushelikopter. Met een soort omgekeerde parachute wordt in één keer tienduizend liter water opgeschept, naar de juiste plek gevlogen en als een watergordijn weer gelost. Een perfecte en spectaculaire manier om branden te blussen over een grote oppervlakte waar de brandweer niet goed bij kan. Die enorme opwaartse kracht, de lift, heeft die Chinook te danken aan twee schroeven met rotorbladen van wel 8,5 meter lang. En daar is iets bijzonders mee. Als de schroeven draaien, dan gaan de rotorbladen om de beurt langs elkaar heen. Net als bij een tandwiel. Dit zorgt ervoor dat hij stabiel in de lucht blijft hangen. Balans. Dat dit gevaarte de lucht in kan, komt puur en alleen door de vorm van de rotorbladen. Als je goed kijkt, zie je dat de onderkant van het blad plat is, terwijl de bovenkant een bobbel heeft. Net een vliegtuigvleugel. Maar wat gebeurt er nou als er lucht langs het rotorblad komt? Aan de bovenkant moet de lucht een langere weg afleggen dan aan de onderkant. Dus sneller bewegen, en dat is belangrijk. Bewegende lucht geeft minder druk dan stilstaande lucht. Ingewikkeld verhaal, maar ik kan het heel eenvoudig uitleggen met een blaadje. Als ik boven het blaadje blaas, dan breng ik de lucht in beweging en ontstaat er boven het blaadje minder druk dan eronder. Het blaadje wordt als het ware opgetild, heeft dus 'lift' gekregen en wil daardoor omhoog. Als je nou met de rotorbladen genoeg snelheid maakt om tegen de lucht aan te botsen, dan krijg je vanzelf aan de bovenkant van de rotorbladen die opwaartse kracht: de lift. En met zulke grote rotorbladen dus heel veel lift. Hook on. Hook on. Ja. Dit gevaarte gaat straks de lucht in. De auto met aanhanger, drieduizend kilo gaan straks de lucht in. En dat moet natuurlijk zo snel en efficiënt mogelijk gebeuren. Dat wordt gedaan door het 'hook on'-team en ik mag meelopen. Dus ik kruip straks onder een draaiende Chinook. En daar komen ze. Wat een power die dingen hebben, is niet te beschrijven. Ik ben kapot! Maar het was wel vet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15658469 239.168 4417 2019-08-06T22:00:00+00:00 yes no helikopter luchtvaart transport https://schooltv.nl/video-item/waarom-houden-we-van-muziek-positieve-prikkeling-voor-je-brein 2024-01-16T15:40:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34059.w613.r16-9.72f6310.webp Waarom houden we van muziek? | Positieve prikkeling voor je brein O, jongens! Dit is zo fijn! Ik weet niet of jullie ook zo genieten van muziek, maar ik vind dit echt heerlijk. En ik weet niet wat het is, maar als ik muziek hoor, dan word ik gewoon supervrolijk en ik krijg heel veel energie. En ik moet gewoon bewegen. Eigenlijk heel gek: Wat gebeurt er dan in die hersenen als je muziek luistert of als je zelf muziek maakt? Hee, Janouk! Hee! Ja, lekker he, die muziek? Dit is geweldig! Maar waarom moet ik altijd zo bewegen als ik muziek hoor? Kun je überhaupt stilzitten als je muziek hoort? Mij lukt dat niet. Mij ook niet, ik moet meteen meedoen. En dat komt omdat die gebieden hier, die reageren gewoon. Dat zijn de motorische gebieden, de gebieden voor bewegen. Die worden door de klanken die je hoort geprikkeld, geactiveerd. En daarom gebeurt dat. Wat doet het dan precies met je brein? Als je bijvoorbeeld naar muziek luistert en het raakt je, dus je wordt er vrolijk van of verdrietig... Het kan allemaal met muziek. Het doet altijd iets met je emoties? Ja. En het leuke is dat als je zingt, dat is motoriek, met je stembanden die ook bewegen, dan zie je dus dat er nog meer delen van je brein, meer gebieden meedoen als je zingt. Nou, en dan kun je ook nog een instrument bespelen. Dan heb je natuurlijk het bewegen, spelen, ja. Spelen. Je kijkt naar de muzieknoten dus je moet ook lezen. Dan denk je: Wat zit ik ernaast! Wat vals! Of: Wat klinkt het goed. Dus je hebt ook emotie. Dat allemaal bij elkaar: Dat brein, dat explodeert gewoon als je daarmee bezig bent. Maar waarom is het zo goed voor je hersenen? Word je er slimmer van? Het is zeker zo dat die hersengebieden en de verbindingen die je met muziek activeert, die doen ook mee met taal en met rekenen. Dit zijn de hersenen. En dan heb je hier de rechterhersenhelft en dit is de linker. En in die linkerhersenhelft loopt een baan, zo erdoorheen. Die is heel belangrijk voor taal. En aan de rechterkant heb je precies dezelfde baan, die is heel gevoelig voor muziek. Als je nou moeite hebt met taal en je luistert veel naar muziek dan gaat dat via deze balk, dat noemen we de hersenbalk, naar de andere kant. Want daar zit 'ie ook. En dan stimuleert hij, prikkelt hij deze. Voor de taal. Muziek is gewoon iets dat eigenlijk voor ieder kind op elke leeftijd onwaarschijnlijk belangrijk is. Bij dans heb je natuurlijk dat je én beweegt én muziek hoort. Dus gewoon én muziek én dansen... Het is wel een maximum, he? Ja, die hersenen, die exploderen nu, hè. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15658470 173.994 3399 2019-08-07T22:00:00+00:00 yes no muziek hersenen https://schooltv.nl/video-item/letter-k-vermist-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-01T13:43:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34069.w613.r16-9.d89d628.webp Letter K vermist | Stukje uit Sesamstraat Wellom bij letter vermist. Wij vragen Uw aandacht voor het volgende geval. Wij zijn een letter wijt. Zo snel mogelij terug hier op het bord anders rijgen wij moeilijheden omdat niemand de letter an uitspre-en. Weet u om welle letter het gaat en bent u be-end met het alfabet. Bel ons dan. Ieniemienie llaat vast wat plaatjes zien zodat u weet welle letter wij zoe-en. Ieniemienie. Ja, let op. Hier ziet u een ip. En dit is een oe. En een onijn. Ah, telefoon. Met Meneer Aart. I haal net een beslag-om uit de ast. Want i moet pannen-oe-en ba-en. En zie in de ast een letter. In de ast. Heel fijn Meneer Aart, unt u de letter even omen brengen? Dat zal vandaag niet lu-en. I heb het heel erg dru. I moet pannen-oe-en ba-en. Maar morgen bent u de eerste. Doeg. Hè? Hij omt morgen met de letter. Morgen? Maar dat an natuurlij niet. Met mevrouw Schutrups. Is het de b van billen-oe? Ben jij dat Fran? Nee, mevrouw Schutrups. De b van billen-oe is niet goed. Dag Fran. Nou hoor, rustig maar Arjan. Het omt allemaal goed. Met Lot. I om net bij Aart, voor de heerlij-e pannen-oe-en. Hoor i dat hij een letter heeft gevonden. Ja dat weten wij oo wel, maar un jij de letter even omen brengen. Nee. Dat an niet. Maar Pino omt ‘m even brengen. Pino omt zo. Laat. Hè! Rijg nou wat. Hier is de letter. Pino je bent een anjer! I zei toch dat het goed omt. De letter k, de k van voor mekaar. Pino bedankt, Pino bedankt, Pino bedankt. Dames en heren bedankt voor het kijken en tot de volgende k-k-keer! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660090 194.773 5148 2019-08-27T22:00:00+00:00 yes no letter zoeken https://schooltv.nl/video-item/spaghetti-liedje-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:06:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34070.w613.r16-9.26d7652.webp Spaghetti | Liedje uit Sesamstraat Arjan staat te koken, En dat is niet zo raar, Elke avond maakt-ie een verrassing voor ons klaar. Meestal iets met boontjes, Of broccoli of prei, Of erger nog: met spruitjes, Die hoef ik er niet bij! Spaghetti, geef ons maar spaghetti! Die leuke, lange slierten uit de pan. Poehee. Spaghetti, geef ons maar spaghetti! Daar lusten we wel honderdduizend kilometer van. Jahaa. Arjan staat te koken, Ik weet niet wat het wordt, Elke avond tovert-ie een prutje op ons bord. Iets met rooie bietjes, En dan weer iets met prei, Dat had ik al gezegd, En dat hoeft niet zo voor mij! Spaghetti, geef ons maar spaghetti! Die leuke, lange slierten uit de pan, Poehee. Spaghetti, geef ons maar spaghetti! Daar lusten we wel honderdduizend kilometer van. Wanneer we later groot zijn, dan gaan we zelf op pad! Dan kopen we spaghetti.. Ja, spaghetti of patat! Spaghetti, geef ons maar spaghetti! Die leuke, lange slierten uit de pan, Poehee. Spaghetti, Jaja. geef ons maar spaghetti! Daar lusten we wel Drie miljoen en vijfendertighonderdachtenveertigduizend kilometer van. Ohhoh. Hihi. das een boel zeg Lekker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660091 122.602 2547 2019-08-29T22:00:00+00:00 yes no eten liedje https://schooltv.nl/video-item/me-jane-you-tarzan-in-de-klas-seksualiteit-bij-vrouwen-en-mannen 2024-01-09T14:32:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34071.w613.r16-9.806ec6d.webp Me Jane You Tarzan in de klas | Seksualiteit bij vrouwen en mannen In Zweden werd voor het woord vagina een nieuw woord aan de taal toegevoegd. Helpt dit om de vrouwelijke seksualiteit bespreekbaarder te maken? Ersin en Sofie gaan op onderzoek uit. Een seksuoloog laat zien dat de clitoris van de vrouw groter is dan de meeste mensen weten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660094 486.08 5671 2019-08-12T22:00:00+00:00 yes no seksualiteit vagina gender vrouw man https://schooltv.nl/video-item/me-jane-you-tarzan-in-de-klas-lichaam-van-vrouwen-en-mannen 2024-01-04T12:26:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34072.w613.r16-9.47c849a.webp Me Jane You Tarzan in de klas | Lichaam van vrouwen en mannen Sofie en Ersin onderzoeken de invloed van de hormonen testosteron en oestradiol op het mannelijk en vrouwelijk lichaam. En het cliché-verhaal over de bevruchting wordt onder de loep genomen: een spermacel is aanvallend en een eicel afwachtend. Maar klopt dat verhaal wel? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660096 466.36 8185 2019-08-12T22:01:00+00:00 yes no hormoon oestrogeen testosteron bevruchten zaadcel eicel https://schooltv.nl/video-item/me-jane-you-tarzan-in-de-klas-opvoeding-van-meisjes-en-jongens 2024-01-04T12:26:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34073.w613.r16-9.b2a17ed.webp Me Jane You Tarzan in de klas | Opvoeding van meisjes en jongens Het is een jongetje of een meisje. Dat is het eerste wat we van een kind weten. En daarbij hoort ook een bepaalde kleur en bepaald speelgoed. Tenminste, dat was altijd zo. Want gendergelijk opvoeden is helemaal hot. De vraag is, zijn de verschillen tussen jongens en meisjes aangeboren of aangeleerd? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660097 503.32 5044 2019-08-12T22:02:00+00:00 yes no gender cultuur jongen meisje vooroordeel https://schooltv.nl/video-item/repatriering-van-nederlandse-indiers-dekolonisatie-van-indonesie 2024-01-04T12:26:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34074.w613.r16-9.48cdb49.webp Repatriëring van Nederlandse Indiërs | Dekolonisatie van Indonesië Heel veel mensen waren hun huis kwijtgeraakt tijdens de oorlog. Heel veel mensen kwamen terug en moesten weer een huis hebben. Dus in 1950 hadden nog 84.000 mensen inwoning bij een ander gezin in, in Den Haag. Dat is heel veel. Den Haag heeft bij alle woningschaarste nog een extra probleem. De stad is geliefd bij de vele Indische Nederlanders die met de onafhankelijkheid van Indonesië na 1949 definitief kiezen voor een bestaan in het moederland aan de Noordzee. Repatrianten worden ze genoemd. Het werd een trieste intocht van een paar honderdduizend landgenoten. Velen hadden ons land nog nooit gezien. Allen hadden zij hoop op nieuwe toekomstmogelijkheden voor hen en voor de kinderen. Wij zijn hier op 28 augustus 1955 aangekomen. De indrukken waren heel sterk. Schoon, mooi. Alles geregeld. Dan kijk je naar dat land en dan denk je: dat is een mooi land. Ik heb me echt verheugd van de boot af te gaan en met de bus naar Arnhem te gaan. Maar mijn moeder wilde niet in Arnhem wonen. Wij werden daarheen gestuurd. Wij hadden het niet voor kiezen. De mensen werden zo verdeeld over heel Nederland. Wij hadden dus Arnhem als doel gekregen. Daar zijn we heen gegaan. Zij hadden recht op een plek in Nederland om te wonen en te verblijven. Maar de gemeente Den Haag had toch liever dat ze niet allemaal naar Den Haag kwamen. En men vindt ook dat die repatrianten toch echt beter ergens anders naartoe kunnen gaan. Want wat zegt men dan in de raad? Ik lees voor uit de handelingen van februari 1950. Er moeten zo min mogelijk terugkerenden uit Indonesië naar Den Haag komen. Want bij de hemel, wij weten niet waar we hen bergen moeten. Ze gaan hier wat betreft de huisvesting een somber lot tegemoet. En dan zegt men ook: Zij zullen zich in de provincie beslist gelukkiger voelen dan in Den Haag. Daar waren de repatrianten het niet mee eens. Mijn moeder wou graag naar haar familie en haar familie was in Den Haag. Mijn moeder solliciteerde bij het ministerie van Financiën. Haar vader is een Hollander en zij sprak heel goed Nederlands en ze werd aangenomen als correctuurlezerin. Dus alle brieven die uitgingen, werden door mijn moeder gelezen. Zo zijn we in Den Haag gekomen. We kwamen in Scheveningen in een pension. Een heel mooi klein pension, kleine kamer. Ik teken het zo dat dit de ingang is hier, en hier sliepen mijn moeder en drie zusters en wij sliepen hier. Hier waren twee bedden en hier sliepen mijn broer en ik. Het was eigenlijk heel mooi. Maar een beetje te klein voor ons. Maar we hebben er erg gezellig gewoond. Wat me altijd bijgebleven is, was het eten. Ik vond het lekker eten. Het was niet mijn eten, maar het beste vond ik de lekkerbekjes. Met botersaus en worteltjes. Ik verheugde me altijd op vrijdag. Wij gingen ook met de Hollandse meisjes om, want Indische meisjes moesten allemaal zo vroeg naar huis. Daar mocht je niks mee doen. Ze waren heel preuts, die Hollandsche meisjes waren vrijer. Maar dat was eigenlijk ook goed, want dan trouwden ze ook met die Hollandse meisjes. Dan krijg je dus integratie. We hebben ook veel plezier gehad. Dan gingen we allemaal naar het strand. Dit is mijn eerste vrouw, dat ben ik, met veel haar nog. Dat waren de uitjes, hè. Dat kostte niet veel geld, je nam je brood zelf mee. Je kon je geen dingen permitteren. Het was een arme bedoening, vaak. Toen kwamen die dingen in gebruik. Automaatjes. Nasibal... Had je vandaag geen eten? Dan probeerden we die dingen open te maken. En soms lukt het. Dan kreeg je het opeens eruit. Dan weet je dat voor de volgende keer, daar kan ik hem open maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660099 330.24 5206 2019-08-08T11:46:20+00:00 yes no dekolonisatie wederopbouw Nederlands-Indië https://schooltv.nl/video-item/me-jane-you-tarzan-in-de-klas-beeldvorming-van-vrouwen-en-mannen 2024-01-04T12:26:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34075.w613.r16-9.b33c2f4.webp Me Jane You Tarzan in de klas | Beeldvorming van vrouwen en mannen Mannen moeten stoer zijn, vrouwen vooral mooi. Dit is het stereotype, maar sommige mensen herkennen zich daar niet in. Zo gaat Suus soms als Dan door het leven en laat model Arvida Byström soms haar beenhaar staan. Wat voor reacties roept dit op in de maatschappij? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660098 483.96 2935 2019-08-12T22:03:00+00:00 yes no gender stereotype beeldvorming https://schooltv.nl/video-item/me-jane-you-tarzan-in-de-klas-carriere-voor-vrouwen-en-mannen 2024-01-04T12:26:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34076.w613.r16-9.e2e2a58.webp Me Jane You Tarzan in de klas | Carrière voor vrouwen en mannen De emancipatie in Nederland is nog niet erg geslaagd. Er zitten veel meer mannen dan vrouwen in hoge functies en ook de salarissen zijn ongelijk. Ersin gaat in de gamingwereld kijken wat er mis gaat. En Sofie kijkt in IJsland hoe het anders kan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660100 478.72 2015 2019-08-12T22:04:00+00:00 yes no emancipatie gender man vrouw IJsland https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-waar-kun-je-mee-tekenen 2024-04-11T14:40:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34077.w613.r16-9.770b593.webp Waar kun je mee tekenen? | Hoppatee! Tekenen en schilderen leer je door veel te proberen. Dit heb je nodig. Papier, maakt niet uit wat voor soort. Ruw, glad, gekleurd of zelfs een prop… Potloden, een puntenslijper, kwasten, een dikke stift en verf. Kies een stuk papier. Pak een potlood of iets anders waar je zin in hebt. Hou het lekker losjes vast en zet het op het papier. Maak gewoon eens wat strepen. Boven elkaar, naast elkaar. Probeer eens wat harder te drukken… oeps. Even slijpen en weer door. Doe maar lekker wild. Pak je je potlood met je andere hand vast. Beetje losjes, dan weer wat strakker, plat, rechtop. Het maakt allemaal niet uit. Nu pak je een kwast of een ander ding dat je wil proberen. Pak wat verf en maak lijnen. Lange lijnen, korte lijnen, cirkels, kringels, wat je maar wil, tot je blad helemaal vol is. Als het droog is, pak je een dikke stift en kijkt naar wat je hebt gemaakt. Zie je er vormen in? Een gek vliegend beest, allemaal poppetjes of een haasje, een ufo, een vogel, alles mag. Hang je papier op en kijk er eens goed naar. Wat vond je fijn om te doen, waar werd je blij van? Een kwast of een potlood, je linker- of je rechterhand? Korte lijntjes of grote cirkels? Gebruik je fantasie. Je kan nog veel meer gebruiken dan potloden en kwasten. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660084 161.28 2320 2019-08-14T22:00:00+00:00 yes no tekenen schilderen https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-teken-je-licht-en-schaduw 2024-04-11T14:39:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34078.w613.r16-9.4545e45.webp Hoe teken je licht en schaduw? | Hoppatee! We gaan leren hoe je schaduw en licht gebruikt in een tekening. Dit heb je nodig. Papier, potloden, een appel, een bakje en een zaklamp. Je wil iets echt laten lijken. Zoals deze appel. Die ligt bij een raam en door dat raam valt zonlicht. Kijk, het licht valt op de appel en aan de andere kant is er schaduw. Pak je potlood en teken een appel. Dat is eigenlijk gewoon een cirkel met een steeltje. Dan teken je de schaduw. Daar kan je je potlood een beetje plat voor leggen. Veeg ermee over het papier. Teken de schaduw aan de appel vast. Dan lijkt hij op tafel te liggen, net als in het echt. Je kan schaduw ook gebruiken om iets te laten zweven. Probeer maar. Eerst teken je een horizon en een ballon. Het licht komt van de zon. De schaduw teken je nu niet aan de ballon vast, maar los ervan, op de grond. Zie je? Nu lijkt de ballon te zweven. Je kan de schaduw nog een beetje vegen met je vingers om hem vager te maken. Hang op wat je gemaakt hebt. Kijk er eens goed naar. Wat vond je moeilijk? Wat ging er lekker? Ga wat je moeilijk vond nog een keer doen, maar nu bijvoorbeeld met een bakje. Probeer verschillende richtingen van het licht en dus van de schaduw. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660085 154.09 7461 2019-08-14T22:00:00+00:00 yes no tekenen schaduw https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-teken-je-diepte-en-afstand 2024-04-11T14:38:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34079.w613.r16-9.9384a65.webp Hoe teken je diepte en afstand? | Hoppatee! We gaan perspectief tekenen. Dit heb je nodig: papier en potloden. Als je tekent, teken je iets dat hoogte, breedte en diepte heeft op een vlak dat alleen maar hoogte en breedte heeft. Je wil eigenlijk op dat papier ook diepte laten zien. Je wil laten zien dat iets ver weg of dichtbij is. Maar hoe doe je dat? Teken in het midden overdwars een lekkere lange lijn. Zo, een horizon. Wat ligt er achter die horizon? Bijvoorbeeld bergen. Dingen in de verte zijn altijd wat vager, dus leg je potlood een beetje plat. Nu teken je de weg naar de bergen. Van dichtbij naar verder weg, daar wordt ‘ie steeds smaller, tot ‘ie verdwijnt. Dat noem je het verdwijnpunt. Dingen in de verte zijn kleiner. Dingen op de voorgrond zijn groter. Zet langs de weg bomen neer. Begin achteraan met kleine bomen. Werk naar voren toe, de bomen worden steeds groter. Hang op wat je gemaakt hebt en kijk er eens goed naar. Wat ging er goed? Wat kan er beter? Ga dat wat je moeilijk vond nog een keer oefenen. Want als je oefent gaat het steeds een beetje beter. Je kan je tekening ook gewoon inkleuren. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660086 133.994 11568 2019-08-14T22:00:00+00:00 yes no tekenen diepte https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-teken-je-met-kleur 2024-04-11T14:38:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34080.w613.r16-9.ac86f19.webp Hoe teken je met kleur? | Hoppatee! We gaan kleuren mengen. Dit heb je nodig: papier, potloden, kwasten. Verf die je met water kan mengen: rood, blauw, geel, wit en zwart. Een potje met water en een doekje om je kwasten aan af te vegen. Rood, geel en blauw zijn de primaire kleuren. Hier kun je andere kleuren mee maken: Rood + geel wordt oranje. Ff spoelen en afvegen... Rood + blauw wordt paars. Spoelen, afvegen. Blauw + geel wordt groen. Spoelen, afvegen. Met zwart en wit kun je de kleuren donkerder en lichter maken. Teken een landschap met bergen. Niet te precies, het gaat om de vlakken op je papier. Nu ga je die vlakken inkleuren. Gebruik de kleuren waar jij zin in hebt. Je mag natuurlijk ook heel andere kleuren gebruiken. Hang op wat je gemaakt hebt en kijk er goed naar. Wat ging er goed? Wat kan er beter? Ga dat wat je moeilijk vond nog een keer oefenen. Want als je oefent gaat het steeds een beetje beter. Je kan natuurlijk ook met alleen zwart en wit proberen te mengen. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660087 224.81 4255 2019-08-14T22:00:00+00:00 yes no schilderen kleur https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-wat-zal-ik-tekenen 2024-04-11T14:37:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34081.w613.r16-9.43d4d2c.webp Wat zal ik tekenen? | Hoppatee! We gaan met een tekening een verhaal vertellen. Dit heb je nodig: papier en potloden. Tekenen is verhalen vertellen met beelden. Maar hoe bedenk je wat je wil gaan maken? Dat gaan we oefenen met een stripverhaal. Teken drie blokken op je papier. Niet te netjes, gewoon lekker grote blokken. Teken in het eerste blok een vrolijk poppetje, in het laatste blok een verdrietig poppetje. Wat is er daartussen gebeurd? Dat is je verhaal. Nou, misschien gaat het regenen, daar word je inderdaad niet vrolijk van. Maar het kan natuurlijk ook andersom, van verdrietig naar vrolijk. Wat is er gebeurd? Ah, een bloemetje. Zie je? Zo vertel je met een heel simpel beeld een verhaaltje. Hang op wat je gemaakt hebt en kijk er eens goed naar. Wat is er goed gelukt? Wat was moeilijk? Ga wat je moeilijk vond nog een keer oefenen. Als je oefent gaat het steeds beter. Je kan ook van vrolijk naar in de war. Hoe komt dat? Aha, een vliegende schotel met een marsmannetje. En dan naar verliefd, hoe komt dat? Ah, natuurlijk, een bosje bloemen. Nou, dat wordt wel wat tussen die twee. Veel plezier met het vertellen van jouw verhaal. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660088 115.69 4892 2019-08-14T22:00:00+00:00 yes no tekenen fantasie https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-kun-je-beter-worden-in-tekenen 2024-04-11T14:38:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34082.w613.r16-9.a0c2015.webp Hoe kun je beter worden in tekenen? | Hoppatee! We gaan na-apen. Dit heb je nodig. Papier, een plaatje van een beroemd schilderij, potloden, kwasten, verf die je met water kan verdunnen, water, een doekje om je kwasten mee af te vegen en een föhn. Schilder eerst je papier in ongeveer de goede achtergrondkleur. Gebruik een lekkere dikke kwast. Beetje geel, beetje wit. Zo, dat moet eerst drogen. Als dat je te lang duurt, pak je gewoon een föhn. Pak nu het potlood en teken heel losjes het schilderij na. Het hoeft allemaal niet te precies, dus ga niet te lang door. Want het is tijd om te schilderen. Kleur je tekening in. Je hoeft het schilderij natuurlijk niet precies na te maken, je kan heel veel leren van hoe beroemde schilders het gedaan hebben en daar gaat het om. Hang op wat je hebt gemaakt en kijk er eens goed naar. Wat ging er goed? Wat vond je moeilijk? Gelukkig zijn er nog duizenden andere schilderijen om mee te oefenen. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15660089 114.474 3028 2019-08-14T22:00:00+00:00 yes no schilderen tekenen https://schooltv.nl/video-item/hoe-voelt-pepperspray-het-brandt-in-je-ogen-als-de-heetste-peper 2024-01-04T12:27:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34083.w613.r16-9.d297d4e.webp Hoe voelt pepperspray? | Het brandt in je ogen als de heetste peper Pepperspray is best een heftig middel. Het wordt bijvoorbeeld gebruikt als iemand een mes bij zich heeft of op een andere manier gewelddadig is, het wordt ook niet gebruikt bij kinderen onder de twaalf. Daarom krijgen agenten in het eerste jaar van de academie zelf pepperspray in hun gezicht om te ervaren hoe het is. Aangezien ik serieus genomen wil worden als agent, ga ik het ook ervaren. Oké, ik schijn een nogal heftige ervaring te gaan meemaken. Ik heb al mijn make-up eraf. Oude kleren aan. Ik heb heel vaak uitleg gehad dat ik moet blijven ademen, dat schijnt het moeilijkste te zijn. Maar ik geloof dat ik er wel klaar voor ben. Tot eh, straks. Oké, Nienke, opgelet. Ogen dicht. Adem in. Op drie, twee, één. Spray. De spray is nu op je gezicht. Ademen. O, ik ruik peper. Doe je ogen eens open. Oké, niet wrijven. Zet je handen maar op haar. Heet, heet, heet. Mijn ogen staan in de fik! Je moet de allerheetste peper bedenken en die zo helemaal in je gezicht wrijven en dan kom je niet in de buurt van hoe dit voelt. Het brandt! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15663028 106.56 4281 2019-08-14T09:13:30+00:00 yes no politie https://schooltv.nl/video-item/hoe-repeteert-de-jostiband-muziek-maken-met-behulp-van-kleuren 2024-01-04T12:27:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34084.w613.r16-9.7822d5a.webp Hoe repeteert de Jostiband? | Muziek maken met behulp van kleuren Mike is druk aan het oefenen, want hij heeft vanavond repetitie met de band. Want jij speelt in de...Jostiband! En hoe is het voor jou om elke woensdagavond naar de Jostiband te gaan? Dat is juist heel erg gezellig altijd. Lyan, jij bent de orkestleider van de Jostiband. Jullie bestaan al meer dan 50 jaar. Hoeveel muzikanten zitten er eigenlijk bij? We hebben 140 muzikanten in de Jostiband. Die hebben allemaal een verstandelijke beperking maar ze worden wel begeleid door twee collega's van mij die een instrument bespelen om ons een beetje op weg te helpen. Mike, wat is jouw verstandelijke beperking precies? Dat vind ik wel moeilijk, maar ik praat heel erg langzaam en ik praat ook niet zo hard, soms. Ik heb mijn hoge stem sinds mijn geboorte. Je maakt zelf veel muziek, luister je ook veel naar muziek? Wat voor muziek dan? Ik luister vaak naar Frans Duijts en Frans Bauer. Heb je wel eens mensen zien veranderen, door hier muziek te maken? Ja, zeker. Ze zijn trots op wat ze geleerd hebben, want dan blijkt dat ze veel meer kunnen dan we denken. En het is niet alleen maar gezellig muziek maken, maar ook de leuke dingen eromheen. Dus samen koffiedrinken, of samen naar een concert gaan. Dus het is ook gewoon een heel gezellig iets. En hoe leer je dan iedereen weer een nieuw muziekstuk aan? Daar hebben we ons eigen systeem voor. We maken gebruik van het gewone notenschrift, dus de notenbalk met de nootjes, maar we hebben iets extra's aangebracht. Je ziet allemaal kleuren eronder. Dus de b is zwart en de c is geel en die kleurtjes zie je hier ook. Dus door kleur te vergelijken, dan zoek je de zwarte op, want daar beginnen we mee, dus dan ga je naar de zwarte en dan ga je naar de g. Maar in deze bladmuziek zie ik ook verschillende tonen staan. Dit is bijvoorbeeld een lage d. Maar je hebt ook een hoge d. Hoe zien ze dat verschil dan? In de bladmuziek zie je qua kleur geen verschil. Dat doen we ook expres niet, want we proberen ze ook te laten kijken naar de noot in de notenbalk. Is-ie eronder of is-ie erin? Als iemand er toch steeds problemen mee heeft of als het niet lukt, dan kun je van die lage d bijvoorbeeld een zonnetje maken. Dan zet je in je muziek een cirkeltje eromheen en dat doe je dan ook op het instrument en dan weten ze: Nu moet ik het zonnetje hebben en dan weer dat andere blauwe nootje. Nu hebben jullie ook van die mensen die staan te zwaaien met schijven. Wat is dat dan? Dat is om het nog makkelijker te maken. Want je ziet, dit stuk bestaat uit heel veel nootjes en het gaat best wel snel. Sommigen kunnen dat niet bijhouden. Die raken dan een beetje in de war. Dan gebruiken we die schijven, want dan hoeven ze maar een paar noten mee te spelen. Maar op zo'n manier dat 't toch klinkt. Dan hoef je niet te lezen, maar dan zie je een zwart bordje met b en dan weet je: B spelen. Ja, en als die schijf weer naar beneden gaat... Moet je stoppen. Ja. Heel simpel. Oké, vanavond is het zover: Het grote Jostiband-optreden, hier in het Concertgebouw. Alle instrumenten zijn er al en daar komen nu ook de artiesten aan. Zo! Zin in? Veel zin in, ja. Goed zo, high five! Daar zijn ze hoor, jongens. De sterren van de show. Hee, Mike! Kom 'ns even hier. Heb je er zin in? Ik heb heel veel zin. En wat gaat er zo door je heen, als echte ster van de show? Ik ben er klaar voor. Je bent er klaar voor. Goed zo. Wow! Nou, Mike. En dan zit hier straks al jouw familie in de zaal. Ja, gezellig. Denk je nou van, oei? Vreugde. Vreugde! En vind je het spannend? Nee, ik heb er gewoon heel veel zin in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15663029 333.717 613 2019-08-14T22:00:00+00:00 yes no muziek beperking https://schooltv.nl/video-item/hoe-hoog-is-de-kwaliteit-van-je-lachgas-de-dubieuze-industrie-achter-ballonnetjes-doen 2024-01-10T14:58:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34085.w613.r16-9.ffc3b00.webp Hoe hoog is de kwaliteit van je lachgas? | De dubieuze industrie achter ballonnetjes doen Even de glutamaatreceptor in je hersenen blokkeren voor een hallucinogene minitrip van pak 'em beet een minuut. Dat doen we steeds vaker. Ik heb het over een ballonnetje doen. Want werd er twee jaar geleden nog voor ruim 700.000 kilo lachgas geïmporteerd in de Nederlandse havens, dit jaar is dat al 1250.000 kilo. Daarom hoor je dit geluid steeds vaker en zie je deze ampullen overal. Want hierin zat het lachgas voor dit ballonnetje en die lachgasballonnetjes zijn dus booming. Thuis chillen met vrienden op de bank met een cracker en een slagroomspuit of in de club, in een café. Want die dingen zijn tegenwoordig echt overal te koop en dan niet uit deze kleine patroontjes maar uit enorme tanks van vele liters. Maar waarom is het zo'n lekker handeltje? We verkopen een ballon voor 3 euro, keer 200. Dan kom je op 600 euro, snel. Waar komt het vandaan? Bij een installatie als deze wordt het per fles afgevuld. En wie loopt er nou echt mee binnen? Er zijn er inmiddels meer dan 100, misschien wel 200 in Nederland, die tussenhandel plegen in lachgas. Dit is de industrie achter jouw lachgasballonnetje. Bedrijven die het verkopen schieten als paddenstoelen uit de grond. Ze maken er zelfs reclame voor en dat komt allemaal door een uitspraak van het Europese Hof in 2016. Eerst stond lachgas volgens de geneesmiddelenwet namelijk te boek als een narcosemiddel, bijvoorbeeld bij bevallingen. Aan geneesmiddelen zitten strenge regels vast, dus zomaar verkopen mocht niet. Maar twee jaar geleden besloot een Europese rechter dus dat lachgas geen medicijn is, maar een handelswaar. Daarom valt het nu onder de Warenwet en kan in principe elk bedrijf het verkopen. We kennen dus de beroemde slagroompatronen. Winkels als de Sligro, de Makro, de Blokker en de Hanos verkochten ze gewoon. Maar omdat ze weten dat het niet alleen maar bedoeld is om echt slagroom mee te spuiten, is die verkoop beperkt, ook op aanraden van het Ministerie van Volksgezondheid. Bol.com verkoopt ze zelfs helemaal niet meer. Maar op de rest van het internet bloeit die handel volop. Iedereen kan zo een starterspakketje kopen. Voilà. Maar er zijn bedrijven die het veel groter aanpakken. Zij verkopen niet alleen maar crackers en patronen, maar ook hele tanks met lachgas. En die verkopen ze dan aan de horeca, festivals en shishalounges, zoals in de Mon Ami in Rotterdam. Daar gaat er elke week zo'n 30 liter lachgas doorheen. Zo'n 1500 ballonnen. Wij zijn een aantal maanden geleden begonnen met lachgas verkopen, ik denk inmiddels al bijna een jaar zelfs. Het levert genoeg op in ieder geval. Zodra één iemand bestelt, bestelt de rest van de zaak ook, bijna iedereen. En dan gaat het aan de lopende band door, totdat iedereen weg. Tweehonderd ballonnen kunnen op vrijdag, zaterdag drukke dagen makkelijk wel. We verkopen een ballon voor 3 euro, keer 200, dan kom je al snel op 600 euro op één dag als je een goede dag hebt. Op internet zag je allerlei advertenties of mensen die wilden leveren. En ze komen ook gewoon bij ons langs hier. Ze geven gewoon een kaartje af: hee, wij verkopen lachgas. Op een gegeven moment heb je vijf, zes leveranciers. Die willen graag geld verdienen met lachgas, dat zijn gewoon puur handelaars. Pure handelaren dus. Zo 1000 euro per weekend binnentikken is geen uitzondering. Maar de volgende vraag is: waar halen zij dat lachgas vandaan? Eerst belangrijk om te weten: er zijn drie soorten lachgas. Zo heb je medisch lachgas, wat bijvoorbeeld wordt gebruikt om de pijn bij een bevalling wat te verzachten. En dat wordt dus ook heel goed gecontroleerd. Dan heb je 'food grade' lachgas, wat dus in die slagroompatronen zit als drijfgas wat in restaurants wordt gebruikt. Dat kan volgens deskundigen niet heel veel kwaad, als je het maar niet te vaak doet. En het wordt minder goed gecontroleerd dan bij medisch lachgas. En dan is er ook nog technisch lachgas, wat bijvoorbeeld in de auto-industrie wordt gebruikt voor meer vermogen, beter bekend als nitro. En dat is niet bedoeld voor menselijke consumptie. En dat wordt dus ook niet zo goed gecontroleerd. Ze worden alle drie door lachgasfabrieken in Nederland gemaakt en verkocht. En je kan al raden: sinds 2016 krijgen ze een hoop meer telefoontjes van potentiële klanten. Welkom bij Westfalen Gassen Nederland, producent van industriële gassen en voedingsgassen. We halen het uiteindelijk bij een productielocatie van ons vandaan. Het komt hier met een vrachtauto vloeibaar binnen. We zorgen dat het in een fles komt voor een klant. Stel nou dat ik een bedrijfje start en ik zeg: ik wil heel veel lachgas bestellen. Wat doen jullie dan? We vragen in ieder geval naar Kamer van Koophandel. Dat wordt gecheckt, kopie paspoort en een eindgebruikersverklaring, waarin de klant vertelt: wat is mijn toepassing. Dus als ik zeg: ik ga het verkopen in een club, wat zeggen jullie dan? Dan zeggen wij: Nee, helaas. Ik snap het genot aan de ene kant, maar er zit ook een gevaar aan het gebruik van lachgas. Dus we hebben gezegd: daar lenen we ons niet voor en we willen er ook geen geld aan verdienen. Het hoort uiteindelijk niet bij ons als bedrijf. En Westfalen is niet de enige. Fabrikanten van lachgas hebben met elkaar afgesproken om het niet te verkopen aan lachgashandelaren, omdat het wordt gebruikt als partydrug en ze gewoon niet zoveel zin hebben in gedoe. Wie dus aanklopt zonder een goede eindgebruikersverklaring krijgt dat lachgas niet mee. Maar hoe komen die handelaren daar dan wel aan? Dat hebben we aan heel wat lachgashandelaren gevraagd, maar ze zijn er niet heel happig op om aan ons te vertellen waar ze hun voorraadje vandaan toveren. Ook uit concurrentieoverwegingen. Sommige handelaren hebben een truc gevonden om toch dat lachgas bij die fabrieken te bestellen. Ze doen bijvoorbeeld alsof ze een ander bedrijf zijn en liegen in die eindverklaring. Daar kunnen die fabrieken dan weinig tegen doen. Andere handelaren halen hun lachgas uit het buitenland, bijvoorbeeld uit China. Zoals het bedrijf Partytime in Qingdao. Zij doen niet zo moeilijk over die eindgebruikersverklaring. Maar wat je daar dan precies koopt blijft wel een beetje vaag. Best een apart wereldje dus, dat lachgas. Het is dus legaal om erin te handelen of om het te gebruiken, maar om het ergens groot in te kopen wordt meteen een beetje schimmig. De enige die er wel open over wilde zijn is Leon. Hij had eerst een autobedrijfje, maar hij wil nu toch liever alles volgens het boekje doen. Ik ben Leon Riemers. Ik ben ondernemer in lachgas. Wij leveren lachgas aan de horeca. Kom binnen. Ik koop het in Turkije in. Wij hebben daar een leverancier gevonden die ons medisch lachgas levert. Dat is inderdaad niet makkelijk om aan te komen. In Nederland, ondanks dat het legaal is, wil er eigenlijk geen enkele leverancier aan meewerken. Maar in Turkije hebben wij een leverancier gevonden die bereid is om het wel te leveren. Dat is wel met allerlei problemen met transport en allerlei kinderziekten die je hebt met het opstarten daarvan. Maar het lukt. Er zijn inmiddels meer dan 100, misschien wel 200 in Nederland die tussenhandel plegen in lachgas. Maar omdat het door grote erkende leveranciers niet opgepakt wordt, krijg het een rare status en zie je dat heel veel partijen in de markt, met name ook tussenhandelaren, zonder Kamer van Koophandelnummer werken, geen facturen kunnen geven. Er wordt veel zwarte handel in gedaan en dat is hoe de markt in elkaar zit. Voornamelijk een markt van cowboys. Cowboys genoeg inderdaad. Hier zie je de auto van een man die de politie van de A2 had geplukt omdat zijn auto naar achteren hing. Lagen er in zijn achterbak twintig tanks met lachgas. Wie handelt in gas, moet rekening houden met allerlei risico's. Zoals bijvoorbeeld ontploffingsgevaar of een brand. Je moet je dus aan allerlei regeltjes houden als je lachgas opslaat of vervoert. Oké. Even samenvatten. Lachgas is dus booming maar ook een beetje een gekke wereld. Producenten willen het niet verkopen aan lachgashandelaren en die moeten dus een trucje verzinnen. Maar als je daarin slaagt, dan loop je binnen. Maar je weet dus nooit precies helemaal zeker waar het lachgas vandaan komt, wat erin zit en of het veilig is. En dan tot slot, niet onbelangrijk. Lachgas is dus legaal en het kan hartstikke leuk zijn. Maar je kan er ook hoofdpijn van krijgen of misselijk van worden of zelfs out gaan. Er is nog niet heel veel onderzoek gedaan naar de gezondheidsrisico's, maar volgens het RIVM is veelvuldig gebruik niet goed voor je hersenpan. Dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15663030 514.197 2477 2019-08-14T10:06:51+00:00 yes no drugs gas https://schooltv.nl/video-item/abortus-in-de-vs-strenge-regelgeving-wordt-nog-strenger 2024-01-04T12:27:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34086.w613.r16-9.3999746.webp Abortus in de VS | Strenge regelgeving wordt nog strenger Toen ik mijn vader vertelde dat ik zwanger was en een abortus wilde, zei hij: De drie dingen waar ik de grootste hekel aan heb zijn kanker, homo's en abortus. Mijn zoon overleed aan kanker, mijn dochter is lesbisch en mijn jongste dochter wil een abortus. Jenna King-Shepherd was 17 toen ze zwanger raakte van een fout vriendje. Voor haar conservatieve vader, die ook nog eens dominee was, een grote schande. Uiteindelijk won zijn liefde het van de haat en reed hij haar zelf naar de abortuskliniek. Hij zag dat ik er enorm onder leed. Hij hield van me en wilde me helpen. Tegenwoordig zet Jenna zich in voor andere vrouwen die een abortus willen. Hier bij de kliniek hangen er zwarte doeken aan het hek om de privacy van de patiënten te bewaken. Er staan vaak protestanten die video's van hen maken en op sociale media plaatsen. Ooit waren er twintig abortusklinieken in Alabama. Nu nog maar drie. De enige overgebleven kliniek in Montgomery wordt gerund door Mia Raven. Hoe is het? Moe, hoe is het met jou? Goed. Mia runt ook het Powerhouse, een opvanghuis voor vrouwen die geen steun of onderdak hebben voor ze een abortus ondergaan. Deze kliniek bestaat al 40 jaar. Het is de langst bestaande abortusvoorziening in Alabama. De staat maakt het onmogelijk om klinieken te openen. Je wordt het zat om steeds doelwit te zijn. Er zijn niet veel mensen meer die bereid zijn om dat op zich te nemen. Volgens het Guttmacher-instituut dat onderzoek doet naar de ontwikkelingen in de abortuswetgeving werden er sinds begin dit jaar in meer dan tien staten al 304 voorstellen ingediend om abortus te beperken. Vooral in het zuiden en midwesten van Amerika. Vorige maand tekende de gouverneur van Ohio een zogenoemde 'heartbeatwet' die een abortus verbiedt zodra er een hartslag te meten is. 