https://schooltv.nl/video-item/opgroeien-bij-gescheiden-ouders-sjouwen-met-spullen-tussen-twee-huizen 2024-01-04T12:13:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31569.w613.r16-9.ad14cbe.webp Opgroeien bij gescheiden ouders | Sjouwen met spullen tussen twee huizen De 15-jarige Emilio is een van de 600.000 kinderen in Nederland die niet bij zijn beide ouders woont. Zijn vader en moeder gingen uit elkaar toen hij nog klein was. Toen mijn ouders veel gingen ruziën, heb ik er mee leren leven. Ik vond het nooit echt een punt. Was dat niet heel vervelend? Nee. Ik zei wel tegen ze: hou op. Maar ik heb er geen last van gehad. 20 jaar geleden waren er 400.000 kinderen die niet meer met allebei hun ouders in een huis woonden. Nu zijn dat er dus 600.000. De stijging komt doordat steeds meer ouders scheiden. Emilio woont om en om bij zijn ouders. In het begin wist ie alleen niet zo goed hoe de verdeling was. Ik wist niet de dagen en datums dat ik naar mijn vader of moeder moest. Ik moest wel vragen: wanneer ga ik weer naar papa? Dat is het enige probleem dat ik heb gehad. Volwassenen kunnen meer doen om het makkelijker te maken voor kinderen zoals Emilio, zeggen deskundigen. Ook op school bijvoorbeeld. Je kunt de lockers op scholen groter maken. Zodat alle boeken erin kunnen en boeken op school kunnen blijven. En dat is ook precies de tip van Emilio. Want door dat gesjouw met boeken, vergeet je snel iets. Dan had ik de hele dag geen boeken op school. Dan moet je dat aan docenten uitleggen. De meesten begrepen het wel. Door zijn verhaal aan anderen te vertellen, wil Emilio andere kinderen met gescheiden ouders steunen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12433154 109 4950 2018-01-10T14:50:00+00:00 yes no scheiding https://schooltv.nl/video-item/topstukken-van-het-rijksmuseum-dieren-in-het-rijksmuseum 2024-01-16T15:51:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31572.w613.r16-9.01071bf.webp Topstukken van het Rijksmuseum | Dieren in het Rijksmuseum We zijn hier in het Rijksmuseum en toch zijn hier heel veel dieren. Nee, geen echte! Gelukkig niet. Ze staan op allerlei kunstwerken. De dieren zijn door de eeuwen heen vastgelegd door kunstenaars. Op schilderijen of papier, op foto’s, in beelden van steen, aardewerk of zelfs in porselein. Dat vastleggen van dieren gebeurt niet zomaar, vaak is er een reden voor. In veel oude culturen worden dieren namelijk gezien als heilige wezens. In India is een koe bijvoorbeeld een heilig dier en vereren ze beelden van deze olifantengod Ganesha. En in het oude Egypte is de kattengodin Bastet heel belangrijk. Door de goden af te beelden kan de bevolking hun waardering uiten. In de Gouden Eeuw zetten kunstenaars ook dieren in hun schilderijen. Niet om als goddelijk af te beelden, maar als symbool of om een verhaal te vertellen. De Buitenpartij, zo heet dit schilderij van Dirck Hals. We zien een vrolijk sjiek gezelschap, er wordt muziek gemaakt en lekker gegeten en gedronken. De mensen hebben het naar hun zin. Maar er staan ook veel dieren op het kleurige schilderij. Er vliegen vogels door de lucht, er zijn verschillende honden te zien… Hier is een papegaai, en dit aapje krijgt een belangrijke plek, middenin het kunstwerk. Die aap staat symbool voor de boodschap die de schilder wil doorgeven. Kijk, je kunt zien dat hij aan de ketting zit. Dat komt vaker voor in 17e-eeuwse kunst. Schilders willen hiermee aantonen dat de mens soms net een aap is, die alleen maar bezig is met zondigen: volop eten, drinken en feesten, terwijl je je eigenlijk veel beter met andere zaken bezig kan houden. De aap zit niet gevangen, de mens zit gevangen! In hun slechte gedrag. De aap op De Buitenpartij staat dus symbool voor de mens. Maar soms staan dieren op een schilderij juist voor een tegenstelling. Kijk eens hoe beheerst deze vrouw aan het bidden is, ze laat zich niet afleiden door de kat die het tafelkleed van de tafel probeert te trekken. Als de vrouw staat voor zelfbeheersing, dan staat de kat waarschijnlijk voor alles wat dat niet is: ongehoorzaamheid en onrust. Hier zien we nog een kat. Een groepje kinderen haalt letterlijk kattenkwaad uit. Ze laten het dier dansen en hebben er plezier in, maar de kat vindt er duidelijk niets aan. De hond hieronder blaft met haar mee. Woedend roept een oude man vanuit een raam de kinderen tot de orde. Zouden ze niet iets nuttigs moeten doen in plaats van de kat dansles te geven? Kunstenaars beelden dus dieren uit om bijvoorbeeld te vereren, als symbool om iets duidelijk te maken, of om een tegenstelling aan te geven. Maar net als dat wij weleens een foto maken van onze huisdieren, vinden sommige schilders het ook gewoon een heel leuk gezicht, die dieren in beeld! Dat is ook een reden dat er zoveel dieren te zien zijn in het Rijksmuseum. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12444451 296 4976 2018-01-22T23:00:00+00:00 yes no schilderkunst https://schooltv.nl/video-item/topstukken-van-het-rijksmuseum-feest-in-het-rijksmuseum 2024-01-10T11:20:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31571.w613.r16-9.97ba9e8.webp Topstukken van het Rijksmuseum | Feest in het Rijksmuseum Hoera! We vieren allemaal wel eens een feestje, bijvoorbeeld omdat je jarig bent, omdat er iets te vieren is in het dorp of in je stad of omdat we gewonnen hebben met voetbal! En wat denk je van koningsdag, carnaval en sinterklaas. Ik kan je vertellen: dat wij Nederlanders van feestjes houden is niet nieuw. Zolang er mensen bestaan wordt er al feest gevierd. En net als dat we nu onze leukste partyfoto’s aan iedereen willen laten zien – kijk, hier vier ik …. – zo maken kunstenaars vroeger schilderijen van feestgedruis. In 1665, dat is dus meer dan 350 jaar geleden, schilderde David Teniers (II) dit kunstwerk: de Boerenkermis. Er is op dit schilderij veel te zien over de manier waarop dorpsbewoners in die tijd feest vieren. En het is niet eens zo heel anders dan tegenwoordig. Kijk, voor deze herberg dansen de boeren op de muziek van deze muzikant. Groepen mensen zitten gezellig te eten en te drinken aan lange tafels. Deze jongens hebben een bierpul in hun hand, dit meisje haalt nog wat drinken uit de waterput en op de zolder van de herberg hangt iemand de vlag uit! Er gebeurt ontzettend veel op dit schilderij, je ontdekt steeds nieuwe dingen. Iedereen heeft een leuke tijd en is vrolijk. Behalve dan deze man [linksvoor], hij heeft wat te veel gedronken en moet overeind geholpen worden. Zo heeft een boerenfeest er dus uitgezien, een feest van de gewone mensen. De schilderijen hier in het Rijksmuseum geven een mooi inkijkje in het dagelijks leven in de Gouden Eeuw in Nederland. We kunnen scenes zien uit het leven van mensen uit allerlei verschillende lagen van de bevolking. En wat bindt hen allemaal? Ze houden wel van een feestje. Maar rijk en arm vieren het wel een tikkie anders. Dit is namelijk ook een feest, maar dan voor de elite; de rijkere mensen. Iedereen is rustig en niemand misdraagt zich. Het ziet er misschien wat stijfjes uit, maar de mensen op het schilderij hebben het vast goed naar hun zin. Ze vieren namelijk dat Nederland onafhankelijk is geworden na tachtig jaar oorlog voeren tegen Spanje. De mannen zijn lid van de schutterij van Amsterdam. Een soort politie die de stad moet beschermen. Alleen rijke en machtige mannen worden geportretteerd. We zien een grote groep mannen in mooie, dure, kleurrijke kleding, die zich hebben verzameld rondom een tafel. De aanvoerders van de schutterij schudden elkaar de hand als teken van vrede en er wordt veel gegeten en gedronken. Ze eten brood, olijven, er gaat een drinkhoorn rond en er wordt zelfs een speciale kalkoenpastei aangerukt. Kijk, hierboven! En bevrijding na een periode van oorlog vieren tegenwoordig nog steeds. Maar dan niet van de tachtigjarige oorlog maar van de tweede wereldoorlog. Maar Bevrijdingsdag van nu ziet er net even anders uit… Schilders die een kunstwerk maken over feesten geven het soms ook een andere boodschap mee. Ze willen bijvoorbeeld het verschil tussen rijke en arme mensen laten zien. Op dit schilderij van Adriaen Pietersz. Van de Venne worden op het eerste gezicht de bezoekers van de feestelijke paardenmarkt in Valkenburg geportretteerd. Er staan tenten, er rijden mensen op hun paard en er is veel publiek. Ze komen kijken naar Prins Maurits en zijn broer Frederik Hendrik. Kijk, daar zitten ze in de koets. Om hen heen zie je rijke mensen staan, in mooie glimmende kleding. Maar er zijn ook flink wat arme sloebers te zien. Van de Venne wil met zijn werk het verschil laten zien tussen de manier waarop welgestelde en arme mensen leven. Hij portretteert de adel als sjieke, nette mensen en het gewone volk als dieven, dronkenlappen, vechtersbazen, en viezeriken. En met hém gaat het ook niet helemaal goed. De schilder maakt gebruik van stereotypen in zijn werk: de boer, de dronkaard, de arme sloeber, met veel overdrijving worden de volkse figuren neergezet als een slecht voorbeeld van menselijk gedrag. De schilderijen worden in de 17e eeuw vaak gekocht door zeer rijke burgers, die wel kunnen lachen om die chaotische taferelen. De stereotype weergaven dienen als een soort leedvermaak, het rijke publiek kan zich verheven voelen boven de armere mensen. Maar het dient ook als waarschuwing: pas op, zo moet je niet leven. Dan is er nog één feest dat we nog steeds kennen na al die honderden jaren, en wat zowel rijke als armere mensen vieren: Sinterklaasavond. Moet je eens kijken: in 1665 maakt Jan Steen dit schilderij over het Sint-Nicolaasfeest. Al eeuwenlang krijgen kinderen in december cadeautjes van de Sint, als ze braaf zijn geweest tenminste. Op de vloer staat een mand met koeken peperkoek, bij de schoorsteen zingen de kinderen een sinterklaaslied. Het meisje vooraan heeft een emmer vol cadeautjes gekregen. En waarom dit jongetje zo verdrietig is? Hij kreeg wel de roe, een bosje takken. Misschien is hij niet lief geweest? Ook hier dus een verborgen boodschap in het schilderij! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12444452 398 5148 2018-01-15T23:00:00+00:00 yes no schilderkunst museum https://schooltv.nl/video-item/topstukken-van-het-rijksmuseum-zomerse-landschappen-in-het-rijksmuseum 2024-01-10T11:19:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31573.w613.r16-9.48e7573.webp Topstukken van het Rijksmuseum | Zomerse landschappen in het Rijksmuseum Wat een mooi schilderij, vind je niet? We zien een berg, dus dit moet ergens in het buitenland zijn. Hier ligt een boot aan de oever van een rivier, met vracht en passagiers aan boord. Er schijnt een goudgeel licht van de zon en aan de langgerekte schaduwen kun je zien dat het het eind van de middag is. Een lekker lo-me warme zomerdag dus… in een warm land. Dit kunstwerk is van Adam Pijnacker en stelt een Italiaans rivierlandschap voor. In het Rijksmuseum hangen meer van dit soort prach-tige schilderijen. Ze zijn gemaakt door een groep kun-stenaars die we de Italianisanten noemen. In deze zaal zijn ze allemaal bij elkaar opgehangen. Met een beetje fantasie kun je zeggen dat het een soort vakantiefoto’s zijn van 400 jaar geleden zijn. Mooie foto’s die we te-genwoordig maken van zonnige oorden en die delen op Facebook, Instagram en Snapchat. We laten zien hoe mooi de wereld is op plekken in het buitenland. In de 17e eeuw kennen ze de wereld nog niet zo goed als wij die nu kennen. Reizen duurt in die tijd veel lan-ger, want je kan niet zomaar het vliegtuig of de trein ergens naartoe nemen. Daarom is een land als Italië voor bijna iedereen in Nederland in de 17e eeuw nog onbekend gebied. Italië staat wel op kaarten en in atlassen, zoals hier op deze mooie oude kaart van Europa, maar hoe het er daar dan uit zou zien… Dat is voor veel mensen een raadsel. Schilders worden nieuwsgierig en beginnen aan lange reizen naar het Zuiden van Europa Veel van hen doen een Italië-reis als onderdeel van hun opleiding, een beetje vergelijkbaar met een bui-tenlandse reis op school. Deze reizende schilders zijn de 'Italianisanten'. Ze ontdekken de mooiste gebieden en nieuwe landschappen waar ze kunst van maken. De Italianisanten schilderen landschappen met bergen, natuur, water en hier en daar een groepje mensen of dieren. En ze geven hun werk allemaal een gouden gloed van het zonlicht. Een beetje alsof je een foto maakt met een mooi filter erover. Nog een kunstwerk van een Italianisant. Jan Both schildert dit landschap rond het jaar 1650. Ook hier zie je weer dat prachtige gouden zonlicht. En we krijgen een inkijkje in hoe een reis naar Italië eruit kan hebben gezien: lopend met een pakezel over kleine paadjes de weg zoeken. Dat zal wel zwaar zijn geweest! Het duurt vaak weken tot maanden voordat ze op de plaats van bestemming aankomen, want auto’s of treinen zijn er dan nog niet. Bij de brug hier vooraan is een kunste-naar geschilderd. Is dit Jan Both zelf? Heeft hij inder-daad op zo’n plek dit kunstwerk gemaakt? Nee, hij houdt ons voor de gek. Later zijn we erachter geko-men dat hij dit schilderij in zijn atelier heeft gemaakt. Een beetje fantasie komt er dus wel bij kijken. Sommige kunstenaars maken het helemaal bont met hun fantasie. De schilder van De Ossendrift heeft na-melijk een heel eigen landschap verzonnen. Hier links drijft een herder zijn kudde door een waterplaats en rechts staat een groepje bomen. Maar zie je wat voor bomen het zijn? Naaldbomen! Die komen helemaal niet voor op het platteland in het warme Italië. De schilder heeft verzonnen dat hij dit zo heeft gezien. De stijl van de Italianisanten wordt populair en ook schilders die nooit in Italië zijn geweest gebruiken on-derdelen van de kenmerkende stijl van de Italianisan-ten. Albert Cuyp bijvoorbeeld. Hij heeft nooit een stap gezet in Italië, maar hij gebruikt hier wel duidelijk de goudgele gloed. Maar eigenlijk maakt het niet zoveel uit dat het niet helemaal waarheidsgetrouw is. Want zeg nou zelf, ie-dereen vindt het toch leuk om zijn vakantieverhalen en foto’s wat extra’s te geven? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12444453 340 2774 2018-01-29T23:00:00+00:00 yes no schilderkunst https://schooltv.nl/video-item/een-nieuw-hart-een-donorhart-krijg-je-niet-zomaar 2024-01-04T12:13:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31574.w613.r16-9.b8214df.webp Een nieuw hart | Een donorhart krijg je niet zomaar Het is een heel bijzondere operatie: een harttransplantatie. Alleen hartchirurgen kunnen iemand een donorhart geven. In de hele wereld zijn al ruim 120.000 van dit soort operaties gedaan. En in ons land hebben tot nu toe 1300 mensen een donorhart gekregen. Deze dokter uit Zuid-Afrika deed 50 jaar geleden de eerste, geslaagde harttransplantatie. Hij werd daardoor een held. December 1967. Chirurgen over de hele wereld volgden zijn voorbeeld. Stap voor stap ontdekten ze hoe het beter kon. En 17 jaar later lukte het ook in Nederland om iemand een donorhart te geven. En de patiënt voelde zich na de operatie weer veel beter. Ja, stukken beter. Het fietsen op zich gaat goed. Het lopen gaat goed. Een nieuw hart krijg je niet zomaar. Volgens deze arts van het kinderziekenhuis moet je hart dan heel erg ziek zijn. Sommige kinderen hebben zo’n ziek hart, dat ze helemaal niets meer kunnen. Ze hebben vaak te weinig energie om naar school te gaan of om buiten te spelen, te sporten. Als kinderen zo’n ziek hart hebben, dan gaan we kijken met medicijnen of met een andere operatie of het beter kan worden. Als dat niet kan gaan we kijken naar een nieuw hart. De meeste kinderen voelen zich met hun nieuwe hart snel veel beter. Na de herstelperiode zijn kinderen min of meer in staat normaal te leven. Fietsen is weer heel normaal voor Ilse. Voordat ze haar donorhart kreeg, was dat het niet. Ik was heel moe aan het begin. En daarom kon ik niet goed allerlei dingen doen. Spelen en buiten spelen. Ik wilde alleen maar slapen. Dit was nog voor de transplantatie. Hoe voelde je je toen? Ziek en niet lekker. Ilse's hart was ziek en ze had snel een nieuwe nodig. Anders kon ze overlijden. Ze moest wel een paar maanden wachten en lag in het ziekenhuis. Drie of vier maanden. Hoe was dat? Eh lang. Voor mij. Omdat je de hele tijd buiten wil spelen. Na maanden wachten kwam dan eindelijk het goede nieuws: Er is een donorhart voor Ilse. Andere kinderen of mensen die ook een nieuw hart nodig hebben, kunnen er niet aankomen. Anders was ik er niet meer. En ik was al heel ziek, aan het begin. Hier probeer ik te staan. Dit was na de operatie? Ja. Hoe voelde je je toen? Raar. Een beetje duizelig. Omdat je dan nog moe bent en je komt net uit bed en dan moet je lopen. Toch blijft het een beetje gek, zo'n hart van iemand anders. Je weet niet van wie het is en je zal het nooit van je leven weten. En daarom is het raar. Ze is natuurlijk wel heel blij met haar nieuwe hart, want daardoor kan ze alles weer doen. Springen, rennen, tikkertje of verstoppertje. En ook haar lievelingssport majorette. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12444450 202 10009 2018-01-11T14:20:00+00:00 yes no transplanteren hart https://schooltv.nl/video-item/topstukken-van-het-rijksmuseum-slavernij-in-het-rijksmuseum 2026-03-30T14:05:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31575.w613.r16-9.bbdef70.webp Topstukken van het Rijksmuseum | Slavernij in het Rijksmuseum Moet je eens zien: handboeien in het museum. Maar waarom? Dit is toch geen schilderij? En geen kunst-werk? Nee, maar het vertelt een verhaal, het is een belangrijk object uit de geschiedenis van Nederland. Dit is namelijk een slavenboei. We zijn er niet trots op, maar het hoort wel bij onze geschiedenis. In de Gouden Eeuw is Nederland een rijk land. Dit komt voor een deel door de handel in goederen die we voeren met andere landen. Maar De Nederlanders houden zich ook bezig met mensenhandel. Ze stelen mensen uit bijvoorbeeld Afrika die ze daarna verkopen aan anderen om onder dwang onbetaald werk te doen. Er zijn verschillende maatschappijen die een grote rol spelen in de Nederlandse handel tijdens de Gouden Eeuw. De bekendste is misschien wel de VOC, die met handelsschepen naar het oosten varen: Zuid-Afrika… India… Indonesië… Maar er is ook de WIC, de West-Indische Compagnie. Zij richten zich op de handel tus-sen Europa, Afrika en Amerika. Ze verhandelen goud en grondstoffen zoals suiker, cacao en koffie, maar ze nemen ook mensen tegen hun wil mee, die ze tot slaaf maken. Zij worden opgekocht in Afrika en vervoerd naar de koloniën waar ze onder dwang moeten werken bij mensen thuis en op plantages waar koffie, suiker en tabak worden verbouwd voor de Europese markt. Kijk, een scheepsmodel van een 18e-eeuws schip. We kunnen aan de bouw zien waar het schip voor heeft gediend. Het heeft drie grote masten, dus het is een zeeschip, maar er zijn weinig kanonnen aan boord, dus het zal geen oorlogsschip zijn. Voor de handel dus, maar voor welke handel? De brede romp, hoge masten en vooral de versiering met Afrikaanse mannen op de boeg doet vermoeden dat het hier gaat om een sla-venschip. Het is een schip van de West-Indische Compagnie. Met dit soort schepen zijn mannen, vrouwen en kinderen vanuit de westkust van Afrika naar de Caraïben ver-voerd. Daar worden ze doorverkocht om uiteindelijk gedwongen te gaan werken op bijvoorbeeld plantages. Naar schatting zijn er ongeveer 12 miljoen mensen uit Afrika op deze manier verscheept. De overtocht vanuit Afrika moet vreselijk zijn geweest en velen van hen hebben de overtocht dan ook niet overleefd. Er zijn niet veel modellen bewaard gebleven van sla-venschepen, net zoals dat er weinig schilderijen zijn waar slavernij het onderwerp is. Maar als je goed op-let, zijn er op sommige schilderijen sporen te zien van slavenhandel en slavernij, al moet je er soms naar zoeken. We staan hier in het Rijksmuseum in de zaal waar ook de wereldberoemde Nachtwacht hangt. Dit is een schilderij met belangrijke mannen dat wel een beetje lijkt op de Nachtwacht. Het is een schilderij van Bartholomeus van der Helst. Van alle personen die we hier zien weten we precies wie het zijn en waar ze vandaan komen, behalve van ééntje: dit jongentje in het midden. Wie zou het zijn? En waarom staat hij op het schilderij? We weten het niet, maar het is wel waarschijnlijk dat hij door een slavenhandelaar mee naar Nederland is genomen. Dit is een belangrijk man voor de West Indische Com-pagnie: directeur-generaal Johan Valckenburg. Hij heeft de hoogste functie in de Goudkust in West-Afrika, ongeveer waar nu Ghana ligt. Onder zijn leiding handelt de West Indische Compagnie in goud, ivoor én in mensen. Als ‘beloning’ voor zijn werk krijgt Valcken-burg een grote gouden penning, die hier achter hem te zien is. Omhoog gehouden door één van de mensen die tot slaaf is gemaakt. Eenmaal in Suriname en de Antillen aangekomen, wor-den de mensen als slaaf verhandeld en uiteindelijk aan het werk gezet op plantages, een soort boerderijen, zoals deze koffieplantage. We zien mooie huizen, palmbomen een rivier en mensen die aan het werk zijn. In het midden zien we een wit huis, met de plan-tage-eigenaar in de deuropening. Hij kijkt toe hoe de tot slaaf gemaakten het terras schoonvegen en hoe anderen in de tuin werken. Helemaal rechts komt een scheepje aan om de vracht te vervoeren. En ook hier zijn het de slaafgemaakten die het werk doen en de kisten en vaten aan wal brengen. Het zijn werelden van verschil. Aan de ene kant ken-nen we het beeld van de rijkdom in Nederland tijdens de Gouden Eeuw, wat veel te zien is op de schilderijen hier in het Rijksmuseum, en tegelijkertijd is er een wereld vol onrecht, angst en onderdrukking aan de andere kant. Door de mensenhandel en het onbetaalde werk van de slaafgemaakten op plantages zijn de opbrengsten hoog en kan er dus veel verhandeld worden. Je kunt dus zeggen dat ons land rijker is geworden door de slaver-nij. En ons land is niet eens het enige land dat zich in die tijd bezighoudt met slavenhandel en slavernij. In totaal zijn er vanaf de 17e eeuw miljoenen mensen verscheept van Afrika naar Amerika en tot slaaf ge-maakt. Nederlandse handelaars hebben er daar zo’n 600.000 van op hun geweten. Dit gebeurde honderden jaren lang, tot diep in de 19e eeuw. Uiteindelijk wordt in de Nederlandse gebieden de sla-vernij in 1863 beëindigd. Deze brief is een belangrijk document uit die tijd. Hierin staat namelijk dat slaven-eigenaren, die klagen over het verlies van hun ‘bezit’, geld krijgen. Een soort vergoeding. De slaafgemaak-ten… die krijgen niets. Slavernij lijkt iets uit het verleden, maar mensen van hun vrijheid beroven om te werken komt tegenwoordig ook nog voor. Al is het lang niet zo zichtbaar als 400 jaar geleden. In landen als India en Bangladesh wor-den soms kinderen aan het werk gezet om te werken in de kledingindustrie. Ze krijgen daarvoor nauwelijks betaald en werken onder erbarmelijke omstandighe-den. Dit noemen we moderne slavernij. Daarom is het belangrijk om ons bewust te zijn van de verschrikkin-gen van de slavernij. In het heden, maar ook om te blijven herinneren dat slavernij ook een onderdeel is van ónze geschiedenis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12444454 443 14657 2018-02-05T23:00:00+00:00 yes no schilderkunst slavernij https://schooltv.nl/video-item/topstukken-van-het-rijksmuseum-liefde-in-het-rijksmuseum 2024-01-10T11:18:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31576.w613.r16-9.3313eb9.webp Topstukken van het Rijksmuseum | Liefde in het Rijksmuseum Aah, de liefde! Liefde is een belangrijk thema in kunst. In de muziek gaan bijna alle liedjes gaan over de liefde en veel boeken en gedichten gaan ook over dat thema. Schilders in de Gouden Eeuw laten zich ook inspireren door verliefdheid, verkering en het huwelijk. En hun schilderijen geven een mooi beeld over hoe het in die tijd gaat als je verliefd bent op elkaar. Oh, ik voel die romantiek in de lucht! Oh.. Nou, de liefde spat er niet écht van af bij deze twee. Wat zijn ze nog jong en wat zien ze er bleekjes uit! Wat is er aan de hand? Aan hun sjieke kleren kun je zien dat het belangrijke kinderen zijn. Ze zijn van adel. Ze geven elkaar de hand, wat duidt op een verbintenis. Dit is het huwelijksportret van de Hollandse prins Willem de tweede en prinses Maria Stuart uit Engeland. Zijn vader heeft het huwelijk in 1641 geregeld, omdat het goed zou zijn voor de status van het koningshuis. Als negenjarig meisje en veertienjarige jongen hebben deze twee kinderen zelf eigenlijk niets te zeggen over dit geplande huwelijk. Bij zo’n trouwerij doet hun persoonlijke gevoel er niet toe. Dit huwelijk is belangrijk voor de familie. Als deze kinderen trouwen kan de familie haar machtspositie vergroten. Of er sprake is van echte liefde.. ik weet het niet. Tegenwoordig moet je volwassen zijn om te mogen trouwen en mag je gelukkig zelf weten op wie je verliefd wordt. Vroeger was dat anders: in hoge kringen is de keuze van je partner geen persoonlijke zaak maar wordt er voor jou beslist. Als je ouders protestant zijn, ben jij dat ook en trouw je met een protestantse. En katholieken doen precies hetzelfde. Homoseksualiteit is verboden in de 17de eeuw en mensen trouwen vooral met mensen die dezelfde status hebben. Rijk met rijk en arm met arm. Helaas is het geen sprookjeshuwelijk tussen Willem en Maria Stuart en leven ze samen niet lang en gelukkig. Zo’n tien jaar nadat ze zijn getrouwd overlijdt Willem aan de pokken. Tegenwoordig worden we daar voor ingeënt, maar toen niet en Maria Stuart blijft dus alleen achter. Op dit schilderij staat ze daarom in haar eentje afgebeeld. En in haar hand een sinaasappel, een appel van oranje. Een verwijzing naar haar man, de prins van Oranje. Dit is de belangrijkste hal van het Rijksmuseum, de eregalerij. Hier hangt misschien wel het meest beroemde schilderij over de liefde. Dit is het Joodse bruidje. De Nederlandse schilder Rembrandt maakt dit bijzondere kunstwerk rond het jaar 1665. We zien een man en een vrouw die dicht tegen elkaar aan staan bij een muur. Rembrandt geeft ons een bijzonder inkijkje in het leven van deze twee mensen. Je voelt bijna alsof je hier eigenlijk niet bij mag zijn, alles is zo intiem: de aanraking, hun blikken. Eén ding is zeker: ze houden van elkaar. Maar het lijkt ook wel alsof ze een beetje verdrietig zijn. Wat kan er aan de hand zijn? Dat laat de schilder over aan je eigen fantasie. Rembrandt schildert dat wat hij belangrijk vindt heel precies: de gezichten, handen, sieraden en delen van de kleding. De rest werkt hij minder precies uit. Ook experimenteert Rembrandt veel met zijn schildertechniek, kijk maar eens naar die dikke verfklodders op de mouw, dat doet niemand in die tijd! In de Gouden Eeuw is het niet gebruikelijk om samen op een huwelijksportret te staan en je liefde en emoties te tonen. Veel stellen worden zó afgebeeld. Heel degelijk en netjes, maar eigenlijk ook heel saai en totaal niet romantisch. Kun je je voorstellen dat je zo op de foto gaat? Dat doen we tegenwoordig heel anders. De portretten uit de Gouden Eeuw lijken wat dat betreft een beetje op de eerste foto’s die in de 19e eeuw gemaakt werden. Emoties tonen wordt gezien als onbeschaafd en een glimlach is dus uit den boze. Heel anders dan de foto’s die we nu maken. Smiiiiile! Kijk, dít is echte liefde. Omdat veel liefdes-schilderijen weinig emotie tonen is dit werk zo bijzonder. Deze mensen voelen zich op hun gemak met elkaar! En ze zitten ze er relaxed bij. De vrouw hangt een beetje op de schouder van de man en ze lachen zelfs! In dit werk heeft schilder Frans Hals veel liefdessymboliek verwerkt. Deze pauwen staan voor de eeuwige liefde. Die dieren blijven namelijk altijd bij elkaar. De plant hier links is een distel, die staat voor trouw de klimopplant bij de vrouw staat voor verbintenis. De ring die de vrouw om heeft is een symbool dat we vandaag de dag nog steeds kennen. Die staat natuurlijk voor hun huwelijk. Omdat dit werk zo anders is dan de normale liefdesportretten in die tijd, is het heel bijzonder en heeft het een plekje gekregen in de eregalerij van het Rijksmuseum. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12444455 393 5867 2018-02-12T23:00:00+00:00 yes no schilderkunst https://schooltv.nl/video-item/hoe-lenig-ben-jij-steeds-meer-kinderen-met-rugproblemen 2024-01-04T12:13:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31577.w613.r16-9.450c1e8.webp Hoe lenig ben jij? | Steeds meer kinderen met rugproblemen Kun jij met je vingertoppen de grond raken terwijl je benen gestrekt zijn? Rug-deskundigen denken dat misschien wel de helft van alle kinderen dit niet kan. En dat ze stijver zijn dan kinderen van vroeger. Het is iets waar ze zich zorgen om maken, want door die stijfheid kunnen kinderen rugproblemen krijgen. Drie, twee, één. In deze klas kan bijna niemand het: Met gestrekte benen de grond aanraken met je vingertoppen. Ik ben, zeg maar, niet de lenigste van de wereld. Best wel lastig, want ik heb nogal lange benen. Dat heb ik van mijn vader. M'n spieren voelde heel pijnlijk aan. Ik vond het zwaar, omdat het me niet lukte. Volgens deskundigen is deze klas geen uitzondering en zijn steeds minder kinderen lenig. En daar is een reden voor. Kinderen van tegenwoordig zitten veel meer. Ze bewegen veel minder. En dan zitten ze ook nog niet een keertje goed, maar bijna allemaal een beetje ingezakt. En daar kunnen de spieren uiteindelijk geen antwoord op vinden en die gaan pijn doen. Sophia zit ook in deze klas en kan hierover meepraten. Op een gegeven moment begon m'n rug een beetje pijn te doen en toen dacht mijn moeder dat ik een slechte houding had, dus toen moest ik met mijn moeder naar therapie en die therapie krijgt Sofia nu iedere woensdag. Hee Sophia, hoe is het? Goed. Ja? Ga lekker zitten. Heb je nog pijn aan je rug? Een beetje. In deze praktijk helpen ze mensen die rug- en nekklachten hebben. Ze merken dat er steeds vaker kinderen komen. Daar maak ik me zorgen over. Want stijve spieren kunnen echt rugklachten veroorzaken, ook nekklachten. Dat is iets wat we niet willen. Jij stuitert, ik gooi. En die bal goed omhoog, dan strek je die stijve spieren. Hoe vind je dat, dat je wat stijf bent? Het is niet heel fijn. Soms is het een beetje lastig om te zitten en zo. Als je bijvoorbeeld lang krom zit, dan ga je weer normaal zitten en dan doet het wel pijn. Door te weinig bewegen wordt de rug stijf, en gaat hij krom staan. Dat is erg zwaar voor een rug. Ja, kinderen zitten dus tegenwoordig teveel en zitten dan ook nog eens in een verkeerde houding. De onderzoekers weten wel hoe dat komt. Dat is de enorme opkomst van de smartphones, de tablets, de spelapparaten, de games en natuurlijk al veel langer de televisie. Volgens onderzoeker Piet ziet de toekomst er niet goed uit voor kinderen als er niks verandert. Dat gaat zich alleen maar versterken als we op dezelfde manier blijven leven zoals we nu doen. Om dit probleem aan te pakken en kinderen als Sofia tips te geven voor een goede houding, bezoekt Anja af en toe ook scholen. Als jullie je stoel naar achter schuiven. Ga op het puntje van je stoel zitten. En zak helemaal in, zo krom als een banaan. Om leniger te worden, is het vooral belangrijk om heel veel buiten te spelen, maar als de spieren wat kort zijn, kun je dat ook oefenen met korte, losse oefeningen. Nu mag jij je borst een beetje meer omhoog doen, dat Tarzangevoel. Nog iets meer. Goeie tips allemaal. Maar vinden de kinderen een goede houding wel belangrijk? Tot nu toe heb ik daar nog niet echt over nagedacht. Maar je kan later er wel last van krijgen, dus ik ga er op letten. Mijn moeder en vader zeggen wel: Ga rechtop zitten, alleen daar let ik niet echt op. Dat maakt me ook niet zoveel uit. Terug naar de behandeling van Sofia. Zij merkt door de oefeningen wel verschil. Ik merk wel dat het helpt. Ik hoef minder vaak te denken dat ik recht moet zitten, want dat gaat automatisch soms wel. Nu al? Ja. Maar ja, we leven nou eenmaal in een tijd waarin gamen of computeren populair is. Dat willen we toch niet afschaffen?! Dat hoeft ook niet. Maar als je iets doet, doe het dan in een goede houding. Als je achter een tablet zit, hou je hem gewoon iets rechter, dan ga je heel veel klachten uit de weg. Sophia gaat voorlopig nog even door met therapie. Maar hoopt uiteindelijk zonder te kunnen. Ik hoop dat ik minder last van m'n rug krijg. De oefeningen die ik hier doe, ga ik dan wel blijven doen en dan ga ik kijken of het beter gaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12444456 239 4369 2018-01-11T15:22:58+00:00 yes no rug https://schooltv.nl/video-item/chanoeka-het-joodse-lichtjesfeest-acht-dagen-lang-feest 2024-01-04T12:13:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31578.w613.r16-9.4bde0b5.webp Chanoeka, het joodse lichtjesfeest | Acht dagen lang feest Ik ga er zeven aansteken. Licht. Dat speelt een belangrijke rol bij Chanoeka. In deze periode steekt Froukje elke dag een kaarsje aan. Je begint de week met 1 kaars, en er komt er steeds eentje bij. En aan het einde van het feest heb je acht kaarsjes. Dat vind ik het mooist om te zien, al die kaarsjes bij elkaar. Chanoeka wordt al eeuwenlang gevierd. Het is ouder dan het christelijke Kerstfeest. Het draait om een gebeurtenis in het joodse geloof van meer dan 2000 jaar geleden. In de tijd van de oude Grieken. Die hadden het land van de Joden afgepakt en een belangrijke tempel verwoest. De Joden versloegen de Grieken weer, en wilden de tempel opbouwen en inzegenen. Daar hadden ze een kandelaar bij nodig, die op pure kosjere olie brandde. En nadat ze de Grieken hadden verslagen, konden ze de kandelaar weer aansteken. Maar ze hadden alle kruikjes met olie kapotgemaakt, behalve één. En dat was eigenlijk niet genoeg olie. Maar wonder boven wonder: op dat beetje olie bleef de kandelaar 8 dagen lang branden. En daarom duurt het feest acht dagen en heb je acht kaarsjes die je aansteekt. Chanoeka gaat dus over het inwijden van een tempel, maar ook over de Joodse overwinning op de oude Grieken. En dat is nog steeds belangrijk om te vieren, vindt Froukje. Iedere keer waren er wel mensen die de Joden wilden verdrijven, of wilden dat mensen niet joods waren, en ik vind het wel bijzonder dat ik er nog steeds ben en dat het joodse geloof nog wordt uitgeoefend. Dat vind ik wel heel bijzonder, dat ik er nog steeds zit. Ook in deze tijd worden er Joden gediscrimineerd en voelen ze zich soms onveilig. Zelfs in Nederland moet er extra beveiliging zijn voor Joodse scholen. Het voelt gewoon raar dat mensen niet respecteren wie je bent. Maar Chanoeka, dat is de tijd van feest. Samen met de familie zijn en lekker eten. Acht dagen lang. O ja, en de nodige cadeautjes. Met de cadeautjes, is het net als pakjesavond, eigenlijk. En dat is ook niet iedere dag acht cadeautjes, want dat is wel heel veel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12444461 137 16284 2018-11-27T23:00:00+00:00 yes no chanoeka Jodendom https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-dickensfestijn-terug-in-de-tijd-in-deventer 2024-01-10T16:07:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31579.w613.r16-9.0ee0f7c.webp Wat is het Dickensfestijn? | Terug in de tijd in Deventer Weg hier! Loop door! Ik vind wel dat iedereen er heel speciaal uit ziet. Wij zijn kolensjouwers. Het is mooi geweest! Dat gepraat kost allemaal geld. En ze hebben allemaal hele aparte kleding aan van vroeger. Ruim baan voor de lerende elite en de toekomst van ons land. Het is wel erg druk, want je moet lang in de rij staan. Maar als je er eenmaal bent is het wel heel erg leuk. Eén keer per jaar gaat Deventer 200 jaar terug in de tijd. Dat heeft alles te maken met één man: Charles Dickens. Charles Dickens leefde van 1812 tot 1870 en kwam uit Engeland. Hij schreef toneelstukken en boeken en is een van de beroemdste schrijvers uit zijn tijd. Dickens festival betekent dat al die personages uit die boeken tot leven komen op dit festival. Ja, dat is goed! Ja, heel goed! We hebben hem gevonden! Hoera! Ja, fantastisch! Dickens schreef veel over de verschillen tussen de armen en de rijken. En dat zie je ook terug in de personages op straat. Heeft u misschien geld? Wij willen wat geld. Vegen voor het geld. Eten. Wij spelen de prinsesjes. De kleindochters van de koningin. Het stuitert wat meer, maar prima. En lekker druk hier, dat gaat goed. Heel leuk. Omdat er zoveel mensen kijken en die vinden het echt super leuk dat wij dit doen. Ja, heel veel mensen gaan foto's maken. Alleen, ik heb een beugel, dus dat is wel een beetje raar. Omdat het niet echt ouderwets is. Dat hadden ze in die tijd nog niet. Ja, helemaal terug in de tijd, dat gaat niet. Maar morgen gaat het 'doen alsof' nog een dagje door. Daarna is het weer wachten op volgend jaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12444462 118 775 2018-12-12T23:00:00+00:00 yes no literatuur Engeland https://schooltv.nl/video-item/wat-is-kindermishandeling-als-je-ouders-niet-goed-voor-je-zorgen 2024-01-04T12:13:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31580.w613.r16-9.fb71fae.webp Wat is kindermishandeling? | Als je ouders niet goed voor je zorgen Er zijn verschillende soorten van kindermishandeling. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat je geslagen wordt. Of dat je dingen moet doen die met seks te maken hebben. Maar het kan ook dat je helemaal geen aandacht krijgt. Eén keer een tikje is geen kindermishandeling. Eén keer 's ochtends geen ontbijt is geen verwaarlozing. Het gaat erom als het heel vaak voorkomt. Dus dagelijks of wekelijks. Dat je geslagen wordt of dat er geen verzorging voor je is. Dan spreken we over kindermishandeling. Veel kinderen die het overkomt, vertellen het aan niemand. Want zij schamen zich ervoor en denken dat ze hun vader of moeder verraden als ze hulp zoeken. Kinderen voelen dat zo, maar het belangrijkste wat wij kunnen zeggen: Realiseer je dat je je vader en moeder helpt omdat jij het gaat melden. Want ze willen je niet mishandelen, maar zitten in een situatie waarin ze niet meer anders kunnen en hebben hard hulp nodig. Zoals jij ook hulp nodig hebt. Jeroen en Sander zijn 26. Het gaat nu goed met ze. Dat was vroeger wel anders. Doordat hun ouders gescheiden zijn woonden ze soms mijn vader, soms bij hun moeder. Bij beiden werden ze mishandeld. Hoe werd je mishandeld bij je vader? Echt fysiek. Klappen en schoppen. Ik weet nog dat mijn broer in de badkamer was en dat hij aan zijn haren getrokken werd en tegen de badkamermuur geslagen werd. Soms gebeurde het maanden niet. Andere keren juist vlak achter elkaar. In die tijd mishandelde hij ons ook vaak. Afranselingen. Dat hij ons achterna zat. Boven op je zitten en met de vuist in je gezicht slaan. Ik had mij in de badkamer opgesloten omdat ik bang was dat hij ons zou vermoorden. Bij mijn moeder kregen we ermee te maken dat er te weinig geld was. Er was geen geld voor schone kleren. Op school moest ik op zoek gaan onder de automaten naar geld om eten te kopen. We waren blij als we een pakje koekjes vonden. Rekeningen werden niet betaald en het water werd afgesloten. We konden niet meer douchen. Dat is echt verwaarlozing. Ik kon mijn vader en moeder niet meer vertrouwen. Ik voelde me heel alleen. Ik denk al heel snel nu dat iemand mij aan het bedonderen is. Dat is heel vervelend. Hoe ben je dan als kind? Het is echt overleven. Het is elke dag weer hopen... Je luistert heel emotionele muziek. En je bent altijd verdrietig. Ze voelden zich alleen en hadden het zwaar. Toch kwamen ze eruit. Hoe ben je er bovenop gekomen? Door mensen om me heen. Mijn oom die mij helpt. Mensen van school. Vrienden. Ik heb geleerd om te praten. Als mensen praten en je situatie kennen dan willen ze er voor je zijn. En door erover te praten, zoals op deze school, hopen ze met hun verhaal echt iets te veranderen. Ik vond het heftig wat ze mee hebben gemaakt. Ik vind het wel zielig. Het is zielig dat iemand zoiets moet meemaken. Qua uiterlijk lijkt het alsof zijn goede jeugd hebben gehad. Maar innerlijk is dat niet zo. Ik hoop gewoon dat kinderen erover gaan praten. Met elkaar. Als ze het vermoeden hebben dat het bij iemand gebeurt. En dat kinderen bij wie het gebeurt dat die het idee hebben: ze horen ons. Ze zien ons. Dat die het dan ook willen vertellen. Zodat het beter wordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12444463 257 7019 2018-01-14T23:00:00+00:00 yes no hulpverlenen kinderrechten https://schooltv.nl/video-item/seksueel-misbruik-op-sportclubs-als-je-sportclub-geen-fijne-omgeving-meer-is 2024-01-04T12:13:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31581.w613.r16-9.b5b64c4.webp Seksueel misbruik op sportclubs | Als je sportclub geen fijne omgeving meer is Lekker iedere week turnen of een duik in het water om je conditie te verbeteren. Heel veel kinderen in Nederland doen dat bij een sportclub. Voor de meeste kinderen is het een plek waar je veel plezier met elkaar hebt. Maar soms maken kinderen er dingen mee die niet mogen. Een coach die in de kleedruimte staat en naar je kijkt als je je omkleedt, zonder jouw toestemming. Een meisje of jongen uit je team die je aanraakt zonder dat je dat wilt. Seksuele intimidatie noem je dat. Soms is het lastig om te ontdekken of je ermee te maken hebt. Wanneer gaat iets te ver? Iets gaat te ver, wanneer je zelf vindt dat het te ver gaat. Maar nu echt een knoop in je buik krijgt. En dat je denkt: Dat wil ik helemaal niet. Je hebt me aangeraakt, of seksgrapjes tegen gemaakt. Of me ineens gekust of vastgepakt ergens. En dat je dat niet wilt. Dan gaat het te ver. Bij sommige slachtoffers gaat het om teamgenoten die een grens over gaan. Bij anderen om een coach of trainer die te ver gaat. Of de dader is een volwassene die ze kennen van de club. Stel dat je zoiets meemaakt. Wat moet je dan doen? Eerst met iemand gaan praten. Dat is heel belangrijk. Misschien is iemand die je vertrouwt, bijvoorbeeld op de sportclub zelf. Een volwassene dus, waarmee je dat kan bespreken. Hoe zorgen we ervoor dat het stopt? Dat betekent soms dat als het heel erg is je naar de politie gaat. En als het iets minder erg is, dat bijvoorbeeld iemand wordt geschorst. Dus als het een trainer is, niet meer een trainer mag zijn. Soms kun je ook een goed gesprek hebben en kun je zeggen dat je het naar vindt als iemand bijvoorbeeld heel dichtbij komt. Clubs moeten beter met dit soort problemen omgaan om de slachtoffers sneller te kunnen helpen, zeggen de onderzoekers. Dat helpt om de seksuele intimidatie te stoppen. Dat het serieus genomen wordt en dat iedereen z'n rol pakt en zegt: Nu gaan we er wat aan doen. Op iedere club moeten mensen zijn waar je je verhaal kunt vertellen. Die moeten er ook snel iets tegen doen. Deskundigen willen dat de sportclub een plek is waar iedereen zich veilig voelt en onbezorgd kan sporten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12444464 120 2534 2018-01-14T23:00:00+00:00 yes no hulpverlenen kinderrechten https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-91 2024-01-04T12:13:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31583.w613.r16-9.e6f9021.webp Studio Snugger | Aflevering 91 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met de volgende onderwerpen: waarom gourmetten we maar een keer per jaar, hoe kun je zien of iemand sterk is, kotst een vlieg over zijn eten, bestaat er een trombofoon, kun je een vrachtschip besturen van een afstand en werden blikopeners pas 50 jaar nadat het blik ontstond uitgevonden? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1272402 920.35 7710 2018-01-14T08:30:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-122 2024-01-16T15:18:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31584.w613.r16-9.29414be.webp Studio Snugger | Aflevering 122 Is het Kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met de volgende onderwerpen: Hoe kun je snel geld verdienen, waarom is je stem lager als je opstaat, staken oude Grieken hun middelvinger al op om te laten zien dat ze ruzie hadden, bestaat er een achtbaan waar je door moet lopen en niet in een karretje zit, heten ouders die foto's maken van hun kinderen paparazzi en is het slecht om te veel bananen te eten? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1289062 914.04 5287 2018-01-28T08:30:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/high-speed-history-wat-was-de-hongerwinter 2024-04-30T13:08:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31587.w613.r16-9.f049827.webp Wat was de hongerwinter? | High Speed History Op 10 mei 1940 begint de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Ook ons land wordt bezet door Duitse legers. Maar na ruim vier jaar lijkt het einde van de bezetting in zicht. Vanaf september 1944 bevrijden geallieerde legers het zuiden van Nederland. Iedereen viert feest, maar de opmars wordt tot stilstand gebracht bij Arnhem. De bevrijding van Noord-Nederland laat op zich wachten. De Duitsers laten de mensen hier aan hun lot over. Door de koude winter lijden de mensen honger en sterven van de kou. Dit eist meer dan 20.000 levens. Voor hen komt de bevrijding een half jaar te laat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12519539 43.52 3467 2018-01-15T23:00:00+00:00 yes no hongerwinter https://schooltv.nl/video-item/high-speed-history-wat-is-de-hanze 2024-04-30T13:08:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31588.w613.r16-9.1a67099.webp Wat is de Hanze? | High Speed History In de twaalfde eeuw groeit de handel in Oost-Nederland. En gaan steeds meer steden samenwerken. Zo kunnen ze voordeliger inkopen en veiliger reizen. In 1356 richten ze samen een verbond op: de Hanze. De handelsroutes strekken zich uit van België, via Nederland tot in Rusland. De Hanzesteden handelen in zout, graan, vis, hout, wijn, dierenhuiden en laken. In die tijd gaat het vervoer vooral over water. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de karakteristieke koggeschepen. Door de samenwerking groeit de welvaart, maar in de zestiende eeuw heeft de Hanze zijn langste tijd gehad en wordt Holland toonaangevend in de handel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12519540 47.52 10254 2018-02-04T23:00:00+00:00 yes no handel https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-een-cyborg 2024-04-25T09:38:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31589.w613.r16-9.fc88834.webp Wat is een cyborg? | Clipphanger Vroeger was de wereld heel simpel: je had mensen, zoals Jan hier, en je had robots, zoals de JJS3000. De mens vertelt de robot wat-ie moet doen, en iedereen is tevreden. Nou ja, behalve de JJS3000. Dit sprookje verandert met de komst van de wetenschapper Manfred Clynes. Hij beschrijft in 1960 een mens met machineonderdelen, die overkomen als natuurlijke delen van het menselijk lichaam. Deze combinatie van cybernetica en organisme noemt hij een cyborg. Bij dit woord denk je misschien aan science-fiction films waarin de mensheid wordt bedreigd door een leger van supersterke robotmensen. En dat zou ook zomaar kunnen gebeuren! Maar cyborgs vind je ook dichter bij huis. Denk maar ‘s aan je oma, die laatst een nieuwe heup heeft gekregen. Volgens de regel is je omaatje dus eigenlijk ook een cyborg, maar dan eentje die draait op aardappelpuree en advocaatjes. Tegenwoordig wordt de definitie van ‘cyborgs’ wel eens opgerekt, tot mensen die versmolten zijn met hun gehoorapparaatjes of contactlenzen. En als je niet zonder je smartphone kunt? Dan ben je ook afhankelijk van techniek. Misschien is de mensheid dus eigenlijk allang overgenomen door de cyborgs… Moehahaa! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12519541 88 5880 2018-01-16T23:00:00+00:00 yes no robot https://schooltv.nl/video-item/hoe-kun-je-produceren-zonder-afval-cradle-to-cradle 2024-01-04T12:13:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31591.w613.r16-9.57e8215.webp Hoe kun je produceren zonder afval? | Cradle to cradle Weten jullie hoe de natuur dat doet, produceren zonder afval? - Nee! Voor ik vertel hoe de natuur het doet moet ik eerst vertellen hoe wij mensen het helemaal verkeerd doen! We wonen met heel veel mensen op deze aarde. -Meer dan 7 miljard! Precies, en voor de mensen maken me allerlei verschillende producten. Onder andere caviakooitjes. Maar weet je hoe die geproduceerd worden? We halen uit de bodem ijzererts en aardolie. Kijk, een prachtige caviakooi! Die gaat meteen naar de dierenwinkel om verkocht te worden! Nog een mooi exemplaar, voor een caviabezitter. Kijk, dit is een plaatje! Die hou ik, die is voor mij. En na 10 jaar gaat de cavia dood. Dan heb ik niks meer aan mijn kooi, hop. Die gaat weg. Dus de grondstoffen van de kooi gooien we weg na twee jaar. Precies. -Dat is afval geworden. Dat niet alleen, maar de grondstoffen die je uit de aarde haalt, die kuil wordt steeds dieper en uiteindelijk zijn alle grondstoffen op! Hoe moeten we het dan doen? -Net als de natuur, de cirkel rond maken. Neem bijvoorbeeld deze boom. Deze boom produceert nul afval. Hier, pak die sinaasappel. Wat heeft de boom nodig om te groeien? Vruchtbare grond, zonlicht en water. Die sinaasappel is van een boom afgevallen. Dat is geen afval, nee! Dat wordt weer vruchtbare grond waar de sinaasappelbomen beter van gaat groeien! Zo wordt de boom steeds groter en groter en komen er meer bomen! Dat moeten wij mensen dus ook doen? We moeten producten maken die in een soort kringloop bewegen. Is het afval van het ene product wordt materiaal voor het andere, net als de boom. Kijk! Dan wordt er van een caviakooi weer een nieuwe caviakooi gemaakt! Tik hem aan! -Lekker! Dat noemen we cradle to cradle. Cradle to cradle! Van wieg naar wieg. -Nou! Dan maken wij toch gewoon een cradle to cradle wieg naar cavianestje! Maar waar gebeurt er dan? Hier staat een hele toffe fabriek. Daar werkt mijn maat Hans en die kan jullie beslist verder helpen! -Oke. Tot ziens! -Doei Peer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12519543 211 4986 2018-01-16T11:28:39+00:00 yes no recyclen https://schooltv.nl/video-item/wolken-kijken-de-rolwolk-een-wolk-als-een-lawine 2024-01-04T12:13:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31592.w613.r16-9.8ee8b07.webp Wolken kijken: de rolwolk | Een wolk als een lawine De polder is erg intrigerend voor mij, weids. Als er wolken voor de zon zijn en het waait hard, dan vliegen de schaduwen voor je uit of langs je heen. Dat is gewoon magisch mooi. Ja, dat was fantastisch. Ik had hem nog nooit eerder gezien. Ik wist ook daarvoor niet dat er zoiets bestond. Een rolwolk is behoorlijk zeldzaam. Je hebt wolken die opstijgen, maar deze blijft echt laag, die rolt over het land. Ik denk dat het te vergelijken is met een lawine. Er zit een kop en een staart aan. Het is een hele zwarte, grote, bedreigende wolk die echt over je heen komt rollen. En er zit heel veel water in. Wauw! Wauw! Wauw, nog nooit zoiets gezien. Echt ongelooflijk mooi. En dat raasde echt. Je kon hem horen. Pikdonker, heel zwart, heel bedreigend. Heel griezelig, maar heel veel wauw-momenten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12519544 93 904 2018-01-16T12:39:46+00:00 yes no wolk weer https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-horloge 2024-01-04T12:13:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31593.w613.r16-9.ef0acb4.webp Het Klokhuis | Horloge Wist je dat een slingerklok de voorloper is van het polshorloge zonder batterijen? Dit systeem, bedacht door de 17de eeuwse wetenschapper Christaan Huygens wordt nog steeds gebruikt. Horloges zijn er in allerlei soorten en maten. Vroeger was een horloge alleen voor de rijken en moest de rest op een kerkklok kijken. Sosha kijkt mee bij een horlogemaker. En de Dat Kan Toch Anders-Man geeft de Egyptenaren een zonnewijzer, zodat ze weten wat de tijd is. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1260562 901.37 7317 2018-02-01T18:40:00+00:00 yes no klok https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-wielerploeg 2024-01-04T12:13:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31594.w613.r16-9.0266f0a.webp Het Klokhuis | Wielerploeg Een wielerploeg is meer dan alleen de wielrenners. Naast de renners heb je technische mensen, speciale verzorgers en een ploegleider die alles in de gaten houdt. Janouk volgt een dagje koers en alles wat daarbij komt kijken. In een Klokko-reclame worden geen racefietsen getest, maar de wielrenners zelf. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269860 879.24 2418 2018-02-02T18:40:00+00:00 yes no wielrennen sport https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-peter-maakt 2024-01-10T16:14:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31596.w613.r16-9.e4153fc.webp Het Klokhuis | Peter maakt Nederland kent maar een paar goede suikerkunstenaars. Peter Remmelzwaal is daar één van. Hij maakt van suiker de meest prachtige kunstwerken. Last van trillende handen of weinig geduld moet je niet hebben. Met een kunstwerk is hij vaak dagen bezig. Janouk helpt hem een handje. Maar of dat helemaal goed gaat...? Ard en Fjodor vinden een wel heel bijzondere manier om snoep onopgemerkt langs hun ouders te smokkelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269859 867.05 6733 2017-10-19T18:32:44+00:00 yes no suiker kunst https://schooltv.nl/item/zoeken-en-zingen-met-sesamstraat 2026-03-24T15:18:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43270.w613.r16-9.7887a9d.jpg Zoeken en zingen met Sesamstraat | Interactieve schoolplaat met kinderliedjes ‘In de maneschijn’, ‘Papegaaitje leef je nog?’ en ‘Ik zag twee beren’ zijn klassieke kinderliedjes die de meeste mensen zo mee kunnen zingen. Ook Tommie, Ieniemienie, Pino en Purk van Sesamstraat kennen deze liedjes uit hun hoofd! In deze kleurplaat zitten 40 van deze liedjes verstopt. Weet jij ze allemaal te vinden? Klik op de figuren die te maken hebben met het kinderliedje, speel de video af en kleur de hele schoolplaat in! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 26545 yes no zoeken zingen kleurplaat https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-windsurfen 2024-01-04T12:13:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31597.w613.r16-9.acec0d7.webp Het Klokhuis | Windsurfen Hij is al jarenlang dé beste windsurfer ter wereld: Dorian van Rijsselberghe. Hoe word je een wereldkampioen? Janouk reist af naar Texel om hem het hemd van het lijf te vragen. En ze krijgt meteen een minicursusje windsurfen. En Oerzoon komt op het idee om van konijnenvellen een windplank te maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269861 926.04 3513 2018-02-09T18:40:00+00:00 yes no surfen watersport https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-onderwaterfotograaf 2024-01-04T12:13:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31599.w613.r16-9.6b10d48.webp Het Klokhuis | Onderwaterfotograaf Melvin Redeker kwam er een aantal jaar geleden achter dat er orka's in de Noordzee leven en besloot toen onderwaterfotograaf te worden. Hij haalde zijn duikbrevet, kocht een goede duikuitrusting en een camera en legt sindsdien de onderwaterwereld vast. Pascal gaat een dag met hem mee. En wat weten Bert en Joke over zeedieren? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269877 932.04 3064 2018-02-16T18:40:00+00:00 yes no fotografie duiken https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-mobiele-games 2024-01-04T12:13:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31601.w613.r16-9.54fa851.webp Het Klokhuis | Mobiele games Wie speelt ze niet: games op je mobiele telefoon. Leuk als je op de bus staat te wachten of gewoon thuis op de bank. Je kan ze overal en altijd spelen. Hoe maak je zo'n spel? Pascal gaat kijken bij een bedrijf dat mobiele games ontwerpt. En ook Wesley en Rodney willen gameontwerper worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269871 908.33 6225 2018-02-21T18:40:00+00:00 yes no game https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-onderwaterarcheoloog 2024-01-16T16:22:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31603.w613.r16-9.862383f.webp Het Klokhuis | Onderwaterarcheoloog Op 8 januari 1740 vertrok het VOC-schip De Rooswijk met een volle lading voor haar tweede reis richting Indië. Maar een hevige storm maakte al snel een einde aan het zee-avontuur. Het schip verging met man en muis voor de kust van Engeland. Nu, bijna 300 jaar later, duikt een internationaal team van speciale onderwaterarcheologen naar de bodem om het wrak te bergen. Pascal gaat mee op expeditie! In een dramascène zien we wat piraten achterlaten op hun schip als het zinkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269881 915.19 4563 2018-02-27T18:40:00+00:00 yes no VOC archeologie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-water-waterpeil 2024-01-16T10:41:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31604.w613.r16-9.c31bcb0.webp Het Klokhuis | Water: waterpeil De waterschappen zorgen ervoor dat er voldoende water is in sloten, plassen en kanalen. Maar ze zorgen er ook voor dat te veel water snel wordt opgevangen of afgevoerd. Dat heeft allemaal te maken met het goed regelen en in de gaten houden van het waterpeil! Hoe doen de waterschappen dat? Janouk zoekt het uit. Ook de vlogmeisjes Wendel en Liza maken zich druk over de stijgende zeespiegel. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269882 910.03 8308 2018-01-08T11:13:53+00:00 yes no water zeespiegel https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-maak-je-een-blaasinstrument 2024-04-11T14:48:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31605.w613.r16-9.42860af.webp Hoe maak je een blaasinstrument? | Hoppatee! Deze keer maken we een blaasinstrument. Daarvoor heb je nodig: een buis, ballonnetjes, een schaar, elastiekjes en een tuinslang. Voorbeelden van blaasinstrumenten zijn de blokfluit, de saxofoon en toeters. Bij een blaasinstrument pers je lucht door een opening die net iets te klein is. Daardoor komt de lucht onder druk te staan, en die druk veroorzaakt trilling. En trilling is geluid, dus dat is wat je hoort. Aan de slag. Knip de bovenkant van een ballon af. Wind een elastiekje strak om de buis heen. Steeds een slagje draaien. Dan doe je de ballon over de buis en rolt het elastiekje zodat het goed vast zit. Dan knip je een stukje van de tuinslang af en wriemelt het tuitje van de ballon er overheen. Ook dat maak je goed vast met een elastiekje. Trek het goed strak. En blazen maar. Je eigen toeter. Je kan een stuk van de buis afzagen, zodat je twee ongelijke stukken hebt. In de korte buis trilt de lucht sneller, dus krijg je een hogere toon. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12444466 151 5528 2018-01-16T23:00:00+00:00 yes no blaasinstrument https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-maak-je-een-gitaar 2024-04-11T14:45:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31606.w613.r16-9.88a25e8.webp Hoe maak je een gitaar? | Hoppatee! Deze keer maken we onze eigen gitaar. Daarvoor heb je nodig: een lat, 3 spijkertjes, een schroevendraaier, ijzerdraad, een tangetje en een blikje. Een echte gitaar heeft snaren. Als die snaren trillen maakt de gitaar geluid. Hoe hoog de toon klinkt, hangt af van de spanning en de dikte van de snaar. Aan de slag. Leg de lat neer. Schroef op deze twee plekken twee schroeven erin. Dan maak je de ijzerdraad aan één schroef vast. Goed vastdraaien. Daarna ook aan de andere schroef, maar voordat je dat doet leg je het blikje eronder. Trek ‘m goed strak. Weer goed vastdraaien, en dan beweeg je het blikje naar één kant en plukt aan de draad, totdat je de toon mooi vindt. Daar schroef je de derde schroef erin, zodat het blikje niet kan bewegen. En klaar is je gitaar. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12506417 125 6467 2018-01-23T23:00:00+00:00 yes no gitaar https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-maak-je-een-slagorgel 2024-04-11T14:45:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31607.w613.r16-9.ca57845.webp Hoe maak je een slagorgel? | Hoppatee! Deze keer maken we een slagorgel. Daarvoor heb je nodig: buizen van verschillende lengte, een ijzerzaagje, sterk plakband, bochtjes voor de buizen en een badslipper. Geluid komt door trilling, ook bij slaginstrumenten. Hoe sneller de trilling, hoe hoger de toon. Bij ons instrument wordt de toon bepaald door de lengte van de buis. Aan de slag. Zaag de buis door, zodat je twee stukken van verschillende lengte hebt. Maak de bochtjes eraan vast. Hoor je? de kortere buis maakt een hoger geluid dan de lange. Plak de buizen vast aan tafel, ook eentje die je niet doorgezaagd had. Dan heb je drie verschillende tonen. Pak een badslipper. Daarmee kan je het beste op de opening slaan. En voor de meester of juf hebben we een extra dikke gemaakt. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12506418 125 2868 2018-01-30T23:00:00+00:00 yes no orgel muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-maak-je-een-mondharmonica 2024-04-11T14:45:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31608.w613.r16-9.ac77d15.webp Hoe maak je een mondharmonica? | Hoppatee! Deze keer maken we onze eigen mondharmonica. Daarvoor heb je nodig: papier, twee verfroerstokjes, dik elastiek en dun elastiek. Pak één van de stokjes en het dikke elastiek, maar pas op dat je niemand in z’n ogen schiet. Doe het elastiek om het stokje. Dan scheur je een stukje papier af en maakt daar twee rolletjes van. Stop die onder het elastiek, aan allebei de kanten, bijna tegen het einde. Dan leg je het tweede stokje erop en maakt dat aan allebei de kanten goed vast met de dunne elastiekjes. Steeds een slagje draaien. Als je er nu doorheen blaast gaat het elastiek trillen en daar komt het geluid vandaan. Als je wil kan je je mondharmonica natuurlijk ook nog versieren. En blazen maar. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12506419 125 3017 2018-02-06T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-maak-je-een-duimpiano 2025-01-28T13:32:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31609.w613.r16-9.752b5f4.webp Hoe maak je een duimpiano? | Hoppatee! Deze keer maken we onze eigen duimpiano. Daarvoor heb je nodig: een koektrommel, twee latjes, dik elastiek, ijsstokjes, een potlood, twee schroefjes en een schroevendraaier. Aan de slag. Eet eerst rustig alle koekjes op. Dan leg je de latjes op elkaar op de koektrommel en zet ze vast met het elastiek. Als je elastiek niet lang genoeg is kan er twee aan elkaar vastmaken. Dan klem je de ijsstokjes tussen de latjes. Het trillen van het stokje maakt het geluid. Hoe korter het stokje, hoe sneller de trilling, dus hoe hoger de toon. Maak de stokjes op verschillende lengtes totdat je de tonen mooi vindt en schroef dan de latjes aan elkaar zodat ze goed vast zitten. Goed zo, even samenwerken. Klaar? Tokkelen maar! Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12506420 125 7389 2018-02-13T23:00:00+00:00 yes no piano toetsinstrument https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-maak-je-slagknotsen 2024-04-11T14:44:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31610.w613.r16-9.da02093.webp Hoe maak je slagknotsen? | Hoppatee! Deze keer maken we slagknotsen. Daarvoor heb je nodig: een pollepel, een bolletje wol, elastiekjes, plakband, een schaar, een lapje stof en een oude binnenband. Je kan met je handen ergens op slaan, materiaal op elkaar laten slaan, maar ook ergens OP slaan. Aan de slag. Plak een eindje van het bolletje wol aan de pollepel en draai de draad eromheen. Lekker dik, dan wordt het geluid mooi gedempt. Knip de draad af. Doe er een lapje omheen en maak het vast met een elastiekje. Steeds een slagje draaien. Je kan dit ook met een fietsband doen. Knip ‘m door en draai de band om de lepel heen. Weer goed vastmaken met een elastiekje. En rammen maar! Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12506421 125 1554 2018-02-20T23:00:00+00:00 yes no slaginstrument https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-energiedrank-met-je-lichaam-cafeine-en-suiker-in-je-bloed 2024-01-16T15:29:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31614.w613.r16-9.16b4464.webp Wat doet energiedrank met je lichaam? | Cafeïne en suiker in je bloed Na het drinken bereikt de eerste cafeïne na vier minuten je bloed. Je hartslag en bloeddruk gaan iets omhoog. Na een half uur zit bijna alle cafeïne in je bloed. Je voelt je geconcentreerder, alerter en minder vermoeid. Doordat er tot wel twaalf suikerklontjes in een blikje zitten, krijg je een flinke stijging van je bloedsuiker. Je voelt nieuwe energie. Na ongeveer een uur begint je suikerdip. Je suikerspiegel gaat omlaag en wordt nog lager dan voor het drankje. Het effect van extra energie is maar heel tijdelijk. Na vijf uur is de helft van de cafeïne door je lichaam verwerkt. Na tien uur is er nog een kwart van de cafeïne over. Drink je teveel, dan kan je onder andere last krijgen van rusteloosheid, angstgevoelens en hartkloppingen. Het Voedingscentrum heeft liever dat je zelfs helemaal niets drinkt. Dat komt omdat het slecht is voor je tanden en de kans op overgewicht door de grote hoeveelheid suiker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12584297 60 9553 2018-01-22T08:36:08+00:00 yes no suiker energie https://schooltv.nl/video-item/klimaatjagers-in-de-klas-smeltende-permafrost-in-alaska 2024-01-04T12:14:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31615.w613.r16-9.8d160cb.webp Klimaatjagers in de klas | Smeltende permafrost in Alaska Rond de Noordpool vinden we een gebied dat nog sneller opwarmt dan de rest van de wereld. Het bestaat niet alleen uit ijsbergen en sneeuw, ook de bodem is daar bevroren. Soms wel tot een paar honderd meter diep! Deze permanent bevroren bodem heet permafrost. Je vindt er bodemlagen met ijs, bevroren planten en bomen die hier al sinds de laatste ijstijd liggen. Door de klimaatverandering beginnen ze nu in hoog tempo te ontdooien. Wat gebeurt er in Alaska nu het ontdooien van de permafrost is begonnen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12584300 689 5443 2018-01-22T10:50:50+00:00 yes no permafrost https://schooltv.nl/video-item/wat-is-plankton-dierlijk-en-plantaardig-plankton 2024-01-04T12:14:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31616.w613.r16-9.3566dfb.webp Wat is plankton? | Dierlijk en plantaardig plankton Plankton is een verzamelnaam voor alle organismen die in het water leven. Je hebt dierlijk en plantaardig plankton. Plantaardig plankton wordt ook wel fytoplankton genoemd. Het staat aan de basis van de voedselketen in de oceanen. Deze eencellige plantjes nemen net als planten op het land CO2 op en stoten zuurstof uit. En door de enorme hoeveelheid fytoplankton produceren de oceanen de helft van alle zuurstof die wij inademen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12584299 37 4946 2018-01-21T23:00:00+00:00 yes no plankton oceaan organisme https://schooltv.nl/item/opbouw-van-de-aarde 2026-03-24T15:05:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43236.w613.r16-9.872d0c3.png Opbouw van de aarde | Interactieve schoolplaat over aardlagen De aarde is geen grote versteende planeet. In de aardkern is het heel erg heet en de aardkorst drijft op magma in de langzaam stromende aardmantel. De aardkorst is wel hard, maar bestaat uit platen die voortdurend in beweging zijn en naar elkaar toe drijven (convergentie) of van elkaar af drijven (divergentie). Bij de breuken tussen de aardplaten komen vaak aardbevingen voor en vind je vulkanen. Bekijk deze interactieve schoolplaat over de opbouw van de aarde. Zoom in en bekijk de verschillende video's! https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 90720 yes no vulkaan aardbeving platentektoniek aarde planeet https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-hoogtevrees 2024-04-25T09:38:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31617.w613.r16-9.d6f66c6.webp Wat is hoogtevrees? | Clipphanger Er zijn 2 soorten hoogtevrees: de optische, die krijg je als je vanaf een zekere hoogte gewoon naar beneden kijkt. En dan heb je nog de cognitieve hoogtevrees: dat is de angst over wat er allemaal zou kunnen gebeuren als je van die hoogte naar beneden valt of springt. Ieks! Hartklopppingen, zweten, duizeligheid en je komt in ademnood, want de kans is groot, dat er uiteindelijk helemaal niks gebeurt. Eigenlijk heeft bijna iedereen wel een beetje last van hoogtevrees. En daar is niks mis mee, want het voorkomt een hele hoop domme acties. Het wordt pas vervelend als je hoogtevrees krijgt op je keukentrapje. Want: hoe kom je dan bij de kurkuma? Als je hoogtevrees een fobie wordt, dan loopt het uit de hand. Je vermijdt balkons, ladders en roltrappen. En dan is het tijd voor de therapeut! Hopen dat die drempel niet te hoog is. Hoogtefobie kan behandeld worden met cognitieve gedragstherapie. Da’s een ingewikkelde term voor ‘steeds een stapje hoger’. Ook wordt er tegenwoordig virtual reality gebruikt: je staat veilig op de grond, maar je denkt dat je aan de rand van een ravijn staat. Zo wordt je alarmsysteem als het ware opnieuw geprogrammeerd. En als je van je hoogtevrees af bent, dan heb je alle tijd voor je nieuwe hobby: raketparachutespringen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12584304 91 6769 2018-01-24T23:00:00+00:00 yes no angst https://schooltv.nl/video-item/betekent-een-emoji-overal-hetzelfde-appen-over-de-grens 2024-01-04T12:14:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31618.w613.r16-9.89f4490.webp Betekent een emoji overal hetzelfde? | Appen over de grens Ik denk dat mijn meest gebruikte emoji de rolling eye emoji is. Zelf gebruik ik hem meer als ‘oeps’, maar je kan hem ook gebruiken als je iets helemaal niet meer ziet zitten, uit frustratie. Je gebruikt emoji’s waarschijnlijk elke dag. Maar vraag je je wel eens af of jouw emoji goed ontvangen wordt? Want de beeldtaal is namelijk best wel open voor interpretatie. We gebruiken emoji sinds we smartphones hebben. Met een smartphone texten we, we appen elkaar berichtjes heel snel heen en weer. In een gesprek hebben we handgebaren, bepaalde gezichtsuitdrukking en een bepaalde klemtoon. Dat is eigenlijk net zo belangrijk als de woorden die we uitspreken. Een emoji is daar een digitale vertaling van. De emoji is in 1999 bedacht in Japan door Shigetaka Kurita. Je ziet daardoor nog best veel elementen op je telefoon die typisch Aziatisch zijn. In de categorie gezichtsuitdrukkingen zitten ook heel veel elementen uit de manga, we kennen bijvoorbeeld dat gezicht met die stoom uit de neus, wij denken dat dat iemand is die boos is, zo komt dat namelijk in onze stripverhalen vaak voor, maar in mangastrips is dat juist een symbool van iemand die trots is. Het heet ook officieel face of pride. Het is heel uniek, met emoji delen we met de hele wereld dezelfde taal. We hebben allemaal hetzelfde emoji-toetsenbord op onze telefoon. Maar eigenlijk zie je dat in die universele beeldkarakters het gebruik per cultuur heel verschillend is. Dat is eigenlijk ook logisch, want elke cultuur heeft verschillende handgebaren en verschillende gebruiken. De betekenis van een emoji kan veel onduidelijker zijn dan je misschien denkt. Verschillende culturen kunnen hetzelfde plaatje weer anders interpreteren. Zo betekent dit misschien oké voor ons, maar in Turkije noem je iemand hiermee een klootzak. In Bangladesh is dit weer een grote belediging. Het oude symbool voor een bank werd ook vaak verschillend opgevat. Amerikanen gebruikten het als symbool voor de Burger King en Japanners zagen het juist als verwijzing naar weglopen van verantwoordelijkheden. Maar het kan ook andersom. Wij sturen vaak een aapje als we iets stoms hebben gezegd waar we ons voor schamen. Maar in Marokko gebruiken ze liever deze. Een advocaat in India wil WhatsApp zelfs aanklagen vanwege de middelvinger-emoji. Maar als een emoji eenmaal in de set zit, kan hij er niet meer uit. Wat mij betreft hebben we wel genoeg emoji. Er zijn nu 2666 emoji gecodeerd. Dat is behoorlijk wat scrollen als je een bepaald symbool zoekt. Ik denk wel doordat we hetzelfde toetsenbord hebben, of bijvoorbeeld doordat we op het internet met elkaar communiceren, dat we meer van elkaar gaan begrijpen en dat we misschien ook wel meer dezelfde soort communicatievormen ontstaan. Zo leren de nieuwe toevoegingen die vooral westers zijn misschien ook meer over de westerse cultuur aan andere cultuur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12584311 190 6759 2018-01-23T10:23:27+00:00 yes no social media taal https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-geert-wilders-leven-met-beveiliging 2024-01-04T12:14:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31619.w613.r16-9.7a027ad.webp EenVandaag in de klas | Geert Wilders: leven met beveiliging Geert Wilders (PVV) is een politicus waar veel mensen een mening over hebben. Sommigen zijn fan en anderen zijn het juist niet met hem eens. In de jaren dat hij actief is in de politiek heeft Wilders veel bedreigingen gekregen door zijn scherpe kritiek op de islam. Die zijn soms zo erg, dat de politicus 24 uur per dag bewaking heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12584310 373 1278 2018-01-23T09:55:27+00:00 yes no Geert Wilders https://schooltv.nl/video-item/high-speed-history-wie-was-winston-churchill 2024-04-30T13:07:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31620.w613.r16-9.0acfdf5.webp Wie was Winston Churchill? | High Speed History Winston Churchill is een van de beroemdste staatsmannen van de 20e eeuw. Hij is premier van Engeland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de bombardementen door de Nazi’s houdt hij het hoofd koel. Hij blijft standvastig en met zijn bevlogen toespraken weet hij de Britse natie bijeen te houden. Het Britse eiland wordt nooit veroverd door de Duitsers. Churchill zweert Nazi-Duitsland totaal te vernietigen. En samen met de VS en de Sovjet-Unie krijgt hij dat voor elkaar. Maar Churchill veracht niet alleen de Nazi’s ook van de communisten moet hij niets hebben. Met afschuw ziet hij hoe de Sovjet-Unie uitgroeit tot een supermacht en het Verenigd Koninkrijk zijn status als wereldmacht verliest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12584312 43.52 5426 2018-01-23T23:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Engeland https://schooltv.nl/video-item/van-dna-tot-z-in-de-klas-eeuwig-jong 2024-01-04T12:14:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31621.w613.r16-9.32542a5.webp Van DNA tot Z in de klas | Eeuwig jong Ouder worden we allemaal. Maar waar komen ouderdomskwaaltjes vandaan en is veroudering te bestrijden? Presentator Ajouad El Miloudi praat met wetenschappers over telomeren, gentherapie en onsterfelijk zijn. Hij krijgt bijvoorbeeld te horen dat je lichamelijk aftakelt omdat de uiteinden van je chromosomen (de telomeren) slijten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12631764 562 2461 2018-01-24T23:00:00+00:00 yes no veroudering chromosoom https://schooltv.nl/video-item/heeft-de-wereld-over-30-jaar-nog-wel-drinkwater-vechten-om-water 2024-01-04T12:14:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31622.w613.r16-9.e742b1b.webp Heeft de wereld over 30 jaar nog wel drinkwater? | Vechten om water Douchen, drinken, koken, afwassen… Vanaf het moment dat je wakker wordt, totdat je weer gaat slapen, gebruik je er zo’n 120 liter van: water. Maar het is wereldwijd lang niet voor iedereen vanzelfsprekend dat het zo rijkelijk vloeit. Sterker nog: van sommige plekken wordt voorspeld dat de laatste druppel binnenkort uit de kraan komt. Wat is er aan de hand? Het oppervlak van de wereld bestaat voor 70% uit water. Van de totale hoeveelheid water is maar 2,5% zoet, te drinken dus. Een deel daarvan kunnen we gebruiken doordat het in meren, rivieren en ondergrondse reservoirs zit. Maar ook een groot deel zit vast, bevroren in ijskappen. Je kunt dus wel stellen dat het schaars is. Inderdaad, wereldwijd leven 4 miljard mensen in gebieden die minimaal een maand per jaar te maken hebben met ernstige waterschaarste. Dat wil zeggen dat er meer water wordt onttrokken aan rivieren, meren en het grondwater dan dat er wordt aangevuld. Vooral watersystemen in snelgroeiende grote steden kunnen de vraag vaak niet bijbenen. En tel daarbij op dat we het grootste gedeelte van het zoete water gebruiken voor landbouw. Er moet wel iets gebeuren, want de wereldbevolking blijft maar groeien. In 2050 zijn we volgens de VN met 9 miljard mensen, en die hebben allemaal water nodig. Direct of indirect. En als er van iets weinig is, liggen conflicten op de loer. Daarom waarschuwen sommige experts nu al voor honger, oorlog en vluchtelingen als een indirect gevolg van watertekort. Moeten we niet willen, toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12631765 94 9785 2018-01-24T12:41:00+00:00 yes no drinkwater https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-verbroedering-bij-de-winterspelen-in-zuid-korea 2024-01-30T13:40:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31623.w613.r16-9.ddaa0e1.webp Nieuwsuur in de klas | Verbroedering bij de Winterspelen in Zuid-Korea De politieke spanning tussen Noord-Korea en Zuid-Korea maken van de Olympische Winterspelen van 2018 een beladen editie. Taekwondo kan de spanning uit de lucht halen en de buurlanden verbroederen. Voor zowel Noord-Korea als Zuid-Korea is taekwondo namelijk een belangrijke sport. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12426657 384 5688 2018-01-25T23:00:00+00:00 yes no Noord-Korea Zuid-Korea Olympische Spelen https://schooltv.nl/video-item/klimaatjagers-in-de-klas-het-verdwijnen-van-koraal-in-oceanie 2024-01-04T12:14:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31627.w613.r16-9.f06258c.webp Klimaatjagers in de klas | Het verdwijnen van koraal in Oceanië Enorme oceanen strekken zich vanaf het koude Antarctica uit over het zuidelijk halfrond, waar veel meer water is dan land. Onder deze enorme watervlakte groeien koraalriffen. Het zijn de tropische regenwouden van de zee en ze dreigen te verdwijnen door de klimaatverandering die nu aan gang is. Vandaar dat in de zuidelijke oceanen veel onderzoek wordt gedaan naar de veranderingen die plaats vinden en veroorzaakt worden door de opwarming van de aarde. Klimaatjournalist Bernice Notenboom is bij het Groot Barrièrerif aan de oostkust van Australië. Ze ontmoet daar koraalbioloog Ove Hugh-Goldburg en koraalspecialist Charlie Veron die het rif al 50 jaar bestuderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676713 302 9285 2018-01-29T09:59:57+00:00 yes no koraal https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-digitale-analyse-van-de-vogeltrek 2024-01-04T12:14:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31629.w613.r16-9.a3e8dad.webp EenVandaag in de klas | Digitale analyse van de vogeltrek Elk jaar start in de herfst de vogeltrek. Vogels zoeken dan warmere gebieden op om te overwinteren. Natuuronderzoekers willen maar wat graag weten waar ze naartoe gaan en hoe ze precies vliegen. Normaal gesproken houden ze dat bij door de vogels te vangen en te ringen, maar er is een nieuwe techniek. Met nieuwe vogelzenders (met GPS) en een buienradar houden ze de vliegbewegingen in de gaten. Het raadsel van de jaarlijkse vogeltrek wordt na jaren handwerk nu eindelijk digitaal in beeld gebracht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676715 338 1523 2018-01-29T23:00:00+00:00 yes no trekvogel https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-het-verschil-tussen-anorexia-en-boulimia 2024-04-25T09:38:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31630.w613.r16-9.745dfc5.webp Wat is het verschil tussen anorexia en boulimia? | Clipphanger Iemand met anorexia heeft een verstoord lichaamsbeeld. Je ziet jezelf als dik, terwijl je heel normaal bent. Om de teller van de weegschaal nog verder naar beneden te krijgen, eet je extreem weinig en verzin je smoesjes om onder het eten uit te komen. Als je ongezond mager wordt, kan je erop rekenen dat er vrienden of familie aan de bel trekken om je te laten helpen. En da’s heel goed van ze, want zo’n 5 tot 10 % van de anorexiapatiënten overleeft het niet. Ook boulimiapatiënten zijn obsessief met eten bezig. Zij hebben regelmatig flinke eetbuien, waarbij ze de controle verliezen. Omdat ze niet willen aankomen, braken ze daarna alles weer uit, of ze slikken laxeermiddelen om al die calorieën weer kwijt te raken. Boulimiapatiënten weten hun probleem soms heel goed verborgen te houden, omdat je er aan de buitenkant niks van ziet. Eetstoornissen ontstaan vaak als reactie op een ingrijpende gebeurtenis. [Daarom gebeurt dat ook zo vaak rond je puberteit. Da’s namelijk een hele ingrijpende teit.] Maar als je zo’n stoornis krijgt, is het hoog tijd om zelf in te grijpen. Je moet rekening houden met een intensieve behandeling, die soms gepaard gaat met opname. Door gedragstherapie leer je weer ‘normaal’ te eten. En dat gaat heel zorgvuldig, hapje voor hapje... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676717 90 12920 2018-01-31T23:00:00+00:00 yes no eetstoornis https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-elisabeth-visser 2024-01-04T12:14:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31634.w613.r16-9.41bdc66.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Elisabeth Visser Op 1 februari 1953 wordt het zuidwesten van Nederland verrast door hoog water en storm. De vader van Elisabeth Visser speelt als brandweercommandant een belangrijke rol bij het waarschuwen en redden van mensen die werden verrast door het hoge water. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676718 118 1880 2018-01-29T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-flip-de-rijke 2024-01-04T12:14:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31635.w613.r16-9.9ee86be.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Flip de Rijke Flip de Rijke is pas twee jaar als de watersnoodramp zijn ouderlijk huis in Stavenisse bereikt. Toch heeft de ramp veel indruk op hem gemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676719 235 1969 2018-01-29T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-jan-kempeneers 2024-01-04T12:14:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31636.w613.r16-9.46d3900.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Jan Kempeneers De Watersnoodramp van 1953 zette grote delen van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid-Holland onder water. Jan Kempeneers was 17 jaar toen het water over de Zeeuwse dijken stroomde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676720 245 3865 2018-01-29T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-jan-wesdorp 2024-01-04T12:14:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31637.w613.r16-9.495cccf.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Jan Wesdorp Jan Wesdorp was 13 jaar toen de dijken doorbraken. Hij zag hoe het water alles verwoestte wat het tegenkwam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676721 228 1344 2018-01-29T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-jos-de-boet 2024-01-04T12:14:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31638.w613.r16-9.7ead521.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Jos de Boet Jos de Boet is 20 jaar als hij zijn hele familie verliest bij de watersnoodramp. Het water overvalt veel mensen in hun slaap. De watersnoodramp eist meer dan 1800 levens. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676722 233 5516 2018-01-29T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-jos-de-bont 2024-01-04T12:14:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31639.w613.r16-9.d052c4e.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Jos de Bont Op 1 februari 1953 werd het zuidwesten van Nederland overvallen door het water. De boerderij van de vader van Jos de Bont ging tijdens de watersnoodramp verloren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676723 220 2908 2018-01-29T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-koos-hage 2024-01-04T12:14:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31640.w613.r16-9.7a7e16a.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Koos Hage Op 1 februari 1953 werd het zuidwesten van Nederland overvallen door het water. Koos Hage was 5 jaar toen het water zijn woonplaats Stavenisse overspoelde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676724 270 2023 2018-01-30T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-leen-borsje 2024-01-04T12:14:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31641.w613.r16-9.1881fa1.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Leen Borsje Leen Borsje is als kind gered van de watersnoodramp in 1953. Daarna is hij civiele techniek gaan studeren om mee te werken aan de Deltawerken die Nederland nu beschermen tegen het water. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676725 178 2819 2018-01-30T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming Deltawerken https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-rie-roks 2024-01-04T12:14:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31642.w613.r16-9.ac75781.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Riet Roks Op 1 februari 1953 werd het zuidwesten van Nederland overvallen door het water. Riet Roks was 17 jaar toen ze haar moeder en opa verloor bij de watersnoodramp. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676727 151 3929 2018-01-30T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-wim-schot 2024-01-04T12:14:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31643.w613.r16-9.5997cb5.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Wim Schot Op 1 februari 1953 wordt het zuidwesten van Nederland verrast door hoog water en een westerstorm. De dijken breken door en grote delen van de zuidelijke provincies overstromen. Wim Schot heeft met zijn bootje een heleboel mensen van de verdrinkingsdood gered. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12676728 146 1837 2018-01-30T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-wees-de-zwaan 2024-01-04T12:14:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31644.w613.r16-9.256ccdd.webp De Buitendienst | Wees de zwaan! Kiefer en Nienke moeten auditie doen... voor het Zwanenmeer! Om de rol als danser te krijgen, moeten ze zich helemaal inleven in de zwaan. Ze willen een zwaan zijn! Tussen de zwanen gaan ze op zoek naar hun innerlijke zwaan. Waar leeft deze grote watervogel? Hoe sterk is de zwaan en is 'ie echt zo romantisch als we denken? En lukt het onze dansende helden om de auditie te rocken? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1283761 1221.48 7733 2018-01-30T08:30:00+00:00 yes no zwaan https://schooltv.nl/video-item/high-speed-history-de-watersnoodramp-van-1953 2024-04-30T13:07:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31646.w613.r16-9.b4b13f3.webp De watersnoodramp van 1953 | High Speed History Op 31 januari 1953 raast er een noordwesterstorm over Nederland. Bovendien is het springvloed. Dat gebeurt wel vaker, maar dit keer komt het water wel erg hoog. Door de druk van het water breken de zwakke zeedijken in Zuidwest-Nederland door en stromen de polders vol. Een muur van water spoelt de huizen weg. Mensen en dieren die niet kunnen vluchten verdrinken. Niemand is voorbereid op de ramp en de redding komt maar langzaam op gang. Uiteindelijk komen 1836 mensen om het leven. Om te voorkomen dat dit nogmaals gebeurt zijn na de watersnoodramp de Deltawerken gebouwd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12725275 42.52 4954 2018-01-30T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-terugtraprem-terugtrappen-is-stilstaan 2024-01-04T12:14:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31659.w613.r16-9.ef04e7c.webp Hoe werkt een terugtraprem? | Terugtrappen is stilstaan Het is een techniek die al een eeuw bestaat en toch vraag me af: hoe kan 't dat als ik de trappers achteruittrap de fiets in EEN keer stil komt te staan? Hoe werkt een terugtraprem? Waar kan ik dat nou beter laten zien dan bij de fietsenmakerschool? Ik ben vandaag in Nieuwegein bij de Tweewieler Academy. Ik ga het proberen uit te leggen onder toeziend oog van fietsenmakersleraar Mike. En als ik iets verkeerds zeg, grijpt hij in. Absoluut. Hier gebeurt het allemaal, in de naaf van het achterwiel. Als ik ga trappen, zorgt de ketting ervoor dat het wiel gaat draaien. Als ik stop met trappen, blijft het wiel gewoon lekker draaien. En als ik nu terugtrap, dan stopt het wiel. Maar wat gebeurt er nou precies allemaal in die naaf? In die naaf zit dit kleine stukje schroefdraad. Dit is verbonden met de trappers. En op die schroefdraad zit dit handige moertje. Conus. De conus, dus. Kijk. Als ik ga trappen, zie je dat de conus naar binnen draait. Trap ik de andere kant op, dan draait hij naar buiten. Hij kan dus twee kanten op draaien. Deze twee onderdelen zitten op een handige manier gemonteerd in de cilinder. Naafhuls. De naafhuls, dus. Als je goed kijkt, zie je dat de naafhuls aan de binnenkant wat dikker is. Deze twee vormen zorgen ervoor dat je er hele leuke dingen mee kunt doen. Mike heeft voor ons deze naafhuls opengezaagd. Zodat we precies kunnen zien wat er aan de binnenkant gebeurt. Moet je zien. Hier zie je de conus, met daaronder de schroefdraad. Die zit dus vast aan de trapper. Wat gebeurt er als ik ga trappen? Dan schuift de conus richting de verdikking van de naafhuls, dus naar de binnenkant toe. En die neemt dan als het ware het wiel mee. Dan ga je dus vooruit. Als je stopt met trappen, gaat die conus terug naar het midden en gebeurt er eigenlijk niks. Dan kan hij gewoon lekker rustig blijven ronddraaien. En als ik naar achter ga trappen...dan komt hij hier twee hele slimme stukjes ijzer tegen. De remsegmenten. Die drukken naar buiten, tegen de naafhuls aan en zo wordt het wiel tot stilstand gebracht. Al die onderdelen zijn van ijzer. Slijt dat niet heel snel? Nee. Dit model hebben we helemaal schoon en droog gemaakt zodat we het goed kunnen zien. In het echt ziet het er zo uit. Helemaal vol vet om alle onderdelen te smeren. Dus eigenlijk is die binnenkant gewoon een hele smerige bende. Zo werkt dat dus, een terugtraprem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12725290 186 4456 2018-01-30T13:54:52+00:00 yes no fiets https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-johan-van-doorn 2024-01-04T12:14:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31660.w613.r16-9.9b4f759.