'Ter bescherming van hen die zichzelf niet kunnen beschermen.' Vorige week gebeurde dat ook in Georgia. En in Alabama wordt deze week hard gewerkt aan het meest vergaande verbod op abortus. Daarin is opgenomen dat het ongeboren kind een persoon is, wat van abortus een misdaad maakt, en waarvoor een arts tot levenslang gevangenisstraf kan krijgen. Toen er gisteren in de Senaat van Alabama over gestemd moest worden, ging het er emotioneel aan toe toen een motie om een uitzondering te maken voor een abortus na incest of verkrachting van tafel werd geveegd. Uiteindelijk werd de stemming uitgesteld. Op de publieke tribune zat ook de aanjager van deze wet, Eric Johnston. Hij is de voorzitter van de Alabama Pro-life-coalitie. Dit is een foto van een demonstratie. Ze liepen door deze straat, langs het Capitool en weer terug. Zo'n 30.000 mensen, allemaal tegen abortus. Als jurist weet hij maar al te goed dat deze wet ongrondwettelijk is omdat abortus legaal is in Amerika na een uitspraak van het hoogste gerechtshof van het land in een zaak die Roe tegen Wade heet. Het Hooggerechtshof heeft bepaald dat abortus een privékwestie is voor moeder en arts in de eerste drie maanden van de zwangerschap. Daarin werd bepaald dat een ongeboren vrucht geen persoon is en dat de keuze van een vrouw een grondrecht is. Johnston wil met deze wet die uitspraak testen. Het directe doel is het redden van levens van ongeboren kinderen. Om dat te kunnen doen, is dit een testcase voor Roe tegen Wade. Het Hooggerechtshof moet die zaak in heroverweging nemen om te bepalen of het ongeboren kind wel of niet een persoon is. Zij bepalen of die zaak nog wettig is en abortus legaal blijft of dat Roe herroepen wordt. Ik hoop op dat laatste. Johnston en de anti-abortusbeweging hebben de tijd mee. Trump heeft twee nieuwe ultraconservatieve rechters aangesteld in het Hooggerechtshof en sindsdien hoopt conservatief Amerika dat één van de strenge abortuswetten tot aan het Hooggerechtshof wordt uitgevochten. Ze hebben nog geen helder standpunt ingenomen over abortus. Maar ze houden zich strikt aan de wet en zijn goede juristen. Voor het eerst sinds 1992 is er een kans dat Roe teruggedraaid wordt. De tijd lijkt er rijp voor. Bovendien zal het ministerie van Justitie dit initiatief ook ondersteunen. ‘De baby wordt geboren. De moeder ontmoet de dokter. Ze verzorgen de baby, ze wikkelen hem mooi in. En dan bepalen ze samen of de baby geëxecuteerd wordt. Ik dacht het niet. Dit is een polariserende kwestie in de Amerikaanse politiek. Rechts drijft de kwestie op de spits door te zeggen: Er worden baby's vermoord met de wet in New York die abortus legaliseert.’ De Amerikaanse president zegt tegen het volk dat artsen baby's vermoorden in de verloskamer. Dat is klinkklare onzin. Ze houden vast aan dat standpunt en zeggen dingen die totaal niet kloppen. Maar mensen geloven dat. Veel mensen hebben geen flauw benul hoe het echt zit. Wat je de rest van je leven ook doet, je blijft een babymoordenaar. In de Amerikaanse bioscopen draaide de afgelopen weken de film Unplanned, Ongepland, over een pro-abortusvrijwilligster die tot inkeer komt als ze zélf een abortus bijwoont. De film was zelfs een bescheiden hit. Het is een voorbeeld van hoe de abortusdiscussie in Amerika via films en media wordt gespeeld. Mia Raven vreest dat als de Senaat in Alabama abortus uiteindelijk verbiedt, zwangere vrouwen weer hun toevlucht zullen nemen tot de illegaliteit. Ze kunnen medicijnen nemen waarvan ze de werking niet kennen. Iemand belde laatst de kliniek dat ze bleekmiddeltabletten nam. Zover is het gekomen, terwijl abortus nog legaal is. Ze nemen bleekmiddel omdat ze niet zwanger willen zijn. Mijn levenscoach vroeg me over welke beslissing ik me het meest zeker voelde. De enige beslissing die ik ooit heb genomen waar ik me 100 procent zeker over voelde, was de keuze voor mijn abortus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665242 462.68 1153 2019-08-26T22:00:00+00:00 yes no Amerika zwanger abortus https://schooltv.nl/video-item/waarom-radicaliseert-iemand-jason-walters-wilde-martelaar-worden 2024-01-04T12:27:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34087.w613.r16-9.f3ec5d5.webp Waarom radicaliseert iemand? | Jason Walters wilde martelaar worden In 2004 is Jason Walters lid van de beruchte Hofstadgroep. Nadat hij een handgranaat naar de politie gooit, wordt hij voor draaiende camera's opgepakt door een arrestatieteam. We waren wel bereid om te sterven. Ik kan me nog herinneren dat ik tijdens de belegering een paar keer de politie heb uitgedaagd om te schieten op mij, dus dat ik echt mijn hoofd uit het raam stak en dat ik zei 'kom, schiet dan' omdat we ervan overtuigd waren: als ze schieten, zitten we in het paradijs. Je wilde een martelaar worden. Het hoogste dat je op kunt offeren is je leven. Daar staat het hoogste rendement tegenover in het hiernamaals. Het martelaarschap betekent dat je zonden worden vergeven. Dat je je familieleden uit de hel kan redden. Dat je op een troon naast God mag zitten en op een groene vogel door het paradijs mag vliegen en noem maar op. Dat is vanuit een religieus perspectief een heel erg aantrekkelijk vooruitzicht. Een week voor de inval in Den Haag wordt filmmaker Theo van Gogh vermoord. De dader is Mohammed B., Een vriend van Jason. Van Gogh liet zich vaak kritisch uit over de islam. We waren blij, omdat we dachten: Hij verdient het natuurlijk wel. Theo van Gogh werd bijna gezien als een soort van satan. Hij had de profeet Mohammed beledigd en in de islam staat daar de doodstraf direct op. Jason juicht op dat moment de moord op Van Gogh dus toe omdat hij de profeet beledigde. Toch is Jason niet als moslim opgevoed, maar als christen. Ik kan me herinneren dat ik jong was en wel eens naar de kerk ging en dat ik vroeg aan de priester: Wat wil God van mij? Dan werd je weer terugverwezen naar jezelf. 'Dat moet je in je eigen hart zoeken'. Ja, maar wat is dit voor antwoord? Wat moet ik hier nou mee. Dan sta je daar als jochie van acht ofzo, dan krijg je zo'n vaag antwoord. Ik wilde gewoon duidelijkheid. Op een geven moment heb ik Marokkaanse vrienden gekregen, toen ben ik in contact gekomen met de islam. De antwoorden die Jason niet vindt in het christendom vindt hij wel in de islam. Het voelt als thuiskomen. Halal, haram. Dit moet je doen. Dit mag je niet doen. Dit is wat we geloven. Het is een hele duidelijke afgebakende religie. En dat is aantrekkelijk voor een jong iemand. Ja, tuurlijk. Dit zijn beelden van neonazi's in de jaren negentig, gefilmd door de Noorse televisie. Ik geloofde er echt in. Ik geloofde dat er een internationale samenzwering was om ons volk te vervangen. Ons volk? De blanken in Noorwegen en in Europa. Dat er een groot plan was om ons als volk uit te roeien. Het is eigenlijk nogal extreem. Het was natuurlijk de schuld van de joden. Je was antisemitisch? Ja, heel erg. Tom Olsen was in de jaren 90 een neonazileider in Noorwegen. Door de Noorse tv wordt hij geïnterviewd in de gevangenis waar hij een straf uitzit voor geweldpleging. Ik zie mezelf als een nationaal-socialist. Dat is mijn ideologische overtuiging. Dus je bent tegen democratie? Ja, ik ben tegen democratie. Wat wil je dan? Ik wil een eenpartijsysteem. Nu, 20 jaar later, zoeken we Tom op in Noorwegen. Hij kijkt terug op zijn leven als neonazi, inclusief het geweld dat hij gebruikte tegen een blanke vrouw en haar donkere vriend. We liepen ze voorbij en er knapte iets in me. Ik draaide me om en pakte haar bij haar paardenstaart. Ik sloeg haar gezicht tegen zijn gezicht aan. Hij stootte zijn hoofd en ze vielen allebei. Er was heel veel bloed. We liepen door. Dat soort dingen gebeurde vaak. Pure haat. Niks anders. Hij was een leider, één van de meer vindingrijke mensen in dat wereldje. Hij kon andere mensen aantrekken en rekruteren. Ze richtten zich vaak op kwetsbare jongeren. Ze wisten dat ze die makkelijk konden manipuleren. Tore Bjørgo is een vooraanstaande Noorse onderzoeker naar rechts-extremisten. Tijdens een bezoek aan Nederland vertelt hij over het soort mensen dat wordt geronseld door extremistische organisaties. Eenzame mensen, die slachtoffer zijn, die gepest worden of die in een crisis zitten. Er zijn gevallen van mensen die net iemand verloren hadden. Dat is dan zo'n schok voor ze dat ze uit hun evenwicht raken. Getraumatiseerd. Dan zijn ze vatbaar voor rekrutering. Radicale ronselaars richten zich dus vooral op kwetsbare mensen. Maar wanneer gaat een geradicaliseerd iemand over tot gewelddadige actie? Voor sommigen is het een soort keerpunt. Misschien is er iets in de wereldpolitiek dat ze kwaad maakt. Zoals een invasie of cartoons van de profeet. 11 september was voor mij en voor meer mensen van mijn generatie echt een scheur in de geschiedenis. De aanslagen op het WTC in New York hebben een grote impact op Jason Walters. Hij is 16 jaar en een paar jaar eerder bekeerd tot de islam. Na 11 september radicaliseert hij. De leeftijd waarop je politiek bewust wordt, viel samen met een best wel extreme gebeurtenis. Ik bedoel, dat zal ongetwijfeld dingen hebben bijgedragen. Als je uit je directe leefomgeving wordt getrokken en wordt geconfronteerd met de wijdere wereld waar macht een rol speelt, geschiedenis, belangen. Noem het allemaal maar op. Dat bewustzijn viel samen met die aanslag op die torens. Na de aanslagen in Amerika weet Jason het zeker. De islam is in een permanente oorlog met het Westen verwikkeld. Hij komt tot de conclusie dat geweld gerechtvaardigd is om die strijd te winnen. Als je terugkijkt, lijkt het wel sterk iets onvermijdelijks te hebben, omdat je in zo'n jihadi-beweging afkoerst op een serieuze clash met de omringende samenleving. Je beschouwt jezelf als zijnde in oorlog met de samenleving, of met je omgeving. Zo'n clash was in principe onvermijdelijk. In dat radicaliseringsproces, hebt je toen ooit wel eens getwijfeld? Nee, absoluut niet. Het is een religie, dus op het moment dat je daarin gaat... Het is de waarheid van God, de hoogste vorm van zekerheid. God staat garant voor de waarheid daarvan. God staat aan jouw kant? Ja. In Noorwegen radicaliseert Tom ook op jonge leeftijd. De immigratie van vluchtelingen speelt hierbij een rol. Asielzoekers zouden worden voorgetrokken. Neonazi's buitten die situatie uit. Politici van extreemrechts zeiden: Kijk wat er gebeurt. De populatie van Noorwegen wordt alles ontzegd terwijl de immigranten van alles gratis krijgen. Je zet die groepen tegen elkaar op en je creëert een conflict. Neonazi's en jihadisten zijn politiek gezien elkaars tegenpolen. Maar er zijn ook opvallend veel overeenkomsten. De meesten zijn gemarginaliseerd. 80 procent is eerder betrokken geweest bij misdaad. Geen zware misdaad, maar ze hebben een strafblad. Ze hebben problemen met hun familie Ze hebben dierbaren of familieleden verloren Vaak zijn ze slachtoffer van geweld. Er zijn veel overeenkomsten. Sommigen, vooral bekeerlingen tot het jihadisme, hadden ook neonazi's kunnen worden. Maar omdat het radicale alternatief dat zich voor hen aanbood toevallig IS was, kozen ze dat in plaats van Hitler. Ze hadden ook de andere kant kunnen kiezen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665243 535.84 2082 2019-08-27T22:00:00+00:00 yes no radicalisering terrorisme https://schooltv.nl/video-item/cultureel-erfgoed-redden-architectuur-en-museumstukken-veiligstellen-na-een-oorlog-of-natuurramp 2024-01-30T13:32:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34088.w613.r16-9.b434c3b.webp Cultureel erfgoed redden | Architectuur en museumstukken veiligstellen na een oorlog of natuurramp We staan bij een brandend museum. We hebben drie ruimtes die we gaan gebruiken voor de simulatie. We zijn hier in het kantoor van de directeur van het museum. De helikopter is aan de andere kant daar binnengekomen, dus hier is een enorme explosie geweest en er is heel veel brand. Er zijn niet alleen zijn eigen spullen maar ook bijvoorbeeld een aantal topstukken zoals deze verbrand. Het is geen echt museum en het zijn geen echte kunstschatten. Maar hier op een speciale locatie op de vliegbasis Woensdrecht oefenen mensen uit de hele wereld in het professioneel redden van cultureel erfgoed. Erfgoedredders stappen in een situatie waarvan ze niet weten wat ze kunnen verwachten. Net als bijvoorbeeld Search & Rescue Teams, die worden ook getraind om eigenlijk rekening te houden met alles wat ze niet verwachten. De deelnemers aan deze prestigieuze cursus maken deel uit van een groeiende groep mensen wereldwijd die het redden van hun cultureel erfgoed als hun levenstaak zien. Afghanistan kent conflicten, is een kwetsbare staat in oorlog. Het cultureel erfgoed loopt veel gevaar want er zijn verschillende strijdgroepen, zoals IS en de Taliban. En dan is er de regering nog. Dus het is heel moeilijk om het cultureel erfgoed in ons land te beschermen. Als cultuur niet wordt meegenomen in die eerste hulp, in eerste 72 uur, dan is het te laat. Dan is het weg. Mensen hebben dan niets meer om op terug te vallen. Je moet je voorstellen: cultuur biedt een continuïteit in een situatie die heel erg chaotisch is. Alles is anders. Er is een oorlog geweest of er is een overstroming. De straten zijn gebombardeerd. Mensen hebben iets nodig om zich aan vast te houden en om te zien: dit ben ik. Hoewel de situatie nu in crisis is, weet ik dat als ik dit boek onder het puin vandaan haal, dat ik die weer in de toekomst zal terugzien. En ook die mentale weerbaarheid, zeker in een crisissituatie, wordt heel erg onderschat. Dit zijn misschien de meest indringende beelden van cultureel erfgoed in nood. IS had zijn oog in Syrië niet voor niks laten vallen op de stad Palmyra als decor voor haar gruwelijke onthoofdingen. Inmiddels is de stad grotendeels verwoest. In Afghanistan heeft de Taliban een deel van het cultureel erfgoed vernietigd. Talibanleiders kijken vanaf een heuvel toe. De standbeelden worden opgeblazen, wat een grote stofwolk geeft. Maar ook in landen waar natuurgeweld het leven beheerst, zoals hier op de Maagdeneilanden, krijgt de bevolking steeds meer de behoefte om niet alleen mensenlevens te redden. Ik doe vooral mee aan deze cursus omdat ik twee orkanen heb meegemaakt op de Maagdeneilanden Twee orkanen van categorie 5, kort achter elkaar. Direct erna was iedereen in shock en was moeilijk te bepalen hoe je het beste te werk kon gaan. Door deze cursus weet ik nu hoe je stukken moet documenteren en hoe je ze veiligstelt. Ga je dingen hierna anders doen? Absoluut. We hebben geleerd hoe je stukken kunt documenteren. Waar je ze gevonden hebt en waar je ze heen brengt. Want dat is altijd belangrijk voor musea. Hebt u al erfgoed in uw land gered? Ja, ik ben voorstander van werken vanuit de gemeenschap. We leren gemeenschappen voor hun eigen cultuurgoed zorgen. We leren ze over de waarde van erfgoed. We leren ze snel te kunnen handelen als er erfgoed gevaar loopt. De werkwijze is als volgt: Samenwerken en handelen om cultureel erfgoed te redden op allerlei plekken in ons land. Bij een echte simulatie hoort ook een echt vuur. De Nederlandse brandweer pakt uit en de cursisten oefenen de evacuatie. Ik wil over vijf minuten weten of er iemand mist. Iedereen is weg. Iedereen is weg? Waarom is het zo belangrijk om dit levensecht te oefenen? De situaties waar deze mensen in terechtkomen worden niet gescript. Ze hebben geen idee wat ze tegen gaan komen en juist dit soort incidenten moeten we creëren om ons ook daarop voor te bereiden. Je gaat de situatie in, je hebt geen flauw idee wat je gaat aantreffen. We moeten iemand hebben die verzamelt en iemand voor het gebouw. Tussen de internationale deelnemers vinden we ook een Nederlandse erfgoedredder, werkzaam als reservist bij Defensie. Als Nederland hebben we natuurlijk overzeese gebiedsdelen die zich in de orkaangevoelige gebieden bevinden, denk aan Sint Maarten. Maar ook in Nederland hebben we allerlei risico's zoals overstromingen en hevige regenval. Op termijn, als dat een keer uit de hand loopt met water vanuit de rivieren. Dan hebben we misschien toch iets te pakken waarbij we toch moeten gaan beredderen en in dat kader hebben we toch wel mensen nodig die misschien daar sturing aan kunnen geven. Wat heeft u wat dat betreft vandaag geleerd? Je begint met een omgevingsanalyse en je eindig met een locatie waarin goederen staan die gered zijn. Dat er een volgorde in zit, dat die volgorde niet zomaar bedacht is en dat je daarover kan nadenken, dat je dat kan plannen, organiseren. Het maken van keuzes, daar word je in getraind. Het is heel belangrijk om het cultureel erfgoed van een land te redden. Want het hoort bij de identiteit van het land. Het is een manier om verhalen door te geven aan toekomstige kinderen en een idee te hebben van je identiteit in de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665244 385.2 640 2019-08-29T22:00:00+00:00 yes no museum Midden-Oosten https://schooltv.nl/video-item/letterjungle-de-letter-b-been 2024-02-01T13:42:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34089.w613.r16-9.7cb4d34.webp Letterjungle | De letter b: been 18, 19, 20. Wie niet weg is, is gezien, ik kom! Ja, Buut Jip, achter die grote rots! Hoe wist je dat nou? Ik zag je been. Oeps. Buut voor mezelf. Dag Jip. Dag Pip. Dag Flip. Wat staat er op je shirt? B. ee. n. B, ee, n. Als je dat plakt krijg je bbbeennnn. Been. De b is de eerste letter. Als je goed om je heen kijkt zie je de b. Deze wc-rol bijvoorbeeld, als je hem afrolt. Of een pan aan de muur. En wat dacht je van deze zonnebril? Zo zie je de b. Poeh, hm…Ja! Gevonden! Waar is je andere been? Die ben ik kwijt? Hoe dan? Haha, gefopt! Ik had hem in dat gat. Joh, ik schrok me rot. Been. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665349 128.8 30031 2019-08-19T22:00:00+00:00 yes no letter lezen woordenschat https://schooltv.nl/video-item/leven-met-een-chronische-ziekte-wel-ziek-niet-zielig 2024-01-10T14:58:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34090.w613.r16-9.70d4fbf.webp Leven met een chronische ziekte | Wel ziek, niet zielig Ik heb een paralympische classificatie. In mijn categorie ben ik de beste van Nederland bij discuswerpen. Lauren Sluiter is 17 jaar. Ze is geboren met een aandoening aan haar benen. Ik ben begonnen met discuswerpen omdat ik denk dat dat de beste sport is in de atletiek voor mij. Waarom? Omdat er niet zoveel van de benen bij komt kijken dacht ik toen. Dat is niet zo, maar daar dacht ik wel. Lauren hoort bij een groep die veel groter is dan werd aangenomen. Eén op de vier jongeren heeft een chronische aandoening. De meeste kinderen en jongeren met een chronische aandoening hebben te maken met astma. Daarna betreft het de angst- en stemmingsstoornissen en nummer drie zijn kinderen met ADHD of ADD. Om een beetje een beeld te geven van de groep. Naast het aantal is ook uitgebreid onderzocht hoe deze jongeren in het leven staan. Een belangrijk verschil is dat kinderen en jongeren met een chronische aandoening een lager cijfer geven aan hun leven. Het scheelt wel driekwart punt als je kijkt naar de groep van 18 tot en met 25 jaar. En dat ze ook minder zin hebben in de toekomst. Dat is gewoon echt een belangrijke, want als je jong bent, dan denk je: er ligt een toekomst voor je, maar hoe kijk je naar die toekomst? Hoe zie je je eigen kansen op de arbeidsmarkt bijvoorbeeld. Chronische aandoeningen zijn niet altijd zichtbaar, zoals bij Manon Janssen. We zijn in het Sonsbeekpark en ik wandel hier altijd, want ik heb chronisch migraine en dat maakt het voor mij moeilijk om te sporten. Als ik mijn hartslag te snel omhoog gooi, krijg ik hoofdpijn en die hoofdpijn escaleert dan vaak in migraine. Hoe vaak heb je migraine? Ik heb twee keer in de week migraine en dan zo'n twintig tot dertig uur per aanval. Wat betekent dat, 20 tot 30 uur? Dan ben je twee dagen in de week... Dat ik twee tot drie dagen in de week gewoon niet aanspreekbaar ben, in mijn donkere kamer lig, met mijn eigen gedachten. Dan kan ik niet tegen licht of geluid. Alle prikkels zijn te veel. De onderzoekers hebben ook ontdekt dat er veel onbegrip is met soms grote gevolgen. Het schort aan ondersteuning op school en werk. Maar nog wel één van de belangrijkere dingen, het schort ook aan een realistische kijk op het leven met een chronische aandoening. Je merkt dat er veel vooroordelen zijn, dat jongeren zich onderschat voelen enerzijds. Dat gedacht wordt: die opleiding is te zwaar voor je. Of die stage te ingewikkeld bijvoorbeeld. Maar anderzijds is er ook weinig begrip voor wat je dan wel nodig hebt om mee te kunnen doen. Lauren vindt ook niet meteen haar draai. Het vinden van een passende groep om in te sporten was lastig. Ik ben begonnen in de racerunner-groep met rolstoelen. Dat was een groep met veel kinderen die meestal ook geestelijk beperkt waren. Ik voelde mij in die groep toch niet helemaal op mijn plek. Bijvoorbeeld, toen ik naar de middelbare school ging, fietste ik met meiden die ik kende van de basisschool daar iedere dag naartoe. Maar omdat mijn fietstempo niet zo hoog ligt, hebben zij gezegd dat ze niet meer met mij naar school wilden fietsen. Dat is toen heel lastig geweest voor mij. Het was in de eerste schoolweek van de middelbare school. Sowieso een heel moeilijke week, want ik vind het altijd spannend om op nieuwe plekken mijn weg te vinden. Maar dat heeft heel grote impact op mij gehad. Sindsdien heb ik het moeilijk gevonden om te communiceren met mensen. Lauren heeft zelf nieuwe vriendinnen gezocht en gevonden. Ze voelt zich nu een stuk beter. Op het moment dat mijn zelfvertrouwen groeit, ben ik ook echt een leuker persoon. Dat is eigenlijk een driedubbele verbetering. Manon stuitte ook op onbegrip. Ze krijgt weinig hulp op school. Uiteindelijk lukt het wél als de schoolpsycholoog alarm slaat. Toen luisterde mijn afdelingsleider geweldig. Maar als ik dat zelf niet had gedaan, dan was er niet veel van gekomen. Dan was je steeds tegen muren aan gelopen? Ja, en dan hoor je steeds: misschien moet je een niveau omlaag. Misschien is het te veel voor je. En nu heb ik twee bachelors afgerond en bijna een master. Dus wat nou niveau omlaag. Wat kunnen mensen hieruit leren, uit jouw persoonlijke ervaring? Dat een paar goeie mensen op school het al een heel stuk makkelijker maken voor een heleboel leerlingen. Vooral als je ziet dat uit het rapport komt dat 1 op de 4 jongeren hier mee te kampen heeft en ook dat een stukje meer sensitiviteit al heel veel kan doen. Die ondersteuning is belangrijk, zodat kinderen tot hun recht kunnen komen op school zodat ze gewoon kunnen laten zien wat ze in zich hebben. En niet hoeven te leuren met te zware boekentassen of hemel en aarde hoeven te bewegen om van liften gebruik te kunnen maken op een moment dat traplopen te veel energie kost. Zonder dat ze zielig gevonden worden. Daarvoor is de realistische kijk van belang, want het gaat er niet om om jongeren in een zieligheidshoekje te duwen. Want jongeren kunnen heel erg veel, alleen soms vraagt dat net wat anders dan leerlingen zonder een chronische aandoening. Ik zou tegen iedereen in mijn situatie willen zeggen: Kijk vooral ook naar wat er goed gaat en kijk vooral ook waar je kracht ligt. Kijk vooral ook naar hoe je de dingen die fout zijn gegaan kunt ombuigen naar een oplossing zodat ze de volgende keer niet meer fout gaan. En zodat je ook leert positief in het leven te staan en te kijken naar de mogelijkheden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665348 365.2 1377 2019-09-02T22:00:00+00:00 yes no ziekte hoofdpijn spieren https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-hoe-ontstaat-roos 2024-04-25T09:20:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34091.w613.r16-9.b7a5c3b.webp Hoe ontstaat roos? | Clipphanger Of je nou wil of niet, zo’n elke 3 weken krijg jij een hele nieuwe huid. Oude huidcellen worden afgestoten en maken plaats voor enthousiaste nieuwelingen. Al deze cellen zijn zo klein, dat je hier normaliter weinig van merkt. TENZIJ JE LAST HEBT VAN ROOS. Roos is eigenlijk een aandoening van je hoofdhuid. Jouw huidcellen zijn toevallig net wat fanatieker, waardoor het vernieuwingsproces veel sneller gaat. Bovendien produceer je meer talg, waardoor de dode huidcellen aan elkaar klonteren. En dan zijn ze opeens wel zichtbaar! O o o even afkloppen. Kijkt het sneeuwt! Roos heeft een aantal oorzaken, zoals stress, verminderde afweer of het gebruik van zeep of cosmetica. Ook zijn er soms erfelijke factoren. Dat komt goed uit, dan kan je mooi de antiroosshampoo van je vader lenen. Sommige shampoos verminderen de schimmels en gisten op je hoofdhuid, en andere halen de roos rücksichtslos van je hoofdhuid af. Je kan er ook voor kiezen om je er niet druk over te maken, want roos is niet gevaarlijk en niet besmettelijk. Het is gewoon de natuur! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665352 85.96 4460 2019-08-19T22:00:00+00:00 yes no huid haar hoofd https://schooltv.nl/video-item/het-zigeunertransport-in-de-tweede-wereldoorlog-de-vergeten-holocaust-van-de-roma-en-sinti 2024-01-04T12:27:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34092.w613.r16-9.c78d584.webp Het zigeunertransport in de Tweede Wereldoorlog | De vergeten holocaust van de Roma en Sinti Als ik laarzen hoor stampen op straat, dan moet ik meteen denken aan Duitse soldaten die op het station in Assen met hun laarzen op de grond stampten. Zoni Weisz staat op 19 mei 1944 op deze plek te wachten op een trein die van Westerbork via Assen naar Auschwitz rijdt. Aan boord zijn ouders, zusjes en broertje en 240 andere Sinti en Roma die een paar dagen eerder zijn gearresteerd. De dan 7-jarige Zoni logeert bij zijn tante als ook hij wordt opgepakt en door politiemensen naar station Assen wordt gebracht. Waarvan één agent steeds heel aardig voor ons was, die ons wat te eten en te drinken gaf. En die brachten ons hier dus naar dit perron hier in Assen. We stonden hier te wachten op de trein die ons naar Auschwitz zou brengen, deporteren. Ik zag onmiddellijk waar ons gezin zat, want mijn moeder had het blauwe jasje van mijn zusje voor de tralies van die beestenwagen gehangen. En ik zag dus mijn moeder, ze was al kaalgeschoren. En op dat moment zei de politieagent: als ik mijn pet afneem, moeten jullie rennen voor je leven. Het toeval wil dat aan de andere kant van het perron een gewone personentrein stopte. Het is ons gelukt om in die personentrein te springen. Op het moment dat we in die personentrein sprongen, ging de trein naar Auschwitz, die begon te rijden. En mijn vader schreeuwde uit de trein naar zijn zuster: pas goed op mijn jongen. Dat is het laatste wat ik van mijn familie zag. Van de bijna 250 Sinti en Roma op het transport overleven dertig de kampen. Zoni Weisz ziet zijn familie nooit meer terug. Je kan je niet voorstellen dat er zoveel mensen ingepropt werden zonder voorzieningen. Bijna geen water. En er worden nu vandaag, niet alleen vandaag, hier worden de namen gelezen van mensen die gedeporteerd zijn en omgekomen zijn in de nazivernietigingskampen. Daar had mijn naam ook bij kunnen zijn. Heeft u dan niet uw ouders verschrikkelijk gemist? Ja, dat is de juiste vraag. Natuurlijk. Kijk, als je voor de laatste keer je ouders en je zusjes en je broertje ziet. En dat ze dan weg zijn. Ja, hoe moet ik dat uitleggen, dan val je in een diep zwart gat want dan is er helemaal niks meer. Voor veel mensen is de vervolging van Sinti en Roma die door de nazi's als een minderwaardig ras werden beschouwd een relatief onbekend verhaal. Zoni Weisz schreef er een boek over: De vergeten Holocaust. Ik bedoel eigenlijk letterlijk De vergeten Holocaust: zo weinig mensen weten dat ook in de nazitijd, Tweede Wereldoorlog, meer dan een half miljoen Sinti en Roma in Europa vermoord zijn. Het zit in onze cultuur dat je over deze zaken niet met buitenstaanders spreekt. Dat is nou eenmaal zo. En dat wordt door de mensen gerespecteerd, maar dat maakt ook dat je niet communiceert met de buitenwereld. En dat is de hoofdoorzaak van de vergeten Holocaust. Praten over de oorlog ligt dus heel gevoelig. Beike Steinbach probeert de stilte rond de Sinti- en Romavervolging te doorbreken. Sinds een paar jaar reist ze met een zelfgemaakte tentoonstelling door het land. Heel weinig mensen weten daarvoer. Ik dacht: ik ga een tentonstelling opzetten daarover, want ik raakte daardoor geïrriteerd. Want ze wisten het wel allemaal van de Joodse gemeenschap, maar van de Sinti wisten ze niks. De concentratiekampen, de vervolging, de monumenten. Dit zijn eigenlijk alle panelen in het klein. Ze is een paar jaar na de oorlog geboren. Haar ouders overleefden meerdere concentratiekampen. Je praatte daar niet over. Mijn moeder had een nummer van een concentratiekamp op haar arm. Dat zag ik iedere dag. Ik heb nooit gevraagd waarvoor dat was. Dat hield je gewoon tegen, dat vroeg je niet. Ook het laten zien van foto's van de doden ligt moeilijk. Uitgerekend een Sinti-meisje werd één van de bekendste gezichten van de Holocaust. Settela Steinbach was negen jaar toen ze werd gefilmd bij het vertrek van het zigeuner transport. Ze was familie van Beike. We praten niet over de overledenen. Om ze met rust te laten. Als je iedere dag over overleden mensen praat, dan is dat bij ons dat die mensen geen rust hebben. Laat ze met rust, ze zijn overleden. En laat ze rusten. Met dit meisje is dat niet gebeurd. Maar nu, na 75 jaar, komt voormalig Kamp Westerbork voor het eerst met een grote tentoonstelling over Sinti en Roma. De borden van je ouders. Wat prachtig. Heel mooi, ik zet ze even hier neer want ik ben veel te bang... Ach, kijk toch eens. Ook het verhaal van Zoni Weisz krijgt een plaats in de tentoonstelling. Onlangs zijn er een paar borden teruggevonden die waarschijnlijk van zijn ouders waren. Ik heb helemaal niets van mijn familie dat er na de oorlog over was. Dit zou dan het enige tastbare zijn wat ik van mijn familie heb. Je begrijpt, dat is heel emotioneel. Ik heb wat spulletjes bij me. Wil je even mee kijken of het voor jou bruikbaar is voor de tentoonstelling? Mijn boek natuurlijk. Hier, kijk wat mooi, een foto van mijn moeder. Het kan nu, een grote tentoonstelling over de Sinti en Roma in kamp Westerbork. 25 jaar geleden was het ontzettend lastig geweest. Toen was die cultuur, die groep, nog veel geslotener. En nu zie je steeds meer mensen naar voren komen en 75 jaar, dachten wij, eigenlijk moeten we dat verhaal nu vertellen. En ook omdat steeds meer bezoekers van Kamp Westerbork het niet duidelijk is wat Sinti en Roma zijn. En 10, 15 jaar geleden, als je hier uitlegde: wat zijn Sinti en Roma, zigeuners, dan begrepen mensen dat. Maar zelf dat woord is tegenwoordig onbekend geworden. Wat voor mij heel belangrijk is, een brief die mijn grootvader geschreven heeft aan de burgemeester van Zutphen. Hij schrijft: u moet weten, wij zijn de ouders van vrouw Weisz en we zouden graag iets vernemen of zij nog in het leven zijn. Want wij hebben het oudste zoontje bij ons en hij verlangt zo... Hartverscheurend. Die verlangt zo naar zijn ouders. Zo was dat. Weet je wat nou het gekke is? Na al die jaren, het is nu 75 jaar geleden, is het nog alsof het gisteren gebeurd is. En daarmee gelijk ook het belang om het verder te kunnen vertellen en moeten vertellen. Absoluut. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665351 501.12 3435 2019-09-03T22:00:00+00:00 yes no zigeuner Tweede Wereldoorlog vervolgen https://schooltv.nl/video-item/is-biomassa-milieuvriendelijk-elektriciteit-opwekken-door-hout-te-verbranden 2024-01-30T13:25:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34093.w613.r16-9.785eafd.webp Is biomassa milieuvriendelijk? | Elektriciteit opwekken door hout te verbranden Kijk, deze boom heeft al die tijd CO2 staan opnemen. Jarenlang, hij zit er bomvol mee. Als je dat nu gaat verbranden in een biomassacentrale produceren je dus twee keer zoveel CO2 vergeleken met een kolencentrale of vergeleken met een gascentrale. We willen dus nu minder CO2. En waarom denkt men dat dit een goed idee is, wat het dus absoluut niet is, ik vind het een gevaarlijk sprookje. Dat is omdat je weer een boom erbij plant en die gaat het weer opnemen, maar dat duurt 75 jaar voordat er weer zoveel is opgenomen. Hoogleraar Ecologie Louise Vet is een van de prominente tegenstanders van het opstoken van biomassa. Ze wordt gesteund door tientallen collega's van de Academie voor Wetenschappen. Maar er zijn twee kampen. Volgens hoogleraar Europese bosbouw Gert-Jan Nabuurs, tevens rapporteur van het IPCC, is hout juist een prima oplossing. Wat vindt u, professor? Opstoken? Bij duurzaam bosbeheer als een onderdeeltje van je hele houtmarkt is dat een goed idee. Heel opmerkelijk, de ene helft van de wetenschap zegt: Het is slecht, de andere helft zegt: Het is goed. Wie moeten we nu geloven? Ik denk dat het heel duidelijk is. We moeten in de wereld van de fossiele brandstoffen af. De wereldbevolking stijgt en heeft voedsel en vezels nodig. Dus het is onvermijdelijk dat we bossen als een natuurlijke hulpbron zien. Het hout dat als brandstof dient voor de Nederlandse kolencentrales komt vooral uit Amerika en de Baltische staten. De rechtszaak tegen de Europese Unie is georganiseerd door de Amerikaanse organisatie Partnership for Policy Integrity. We hebben de rechtszaak aangespannen omdat het beleid van de EU om bossen als brandstof te verbranden eigenlijk gestoord is. Er moet juist meer bos komen. Bomen zijn het antwoord op klimaatverandering. Maar met dit beleid worden mensen betaald om bomen om te hakken en te verbranden. Het slaat nergens op. Het is slecht voor de bossen, het klimaat en de mensen. Volgens Marjolein Demmers van Natuur en Milieu gaat het gebruik van hout als brandstof de komende jaren nog flink toenemen. Onze energiehonger is voorlopig niet gestild. Dit zijn de officiële cijfers van de CO2-uitstoot van energieproductie. Dan zie je dat gas vrij laag is, kolen al een heel stuk hoger, dus daar stoppen we ook mee, en biomassa echt heel veel meer, meer dan twee keer zoveel dan gas. Terwijl ze zeggen dat je hier 0 CO2 voor kunt rekenen. Dat slaat natuurlijk nergens op. Ieder weldenkend mens weet dat hout verbranden ook leidt tot CO2 en dat een boom niet stante pede weer is teruggegroeid, dat duurt 20 tot 80 jaar. In zekere zin klopt dat, maar het is wel een gesloten cyclus. Je zorgt dat je het bos in stand houdt en dat er meer bijgroei is dan wat je oogst. Daardoor is de cyclus gesloten en voeg je dus netto geen CO2 toe aan de atmosfeer. Uit die grote pijp achter u komt twee keer zoveel CO2 als uit een gascentrale, meneer Douma. Klopt dat? Het is juist dat hier CO2 uit de pijp komt bij de productie van elektriciteit en warmte. We gebruiken daarvoor houtpellets, alleen diezelfde hoeveelheid CO2 wordt ook weer afgevangen in de bossen die op dit moment staan te groeien. En in die combinatie is het CO2-neutraal. De Amercentrale in Geertruidenberg is al voor een groot deel overgeschakeld van kolen naar hout. Met miljarden subsidie, want hout is veel duurder dan kolen. Deze Silo's zitten vol met brandstof, hout. Hier zitten reststoffen uit de houtverwerkende industrie in. Dit zijn vier silo's die hier staan. Dat is ongeveer goed voor twee dagen productie als we in deze centrale op 80 procent biomassa staan. En hier zit het in. Dit is de biomassa. Zo zit het eruit. Gemalen bos? Nee, geen gemalen bos. Het is resthout uit de houtverwerkende industrie, woningbouw, meubelindustrie in de Verenigde Staten. Alleen het niet-nuttige restproduct verwerken we tot biomassa. Zo ziet het eruit. De CO2-uitstoot van biomassa wordt dus officieel niet meegeteld. Volgens de Europese Unie is het CO2-neutraal. De subsidie voor de houtstook in kolencentrales loopt nog tot 2024. Volgens de tegenstanders spelen die miljarden een grote rol in het businessmodel. Het meestoken van biomassa is voor hen gewoon financieel interessant. Ze maken daar winst mee. Het is voor hun dus ook heel logisch om te blijven pleiten voor biomassa. Ze krijgen daar subsidie op. Dus het is gewoon voor hun een prima case en zolang we rekenen alsof het 0 CO2-uitstoot geeft, is het voor de overheid ook aantrekkelijk want daarmee lijkt het dan alsof we de doelen halen. Wat iedereen vergeet is dat we ongelooflijk veel hout gebruiken in ons dagelijks leven. De houten deur waar je doorheen kwam is gemaakt van hout. De vloer is gemaakt van hout. In de tafel zitten houtvezels. De stoel is gemaakt van hout. En heel veel papier natuurlijk wat onderdeel is van de hele houtmarkt. We produceren jaarlijks 2 miljard kubieke meter hout uit duurzaam beheerde bossen en wat we daarvan niet kunnen gebruiken voor die honderden producten om ons heen. Dat wordt voor energie ingezet. Er wordt geen extra bos voor energie geplant? Er wordt geen bos geplant of gekapt alleen voor energie. In de Nederlandse centrales wordt volgens professor Nabuurs dus uitsluitend hout gestookt wat niet tot planken kan worden gezaagd, resthout. Volgens de professor groeit het bos juist in Amerika, maar de aanklagers zien dat anders. Het slaat nergens op dat we meer bomen willen tegen klimaatverandering en tegelijk mensen betalen om ze om te hakken en te verbranden. Dat is gewoon onzinnig. Die mensen geloven u niet. Hoe kan dat nou? Aantoonbaar zijn de feiten anders. Als we kijken in die landen naar bijvoorbeeld het nationale Staatsbosbeheer of de ministeries van Landbouw die de cijfers bekend maken, dan kun je aantonen dat de hoeveelheid bos in die landen gewoon toeneemt. Toch vertrouwen ze het niet. Dat is een gevoel, maar de feiten wijzen anders uit. Als wetenschapper kan ik hier echt niet bij. We willen minder CO2 in de lucht en we stoten dan door verbranding van dit hout drie keer zoveel uit. Dat is toch niet uit te leggen? Het gebeurt wel. Dat vind ik heel erg droevig en ook heel erg onbegrijpelijk als je denkt dat een eenheid energie die je produceert met fossiel nog beter is dan deze biomassaverbranding. Dan kan je toch niet serieus zeggen dat je duurzaam bezig bent. Voor de kijker nu thuis, die denkt: hoe zit het nu eigenlijk? Ik denk dat een stuk van je energievoorziening door middel van biomassa, bio-energie heel goed kan zonder dat je je bossen aantast. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665353 401.12 3784 2019-09-09T22:00:00+00:00 yes no duurzaamheid elektriciteit https://schooltv.nl/video-item/een-concentratiekamp-bezoeken-met-virtual-reality-nuttige-toevoeging-of-gaat-het-te-ver 2024-01-04T12:27:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34094.w613.r16-9.133e1bc.webp Een concentratiekamp bezoeken met virtual reality | Nuttige toevoeging of gaat het te ver? We zijn nu op de hoofdstraat van het kamp en we kijken nu richting de ingang van het kamp. Hier zie ook de schoorsteen van het ontluizingsgebouw. En aan de rechterkant van ons is het jodenkamp, dat heet dan Sternlager. En dan komen we van daar bij het mannenkamp terecht, dat is daar aan het einde. Kijk om ons heen, de leegte, wat vertelt een leegte ons over ons verleden, over onze toekomst? Helemaal niks. Dus vandaar dat de reconstructie die we hebben gebouwd, dat we daarmee dat deel van het verleden toegankelijk maken. Dus ik zie dit echt als een nieuw instrument, als een soort telescoop die ons toestaat om op een nieuwe manier naar ons verleden te kijken en dat ook naar de toekomst toe te transporteren wat hier zitten belangrijke lessen in deze leegte die we moeten ontsluiten. Ik wil meneer Micha Gelber van harte welkom heten, hij gaat jullie dingen vertellen over de Tweede Wereldoorlog, dingen die hij heeft meegemaakt en dan vooral over Westerbork en Bergen-Belsen. Dan geef ik u het woord. Je moet je voorstellen: Bergen-Belsen was een grote poort. Daarvoor lagen dus kazernes en dan had je een hele lange weg en aan weerskanten van die weg waren allemaal afdelingen. Wij waren het zogenaamde sterrenkamp. Sternlager. En waarom? Wij droegen toch allemaal een ster. Wij mochten onze kleren behouden. Dat is uitermate belangrijk. Ik kreeg geen streepjespakje. Hadden ze sowieso niet voor kinderen, want kinderen werden sowieso vergast. Maar niet in Bergen-Belsen, want Bergen-Belsen was geen vernietigingskamp maar een zogenaamd verblijfskamp. Om van daaruit mensen uit te wisselen tegen certificaten of om andere reden. Wij waren handelswaar. Doordat er zoveel mensen kwamen en wij dus alles hadden wat je kunt bedenken aan ziektes. We hadden zulke ratten die rondliepen in het kamp. We hadden luizen. We hadden wantsen. En ergste wat gebeurde, dat was tyfus. Je krijgt hele hoge koorts en je kans te overleven, zij het in het ziekenhuis of daarna, was er niet. Jan Verschure was uw grootvader. Wat voor een rol had hij in de Tweede Wereldoorlog? Na de bezetting was hij meteen actief in het verzet, logistiek, ondersteuning van mensen met goederen, maar ook spionage, politiek verzet en ook op grond van dat politiek verzet opgepakt en naar Duitsland getransporteerd. Uiteindelijk is hij hier in Bergen-Belsen terecht gekomen in barak nummer 4, waar hij overleden is. Nu kunnen we eindelijk uitvinden waar dat is. Omdat we die reconstructie hebben gebouwd. We zijn in het mannenkamp. We zien hier in de achtergrond de latrine, de wachttoren die daar was. Hier lopen we langs de rand van Barak 4, Barak 3 en ongeveer daar bij boom is Jan Verschure overleden aan tyfus. Op 29 april 1945. Er is hier niets te zien. Geen barakken, gebouwen of wachttorens. Waarom niet? Onmiddellijk na de bevrijding moest het Britse leger de barakken verbranden vanwege de tyfusepidemie die in het kamp woedde. Als je vandaag naar Bergen-Belsen gaat, vind je gewoon natuurschoon. Het lijkt wel een natuurreservaat. Zo mooi, zoveel gras, zoveel bloemen, zoveel bomen rondom. En dat was toen ook een zandvlakte. Dat was pure ellende. Hier was het crematorium ongeveer. Wat is een crematorium? Daar werden de lijken verbrand. Dat was op zeker moment overvol, vandaar die massagraven. Er waren kampen, afdelingen, met Poolse of Oost-Europese gevangenen in streepjespakken en vooral grote vrouwenkampen. En waar bestonden die vrouwenkampen uit? Dat waren vrouwen die aangekomen waren ooit in Auschwitz. En Auschwitz moest opgeruimd worden want de Russen kwamen steeds dichterbij. En die hebben ze dus allemaal naar het westen laten komen. En zo is bijvoorbeeld met zo'n vrouwentransport ook een plukje Nederlandse vrouwen meegekomen. En daar hoorde Anne Frank bij met haar zus. Dit is hoe dat vroeger werd gedaan. Er werd een soort maquette gemaakt, dus hier was het vrouwenkamp, mannenkamp, jodenkamp daar. Nu hebben we het in drie dimensies in de ruimte geprojecteerd samen met informatie erover. Kijk de kaart die we hier hebben. Dat is hetzelfde wat je hier hebt op die maquette, maar nu kunnen we er instappen. Hoe zag dat eruit? Wat was een wachttoren precies? Hoe zag dat subkamp eruit? Wat was de organisatie van die van die barakken? Je ziet nu precies hoe het kamp in elkaar zat. Maar je kan natuurlijk ook de slachtoffers laten lopen, of Duitse soldaten. Hoe ver moet je gaan? Als ik hier een soort een sensationeel verhaal van gaan maken met fake soldaten en slachtoffers enzovoort, dat voegt helemaal niks toe. De enige uitkomst daarvan is dat je geloofwaardigheid verliest. Ik kan jullie vertellen: als je vandaag naar Westerbork gaat... Is iemand van jullie wel eens in Westerbork geweest? Ja, kijk, er zijn er een paar. Westerbork is vandaag prachtige natuur en er is niets in Westerbork wat te vergelijken valt met de tijd van toen. Wat wij hier doen is een barak terugplaatsen. Er was hier helemaal niks meer. Alle barakken zijn afgebroken en wat we nu hiermee doen is met zoveel mogelijk origineel hout een idee te geven van Barak 56 die hier stond. Alleen we hebben ook nieuwe elementen nodig dus dat laten we ook heel duidelijk zichtbaar houden. En je kunt het bezoeken en het dus ook voelen. En dat geeft een betekenis aan deze plek die je anders niet kunt bereiken. Welke aanpak kiest u om de herinnering aan de oorlog levend te houden? Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat het een vrij traditionele aanpak is. Dit is een bijzondere plek en dat moet je ook ervaren. Dus daar moet je niet al te veel door afgeleid worden door allerlei andere dingen. En waarom kies je juist voor die traditionele aanpak? Juist eigenlijk vanuit de gedachte dat dat de mensen het meeste raakt. Als je een origineel bouwsel ziet, als je een verhaal hoort van een overlevende, dus iemand die het zelf heeft beleefd. Dat is de meest directe wijze van overdracht. Daarmee kom je het dichtst mogelijk bij het verleden. Hier zie je goed dat we nu tussen veel barakken staan. Als je verder draait, zie je verschillende huizen, muren. Leer je met zo'n tablet meer over de geschiedenis? Ik vind van wel. Als je er een boek over zou lezen, zou het minder goed overkomen dan wanneer je het voor je ziet wat er voor gebouwen stonden. Dat vind ik heel goed. Dit venster op het verleden wat we nu hebben gebouwd, laat jou natuurlijk de informatie tot je nemen terwijl je in de ruimte bent, terwijl je actief met de ruimte omgaat. En we weten als hersenwetenschappers dat een actieve integratie van informatie veel effectiever is en veel beter doordringt, tot veel beter begrip leidt dan passief. We hebben gemerkt dat deze technologische benadering echt werkt. De app is een mogelijkheid om de bezoekers te helpen om de geschiedenis voor zich te zien en te reconstrueren. Ik vind dat het te ver gaat. Ik vind dat je dat wel als hulpmiddel kunt gebruiken, maar op het moment, als je ziet dat het daadwerkelijk leidt tot dat mensen alleen maar gericht zijn op dat beeldscherm en dat is het enige wat hen in aanraking brengt met het verleden, terwijl ze met hun voeten eigenlijk op zo'n historische plek staan. Dat moet je ervaren. Als ik naar buiten keek door het prikkeldraad, dan lagen er echt in de sneeuw bergen lijken. Zo was de situatie. En daar kwamen ze met paard en wagen, een paard en een oude kar. En dan werden daar die lichamen opgejonast. Dat was het beeld dat we hadden. Er zijn in Bergen-Belsen iets van 60.000 - 70.000 mensen gecrepeerd, als je dat woord kent, verrekt, doodgegaan aan ziektes, aan uithongering. Sinds de oorlog was de hele herdenkingscultuur gebaseerd op de overlevenden, de getuigen die elk jaar ons kwamen vertellen: ik was daar. Ik heb het gezien. Maar over tien jaar zijn zij er niet meer, en wat dan? Wordt het dan langzaam vervaagd? Wij dachten allemaal na de oorlog: zo'n oorlog komt er nooit meer, zo'n vervolging van mensen gebeurt nooit meer. Neem van mij aan. Jullie zijn nog jong. Jullie kennen de wereldgeschiedenis nog niet, maar het gebeurt iedere dag in Afrika, in Irak, in Syrië. Als we met z'n allen zeggen: we moeten leren van ons verleden, dan moeten we de juiste technologie aan gaan wenden om dat leren ook toe te staan in de toekomst. Dit is de oplossing. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665354 675.24 2612 2019-09-10T22:00:00+00:00 yes no concentratiekamp Virtual Reality https://schooltv.nl/video-item/vervuiling-door-e-waste-elektronisch-afval-gedumpt-in-afrika 2024-01-04T12:27:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34095.w613.r16-9.b7115ac.webp Vervuiling door e-waste | Elektronisch afval gedumpt in Afrika Er gebeurt hier veel. Hier verschepen we ruim duizend containers per jaar. We zijn in de Amsterdamse haven. Dit bedrijf verhuurt zeecontainers die door handelaren worden volgestouwd met elektronische apparaten. Het zijn vooral Afrikanen die in deze handel zitten. In alle uithoeken van Nederland kopen ze gebruikte spullen op. Televisies, radio's, computers en andere elektronica. De volle containers gaan vooral richting West-Afrika. Deze gaat naar Ghana of Burkina Faso. Die komen overal vandaan. Er is een deel van de kringloop, er is een deel dat mensen partijkoop doen bij bepaalde handelaren, er is van de week nog een hele partij binnengekomen, gebruikte televisietoestellen uit een hotel. Dat waren nog de oude vierkante kastjes, dat moeten netjes flatscreens worden. Die mensen stropen alles af. Freek Kalff werkt hier als vrijwilliger. De hele dag door komen mensen naar de haven om spullen te verkopen aan de Afrikaanse handelaren. Ook afgedankte, niet werkzame spullen worden aangeboden. Freek probeert dit tegen te houden. Gatver. Dat vinden we niet goed. Je bent zo vaak gewaarschuwd dat je dit hier niet moet brengen. En nu doe je het toch. Dus deze gaat de oudijzerbak in, want je weet dat je hier geen afval mag brengen. We verschepen televisies. Stoelen. Fietsen. Dingen zoals bankstellen. Allerlei soorten tweedehands spullen. Koelkasten. Radio's, televisies. Ook elektronische spullen dus? Ja, van alles. En wie koopt dit soort producten? Je weet van tevoren niet wie deze spullen wil. Alles wordt verscheept. Zwaar? Ik zie het. Goedgekeurd. In Afrika kunnen we ons geen nieuwe producten veroorloven. Vanuit Europa kunnen we tweedehands spullen aanbieden. Wij maken ze weer in orde en dan kopen ze ze bij ons. Sommige dingen gaan onderweg kapot. Maar we proberen ze te repareren en dan verkopen we ze. De televisie die hier is afgedankt heeft dus commerciële waarde aan de andere kant van de wereld. Al jaren ontvangen West-Afrikaanse landen onze afgedankte elektronica, zoals hier in Ghana. De elektronische apparatuur komt aan in de haven. De eigenaren zijn importeurs die ze hierheen halen. Die nemen ze mee naar hun winkels. Een deel van de tweedehands apparaten wordt opgeknapt. Maar een groot deel blijkt bij aankomst toch stuk en onbruikbaar. Dan is het elektronisch afval: e-waste. En dat elektronische afval belandt hier in Agbogbloshie, een buitenwijk van de hoofdstad. Het is een van de grootste e-waste stortplaatsen ter wereld en tegelijk één van de meest vervuilde plekken. Je ziet dikke rook door het verbranden van kabels en andere onderdelen. Hier wonen en werken meer dan vierduizend Ghanezen. Ze slopen westerse apparaten om kostbare metalen te winnen en te verkopen. Daar komen veel giftige stoffen bij vrij. We praten over blootstelling aan lood, arseen, cadmium, chroom. En dit zijn allemaal potentieel kankerverwekkende stoffen. Ik heb vrienden verloren op dit terrein. Westerse landen, waaronder Nederland, hebben jaren geleden al internationale afspraken gemaakt om elektronisch afval niet te verschepen naar landen zoals Ghana. Het is legaal om een tweedehands product te gaan exporteren, maar als het afval is, is het niet legaal. Waarom? Omdat het gevaarlijke stoffen bevat. Kees Baldé doet al jaren onderzoek naar de afvalstroom e-waste. Hij ziet dat ondanks internationale afspraken afval vanuit Europa naar Afrikaanse landen wordt verscheept, terwijl het is aangemerkt als tweedehands. Ongeveer éénderde blijkt toch niet te werken als het aankomt in Afrika. Terug naar de Amsterdamse haven. Alleen werkzame spullen mogen dus worden geëxporteerd. Het containerbedrijf wil daarom dat alle oude apparaten worden getest. Er wordt gekeken: werk 'ie, gaat er een lampje branden, hoor je wat zoemen of wat dan ook. Is dit goedgekeurd nu? Ja, hij heeft hem getest en hij doet het. Hij geeft geluid en er wordt nu gescand. Er wordt keurig netjes een sticker opgeplakt dat 'ie getest is en dan kunnen we hem netjes in de container laden. Maar dit betekent niet dat alle spullen daadwerkelijk een tweede leven krijgen. De materialen die in het apparaat zitten, hebben namelijk vaak meer waarde dan het apparaat zelf. De Nederlandse overheid is al jaren op de hoogte van dit probleem en beloofde in 2009 beterschap. We gaan daar een samenwerkingsovereenkomst ondertekenen waarin we afspreken dat we meer met elkaar gaan samenwerken om zoveel mogelijk te voorkomen dat kapotte dingen naar Ghana worden getransporteerd vanuit Europa. Maar de export van elektronisch afval is een hardnekkig probleem. Onlangs kwamen zestien Afrikaanse havendirecteuren naar ons land om hun zorgen te uiten. Ze bezochten toen ook dit containerbedrijf in Amsterdam. Afval uit de EU vormt een probleem voor Afrika. Afrika is een stortplaats geworden. We hebben niet de juiste recyclefaciliteiten voor elektronisch afval. Overal komen afgedankte producten vandaan. Uit Nederland, Frankrijk, uit België. Uit veel Europese landen. Ze denken dat Afrikanen allemaal zo arm zijn, dat ze daarom alles dat uit Europa komt kunnen gebruiken. Maar dat is niet zo. Ondanks de zorgen van de Afrikaanse delegatie stelt de inspectie, die ook aanwezig is bij het bezoek, dat Nederland het goed voor elkaar heeft. Apparatuur die kapot is, vertrekt vanuit niet uit Nederland richting Afrika. Afrika is geen dumpplek van Europees materiaal. Maar dat gebeurt nu nog steeds wel. Nee. Materiaal dat vanuit Nederland gaat, dat is allemaal werkend. Volgens de inspectie is dus alles op orde, maar als we de meest recente cijfers opvragen bij diezelfde inspectie, blijkt dat de dienst door de jaren heen steeds minder is gaan controleren op e-waste en de keren dat de inspectie wél controleert, treft de dienst bij 70% van de bedrijven wel degelijk elektronisch afval aan. Concreet praten we over zo'n 2 miljoen kilo e-waste. Dat zijn honderd volle zeecontainers. Dus dat als er een inspectie gedaan wordt, het ook gewoon bingo is. En dat het ook om grote hoeveelheden gaat. Ik denk dat als de inspectie meer zou inspecteren, dat er meer gevonden zou worden. Dat maakt u op uit de cijfers? Ja, dat maak ik hieruit op. Zou de inspectie veel meer moeten controleren? Ik denk dat het goed is om zeker ook hun gezicht te laten zien. We proberen toch de mensen op te voeden en als er ook vanuit de overheid controle op is, dat helpt ontzettend veel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665355 516.8 3348 2019-09-12T22:00:00+00:00 yes no recyclen milieu Afrika https://schooltv.nl/video-item/armoede-en-amerikanisering-in-de-jaren-50-de-opkomst-van-de-supermarkt-in-nederland 2024-01-04T12:27:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34096.w613.r16-9.44ee65c.webp Armoede en Amerikanisering in de jaren 50 | De opkomst van de supermarkt in Nederland “Nederland is een klein land met een bevolking van vele miljoenen. En al die mensen hebben hun eigen kleine zorgen. Hun eigen kleine lasten te dragen.” “De jaren 50 waren vreselijk arm. Ja, er waren natuurlijk wel een paar mensen die er geen last van hadden. Maar de grote massa was arm. Eigenlijk was voor iedereen dat je ontzettend moest rekenen. Eind januari was het ergste van alles. Want dan had je de Kerstdagen gehad en dan kreeg je je salaris voor de Kerstdagen. En dan was het veel te vroeg op, natuurlijk. Ja, dat herinner ik me nog heel goed. Vreselijk was het.” “Heel lang nog na de oorlog werden we op rantsoen gezet. We kregen voedselbonnen. Kledingbonnen. Als er al stroom was en huishoudens al waren aangesloten op elektriciteit...dan mochten we maar zoveel uur afnemen. En dat betekende dat je heel veel moest plannen. En dat... Ja, al die reguleringen, eigenlijk...dus op rantsoen je eten...of je andere, je stoffen, of kleding...dat werd allemaal bepaald door de overheid. We moesten het land opbouwen. Daar had iedereen een rol in. En dat betekende dat er lage lonen waren. Er was een lagelonenpolitiek. En er werd heel veel geinvesteerd in de economie en in de industrie. Om het land sterker te maken. Tot in 1964 werden gewoon de lonen en de prijs door de overheid bepaald. En daar had je het mee te doen.” In het land neemt het enthousiasme voor de Amerikaanse consumptiemaatschappij toe. Veel Zaanse bedrijven gaan hun licht opsteken in 't land van de toekomst. In de jaren 50 ging Albert Heijn naar Amerika om te kijken naar de overgang van de zelfbediening naar de supermarkt. Hoe doen ze dat daar? “Mijn man was verkoopleider bij Albert Heijn. En de Albert Heijners die ermee te maken hadden van de inkoop en verkoop, die werden naar Amerika gestuurd om marketing te leren. Hier is nog een visitekaartje van mijn man. En dit is het visitekaartje dat meeging naar Amerika. 'C. Govers, assistant tot he president.' Hij was geweldig enthousiast. Amerika, dat was het helemaal. Daar deden ze het pas goed. Daar hebben ze allemaal een auto. En er zijn grote parkeerterreinen bij de supermarts. Daar kunnen ze dan hun auto kwijt. Ze kunnen het boodschappenwagentje volladen en in de auto zetten. Ja, dat kan hier allemaal niet. Iedereen gaat hier nog op de fiets. Dus het waren eigenlijk hele grote veranderingen die er in de maatschappij moesten plaatsvinden. Niet alleen in de winkels, de maatschappij moest, ging ook helemaal anders worden. Ja, ik weet niet of we daar nu nog zo blij mee zijn. Maar toen was Amerika natuurlijk toch HET voorbeeld. Er kwam iedere keer wat meer luxe. Langzamerhand kon je weer ademhalen. Je was eigenlijk die eerste jaren gekneveld door die armoede.” https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665356 291.584 10811 2019-08-20T22:00:00+00:00 yes no wederopbouw supermarkt armoede https://schooltv.nl/video-item/kunnen-we-leven-op-mars-verhuizen-naar-de-rode-planeet 2024-01-16T15:09:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34097.w613.r16-9.6976ebb.webp Kunnen we leven op Mars? | Verhuizen naar de rode planeet Mensen op Mars. In Hollywood kan het allang. En misschien moet het ook wel, want hier op aarde maken we er een potje van. Mars als toevluchtsoord voor de mensheid. Maar waarom uitgerekend de rode planeet Mars? Adrie. Goedemorgen. Goedemorgen. Hoe is het? Hoi. Kom verder. Wij gaan eens even kijken hoe Mars erbij staat. Ja, ja, ja. Wauw. Prachtig, he. Het blijft toch mooi. Ja. Het planetarium van Eise Eisinga dateert uit de 18e eeuw. Je ziet hier precies hoe de planeten rond de zon draaien. Het is het oudste nog werkende planetarium ter wereld. Na 240 jaar loopt het nog altijd tot op de seconde gelijk. Hier kun je heel goed zien waarom Mars ons zo fascineert. Dit is het schaalmodel van het zonnestelsel met de banen op schaal. En je ziet de verre planeten, zoals Jupiter en hier helemaal Saturnus die staan heel ver bij de zon vandaan, dus daar is het heel koud. Maar de andere planeten staan heel dicht bij de zon. Dan heb je hier de Mercurius. Die staat echt heel dichtbij, is ontzettend heet. En dan hebben we hier Venus. Die draait de verkeerde kant op. Heeft een dampkring met giftige wolken. Het regent er zwavelzuur. De temperatuur is er 500 graden aan het oppervlak. Werelden waar wij niet zouden kunnen leven. Dan hebben we hier de aarde, het fijne planeetje waar wij op wonen. Met de maan erbij. Ook heel mooi in beeld gebracht hier. Ja, daar kennen we het allemaal. Maar als je naar Mars kijkt...die zit maar iets verder van de zon. De omstandigheden zijn vergelijkbaar met hier op aarde. Heeft een vast oppervlak, er is een dampkring...er zijn poolkappen, de draaiingsas staat een beetje scheef...heeft seizoenen. De rotatieperiode, dus hoelang duurt je dag...is vergelijkbaar met hier. En het is ook niet zo heel ver reizen. Dus het is de dichtstbijzijnde bestemming waar je aan denkt als we naar een andere planeet zouden willen. Maar het is er wel 50 graden onder nul...we kunnen er niet ademen, er is gevaarlijke straling en ga zo maar door. Leven op Mars, dat is afzien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665361 173.845 5158 2019-08-25T22:00:00+00:00 yes no Mars planeet https://schooltv.nl/video-item/het-einde-van-de-dinosauriers-sporen-van-de-meteorietinslag 2024-01-16T16:17:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34098.w613.r16-9.e8a493f.webp Het einde van de dinosauriërs | Sporen van de meteorietinslag Hoever is het ongeveer naar die plek waar we moeten zijn? Ongeveer 20 minuten lopen. Zo. We gaan naar een deel van de grotten waar je normaal niet mag komen. Op zoek naar een heel bijzonder laagje klei. Hoe diep zitten we nu onder het oppervlak? Ik denk 40, 50 meter. Hier zie je al dat stukken naar beneden gezakt zijn. Kijk, en hier zitten die kleilagen. O, die zitten hier. Die zitten hier boven ons. Dat grijze laagje daar? Ja. Dit is het gevolg van de meteorietinslag in Mexico. Liever gezegd, door de klimaatverandering van de meteorietinslag is het klimaat zo omgeslagen dat alle beesten zijn uitgestorven. Vooral alle beesten die een kalkskelet hebben die dit materiaal gemaakt hebben, de krijtrotsen. Dit zijn oudere lagen? Dit is een subtropische zee in Zuid-Limburg waar vroeger koralen leefden, schelpen, allerlei zeebronnen. Onder andere de mosasaurus. Die sterven hier uit. Daarboven vinden we ze niet meer. En in plaats daarvan vinden we die kleilagen. En die kleilagen betekenen dat alles wat een kalkskelet heeft in de oceanen, doodgegaan is. De kalk zakt niet meer op de zeebodem. En wat overblijft is de stof die door de wind en door rivieren is aangevoerd. En dat vormt dan de boventoon van die kleilaag. En wanneer was dat? 66 miljoen jaar geleden. Toen viel er een object. Dat heeft enorm veel stof en fijne deeltjes in de atmosfeer geslingerd die het zonlicht tegenhielden. Maar je ziet hier dus de gevolgen van een enorme inslag helemaal in Mexico? De gevolgen voor de hele wereld waren desastreus. Want het was over de hele aardbol. Precies. De tien kilometer grote meteoriet kwam neer in Yucatan, in Mexico. Vooral de aswolk die zich na de inslag over de hele planeet verspreidde, was rampzalig. Tenminste, voor de dino's. Want het uitsterven van deze reuzenreptielen maakte de weg vrij voor de evolutie van de zoogdieren. Waaronder de mens. Onze voorouder heeft dus z'n kans gegrepen na het verdwijnen van de dinosaurus omdat die uitstierven door die meteorietinslag. Dus in deze grot in Zuid-Limburg zien we het effect van iets wat ons bestaan mogelijk heeft gemaakt. Daar ben ik van overtuigd, ja. Is dat niet fantastisch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665362 173.29 17729 2019-08-26T22:00:00+00:00 yes no dinosaurus evolutie meteoriet https://schooltv.nl/video-item/kun-je-sterren-zien-die-er-niet-meer-zijn-een-telescoop-als-tijdmachine 2024-01-04T12:27:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34099.w613.r16-9.d6d7795.webp Kun je sterren zien die er niet meer zijn? | Een telescoop als tijdmachine Terug naar de oerknal. Dan moet je terug in de tijd. Bijna 14 miljard jaar om precies te zijn. Een echte reis door de tijd is natuurlijk onmogelijk maar er bestaan manieren om signalen uit het verleden te bestuderen. Bijvoorbeeld met geluid. Ik sta nu even wat verder weg van die heimachine. Dat heiblok komt iedere keer met een enorme klap naar beneden. Maar op deze afstand heeft het geluid van die klap er een beetje tijd voor nodig om mijn oor te bereiken. Dus dat betekent dat ik het eerst zie en pas wat later hoor. Ja, dan luister je eigenlijk terug in de tijd. Oke, in dit geval hebben we het over minder dan een seconde, maar het gaat om het principe. Met licht kunnen we al veel verder terugreizen in de tijd. Kijk, en de zon die geeft natuurlijk geen geluid, maar wel licht. En nou heeft geluid een snelheid van 300 meter per seconde. Maar licht gaat met een snelheid van 300.000 kilometer per seconde. Maar die zon die staat zo ver weg dat licht van de zon, doet er meer dan acht minuten over om hier op aarde aan te komen, met die enorme snelheid. En dat betekent dat je de zon dus eigenlijk ziet zoals hij er meer dan acht minuten geleden uitzag. En dan kijk je dus eigenlijk terug in de tijd. Wat voor de zon geldt, geldt ook voor de rest van het heelal. Als je verder terug wilt kijken in de tijd richt je je telescoop gewoon op sterren die verder weg staan. Ja, en een telescoop, wat voor telescoop dan ook, is eigenlijk een soort tijdmachine. Want je reist er in zekere zin mee terug in de tijd. Je kijkt naar het verleden. Bijvoorbeeld die ster hier recht boven ons hoofd, die hele heldere. Die staat op 26 lichtjaar bij ons vandaan. Dus dat licht heeft er 26 jaar voor nodig om hier op aarde aan te komen. En wat we nu zien is niet hoe de ster er nu uitziet maar hoe hij er in 1993 uitzag. Want toen ging het licht op pad wat we nu ontvangen. Dus met een telescoop kijk je altijd in het verleden. Ja, en als je terugkijkt in de tijd dan kun je dus ook dingen zien. die er misschien niet meer zijn. Kijk, zie je die ster daar. Dat is Betelgeuze in het sterrenbeeld Orion. Die staat 450 lichtjaar bij ons vandaan. Dus dat licht wat wij nu zien, dat werd uitgezonden ergens eind 16e eeuw, 450 jaar geleden. En nou weten sterrenkundigen van die ster, van Betelgeuze, dat die op het punt staat om te exploderen. Stel nou dat dat in het jaar 1800 gebeurd is, dan is die ster er dus niet meer, maar we zien hem nog wel want we zien licht van langer geleden. En het licht van die explosie doet er nog een paar eeuwen over voordat het hier aankomt. Dus in het heelal kijk je niet alleen terug in de tijd, maar je ziet ook dingen die er niet meer zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665363 199.936 1950 2019-08-27T22:00:00+00:00 yes no ster telescoop oerknal https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-mars-eruit-van-dichtbij-kraters-lava-en-zandduinen 2024-01-04T12:27:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34100.w613.r16-9.0b9a487.webp Hoe ziet Mars eruit van dichtbij? | Kraters, lava en zandduinen De huidige foto's die van Mars gemaakt worden, zijn zo scherp...Echt vanuit satellieten die rond de planeet draaien. Met een telescoop die naar beneden kijkt. Dan zie je details van misschien een meter. We zijn nu onderweg naar Alfred McEwen. Hij heeft de camera ontworpen en het team aangestuurd waarmee extreem scherpe foto's van Mars gemaakt worden. Alfred McEwen is planetair geoloog aan de Universiteit van Arizona, in Tucson. Zijn foto's hebben ons een compleet nieuwe kijk gegeven op Mars. Voordat er echt mensen naar Mars gaan, moet je de planeet eerst gedetailleerd in kaart brengen. Dankzij Alfreds HiRISE-camera hebben we nu een soort Google Earth maar dan van Mars. Die waanzinnige foto's van het oppervlak brengen Mars echt tot leven. Maar het blijft wel een beetje fragmentarisch allemaal. Om meer gevoel bij die hele planeet te krijgen ga ik in de buurt van San Francisco op bezoek bij het Chabot Space & Science Center. Ik begreep dat ze daar ook een sterrenwachtje hebben. Ik weet niet of je daar veel aan hebt, zo dicht bij de grote stad maar wel leuk natuurlijk. Oeh, kijk dan. Deze wereldbol van Mars is een exacte kopie van het oppervlak van de planeet. Moet je kijken. Dit zijn de hoogste bergen in het zonnestelsel. 25 kilometer hoog, die vulkaan. Dat is drie keer de Mount Everest. Op een planeet die kleiner is dan de aarde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665364 367.061 2802 2019-08-28T22:00:00+00:00 yes no Mars planeet satelliet https://schooltv.nl/video-item/onderzoek-naar-meteorieten-de-risicos-van-een-meteorietinslag 2024-01-04T12:27:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34101.w613.r16-9.80848b6.webp Onderzoek naar meteorieten | De risico's van een meteorietinslag Er kunnen grote risico’s aan een kosmische inslag zitten en die risico’s verschillen per meteoriet. De ene is keihard en desastreus, de andere vrij poreus, zodat ie de tocht door de dampkring amper overleeft. Als je die risico’s beter wil begrijpen, moet je zo snel mogelijk na een inslag de brokstukken opsporen en in detail onderzoeken. Ik heb een afspraak met Peter Jenniskens, dat is een echte meteorietenjager. Ik ken Peter al voordat hij sterrenkunde ging studeren in Leiden. Hij was altijd met vallende sterren waarnemen bezig. Maar hij werkt al jaren in Californië, heeft zich jaren toegelegd op het zoeken en speuren naar meteorieten. Ha Peter, goed je hier te zien. Hoe is het? Goed! Ik wil je wat leuke dingen laten zien. Ik ben benieuwd. Peter woont en werkt al 25 jaar in Californië. Je zou het misschien niet zeggen maar hij is een soort sterrenkundige Indiana Jones. Over de hele wereld speurt hij ingeslagen meteorieten op. We gaan naar het meteorietenmuseum van de universiteit, waar Peter me vertelt over zijn recente bezoek aan Tsjeljabinsk in Rusland. “Toen dat ding de dampkring binnenkwam is het opgebroken in stukken, en toen het opbrak is het afgeremd, en als je dat doet komt al die energie vrij als een geweldige schokgolf. 1300 mensen hebben zich aan het ziekenhuis gerapporteerd voor verwondingen. We zijn er kort na die tijd naartoe gegaan en hebben het onderzocht. We waren met name geïnteresseerd in hoe groot was die energie, en wat voor type schades en verwondingen waren er. Want als hij steviger was geweest, had hij ook dieper in de dampkring doorgedrongen en was de schade aan de grond veel dramatischer geweest. Dan hadden we misschien structurele schade gehad. Dus dit was een hele broze meteoriet. Dit was om de een of andere reden een hele broze meteoriet. Dat soort informatiewillen we graag weten. Daarom doen we onderzoek, om uiteindelijk voorspellingen te doen, wat verschillende typen meteorieten veroorzaken. In 2018 lukt het Peter opnieuw om vlak na een zware inslag de brokstukken van een meteoriet te vinden. De meteoriet kwam terecht in het Kalahari game reserve, heel groot nationaal park, het ligt midden in het centrum van Botswana, een plek waar mensen naartoe gaan om leeuwen te zien, olifanten. Maar dat terrein is heel erg begroeid met van die savanne-achtige begroeiing. Hoe kun je daar ooit een meteoriet vinden? Dat is heel moeilijk, we zijn er uiteindelijk in geslaagd op de laatste dag van het zoeken. Vroeg in de ochtend bij het ontbijt zeiden we jongens, hij moet hier zijn, kijk ook achter je want zo’n meteoriet kan zich verstoppen. We waren net een paar minuten aan het zoeken, echt 30 meter van ons kamp en toen werd die meteoriet gevonden. Dus dit is wat er gebeurt als iets van een paar meter groot inslaat op aarde. Ja, kleine stukjes blijven over. Dit is het oorspronkelijke formaat. Hele kleine brokjes bleven over. Is dat iets waar jij je zorgen over maakt, zo’n inslag? Nee voor mij zijn het opportunities. Ik zie je lachen, maar het lijkt me niet zo leuk om het op je dak te krijgen. Vuurbollen zijn geweldig mooi om te zien. Als jij een keer een vuurbol in de dampkring ziet, dan herinner je je dat voor je hele leven. Ja, je bent Indiana Jones of niet. Misschien moet je ook wel met zoveel liefde naar dit gevaar kijken om je er net zo in te kunnen verdiepen als Peter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665365 238.378 1171 2019-08-29T22:00:00+00:00 yes no ster dampkring meteoriet https://schooltv.nl/video-item/kun-je-voedsel-verbouwen-op-mars-pindas-eten-op-de-rode-planeet 2024-01-04T12:27:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34102.w613.r16-9.1838aa6.webp Kun je voedsel verbouwen op Mars? | Pinda’s eten op de rode planeet Het is er wel 50 graden onder nul, we kunnen er niet ademen, er is gevaarlijke straling en ga zo maar door. Leven op Mars, dat is afzien. Om te beginnen moeten we op Mars voor ons eigen eten zorgen. Volgens Wieger Wamelink van de Wageningen University moet dat wel lukken. Met nagebootste Marsgrond toont hij aan dat het mogelijk is om op Mars een moestuin aan te leggen. We gaan hier naar binnen. Maar we moeten speciale jassen aan, omdat je anders...Kan ik 'm hier neerleggen? Ja. Omdat we anders een besmetting krijgen. Toch een beetje alsof we naar Mars gaan. Ja, je moet een pak aan. Voor jou hier eentje. Het onderzoek van Wieger is uniek en veelbelovend. NASA heeft al belangstelling getoond. Dit is dus zo'n pot met Marsbodem. Ik zal 'm er even uit halen. Voorzichtig. Hier kun je zien dat-ie nog wat rood is. Dit is dus op Marsbodem en dit is dus de pindaplant die het doet. Die groeien best goed. Maar die bodem, dat komt niet van Mars. Nee. Waar komt dat vandaan? Die komt uit Amerika. Deze dus, die ik hier heb... Dit is Marsgrond? Dit is die nagemaakte Marsgrond. Dit gebruiken wij. En die komt uit de woestijn, helemaal opgezuiverd. Mag ik een beetje... Ja, je mag er wel wat uit halen. Oke. Dus dan gaan er in de toekomst mensen naar Mars voor langere tijd. Maar wat heb je nodig om je eigen voedsel daar te verbouwen? Zaad natuurlijk. Bodem en ijs hoeft niet, water, want dat is daar. Ik wil ook bacteriën meenemen, om de dode plantenresten af te breken. Daar heb ik ook wormen voor nodig. En de wormen kunnen ook overleven in Marsgrond? Ja, dat hebben we getest. Een beetje tot mijn verbazing vonden ze het prima. En we hebben toen zelfs jonge wormen gehad. Dus dat gaat uitstekend. EEN ding wat ook heel belangrijk is: Er zitten nog wat bloempjes tussen. Die moeten bevrucht worden. Daarvoor moeten we hommels meenemen. Die kun je in winterslaap houden. En zodra je daar bent en je hebt bloemen, maak je ze wakker. En dan kunnen ze zichzelf verder redden. We hebben ook mensen nodig. Want die moeten dit opeten. En ik heb de poep van de mensen weer nodig, als mest voor in de bodem. Dus die mensen zijn voor mij ook essentieel voor dat systeem. Dus gelukkig maar. Dus uiteindelijk eet je daar als astronaut de groente die gekweekt is op je eigen poep. Ja. Eenvoudig wordt het niet, maar de resultaten van Wiegers experiment zijn boven verwachting. Het telen op Marsgrond gaat zo goed, dat het dieet niet beperkt blijft tot pinda's. Volgens Wieger kun je op Mars ook allerlei soorten groenten verbouwen. En je kan het gewoon eten? Ja. Dit is tuinkers. O, die durf ik wel. Probeer maar. Mars-tuinkers. Ja. Die smaakt gewoon als... Tuinkers. Normaal, ja. Nou, mooi. Dat hebben we onderzocht en dat zou ook zo moeten zijn. Er zit geen verschil in. En je hebt hier tuinkers, rucola. Ja. Hier staat radijs. En we hebben erwtjes staan. Qua menu zijn we in ieder geval klaar voor het koloniseren van Mars. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665366 204.288 3249 2019-09-01T22:00:00+00:00 yes no Mars planeet https://schooltv.nl/video-item/wat-heeft-celdeling-met-sterrenstof-te-maken-de-bouwstenen-van-het-leven 2024-01-04T12:27:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34103.w613.r16-9.a51f677.webp Wat heeft celdeling met sterrenstof te maken? | De bouwstenen van het leven Kijk, daar hebben we de broedkast. O, er zijn er al veel uitgekomen. Ja. Zijn die allemaal vanmorgen...? Die zijn vanmorgen allemaal uitgekomen. Je ziet, nog een beetje plakkerig, die veertjes. Ik ben op bezoek bij dierwetenschapper Henry van den Brand, op de Wageningen University. Henry doet dagelijks onderzoek naar leven en naar het ontstaan ervan. Zal ik er een uithalen? Kan dat zomaar? Ja, hoor. Dan begin ik er met eentje die al aardig vroeg ontwikkeld is. Die vanmorgen uitgekomen is. Ah...Kijk, deze is al mooi fluffy. Wauw. Echt dons. Ik heb nog nooit, los van mijn eigen kinderen dan, nog nooit zulk jong leven vastgehad. Dit is, laat ik zeggen, een uurtje of acht oud. Maximaal. Hoelang heeft het geduurd, vanaf het moment van de bevruchting tot een compleet kuiken? Bevruchting, daarna blijven ze nog ongeveer 24 uur in de moeder. Daarna komt hij uit de moeder. Dan is het ongeveer 60.000 cellen al. En dan duurt het vanaf de start van het broeden duurt het 20,5 tot 21 dagen. Zo kort. Zo kort. Dan heb je in drie weken van EEN celletje een compleet...Ja. Met alles erop en eraan. Ongelooflijk. Hee, poepie. Wat een kleintje. Dat blijft toch een wonderlijk fenomeen, die onvermoeibare vermenigvuldiging van het leven. In Wageningen doen wetenschappers er veel onderzoek naar. Bela Mulder bestudeert bijvoorbeeld de manier waarop levende cellen zich delen. Daar is inmiddels veel over bekend, maar ook voor hem blijft de oorsprong van het leven nog altijd een mysterie. Het echte ontstaan van leven, de eerste levende cel, hoe is dat...Ja, daar zouden we natuurlijk heel veel voor geven om dat te weten. Maar het interessante is natuurlijk dat de evolutie dat voor ons heeft verborgen. We kunnen dat niet meer zien omdat de bepaalde vorm van leven die we nu kennen en dat is leven gebaseerd op DNA, celdeling, al deze dingen...dat zijn de overwinnaars van de evolutie. Net als dat er geen Neanderthalers meer rondlopen, kunnen we niet meer die primitieve eerste levensvormen zien. En dat maakt het zo moeilijk om er echt iets over te zeggen. Bela kan mij wel in detail laten zien hoe celdeling in zijn werk gaat. Het meest spannende moment, dat is heel snel voorbij. Hier zijn die chromosomen opgelijnd, in het midden. En nu gaan ze uit elkaar. Ja. Nu zie je dat...Dat is het mooie van die cellen. Er wordt ontzettend veel geregeld. Dus alles is er aan het bewegen en pas als alle chromosomen precies aangehaakt zijn...dan gaat er EEN signaal uit en dan wordt letterlijk in een paar minuten, wordt dat uit elkaar getrokken. Dat zijn echt processen die alleen bij levende materie gebeuren, he, op deze complexiteit. Op deze complexiteit alleen maar bij levende materie. Het interessante is, sommige van die mechanismes, daar kan je decennia onderzoek naar doen. Om te proberen te begrijpen hoe dat in elkaar zit. Dat het zo kan werken is natuurlijk volstrekt een wonder. Het zijn al die moleculen die daar maar gewoon aan het rondzweven zijn. En het eindresultaat is dit. Ja, dat is een volstrekt wonder. Het wonder van het leven. Misschien is dat wel het grootste mysterie van ons heelal. Het lukt de wetenschap in ieder geval nog niet om de vinger achter dit raadsel te krijgen. Wat we wel weten is dat al onze lichaamscellen zijn opgebouwd uit moleculen. Die moleculen bestaan voor 98 procent uit niet meer dan zes verschillende soorten atomen. Zes elementen: waterstof, zuurstof, koolstof, stikstof, fosfor en zwavel. En hier zit een directe link met de sterrenkunde. Want dezelfde atomen en moleculen waaruit wij zijn opgebouwd, vinden we ook terug tussen de sterren, in uitgestrekte gaswolken. Het is eigenlijk net als bij muziek. Elk muziekstuk is opgebouwd uit niet meer dan 12 verschillende noten. Maar op basis van die 12 noten kun je de meest uiteenlopende symfonieën componeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15665367 269.525 2108 2019-09-02T22:00:00+00:00 yes no celdeling molecuul DNA https://schooltv.nl/video-item/waarom-kunnen-dolfijnen-zo-goed-horen-dolfijnen-vinden-hun-weg-met-echolocatie 2024-01-16T15:10:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34104.w613.r16-9.4703248.webp Waarom kunnen dolfijnen zo goed horen? | Dolfijnen vinden hun weg met echolocatie Daan is dolfijnentrainer en hij weet alles van dolfijnen. Je mag hem wel aaien hoor, hier. Zo, dat is raar! Rubberachtig of zo. Het voelt superglad, maar toch rubberachtig. Heel gek. Elke dolfijn is anders, vertelt Daan. Ze hebben allemaal een eigen karakter. Dit is Jula. Hij is een grappenmaker en houdt van knuffelen. Tukker is de oudste van het stel. 37 jaar. Hij is rustig en heeft veel geduld. Het is een echte charmeur. Als je goed kijkt, zie je ook dat ze er anders uitzien. Daan herkent ze vooral aan hun voorhoofd. Dat van Jula is duidelijk groter dan dat van Tukker. Alle dolfijnen hebben een blaasgat op de rug. Daarmee halen ze adem. En maken ze allemaal geluidjes om met elkaar te communiceren. Dolfijnen horen de kleinste bewegingen die je in het water maakt. Daarom slaan de trainers op de kant als ze de dolfijn roepen. Hoewel dolfijnen goed kunnen zien, vinden ze hun weg niet met hun ogen, maar...met hun gehoor! Ze maken hele hoge geluidjes die zo hoog zijn dat mensen ze niet kunnen horen. Als die geluiden ergens tegenaan botsen, kaatsen ze weer terug. Dankzij die echo vinden dolfijnen hun weg. Vleermuizen doen dat ook. In het pikkedonker kunnen ze piepkleine insecten vangen. Dankzij die echo. Mensen kunnen het ook leren. Dit jongetje bijvoorbeeld. Hij is blind. Hij klikt met z'n tong. De echo vertelt hem of er iets in de weg staat. Hij is er supergoed in. Zo goed dat hij kan steppen. Terug naar de dolfijnen. Daan vertelt dat dolfijnen zelfs je hartslag kunnen horen. Bij zwangere vrouwen zijn ze vaak nieuwsgierig naar de buik. Ze horen daar een extra hartslag kloppen. Daan heeft een leuk proefje waarbij je dat kan laten zien. Ik krijg een kastje om waarop de hartslag van een baby te horen is. Het is superleuk, maar ook wel een beetje spannend tussen die krachtpatsers. En horen ze het? De extra hartslag? Ja hoor. Hij zwemt rechtstreeks naar het kastje toe. Wat lief! Ik krijg zelfs een kusje. Maar wat gebeurt er als Daan per ongeluk in het water valt en doet alsof hij in paniek is? Proberen z'n dolfijnen hem dan te redden? Help! Zo lief! Het lijkt er wel op. Daan is gered. Deze toppers verdienen wel een visje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667153 248.256 14295 2019-08-21T22:00:00+00:00 yes no dolfijn echo https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-apollo-8-voor-het-eerst-naar-de-maan 2024-01-04T12:27:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34105.w613.r16-9.d4d5cd2.webp EenVandaag in de klas | Apollo 8, voor het eerst naar de maan In 1968 werd de Apollo 8 gelanceerd. Drie astronauten vlogen met een raket in een capsule richting de maan. Ze waren de eersten die zo dicht bij de maan kwamen. Ze gingen er nog niet óp staan, dat gebeurde pas bij de Apollo 11. Maar iedereen keek vol spanning mee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667835 465.32 2542 2019-08-28T22:00:00+00:00 yes no ruimtevaart maan geschiedenis planeet raket https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-stadsplanning-met-oude-kaarten 2024-01-15T10:23:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34106.w613.r16-9.03dcaed.webp EenVandaag in de klas | Stadsplanning met oude kaarten Om wateroverlast in steden op te lossen, kijken historici naar oude kaarten. 500 jaar geleden maakte kaartenmaker Jacob van Deventer al gedetailleerde plattegronden van steden. Op die middeleeuwse kaarten is goed te zien waar vroeger het water de stad uit werd gevoerd. En die informatie is voor planologen heel waardevol. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667836 285.84 2201 2019-08-28T22:00:00+00:00 yes no stad ontwerpen duurzaamheid waterbeheersing planologie gracht https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-nedersaksisch-geen-dialect-maar-een-taal 2024-01-04T12:27:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34107.w613.r16-9.833be72.webp EenVandaag in de klas | Nedersaksisch, geen dialect maar een taal Veluws, Gelders, Twents, Drents, Gronings, allemaal zijn het dialecten van het Nedersaksisch. Het is geen dialect van het Nederlands, maar een officiële streektaal. En niet alleen in ons land, ook over de grens in Duitsland en Denemarken spreken mensen Nedersaksisch. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667837 292.32 4621 2019-08-28T22:00:00+00:00 yes no dialect taal volk https://schooltv.nl/video-item/hoe-graaft-een-tunnelboor-een-tunnel-graven-en-bouwen-tegelijk 2024-01-04T12:27:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34108.w613.r16-9.2c39bee.webp Hoe graaft een tunnelboor een tunnel? | Graven en bouwen tegelijk Dit is 'm dan, die tunnelboormachine. Een enorm ding! Hij is 11 meter in doorsnee en wel 80 meter lang! Die wordt hier niet naartoe gereden, maar die wordt hier buiten in de bouwput in elkaar gezet. Zo'n tunnelboor is eigenlijk een rijdende fabriek. Aan de voorkant zit het graafwiel en dat is het gedeelte wat de grond wegschraapt en dan verdwijnt die hele machine onder de grond, om die tunnel te graven. Is toch ongelofelijk? Stel je voor, dit is de tunnelboor. Kijk, aan de voorkant van die tunnelboor zit een graafwiel. Verderop op die tunnelboor, daar zit een robot. En die plaatst meteen alle betonnen grote tunneldelen. Aan de voorkant wordt er druk gegraven terwijl er aan de achterkant stukje bij beetje de tunnel uitgepoept wordt. Zo! Het was effe een stukje lopen. Die machine heeft al 525 meter geboord. Maar ja, daar is-ie! Hier worden de tunnelringen geplaatst. Elke ring bestaat uit acht delen. Die robotarm zuigt zichzelf vast met zuignappen aan zo'n tunneldeel en zet 'm dan op de juiste plek. Deze boormachine verplaatst zich niet met wielen, maar met deze buizen. Dat zijn hydraulische vijzels. Die zetten zich af tegen het gebouwde gedeelte van de tunnel en zo kan de machine zich langzaam naar voren bewegen. En als de buizen helemaal zijn uitgeschoven, dan plaatsen ze opnieuw zo'n betonnen tunnelring. Dus deze machine graaft en bouwt tegelijk. En uiteindelijk draait het allemaal hierom: het graafwiel. Achter mij is het graafwiel hard aan het werk om al het zand weg te graven. Het is een bizar idee, want een paar uur geleden, was hier waar ik nu sta alleen nog maar zand en nu sta ik gewoon al in 'n tunnel. En hier komt de tunnel dan na bijna 2 kilometer eindelijk weer boven de grond, vlak bij het centrum van Den Haag. Hiernaast komt over een tijdje de tweede tunnelbuis naar boven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667845 156.842 2499 2019-08-21T15:37:13+00:00 yes no boren machine bouwen https://schooltv.nl/video-item/hoe-slim-zijn-geiten-sociale-klauteraars 2024-01-04T12:27:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34109.w613.r16-9.c56a2ee.webp Hoe slim zijn geiten? | Sociale klauteraars Geiten zijn vindingrijk, nieuwsgierig en superslim. Ze zijn cute! Ze hechten zich aan hun baasjes. Je kunt een goede band met ze opbouwen. Wilde geiten heb je vooral nog in de bergen. Ze hebben een waanzinnig evenwicht, met die kleine pootjes van ze. Wat ze daar nou moeten, op die damwand? Dat is mij een raadsel. Geiten zijn supersociaal en kunnen slecht alleen zijn. Als er geen andere geiten in de buurt zijn dan worden ze vriendjes met andere dieren. Dit geloof je toch niet? Ze zijn ook niet te beroerd om anderen te helpen. Deze geit adopteert dit weesaapje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667846 94.805 2733 2019-08-22T22:00:00+00:00 yes no geit https://schooltv.nl/video-item/hoe-sterk-is-een-gorilla-gespierde-planteneters 2024-01-04T12:27:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34110.w613.r16-9.9f59735.webp Hoe sterk is een gorilla? | Gespierde planteneters Gorilla's zijn planteneters. Ze kunnen klimmen maar zitten meestal op de grond. Ze leven in grote groepen. De baas van zo'n groep is de zilverrug. Het is 'n ouder mannetje dat grijs haar heeft. Vandaar die naam dus. Hij beschermt de troep tegen gevaar. Ja, troep. Zo noem je een groep apen. Gorilla's worden bedreigd. Vooral de berggorilla. Er zijn er nog maar 5.000 van. Door houtkap gaat hun leefgebied eraan. Van over de hele wereld komen toeristen naar Afrika om berggorilla's in het wild te bekijken. Dat levert veel geld op. Daarmee kunnen ze worden beschermd. De zilverrug laat wel even zien wie de baas is. In de dierentuin gaan we ook graag naar de aapjes kijken. We herkennen hun gedrag. En dat vinden we grappig. In dierentuinen zorgen apen voor veel vermaak. Gorilla's zijn vriendelijke dieren. Maar ze zijn wel gevaarlijk sterk. Hoe sterk? Dat zoeken Jamey en Lina voor ons uit. Papa, kom eens helpen. Dat apenpak mag je aandoen. Niet zeiken, gewoon aandoen. Voila. En hier is je kop. Alsjeblieft. Keimooi. Kom maar. Een mannetjesgorilla is drie keer zo zwaar als een mens. Hij weegt zo'n 150 tot 250 kilo. Dat is net zoveel als Jamey en ik met nog vijf andere kinderen. Totaal zeven kinderen. Dat gewicht komt vooral door die enorme spierbundels. Het is EEN klomp brute kracht. Ze slingeren met gemakt aan EEN arm van tak naar tak. Daar word je gespierd van. Kijk maar naar deze turnkampioenen ook van die gespierde slingeraars. Hoe sterk zijn gorilla's nu precies? Voor ons onderzoek hebben we twee krachtpatsers geregeld. Hallo. Auw. Deze gorilla's kennen duidelijk hun kracht niet. We hebben berekend dat ze samen ongeveer even sterk zijn... als EEN mannetjesgorilla. Oke, drie, twee, EEN, start! Drie, twee, EEN, start! Hahaha! Trekken! Iedereen klaar? Ja! We laten ze een poepje ruiken! Oke. Wil je van een mannetjesgorilla winnen met touwtrekken dan heb je dus 27 kinderen nodig. Een hele schoolklas dus. Gorilla power! Dat is de zilverrug. Het baasje. Ja, dat denk ik ook. Dat is dus niet de baas. Ik ben hier de baas. Dit is Wilco. Hij is de verzorger van de gorilla's. Hij vertelt dat Bowi de baas is van de groep. Bowi is dus de zilverrug. Je ziet dat hij de leider van de groep is. Hij is hartstikke groot en heel sterk dus. Ik vraag aan Wilco hoe je als mannetjesgorilla de baas wordt. Wanneer wordt een gorilla een baas? Als de gorilla's rond een jaar of 12 zijn...Hij vertelt dat 'n mannetje pas de baas kan worden als hij grijs haar heeft. Dus dan worden ze zilverrug. De zilverrug dus. Hij is de baas, de leider van de groep. Hij heeft dan de taak om de anderen te beschermen tegen indringers. Hij is geweldig sterk en iedereen is daarom een beetje bang voor 'm. De gorilla's hebben dus veel spierkracht. En zijn ook gevaarlijk sterk in hun kaken vertelt Wilco bovenop hun schedel hebben ze een soort hanenkam. Hier zitten hun kauwspieren aan vast. Waardoor ze met hun kaken extra veel kracht kunnen zetten. Ze bijten zelfs een koksnoot open alsof het niets is. Wij weten hoe hard die krengen zijn. Hee, d'r komt allemaal melk uit. Wil je drinken? Haha. Best wel lekker. De kaken van deze kleine gorillaatjes zijn nog niet sterk genoeg. Maar, wie niet sterk is moet slim zijn. Vrouwtjes zijn over 't algemeen 'n stuk zachtaardiger dan zilverruggen. Wilco zegt dat vrouwtjes zorgzamer zijn. Maar de mannetjes zijn gevaarlijk sterk. Hij laat ons een filmpje zien van Jambo. Een zilverrug uit een Engelse dierentuin. Daar viel ook een jongentje in het gorillaverblijf. De zilverrug is er als eerste bij. Maar gelukkig loop 't goed af. Jambo loopt voorzichtig naar het jongetje toe. De andere gorilla's jaagt hij weg. Hij buigt zich over het kind heen en aait hem. Heel voorzichtig. Dat jongetje was dus bewusteloos. En dat is zijn geluk geweest. Als het jongetje bijkomt reageert Jambo heel rustig, vertelt Wilco. Het lijkt wel of hij snapt dat het kind hulp nodig heeft. Hij neemt afstand zodat de oppassers het verblijf in kunnen komen... om het jongetje te redden. Normaal zou een zilverrug zoiets nooit toestaan. Maar dit is blijkbaar een slimmerik. Voor zijn heldendaad kreeg hij zelfs een standbeeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667847 436.096 10007 2019-08-25T22:00:00+00:00 yes no gorilla aap https://schooltv.nl/video-item/bijzonder-gorilla-redt-kind-een-held-in-de-dierentuin 2024-01-04T12:27:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34111.w613.r16-9.7fb38a8.webp Bijzonder: gorilla redt kind | Een held in de dierentuin Gorilla Binti Jua redt het leven van een jongetje wanneer die in het gorillaverblijf valt. Hoe bijzonder is dat? Amerika. De dierentuin in Chicago. Een jongetje van drie bezoekt met zijn ouders de gorilla's. Hij kan het niet zo goed zien, daarom klimt hij tegen de reling op. Hij leunt naar voren. Net iets te ver. Een bezoeker verderop hoort plotseling gegil. Al filmend rent hij naar de plek waar het geluid vandaan komt. De filmer ziet het jongetje liggen. Beneden in het gorillaverblijf. Dit zijn de echte beelden. Door de val van zeven meter is hij bewusteloos. Zijn ouders zijn in paniek. En wat er zich dan afspeelt voor de lens is nauwelijks te geloven. De beelden zijn niet zo scherp. Maar we zien Binti Jua. Een vrouwtje. Die als eerste bij het jongetje komt. Ze jaagt de andere gorilla's weg. Voorzichtig neemt de reus het kereltje in haar armen. Paniek bij de omstanders neemt toe. Wat gaat de gorilla met de peuter doen? De cameraman legt vast hoe Binti Jua gaat zitten en het jongetje aait en beschermt. Alsof het haar eigen kind is. Dan gebeurt er nog iets bijzonders. De gorilla staat op en loopt buiten het zicht van de camera om naar de toegangsdeur van de verzorgers. Die snellen toe, doen de deur open en Binti Jua legt daar het kindje in hun armen. Hij wordt met spoed naar het ziekenhuis gebracht. Door Binti Jua's heldhaftige optreden overleeft het jongetje de val. En herstelt hij volledig van zijn verwondingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667849 137.941 13315 2019-08-27T22:00:00+00:00 yes no gorilla dierentuin held https://schooltv.nl/video-item/know-shit-maakt-geld-echt-gelukkig 2024-01-04T12:27:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34112.w613.r16-9.e7d0f28.webp Know Shit | Maakt geld echt gelukkig? Maakt geld echt gelukkig? In KNOW SHIT vertellen we je hoe je moet omgaan met maatschappelijke shit als pesten, discriminatie, ongelijkheid, vooroordelen en gezondheid. Hoe het echt zit, dus. "In de samenleving draait het erg veel om geld. Tussen landen, tussen bedrijven en zelfs in vriendschappen. Maar in hoeverre maakt geld nou eigenlijk gelukkig?" vraagt Justin zich af. Samen met presentator Linda de Munck zoekt hij het uit! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_15660172 498.154 3083 2019-08-21T22:00:00+00:00 yes no geld geluk maatschappijleer https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-ontzilten-zout-water-zoet-maken 2024-01-04T12:27:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34113.w613.r16-9.cb76253.webp EenVandaag in de klas | Ontzilten: zout water zoet maken Zoet water is schaars: 2,5 procent van al het water ter wereld is zoet en dus drinkbaar. Technologen zoeken naar een manier om van zout water zoet water te maken. Dat zou zeer bruikbaar zijn in landen die kampen met watertekorten, maar ook in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667850 285.32 4162 2019-08-28T22:00:00+00:00 yes no drinkwater water zout gewassen technologie https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-mensenrechten-voor-robots 2024-01-04T12:27:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34114.w613.r16-9.304cb16.webp EenVandaag in de klas | Mensenrechten voor robots? Robots worden steeds geavanceerder. Ze kunnen veel taken van ons overnemen, maar dat levert wel ethische vragen op: wat als een robot een fout maakt, wie is er dan verantwoordelijk? En moet een robot net zoveel rechten krijgen als een mens? Experts denken van niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667851 251.68 2805 2019-08-28T22:00:00+00:00 yes no robot computer recht verantwoordelijkheid technologie https://schooltv.nl/video-item/waarom-kunnen-honden-zo-goed-ruiken-speurneuzen-met-200-miljoen-reukcellen 2024-01-04T12:27:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34115.w613.r16-9.37bba60.webp Waarom kunnen honden zo goed ruiken? | Speurneuzen met 200 miljoen reukcellen We gaan mee met Ad om z'n hond op te halen. Met z'n hond Basco laat Ad ons zien hoe je een speurhond traint. En die Basco heeft er zin in. Rustig. Ik ga hem leren: Als ik klikker met de klikker, krijgt hij een voertje. Ad heeft een klikker. Elke keer als hij daarmee klikt, krijgt Basco een brokje. Zo leert hij dat een klik een brokje betekent. Daar wil de hond wel voor werken. Als hij dat snapt, kunnen we beginnen met de training. Wat zit eigenlijk in het potje? In dit potje zie je een aantal voorwerpjes en een filmkokertje. In het potje zit een stof die naar het explosief DNT ruikt. Dat stoppen ze in bommen. Het is natuurlijk geen echt explosief. Dat zou veel te gevaarlijk zijn. Als Basco de stof heeft gevonden, dan moet bij de steen gaan liggen. Als hij het goed doet, klikt Ad met zijn klikker en krijgt hij een brokje. Hij mag er niet bij blaffen, want dan zou de bom kunnen ontploffen. De volgende stap. Basco krijgt nu geen brokje als beloning, maar een bal. Dat vindt hij nog leuker. Zo wordt het een spelletje. Oke... dus daarom moest Moesjoe de bal leuk vinden. Knap, he? Knap he? Ja, knappe hond. Ja, een hond kan heel scherp ruiken. Ad legt uit waarom honden zo goed kunnen ruiken. Een hondenneus heeft namelijk miljoenen reukcellen. Layla heeft het even uitgewerkt. Ja... de hond heeft ruim 200 miljoen reukcellen in zijn neus. De mens maar 5 miljoen en een varken heeft een superneus met maar liefst 500 miljoen reukcellen. Maar helaas kun je die niet zo goed trainen. Die luisteren niet. Oke... ook handig. Een hond kan heel snel in- en uitademen. Wel 300 keer per minuut. Wij maar zo'n 10 a 15 keer. Zo haalt hij veel meer lucht binnen die hij kan checken op geuren. Wat ze allemaal kunnen ruiken, is niet te geloven. Deze hond heeft zo'n goede neus dat hij vanuit de boot onder water spullen kan opsporen. Op zes meter diepte zelfs. De duikers weten nu waar ze moeten zoeken. Honden kunnen nog iets bijzonders. Ze kunnen ziektes ruiken. In dit wiel zitten buisjes met poep van verschillende mensen. Het buisje dat de hond eruit pikt, dus waar hij gaat liggen is van iemand met darmkanker. Bizar toch? Zo'n goeie neus? De Belgen komen ook nog met andere goede speurneuzen. Het varken natuurlijk. Die spoort truffels op. Dat zijn paddenstoelen onder de grond. Daar is hij gek op. Maar je moet er op tijd bij zijn, voor hij toehapt. Dan gebruiken ze ook ratten. Die kun je trainen om bijvoorbeeld landmijnen op te sporen. Een rat weegt heel weinig dus kan hij de mijn niet per ongeluk af laten gaan. Verrassender nog: Bijen zijn ook goede verklikkers. Onderzoekers geven deze bijen suikerwater waar een explosieve lucht aan zit. Daar raken ze aan gewend en daarna neem je ze mee naar een plek waar explosieven verborgen liggen. Aan hun gedrag kun je dan zien waar die liggen. Thanks, Belgen! We gaan weer terug naar de Nederlanders. Wat zijn zij te weten gekomen? Ook nog een feit is dat een hond kan stereo ruiken. Ad heeft nog een leuk weetje. Hij vertelt dat honden stereo kunnen ruiken. Dat betekent dat ze met elk neusgat apart een geur kunnen opvangen. Als een geur net iets eerder in het linkerneusgat komt, dan weet een hond dat het ding dat hij zoekt aan de linkerkant ligt. En dat iets wat mensen niet kunnen. Ik trek een geurspoor met m'n fris ruikende sokken. Niet dus. Wauw, het is echt waar. Je ziet hem stereo ruiken. Echt briljant. Een zo'n sokspoor is genoeg om Boaz te vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667852 316.501 8307 2019-08-28T22:00:00+00:00 yes no hond ruiken zintuig neus https://schooltv.nl/video-item/wat-is-er-bijzonder-aan-de-kangoeroe-springend-buideldier-uit-australie 2024-01-04T12:27:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34116.w613.r16-9.f70a46f.webp Wat is er bijzonder aan de kangoeroe? | Springend buideldier uit Australië Babykangoeroes zitten in de buidel bij hun moeder. Dat weten we allemaal. Maar wist je dat ze daarin ook kakken en pissen? Gelukkig likt de moeder het af en toe schoon als het echt te smerig wordt daar. Je kunt kangoeroes tegenkomen in 't wild, maar alleen in Australië. Australiërs zijn keitrots op hun nationale knuffeldier! Kangoeroes kunnen prima overleven in hele droge woestijngebieden. In Australië kan 't flink heet zijn, maar kangoeroes zweten nooit. Dat kunnen ze niet. In plaats daarvan likken ze hun voorpoten nat en wrijven vocht op hun borst. Als de wind daar langs waait koelen ze lekker af. Verder... Kangoeroes hebben slechte ogen maar met hun spitse neus kunnen ze heel goed ruiken. Hun oren kunnen ze draaien zodat ze van alle kanten het geluid op kunnen vangen. Horen ze gevaar, dan kunnen ze rap vluchten! Hun staart gebruiken ze om hun evenwicht te bewaren. Dat is ook handig tijdens het vechten. Ze gebruiken hun staart als een steuntje. Veel mensen zijn dol op kangoeroes. Dat is niet zo vreemd, want kangoeroes zijn supercute. En ze springen zo grappig! Maar pas op: Ze hebben gigantische klauwen. Ze lijken lief, maar ze kunnen best gevaarlijk zijn. Hier heeft er eentje een hond te pakken en die laat hij niet zomaar los. Het baasje van de hond is trouwens ook niet al te aardig. Er wordt ook op kangoeroes gejaagd. Het vlees kun je gewoon eten. Het schijnt 'n beetje te smaken als biefstuk, maar dan iets pittiger. Van kangoeroehuid kun je leer maken. Dat is supersterk en heel flexibel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667853 159.808 4996 2019-08-29T22:00:00+00:00 yes no kangoeroe Australië zoogdier https://schooltv.nl/video-item/know-shit-moet-ik-me-schamen-voor-mijn-mbo 2024-01-04T12:27:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34117.w613.r16-9.afe9d90.webp Know Shit | Moet ik me schamen voor mijn MBO? Moet ik me schamen voor mijn MBO? In KNOW SHIT vertellen we je hoe je moet omgaan met maatschappelijke shit als pesten, discriminatie, ongelijkheid, vooroordelen en gezondheid. Hoe het echt zit, dus. "Doe jij mbo? Maar je kan toch veel beter?" Dat zijn reacties die Chaimae (18) krijgt wanneer mensen horen dat ze studeert aan het mbo. Samen met Rens Polman zoekt ze in deze KNOW SHIT uit waar al die vooroordelen vandaan komen. Mbo'ers ervaren veel nadelen ten opzichte van hbo'ers en wo'ers. Tijdens de research voor onze nieuwe video van KNOW SHIT ontdekten we bijvoorbeeld dat mbo-studenten, in tegenstelling tot studenten van hbo en wo, geen korting krijgen bij een Spotify-abonnement! Dat vonden we zo raar, dat we contact zochten met Spotify, om te vragen waarom deze groep wordt buitengesloten. Een reactie geven bleek moeilijk. We belden, spraken met chatbots en mailden met Spotify-mensen, maar kregen geen antwoord op onze vraag. Uiteindelijk kregen we Wilbert Mutsaers, hoofd Benelux van Spotify, aan de telefoon. Hij wilde geen officiële verklaring naar buiten brengen over waarom mb'-ers geen korting krijgen bij Spotify, maar kon wel vertellen dat ze as we speak bezig zijn met deze kwestie. Natuurlijk met het gegeven in het achterhoofd dat mbo-ers vanaf schooljaar 20/21 officieel wél bestempeld worden als studenten. Wordt vervolgd dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_15660166 617.194 666 2019-08-13T09:00:01+00:00 yes no opleiding intelligentie discriminatie https://schooltv.nl/video-item/know-shit-kun-je-je-losbreken-van-het-schoonheidsideaal 2024-01-04T12:27:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34119.w613.r16-9.2eb078c.webp Know Shit | Losbreken van het schoonheidsideaal Kun je losbreken van het schoonheidsideaal? In KNOW SHIT vertellen we je elke week hoe je moet omgaan met maatschappelijke shit als pesten, discriminatie, ongelijkheid, vooroordelen en gezondheid. Hoe het echt zit, dus. Bregje vindt het tegenstrijdig dat iedereen wil voldoen aan het schoonheidsideaal, maar dat aan de andere kant body positivity een trend aan het worden is. Ze vraagt zich dan ook af hoe ze zich kan losbreken van het schoonheidsideaal. Samen met KNOW SHIT-host Cesar Majorana en trendwatcher Renske Mennen loopt Bregje door de winkelstraat, waar ze wordt geconfronteerd met rondborstige Kim Kardashian-figuren en modellen die eruit zien als kleerhangers. Renske: “Hierdoor krijgen veel mensen het beeld dat dít is waar ze naar moeten streven.” Ook houden Bregje en Cesar een fotoshoot met plus-size model Lotte van Eijk, die op Instagram een positief rolmodel wil zijn. “Laat je gewicht, acne, lengte of whatever je niet stoppen van je leven leiden. Dat is letterlijk wat ik wil zeggen met mijn foto's.” https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_15660167 580.437 798 2019-08-13T09:25:36+00:00 yes no lichaam mode onzekerheid https://schooltv.nl/video-item/know-shit-omgaan-met-seksueel-ongewenst-gedrag 2024-01-04T12:27:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34120.w613.r16-9.cc5ee15.webp Know Shit | Omgaan met seksueel ongewenst gedrag Hoe versier je iemand op een festival? In KNOW SHIT vertellen we je elke week hoe je moet omgaan met maatschappelijke shit als pesten, discriminatie, ongelijkheid, vooroordelen en gezondheid. Hoe het echt zit, dus. Het festivalleven is goed. Chillen met je vrienden, languit op het gras, drankje in je hand. En het is vaak ook een hele goede plek om iemand te versieren. Het is zelfs zo'n populaire plek dat Tinder in Engeland en Amerika een speciale batch heeft ontwikkeld die op jouw profiel laat zien dat je op het festival bent. Zo kun je lekker snel matchen. In Nederland hebben we dat (nog) niet, maar versieren, ja, dat gebeurt natuurlijk wel. 3FM-dj Joram Kaat sprak de bezoekers op Indian Summer aan en vroeg om succesvolle versiertips. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_15660170 394.922 3748 2019-08-13T13:49:15+00:00 yes no seksualiteit seksueel geweld https://schooltv.nl/video-item/know-shit-vrouwen-in-de-hiphop-industrie 2024-01-04T12:27:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34121.w613.r16-9.8546bd9.webp Know Shit | Vrouwen in de hiphop-industrie Waar zijn de vrouwen op WOO HAH!? Stormzy, Travis Scott, Trippie Redd... Namen die WOO HAH!-bezoekers afgelopen zaterdag noemden als hun favoriete artiest uit de line up. Over vrouwelijke artiesten hoorden we niet veel. Ook niet heel gek, want maar zes procent van de WOO HAH!-line up bestaat uit vrouwelijke artiesten. Hoe komt dat eigenlijk? Waar zijn die vrouwen in de hiphop-industrie? Presentator Cesar Majorana zocht het voor je uit in KNOW SHIT. Zes procent... Dat is niet heel veel. Festivaldirecteur Ruud Lemmen legt uit hoe het boekingsproces bij WOO HAH! gaat en hoe de hiphopwereld van oudsher een man's world is. De Britse dj en BBC-radiomaker Jamz Supernova is een van de vijf vrouwen die op WOO HAH! staat. Zij vertelt Cesar hoe ze over vrouwenquota op festivals denkt. Ook liepen we FunX-dj Ouassima tegen het lijf, die het als een taak ziet om vrouwen hogerop te brengen in de muziekwereld. Rappers Damndamy, Selwin, Kid de Blits en Armin Shah, presentator van de talkshow Convo vertellen hoe zij denken over vrouwen in de hiphopindustrie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_15660168 636.714 536 2019-08-13T09:52:25+00:00 yes no hiphop vrouw muziek emancipatie https://schooltv.nl/video-item/know-shit-hoe-duurzaam-is-een-festival 2024-01-04T12:27:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34123.w613.r16-9.8bcfcb7.webp Know Shit | Hoe duurzaam is een festival? In KNOW SHIT vertellen we je elke week hoe je moet omgaan met maatschappelijke shit als pesten, discriminatie, ongelijkheid, vooroordelen en gezondheid. Hoe het echt zit, dus. Wist jij dat jij 2,33 kg afval achterlaat op een festivalterrein? Dat moet anders en daarom heeft de overheid de handen ineen geslagen met festivals. Het doel is om de ecologische voetafdruk zo klein mogelijk te houden. Maar hoe doe je dat? KNOW SHIT-presentator Linda de Munck nam een kijkje achter de schermen bij Milkshake Festival 2019, om te zien wat zij allemaal doen om zo duurzaam mogelijk te zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_15660165 564.8 1358 2019-08-07T10:26:33+00:00 yes no afval duurzaamheid festival schoon https://schooltv.nl/video-item/dolle-dinsdag-de-bevrijding-nabij-nederland-in-een-bevrijdingsroes 2024-01-04T12:27:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34124.w613.r16-9.edd5264.webp Dolle Dinsdag: de bevrijding nabij? | Nederland in een bevrijdingsroes Het begon allemaal met D-Day de landing van de geallieerden op de kusten van Normandië in juni ‘44 en het leek daarna zo snel te gaan. Frankrijk was in 80 dagen bevrijd. Maar België ging al iets langzamer. En toen kwam Nederland. Een uur nadat de laatste Duitse was gevlucht, rukten de geallieerden Brussel binnen, dat zich onmiddellijk in een bevrijdingsroest stortte die dagen en dagen duurde. Dit is Robert Kiek, oorlogscorrespondent van het Algemeen Nederlands Persbureau te Londen. Ik spreek hier uit Antwerpen op dinsdagmiddag. We zijn vandaag weer een stapje dichterbij eigen land gekomen. Vanmorgen heel vroeg al toen we in het schemer duister België binnenreden, stonden honderden burgers met vlaggen te zwaaien op de kruispunten. We hoeven geen enkele keer op de richtingborden te kijken. De menigte had zich juist op kruispunt opgesteld dat we de weg naar Brussel -Antwerpen, en dat is uiteindelijk dus de weg naar Amsterdam, niet konden missen. Brussel zelf staat op z'n kop van vreugde. Voor ons is dat alleen maar een voorproefje van wat ons in Amsterdam en Den Haag te wachten staat. Landgenoten en nu de geallieerde legers in een onweerstaanbare opmars de Nederlandse grens overschreden hebben. Wil ik uit naam van u allen onze bondgenoten een hartelijk welkom toeroepen op onze vaderlandse bodem. Het uur der bevrijding heeft geslagen. Toen hoorden we dat Breda bevrijd was. Wat doet mijn vader, die vliegt naar boven en haalt die rood-wit-blauwe vlag bij mijn zus van de muur af en hangt het over zijn schouders, potten en pannen. De buren die kwamen naar buiten met die potten en pannen, tenminste met deksels dan, hier de straat door en allemaal in de polonaise. Wij waren op dat moment echt door het dolle heen. En bij ons thuis die waren natuurlijk ook blij. Iedereen die was ervan overtuigd, want we zagen de Duitsers vluchten. Bij ons door de straat, de Haakweg, daar kwamen al die soldaten langs. Voor ons was het leuk om te zien hoe die allemaal aan het vluchten waren. Niet alleen in Breda, in heel Nederland slaan Duitsers en collaborateurs massaal op de vlucht, vaak in enorme wanorde. De vlag gaat uit, onderduikers komen de straat op, de eerste NSB'ers worden opgebracht. Er lijkt geen twijfel meer aan, de geallieerden zijn al bijna om de hoek. Zelfs Duitse militairen blijken daarvan overtuigd en nemen in paniek de benen. Maar op die avond van 5 september na een dag lang wachten, gaat iedereen weer naar huis. De geallieerden zijn helemaal niet in Nederland geweest, is de conclusie. Niemand heeft ze tenslotte gezien. De waarheid is dat Nederland voor de geallieerden geen groot belang had. Einddoel was het Ruhrgebied en dan Berlijn, de eindoverwinning. En tot waar de Britten ook gekomen mogen zijn, ze drukt op die Dolle Dinsdag in elk geval niet door. Al zou dat vermoedelijk hebben gekund. Ze waren in een spurt door België zover doorgeschoten dat hun aanvoerlijnen te lang werden en besloten tot een hergroepering. Pas op de plaats. Net voor onze grens met achteraf gezien bittere gevolgen. Niet alleen ontgoochelde ze het Nederlandse volk, ze gaven de Duitsers de gelegenheid hun troepen ook te hergroeperen en de oorlog nog te rekken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667854 271.573 4108 2019-08-26T22:00:00+00:00 yes no bevrijding geallieerden D-Day https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-dorst-je-hersenen-zeggen-dat-je-moet-drinken 2024-01-04T12:27:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34125.w613.r16-9.018e344.webp Hoe werkt dorst? | Je hersenen zeggen dat je moet drinken Elke dag verliezen we vocht door te plassen, te poepen, te zweten en te ademen. Drink je niet, dan wordt je bloed langzaam stroperiger. Slimmer hersencellen pikken dat op en sturen een memo naar de nieren. 'Niet plassen, jongens! Vocht vasthouden.' Drink je daarna nog steeds niet... dan moeten je hersenen strenger zijn, ze geven een dorstprikkel af. Gevolg: je kunt alleen nog maar... aan water denken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15668387 28 2410 2019-09-08T22:00:00+00:00 yes no drinken water https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-je-biologische-klok-je-lichaam-heeft-een-ingebouwde-stopwatch 2024-01-04T12:27:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34126.w613.r16-9.d43376b.webp Hoe werkt je biologische klok? | Je lichaam heeft een ingebouwde stopwatch Je biologische klok is een ingebouwde stopwatch...die dicteert wanneer we slapen, wakker worden en honger krijgen. Een goede biologische klok zorgt ervoor dat essentiële lichamelijke processen zoals celdeling...en klein onderhoud met Duitse pünktlichkeit verlopen. Dat vaste ritme helpt je lichaam optimaal te functioneren...en daar heeft je biologische klok maar twee belangrijke signalen voor nodig: Dag en nacht en een regelmatig eetpatroon. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15668388 27.84 1434 2019-09-09T22:00:00+00:00 yes no bioritme eetpatroon https://schooltv.nl/video-item/wat-is-je-darmflora-miljoenen-bacterien-en-schimmels-in-je-darmen 2024-01-12T07:57:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34127.w613.r16-9.6439067.webp Wat is je darmflora? | Miljoenen bacteriën en schimmels in je darmen Darmflora is de naam voor alle bacteriën en schimmels die vooral in je dikke darm leven. Wetenschappers noemen het ook wel: microbioom. Een gigantische horde eencelligen die altijd met je meelift. Honderden soorten uit meerdere stammen met klinkende namen. Ze helpen je onder andere bij het verteren van vezels...waardoor voedingsstoffen voor je lichaam vrijkomen. Een goede darmflora is als een dichtbegroeid oerwoud: Hoe meer soorten, hoe beter. De goede bacteriën houden de beste plekjes bezet...zodat de ziekteverwekkers zich niet kunnen nestelen. Maar is je darmflora niet divers genoeg of gewoon uit vorm...dan hebben de bad guys vrij spel. Met gezonde voeding kunnen de goede bacteriën weer in de tegenaanval en blijf jij gezond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15668389 51.2 4742 2019-09-10T22:00:00+00:00 yes no darm spijsvertering bacterie https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-kangoeroe-geboren-een-jonge-kangoeroe-volgt-het-eerste-wat-hij-ziet 2024-01-16T15:30:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34128.w613.r16-9.1c01ac0.webp Hoe wordt een kangoeroe geboren? | Een jonge kangoeroe volgt het eerste wat hij ziet Kangoeroes worden heel klein geboren eigenlijk. Een vingerkootje grootte. De geboorte van een kangoeroe is heel bijzonder. Ze worden heel klein geboren. Zo klein als een boon. En dan kruipt dat kleine wurmpje langs de buik van de moeder omhoog in de buidel. Daar zuigen ze zich vast aan een tepel en groeien daar groter, groter en groter. Na zo'n vijf maanden steekt het kleine kangoeroetje zijn kop voor het eerst naar buiten en doet hij zijn ogen open. Hij hecht zich aan het eerste wat hij ziet. Dat is eigenlijk altijd de moeder. Die gaat-ie overal achterna. Inprenting noem je dat. Er is een heel sterke band tussen het jong en het ouderdier. Dat doen wel meer dieren. Ganzen bijvoorbeeld. Als die uit het ei komen lopen ze het eerste het beste wat ze zien achterna. Hier is het een man met een toeter. De ganzen zien hem als een soort vader. Deze toeteraar is naast ganzenvader ook cameraman. Hij maakt handig gebruik van deze inprenting. Omdat de ganzen hem overal volgen kan hij supermooie filmpjes van ze maken! Terug naar de kangoeroes. Die volgen dus ook het eerste wat ze zien als ze hun kop uit de buidel steken. Als dat een mens is dan volgen ze die gewoon. En dan heb je een kangoeroe als huisdier! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15670187 129.728 13653 2019-09-08T22:00:00+00:00 yes no kangoeroe geboorte https://schooltv.nl/video-item/hoe-een-kangoeroe-een-leven-redt-kangoeroe-lulu-is-een-held 2024-01-04T12:27:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34129.w613.r16-9.682fe3c.webp Hoe een kangoeroe een leven redt | Kangoeroe Lulu is een held Kangoeroe Lulu redt haar baas, die wordt geraakt door een afgebroken tak. Hoe bijzonder is dat? Het is herfst in Australië wanneer boer Len Richard de bomen op zijn erf checkt op stormschade. Een klusje wat hij wel vaker doet. Zijn vrouw en dochter zijn net wakker en genieten van een onbezorgde ochtend. Dan horen ze plotseling een geluid bij de voordeur. Het is hun huiskangoeroe Lulu. Vreemd! Het dier lijkt hen te willen waarschuwen. Len? Len!! Er zou toch niet iets mis zijn met Len? Len is bewusteloos. Hij ligt roerloos op de grond. Een tak raakte hem vol op het hoofd. Hij zag geen kans meer om weg te springen. Uiteindelijk is het Lulu die hem daar vindt. Deze huiskangoeroe is vrij om te gaan en te staan waar ze maar wil. Maar meestal hangt ze rond bij Len, met wie ze een sterke band heeft. Dan gebeurt er iets bijzonders. Lulu hopt terug naar huis en lijkt hulp te gaan halen. Bij de deur maakt ze een soort blaffend geluid. Als moeder en dochter naar buiten komen, is Lulu al weer weg. Ze volgen de kangoeroe en vinden Len nog net op tijd. Ze bellen het alarmnummer. Len wordt meteen meegenomen naar het ziekenhuis. Daar knapt hij weer op. Volgens de doktoren had Len het niet overleefd als Lulu geen hulp had gehaald. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15670188 158.848 1911 2019-09-09T22:00:00+00:00 yes no kangoeroe held https://schooltv.nl/video-item/hoe-jagen-katten-dit-spookt-jouw-kat-s-nachts-uit 2024-01-04T12:27:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34130.w613.r16-9.993e093.webp Hoe jagen katten? | Dit spookt jouw kat ’s nachts uit! We gaan verbouwen. Van onze kamer maken we een filmstudio. We willen de klauwen van onze lieve Simba goed in slomo bekijken. Eens kijken of-ie een beetje vooruit te branden is. Onze slaapkop! Oke. We gaan beginnen met het onderzoek naar de sluipmoordenaar. Ik ben er klaar voor, Boaz. Oke. Let's go. Zo, kom maar. Wow. In slomo ziet het er meteen heftiger uit. Je ziet ook goed de kussentjes onder z'n poten. Daar kan hij geruisloos zijn prooi mee besluipen. Als prooi gebruiken we dit stokje. Kijk eens. Kom maar. Zie je die tanden? En met die klauwen kan hij gevaarlijk uithalen. Je ziet ook dat zijn nagels verstopt zitten in de kussentjes. Als hij wil, kan hij ze als messen naar buiten steken om aan te vallen. Doet hij dat nou s' nachts ook? Onze Simba, een muis vangen? Ik kan het me niet voorstellen. Mooi, he? Supernice. We gaan op zoek naar iemand die daar meer vanaf weet. Eline. Eline is een echte kattenkenner. We spreken af bij het kattencafe bij ons om de hoek. Ze hebben een kattencafe. Ik wist niet eens dat die bestonden. In kattencafe's kun je wat drinken terwijl de katten van de eigenaar vrij rondlopen. Die kun je dan aaien. Voor de gezelligheid. Hai, jij bent Eline.Hai. Wat een schatje. Maar 's nachts kunnen ze echte roofdieren zijn. We blijken ons flink te vergissen in onze huiskatten. In Nederland vangen katten in de zomer zo'n 90 miljoen prooien. In Nederland vangen de katten alleen al in de zomer zo'n 90 miljoen prooidieren. Zeker de helft daarvan zijn muizen. Dat zijn zo'n 4 miljoen muizen per maand. Stel dat ze die niet vangen. Wat zou er dan gebeuren? Een muizenplaag? Getver! Wij kunnen niet geloven dat onze lieve Simba zo'n killer is. Hier is materiaal waar jullie onderzoek mee kunnen doen. Maar hoe kom je daar nou achter? Eline heeft een goed idee. Ze geeft ons cameravallen mee om op te hangen en een cameraatje die we onze kat om kunnen doen. Dan kunnen we precies volgen wat-ie buiten allemaal uitspookt. Oke. Aan de slag. Daarin hangen? Deze camera's kunnen ook filmen in het donker. We hangen ze op verschillende hoogtes. Wat doe jij nou? Lopen jij. Ik ben benieuwd wat die kat van ons uitspookt 's nachts. De camera hangt om z'n nek. Nou, lieverd. Doe je best vannacht. We houden je in de gaten, vriend. En wat we zien is niet zo veel. Simba sluipt wat rond. Hij komt een buurkat tegen. Maar dan, op de beelden van de cameraval is het raak. Hij heeft een muis te pakken. Wat een killerkat! Bij ons ligt-ie altijd in de vensterbank te slapen. Maar ik snap nu waarom. Hij is doodmoe van de jacht in de nacht. We hebben nog EEN vraag voor Eline. Maakt het iets uit of je kat een vrouwtje of een mannetje is? Ehm, dus tijdens de jacht helpen ze elkaar niet. Katers die elkaar 's nachts tegenkomen die zijn vaker bezig met agressie. Eline vertelt dat katers flink kunnen vechten. Vooral om de vrouwtjes. Dat gaat er hard aan toe. Poezen, de vrouwtjes zijn liever voor elkaar. Nou, poezen jagen ook alleen. Maar poezen kunnen wel wat…Ze zorgen goed voor hun kleintjes. Die verdedigen ze met het leven. Soms helpen ze ook andere dieren. Ze hebben een heel sterk moedergevoel. Soms zelfs voor andere diersoorten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15670189 357.376 14536 2019-09-10T22:00:00+00:00 yes no kat huisdier roofdier https://schooltv.nl/video-item/echt-gebeurd-kat-redt-kind-heldendaad-van-een-huisdier 2024-01-04T12:27:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34131.w613.r16-9.454acb2.webp Echt gebeurd: kat redt kind | Heldendaad van een huisdier Huiskat Tara redt een peuter die wordt aangevallen door de agressieve buurhond. Hoe bijzonder is dat? De nieuwslezer vertelt dat een familie uit Californië een filmpje heeft ingestuurd. Van een kat die een jongetje redt. Volgens de presentator zo bijzonder dat ze er 'n reconstructie van hebben gemaakt. Voor de familie Triantafilo is het een lange dag geweest. Een vervelende dag ook. Ze zijn net terug uit het ziekenhuis. Hun zoontje Jeremy is gebeten door de hond van de buren. Gelukkig was moeder Erica er op tijd bij. En bleef het bij een paar hechtingen. Moeder is moe en wil voor ze gaat slapen nog EEN keer bij haar knulletje kijken. Het jongetje was buiten aan het spelen. Toen opeens de hond van de buren hem aanviel. Uit het niets! Daarna was hij weer verdwenen. Waarom? Dat is een raadsel. Vader Roger krijgt het maar niet uit z'n hoofd. Wat zou er toch gebeurd zijn? Waarom viel die hond aan en was daarna plotseling verdwenen? Dan krijgt hij een idee. Hij checkt de beelden van hun camera's. Misschien is daar wat op te zien. Hij kan z'n ogen niet geloven. De agressieve buurhond wordt aangevallen door hun kat Tara. Tara mag klein zijn, ze is niet bang. Zij heeft de hond van de buren weggejaagd. Zij heeft Jeremy gered. De verbaasde vader zet het filmpje op internet. En de volgende dag is Tara wereldberoemd. ‘Tara received the highest of all honour...the medal for good behaviour. Of course: More treats than she could ask for.’ https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15670190 143.573 3753 2019-09-11T22:00:00+00:00 yes no kat huisdier held https://schooltv.nl/video-item/hoe-smaakt-melk-van-andere-dieren-een-smaaktest 2024-01-04T12:27:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34132.w613.r16-9.5980e16.webp Hoe smaakt melk van andere dieren? | Een smaaktest! Wist je dat een mens in EEN jaar gemiddeld veertig liter koemelk drinkt? Dat is behoorlijk wat. De smaak van koemelk kennen we dus allemaal wel. Maar hoe smaakt melk van andere dieren? Tijd voor een testje. Welke melk van welk dier is. Eens kijken of ik kan raden van welk dier deze melk is. Kom maar op! Wat drink je dan? Da's van een koe. Een koe? Van zo'n dikke koe. Wauw! Het is van een koe! De eerste is goed. Koemelk is eigenlijk gewoon moedermelk voor kalfjes. Maar wij tappen het af en doen het in pakken. Er is geen andere diersoort in de wereld die dat doet: melk drinken van een ander dier. Hoewel, uitzonderingen zijn er natuurlijk altijd. Oke, numero twee. En dan de volgende. Oke, da's genoeg. Dat... is vies. Ik heb geen idee wat dat is. Van een buffel? Dit is echt niet te drinken. 't Smaakt letterlijk naar kots. Heel smerig. Nu ga ik voor het varken. Maar het is de geit! Maar de volgende ga ik... Ik VOEL het gewoon. Ah, ja. Kun je raden wat het is? Paardenmelk is best goed te doen. Dan nummer vijf. Misschien iets van een schaap of zo, denk ik? Varken! Je gaat me toch geen varken geven! Waarom niet? Sommige dingen wil je gewoon liever niet weten, toch? Best gek, eigenlijk: We eten koeien en drinken hun melk. We eten ook varkens, maar hun melk? Die moeten we niet. Toch vindt niet iedereen dat raar. Deze meneer wil dolgraag weten hoe varkensmelk smaakt. Het melken lukt niet echt. Dan maar direct aan de bron. Come on, let me in there. En? Is het wat? That's great! It's so good. We moeten nu nog de allerlaatste doen. Nummer zes. Maar ik denk wel dat je die raadt, want die is wel makkelijk. Oke. En dan de laatste. Het ruikt naar niets. Het ruikt naar niets bijzonders. En smaakt een beetje zoet. Nee, da's... niet echt lekker. Zo... zoet. Zoet? Is het misschien van de hond? De mens. Hahaha. DAT vind ik nu vreemd: Als baby krijg je melk van je moeder. Want daar zitten precies de stoffen in die je nodig hebt om te groeien. Dit is eigenlijk het beste voor ons gemaakt. Als je ouder wordt, vind je dat heel vies. Nu wil je liever de borstvoeding van een ander dier: de koe. Oke, ieder zoogdier maakt dus zijn eigen melk. Perfect op maat. Met de voedingstoffen en het vet dat de kleine nodig heeft. Dat vet kan je meten met een speciale dobber. De melk van de zeehond, die is echt heel vet, man! Dat moet ook wel, want het zeehondje moet snel dik worden om zich tegen het koude zeewater te beschermen. Muizenmelk is zo dun als water. En deze... Vijfentachtig. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15670191 278.016 2514 2019-09-12T22:00:00+00:00 yes no melk koe zoogdier https://schooltv.nl/video-item/hoe-snel-kun-je-onderkoeld-raken-een-experiment-met-een-bad-ijsblokjes 2024-01-04T12:27:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34133.w613.r16-9.7f15d78.webp Hoe snel kun je onderkoeld raken? | Een experiment met een bad ijsblokjes Oke Lina... Nina gaat daarom 0,25 minuut in ijskoud water zitten. Ik kijk naar de invloed daarvan op haar lichaamstemperatuur. Waarom ik? Dat is het plan. Ik ga daar niet in. Blad, steen, schaar. Ik ben heel content dat ik nu Lina niet ben. Ik ga eerst uw temperatuur van nu meten. Normaal is de lichaamstemperatuur zo'n 37°. 36,8. Oke, dan mag je nu plaatsnemen in dit warme, luxe bad. Onderkoeld ben je als je 35° meet. Kritiek is het al bij 32°. Onder de 28° is meestal dodelijk. Eens zien of het ijswaterbad Lina's temperatuur naar beneden krijgt. En start. 5, 4, 3, 2, 1...Stop! Kom eruit. Kom eruit. Oke. Ik ga je huidige temperatuur meten. 36,7. Dat is maar 0,1 minder. In 15 seconden is de temperatuur 0,1° gedaald. Geen spectaculaire daling. Hoe kan dat nou? Het water is ijskoud. Hoe kan het dan dat ik zo bibber? Ik bel met de universiteit van Maastricht en krijg een professor aan de lijn. Ik heb een vraag. Ik zat net in koud water. Ik vertel hem dat ik in ijswater zat. En lag te trillen van de kou. Maar dat mijn lichaam nauwelijks afgekoeld was. Hoe kan dat? Dat je ging rillen is een goede reactie. Als spieren gaan trillen, produceren ze warmte. Dus als je het koud krijgt, gaat je lichaam eerst rillen. Dat doen je spieren automatisch, en gelukkig maar. Dat trillen van je spieren zorgt voor extra warmte in je lichaam. Als je daar de kracht niet meer voor hebt, koel je sterk af. Zeker wat oudere mensen hebben een mindere temperatuurregeling. Ouderen hebben vaak al wat minder spierkracht en kunnen daarom minder goed trillen op hun lichaam warm te houden en het niet snel koud te krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15670192 159.168 1602 2019-09-15T22:00:00+00:00 yes no koud lichaamstemperatuur https://schooltv.nl/video-item/wat-is-er-bijzonder-aan-varkens-intelligente-alleseters-met-een-uitstekende-neus 2024-01-04T12:27:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34139.w613.r16-9.92c8eb2.webp Wat is er bijzonder aan varkens? | Intelligente alleseters met een uitstekende neus Varkens kunnen wel 12 tot 18 jaar oud worden. Ze eten alles! En ze hebben altijd honger. Die vreetzakken kunnen wel een paar honderd kilo wegen. Als ze zwanger zijn, dan hangt hun buik op de grond. Daar zitten wel 13 tot 15 biggetjes in. Op internet vind ik de gekste filmpjes. Varkens zijn echt chill. Ze zijn superintelligent. Je kunt ze van alles leren. Sommigen kunnen slalommen en deze kan zelfs in z'n achteruit. Haha, goed gedaan! Tik 'm aan. Ze kunnen ook gewoon pootjes geven, net een hond. Chill. En ze kunnen krijsen. En dat doet ook pijn aan mijn oren. Maar ze zijn ook ZO lief! In België zijn er zo'n 1200 huisvarkentjes! Die hebben een lekker leventje! Die worden nog eens vertroeteld. Die valt gewoon in het toilet! Haha! Wat een beest! Dit is minder leuk. We hebben ook nog zo'n 16 miljoen andere varkens in ons land. Niet voor de lol, maar voor op ons bord. We eten hier per persoon zo'n 22 kilo varkensvlees per jaar. Arme varkens. De ene seconde leven ze en de andere seconde liggen ze op iemands bord. Daarom eet ik geen varkensvlees. Voor mij ook geen vlees. Amai, zie dat koppie en die oogjes. En met die ogen kunnen ze trouwens niet goed zien, lees ik. Hun oren en neus zijn veel beter. Vooral die neus is chill. Een, twee... tien, elf, twaalf... Een mens ruiken ze al op 300 meter afstand. Dat is veel. Heel veel. Wij hebben dat meteen even gecheckt. 297, 298, 299, 300. Oke, dit is 300 meter, dat is heel ver, inderdaad. Normaal gezien zou ik je nu moeten ruiken, maar... Nee, lukt niet. Oke, wacht even. Aah! En nu? We testen met onze eigen Kenny hoe goed die neus is. Jamey legt chocoladepinda's onder een van de bloempotten. Daar zijn ze dol op. Ruik maar. En nu kijken of z'n neus hem naar de pinda's leidt. Oh! Kijk! High five. Heeey.Hahaa! Goed zo, makker. Flinke jongen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15670193 244.565 4799 2019-09-16T22:00:00+00:00 yes no varken huisdier zoogdier https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-verschil-tussen-honden-en-wolven-huisdieren-en-jagers 2024-01-04T12:27:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34142.w613.r16-9.c312038.webp Wat is het verschil tussen honden en wolven? | Huisdieren en jagers Honden hechten zich aan mensen, en andersom. Dat komt omdat ze voor eten en een slaapplek afhankelijk zijn van de mens. Daarom sluiten ze vriendschap. En deze is zo blij om zijn baasje te zien als hij wordt opgehaald uit de crèche. En de wolf, die kijkt niet naar mensen om. Die regelt zijn eigen zaakjes. De wolf heeft de mens niet nodig. Hij is gewend om te knokken voor zijn voedsel. Hij is een echte doorzetter en moet slim zijn om aan voedsel te komen. Een hond is dat verleerd, zegt Zsofia. Om de verschillen tussen hond en wolf te laten zien, neemt Zsofia ons mee naar het laboratorium. In een kooi met stenen hebben ze een homp vlees gelegd. Eerst laten ze een hond binnen. Hij geeft het al snel op. Dat is met de wolf wel anders. Wat een power. Ik vraag Zsofia hoe het komt dat wolven veel sterker zijn dan honden. Zsofia legt uit dat de wolf langere poten, sterkere kaken en grotere tanden heeft. Zo overleeft hij in de natuur. Een wolf doet er alles aan om zijn doel te bereiken. De hond geeft al snel op. Zsofia laat ons nog EEN test zien. Het is een experiment om te kijken hoe honden en wolven een probleem oplossen. Wie is slimmer, de hond of de wolf? En wie heeft meer doorzettingsvermogen? Eerst is de hond aan de beurt. Hij geeft al snel op. Zoals Zsofia voorspelde. Hij kijkt naar zijn baasje voor hulp. Dat doen alle honden. Dan mag de wolf het proberen. Het is een tamme, maar met zijn instinct is niets mis. Hij gaat meteen aan de slag. Hij geeft niet op. Hij blijft proberen en kijkt nooit op voor hulp. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15670194 175.488 12263 2019-09-17T22:00:00+00:00 yes no hond wolf huisdier https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-139 2024-01-04T12:27:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34147.w613.r16-9.9555051.webp Studio Snugger | Aflevering 139 Onderwerpen: Prikkeldraad, Vliegstofje, Parachuteschool, Porceleinkussen, Supermarkthond en Vergeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1296647 916.322 5238 2019-09-01T07:00:00+00:00 yes no parachute porselein vergeten https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-152 2024-01-04T12:27:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43524.w613.r16-9.b203c72.webp Studio Snugger | Aflevering 152 Onderwerpen: Pandaschool, Stuntman, Visketchup, Pretparkrij, Astronautenklok en IJsbergjager. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1296660 937.52 5849 2019-09-08T07:00:00+00:00 yes no panda ketchup astronaut https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-een-aap-geen-huisdier-apen-zijn-wilde-dieren 2024-01-04T12:27:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34149.w613.r16-9.9e13bf1.webp Waarom is een aap geen huisdier? | Apen zijn wilde dieren Sommige mensen vinden het leuk om een aap als huisdier te houden. Die groeien op alsof het kinderen zijn. Vaak worden ze enorm verwend en loopt het slecht af. Hi, there. Here is your monkey blue painting. Denim purple. Are you happy? Give your hand, let me give you a kiss. Met chimpansee Maria bijvoorbeeld. Maria wordt als babyaapje gevangen in West-Afrika. Ze groeit op bij een gezin in Portugal. Daar wordt ze 13 jaar lang behandeld als lid van het gezin. Dat gaat heel lang goed. Tot Maria ouder wordt. Dan is ze geen schattig jong aapje meer. Ze is een sterke chimp, en zij is de baas in huis. Ze wordt agressief en gaat bijten. Thuis gaat het niet langer. De dierenbescherming moet haar verdoven. En neemt haar mee. Nu woont ze al een tijdje in Nederland. In een apenopvangcentrum. Godelieve, Milan and Boaz are entering the CC. Oke, go ahead. Wij gaan kijken hoe het nu met haar is. Kom maar. Godelieve leidt ons rond en vertelt over Maria. Ze vertelt dat Maria na aankomst meteen door de dierenarts is nagekeken. Daarna begint het echte werk. Ze moet leren om aap te worden. Dat gaat stapje voor stapje. Eerst voorzichtig met blokken spelen. En dan, als ze gewend is naar buiten. Voor het eerst van haar leven ontmoet ze een soortgenoot. Ze maakt zich klein en meteen zijn ze dikke vrienden. Hier of daar doe je een beetje appelstroop Maria moet leren haar eigen voedsel te zoeken, vertelt Godelieve. Omdat te oefenen gebruiken ze hier in de opvang frisbees. Daar verstoppen ze eten in. En wij helpen mee. Haha. Gatverdamme. En dan doen we nog een beetje zaadjes erbij. Dan mag je 'm hier ergens ophangen. Dit is een puzzelbord. Dat puzzelbord is speciaal gemaakt voor apen. Met een stok moeten ze proberen pinda's te pakken te krijgen. Dat kunnen we toch wel? Vast wel. En dat is best lastig. Wie er het meest kan pakken, he? Daar zijn apen vast beter in. Dit is onmogelijk zo. Ja! Yes! Lekker. Dan kunnen we ze nu naar buiten laten. Ja. Okay, Sonja and Maria are coming out. Kijk. Maria is snel. Maria is als eerste buiten en hangt hoog in het hok. Dit is mijn verblijf en ik ben hier de baas. Haar maatje blijft beneden. Hij gooide zand in m'n gezicht. Dan ontdekt Maria de pinda's. Zo leert Maria weer echt aap te zijn. Niet met een lepel…Maria wordt heel langzaam weer een echte aap. Maar terug naar de jungle, dat zou ze niet overleven. Dat is ze helemaal verleerd. Godelieve vindt dat het houden van apen als huisdier verboden zou moeten worden. Wij zijn het met haar eens. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15667848 229.504 5702 2019-08-26T22:00:00+00:00 yes no aap huisdier https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-paardenrusthuis-rustplek-voor-bejaarde-paarden 2024-01-04T12:27:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34150.w613.r16-9.cefca62.webp Wat is een paardenrusthuis? | Rustplek voor bejaarde paarden Kijk ze nou lekker eten en scharrelen. Dit zijn allemaal hele bijzondere paarden. Want ze zijn allemaal oud en met pensioen. Want net als mensen worden paarden ook bejaard. Je mag een paard bejaard noemen vanaf ongeveer z'n 20e levensjaar. Nu denk je misschien: 20 jaar, is toch helemaal niet zo oud?! In een mensenleven niet, maar EEN paardenjaar staat gelijk aan 2,5 mensenjaren. Een paard wordt gemiddeld 30 jaar oud. Dat is omgerekend naar mensenjaren 75 jaar. Dat vind ik dus best wel oud. In Nederland zijn zo'n 45.000 bejaarde paarden en pony's en zij kunnen hier in Soest terecht in een speciaal bejaardentehuis voor paarden. Vroeger werden paarden veel meer gebruikt als werkpaarden dan nu. In het begin woonden hier vooral heel veel werkpaarden. Paarden van de schillenboer, van de melkboer, de groenteboer. Er was zelfs een circuspaard. Maar ook politiepaarden zoals Teun. He? Ah, dat is Polly. Ja, Polly is een manegepony van 34 jaar oud. Aan Polly kun je mooi de kenmerken van een bejaard paard zien. Het grijze hoofd, net als bij mensen. De holle kuilen boven z'n ogen. En de rug is iets meer doorgezakt dan van een jong paard. Hard gewerkt heeft-ie. Ja, altijd hard gewerkt. Er zijn hier verschillende kuddes paarden. Zo staat hier de kudde van de slechte en matige eters bij elkaar. Dan heb je ook nog de kudde voor de goede eters. En zelfs een kudde paarden met een beetje overgewicht. Al die verschillende kuddes hebben hun eigen speciale dieet. We gaan nu de zacht gemaakte vezel maken. Dus we doen eerst water in een kruiwagen. Oe! Zo. Twee emmers zemelen gaan we erin doen. Anderhalf van deze, slobber mash. Tweeënhalve emmer van deze. Wooh! Haha. Dit zijn puur vezels, toch? Ja, dat zijn vezels voor paarden die moeite hebben om gras te kauwen. Een paard moet iedere dag vezels hebben. Dus wij hebben vervangende vezels voor die paarden. Oke. Dus die krijgt lekker dit goedje. Ja. Hoeveel mag-ie? Drie grote, volle scheppen. Nou jongen, kijk eens. Oh! Harrit, jij bent paardenarts. Jij bent hier regelmatig te vinden, want 't zijn allemaal oude paarden. Waar let jij op als je ze controleert? Dan begin ik bijvoorbeeld bij de mond. Paarden hebben nogal eens een slecht gebit. O, ja. Je ziet dat dit ook allemaal een beetje...Ja, ah. Verder kijk ik dan naar de slijmvliezen. Oe! Die kun je hier zien. Dit is roze, zo hoort het eruit te zien. Oke. Verder voel ik tussen de kaaktakken, of daar opgezette klieren zitten. Ik luister eens even goed naar het hart. Of de hartslag goed is en of ik geen rare geluiden hoor. Als we Dat gedaan hebben, kunnen we de temperatuur opmeten. O, ja. Gewoon, hoppa. Even... achterin. Nou, die is bij Anouk...Keurig? Keurig. 37,5.Nou, Anouk! Het gaat hartstikke goed met jou, he? Gijsbert, je bent hoefsmid en komt hier iedere twee weken langs. Wat doe je dan precies? Ik kom de paarden bekappen. Dat is nagels knippen, toch? Ja. Van de 120 paarden hier lopen er 118 op blote voeten. Zonder hoefijzers? Ja. En die andere twee lopen op advies van de dierenarts op hoefijzers. Zit er een verschil tussen oudere en jongere paarden? De oudere paarden zijn strammer in de benen. Die hebben moeite met…Ja, dat moet je een beetje voorzichtig optillen. Die moet je een beetje helpen? Ja. Ah! De hele ochtend mogen ze lekker buiten staan met z'n allen. Dan gaan ze naar binnen en krijgen rustig de tijd om lekker te eten. En dit is Paddock Paradise. De naam zegt het al, het is echt een paradijs. Een paddock is een zandbak en dit gebied is negen voetbalvelden groot. Dat betekent heel veel ruimte voor de paarden. Ze hebben ook heuvels waar ze lekker kunnen wegkijken. Zeven eetplaatsen. Ze hebben een poel waar ze met de voeten in kunnen staan en lekker kunnen drenken. Er is een rustplaats, daar kunnen ze chillen. En er zijn wandelpaden waar de paarden niet vanaf kunnen want het hele gebied is omheind. Maar hoe goed de paarden het ook hebben, soms worden ze toch ziek. Dan worden ze naar deze speciale ziekenboeg gebracht. Deze ziekenboeg is veel groter dan de gewone stallen. Dat is lekker voor het paard, heeft hij meer ruimte. En dan kunnen we de dierenartsen en medewerkers er ook goed bij, om goed te verzorgen. Er hangen rubberen matten aan de zijkant om te zorgen dat de paarden zich geen pijn doen. Jullie hebben hier een hartstikke goed leven, jongens. Als het echt niet meer gaat met een oud paard, wat doen jullie dan? Als het echt niet meer gaat, als het paard erg veel pijn heeft en we kunnen hem echt niet meer beter maken... dan laten we het paard inslapen. Dat is natuurlijk helemaal niet leuk. Maar een paard wat echt doodongelukkig is van de pijn…dat kan niet, dat kan niet. Maar Fortuin hoeft nog geen spuitje, toch? Nee, Fortuin is weer mooi opgeknapt. Stond alleen effe in de ziekenboeg. Ja, ja. Je blijft nog heel lang bij ons, he? Ja. Wooh. Dit zijn de bordjes van de overleden paarden. Paarden die hier overlijden krijgen eervol plekje in onze paardenhemel. Best indrukwekkend eigenlijk. Ja. Maar leuk dat de herinnering zo bewaard blijft. Naast onze paardenhemel hebben we onze eregalerij. Daar staan de 650 bewoners op die tot nu toe hier geleefd hebben of nu nog op De Paardenkamp wonen. Komen alle paardjes hier hun oude dag hebben gesleten, voorbij. Ja. Er wordt tot het einde heel goed voor jullie gezorgd hier, he. Jullie blijven nog even bij ons, toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15670415 399.765 4017 2019-08-28T22:00:00+00:00 yes no paard ouderdom https://schooltv.nl/video-item/hoe-train-je-paarden-voor-prinsjesdag-oefenen-met-mensen-muziek-en-vuurwerk 2024-01-04T12:27:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34151.w613.r16-9.339ac5d.webp Hoe train je paarden voor Prinsjesdag? | Oefenen met mensen, muziek en vuurwerk Het is een jarenlange traditie dat er op Prinsjesdag een stoet van paarden en koetsen door Den Haag rijdt. Heel soms gaat er wel eens iets mis zoals bijvoorbeeld in 1963. Toen sloegen de paarden op hol die de koets vooruit trokken van de prinsessen Beatrix, Margriet en Irene. Kijk, die koets die knalde tegen een boom aan. Gelukkig was er niks aan de hand met de prinsessen en ook niet met de paarden en konden de prinsessen gewoon meerijden met hun ouders in de Gouden Koets. En drie jaar later in 1966 tijdens het huwelijk van prinses Beatrix en prins Claus werd er een rookbom naar de stoet gegooid. Die paarden raakten natuurlijk heel rustig daarvan en vanaf dat moment werd besloten dat ze moesten oefenen met de paarden, zodat zowel ruiter als paard precies weten wat ze moeten doen in zo'n situatie. Ze beginnen met rustig rijden. Dan komt er muziek bij. Paraplu's. Gillende kinderen. Vuurwerk. Geweerschoten. Niet met echte kogels maar met losse flodders. Als laatste en meteen het allerheftigste: rookbommen. De paarden zijn klaar, de eigenaren mogen even naar hun paard toe, knuffelen, een schouderklopje geven en dan gaan ze allemaal terug naar het kamp. Dat was best wel heftig, die oefening op het strand. Ik vond het doodeng al die knallen, vuurwerk, geweerschoten. Dus nu is het tijd voor de paardjes om even lekker bij te komen. Ze worden geborsteld, helemaal vertroeteld en dan kunnen ze zich klaarmaken voor de grote dag morgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15670416 139.285 4639 2019-08-29T22:00:00+00:00 yes no paard prinsjesdag https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-de-ontbossing-in-de-amazone-een-probleem-de-grootste-biodiversiteit-van-de-wereld-en-be 2024-01-16T16:01:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34152.w613.r16-9.cc038fd.webp Waarom is de ontbossing in de Amazone een probleem? | De grootste biodiversiteit van de wereld en belangrijk voor ons klimaat Hoor je dat? Dat is het geluid van de Amazone. Thuis voor 40.000 plant- en 16.000 boomsoorten. Van die laatste staan er naar schatting 390 miljard. Hier wonen de tapir, Orinocodolfijn, jaguar, bananenspin, parasolvogel, regenboogboa, kogelmier, de drievingerige luiaard. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Want het Amazoneregenwoud in Zuid-Amerika heeft de grootste biodiversiteit ter wereld en herbergt dus nog gigantisch veel meer paradijselijke dieren. Zo'n tweeënhalf miljoen insectensoorten, 3.000 vissoorten, dertienhonderd vogels, 430 zoogdieren, 400 amfibieën en 380 reptielensoorten. Eén op de tien diersoorten wereldwijd leeft hier op dit kleine stukje aarde. Als ik daar toch eens een keer naartoe kan. Dat alles samen maakt dus dit geluid. En dat geluid. Afkomstig van de iets minder paradijselijke Homo sapiens. Wij. En dan heb ik het dus niet over de pak 'm beet 350 inheemse indianenvolken die er ook nog wonen. Dit. 'De politie zou naar een afgelegen indianenreservaat in Noord-Brazilië zijn gestuurd na een gewelddadige confrontatie tussen bewoners en bewapende mijnwerkers.' Ja, in deze video ga ik het even met je hebben over die Amazone. Want er gebeurt veel. Heb je effe? Om maar meteen tot de kern te komen: 'In het Amazonegebied is het afgelopen jaar bijna achtduizend vierkante kilometer bos verdwenen. De sterkste afname in tien jaar tijd.' Zie hier het aantal hectaren woud dat door de jaren heen is verdwenen. Daar zit 2019 nog niet bij, maar het lijkt erop dat die balk een stukje hoger gaat zijn. President Jair Bolsonaro. Hij ziet het beschermde regenwoud als een obstakel voor economische groei en heeft in interviews gezegd dat die bossen open moeten voor commerciële exploitatie. Want het is een lucratieve business. Bolsonaro heeft al flink gesneden in het budget van het Braziliaanse Instituut voor Milieu dat illegale kap, mijnbouw en veeteelt in de Amazone moet bestrijden. Ook al is het officieel nog verboden, op veel plekken in de Amazone heeft de kettingzaag vrij spel. Om maar wat te noemen: Bolsonaro wil zo'n beetje iedereen bewapenen, behalve milieu-agenten. Op satellietbeelden van het Braziliaanse agentschap voor ruimteonderzoek zie je dat er in dit voorjaar veel meer bos verdween dan in dezelfde periode het jaar daarvoor. In de maanden mei en juni verdween er een gebied ter grootte van 2,5 voetbalveld en in juli zelfs 4 voetbalvelden. Per minuut. Maar volgens Bolsonaro heeft het agentschap de cijfers gemanipuleerd om zijn regering er slecht uit te laten zien. Internationaal worden er nu al zorgen geuit over het Amazonebeleid van Bolsonaro. Die bemoeienis met de Amazone noemt hij een vorm van een milieu-activistische psychose, bedoeld om de ontwikkeling van Brazilië tegen te werken en er zelf beter van te worden. 'Brazilië is de maagd die elke buitenlandse smeerlap wil.' En hij zei tegen de rest van de wereld: De Amazone is ons, niet van jullie. En dat klopt, want wat er met de Amazone in Brazilië gebeurt is een nationale politieke aangelegenheid. Maar toch, die Amazone is ook voor de rest van de wereld best belangrijk. Tijd voor wat Amazonefeitjes. Het Amazoneregenwoud is een gebied van 5,5 miljoen m2, groter dan de EU en meer dan de helft van al het regenwoud in de wereld. Het hele gebied strekt zich uit over negen landen en maar liefst 64% ligt in Brazilië. Het regenwoud bestaat al zo'n 55 miljoen jaar, ontstaan tijdens het Eoceen toen er veel hogere CO2-concentraties in de atmosfeer waren, waardoor het op aarde veel warmer en natter was en overal tropische regenwouden uit de grond schoten. Ook hier in Noord-Europa. Maar door een sinds toen flink afgekoelde planeet is daar nog maar een klein stukje van over, in de tropen. Nu reguleert juist dat stukje regenwoud ons klimaat. In en onder de bomen ligt een gigantische hoeveelheid koolstofdioxide opgeslagen en de bomen absorberen door fotosynthese ook nog eens enorme hoeveelheden CO2 uit de atmosfeer. Dat noem je een 'carbon sink', een koolstofput. Van cruciaal belang om de temperatuur op aarde binnen de perken te houden. Bij dat proces van fotosynthese komt ook nog eens een groot deel van de zuurstof vrij die jij en ik nodig hebben om te kunnen ademen. De Amazone heeft niet voor niets de bijnaam 'de longen van de aarde'. En het regenwoud kan nog iets bijzonders. Door de tropische temperaturen verdampt het vele water in de bossen, om vervolgens als neerslag ook weer terug te vallen. De bomen maken daarmee de helft van alle regen die er valt zelf. Indrukwekkend, maar de trieste conclusie is wel dat met het verdwijnen van het woud de regen meegaat. Wat betekent dat als het eenmaal weg is, het ook nooit meer terugkomt. Even terug naar die ontbossing. Ongeveer 17% van het Amazoneregenwoud is inmiddels verdwenen. Dat ontbossen gebeurt op grote schaal sinds de jaren 60. Het regenwoud moet plaatsmaken voor landbouw, veeteelt, mijnbouw, olie- en gaswinning, sojavelden en wegen. Dwars door de jungle. Vooral die nieuwe infrastructuur draagt bij aan de ontbossing. 95% van al het verdwenen bos ligt binnen een afstand van vijf kilometer van een weg of 1 kilometer van een begaanbare rivier. En mensen moesten er gaan wonen. Het motto van de Braziliaanse militaire dictatuur in de jaren 60, 70 en 80 was: 'Terra sem homens para homens sem terra.' Land zonder mensen voor mensen zonder land. Pas sinds 2004 nam de ontbossing aanzienlijk af door allerlei maatregelen: het aanwijzen van nieuwe beschermde gebieden en het actief optreden tegen illegale activiteiten in de Amazone, met als resultaat dat dit deel van het Amazonewoud beschermd natuurgebied is en deze gebieden toebehoren aan de inheemse volken, waar dus niet mag worden gekapt. Maar het is al jaren politiek onrustig in Brazilië. In 2014 stortte het land in een politieke en economische crisis. Met veel onrust onder de bevolking. Sindsdien heeft het land andere prioriteiten. Om economisch weer op te krabbelen, is het land steeds afhankelijker geworden van landbouw. Tel daar een krachtige landbouwlobby bij op en het regenwoud is het kind van de rekening, ook al onder de vorige presidenten. En nu doet Bolsonaro daar nog een flinke schep bovenop. Met de steun van de Braziliaanse bevolking, want hij is gekozen. Onze correspondent in Brazilië Marc Bessems vertelt hoe dat zit. We zagen de afgelopen jaren het ene na het andere corruptieschandaal voorbijkomen hier in Brazilië. Terwijl politici hun zakken vulden, kreeg de gemiddelde Braziliaan het juist heel erg zwaar door een langdurige economische crisis. De tijd was rijp voor een anti-establishmentfiguur. Jair Bolsonaro beloofde de corruptie aan te pakken, criminaliteit hard te bestrijden en de economie weer op de rails te krijgen. Met die boodschap won hij de verkiezingen. En vergeet niet: de meeste Brazilianen wonen in miljoenensteden, ver weg van de Amazone. Maar internationaal nemen de zorgen toe. Maar ja, zegt Bolsonaro, geen land in de wereld heeft het morele recht om ook maar iets over de Amazone te zeggen. Jullie hebben je eigen ecosystemen al vernietigd. En dat is ook zo. De Europese oerbossen zijn eeuwen geleden al door ons opgeofferd om plaats te maken voor landbouw. Het laatste stukje Europees oerbos staat in Polen, maar ook dat wordt bedreigd. En bovendien, even terug naar het nu, de vraag naar al die grondstoffen uit de Amazone komt natuurlijk ook ergens vandaan. Na China is de EU de grootste handelspartner van Brazilië. Nederland is zelfs na China, de VS en buurland Argentinië, de vierde exportbestemming van het land. Omdat al die Amazonegrondstoffen en -producten via de Rotterdamse haven Europa ingaan. Wij zijn dus een belangrijke schakel. In andere woorden: doordat wij van alles uit de Amazone importeren, faciliteren we als het ware de ontbossing in Brazilië. En wat de EU betreft: het kersverse handelsakkoord tussen de EU en de Zuid-Amerikaanse douane-unie Mercosur, bestaande uit Argentinië, Uruguay, Paraguay en Brazilië, zal al die import en export alleen maar laten toenemen. Maar, positieve noot: in dat nieuwe verdrag wordt benadrukt dat Brazilië wel mee blijft doen aan het klimaatakkoord van Parijs. En daar staan afspraken in dat Brazilië juist meer bos gaat bijplanten. Maar je kan je afvragen of die belofte ook daadwerkelijk wordt ingelost. Want de afspraken in het verdrag zijn niet juridisch bindend. Het is vooralsnog vooral vertrouwen op de goede intenties van Bolsonaro, die dus inmiddels wel het ministerie van Milieu aardig heeft uitgekleed en ontbossing in interviews juist aanmoedigt. En het komt dus ook nog steeds tot geweld. 'Zeker één iemand is vermoord.' Natuurlijk is er een oplossing: kappen met kappen. Brazilië en ook andere landen hebben in het verleden al wel laten zien met maatregelen dat het kan. Maar zolang de politieke bereidheid ontbreekt en wij maar goud, olie, fruit, vlees, soja et cetera blijven importeren uit de Amazone, wordt het een lastig verhaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15672409 631.402 23675 2019-08-28T14:42:31+00:00 yes no regenwoud Brazilië Zuid-Amerika biodiversiteit https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-ruim-de-noordzee-op 2024-01-04T12:27:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34153.w613.r16-9.fbe82f4.webp De Buitendienst | Ruim de Noordzee op Niet alleen op het strand, ook in de Noordzee is een heleboel rotzooi te vinden. Plastic flesjes, doppen, ballonnen, resten van visnetten, olie en zelfs oude mijnen. Vogels, vissen en andere dieren hebben er veel last van. Jonata, Matthijs, Sosha en Nienke komen in actie. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1297150 1225.608 7051 2019-09-02T16:00:00+00:00 yes no Noordzee plastic vis afval https://schooltv.nl/video-item/kinderen-voor-kinderen-reis-mee 2024-04-09T12:59:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34154.w613.r16-9.d9b335f.webp Reis mee! | Kinderen voor Kinderen We reizen met de auto Met het vliegtuig of de trein En door al dat lange zitten Doen echt al mijn spieren pijn Maar als we er dan zijn Voel ik me snel al superfijn Want weet je wat ik mag? Een lekker ijsje elke dag Thuis eet ik “gezond” Ja dan ben ik echt de klos Maar als het weer vakantie is Dan ga ik lekker los Reis mee, reis mee Nee geen zuurkool of hachee Dat bedoel ik, dus dat Pizza, pasta en patat Reis mee, reis mee Nee geen spruitjes en puree Al die dingen zijn we zat Pizza, pasta en patat Zwemmen, lezen, ballen raken En veel nieuwe matties maken Dat bedoel ik dus dat Pizza, pasta en patat Potje dammen, potje schaken Foto’s en een vlogje maken Dat bedoel ik dus dat Pizza, pasta en patat In Frankrijk een croissant Fish and chips in Engeland Oh die vette Vlaamse friet Thuis mag ik die dingen niet Of een crêpe met chocola Of een Duitse frikandel Ja een bak tiramisu Op vakantie mag het wel Thuis eet ik “gezond” Ja dan ben ik echt de klos Maar als het weer vakantie is Dan ga ik lekker los Reis mee, reis mee Nee geen zuurkool of hachee Dat bedoel ik dus dat Pizza, pasta en patat Reis mee, reis mee Nee geen spruitjes en puree Al die dingen zijn we zat Pizza, pasta en patat Zwemmen, lezen, ballen raken En veel nieuwe matties maken Dat bedoel ik dus dat Pizza, pasta en patat Potje dammen, potje schaken Foto’s en een vlogje maken Dat bedoel ik dus dat Pizza, pasta en patat Broodje knakworst en een portie bitterballen Op reis: Macaroni en spaghetti bolognese Op reis: Kipsaté en een lekker broodje shoarma Op reis: op reis eet ik alles wat ik wil Op reis: Een warme wafel met ijs en heel veel slagroom Op reis: Eet ik soesjes met witte chocola Op reis: Zweedse appeltaart en Weense apfelstrudel Eet ik alles, eet ik alles wat ik wil Reis mee, reis mee Nee geen zuurkool of hachee Dat bedoel ik dus dat Pizza, pasta en patat Reis mee, reis mee Nee geen spruitjes en puree Al die dingen zijn we zat Pizza, pasta en patat Zwemmen, lezen, ballen raken En veel nieuwe matties maken Dat bedoel ik, dus dat Pizza, pasta en patat Potje dammen, potje schaken Foto’s en een vlogje maken Dat bedoel ik dus dat Pizza, pasta en patat Reis mee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_BV_15672228 180.928 10583 2019-08-30T10:00:00+00:00 yes no reizen vervoer zingen kinderboekenweek https://schooltv.nl/video-item/kinderen-voor-kinderen-dans-mee-met-reis-mee 2024-04-09T12:59:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34155.w613.r16-9.462c5ee.webp Dans mee met Reis mee! | Kinderen voor Kinderen Dans mee met onze nieuwe hit voor de Kinderboekenweek: 'Reis mee!'. Danscoach Olivier legt het je stap voor stap uit in deze dansles. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_BV_15672229 603.413 2209 2019-08-30T10:00:00+00:00 yes no dansen kinderboekenweek liedje https://schooltv.nl/video-item/kinderen-voor-kinderen-dans-mee-met-reis-mee-eenvoudige-versie 2024-04-09T12:59:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34156.w613.r16-9.ff1c603.webp Dans mee met Reis mee! (eenvoudige versie) | Kinderen voor Kinderen Dans mee met onze nieuwe hit voor de Kinderboekenweek: 'Reis mee!'. Danscoach Olivier legt het je stap voor stap uit in deze makkelijke versie van de dansles. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_BV_15672230 219.328 1495 2019-08-30T10:00:00+00:00 yes no dansen kinderboekenweek https://schooltv.nl/video-item/kinderen-voor-kinderen-zing-mee-met-reis-mee 2026-04-22T13:05:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34157.w613.r16-9.9b24375.webp Zing mee met Reis mee! | Kinderen voor Kinderen Leer zingen met Kinderen voor Kinderen! Zangcoach Michiel legt je stap voor stap uit hoe je 'Reis mee!', de nieuwe hit voor Kinderenboekenweek kan zingen. Leuk voor in de klas, samen met je vrienden of gewoon voor de spiegel je slaapkamer natuurijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_BV_15672227 427.648 1337 2019-08-30T10:00:00+00:00 yes no zingen kinderboekenweek https://schooltv.nl/video-item/waarom-vinden-andere-landen-groenland-zo-interessant-strategie-vaarroutes-en-grondstoffen 2024-01-30T13:25:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34158.w613.r16-9.7195461.webp Waarom vinden andere landen Groenland zo interessant? | Strategie, vaarroutes en grondstoffen Welkom op het grootste eiland ter wereld: Kalaallit Nunaat. Oftewel, Groenland. Een gebied vol ijsmassa's en ijsberen. Het gaat om dit grote stuk land dat je altijd bovenin de kaart ziet. En dat wil Trump kopen. Large estate deal. Deze Groenlanders zijn niet zo enthousiast. Stupid. Sorry maar Trump is niet de enige. Er zijn meer landen geïnteresseerd. China China China. Waarom vinden die landen Groenland überhaupt zo interessant? Eerst de feiten. Groenland is onderdeel van het Deense koninkrijk, maar heeft een eigen bestuur en cultuur. Een groot deel van het land wordt bedekt door een enorme ijskap, die op sommige plekken ruim drie kilometer dik is. Op en om die ijskap wonen de Groenlanders. Een combinatie van Denen en de Inuit. Die laatsten zijn de oorspronkelijke bewoners van Groenland. Vroeger leefden ze vooral van jacht en visserij, maar inmiddels is bijvoorbeeld ook toerisme een inkomstenbron. Veel mensen wonen er niet. Het is met 56.000 mensen het dunstbevolkte gebied ter wereld. Om je een beeld te geven: op heel Groenland wonen minder mensen dan in de gemeente Barneveld. Okee, terug naar Trump. Hij wil Groenland hebben en hij wil het kopen van Denemarken. Dat klinkt een beetje bizar, maar het zou niet de eerste keer zijn. Zo kochten de VS al eerder de Maagdeneilanden van Denemarken en ook op Groenland werd al eens geboden door deze mannen. The President of the United States, Harry S. Truman. Die deal ging toen niet door. Maar er zijn genoeg redenen voor Trump om het nog een keer te proberen. In het kort: strategie, vaarroutes en grondstoffen. En met die laatste beginnen we. Want op en om Groenland valt er van alles te halen. Olie en gas, maar ook zink, ijzererts, diamant en zelfs uranium. Vroeger konden ze daar maar moeilijk bij door al het ijs. Maar nu dat begint te smelten, is het steeds makkelijker om die grondstoffen te winnen. Daar springen veel mijnbouwbedrijven uit allerlei landen op in. De Groenlanders zijn daar verdeeld over. Want enerzijds is er een angst voor vervuiling door al die mijnbouw, maar aan de andere kant is het ook een goede kans op werk. En dat is belangrijk op Groenland, want de werkloosheid is daar hoog. Door al die grondstoffen valt ervoor zowel Groenland als die andere landen dus wat te halen. Door naar de tweede reden die Trump ook al even noemde: slimme strategie. En dat begrijp je het best als we de boel even kantelen. Want Groenland ligt precies tussen oost en west en daarom was het tijdens de Koude Oorlog al een belangrijke militaire hotspot. De Amerikanen bouwden er grote radarstations en een militair vliegveld, Thule. Vanuit die basis moesten bommenwerpers met kernwapens terugslaan bij een eventuele Russische aanval. Na de Koude Oorlog neemt de activiteit in het gebied iets af en sommige stations raken in verval. Maar inmiddels kijken de VS en Rusland met iets meer wantrouwen naar elkaar. En die smeltende ijskap stookt het vuurtje verder op. De VS houdt het poolgebied daarom scherp in de gaten. En dan komt het goed uit om Groenland te bezitten. Goed, Groenland kopen is dus interessant vanwege grondstoffen en de strategische ligging, maar ook vanwege vaarroutes. Want terwijl ontdekkingsreiziger Willem Barentsz nog vast kwam te zitten in het ijs, is de noordelijke route over zee nu iets beter begaanbaar. In 2017 lukte het een tanker voor het eerst om zonder ijsbreker die route te nemen. En dat gaat door de smeltende poolkappen waarschijnlijk steeds vaker voorkomen. Vooral voor China is die route interessant, want hij is tien dagen sneller dan de route via het Suezkanaal. Ze willen daarom ook maar wat graag meebouwen aan de infrastructuur op Groenland en noemen zichzelf zelfs al een 'near-Arctic state'. Al die kansen op het gebied van strategie, vaarroutes en grondstoffen, die ziet Trump ook. En dat maakt Groenland een interessante investering. Maar hoe denken de Groenlanders daar zelf eigenlijk over? Dat vroeg ik aan Rolien, onze correspondent in Scandinavië. Het is duidelijk dat Groenland niet verkocht gaat worden. Dat vinden ze in Denemarken en in Groenland echt een absurd idee. Maar het is wel zo dat buitenlandse investeringen heel hard nodig zijn om het land te kunnen ontwikkelen. Nu is Groenland afhankelijk van deze subsidies. Daar willen ze heel graag vanaf. En dus moeten buitenlandse partijen investeren in bijvoorbeeld mijnbouw en vliegvelden. Want alleen met die buitenlandse investeringen is Groenlandse onafhankelijkheid mogelijk. Groenland gaat dus niet zomaar in de verkoop. Het hele idee van Trump om het te kopen gaat 'm dus ook niet worden. Daarom stelt Trump zijn bezoek aan Denemarken voorlopig nog even uit. Maar investeringen, dat ziet Groenland wel zitten. En over projecten, zoals mijnbouw en infrastructuur, daar kan dus wel over onderhandeld worden. En Trump kennende komt dat wel goed. Fenomenal deals! Fenomenal! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15672413 363.242 3105 2019-08-29T22:00:00+00:00 yes no grondstof politiek https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-de-mogelijkheden-van-5g 2024-01-04T12:27:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34159.w613.r16-9.9d5b255.webp Nieuwsuur in de klas | De mogelijkheden van 5G Mobiel internet gaat binnenkort allemaal via 5G. En niet alleen telefoons worden met elkaar verbonden, ook allerlei alledaagse apparatuur wordt onderdeel van het netwerk. Sommige mensen vrezen dat al deze straling een slechte invloed kan hebben op de gezondheid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15672418 545.088 1395 2019-10-02T22:00:00+00:00 yes no internet communicatie straling https://schooltv.nl/video-item/slurpsoep-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-01T13:42:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34160.w613.r16-9.bc004f1.webp Slurpsoep | Stukje uit Sesamstraat Zo. Let op want het is nog een beetje heet. O, lekker, kopje soep. Lekker. O, Arjan, Arjan, er zit iets hier. Dankjewel. Ik ga weer verder met mijn soep anders wordt ‘ie koud. Zo. Ohoh, Arjan je slurpt. Zo, zeg. Dat is niet netjes. Je moet niet zo schrokken. Je moet kleine hapjes nemen. O ja, pardon. Ik zal erop letten. Nou, je smakt! Nee hè. Wat ben jij een knoeipot, kijk dan. En nou zit je zelfs met je handen te eten. Je praat met je mond vol. Het drupt helemaal. Sorry. Ja nou doe je het weer. Jullie zeggen zelf altijd dat wij netjes moeten leren eten. Ja voor als de koningin op bezoek komt. Ja. O. Ja maar, ik probeer echt gewoon heel netjes te eten maar het gaat gewoon niet bij deze soep. O, wat is er dan? Het is slurpsoep. Arjan je moet een lepel gebruiken. Ja maar dit is veel handiger en er is niemand die het ziet. Nou, nou, wij zien jou toch. Ja maar dit is mijn huis en ik ken jullie toch. Dit is mijn huis en hier doe ik wat ik wil. Heerlijk slurpsoepje hoor. Heerlijk, heerlijk, heerlijk. En die van jullie is al een beetje afgekoeld dus ik zou zeggen slurp smakelijk. Maar mogen wij ook slurpen? Ja natuurlijk. Echt waar? Het moet zelfs. Ja maar wat doen we als de koning nou ineens binnenkomt Ja. Wat doen we dan? Dat is een goeie vraag. Wan als de koningin ons zo ziet slurpen, nou dan ehh… Dan vragen we gewoon of ze mee wil slurpen. Precies. Hihi! Ja goed idee! Smakelijk slurpen. Ja, smakelijk slurpen. Ja, smakelijk slurpen, hihi. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15672412 127.36 799 2019-09-01T22:00:00+00:00 yes no soep eten https://schooltv.nl/video-item/dierengeluiden-stukje-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:06:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34161.w613.r16-9.de2d560.webp Dierengeluiden | Stukje uit Sesamstraat En nou opletten. Wat doet een hond? Mauw, mauw, mauw! Nee hè. Een hond doet “waf, waf, waf”. Af, af, af. Ja, dat is goed. En wat doet een poes? Af, af, af! O, nee, nee, nee. Een poes doet “mauw, mauw, mauw”. Mau, mau, mau. Wonen we tegenwoordig soms op een kinderboerderij? O, wauw, kinderboerderij, goed, goed. Daar wonen kippen en die zeggen “tok, tok, tok”. Hou nou toch op met dat getok, tok, tok. Aart, Aart, ik leer Purk de geluiden van de dieren ja. O ja? Is dat zo. Is dat zo. Volgens mij leer je die kleine heel iets anders. Iets vreselijks. Ja je leert die kleine lawaai maken. Schandalig. Wat is er schandalig? Die twee schreeuwen tegen elkaar als beesten. Echt niet Arjan. Ik leer Purk de geluiden van de dieren. Waf, waf, waf en mauw, mauw, mauw. En tok, tok, tok. Waf, waf, waf? Mauw, mauw, mauw? Tok, tok, tok? Dat is inderdaad een schande. Wat zeg je nou Arjan? Ja Tommie. Deze keer ben ik het helemaal met meneer Aart eens. Zo mag ik het horen. Eindelijk eens een keer iemand- Heb je een hond ooit waf horen zeggen? En toch leren ze dat aan die kinderen. Ja, ja, ja. Het is toch een schande. Ja Tommie, een echte hond die doet toch “woef, woef, woehoehhoeehh”. Net echt zeg, net echt. Grrrr, waf, waf! Ja en een kip, een kip, Aart. Een kip die doet toch “pokkk, pok, popookkk”. Ja. En wat doet een poes? Een poes, een poes doet “mauuuww, prr, maaauuw”. Ja, je leert het al. Hé maar meneer Aart, u heeft de koe nog niet gehoord. Moeeeee. Die is goed zeg. Of een schaap. Behhhh. Beehhhh. Een kalkoen. Blblblblb. Echt waar? Blblblblb! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15672419 160.96 2196 2019-09-03T22:00:00+00:00 yes no dier geluid hond kat https://schooltv.nl/video-item/huppelen-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-11T20:04:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34162.w613.r16-9.27fda6b.webp Huppelen | Stukje uit Sesamstraat Kijk Pino, zo moet je het doen hè. Zo moet je huppelen. Zie je het? O ja, eitje. Doe dan. Nou dat is een beetje sloom hoor. Kijk je moet het zo doen. Dat doe ik toch ook? Hihi, goed hè. Hé Ienie, wat doe jij voor leuks? Kijk, ik huppel. Ik geef Pino huppel-les. Ik vind huppelen zo leuk mag ik ook meehuppelen? Ja hoor, tuurlijk. Zal ik voor je uithuppelen? Ja. Moet je kijken, zo. Ik kan het helemaal supergoed. Ja, jij kan het goed, Lot. Ja toch? Wat zijn jullie nou aan het doen? Huppelen. Huppelen. Goed hè, ga je meedoen? Ik vind het wel een beetje... Nee joh, da’s echt superleuk. Boink, bijna botsen. Huppelen? Ja kom, moet je meedoen. Zo? Jij kan het supergoed. Goed zo! Jullie zijn aan het huppelen. Toen ik klein was deed ik het ook. Mag ik ook meedoen? Ja tuurlijk. O ja, jij kan het ook goed. Lekker hè? Zeg, zeg, wat is dit voor een onzin? We zijn aan het huppelen Aart. Waar zijn jullie mee bezig? Jullie zijn toch volwassen mensen? Maakt ook een geweldig lawaai hoor, dit. Aart, doe effe mee, dat is leuk. Meedoen? Ja. Nee zeg, ik ben geen clown. Ah joh, het is een hartstikke goede oefening en je wordt er ook nog lenig van, Aart. Aart, doe nou even mee, kom! Dit is leuk zeg. Ja! Ja, Pino, je kunt het! Ik kan het! Jaaa, hihi, goed zo! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15672420 99.434 1072 2019-09-05T22:00:00+00:00 yes no spelen leren bewegen https://schooltv.nl/video-item/nederlandse-identiteit-taal-staat-onze-taal-onder-druk 2024-01-16T16:17:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34163.w613.r16-9.b97e6f2.webp Nederlandse identiteit: Taal | Staat onze taal onder druk? Overal waar het Nederlandstalige lied klinkt, lopen de pleinen vol en is het feest. Nederlandstalig, ja. Het beste wat er is. Iedereen vindt dat gewoon leuk. Iedereen kan het meezingen. Wat wil je nog meer? Gewoon supermooi. In je eigen taal zingen is toch het leukste wat er is? Engels is ook leuk, er is niks mis met Engels, Engels vind ik leuk. Maar dit is toch gaaf, om dit te zien. Het Nederlands is populair. Dat weet ook Wolter Kroes. Op het festival van het levenslied in Tilburg wordt hij benoemd tot ambassadeur van het levenslied. Waarom is het levenslied zo populair? Weet je, kijk maar in de zaal. Kijk maar wat er gebeurt. Het is onze moerstaal. We spreken onze eigen taal, Nederlandstalig. Mensen kunnen dat voelen, ze voelen zich één met wat er gezongen wordt. Neerlandicus en radiomaker Frits Spits is al zijn hele leven bezig met onze taal. Tegenwoordig presenteert hij iedere zaterdag op Radio 1 De Taalstaat. Als iets onze identiteit bepaalt, is dat onze taal. Dat zijn wij. Met onze moedertaal worden we opgevoed. We groeien ermee op. We kunnen onze gevoelens er het beste in kwijt. Dus als iets bepaalt wie we zijn, is dat onze taal. Maar onze taal staat onder druk. De Vrije Universiteit besloot eerder dit jaar te stoppen met het vak Nederlands. Omdat zich nauwelijks nog nieuwe studenten aanmeldden. Op de Universiteit van Amsterdam wordt moderne Nederlandse literatuur gegeven door een Vlaming en een Duitser. Ook hier is de belangstelling voor het Nederlands hard teruggelopen. In de jaren 70 hadden we honderden studenten. Tegenwoordig zijn we stabiel met 60 a? 70 studenten. Eerstejaars per jaar. Een flinke teruggang. Helaas. Ik denk dat heel veel mensen geen goed beeld hebben bij Nederlands. Ik denk dat ze associaties hebben met wat ze op school krijgen. Voornamelijk ontleden, misschien een boekbespreking. Ze ervaren het vast als saai. Als het nog verder terugloopt, vind ik dat wel zonde. Want? Dan sterft deze studie misschien uit. Het is jammer als het niet meer bestaat. Niet alleen de belangstelling voor het vak Nederlands loopt terug. Op veel universiteiten is het Engels nu de overheersende taal. Zo zijn op Tilburg University vrijwel alle opschriften en veel colleges in het Engels. Dat is onbegrijpelijk. Ik vind het een grote fout. De universiteiten zeggen: We leiden de jongeren op in een internationale omgeving. Ze worden internationaal als ze lenig leren denken. De Engelse taal moeten ze beheersen, maar het Nederlands is hun moedertaal. Dat is de basis van waaruit hun gedachten vertrekken. Het schijnt dat er al Nederlands in het Engels wordt gegeven. Er zijn zelfs tentamens Vondel in het Engels. Te gek voor woorden. Dat dat in het Engels gee?xamineerd wordt. Vondel in het Engels examineren, dat moet je niet doen. Ik hoop dat ze daarop terugkomen. Terwijl het academisch Nederlands in de verdrukking zit, ontstaat buiten de universiteiten een nieuwe taal. 15 Rex, stap uit mijn bed, betaal gewoon cash Het is een mix van Nederlands, Turks, Arabisch, Antilliaans en Surinaams. Ja, het is gewoon de taal van de straat. Een verzonnen taal, een nieuwe taal. Iedere taal is ooit verzonnen. Het is vooral van de jeugd, denk ik. Straataal klinkt allang niet meer alleen in de hiphop of op straat. Dit nieuwe Nederlands wordt inmiddels tot in Wassenaar gesproken. Zeggen jongens kech over een meisje? Jaaaaa! Wanneer dan? Gewoon voor de grap, niet serieus. Nederlandse les op het Rijnland Lyceum. Havo 3 analyseert teksten van rapper Boef. Blakka poenie roze. Vertel. Wat betekent het? Ik vind dat straat al een verrijking is voor het Nederlands. Ik vind dat echt heel leuk. Je kan zien aan de straattaal dat er veel meer integratie is dan wordt gezegd. Er wordt gezegd dat het allemaal eilanden zijn, dat er geen onderling contact is. Maar door die Nederlandse rapmuziek is er wel contact. Hoe scheld je een jongen in straattaal uit? Wat? Woeshoem. Wat betekent dat? Dat is gewoon een sukkel. Wat voor woorden gebruiken jullie? Wat voor woorden? Ehm... Gewoon kech, eigenlijk. Soms. En wat betekent dat? Ja, een soort slet. Maar we bedoelen het niet in die zin. Ik zeg niet tegen haar: Yo, slet. Jawel. Maar niet met een echte bedoeling. Het is meer als... het is een normaal woord geworden, jo slet. Hey Souf, wat is dit, vind je mij een kech? Ik was dronken schat, ik meende die shit niet oprecht Ik vind het geen respect, je hebt ons echt gekwetst Als ik het was, had ik jou al langs de weg gezet In Nederland is een hele hiphopcultuur gekomen. Denk aan de Jeugd van Tegenwoordig, Osdorp Posse, maar ook aan Typhoon. Dat is een dichter. Fresku uit Eindhoven is een dichter. En die vermengen het Nederlands met begrippen die zij kennen uit andere culturen. Daar ontstaat iets moois en iets fonkelends en nieuws. Dat glinstert als diamant en dat is mooi. Je vindt het mooi? Ja, ik vind het mooi. Het maakt het Nederlands wat exotischer. Maar is het nog Nederlands? Natuurlijk is het Nederlands. De Nederlandse taal verbindt. Niet alleen de taal van de straat, ook de taal op het plein. Ik zie ze ook van alle culturen voor het podium staan. Met al mijn liedjes meebrullen. Zelfs Viva Hollandia. Dat wordt door alle kleuren van het land meegezongen. Dat vind ik mooi. Ik vind dat mooi. Nu je het er toch over hebt... Viva Hollandia is geen Nederlands, volgens mij. Nou, het origineel, ik durf het bijna niet te zeggen, is Duits. Maar in ons volkslied zit ook de zin: we zijn van Duitse bloed. Dus dan moet Viva ook kunnen. Dat dacht ik althans toen we het opnamen. Officieel is het een Keulse plaat. Maar wij hebben er het Nederlands volkslied van gemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15672421 493.96 5001 2019-09-15T22:00:00+00:00 yes no taal identiteit https://schooltv.nl/item/wij-willen-onze-vrijheid 2024-01-16T15:53:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43198.w613.r16-9.f2a383a.jpg Wij willen onze vrijheid | Scrollverhaal over verzetshelden tijdens de slavernij Nederland heeft in meer dan 200 jaar honderdduizenden mensen verhandeld. En meer dan 200 jaar hebben tot slaaf gemaakte Afrikanen zich verzet. Wie zijn de helden van het verzet tegen slavernij? In deze special van de NOS krijgen ze een gezicht. Olivier Locadia (beter bekend als Willie Wartaal) en Anoeska Schmidt stammen af van tot slaaf gemaakten en vertellen hoe de helden van toen nog steeds inspireren. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 1335 yes no slavernij slavenhandel verzet https://schooltv.nl/video-item/nederlandse-identiteit-gelijkheid-ook-in-vergaderingen-is-iedereen-gelijk 2024-01-04T12:27:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34170.w613.r16-9.b70c02e.webp Nederlandse identiteit: Gelijkheid | Ook in vergaderingen is iedereen gelijk Onder het genot van typisch Hollandse lekkernijen komen ze samen voor hun tweewekelijkse taalcafé. De leden van expatvereniging International Almere proberen hun taalvaardigheid te verbeteren door met elkaar Nederlands te spreken. Met Nederlanders zelf lukt dat vaak niet. Dat is vaak het probleem, dat als jij begint in het Nederlands, ze terugpraten in het Engels. Dan ga je misschien wel door, maar die ander gaat door in het Engels. Allemaal hebben ze moeten wennen aan de manier waarop we in Nederland met elkaar omgaan. In Peru is het gewoon meer formeel. Als je werkt is het meer formeel, dan is alles met meneer en mevrouw. En als iemand jouw baas is, ben je niet op hetzelfde niveau. Het was echt een cultuurschok toen ik hier kwam. Alles is anders. Vergaderen deden we daar niet zoveel. Mensen noemen je daar niet bij je voornaam maar bij je achternaam. Dat ben ik niet gewend in Engeland. Dat is heel anders. Hoe gaat het daar? Daar is het echt 'mister' of 'miss.' En 'sir'. In Nederland houden we er niet van als Iemand met zijn kop boven het maaiveld uitsteekt. Het landschap weerspiegelt ons karakter. Nederlanders vinden het heel belangrijk dat iedereen hier gelijk is. Dat iedereen zijn mening mag geven. Je ziet dat terug in de Nederlandse vergadercultuur. Nederlanders vinden het heel belangrijk dat je dingen bespreekt en dat iedereen, zoals jullie het zeggen, zijn zegje mag doen. Iedereen mag zijn zegje doen. En dus overleggen en vergaderen we wat af met elkaar. Vergaderen is een heuse bedrijfstak met voor elke vergadering wat wils. Als je gaat vergaderen, moet het nog wel anders zijn dan op de zaak. Anders kun je daar ook blijven. Wij willen mensen inspireren. Dat doen we in deze zaal bijvoorbeeld met het mechaniek dat we hebben laten maken. Als het vastloopt in de vergadering, kun je daaraan draaien. Deze zaal is vooral de themakleur blauw natuurlijk. Het is een koele zaal, maar toch zit er weer wat speels in. We hebben er een bos ingezet, en wat gras geplant tussen de ramen. Zo ben je toch net weer wat anders bezig dan in een doorsnee zaaltje. Hoewel iedereen in Nederland gelijk is, begrijpen we ook dat niet iedereen gelijk kan krijgen. Als je mij vraagt wat ik belangrijk in een vergadering vind, dan vind ik het niet per se belangrijk dat we uitkomen bij dat wat ik goed vond. Maar dat ik wel heb kunnen zeggen wat ik ervan vind en dan wil ik ook graag horen wat anderen vinden. Dan maakt het niet uit wat de uitkomst is als ik er wel wat over heb kunnen zeggen. Ik vind het iets Nederlands, dat iedereen gehoord mag worden. Iedereen is belangrijk. Gaat het er dan om dat je gehoord wordt of je zin krijgt? Nee, het gaat niet om zin krijgen. Het gaat er echt omdat iedereen het kunnen zeggen wat hij vindt. Maar dat de uiteindelijke beslissing genomen wordt ten goede van het algemene doel. Nederlanders vinden in beginsel dat ze allemaal gehoord moeten worden. Tegelijkertijd moet de voorzitter zelf besluiten nemen. Dus hij moet kijken wat voor draagvlak hij heeft. Wel heel interessant, het Nederlandse woord voor draagvlak bestaat eigenlijk niet in het Engels. O nee? Nee, dat bestaat niet. 'Support' is toch niet hetzelfde. Dus de voorzitter moet wel draagvlak zoeken en hij moet binnen de ruimte van het draagvlak een besluit nemen. Draagvlak, daar draait het allemaal om in Nederland. En als er ergens naar draagvlak wordt gezocht, dan is het wel hier. We zijn nu in de raadzaal van de Sociaal Economische Raad. Hier komt de Sociaal Economische Raad eenmaal per maand officieel bijeen. En dan zitten hier de werkgevers. Die kijken naar buiten, naar het groen. En dan zit daar de vakbeweging, die kijkt naar dit geweldig mooi schilderij. De kroonleden zitten aan die kant, voor de publieke tribune. En het dagelijks bestuur zit aan die kant, die kijken dus naar die publieke tribune. En naar iedereen. Dit is het hart van vergaderend Nederland, kun je zeggen? Ja, deze zaal is het symbool van de polder. Polderen gebeurt niet alleen bij de SER in Den Haag. In vergaderzaaltjes in het hele land zijn Nederlanders dag in dag uit op zoek naar wat hen bindt. Ik denk dat het wat oplevert. Omdat het wel een manier is om een heel individualistisch land, een land waar mensen trots zijn op 'doen waar ik zin in heb' en 'ik bepaal mijn eigen toekomst', dat je mensen met zo'n mentaliteit bijeen brengt om toch gezamenlijk iets te doen. Afgelopen vrijdag was de Sociaal Economische Raad voor het eerst sinds het pensioenakkoord weer bijeen. Lange tijd was er twijfel of de polder nog wel werkte. Maar sinds het pensioenakkoord is het vertrouwen weer helemaal terug. Ik denk dat bijzonder is aan de polder van Nederland is dat als we een probleem hebben, zoals bij de pensioenen, dat we een stapje terug gaan met elkaar om te kijken wat er precies aan de hand is. Dat analyseren we heel goed. En als we het dan eens zijn over wat echt het probleem is dat opgelost moet worden, dan kun je ook veel makkelijker naar die oplossing toe. Waarom werkt het? Omdat we uiteindelijk in Nederland bereid zijn om naar elkaar te luisteren. Dat is toch de basis van het poldermodel. Het lijkt praten, maar het is misschien meer luisteren. Het is het geheim van de polder, in Nederland wordt naar iedereen geluisterd. Maar of we daarmee ook echt allemaal gelijk zijn? Nederlanders overschatten de gelijkheid van de samenleving. Het is altijd een land geweest van kleine standsverschillen waar iedereen net wat hoger is dan de ander. Dat moet je ook beseffen. Het is niet een land waar iedereen hetzelfde te zeggen heeft. Er zijn mensen met meer opleiding, meer inkomen, meer vermogen. Dat bepaalt de toekomst van individueel Nederland. Aan het eind van de rit is de baas ook hier gewoon de baas? Ja, wel een ander soort baas, en dat maakt verschil, maar uiteindelijk is er ook in Nederland iemand die een knoop door moeten hakken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15673639 432.52 2046 2019-09-16T22:00:00+00:00 yes no identiteit vergaderen Nederland https://schooltv.nl/video-item/nederlandse-identiteit-vrijheid-vrijheid-is-er-door-onze-handelsgeest 2024-01-04T12:27:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34171.w613.r16-9.9fd86eb.webp Nederlandse identiteit: Vrijheid | Vrijheid is er door onze handelsgeest Wij, Nederland zijn een vrije samenleving waar mensen hun eigen keuzes kunnen maken. In Nederland mag men denken wat men wil en geloven wat men wil. Een zaaltje vol blije, soms ietwat gespannen gezichten. Nieuwe Nederlanders beloven tijdens de naturalisatieceremonie dat ze de rechten en de plichten die bij het Nederlanderschap horen zullen respecteren. Dat verklaar en beloof ik. Van harte gefeliciteerd. Vanaf nu hebben ze allemaal officieel de Nederlandse nationaliteit. Wat is volgens u het belangrijkste kenmerk van de Nederlandse identiteit? Ik denk de vrijheid. Ik denk de vrijheid van mening. De vrijheid. Ik kan alles zeggen wat ik denk. Als je komt van Syrië naar hier is het een vrij land. De gelijkheid hier. Als Nederland niet een vrij land is, dan weet ik niet wat een vrij land is! Nederland staat internationaal bekend om z'n vrijheid. Hier mag je zijn wie je bent, denken, zeggen en geloven wat je wilt. Dat is al zo sinds de Gouden Eeuw. Het heeft alles te maken met onze koopmansgeest. Als jouw welvaart en jouw welbevinden rust op internationale handel, en dat is gewoon het geval, al aan het eind van de 15e eeuw. Dat is nog steeds het geval. wij zijn echt internationale handel, daar bestaan wij van. Dan word je vanzelf tolerant en dan word je vanzelf open. Want als je geld wil verdienen, dan ga je niet zeggen: 'Ik ga alleen geld verdienen met iemand die precies hetzelfde denkt als ik en mensen die iets anders denken, weg ermee.' Nee, in principe drijf je handel met iedereen. En die pragmatiek zit dus heel diep in deze samenleving. En die heeft dus allerlei dingen mogelijk gemaakt en ook een klimaat geschapen waar mensen van heinde en verre zich hier hier thuis voelden, omdat ze dingen konden zeggen die ze thuis niet konden zeggen. Dat geldt tot en met nu. Hoe welkom ze van oudsher ook zijn, lang niet iedereen is blij met de komst van de nieuwe Nederlanders. Hun religieuze normen en waarden kunnen botsen met de individuele vrijheid van onze seculiere samenleving, zegt demograaf Jan Latten. Als je 't helemaal terugbrengt naar de essentie, dan is aan de ene kant de tijdgeest van nu in Nederland die individuele vrijheid. En die vindt plaats binnen de wettelijke kaders waarbij we heel belangrijk vinden gelijkheid, dat is echt een item. En aan de andere kant een nieuwe bevolkingsgroep die vindt dat ze ook recht van spreken hebben en die eigenlijk vinden dat die individuele vrijheid niet voorrang heeft, maar dat die godsdienstige opvattingen bepalen hoe ver je vrijheid gaat. En het is meer dan duidelijk dat dat botst. Uit het SCP-onderzoek blijkt dat dit gevoel breed leeft onder de bevolking. De islam wordt gezien als de op één na grootste bedreiging van de Nederlandse identiteit. Loop maar even mee, jongens. Schoenen uit? Alleen de schoenen uit. Een groep leerlingen van een basisschool krijgt een rondleiding door de Imam Malik-moskee in Leiden. Degene die z'n schoenen uit heeft gedaan en in het rek heeft gestopt, mag mij achternalopen, dan gaan we de gebedsruimte in. Terwijl veel Nederlanders in de islam een bedreiging zien van onze vrijheid, wordt volgens moslims juist de godsdienstvrijheid in Nederland bedreigd. Heerlijk hè, die zachte vloer? Ja. De vrijheid van godsdienst in het algemeen staat onder druk. Als ik kijk naar de contacten die ik heb met andere geloofsgemeenschappen, met de Joodse gemeenschappen en met christelijke gemeenschappen, dan zie je dat men zich echt wel zorgen maakt over de godsdienstvrijheid in het algemeen. Het lijkt wel alsof we in een land zijn komen te wonen waarin geloven een vies woord is geworden. En als het gaat om de moslims, dan geldt dat natuurlijk nog veel en veel meer, omdat die gewoon heel prominent constant aangevallen worden. Het debat is in Nederland uiterst gepolariseerd. Uit het onderzoek van het SCP blijkt nu dat, meer nog dan de islam, juist die polarisatie wordt gezien als de allergrootste bedreiging voor de nationale identiteit. In politiek en media zetten stevige standpunten de toon. Op de Bazaar in Beverwijk klinkt een ander geluid. Merkt u in uw dagelijks leven veel van spanningen tussen de bevolkingsgroepen? Nee, helemaal niet. We zijn een multiculturele samenleving, dus dat gaat best goed. Ik heb ook collega's, Turkse jongens, Marokkaanse jongens... Ik heb er geen last van. Ik vind het gezellig, het hoort erbij. Als je dat met z'n allen doet, dan kom je een heel eind. Multiculturele samenleving geen probleem, zegt u? Nee hoor. Elkaar respecteren, dat is veel belangrijker. Ja. Elkaar respecteren en goed met elkaar omgaan. Dan kom je een heel eind. Je ziet dat we eigenlijk een soort van parallelle werkelijkheden hebben gecreëerd. De werkelijkheid die gecreëerd wordt in het debat, tussen haakjes. Dat wordt deels gevoed door de politiek en de media en deels op social media. Maar daarnaast heb je gewoon een miljoen moslims die elke dag wakker worden, hun broodjes smeren, hun kinderen naar school brengen en daarna met hun niet-islamitische collega's gewoon de hele dag aan het werk zijn. En met hun niet-islamitische collega's sporten en ga zo maar door. Dus die werkelijkheid die inderdaad op social media en in het debat naar voren komen, dat heeft heel weinig te maken met de dagelijkse werkelijkheid waarin wij ons als moslims gewoon staande houden, net als iedere andere Nederlander. Kijk maar om je heen. Er is geen ruzie, er is geen gezeik, geen gezeur. Iedereen is gewoon plezierig boodschappen aan het doen, aan het eten, aan het genieten. Ook dat is Nederland? Dit is Nederland. Dit is Nederland! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15673643 369.68 3109 2019-09-17T22:00:00+00:00 yes no vrijheid identiteit Gouden Eeuw https://schooltv.nl/video-item/gaan-zeedieren-dood-door-plastic-ons-plastic-in-de-maag-van-vogels 2024-01-04T12:27:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34172.w613.r16-9.665bae8.webp Gaan zeedieren dood door plastic? | Ons plastic in de maag van vogels We gaan zo de duikflessen omdoen. Dan springen we hier in het water. Hier ligt een scheepswrak. En daar ligt heel veel afval op. We gaan opruimen wat het meest schadelijk en dodelijk is. Plastic flesjes? Nee, iets anders. Wat is dit voor troep joh die ik heb gevonden? Kom er gauw uit, zal ik je laten zien. Maar wat is het? Vispluis. Wat is dat? Ik ga het je laten zien. Dit is vispluis? Ja. Wat is dit? Dat doet de visser onder zijn sleepnet om het te beschermen tegen slijtage. Dit slijt, dit breekt af en dit dwarrelt over heel de Noordzee. Ieder jaar komt er 65.000 kilo van dit spul in de Noordzee op stranden terecht. En het is een soort plastic. Ja, het is kunststof. En het probleem is over 1000 jaar ligt dat er nog. En dat alleen maar omdat ik zo graag haring eet of kibbeling? Ja, en op welk strand dan ook in Nederland je komt het altijd tegen. Ik ben in Den Helder en ik ben op bezoek bij mijn grote vriend Jan. Jan onderzoekt zeevogels. Laten we gaan. Ooooh, dit is echt superzielig voor die meeuwen. Het zijn geen meeuwen, dit zijn stormvogels. Wat is het verschil dan? Deze hebben een neusbuis. Ja, dat rondje hier zo. Ja. En stormvogels zitten dus veel meer op zee? Ja. En meeuwen veel meer aan land. En dat is voor jou handig? Ja, want wij willen onderzoek doen naar hoeveel rommel er op zee ronddrijft. En het zijn weliswaar hele mooie vogels maar ook een beetje dom. Die eten allerlei rommel van het zeeoppervlak. En wat we gemiddeld in dit soort vogels vinden, dat is ongeveer 0,3 gram plastic. Als je zo'n vogel op jouw formaat voor zou stellen, dan heb je dit gemiddeld. Maar dat is niet normaal, joh. Nee. Dit moet ik opeten en dat is gelijk aan dit? Ja. De snavellengte is 38.3. 90.0 is de koplengte. Dat is een typische lengte voor een vrouwtje. Oke, we gaan snijden. Dat gaat makkelijk. Je haalt nu de huid eraf? Ik snij de huid van hier tot achterin door. Ik haal de buikhuid weg. Dan ligt hier de maag. Daarin kun je een vis zo groot als een hele haring stoppen. Echt? Die verteert langzaam. Daarachter ligt de spiermaag, dat is dit dingetje. Daarin zitten de harde resten, de graatjes van de vis of de kaken van een inktvis. Meestal zit het plastic in de spiermaag. We gaan die maag eruit halen. Die stormvogel onderzoek je om te kijken: hoeveel plastic zit er in onze zee? Ja. Ik knip nu de spiermaag eraf. Er zitten heel veel kleine stukjes plastic in. Nu zit in het zeefje het afval uit de maag? Ja. Dit is van een kledinglabel. Van zo'n lipje. Echt alles wat wij in de zee gooien, komt in die beesten terecht. Dat is zo ontzettend zielig. We moeten de zee opruimen met z'n allen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15673644 246.88 7838 2019-09-05T10:00:00+00:00 yes no Noordzee plastic afval https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-street-art-gemaakt-verschillende-lagen-verf-sprayen-met-stencils 2024-01-04T12:27:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34173.w613.r16-9.dd410ff.webp Hoe wordt street art gemaakt? | Verschillende lagen verf sprayen met stencils De kunstwerken van Pipsqueak was here!!! kom je overal op straat tegen. Die vormen, zoals hier het meisje, de bij of deze beer, brengen ze aan met sjablonen oftewel met stencils. Het principe van zo'n stencil ken je wel. Dan trek je hem eraf en dan heb je een afbeelding. Een meesterwerk. Pip doet hetzelfde, maar dan heel ingewikkeld. Als het ontwerp klaar is, wordt het eerst op ware grootte uitgeprint. Kijk. Eigenlijk zijn het gewoon allemaal aan elkaar geplakte A4'tjes die ze overtrekken met een stift op doorzichtig folie. Daar ga je dan stencils van snijden. Niet één, maar soms wel vier stencils per vorm. Waarom? Dat is om een kleurenpatroon op te bouwen. Het eerste stencil is een grondlaag, een silhouet. Deze maken we gewoon zwart. Dan heb je de contour van het totale figuur. De volgende laag doen we een donkere kleur, maar die wordt iets lichter dan de zwarte laag. Dan gebruiken we opnieuw een iets lichtere kleur, maakt niet uit welke. Langzaam krijgt de tekening steeds meer 3D-aspect. Klinkt heel indrukwekkend, maar die moet je dan dus allemaal met de hand uitsnijden? Al die kleine stukjes? Alle details worden met een klein breekmesje uit het folie verwijderd. Een berenklus. Als de stencils klaar zijn, kunnen ze gaan spuiten. De zwarte grondvorm is al aangebracht en daar overheen spuiten ze dan met de stencils de volgende kleurlaag. Wauw! Tijdens het verven hebben jullie deze maskers op. Logisch, want om de hele tijd die verfdampen in te ademen lijkt me niet goed. Nee, verf is een schadelijk product en we hebben de meest milieuvriendelijke verf inmiddels gevonden. Met de stencils proberen we zo milieuvriendelijk mogelijk te werk te gaan. Bijna alle stencils worden hergebruikt. Nou, ik zou zeggen, weer verder! Zeker. Het volgende stencil is de lichtere laag over de beer na de donkere ondergrond en de iets donkerdere tussenlaag. Wow! Dat verschil, elke keer weer. Die diepte, hoe dat dan ineens ontstaat, met twee stencils nu hè? Ja, met twee stencils, maar door het gebruik van verschillende kleuren benut je binnen één stencillaag met die meerdere kleuren het effect van meer diepte. Wauw jongens, echt, ik ben sprakeloos. Ook hoe hij van donker naar steeds iets lichter gaat. Ja, met de laatste laag gaat het licht aan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15673645 185.557 2838 2019-09-03T13:54:12+00:00 yes no kunst graffiti https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-auto-gemaakt-in-elkaar-gezet-door-robots-en-mensen 2024-01-16T16:19:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34174.w613.r16-9.eff43ad.webp Hoe wordt een auto gemaakt? | In elkaar gezet door robots en mensen Vandaag zijn we getuige van een huwelijk. Niet op het stadhuis, maar hier in de autofabriek. We zijn hier bij de enige personenautofabriek van Nederland. Sinds 1968 rolden hier zo'n vijf miljoen auto's van de band. Ze begonnen met één model. Maar inmiddels bouwen ze verschillende merken en modellen tegelijkertijd en dwars door elkaar heen. Maar hoe worden deze auto's gemaakt? En wat heeft dat met een huwelijk te maken? Het bijzondere is dat de complete auto, zowel de binnen- als de buitenkant hier zo stap voor stap als een soort bouwpakket in elkaar wordt gezet. Om daarvoor te zorgen, zijn er hier ruim 7000 mensen aan het werk. En 1300 robots. Het is hier zo ongelofelijk groot. Het lijkt wel een dorp. De fabriek bestaat uit vier grote afdelingen. De pershal. De carrosseriehal. De lakstraat. En de montagehal. En dit is de opslag. Alle onderdelen die hier liggen, komen in auto's terecht. Het begint allemaal bij deze grote rollen staal. Ik kan me bijna niet voorstellen dat hieruit een auto ontstaat. Ze hebben allemaal verschillende diktes die in stukken worden geknipt en naar de persen gaan. Elk onderdeel heeft zijn eigen vorm en zo komen ze de persen uit. Dit is de zijkant van de auto met hier het tankdopje. Maar er liggen hier ook daken, bodemplaten, deuren. En hierzo: een motorkap. Kijk, hier komen de lampen in te zitten. Maar dan is het tijd om al die onderdelen in elkaar te zetten. En hier zet een lasrobot de motorkap in elkaar. In de carrosseriehal zetten al deze robots de onderdelen van de auto in elkaar. Alles wordt met de computer aangestuurd. Zo weten alle robots precies met welk type auto ze bezig zijn en wat er moet gebeuren. Dus er wordt hier gelast, gelijmd, geschroefd... En alles past precies! Tot op de tiende millimeter nauwkeurig. Als de kale carrosserie klaar is, dan zie je ook echt dat het al op een auto begint te lijken. Het wordt nog één keer goed gecontroleerd en dan is het tijd voor de volgende stap. De carrosserieën komen in een grote buffer: een soort wachtruimte. Van hieruit worden de auto's naar de lakstraat gestuurd. De autoframes zijn klaar. Maar ze zien er nog wel een beetje saai uit zo. Dus tijd voor een kleurtje. En dat gebeurt hier in de lakstraat. Er komen verschillende laklagen op de auto, maar dan moet de auto wel stofvrij zijn. En daar helpt deze dame bij. De emoe uit Australië. Hierachter zie je een rol met 10.000 veren van die vogel. Die rollen helpen om al het stof weg te halen. Daarna wordt de carrosserie helemaal ondergedompeld in 15 voorbehandelingsbaden. Zo komen de beschermlagen erop. Tot slot spuiten de robots de auto's in de juiste kleur. Dat gaat volautomatisch. Dus de juiste modellen krijgen automatisch de juiste kleur. Als de lak erop zit, dan gaat hij drogen in de droogoven. Uiteindelijk worden ze hier in deze speciale lichttunnel nog één keer helemaal gecheckt. Want die lak moet er superstrak op zitten. Anders mag hij niet door naar de eindmontage. Het geraamte, chassis, zit in elkaar. Hij heeft een mooi kleurtje gekregen. Dan is het nu tijd voor het interieur en... de motor. In de eindmontage komen nog 4000 onderdelen bij elkaar. Zoals kabels, bumpers, lampen, handvaten, ramen, spiegels... Het is een hele klus om alles op tijd bij elkaar en in de auto te krijgen. De deuren worden tijdelijk van de auto's verwijderd zodat de medewerkers en de robots goed bij de binnenkant kunnen. De deuren worden via een aparte productielijn afgemaakt en komen dan bij exact dezelfde auto weer terug. Op deze plek in de fabriek krijgt de auto zijn eigen chassisnummer. Een soort identiteit. Je kunt het vergelijken met het nummer in je paspoort. Het nummer wordt er nu ingetikt. Dat zijn de tikjes die je hoort. En dat is voor elke auto een uniek nummer. Zo is ook elke auto uniek. Elke auto wordt op maat samengesteld. Maar het belangrijkste moet er nog in. Want hier wordt het een echte auto. Een auto zonder motor, daar kom je natuurlijk niet ver mee. Hier wordt het onderstel, inclusief de motor, in één keer verenigd met de auto. En daarom noemen ze dit in de fabriek: het huwelijkspunt. Het is ook best een plechtige gelegenheid. Kijk. Nu begint het echt op een auto te lijken. Er mist nog van alles, hoor. Er moeten nog wielen op en spiegels en ruitenwissers. Maar het komt eraan. En dan... het onderdeel dat natuurlijk niet kan ontbreken. Het stuur. Alsjeblieft. Dank je wel. Maar... voordat de auto de fabriek uitrijdt, wordt hij eerst uitgebreid getest. Echt alles wordt uitgebreid getest. Daarom zitten we nu in een douche om te kijken hoe waterdicht deze auto is. Ongelofelijk, hè? Dat deze hele auto gewoon gemaakt is uit een paar stalen platen. Deze auto heeft alle testen goed doorstaan. Dus eh... hij kan de weg op. Goede reis, hè. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15673646 512.853 18341 2019-09-03T22:00:00+00:00 yes no auto fabriek robot https://schooltv.nl/video-item/werken-in-de-nacht-24-uurseconomie-geeft-gezondheidsklachten 2024-01-04T12:27:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34175.w613.r16-9.b7b6019.webp Werken in de nacht | 24-uurseconomie geeft gezondheidsklachten De vestiging waar je vandaag bent, daar wordt vaak 24 uur per dag gewerkt. Dat heeft met name te maken met verwachtingen van consumenten. Die willen om 11 uur kunnen bestellen en de volgende dag geleverd krijgen. Dat betekent dat wij 's nachts moeten werken. Ik denk dat snelle leveringstijden vooral ook elkaar wordt opgelegd. Als de ene winkel het doet, moeten anderen het ook. Als ik mocht kiezen tussen bijvoorbeeld een gratis levering overmorgen om zes uur 's avonds of met enige toeslag morgenochtend om 9 uur, zou ik zeker kiezen voor het iets langzamere moment. Ik denk dat je mensen keuze moet bieden en niet altijd de snelste optie. Maar ik denk inderdaad dat als deze trend zich doorzet, dat het wel ingewikkelder wordt voor mensen om hun leven te plannen. Maar waarom is nachtwerk eigenlijk zo'n probleem? Het is vooral ongezond. In het Erasmus Medisch Centrum hebben ze daarom een speciale kamer voor de nachtploeg. Dit is de powernapbank. Hier kunnen verpleegkundigen in de zorg gebruik van maken. In eerste instantie hebben we deze neergezet voor mensen die in de nacht werken. Ze gaan hier liggen, lekker in een ruimte waar ze even helemaal prikkelvrij zijn en afgeschermd zijn van alle indrukken die de hele nacht door op ze afkomen. En dan is een kwartier ook vaak meer dan genoeg. En dan worden ze wakker en gaan ze weer terug naar de afdeling en hervatten hun werkzaamheden. In de nacht werken blijkt heel veel gezondheidsschade met zich mee te brengen. Wat is dat allemaal? Het nadeel van een nacht werken is dat je een verhoogd risico loopt op hart- en vaataandoeningen, 7 tot 8 procent meer dan normaal. 7 tot 8 procent meer kans op diabetes, op suikerziekte en op slaapproblematiek. Daarnaast is het ook een verhoogd risico om veilig thuis te komen. Mensen die in de nacht werken, hebben vijf keer meer kans om een eenzijdig ongeluk te krijgen als ze naar huis rijden. Omdat ze te moe zijn om te rijden. Omdat ze te moe zijn. Ze hebben eigenlijk een vergelijkbare concentratie als iemand die te veel alcohol op heeft. Daarvan zeggen we: Je mag niet meer in de auto stappen. Maar we zeggen met de nachtdienst: Zorg dat je goed thuiskomt. Als je in de nachtdienst werkt, wat moet je doen om die schade te verminderen? Het vraagt echt een bepaalde manier van leven. Ik vind het topsport eigenlijk, als je kijkt wat het van je vraagt. Het klinkt een beetje saai, maar je moet wel echt discipline hebben. Om goed na te denken: Wat heb ik nodig om te eten, wanneer ga ik slapen. Hoe zorg ik dat ik toch voldoende in zo'n week aan het sporten ben, dat ik fit blijf. Dat mijn ontspanningsmomenten heb, dat ik even lekker naar buiten ben geweest. Het is wel een way of life. Elke week is vaak anders. Je hebt een ander rooster elke week. Je zal elke week moeten kijken: Hoe programmeer ik mijn week. Stel je voor, je moet echt regelmatig in nachtdienst werken. Wat moet je dan vooral niet doen? Wat je vooral niet moet doen is allerlei ongezonde dingen in de nacht gaan eten om je maar een beetje prettig te voelen. Wat je ziet is dat ze vrij veel de neiging hebben om te gaan snoepen of om vette dingen te gaan eten. Dat gaat je uiteindelijk enorm tegen staan. Je darmen werken in de nacht veel minder, die slapen. Maar ook het ongezonde eten maakt dat je snel overgewicht krijgt en daardoor weer een verhoogd risico krijgt op hart- en vaatziekten en diabetes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15675997 383.16 2678 2019-09-18T22:00:00+00:00 yes no bioritme nacht https://schooltv.nl/video-item/mensen-smokkelen-gesprek-met-een-mensensmokkelaar 2024-01-30T13:24:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34176.w613.r16-9.8f8f972.webp Mensen smokkelen | Gesprek met een mensensmokkelaar Twee keer zijn we weer naar Afghanistan uitgezet: de laatste keer vanaf Turkije en de eerste keer vanuit Iran. Hun koffers hebben ze nu voor de derde keer gepakt. Ali en zijn vrouw Simin zitten te wachten op het telefoontje van de mensensmokkelaar. Met hun kinderen willen ze naar Europa. We willen weer vluchten. Met uw baby? Ja, met ons kind. Is dat niet gevaarlijk? Gevaarlijk of niet, wij willen hier weg. Ali en Simin zijn niet de enigen die het land willen verlaten. Afghanen zijn de constante dreiging van de terroristische aanslagen zat. Er kan elk moment een zelfmoordaanslag plaatsvinden, elk moment. Als je ’s ochtends de deur uitgaat, weet je nooit zeker of je nog levend thuiskomt. Het is verslechterd. Vroeger had je geen zelfmoordaanslagen in Kaboel. Zelfs scholen en moskeeën zijn er niet van gevrijwaard. Ik wil naar Turkije of naar Duitsland. Waar ik naartoe zou willen? Zweden, Canada of Australië. Ik wil naar Engeland. Dat is een gevaarlijke reis, over zee. Wilt u desondanks weg? Hier ben je je leven ook niet zeker. Je weet nooit wanneer hier ergens een bom afgaat. En dit gebeurde een dag later op precies dezelfde plek bij een politieke bijeenkomst. Ik durf mijn kinderen niet thuis of op de kinderopvang achter te laten. Ik denk wel: Wat moet ik doen als IS of de Taliban hier zouden aanvallen? Hoe kan ik mijn kind beschermen? IS heeft een meisje van 6 voor de ogen van haar ouders onthoofd. Afschuwelijk. Ze hebben dat meisje onthoofd voor de ogen van haar vader en moeder. Vervolgens de moeder voor de ogen van de vader, en toen die man zelf. Op een geheime locatie ontmoeten we de man die Ali en zijn gezin naar Europa wil smokkelen. Uit angst voor de Europese autoriteiten wil hij onherkenbaar blijven. Ik heb zo’n tienduizend mensen naar Europa gesmokkeld. De mensen kennen mij. In Nederland, Duitsland, Engeland, Zweden, Noorwegen, Denemarken, België. Hoeveel kost het om iemand van Kaboel naar Amsterdam te brengen? Tienduizend dollar. Kinderen halve prijs. Ik heb nu zo’n zestig mensen die naar Europa willen. We hebben onderweg overal schuiladressen. In alle Europese landen heb ik mijn mannetjes. Mensensmokkelaars? Inderdaad. Hoeveel mensen zijn al omgekomen? Er zijn veel boten gezonken. Smokkelaars die honderd man op een bootje zetten en zeggen: Ga maar. Op zo’n rubberbootje, in die hoge golven. Mensen vallen in zee… Hoeveel mensen heeft u zien omkomen? Ik heb veel gezien. In hoeveel gevallen was het uw schuld? In geen enkel geval. Snapt u dat mensen dat niet geloven? Nee. Ziet u niet dat u crimineel bezig bent? Nee, zo zie ik het niet. Maar voor de EU-landen bent u een crimineel. Begrijpt u dat? Ja, dat snap ik wel. De gevaren van de reis nemen we voor lief. Beter één keer doodgaan dan elke dag duizend doden sterven. Elke dag denken: Hoe moet het met mijn kinderen? Wat gebeurt er als IS hier nog groter wordt? Omdat wij met westerlingen werken, zijn wij voor hen ongelovigen. Ons doden levert hun het paradijs op. Als je dat allemaal weet, kun je moeilijk in Afghanistan blijven wonen. Begrijpt u dat veel Europeanen zeggen: We hebben zelf genoeg problemen. Het is beter als er geen asielzoekers meer komen. Als hier vrede was, zou Afghanistan de beste plek zijn om te wonen. We hebben hier goede banen, een goed salaris, een eigen huis. Maar het is helaas niet veilig. We moeten hier wel weg. Onderweg naar Europa is deze mensensmokkelaar vaak tegen de lamp gelopen. Zijn identiteit zou bekend staan bij de Europese autoriteiten die mensensmokkel bestrijden. Ik ben heel vaak opgepakt. In de cel gezeten? Ja, ook in de cel gezeten. Ik had een goede advocaat. We verdienden goed geld. Toen ik weer vrijkwam, ben ik weer gaan smokkelen. Ik doe dit werk nu al zeventien of achttien jaar. Ik kan niets anders. Dit is makkelijk. Drie maanden werken, de rest van het jaar luieren. Zou u uw eigen familie met een mensensmokkelaar meegeven? Nee, mijn eigen familie nooit. Na twee mislukte pogingen om Europa te bereiken, zijn Ali en Simin goed op de hoogte van de risico's onderweg. Maar dat houdt ze niet tegen. Voor advies gaan ze langs bij een organisatie die Afghaanse migranten helpt. Als het ons lukt om in Europa te komen, welk land is dan het beste? Vanuit welk land word je niet teruggestuurd? Op dit moment is er geen enkel land dat jullie zou opnemen. Een vriend van mij in Griekenland zegt dat ze families van daar naar Nederland en nog twee andere landen smokkelen. De situatie in Nederland is ook niet best. Ik heb hier uitgezette families gehad die het niet goed hebben. Sommige hadden zelfs kinderen met ernstige mentale problemen. Als de rechter je wegstuurt, kan heel Nederland achter je staan, maar word je toch gewoon uitgezet. Zo werkt dat in Europa. Wat denken jullie als jullie dit horen? Dat klinkt niet best. We kunnen geen kant op. Hier blijven is onmogelijk en hier weggaan is heel moeilijk. Als jullie dit zo horen, verandert dat dan iets aan jullie besluit om te vertrekken? Nee, dat verandert niet. Vertrekken doen we toch. We moeten het erop wagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15675998 520.96 1611 2019-09-19T22:00:00+00:00 yes no vluchteling Afghanistan https://schooltv.nl/video-item/multitasken-waarom-het-niet-werkt 2024-01-04T12:27:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34177.w613.r16-9.40042fc.webp Multitasken | Waarom het niet werkt Ik heb het gevoel dat ik als geen ander kan multitasken. Heel goed zelfs. Nee, dat kan je niet. Haha. Dat is pure zelfbegoocheling of je bent gewoon verslaafd. We doen het de hele dag door. Omdat we denken dat het efficiënt is. We whatsappen terwijl we een mail tikken. Hebben 10 tabbladen tegelijk open staan en voeren soms wel 3 gesprekken gelijk. Vooral tablet en telefoon maken het allemaal mogelijk. Maar het is ook ronduit verslavend. Als je multitaskt, ga je voortdurend heen en weer tussen min of meer afgewerkte, niet afgewerkte taakjes. En het is dat wisselen dat ongelofelijk veel kost. Als je drie minuten aan A werkt en drie minuten aan B. Als je van A naar B voortdurend switcht heb je meer dan die 6 minuten nodig. Het kost meer energie. Je vergeet meer. Je bent minder creatief. Het is volslagen contraproductief. Volslagen. We spreken met hoogleraar onderwijspsychologie Paul Kirschner en met de Vlaamse neuropsychiater Theo Compernolle. Twee wetenschappers in een lange rij die allemaal concluderen dat succesvol multitasken niet kan. Het testje dat we gaan doen: Je schrijft het woord. En dan geef je elke letter een nummer. Je doet het zo snel mogelijk. Hoe lang deed ik erover? Oké, 15 seconden. Eervol. Nu gaan we dus multitasken. Dus je schrijft een letter en dan het volgnummer. Letter, volgnummer. Oké, dat is 25 seconden. Wat betekent dat? Dat het een idioot eenvoudig taakje is en het kost je al 10 seconden op 15, dat is bijna het dubbele... Moet je voorstellen wat het is als het geen eenvoudig taakje is maar dat je bezig bent met complex, moeilijk werk. En elke keer ga je telkens wat anders doen. Het is een eenvoudige test die laat zien dat het goed uitvoeren van twee taken in hetzelfde tijdsbestek onmogelijk is. Maar keer op keer blijkt: We trekken ons er niks van aan. Het multitasken heeft zelfs een enorme vlucht genomen sinds we massaal apps kunnen downloaden. Met name communiceren via Twitter, Facebook en Whatsapp doen we vaak terwijl we eigenlijk bezig zijn met iets anders. De pleziercentra in je hoofd worden gestimuleerd door een bepaald spul, dat heet dopamine. Dopamine is een product dat lijkt op amfetamines. Dat geeft je een kleine kick. Zoals, ja... geslachtsgemeenschap. Seks hebben met elkaar. Iets wat lekker smaakt. Dat zijn de pleziercentra in je hoofd. Diezelfde dopaminen worden langzamerhand steeds meer en steeds ongeremder geproduceerd bij het gebruik van sociale media. Je voelt je een beetje verveeld op het werk. Een beetje depressief. Niet veel energie. Eventjes op het internet. Eventjes gaan Facebooken. En je krijgt al die shotjes dopamine. En dan ga je weer. Je krijgt een beloning. Door het feit dat iemand je liked of iemand je emailt. Of iemand je retweet, of wat dan ook. Dopamine, een stofje dat geproduceerd wordt in de hersenen en waarmee we onszelf belonen in situaties die ons genot bieden. Hetzelfde stofje dat vrijkomt bij seks, komt ook vrij bij het gebruikt van sociale media. Deze Amerikaanse bestseller leert ondernemers hoe ze ons eraan verslaafd kunnen houden. Hooked is een bestseller in Amerika, juist onder app-bouwers. Je moet je voorstellen dat er ongeveer 400.000 app-bouwers zijn. Die willen allemaal op jouw telefoon. Dat is lastig, want de gemiddelde app-gebruiker heeft 60 tot 80 apps op zijn telefoon. Hij gebruikt er maar een fractie van en er zijn er 4 miljoen van. Dus je moet je voorstellen hoe moeilijk het is om iets te maken dat je daadwerkelijk gaat gebruiken. Daarvoor gebruiken ze middelen uit de psychologie. Zoals onze behoefte aan dopamine. De behoefte om beloond te worden. In dit geval met aandacht. Dat betekent dat je een like krijgt op Facebook. Dat je een reactie krijgt op Facebook. Dat je een volger krijgt op Twitter. Dat vinden we leuk. We vinden het leuk als we in het middelpunt van de aandacht staan. Je hebt meer en meer kinderen die hun telefoontje luid genoeg aanzetten 's nachts om 's nachts gewekt te worden als een boodschapje binnenkomt. We hebben onderzoek gedaan in Europa en in de Verenigde Staten over de effecten van Facebookgebruik op studiecijfers. En wat bleek? De mensen die het veel gebruikten en vooral disruptief, dus dat ze ook hun Facebook updaten erdoorheen, één tot anderhalf punt op een schaal van tien slechter deden dan de mensen die zeiden Facebook nauwelijks te gebruiken terwijl ze studeerden. Geen van de onderzoekers wil een doemverhaal houden over het gevaar van apps of sociale media. Het is alleen de permanente aanwezigheid ervan die we zouden moeten terugbrengen. Het probleem is dat consumentengedrag met die schitterende technologie laten overlopen en in de weg laten zitten van ons professioneel gedrag. Op dit moment is het zo dat mensen in Nederland al meer dan drie uur per dag gemiddeld aan hun telefoon of iPad besteden. Ze gebruiken veelal apps. En er zijn zelfs 200 momenten per dag waarop ze iets met hun telefoon doen. Dus dat is echt substantieel. Je telefoon heeft een perfecte denkwerkknop maar je moet durven om er vier seconden lang op te drukken. Uit. Helemaal uit. En dat je dan 45 minuten alleen met dat onderwerp, dat rapport, dat stukje vooruitblikken, lezen. Het kan ook een conversatie zijn. Een goede conversatie, ongestoord. Dan ben je daar mee bezig. Want 45 minuten achter elkaar iets doen, dat doen we zelden meer? Rampzalig zelden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15675999 377.24 1629 2019-09-22T22:00:00+00:00 yes no hersenen https://schooltv.nl/video-item/kritiek-op-doorfokken-honden-elke-hond-heeft-recht-op-een-neus 2024-01-16T11:20:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34178.w613.r16-9.383ae3e.webp Kritiek op doorfokken honden | ‘Elke hond heeft recht op een neus’ Er worden honden gefokt met uiterlijke kenmerken die mensen heel mooi vinden, maar die echt het welzijn van de dieren aantasten. Bijvoorbeeld korte snuiten waardoor de beesten minder goed kunnen ademhalen. Bepaalde vormen van de schedels waardoor ze permanent hoofdpijn hebben. Ik vind het onacceptabel dat wij honden gaan fokken omdat wij denken dat we dat mooi vinden en tegelijkertijd het welzijn van de dieren ernstig aantasten. Binnenkort gaat de controledienst van de minister, de NVWA, op jacht. Als fokkers toch doorgaan, volgt een flinke boete. Die boete kan oplopen tot 1500 euro. Dat is zeker fors. Ja, maar het is ook gerechtvaardigd. Want dit hoeft niet, het is niet nodig, je kan het voorkomen. Laten we nu eens het dierenwelzijn voorop zetten. De nieuwe criteria zijn ontwikkeld door de veterinaire afdeling van de Universiteit van Utrecht. Zodra hij zich maar even inspant of het een beetje spannend vindt, je hoort hem nu ook al snurken. Mensen noemen dat ras-typisch, want ze snurken gezellig. Maar eigenlijk heb je continu, bij iedere ademhaling, dag in dag uit, moeite om naar zuurstof te happen. Dus dan is het leven gewoon zwaar. Als je zo geboren wordt, sta je al 10-0 achter eigenlijk. En dan moet je je behoorlijk aanpassen in je leven. Terwijl je dat allemaal makkelijk zou moeten kunnen als hondje. En daarom hebben de wetenschappers het zogenaamde stoplichtmodel ontwikkeld. Nu hebben we extra criteria opgesteld. Als je kijkt naar het rood, zoals Kelly, dat je echt gewoon helemaal geen neus meer hebt, dat is gewoon verboden. Dat is nou helemaal duidelijk wat daarmee wordt bedoeld. Oranje is de tussenfase. Dat is toch wel het minimale wat je moet doen. Dus alle fokkers moeten streven om dat in elk geval voor elkaar te krijgen. En het groene is de normaal-schedelige, de verhouding van 0,5. Dan ben je helemaal goed bezig. Er moet een neus op? Ja, iedere hond heeft recht op een neus. Je hebt zuurstof nodig, dat is een dagelijkse behoefte. Dat is wel het minimale waar je als fokker naar kan streven. De nieuwe neus moet dus minstens een derde van het koppie zijn. Dat er wat verbeteringen zouden kunnen komen, daar zullen ook alle fokkers aan meewerken. Maar om van dit soort hondjes in plaats van een olifant een giraffe te maken, dat is de grootste waanzin die er bestaat. Want dat heeft met hun gezondheid niks van doen. Er moet een neus aan. Ja, hoe gek kan je het bedenken. En dat is de mening van de meeste fokkers die we spreken. Op de rashondenshow Limburgia pronken veel hondenbezitters met hun viervoeters in alle soorten en maten. Van de nieuwe wet is hier nog weinig te merken. Het kortste snuitje wint de hoofdprijs. Je ziet dat er best wat lengte in die voorsnuit zit. We werken ook op verlenging van die voorsnuit. Mooie open neusgaten. Een heel mooi gevormd, ovaalvormig, donker oog. Het oog sluit ook mooi aan. Deze hond heeft geen hinder van zijn uiterlijk. Ik ben het voor 90% eens met het rapport. Alleen als het gaat om de snuitverlenging... Ook wij zetten in op snuitverlenging. Maar de verlenging die in het rapport genoemd wordt, is heel extreem. U vindt het te lang? Daar gaan we niet voor. We hebben de toezegging vanuit het ministerie dat wij een fokbegeleidingsplan mogen aanleveren vanuit de Raad van Beheer... Als het snuitje maar een derde langer wordt. Die toezegging is daar niet in gemaakt. De directeur van de Nederlandse Rashondenvereniging gaat ervan uit dat er nog wel wat te regelen valt met de minister. Nee, ze maken geen kans. We hebben duidelijke afspraken over wat wel en niet acceptabel is. We hebben ook aan onze handhavers meegegeven hoe ze dat kunnen controleren. Ik ga geen discussie over allerlei uitzonderingen voeren. Het is gewoon niet acceptabel. Ik weet niet hoe de fokkers dat moeten doen. Van vandaag op morgen. Als wij zeggen tegen de mensen 'wij moeten vandaag een langere neus gaan fokken voor ons als menszijnde', dat kan ook niet van vandaag op morgen. En de minister zegt wel dat dat moet nu. U zegt dat dat niet gaat lukken? Nooit van z'n leven. Hier zie je hoe je in e?e?n generatie van een veel te korte neus weer gewoon een vitaal hondje met een neus kan fokken. Eigenlijk heel simpel? Ja, heel eenvoudig. En toch willen die fokkers liever dat kleine neusje. Snapt u dat? Ik begrijp daar helemaal niks van. De nieuwe mopshond met neus zorgt meteen al voor een hoop stress in de fokkerswereld. Ik wil zelf nu niet in beeld. Omdat sinds ik begonnen ben met het verbeteren van de mopshond de bedreigingen me om de oren vliegen en het me niet in dank wordt afgenomen door collega-fokkers. 'Wie is die mopsenfokker die dit gedaan heeft en ons ras naar de Filistijnen helpt?' 'Iemand zal haar moeten slaan en al haar honden af moeten nemen.' Maar alle mopsfokkers die vol passie achter hun ras staan die hebben liever dat jij een kom chloor drinkt als dat ze over een kruising praten. Maar toch moet het. Van mij niet, want ik ga het niet doen. U gaat het niet doen? Nee, ik weiger het pertinent. Dierenarts Steef Somers opereert een chihuahua met een kapotte knie. Naast benauwdheid en een te groot koppie een veel voorkomend inteeltprobleem. Hoe is het ermee? Worden we al wakker? Wat ik altijd zeg tegen mensen met extreme kortsnuiten: De inspanning die deze hondjes leveren is eigenlijk hetzelfde als ik ga hardlopen met een 5 mm-tube. Ik kan prima de krant lezen met deze 5 mm-tube, maar als ik 50 meter hardloop, lig ik tegen de vlakte. En dat ervaren de extreme kortsnuiten en het is goed dat de overheid maatregelen oplegt zodat dit stopt. Historisch gezien is het eigenlijk een raadsel waarom de neus ooit is verdwenen. Zoals we hier kunnen zien, dit is oorspronkelijk de mopshond in 1900. Daar heeft-ie gewoon een leuke neus. Dus er staat eigenlijk niks in de weg om deze hondjes weer een neus te geven. Want dan lijken ze weer op het hondje zoals-ie ooit bedoeld is geweest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676000 358.32 2028 2019-09-23T22:00:00+00:00 yes no hond erfelijkheid https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-cobra 2024-01-10T11:11:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34179.w613.r16-9.65710bd.webp Het Klokhuis | Cobra In 1948 werd er in Parijs een kunstenaarsgroep opgericht. Ze noemden zich Cobra. Een van de bekendste kunstenaars was Karel Appel. De Cobra-kunstenaars vonden dat kunst helemaal niet hoefde te lijken op hoe iets er in het echt uitziet. Sosha gaat schilderend op zoek naar de Cobra in zichzelf. Ton en Liesbeth gaan naar het klachtenbureau met een klacht over moderne kunst. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1289202 907.08 7313 2019-07-25T07:34:44+00:00 yes no kunstenaar kunst https://schooltv.nl/video-item/slavernij-en-economie-we-verdienden-veel-geld-met-slavernij 2024-01-04T12:27:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34180.w613.r16-9.ef3372b.webp Slavernij en economie | We verdienden veel geld met slavernij Nederland en het slavernijverleden. Historicus Pepijn Brandon heeft er samen met een collega 5 jaar onderzoek naar gedaan. Onderzoek dat zich concentreert op het tweede deel van de 18e eeuw. Daarvan heb ik hier een voorbeeld. Een boekhouding van twee plantages in Suriname. Belangrijkste resultaat van het onderzoek: De Nederlandse economie was destijds voor ruim 5 procent afhankelijk van de slavernij. 5 procent, dat is voor een nationale economie echt heel erg veel. Er is recent onderzoek naar het economische gewicht van de Rotterdamse haven en alle logistiek, toeleveranciers, enzovoort daaromheen, die concludeert dat de Rotterdamse haven in Nederland op dit moment 6,2 procent van de Nederlandse economie uitmaakt. Maar hoe opzienbarend is deze conclusie? Daarvoor gaan we naar Piet Emmer, dé autoriteit op het gebied van het Nederlandse slavernijverleden. Ik vind het onderzoek uitstekend uitgevoerd. Het is heel zorgvuldig opgebouwd. Cijfers zijn zeer goed onderbouwd. De grootste verdienste aan slavernij werden dus niet gemaakt in de slavenhandel, maar werden gemaakt in de handel in suiker, koffie, tabak en andere goederen die door slaven werden geproduceerd. Tot nu toe niet goed onderzocht? Daarover zijn tot nu toe alleen maar ruwe schattingen gemaakt. Wij komen voor het eerst met grondig onderbouwd cijfermateriaal. De aankoop van het schip de Dolfijn. 8 maart 1760, van acht mans, en vijf wijven, negro's. Het onderzoek is onder meer gebaseerd op het napluizen van documenten van slavenhouders. Er is een anonieme regent van Amsterdam die een schatting maakt van: Hoeveel levert de kolonie Suriname op aan de Amsterdamse economie? En die komt tot de conclusie: Er is geen Amsterdammer die niet een stuk brood verdient aan de slavernij. We lopen naar een indrukwekkend portret. Het is het type portret dat heel populair was halverwege de 17e, halverwege de 18e eeuw. Op dit type portret draait het allemaal om degene die in het midden staat. Dat is in dit geval Jan Pranger. Alles wat je verder op het portret ziet is om zijn positie in de wereld, zijn macht en welvaart te benadrukken. En achter hem in de schaduw zie je een Afrikaanse jongen. Gekleed als een westerling met een paraplu onder zijn arm, een parasol. Dus hij is helemaal in dienst van deze machtige man. Het blijft een pijnlijke geschiedenis. Bron van discussies die al snel verhit raken. De grote slavernijtentoonstelling die het Rijksmuseum volgend jaar organiseert, wordt dan ook tot in de puntjes voorbereid. Nu zijn we drie jaar van tevoren al heel druk bezig met te praten met heel veel mensen. Wij halen er onder andere een denktank en raad van advies bij. We krijgen heel veel reacties van buitenaf. Dus we zijn heel blij dat deze tentoonstelling niet in een vacuüm gemaakt wordt. Maar juist ook in interactie met de mensen waarvoor we hem maken. Ik denk dat die wereld van de 18e eeuw... We kunnen proberen ons daarin te verplaatsen. Het is een hele harde wereld. Veel harder dan onze wereld van vandaag. Maar echt bevatten hoe die mensen dachten, wat voor dilemma's ze hadden, wat voor keuzes ze maakten, dat is bijna onmogelijk. Emmer plaatst ook een kanttekening bij het onderzoek. Als 5 procent van de economie was gebaseerd op slavernij, dan was dit dus niet de kurk waarop de economie dreef. 95 procent had er dus niks mee te maken. Dat is toch een veel groter percentage dan 5 procent. En als je over kurken wil spreken, waar ik niet zo voor ben, zoals u begrijpt, dan zou ik zeggen: Die 95 procent is de kurk waarop Nederland drijft. En niet die 5 procent. 5 procent wel, 95 procent niet. Los van de betekenis van de getallen staat vast dat het slavernijverleden in het brandpunt van de belangstelling staat. Amsterdam wil nu zelfs excuses aanbieden voor dat verleden. Slavernij is natuurlijk een heel belangrijk onderwerp. Een belangrijk thema in de Nederlandse geschiedenis. En is verbonden aan allerlei grote problemen, dwang, en aan geweld. Dus daar gaat de belangstelling van mensen naar uit. De bestudering van de slavernij is nu een zaak van nationaal belang geworden. Een kans ook voor nazaten van slaven om hun anonieme voorouders een gezicht te geven. Dit verleden moet gehoord worden, is de boodschap van het Rijksmuseum. Dat de slavernijgeschiedenis onderdeel is van onze nationale geschiedenis en dat 't ons allemaal aan gaat. Van de mensen die afstammen van de mensen in de grachtengordel tot de mensen die afstammen van de smid die de boeien maakte. Van de mensen die aan de kant van het bestuur stonden. De mensen die pleitten voor de afschaffing, de mensen die in slavernij waren, die zijn er allemaal bij betrokken. Onze taak als wetenschappers is het aandragen van gedegen feitenmateriaal op basis waarvan die discussie dan gevoerd kan worden. Dat hebben we met dit onderzoek gedaan. Het is duidelijk dat dat valt in een context waarin er grote publieke belangstelling voor is. Het was niet een onderwerp waar men zich graag mee bezighield. En je zou kunnen zeggen: Er is nu een reactie. Nu plotseling lijkt alles met slavenhandel en slavernij te maken gehad. We kunnen de huidige wereld niet begrijpen zonder deze zwarte bladzijde uit de geschiedenis. Wat mij interesseert is: Hoe komt het dat we dat nu volstrekt onbestaanbaar vinden, slavernij, en hoe komt het dat de mensen in de tijd zelf dat accepteerden en lieten bestaan? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676001 367.72 2362 2019-09-24T22:00:00+00:00 yes no slavernij kolonisten https://schooltv.nl/video-item/duurzaam-boodschappen-doen-hoe-milieuvriendelijk-zijn-kaas-en-vlees 2024-01-04T12:27:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34183.w613.r16-9.9258c64.webp Duurzaam boodschappen doen | Hoe milieuvriendelijk zijn kaas en vlees? Voor een kilo kaas heb je 9 kilo melk nodig. Veel kaas heeft hoge impact op het milieu. Na vlees is dat de hoogste impact. Wie beter nadenkt bij het boodschappen doen, kan veel winst boeken voor het milieu. Eerst de boosdoeners. Rundvlees heeft de hoogste impact. Lamsvlees heeft een nog grotere impact. Waarom? Lammeren hebben veel land nodig en groeien langzaam. Dus ze hebben ook meer voer nodig per kilo. Dus meer CO2 uitstoot. Voor wijn heb je veel land nodig en veel bewerking. En veel verpakking en vervoer. Van alle dranken heeft wijn de hoogste impact. Veel producten uit de vriezer heb je niet nodig. Veel calorieën. Veel verpakkingsmateriaal en moet bevroren worden. Dus het heeft een hoge impact op het milieu. Wat kopen we dan wel? Groente uit het seizoen. De meeste groenten hebben lage impact. Dus geen aardbei in de winter maar wel in de zomer. Geen asperges uit Peru. Ik heb hier linzen. Dit bevat veel eiwitten. En het heeft een lage milieu impact. Dus heel mooi als je één keer in de week eens peulvruchten eet. Alles met mate. Beperk de hoeveelheid vlees tot een paar keer per week maximaal. Minder drank en minder snacks en minder snoep. En vaker graanproducten, groente, fruit, noten en peulvruchten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676002 109.4 6610 2019-09-25T22:00:00+00:00 yes no duurzaamheid supermarkt https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-156 2024-01-04T12:27:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43525.w613.r16-9.018aee5.webp Studio Snugger | Aflevering 156 Onderwerpen: Vis op het droge, Hiphop kaas, Kastelenpark, Mondborstel, Badkoetsjes en Ei koken op hoogte. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1301550 947.819 5012 2019-09-15T07:00:00+00:00 yes no vis kaas kasteel https://schooltv.nl/video-item/handelsoorlog-tussen-amerika-en-china-ruzie-over-internationale-handel 2024-01-04T12:27:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34188.w613.r16-9.b2f48d5.webp Handelsoorlog tussen Amerika en China | Ruzie over internationale handel Trump: Wat China ons al jarenlang aandoet, ons voor honderden miljarden benadelen, intellectueel eigendom stelen, onze borrel op de korrel nemen: Dat moet afgelopen zijn en dat weten ze. De Amerikaanse president vindt dat China Amerika overspoelt met goedkope goederen en dat China in ruil te weinig koopt in Amerika. De handel is niet in balans. Daarom besloot Trump tot extra heffingen op Chinese producten. Er kwam een belasting op Chinees staal, elektronica en textiel. China sloeg terug met heffingen op Amerikaans soja, rundvlees en vliegtuigen. President Trump wil vanaf 1 september zelfs alle goederen uit China extra belasten. Trump: Al jarenlang benadeelt China ons jaarlijks voor honderden miljarden. Wij hebben China heropgebouwd. Hoog tijd om hier iets aan te doen. Chinese media waarschuwen nu voor een escalatie in deze handelsoorlog. 'De VS houdt zich weer niet aan zijn woord en dreigt met invoertarieven en maakt zo alle agrarische handel tussen onze landen onmogelijk. Het conflict breidt zich uit. Amerika beschuldigt China van valutamanipulatie. In reactie op de Amerikaanse heffingen daalde de Chinese munt in waarde, tot het laagste punt in jaren. Zo blijven Chinese producten goedkoop. President Trump dreigt nu opnieuw met tegenmaatregelen. Ik praat erover door met onze huiseconoom. Mathijs Bouman, welkom. Het handelsconflict is inmiddels al een tijd aan de gang. Hoe moeten we dat zien? De Chinezen worden geconfronteerd met al die importheffingen, dus hun spullen worden duur in Amerika. Als ze dan hun eigen munt wat in waarde laten dalen, lijkt het voor de Amerikanen alsof die spullen toch weer wat goedkoper worden. Zo neutraliseren ze het importbeleid van Trump. Trump is daar natuurijk heel boos over en stapt nu zelfs naar het Internationaal Monetair Fonds met een soort klacht dat China een valutamanipulator is. Een valutamanipulator koopt massaal buitenlandse valuta op, dumpt zijn eigen munt op de markt, hij koopt bijvoorbeeld veel dollars en verkoopt Chinese munten om de prijs van die munt te beïnvloeden, om die munt goedkoop te maken. We hebben niet de indruk dat China massaal eigen munten is gaan verkopen. Juist het tegendeel. Ze waren bezig met het manipuleren de andere kant op. Ze wilden hun munt duurder maken. Daar zijn ze mee gestopt en toen ging het onderuit. Ik weet niet of je dat manipulatie moet noemen. De moderne economie werkt anders dan vroeger. Een handelsoorlog doet veel meer pijn, met name voor industriële bedrijven die geleerd hebben dat ze hun productie in kleine stukjes kunnen opknippen. Waar het goedkoop is kun je een stukje maken. Als er in zo'n wereld handelsbelemmeringen komen, heeft dat dramatische gevolgen voor productieketens. Een handelsoorlog is misschien wel pijnlijker dan in een ouderwetse economie. Wat gaan we hier nog meer van merken? Het Centraal Planbureau heeft gezegd dat de wereldhandel dit jaar tegenvalt. En daardoor wordt de groeiraming, het is nog wel groei, omlaag gebracht. De terugvallende wereldhandel gaat duidelijk effect krijgen op de economische ontwikkeling. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676003 211.4 4865 2019-09-29T22:00:00+00:00 yes no handel geld importeren https://schooltv.nl/video-item/poesjes-kattenlaan-9-film-in-de-klas 2024-01-29T14:05:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34189.w613.r16-9.e95f5f7.webp Poesjes: Kattenlaan 9 | Film in de klas Als Mimi na haar zwangerschapsverlof weer aan het werk moet en Oom Boudewijn het oppassen niet serieus neemt, zien de kittens de kans schoon om flink wat kattenkwaad uit te halen. Zo wordt het geduld van schildpad-butler Ed behoorlijk op de proef gesteld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269368 725.04 12205 2016-11-23T15:27:13+00:00 yes no kat oppassen zwanger film huisdier Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/broodje-gezond-in-de-klas-wat-is-een-gezond-eetpatroon 2024-01-04T12:27:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34192.w613.r16-9.54d46af.webp Broodje Gezond in de klas | Wat is een gezond eetpatroon? Eten? Dat doe je drie keer per dag, vinden de meeste mensen. En het ontbijt, dat is toch de belangrijkste maaltijd van de dag? Ersin en Marlijn zoeken uit wat een goed eetpatroon is en wat je biologische klok daarmee te maken heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676014 618 6918 2019-09-15T22:00:00+00:00 yes no voeding eetpatroon spijsvertering vasten https://schooltv.nl/video-item/broodje-gezond-in-de-klas-zijn-probiotica-goed-voor-je-darmflora 2024-01-16T15:39:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34193.w613.r16-9.7764152.webp Broodje Gezond in de klas | Zijn probiotica goed voor je darmflora? In de supermarkt en de natuurwinkel zijn allerlei producten voor een gezonde darmflora. Die zogenaamde probiotica bevatten bacteriën die goed zouden zijn voor onze darmen. Maar hebben we die producten echt nodig of is het de zoveelste gezondheidshype? Marlijn en Ersin zoeken uit wat er waar is van de gezonde reputatie van probiotica. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676969 547.88 2198 2019-09-22T22:00:00+00:00 yes no darm spijsvertering bacterie voeding https://schooltv.nl/video-item/broodje-gezond-in-de-klas-hoe-gezond-is-soja 2024-01-04T12:27:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34194.w613.r16-9.359bf9e.webp Broodje Gezond in de klas | Hoe gezond is soja? Van soja kun je van alles maken: melk, burgers en zelfs sushi. Maar soja heeft een bedenkelijke reputatie: er worden regenwouden voor gekapt en sommige mensen denken dat het helemaal niet zo gezond is. Er zit namelijk fyto-oestrogeen in, een hormoon waar mannen borsten van zouden kunnen krijgen. Ersin en Marlijn zoeken uit hoe gezond soja nou echt is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676970 589.56 1253 2019-09-22T22:00:00+00:00 yes no vegetarisch voeding regenwoud soja https://schooltv.nl/video-item/broodje-gezond-in-de-klas-is-verse-groente-gezonder-dan-blik-of-pot 2024-01-04T12:27:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34195.w613.r16-9.9e3c769.webp Broodje Gezond in de klas | Is verse groente gezonder dan blik of pot? Ze zitten vol met vitamines, mineralen en vezels: groenten. Maar maakt het uit of ze uit een pot, blik de diepvries of vers van de markt komen? Marlijn en Ersin zoeken uit wat gezonder is en ontdekken dat ‘vers’ een rekbaar begrip is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676971 584.32 2808 2019-10-06T22:00:00+00:00 yes no groente conserveren marketing voeding https://schooltv.nl/video-item/broodje-gezond-in-de-klas-hoe-gezond-is-vis 2024-09-24T08:15:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34196.w613.r16-9.1cdecd9.webp Broodje Gezond in de klas | Hoe gezond is vis? Een keer per week vis eten is gezond, zegt het Voedingscentrum. Maar hoe zit het met plastic in de zee en antibiotica in ons stukje kweekvis? Ersin en Marlijn gaan op zoek naar het gezondste visje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676972 627.88 1359 2019-10-13T22:00:00+00:00 yes no vis plastic antibiotica voeding https://schooltv.nl/video-item/broodje-gezond-in-de-klas-hoeveel-water-is-gezond 2024-01-10T14:57:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34197.w613.r16-9.132c46f.webp Broodje Gezond in de klas | Hoeveel water is gezond? Water is gezond. Er zijn mensen die geloven dat je van water drinken een mooiere huid krijgt, meer afvalstoffen kwijtraakt en zelfs afvalt. Maar hoeveel water heb je nou echt nodig? En wat gebeurt er als je te veel water drinkt? Ersin en Marlijn zoeken uit of het zin heeft om elke dag liters water naar binnen te klokken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676973 473.04 4818 2019-10-20T22:00:00+00:00 yes no water afvalstoffen urine nieren https://schooltv.nl/video-item/welkom-in-de-jaren-20-en-30-opkrabbelen-na-de-oorlog 2024-03-28T15:41:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34198.w613.r16-9.a41ca4f.webp Welkom in de jaren 20 en 30 | Opkrabbelen na de oorlog (afl. 1) Koningin Wilhelmina is de hoofdgast. Zij vertelt over de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog en hoe Europa weer opkrabbelde. Maar ook over haar eigen leven, haar kille jeugd, haar mislukte huwelijk, haar idolen en dromen. Met o.a. De Spaanse griep, Troelstra en Het winterpaleis. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1296266 1535.92 21581 2019-09-08T16:00:00+00:00 yes no Eerste Wereldoorlog communisme revolutie https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-het-bos-in-brand 2024-01-04T12:27:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34199.w613.r16-9.c4d2e5e.webp De Buitendienst | Het bos in brand Wat een hete zomer hebben we weer gehad hè? En die warmte en droogte zorgen in veel landen voor problemen. Er komen namelijk steeds meer natuurbranden voor. Het tropisch regenwoud in de Amazone ging al in vlammen op en ook in Frankrijk en Spanje was het raak en zijn er heel wat bomen en dieren gestorven. Ook in Nederland vinden er veel branden plaats. Sosha en Jonata gaan door het vuur en zoeken uit hoe bosbranden precies ontstaan en wat we er tegen kunnen doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1297151 1188.456 10887 2019-09-09T16:00:00+00:00 yes no bos brand boom https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-johnny-bakru 2025-06-25T12:57:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34202.w613.r16-9.1577a52.webp Johnny Bakru | Film in de klas De tienjarige Rose leidt een gelukkig leven samen met haar stoere moeder, vier leuke broers en een limousine. Tot het moment waarop de charmante volkszanger Johnny Ster opduikt en Rose's moeder stapelverliefd op hem wordt. Rose ziet als enige wat niemand anders ziet: Johnny Ster is geen 'Ster', maar een bakru die haar moeder betovert. Aan Rose om alles op alles te zetten om deze boze bakrugeest te verjagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1272686 1581 6969 2017-01-27T13:30:00+00:00 yes no verliefd film Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-mina-moes 2026-01-20T08:54:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34203.w613.r16-9.b761235.webp Mina Moes | Film in de klas Het verhaal van de zevenjarige Mina, die gek is op Minnie Mouse. Ze doet dan ook elke dag haar muizenoren op naar school. Haar juf en haar moeder vinden dat ze daarmee moet stoppen en dat ze zich hetzelfde moet kleden als de rest. Zal het Mina lukken om eruit te blijven zien zoals zij zelf graag wil? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1275389 912.48 17267 2017-03-22T13:27:10+00:00 yes no muis verkleden meisje film Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-kop-op 2025-12-17T09:56:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34205.w613.r16-9.a195a29.webp Kop op | Film in de klas Drie vrienden van verschillende culturele achtergronden vinden tijdens het buiten spelen een gedumpte wasmachine. Deze blijkt vreemde krachten te bezitten: wanneer de vrienden in de wastrommel kijken, worden hun hoofden verwisseld. Nu moeten ze als een ander naar huis en leren ze dingen over elkaar die ze nog niet wisten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1254076 1248.323 11247 2016-12-06T08:47:49+00:00 yes no vriendschap cultuurverschil verliefd film Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-koningsdag 2024-01-22T13:04:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44760.w613.r16-9.dbd0ae2.webp Koningsdag | Film in de klas Nederlandse jeugdfilm. Tussen een feestvierende menigte op de vrijmarkt in het Amsterdamse Vondelpark verkoopt de elfjarige Younes de auto-onderdelen van zijn vader. Terwijl de dag in het Amsterdamse park verstrijkt, voldoet Younes met steeds meer tegenzin aan vaders verwachtingen. Als pal tegenover hem het even oude volkszangertje Kelvin komt optreden, ontdekt Younes dat hij hierin niet de enige is. Dan ziet hij hoe Kelvin een drastisch besluit neemt, waardoor ook Younes' Koningsdag niet kan eindigen zoals ie begon. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1303803 1497.336 20338 2019-03-15T10:52:49+00:00 yes no film drama Koningsdag Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-alles-mag 2024-01-04T12:27:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34210.w613.r16-9.94b0843.webp Film in de klas | Alles mag De elfjarige Tygo uit Brabant houdt vlak na zijn verhuizing naar Amsterdam een spreekbeurt over carnaval. Wat begint als een algemene uitleg over het feest, loopt uit op een persoonlijk verhaal dat steeds schrijnender wordt. Want hoewel zijn vader altijd zegt dat met carnaval alles mag en Tygo ervan droomt om bij de majorettes te gaan, toont zijn vader hem tegelijkertijd dat je zelfs met carnaval te ver kunt gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1272702 1340.47 12271 2017-02-09T07:57:51+00:00 yes no carnaval feest cultuur film Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-vos-en-haas 2024-01-29T14:03:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34212.w613.r16-9.a292b6e.webp Film in de klas | Vos en Haas Vos en Haas leven met hun vrienden Uil, Ever en Pluim in het bos. Daar beleven ze vrolijke en fantasierijke avonturen. Problemen lossen ze altijd op een originele en creatieve manier op. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1703804 629.16 28949 2018-12-03T09:07:32+00:00 yes no vos haas bos avontuur film Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/met-volle-mond-praten-stukje-uit-sesamstraat 2024-01-04T12:27:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34213.w613.r16-9.f9e9e12.webp Met volle mond praten | Stukje uit Sesamstraat Mmmm, weggewe awwemoes. Wat zeg je, Tom? Wat zeg je? Mmmm, weggewe awwemoes. Nou, daar versta ik helemaal niets van, hoor. Je moet eerst je mond leegeten Tommie. Dan pas versta ik het. Versta jij het Ienie? Hmmhmm, mmmm, weggewe awwemoes. Weggewe awwemoes. Laat maar jongens, ik versta het toch niet. Eerst de mond leeg, en daarna hoor ik wel wat jullie zeggen. Zo gaat dat. Mmmm, weggewe awwemoes! Nee hè, dat zeg ik toch de hele tijd, lekkere appelmoes! Hahaha! O, ja! Poe hee, zeg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676977 52.693 1069 2019-09-08T22:00:00+00:00 yes no eten mond praten https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-de-man-die-achter-de-horizon-keek 2024-01-25T12:39:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34216.w613.r16-9.061e6c5.webp De man die achter de horizon keek | Film in de klas In 1976 vertrok kunstenaar Bas Jan Ader met een klein bootje voor een tocht over de Atlantische Oceaan. Sindsdien is hij spoorloos verdwenen. Wat is er met hem gebeurd? Filmmaker Martijn Blekendaal probeert het mysterie te ontrafelen en ontdekt een bijzonder verhaal over angst en durven. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1707122 1665.528 4821 2019-05-15T07:49:36+00:00 yes no boot oceaan durven film Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-champ 2024-01-25T13:15:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44762.w613.r16-9.f80648b.webp Champ | Film in de klas Esma is een veertienjarig kickbokstalent met grootse dromen om 's werelds beste vechter te worden. Esma heeft ook de constante angst om haar ernstig zieke moeder te verliezen. Ze werkt hard om zich voor te bereiden op haar moeilijkste partij ooit. Maar hoe vecht ze voor een toekomst die zowel opwindend als beangstigend is? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1297489 929.736 4706 2019-01-29T11:26:57+00:00 yes no sport wedstrijd film Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-rocknrollertjes 2024-01-04T12:27:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34218.w613.r16-9.b071447.webp Film in de klas | Rocknrollertjes Vinylplaten, repetitieruimtes, jaren zeventig bloesjes en muziek, vooral veel muziek! Daaruit bestaat het leven van de drie beste vrienden Sia (15), Bas (14) en Vince (13). Al jaren vormen ze samen de psychedelische rockband Morganas Illusion. Maar sinds kort is alles anders: Sia heeft een depressie en Bas en Vince oefenen nu zonder hem. Dat vinden ze niet alleen saai, maar ook zet het de toekomst van de band op het spel. Staan ze ooit nog met z'n drieën op het podium? Een jeugdrockumentary over vriendschap, opgroeien en de kracht van muziek. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1245181 1454.136 1790 2021-12-10T08:00:00+00:00 yes no rock band depressie vriendschap film Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-kendis 2024-01-22T13:15:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34219.w613.r16-9.0374b1b.webp Kendis | Film in de klas De vijftienjarige Lavanya Raghoenandan treedt als DJ Kendis als jongste dj op tijdens festivals en dancefeesten. Niet alleen vanwege haar leeftijd is dat bijzonder, maar ook omdat zij door een ongeluk constant pijn heeft. Maar ze moet gewoon doorzetten van zichzelf, ondanks de zenuwen voor een optreden en de extra pijn erna. https://player.ntr.nl/index.php?id=AT_2121326 898.344 2823 2019-06-19T13:53:08+00:00 yes no dj festival ongeluk pijn Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/jongens-film-in-de-klas 2025-09-01T08:50:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34223.w613.r16-9.a01ba0b.webp Jongens | Film in de klas Jongens vertelt over Sieger, een sportieve, wat gesloten 15-jarige jongen die samenwoont met zijn oudere broer Eddy en zijn vader Theo. Tijdens de atletiektrainingen ontmoet Sieger Marc, zijn nieuwe teamgenoot. In een zomerse film waarin nieuwe liefdes opbloeien probeert ook Sieger de liefde te ontdekken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1289084 4579.51 2027-08-30T22:00:00+00:00 3205 2018-01-15T10:58:43+00:00 yes no jongen homoseksualiteit gender film Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-luister 2024-01-25T12:40:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34228.w613.r16-9.9ae09fb.webp Luister | Film in de klas Kinderen die op zoek zijn naar een luisterend oor kunnen terecht bij De Kindertelefoon. Er wordt gebeld over scheiden en over schoppen. Over verhuizen en verliefd zijn. Over zingen en zoenen. Over pizza's, loempia's, katten en cavia's. Werkelijk alles passeert de revue. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1698722 907.39 6658 2018-03-29T13:57:21+00:00 yes no film drama Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-20-leugens-4-ouders-en-een-scharrelei 2024-01-22T13:10:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34229.w613.r16-9.be7c89c.webp 20 leugens, 4 ouders en een scharrelei | Film in de klas Dylan lijkt een doodnormale, lastige puber. Hij heeft twee moeders, die na een vervelend incident blij zijn dat de biologische vader Sjors weer eens van zich laat horen. En zo wordt Dylan tijdelijk geparkeerd bij Sjors, die besluit zíjn vriend Bert niet direct te vertellen hoe de vork in de steel zit. Een film over een pittige puber, onvolwassen ouders en hun onvermogen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KRO_1603319 4800 5896 2013-02-20T05:47:15+00:00 yes no homoseksualiteit vriendschap jongerencultuur film Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-180cc 2024-01-25T13:16:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34230.w613.r16-9.37632c2.webp 180CC | Film in de klas Als je al eerder met de politie in aanraking gekomen bent, is het niet verstandig om met een groep stuntfietsers mee te doen die wekelijkse 'ride-outs' organiseren waar de politie regelmatig komt kijken. De moeder van de twaalfjarige Jose uit Rotterdam vindt dat hij er ver vandaan moet blijven, maar Jose voelt zich eindelijk op zijn plek. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1296230 1031.76 7438 2019-02-11T16:22:51+00:00 yes no fietsen politie film Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/film-in-de-klas-skip-the-rhythm-rangers 2024-11-28T10:31:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34231.w613.r16-9.43fa046.webp Skip & the Rhythm Rangers | Film in de klas De 14-jarige Skip vormt met een handjevol jongens de dansgroep de Rhythm Rangers. De groep wordt geleid door een echtpaar dat een dansschool heeft in Lelystad, waar Skip en de jongens lessen volgen. In de Shell we dance-competitie zal de groep vanaf september 2017 gaan strijden voor de titel 'Beste danscrew'. Voor de Rhythm Rangers is het een serieuze zaak, om met deze gedisciplineerde dansgroep de top te bereiken. Ondanks pesterijen op school - dansen is voor meisjes - en ondanks alle afleidingen die de adolescentie met zich meebrengt, wil Skip de groep bij elkaar houden om koste wat het kost van de Rhythm Rangers een succes maken. Lukt het hem de groep tot grote hoogte te brengen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1306385 878.328 4434 2019-06-07T13:04:59+00:00 yes no dansen jongerencultuur film Film in de klas https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-appels-geteeld-een-kijkje-in-een-moderne-boomgaard 2024-01-04T12:27:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34232.w613.r16-9.34a56cf.webp Hoe worden appels geteeld? | Een kijkje in een moderne boomgaard Ah heerlijk, het is september! Appeltijd. Fantastisch. Deze bomen zijn een jaar lang vertroeteld en nu is het dan eindelijk zover. Ze kunnen geplukt worden. Dit appeltje heet: gravenstein. Lekker joh. Een prima appeltje, alleen: je kan hem bijna nergens meer kopen en dat geldt voor heel veel oude appelrassen. Vroeger had iedere streek zijn eigen appeltjes. De sterappeltjes uit Maastricht, de Groningse Kroon, de notarisappel, de dubbele belle Fleur. Het ging om honderden appelrassen. Nu groeien ze alleen nog maar in dit soort oude boomgaarden. Tegenwoordig worden er nog maar een tiental rassen geteeld in Nederland. Maar de echte kampioen in Nederland: dat is de Elstar. Meer dan de helft van alle appels die in Nederland geteeld worden zijn Elstars. Maar de boomgaarden waar ze dat doen zien er heel anders uit dan deze hier. Dat komt doordat deze bomen veel te hoog zijn voor de moderne teler. Te veel hout en te weinig appels. Maar hoe worden appels nu dan geteeld? Hier ziet het er heel anders uit. Hier in Zeewolde is de appelboomgaard van Judith en Michiel Appelhof. En ook hier is het oogsttijd dus ik zou zeggen: aan de slag! Kijk, dit is niet meer van die enorme bomen, dit lijken meer stammen: weinig hout en veel appels. Dat is natuurlijk ook de bedoeling. Maar hoe krijgen die telers dat nou voor elkaar? Daar hebben ze een heel handig trucje voor bedacht, genaamd: enten. Als je goed kijkt, zie je dat elke appelboom op deze boomgaard zo'n dikke knobbel onderin heeft zitten. En dat heeft een reden, want deze stam bestaat namelijk uit twee verschillende boomsoorten. De onderkant is wel van de appelboom, maar dan eentje met een enorme groeikracht en een kleine wortelstelsel zodat je er heel veel van dicht op elkaar kunt zetten. Alleen de appels die van deze soort afkomen zijn niet zo lekker. Dus als we nou een tak nemen van een boomsoort die wel lekkere appels maakt zoals de Elstar, dan kun je die op de groeistam enten zoals dat heet. En op die manier kun je dus eigenschappen van verschillende soorten met elkaar combineren. Onderin de superwortels van de ene soort een bovenin waar de appels groeien, de lekkere smaak van de andere fruitsoort. Zo kun je dus veel meer bomen in je boomgaard zetten. In zo'n moderne boomgaard groeien per hectare twintig keer zoveel appels als in een ouderwetse boomgaard. Hoe moet ik een appel plukken? Moet ik gewoon draaien of kan ik hem echt... Voorzichtig omhoog bewegen. Omhoog. Ja, gelukt! En dan kan hij in de kist? Voorzichtig he, als een ei behandelen. Waarom hebben jullie eigenlijk voor de Elstar gekozen? Ik vind het gewoon de lekkerste appel. Hij is zoet en ook een beetje fris en hij wordt ook nog het allerbest in Nederland geteeld. Dus wat dichtbij groeit en ook nog heel lekker is. Want wat gebeurt er met deze appels? Waar gaan die naartoe? Die gaan in de koelcel en daarna worden ze nog allemaal gesorteerd op maat en kleur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676983 204.97 7961 2019-09-09T13:30:00+00:00 yes no appel fruit herfst https://schooltv.nl/item/pesten 2024-01-18T11:11:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11584.w613.r16-9.088c28f.png Wat weet jij over pesten? | Quiz over pesten op school Op veel scholen wordt gepest. Maar het is toch veel gezelliger als iedereen in de klas met elkaar kan opschieten? Speel de quiz en ontdek hoeveel jij weet over pesten. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 22859 yes no pesten quiz https://schooltv.nl/video-item/letterjungle-de-letter-oo-boot 2024-02-01T13:40:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34233.w613.r16-9.21121b7.webp Letterjungle | De letter oo: boot Doe je ogen eens dicht, Pip. We hebben een verrassing. Echt? Spannend! Mag ik al kijken? Nee, nog even wachten. Ja, kijk maar. Hoi pipeloi. Oh wat een mooie boot! Ja, we gaan varen. Dag Jip. Dag Pip. Dag Flip. Wat staat er op je shirt? B. oo. t. B, oo, t. Als je dat plakt krijg je bbbootttt. Boot. De oo is de tweede letter. Als je goed om je heen kijkt zie je de oo. In deze fiets bijvoorbeeld. Of in de glazen van deze bril. En wat dacht je van deze twee pizza’s? Die vormen samen ook de oo. Doe je voorzichtig, Flip? Ik doe toch altijd voorzichtig? Ja, straks lig je in het water. Kijk, een vis! Oh, die heb ik! Visje, kom maar! Oh! Plons! Ik zei nog zo…Boot. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676985 130.039 19660 2019-09-09T13:54:56+00:00 yes no woordenschat lezen letter https://schooltv.nl/video-item/omgekeerde-stoel-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-01T13:40:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34234.w613.r16-9.0239dec.webp Omgekeerde stoel | Stukje uit Sesamstraat Poe hee. Ah, Ieniemienie! Ienie, kom eens! Kom eens, kom eens, kom eens! Hé, moet jij eens kijken. Kijk dan, kijk dan. Hé, dat is een huh. Hè? Nee, nee. Jawel, dat is de huh. Van hagelslag... Nee, nee. En de huh van hatsjie. En de huh van hopjesvla. Nee dat is het niet, hè. Frank, dit is toch een huh? Ja hoor, het is de huh van hark, en van hotel. Nee, dat is het niet! Dit is een stoel. Huh? O ja, dat kan natuurlijk ook. Maar nu, moet je opletten: als ik die stoel ga omdraaien. Kijk dan, kijk dan, kijk dan. Is het? Wat grappig, dan is het een vier. Heel knap gedaan Tommie. Hé, maar, maar, maar, Tommie, als je die vier nou weer omdraait, dan wordt het weer een huh. Ja, ja, ja, hèhè. Precies. Poe hee zeg. De huh van hèhè. Nee, nee, het is een stoel. Dat zeg ik toch. Jaha, maar ook een huh, Tommie. Eigenlijk heb je twee dingen tegelijk getekend een stoel en een huh. Ja nee, drie dingen. Ja, een huh, een stoel, en een omgekeerde vier. Nou ja! Knap van jou Tommie! Ja, ja. Maar een vier, moet je kijken, moet je kijken, dat is ook een omgekeerde stoel. Hahaha. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676978 103.573 536 2019-09-10T22:00:00+00:00 yes no getal stoel tekenen https://schooltv.nl/video-item/pinos-pannenkoekenhuis-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-11T20:04:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/34000/images/34235.w613.r16-9.c65ce6b.webp Pino's pannenkoekenhuis | Stukje uit Sesamstraat Mmm, mjam, mjam, mjam. Dit lijkt me lekker! Pannenkoeken! Zo, deze met rozijnen volgens mij. Oh, die wil ik! Die wil ik! Wil jij die Tommie? Goed zo. Alsjeblieft Aart. Nou, ik moet zeggen: ik vind die pannenkoeken heel slecht getekend! Ah. Doe niet zo vervelend, daar heeft Pino eindeloos op zitten tekenen. Nou, dat kan best wezen, maar ik vind het toch heel slecht getekend. Een pannenkoek met groene bolletjes, dat bestaat toch helemaal niet? Nou, ik vind dat er juist lekker uitzien. Hihi, ik wil een pannenkoek met banaan! Ja, banana. Ja, hier, ik ook. Hier, dit is banaan. Welkom in Pino’s Pannenkoekenhuis. Willen jullie een pannenkoek? Echt ja, zeker. Ja! Ja. Dag ober Pino, mogen wij, Tommie en ik, eh een pannenkoek met lekkere rozijnen? Rozijnen. Ja, doe ons maar banaan, twee keer. Ja, banaan, banaan, banaan! Ja. En meneer Aart, wat wilt u? Mag ik echt alles bestellen wat er op de kaart staat? Jazekers meneer! Nou, dan wil ik heel graag een pannenkoek met groene bolletjes. Moet je eens opletten, dat bestaat niet. Aart, weet je wel heel zeker dat je die wil? Ja, dat weet ik heel zeker. Okay, komt voor mekaar meneer. Laat maar eens zien dat je die gebakken krijgt! Moet je eens opletten, een pannenkoek met groene bolletjes! Oh, Aart toch. Een pannenkoek met banaan! Oh ja. Ja, hier! Nee, nee, hier. Die is voor jou. En nog één met… En nog één… …banaan! Een pannenkoek met rozijnen. Ja, ja, die is voor mij, is voor mij, is voor mij! Is voor mij! Yes. Ja. En deze pannenkoek is voor mij. Alsjeblieft, eentje met rozijnen. En een pannenkoek met groene bolletjes voor meneer! Alstublieft. Oei. Gatverdamme! Dit is een spruitje! Hihihiii! Oh, lekker Aart, met suiker. Hé, en het bestond dus toch. Nou ja, in ieder geval is het heel gezond. Absoluut gezond Aart. Eet smakelijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_15676982 128.853 2594 2019-09-12T22:00:00+00:00 yes no eten restaurant https://schooltv.nl/item/lezen 2024-01-18T11:10:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11576.w613.r16-9.67a19d2.png Wat weet jij over lezen? | Quiz over boeken lezen De Kinderboekenweek komt eraan! Wat weet jij van lezen en boeken? Start de quiz en beantwoord de vragen! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 9442 yes no boek kinderboekenweek lezen