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Johan van Doorn Op 1 februari 1953 wordt het zuidwesten van Nederland verrast door hoog water en een westerstorm. Het Zeeuwse dorp Heijningen is getekend door de watersnoodramp. Historicus Johan van Doorn vertelt erover. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12725291 146 1677 2018-01-30T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/item/de-watersnoodramp-van-1953 2026-03-25T09:23:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43274.w613.r16-9.8f0fd05.jpg De watersnoodramp van 1953 | Interactieve schoolplaat over de watersnoodramp Door de watersnoodramp van 1953 komen grote delen van Zuidwest-Nederland onder water te staan. Dijken en huizen worden weggespoeld en er vallen ruim 1800 slachtoffers door de ramp. In deze interactieve schoolplaat vertellen ooggetuigen hoe zij de watersnoodramp beleefd hebben. Zoom in en klik op de video’s om te luisteren naar hun indringende verhalen. Bekijk daarnaast een aantal video's met extra informatie over één van de grootste natuurrampen uit de Nederlandse geschiedenis. Deze schoolplaat is gemaakt in samenwerking met het Watersnoodmuseum. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 53081 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/video-item/wat-is-chlamydia-een-sneaky-soa 2024-01-04T12:14:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31661.w613.r16-9.f292dd5.webp Wat is chlamydia? | Een sneaky soa Chlamydia is de meest voorkomende SOA van Nederland en het zijn vooral jongeren die ermee te maken krijgen. Het is een bacterie die oraal, vaginaal en anaal kan worden overgedragen. En het is nog een behoorlijk sneaky bacterie ook, want je kunt hem bij je dragen zonder het te merken. Dat kan bijvoorbeeld leiden tot onvruchtbaarheid. En als je de bacterie in je oog krijgt kun je er zelfs blind van worden. Draag dus naast een condoom ook een veiligheidsbril tijdens de seks. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12738641 25 6296 2018-03-21T23:00:00+00:00 yes no geslachtsziekte https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-superlief-slim-snel-sociaal-dna 2024-01-04T12:14:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31663.w613.r16-9.b739f79.webp De Buitendienst | Superlief-slim-snel-sociaal-DNA Nienke en Kiefer zoeken een hulpje voor klusjes waar ze zelf geen zin in hebben. Een hulpje met superlief-slim-snel-sociaal-DNA! Maar wat is DNA precies en waarom is het zo belangrijk? Hebben dieren ook DNA? En als ze dat hebben, welke toffe eigenschappen kunnen we dan van dieren gebruiken in het DNA van het superhulpje? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1283762 1206.96 10183 2018-02-02T17:30:00+00:00 yes no DNA https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-op-jacht-naar-je-geslacht 2024-01-04T12:14:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31520.w613.r16-9.98ad54e.webp De Buitendienst | Op jacht naar je geslacht! Jongens zijn stoer en meisjes zijn lief, dat is toch gewoon zo! Of niet...? Onze helden gaan op jacht naar het verschil in ons geslacht. Want wie of wat bepaalt wat je bent? Spoiler: we lijken veel meer op elkaar dan we verschillen! Nienke en Kiefer zijn onze gids door het doolhof van de geslachten! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1283763 1226.59 9619 2018-02-09T17:30:00+00:00 yes no man vrouw gender https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-het-afluisterschandaal-van-watergate 2024-01-04T12:14:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31666.w613.r16-9.5ee9940.webp Andere Tijden in de klas | Het afluisterschandaal van Watergate De Amerikaanse verkiezingen in 1972 worden overschaduwd door een schandaal dat bekend is geworden als het Watergateschandaal of de Watergate-affaire. In de nacht van 17 juni 1972 worden vijf mannen gearresteerd tijdens een inbraak in het hoofdkantoor van de Democratische Partij (in het Watergatecomplex in Washington). Het was de bedoeling om afluisterapparatuur te plaatsen tijdens de campagne. Dit leidt uiteindelijk in 1974 tot het aftreden van president Richard Nixon. Betrokkenen, zoals de Witte Huisjurist John Dean, vertellen over het Watergateschandaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12738639 385 1241 2018-01-30T23:00:00+00:00 yes no president Amerika https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-106 2024-01-04T12:14:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31667.w613.r16-9.174c11f.webp Studio Snugger | Aflevering 106 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om in studio snugger! Met de volgende onderwerpen: hoe bouw je een geheime hut, mag iedereen een huisdier nemen, groeit plastic in de zee, bestaan zelfremmende ski's, was paars vroeger duurder dan goud en bestaan er ketchuppillen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1279384 904.92 5174 2018-02-04T08:30:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-113 2024-01-04T12:14:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31668.w613.r16-9.ccd4a3b.webp Studio Snugger | Aflevering 113 Is het Kletspraat of niet? Daar gaat het om in Studio Snugger! Met vandaag de volgende onderwerpen: hoe kun je je weg in het donker vinden, wie heeft de polonaise bedacht, voelen mannen zich zieker dan vrouwen als ze griep hebben, bestaan magneetzolen, gebruiken zangers een voorzegoor en hoe lang duurde het om de eerste foto te maken? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1279391 918.6 4250 2018-02-11T08:30:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-105 2024-01-04T12:14:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31669.w613.r16-9.041a276.webp Studio Snugger | Aflevering 105 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met vandaag de volgende onderwerpen: hoe kom je aan een medaille, wat gebeurt er met melktanden als ze zijn uitgevallen, was de eerste volleybal een zak met poep, bestaan er limonademeren, kun je in Mexico belasting betalen met kunst en is er een badeend gevonden in het ijs op de Noordpool? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1279383 901.56 4106 2018-02-25T08:30:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/van-dna-tot-z-in-de-klas-ontwerp-je-eigen-wereld 2024-01-04T12:14:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31673.w613.r16-9.b27a45a.webp Van DNA tot Z in de klas | Ontwerp je eigen wereld Met genetische modificatie kun je organismen eigenschappen geven die ze van nature niet hebben. Je kunt er bijvoorbeeld fluorescerend bier mee maken, maar ook genen mee uitschakelen die kanker veroorzaken. De mogelijkheden zijn eindeloos, maar presentator Ajouad El Miloudi ontdekt dat er ook een andere kant aan zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12753429 465 4386 2018-02-01T10:54:14+00:00 yes no genetische modificatie https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-het-rusland-van-poetin 2024-01-04T12:14:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31674.w613.r16-9.3b0a094.webp Nieuwsuur in de klas | Het Rusland van Poetin Vladimir Poetin is sinds 1999 de machtigste politicus van Rusland. Zijn beslissingen hebben grote gevolgen voor de economie van het land, het leger en de relaties met het buitenland. In het Westen wordt dan ook argwanend naar Poetin gekeken, maar in eigen land is hij onder sommige inwoners best populair. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12753436 585 5180 2018-02-02T08:19:23+00:00 yes no Rusland Vladimir Poetin https://schooltv.nl/video-item/klimaatjagers-in-de-klas-verdroging-van-het-amazone-regenwoud 2024-01-15T16:52:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31675.w613.r16-9.784d4fd.webp Klimaatjagers in de klas | Verdroging van het Amazone-regenwoud De Amazone is het grootste regenwoud van de wereld dat ligt in Zuid-Amerika. Dit enorme regenwoud bruist van het leven en één derde van de biodiversiteit van de aarde is hier dan ook te vinden. Het is de hartslag van ons klimaat. Maar helaas wordt het woud van alle kanten bedreigd. Niet alleen ontbossing is een groot probleem, maar er zijn ook andere factoren die het bos bedreigen. Klimaatjournalist Bernice Notenboom zoekt, samen met klimaatwetenschapper Peter Cox, uit welke dat zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12753440 591 9333 2018-02-04T23:00:00+00:00 yes no regenwoud biodiversiteit ontbossing https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-met-verhuisdozen-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:12:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31676.w613.r16-9.06646dc.webp Muziek maken met verhuisdozen | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat Verhuisdozen zijn niet alleen handig als je gaat verhuizen. Je kan er ook muziek mee maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12783857 89 1321 2018-02-05T08:51:32+00:00 yes no muziekinstrument ritme verhuizen https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-met-gereedschap-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:12:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31677.w613.r16-9.bb266eb.webp Muziek maken met gereedschap | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat Een hamer, zaag en schroevendraaier zijn niet alleen handig bij het klussen. Je kan er ook muziek mee maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12783859 64 4178 2018-02-05T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument gereedschap ritme https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-op-een-feestje-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:12:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31678.w613.r16-9.9f5dd4e.webp Muziek maken op een feestje | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat Bij een feestje horen roltoeters. Niet alleen feestelijk, je kan er ook muziek mee maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12783861 63 1543 2018-02-06T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme feest https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-met-schoonmaakspullen-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:12:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31679.w613.r16-9.6eb8ed5.webp Muziek maken met schoonmaakspullen | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat Met een stofzuigeren een bezem kan je schoonmaken. Maar je kan er ook muziek mee maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12783862 68 2683 2018-02-07T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme schoonmaken https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-in-de-supermarkt-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:12:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31680.w613.r16-9.2267de1.webp Muziek maken in de supermarkt | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat In de supermarkt kan je van alles kopen. Maar je kan er ook muziek maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12783863 61 2350 2018-02-08T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme winkel https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-bij-het-tuinieren-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-02-01T12:53:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31681.w613.r16-9.d181081.webp Muziek maken bij het tuinieren | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat In de tuin kan je het gras maaien of de heg knippen. Maar met tuingereedschap kan je ook muziek maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12783864 78 2875 2018-02-11T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme tuin https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-bij-het-autowassen-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:11:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31682.w613.r16-9.2f351cd.webp Muziek maken bij het autowassen | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat Een auto moet soms gewassen worden. Maar met een spons en een tuinslang kan je ook muziek maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12783865 63 2288 2018-02-12T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme schoonmaken https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-bij-het-tandenpoetsen-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-04T12:14:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31683.w613.r16-9.ab898b0.webp Muziek maken bij het tandenpoetsen | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat Een tandenborstel heb je niet alleen nodig bij het tandenpoetsen. Je kan er ook muziek mee maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12783866 52 3244 2018-02-13T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme tandenpoetsen https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-in-het-restaurant-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:11:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31684.w613.r16-9.b445a2a.webp Muziek maken in het restaurant | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat In een restaurant kan je lekker eten. Maar je kan er ook muziek maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12783867 61 7067 2018-02-14T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme eten https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-op-straat-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:11:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31685.w613.r16-9.ec692c5.webp Muziek maken op straat | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat Als je loopt maken je voeten geluid. Met al die voetstappen kan je ook muziek maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12828361 116 2011 2018-02-18T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme lopen https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-bij-het-koken-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:11:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31686.w613.r16-9.e6584ff.webp Muziek maken bij het koken | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat Een appeltaart maak je van meel, appels en ei. Hakken, snijden en kneden: het lijkt wel een liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12828362 83 1594 2018-02-19T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme koken taart https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-bij-de-kapper-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:11:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31687.w613.r16-9.b1517dd.webp Muziek maken bij de kapper | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat De kapper knipt je haar met een schaar. Maar je kan er ook muziek maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12828363 53 1707 2018-02-20T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme kapper https://schooltv.nl/video-item/high-speed-history-wat-waren-de-kruistochten 2024-04-30T13:07:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31688.w613.r16-9.1d06674.webp Wat waren de kruistochten? | High Speed History Rond 1000 is West-Europa versnipperd in kleine staatjes onder leiding van ridders en edelen. De meest mensen leven in armoede op het platteland met als enige houvast hun christelijke geloof. De paus is de machtigste man van West-Europa. Als Turkse moslimlegers de heilige stad Jeruzalem innemen is de paus daar niet blij mee. In 1096 brengt hij een leger van ridders en boeren op de been om de stad terug te winnen. Het kruis is het symbool van de strijders en hun beloning een plekje in de hemel. De meeste kruisvaarders sterven onderweg naar Jeruzalem. Maar een uitgeput leger weet de stad toch te veroveren en in blinde woede wordt iedere moslim gedood. Moslims veroveren de stad weer snel weer terug, gevolgd door nog meer kruistochten. En een verstoorde relatie tussen moslims en christenen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12828364 51.6 19770 2018-02-11T23:00:00+00:00 yes no kruistocht christendom https://schooltv.nl/video-item/hulpverlening-met-behulp-van-drones-de-schade-inschatten-na-de-cycloon-op-sint-maarten 2024-01-04T12:14:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31689.w613.r16-9.c69b338.webp Hulpverlening met behulp van drones | De schade inschatten na de cycloon op Sint Maarten Als het eiland Sint Maarten in 2017 wordt getroffen door een cycloon, gaat Daniel Kersbergen van het Rode Kruis ernaartoe. Hij ondersteunt de hulpverlening met drones. Zo kan de schade snel worden ingeschat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12828366 201 5586 2018-02-05T11:27:09+00:00 yes no overstroming hulpverlenen drone https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-organen-kweken-met-stamcellen 2024-01-04T12:14:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31690.w613.r16-9.342e0f5.webp EenVandaag in de klas | Organen kweken met stamcellen Stel: je hebt medicijnen nodig omdat je hartproblemen hebt, maar de artsen weten niet precies hoe je op dat medicijn zult reageren. Onderzoekers zijn nu in het lab een methode aan het ontwikkelen om medicatie te kunnen testen. Dat doen ze op een mini-versie van je eigen hart. Gemaakt van je eigen stamcellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12828365 350 2339 2018-02-05T23:00:00+00:00 yes no orgaan stamcel https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-is-slapen-voor-apen 2024-01-04T12:14:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31691.w613.r16-9.eb85091.webp De Buitendienst | Is slapen voor apen? Een mens heeft gemiddeld acht uur slaap nodig, een olifant rust uit met twee uur slaap. Zonder slaap hebben we meer tijd om leuke dingen te doen. Kunnen we iets leren van dieren? Nienke en Matthijs gaan de strijd aan tegen elkaar en tegen hun slaap. Maar of dat wel zo'n goed idee is? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1283764 1229.04 12575 2018-02-16T18:00:00+00:00 yes no slaap https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-molukkers-in-westkapelle 2024-01-04T12:14:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31692.w613.r16-9.ba7ef37.webp Andere Tijden in de klas | Molukkers in Westkapelle Van 1815 tot 1949 maken de Molukken deel uit van kolonie Nederlands-Indië, het tegenwoordige Indonesië. Als de Japanners in de Tweede Wereldoorlog de kolonie dreigen te bezetten, vechten veel Molukkers mee aan Nederlandse zijde, in het Koninklijk Nederlands Indisch Leger (KNIL). Maar uiteindelijk, onder grote internationale druk, erkent Nederland in 1949 toch de onafhankelijkheid van Indonesië. In de jaren 50 komen duizenden Molukkers naar Nederland, tijdelijk is het idee. Hun verblijf wordt steeds langer omdat ze niet terug kunnen. Ze worden ondergebracht in woonoorden, maar de onrust neemt toe en op een dag gaat het mis in Westkapelle. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12828367 511 3446 2018-02-06T23:00:00+00:00 yes no Nederlands-Indië https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-in-het-zwembad-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:11:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31693.w613.r16-9.ee0fbf7.webp Muziek maken in het zwembad | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat In het zwembad kan je lekker spetteren met water. Maar je kan er ook muziek maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12828369 72 2415 2018-02-21T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme zwemmen https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-onder-de-douche-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-04T12:14:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31694.w613.r16-9.c898edd.webp Muziek maken onder de douche | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat Onder de douche word je lekker schoon. Maar je kan er ook muziek maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12828370 92 1907 2018-02-22T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme wassen https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-met-ingeleverde-lege-flessen-sorteren-schoonmaken-en-recyclen 2024-01-04T12:14:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31695.w613.r16-9.7aef283.webp Wat gebeurt er met ingeleverde statiegeldflessen? | Sorteren, schoonmaken en recyclen Hoi, ik ben Jens. Wat gebeurt er met lege flessen die in de supermarkt worden ingeleverd? Ja, wat gebeurt er eigenlijk met die lege flessen als je ze inlevert? Het begint natuurlijk hier, bij de automaat, want hier lever je ze in. De bovenkant is voor de lege flessen en de onderkant is voor de kratten. Alle producten waarvan de verpakking hergebruikt kan worden die noem je 'emballage'. Voor emballage-producten betaal je een klein beetje extra. Statiegeld. Dat statiegeld zorgt ervoor dat jij je lege verpakkingen inlevert. Zo kan alles weer opnieuw gebruikt worden. Kijk eens. Kunnen we die straks inleveren. In deze automaat zitten allerlei sensoren. Hier zitten sensoren achter het glas, en hier. Die sensoren herkennen de fles en sturen een signaal naar de computer in deze automaat. En die computer stuurt de banden aan en brengt de fles naar achter. Eens kijken hoe het er daar uitziet. Kijk, hier komt die fles dan binnen. Dan valt-ie in deze bak. Dan gaat-ie met de lift omhoog, en dan valt-ie hier in deze grote zak. In deze grote zak passen wel 250 lege flessen. Als-ie vol is, wordt-ie dichtgemaakt en dan wordt-ie samen met alle andere emballage naar een van retourcentra in Nederland gebracht. De emballage wordt zo uit deze vrachtwagens gelost. En de wachtruimte van het retourencentrum ingereden. En dat centrum is echt enorm groot. Na die hele lange wachtbaan wordt alle emballage hier verder gesorteerd. Alles heeft hier z'n eigen plekje. Dus de lege bierkratten hebben hun eigen plekje, maar ook de kratten vol groente en fruit. En natuurlijk de lege flessen. Moet je kijken! Even snel een kleine rekensom. Per jaar komen er dus 500.000 van dit soort zakken binnen. En in een zo'n zak kunnen 250 lege flessen. Dus per jaar zijn dat 125 miljoen lege flessen die hier binnenkomen. En dat is alleen van deze supermarkt. Hier worden de bierkratjes per merk gesorteerd. En daar verderop bouwen ze van die hele hoge prachtige bierflats. Alles wat hier binnenkomt vanuit de winkel wordt dezelfde dag nog verwerkt. Als alles gesorteerd is, komt de fabrikant het ophalen. En die spuit de flessen schoon of smelt ze zodat ze weer opnieuw gebruikt kunnen worden. Dus... Je hebt het gezien. Als jij je flessen inlevert bij de supermarkt leggen ze nog een hele weg af voordat ze opnieuw gebruikt kunnen worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12828368 192 13548 2018-02-06T08:34:44+00:00 yes no plastic fles recyclen https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-met-kantoorspullen-alledaagse-muziekinstrumenten-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:10:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31696.w613.r16-9.944eea7.webp Muziek maken met kantoorspullen | Alledaagse muziekinstrumenten uit Sesamstraat Nietmachines, plakbandrollers en perforators zijn niet alleen handig op kantoor. Je kan er ook muziek mee maken. Kijk maar naar dit liedje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12828371 59 1612 2018-02-25T23:00:00+00:00 yes no muziekinstrument ritme werk https://schooltv.nl/video-item/mensjesrechten-als-je-bij-me-weggaat-1 2024-01-04T12:14:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31697.w613.r16-9.63c8064.webp Mensjesrechten | Als je bij me weggaat Als je ouders niet in staat zijn om goed voor je te zorgen word je uit huis geplaatst. Jamilla (14) overkwam dit en ze woont nu al jaren in een opvanghuis. Ondanks de problemen van vroeger mist ze haar ouders: 'Je kunt het vergelijken met het gevoel dat niemand je komt helpen als je valt en je knie bloedt.' Door haar verleden vindt Jamilla het lastig om zichzelf te laten zien en bouwt ze liever een muurtje om zich heen. Maar die tactiek blijkt toch niet te werken. Dus zit er voor Jamilla niets anders op: ze moet dat muurtje afbreken. Maar de grote vraag is: durft ze dat? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1277058 955.27 4185 2018-02-25T19:45:00+00:00 yes no kinderrechten https://schooltv.nl/video-item/van-dna-tot-z-in-de-klas-mijn-reserve-ik 2024-01-04T12:14:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31698.w613.r16-9.3057dfc.webp Van DNA tot Z in de klas | Mijn reserve-ik Als je nier het niet meer doet, kan een donornier uitkomst bieden. Maar donororganen kunnen door het lichaam worden afgestoten. Daarom doen wetenschappers onderzoek naar het gebruik van lichaamseigen stamcellen. presentator Ajouad El Miloudi zoekt uit wat er mogelijk is op het gebied van orgaantransplantatie en hoelang het nog duurt voor we voor we onze eigen reserve-organen kunnen kweken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12844598 466 1778 2018-02-07T23:00:00+00:00 yes no donor stamcel https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-waarom-vieren-wij-carnaval 2024-05-27T08:53:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31699.w613.r16-9.ba034cb.webp Waarom vieren wij carnaval? | Clipphanger In de aanloop naar Pasen wordt er traditioneel door katholieken gevast: 40 dagen lang wordt er minder gegeten, gesnoept of gedronken. Carnaval wordt gevierd aan de vooravond van die vastentijd, en wordt in Limburg dan ook wel ‘vastelaovend’ genoemd. Het woord ‘carnaval’ zou wel ’s afgeleid kunnen zijn van het Latijnse ‘carne vale’ dat ‘vaarwel vlees’ betekent. Want tijdens het carnaval kan er – voordat het vasten begint – nog 1 keer massaal shoarma en frikadellen gegeten worden. Maar daar krijg je pas echt trek in als je eerst flink wat bier consumeert, dus dat doen ze dan ook maar. Carnaval is ook een omkeringsritueel: maatschappelijke rollen worden omgedraaid en het gedrag dat de rest van het jaar wenselijk is, wordt tijdelijk opgeschort. Op carnavalsdinsdag is om middernacht het feest weer voorbij. Op Aswoensdag krijgen de feestvierders in de kerk een kruisje van as op hun voorhoofd. Dit is het teken dat ze spijt hebben van hun zonden, en hoogstwaarschijnlijk ook een ENORME kater. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12844599 72.12 15037 2018-02-06T23:00:00+00:00 yes no carnaval feest traditie cultuur katholicisme https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-107 2024-01-04T12:14:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31700.w613.r16-9.7caee07.webp Studio Snugger | Aflevering 107 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met vandaag de volgende onderwerpen: wat gebeurt er met colaflessen nadat je ze hebt ingeleverd in de winkel, hoe kun je heel oud worden, bestaan fluisterboten, hoe word je een nachtwacht, gaan drones helpen om hondenbaasjes op te sporen die de drollen van hun hond niet opruimen en was applaus vroeger bedoeld om muggen weg te slaan? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1279385 927.77 5119 2018-02-18T08:30:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/wat-doet-dna-receptenboek-voor-je-lijf 2024-01-16T15:22:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31701.w613.r16-9.55fa2f2.webp Wat doet DNA? | Receptenboek voor je lijf Weet je wel hoe DNA werkt? Ja, tuurlijk. Ja... maar eh... op zich kan het geen kwaad om het nog een keer uit te leggen. Voor Kiefer. Oké. DNA is een code in je lichaam. En daar staat in hoe je lichaam gemaakt moet worden. Hoe je haar gemaakt moet worden, hoe je ogen eruit zien, dat zit allemaal in je DNA. Eigenlijk een soort boek met een beschrijving van je lichaam. Ja, je kunt het DNA vergelijken met een hele boekenkast vol recepten voor een taart. Eén boek gaat over hoe de vulling gemaakt moet worden. En een ander boek gaat over de slagroomtoefjes. En zo gaat het ook met het DNA in je lichaam. Het ene boek gaat over hoe je ogen gemaakt moeten worden. Het andere boek gaat over hoe je haar gemaakt moet worden. Dus iedereen heeft eigenlijk zijn eigen boekenkast. Ja. Jij hebt een eigen boekenkast, jij ook, ik heb een eigen boekenkast. Dus stel: Dit ben ik, dit is mijn boekenkast. Ik pak eventjes een boek eruit. Nou...! Inderdaad, hier staat dat ik blauwe ogen heb! Klopt precies. Maar als ik mijn blauwe ogen-boek in de boekenkast van Kiefer zet... dan heeft Kiefer ineens blauwe ogen! Dat klopt. En ik bruine ogen. Maar dan wil ik ook die krulletjes, en ik wil ook je... Maar waar zit dat DNA dan precies? Dat zit overal, in al je cellen. Dus in je huid, en in je haar, en in je snot, en in vacht. Ho, ho, in mijn vacht? Hebben dieren ook DNA? Natuurlijk hebben dieren ook DNA. Mensen zijn ook een soort dieren. Ja Kiefer, je weet toch, je bent echt een beest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12860790 94 6860 2018-02-08T12:35:00+00:00 yes no DNA gen https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-bijvangst-voor-het-museum 2024-01-04T12:14:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31702.w613.r16-9.55587f5.webp Vroege Vogels in de klas | Bijvangst voor het museum Veertig jaar lang haalde bottenverzamelaar Adrie Vonk botten uit de Noordzee. Hij heeft nu een unieke privécollectie met resten van walvissen, mammoeten en andere resten van dieren. Conservator Arthur Oosterbaan van Ecomare is bezig om deze grote collectie te inventariseren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12844611 283 599 2018-02-08T23:00:00+00:00 yes no fossiel bot https://schooltv.nl/video-item/gered-van-het-water-ezras-oma-maakte-de-watersnoodramp-mee 2024-01-04T12:14:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31703.w613.r16-9.b1610dc.webp Gered van het water | Ezra’s oma maakte de watersnoodramp mee Kijk hier hebben ze al bloemetjes neergelegd. Als herinnering. Op een speciaal deel van de begraafplaats in Nieuwerkerk liggen slachtoffers van de watersnoodramp begraven. Ook de familieleden van oma Willy. Dit is het graf van mijn opa. En de anderen zijn ook nog familieleden van mij. Willy en Ezra vinden het fijn om hier samen te zijn. Het is een bijzonder moment om hier met mijn kleindochter te staan. Terwijl ik een kleindochter ben van deze twee mensen. Als je terugloopt, denk je wel: Jeetje, dat dat is gebeurd. Dat raakt me dan weer wel. Oma Willy was pas 5 jaar toen ze in de nacht van de watersnoodramp door haar ouders wakker werd gemaakt. Ze weet 't nog precies. De benedenverdieping van hun huis stond al onder water. Het was een enorm geluid. Er was een enorm geraas. En ik zag hoge golven door het slaapkamerraam. Het gezin vluchtte naar zolder en daar was het wachten op hulp. Gelukkig kwam die uiteindelijk. Op de smalle dijk hielpen politie en militairen het snelle afvoer van de mensen bevorderen. Willy, haar vader en moeder werden opgevangen in een school. Daar kregen ze wat te eten en dekens om warm te blijven. Het waren van die ouderwetse grijze dekens. En die kriebelde verschrikkelijk. Maar je was blij dat je wat had en dan je compleet was met je ouders, dat je als familie gered was. Ja, Willy en haar ouders dus wel. Maar later bleek dat veel andere familieleden zoals haar opa en oma het niet hadden overleefd. Net als meer dan 1800 andere mensen. Die is van '43, dus die was 10 jaar oud. Toen hij verdronk. Ik moet er niet aan denken dat ik verdrink. Ezra en oma hebben het vandaag op de dag van de herdenking over wat er allemaal gebeurd is tijdens en na de ramp. En beiden vinden ze dat mensen dat ook in de toekomst moeten blijven doen. Het is belangrijk dat mensen hun verhaal kunnen vertellen. En zich kunnen uiten. En er met andere mensen over kunnen praten. Dat het verhaal levendig blijft, ook in de toekomst, voor de jeugd. Dat ze zich bewust zijn wat water ook kan doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12860791 134 1883 2018-02-08T12:42:44+00:00 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/video-item/wat-is-carnaval-gekkigheid-spot-en-veel-drank-en-eten 2024-01-16T15:54:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31704.w613.r16-9.a6122b0.webp Wat is carnaval? | Gekkigheid, spot en veel drank en eten Carnaval, waarom vieren we dat eigenlijk? Bosschenaren lopen in hun boerenkiel over de markt, terwijl Maastrichtenaren de straten vullen in hun mooiste kostuums. Carnaval, of zoals ik in Limburg zou zeggen: vastelaovend. Eén feest dat op allerlei manieren wordt gevierd. Maar waar komen die verschillen eigenlijk vandaan? In Nederland vieren we twee soorten carnaval: het Rijnlands carnaval en het Bourgondisch carnaval. Het Rijnlands carnaval komt uit Keulen. Daar dreef de bevolking elk jaar de spot met de Pruisische overheerser. Eén man kreeg de taak om verkleed als keizer door de stad te trekken en zo de echte baas voor gek te zetten. Precies: Prins Carnaval. Het carnaval wat we in Limburg en Oost-Brabant vieren komt daar vandaan. In Den Bosch, Eindhoven en Tilburg... Oh wacht, in Oeteldonk, Lampegat en Kruikenstad vieren ze het Bourgondisch carnaval. Daar draait het veel meer om het omdraaien van de sociale verhoudingen, zodat het volk onder leiding van, daar is-ie weer, Prins Carnaval, voor heel even de baas is van de stad. Maar als we echt diep de geschiedenis induiken, dan zien we dat carnavalsachtige feesten van alle tijden zijn. De Romeinen, Egyptenaren en Germanen: elk volk vierde zijn eigen feestje, met dezelfde ingrediënten: gekkigheid, spot en veel drank en eten. In 1091 zetten de Katholieken het op hun kalender. Ze koppelden het aan hun vastentijd. Daarom heet carnaval in Limburg vastelaovend, de avond voor het vasten begint. Ook de naam carnaval komt waarschijnlijk uit die periode. 'Carne vale' betekent vaarwel vlees, omdat de tijdens het vasten geen vlees aten. En dat doen sommigen nog steeds. Protestanten splitsten zich in de 16e eeuw af van de Katholieken en lieten ook carnaval voor wat het was. Ze vonden het eet- en drankfestijn te losbandig. Kan die tuba heel even ophouden? Dankjewel. Maar wie denkt dat ze alleen in het katholieke Zuiden carnaval vieren, die heeft het mis. Een groep Oldenzalers bracht het feest na de Tweede Wereldoorlog naar Twente, een Limburgse lerares introduceerde het feest in Barger-Compascuum, bij Emmen, en een verdwaald plukje Katholieken bracht het feest naar het Groningse Kloosterburen. Maar of je nu boven of onder de rivieren woont, verkleed bent of niet, vrij bent of moet werken: houdoe en alaaf. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12860794 134 13926 2018-02-08T16:00:00+00:00 yes no carnaval katholicisme https://schooltv.nl/video-item/mandarijntjes-in-blik-hoe-krijgen-ze-het-vliesje-eraf 2024-01-04T12:14:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31705.w613.r16-9.fc82f46.webp Mandarijntjes in blik | Hoe krijgen ze het vliesje eraf? Mandarijntjes in blik. Lekker voor een feestelijk fruitontbijt of op je verjaardagstaart. Maar met de partjes is iets apart. Ze zijn brandschoon: helemaal zonder vliesje. Hoe flikt de conservenfabriek dat? Als je het zelf probeert zal je al snel merken: dat is nog niet makkelijk, of eigenlijk: onmogelijk. Terwijl die uit het blikje er piekfijn uitziet. Hoe doen ze dat? De meeste blikmandarijnen die we eten komen van ver. Uit Spanje of uit het land waar ze zelfs Mandarijn praten: China. In de mandarijnenpartjes uit blikfabrieken staat een legertje vrouwen mandarijnen te pellen. Elke 10 seconden een. 3000 per dag. En dan gaan ze met zijn allen in bad. Dit is alleen niet zomaar een bad. Het velletje zit zo vast dat het met mensenhanden of een machine met geen mogelijkheid los te krijgen is. De Enige manier is om ze onder te dompelen in een speciale vloeistof. Het bijtende goedje waar de mandarijntjes in liggen is natronloog. Iets wat je misschien beter kent als gootsteenontstopper. Natronloog is een zogenaamde base die het velletje van de mandarijn aanvalt en in minuscule stukjes uit elkaar laat vallen tot er niks meer overblijft. In hoge concentratie vreet ie dus ook te troep op die in je gootsteen is achtergebleven. Je kan het ook maar beter niet op je handen krijgen. Het brandt zelfs zo hard dat een berucht Mexicaans drugskartel het gebruikt om 300 lijken tot op de laatste vezel te laten verdwijnen. En in dat goedje liggen dus onze mandarijntjes. De 4 km die ze door een soort chemische glijbaan gaan is precies genoeg om het velletje op te lossen maar de rest van het mandarijnenpartje heel te houden. Om het agressieve bad te neutraliseren doen ze er daarna zoutzuur bij. En geloof het of niet, gooi die twee gevaarlijke dingen bij elkaar en je krijgt doodgewoon drinkbaar water. En lekkere mandarijnenpartjes, zonder velletjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_11646268 183 6089 2017-11-13T11:00:00+00:00 yes no fruit productieproces https://schooltv.nl/video-item/klimaatjagers-in-de-klas-smeltend-ijs-op-groenland 2024-01-04T12:14:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31706.w613.r16-9.5703bcc.webp Klimaatjagers in de klas | Smeltend ijs op Groenland Groenland is vier keer zo groot als Frankrijk, maar voor 90 procent bedekt met ijs. De ijskap is soms wel 3 kilometer dik! Duizenden jaren was deze ijskap stabiel. Maar de ijskap in Groenland smelt de laatste jaren in hoog tempo en daardoor stroomt het smeltwater de zee in. Als de klimaatverandering doorzet kan de zeespiegel op aarde gemiddeld tot 7 meter stijgen. Klimaatjournalist Bernice Notenboom praat met glacioloog Allan Hubbard over de jaarlijkse cyclus van de Groenlandse ijskap. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12918596 587 6172 2018-02-12T12:13:47+00:00 yes no ijs opwarming https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-schuttersportretten-uit-de-gouden-eeuw 2024-01-30T14:17:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31707.w613.r16-9.ef08230.webp EenVandaag in de klas | Schuttersportretten uit de Gouden Eeuw Schilderijen met groepen mensen erop die bij de schutterij horen, een soort politie, noemen we schuttersstukken. De Nachtwacht is het bekendste schuttersstuk van Nederland, maar er bestaan veel meer schilderijen met leden van een schuttersgilde. Die schilderijen zeggen iets over de identiteit van ons land. Maar zegt het ook iets over de Nederlandse burgers van nu? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12918601 353 2369 2018-02-13T10:28:59+00:00 yes no schilderij https://schooltv.nl/video-item/waarom-knikken-we-als-we-ja-bedoelen-knikken-en-schudden-verschilt-per-cultuur 2024-01-04T12:14:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31708.w613.r16-9.1d54222.webp Waarom knikken we als we ja bedoelen? | Knikken en schudden verschilt per cultuur En uw gastvrouw van vandaag is Nienke De la Rive Box! Hee! Leuk dat je weer kijkt naar Waarom? Daarom-vragen die in 1 minuut zijn uit te leggen, te beantwoorden, of op te lossen. En de vraag van vandaag...Zo, dat is een lange vraag! Waarom knikken we met ons hoofd als we 'ja' bedoelen en schudden we als we 'nee' bedoelen. Inderdaad, ja! Nou, daar zijn verschillende verklaringen voor. Baby's doen het namelijk van nature. Als een baby de borst krijgt en hij heeft genoeg dan draait-ie zo z'n hoofd weg. En dan maakt-ie dus eigenlijk een nee-beweging. Als een baby nog wel wil eten dan zoekt het de tepel van z'n moeder door z'n hoofd op en neer te bewegen. Met een beetje fantasie kun je daar de ja-beweging in zien. Een andere verklaring zou zijn dat het ja knikken van een kleine buiging komt. Door te buigen zeg je 'ja'. Dat knikken en schudden verschilt per cultuur. In India bijvoorbeeld wiebelen ze hun hoofd als ze 'ja' bedoelen. En in veel Arabische landen bewegen ze hun hoofd naar achter om nee te zeggen. Sommige gebaren betekenen over bijna de hele wereld hetzelfde. Maar er zijn gebaren die niet overal begrepen worden. Als je in Nederland je duim en wijsvinger op elkaar doet, snapt iedereen dat je 'prima' bedoelt. Maar doe je dit in Frankrijk dan zeg je 'zero', nul...en dat betekent zoiets als 'waardeloos'. En in Zuid-Amerika scheld je hier iemand mee uit. Daar betekent het namelijk 'poepgaatje'. Ja! In Nederland is het gewoon schudden voor 'nee' en knikken voor 'ja'. Maar in sommige landen, zoals Bulgarije en Sri Lanka, is het precies andersom. Daar is schudden 'ja' en knikken 'nee'. Probeer dat maar eens even. 'Ja', 'nee'. Nou ja, heel verwarrend. Dat was 'm weer. Tot de volgende Waarom? Daarom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12918603 117 4852 2018-02-13T14:21:23+00:00 yes no taal communicatie https://schooltv.nl/video-item/is-bruin-brood-gezonder-dan-wit-brood-wit-brood-met-een-kleurtje 2024-01-04T12:14:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31713.w613.r16-9.f18939b.webp Is bruin brood gezonder dan wit brood? | Wit brood met een kleurtje Wit brood, bruin brood, volkoren brood, meergranenbrood, heel bruin brood. De meeste mensen hebben van hun moeder geleerd; hoe bruiner, hoe beter. Maar wat is nou eigenlijk echt het verschil tussen al die verschillende kleuren en soorten brood? Brood, daar zit wat in. Maar wat eigenlijk? Een boterham begint bij de graankorrel. Meestal tarwe. Als je die in zijn geheel vermaalt krijg je volkorenmeel. En als je daar een brood van bakt, dan noemen bakkers het bolkoren. Maar als je het meel goed zeeft en alle vezels eruit haalt, krijg je bloem. Daarvan bakken bakkers witbrood. Het voordeel van bloem is dat je brood er zalig zacht en luchtig van wordt. Het nadeel is dat de meeste goede voedingsstoffen uit volkorenbrood, zoals vitamines en vezels, eruit gefilterd zijn. EN dat is nou juist het probleem. Mensen willen en een lekkere luchtige boterham en een lekker gezond gevoel hebben over wat ze eten. Daar hebben bakkers wat op bedacht. Zo kan je bijvoorbeeld een mix maken van bloem en volkorenmeel. Dat mag je bruin noemen, maar eigenlijk is het gewoon voor de helft wit. Maar er is nog een truc die bakkers hebben bedacht: ze verven wit brood bruin. Bijvoorbeeld met gebrande mout. Soms zo bruin dat volkoren brood er bleek bij afsteekt. Of ze kleuren de bloem en gooien er daarna nog wat zaden, granen en pitjes bij. En noemen het heel slim ‘meergranen’. Om te weten wat je nou precies eet moet je dus op het etiket kijken waar je brood van is gemaakt. Een witte boterham, gemaakt van bloem. Een bruine boterham, gemaakt van een mix van bloem en volkorenmeel. Een volkorenboterham, gemaakt van bolkorenmeel. Of een boterham gemaakt van bruin geverfde bloem met soms voor het idee nog wat procent zaden en pitjes die dan meergranen mag heten. En ook al ziet je brood er dan nog zo gezond uit, als er vooral bloem in zit, is dat het waarschijnlijk niet echt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_11738522 141 5590 2017-11-20T11:00:00+00:00 yes no brood https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-riviermonding-waar-een-rivier-uitmondt-in-de-zee 2024-01-16T16:28:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31714.w613.r16-9.0ba4f81.webp Wat is een riviermonding? | Waar een rivier uitmondt in de zee Riviermonding. Plekken waar rivieren uitmonden in zee. Het zijn belangrijke plaatsen. Soms zijn het bijzondere natuurgebieden. Vaak zijn het belangrijke havens waar miljoenen mensen omheen wonen. Maar toch begrijpen wetenschappers nog steeds niet helemaal hoe zo'n riviermonding werkt. Onderzoek naar de rivier. Hoe doe je dat? Zand en water. Het zijn de belangrijkste ingrediënten. Dit is het meest eenvoudige model van een riviermonding. Het water komt van deze kant en neemt al stromend materiaal mee. Als de stroming bij zee is aangekomen neemt de kracht van de stroming af. Dan wordt het meegenomen materiaal neergelegd. Dan krijg je deze mooie waaiervorm. Dit noem je een delta. Maar toch is de werkelijkheid een stuk ingewikkelder. In werkelijkheid heb je eb en vloed. Dat maakt onderzoek een stuk lastiger. Hier, op de universiteit van Utrecht hebben ze daarom iets bijzonders ontwikkeld. De metronoom. Een gigantische zandbak waarin zelfs een echte rivier stroomt. Hier, aan het begin van de bak, bevindt zich de bron van de rivier. Vanaf hier stroomt het water de bak in. Het water vindt zijn weg als een rivier naar de riviermonding aan de andere kant van de bak. Ondertussen neemt de stroming van het water allemaal zand mee. Aan het einde van de bak zie je hoe de rivier het meegenomen zand bij de monding weer neerlegt. In de vorm van een mooie waaier. Dit noem je ook wel de delta. Maar er is nog iets. Met deze elektramotoren wordt eb en vloed nagedaan...door de bak heel zachtjes heen en weer te laten schommelen. Die beweging zorgt ervoor dat de riviermonding continu verandert. Overal ontstaan kleine geultjes en zandbanken. Wetenschappers begrijpen nog niet precies hoe dat nou werkt. Maarten Kleinhans is professor Aardwetenschappen hier op de universiteit. Maarten, jij hebt de bak bedacht en ontwikkeld. Heb je al bijzondere dingen ontdekt? We zien hier EEN geul en die pakt vooral de stroming met vloed. Een andere geul ernaast pakt de stroming van de eb. Die sluiten niet goed op elkaar. De scharen langs elkaar. Waarom is dat? Geen idee. Ik weet het niet. Jij bent de wetenschapper. Dat gaan we dus onderzoeken. Dat kan door daar dingen mee te gaan doen en aan te veranderen. Dan kunnen we zien hoe hij zich gedraagt. Dus het voordeel van zo'n bak is dat je hier al ingrepen kunt uitvoeren die je niet in de echte wereld hoeft uit te voeren. Jij kunt hier lekker spelen. Dit is mijn zandbak. In een bak met zand en water uitvogelen hoe de echte wereld in elkaar zit. Grappig toch? Onderzoek naar de rivier, dat doen ze zo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12918606 183 16765 2018-02-13T15:31:11+00:00 yes no rivier getij https://schooltv.nl/video-item/wat-is-vierseizoenenpeper-voor-elk-seizoen-een-eigen-kleur 2024-01-04T12:14:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31715.w613.r16-9.b769991.webp Wat is vierseizoenenpeper? | Voor elk seizoen een eigen kleur Zwarte, witte, groene en rode korrels. Beter bekend als vierseizoenenpeper. Maar welke korrel komt uit welk seizoen? En wat is peper eigenlijk? Aan de basis van wat wij peper noemen staan deze kleine besjes. Ze groeien onder andere in Indonesisch, maar van vierseizoenenpeper hebben ze daar nog nooit gehoord. In de tropen zijn sowieso maar twee seizoenen: eentje waarin het regent en eentje waarin het droog is. En alleen in het droge seizoen wordt geoogst. Maar waar komen dan al die verschillende seizoenskleuren vandaan? Oke, let goed op. Als je de peperbesjes laat hangen worden ze uiteindelijk rood. Maar normaal gesproken plukken de mensen ze hier onrijp. Als je ze droogt in de zon verliezen ze hoe dan ook hun kleur. Et voila; zwarte peper. Maar je kan hetzelfde besje ook wit laten eindigen. Dat kost wel wat meer werk. Je moet de besjes eerst laten rotten in water en dan handmatig de buitenste velletjes eraf kneden. Maar dan heb je ook wat: witte peper: zwart en wit zijn dus allebei hetzelfde besjes uit precies hetzelfde jaargetijde. En bij de groene korrel is dat niet anders. Het is het besje van dezelfde plant maar dan net anders bewerkt. Drie van de vier korrels uit de vierseizoenenpeper komen dus van dezelfde bes uit hetzelfde seizoen. Maar waar komt dan de rode peperkorrel vandaan? Nou, niet van de peperplant. Maar van deze. Sterker nog: voor de rode korrel moet je naar de andere kant van de wereld: Zuid-Amerika. In Brazilië groeien de rode besjes die voor het ongetrainde oog prima door kunnen gaan als peper en je portje met zwarte, witte en groene korrels net iets gezelliger maken. En daarom wordt deze rode bes die in de verste verte niets met peper te maken heeft, toch gewoon peper genoemd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_11822971 185 719 2017-11-27T11:00:00+00:00 yes no specerij https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-bron-van-bronwater-stokoude-regen-uit-de-nederlandse-bodem 2024-01-04T12:14:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31716.w613.r16-9.7c70c4e.webp Wat is de bron van bronwater? | Stokoude regen uit de Nederlandse bodem Als je aan bronwater denkt, zie je waarschijnlijk zoiets als dit voor je: kristalhelder, ijskoud water uit een kabbelend bergbeekje. Maar veel bronwater komt gewoon uit Nederlandse bronnen. Dus hoe ziet zo’n bron er dan uit? Wat is die bron van ons bronwater? Je wist het misschien niet, maar Nederland is onder de grond minstens zo nat als erboven. Nederlands bronwater is eigenlijk niks meer dan stokoude regen, bijvoorbeeld gevallen in de Veluwe, Zuid-Limburg of op de Utrechtse heuvelrug. Gefilterd door honderden meters zand en van bovenaf afgesloten door dikke lagen klei. Om in Nederland een bron te maken moet je een pijp net zover de grond in rammen tot je bij bronwater bent. En dat kraakheldere zuivere water omhoogpompen ziet er niet per se heel idyllisch uit. De Frankenbron met eeuwenoud water ligt op een industrieterrein in Ede. De idel en sifresbron met Zuid-Limburgs bronwater ligt achter dit hek in Hoensbroek. JE hebt de Mierl’eau-bron in het Brabantse Mierlo en de anl’eau-bron in het Drentse Anloo. De Bar le Duc-bron in Utrecht met water uit de Utrechtse Heuvelrug ziet er zo uit. En niet veel verder bij Bunnik, de Sourcy-bron, met zijn buis in precies dezelfde aardlaag. Net zoals trouwens het Utrechtse drinkwaterbedrijf. Als je in Utrecht woont, drink, douch en trek je je wc dus door met Sourcy bronwater. En zo komt bij veel Nederlanders bronwater gewoon uit de kraan. Voor net iets minder geld dan in een flesje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_11920301 171 3372 2017-12-04T11:00:00+00:00 yes no drinkwater https://schooltv.nl/video-item/wat-is-karmijn-kleurstof-om-je-eten-mooier-te-maken 2024-01-04T12:14:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31717.w613.r16-9.272cf63.webp Wat is karmijn? | Kleurstof om je eten mooier te maken Karmijnzuur, cochinillerood en E120 zijn drie verschillende namen voor een dezelfde stof om dingen een roze of rode kleur te geven. Roze koeken bijvoorbeeld, maar ook drankjes, muisjes, winegums, aardbeienyoghurt, worst, surimisticks en zelfs lippenstift. Maar het is niet zomaar een kleurstof. De herkomst van karmijnzuur is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. Veel van het eten dat je koopt in de supermarkt is gekleurd en dat is niet zomaar. Sterker nog, uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat ene mooie kleur dingen ook echt lekkerder laat smaken. Om dingen rood te maken is karmijn een populaire kleurstof. Je hebt er maar een piepklein beetje van nodig om liters yoghurt een kleurtje te geven. Om te zien waar karmijnrood vandaan komt moet je naar Latijns-Amerika. Of, dichterbij huis, de Canarische eilanden. Daar groeien zogenaamde schijfcactussen waarop de cochinilleluis leeft. En in die luisjes schuilt het geheim van de felrode kleurstof. Om aan hun kleur te komen halen deze vrouwen ze eerst zorgvuldig van de cactussen om ze daarna, al schuddend, dood te maken. En dan zie je plotseling waar de kleur vandaan komt. En zo kleuren de luisjes al eeuwenlang onze koekjes, snoepjes, toetjes en drankjes. Maar waarom gebruiken we luizenbloed en niet gewoon de aardbeien, frambozen of bosvruchten die zo mooi op de verpakking staan? In de meeste van deze vruchtendrankjes zit er, behalve op de verpakking, niet zo heel veel fruit. Mar door de inhoud rood te kleuren ziet het er alsnog uit alsof het er wel in zit. En dan drinken wij het met liefde op. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_12029418 170 14295 2017-12-11T11:00:00+00:00 yes no kleur luis https://schooltv.nl/video-item/wat-is-himalayazout-natriumchloride-met-een-vleugje-roest 2024-01-04T12:14:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31718.w613.r16-9.888424d.webp Wat is Himalayazout? | Natriumchloride met een vleugje roest Er zijn niet heel veel gesteenten die we lekker vinden om te eten, maar zout is er één. Er is tafelzout, kristalzout, steenzout, zeezout maar ook roze Himalayazout, zongedroogd Keltisch zout en Hawaiaans zout met actieve kool. Vol met mineralen elementen, goed voor lijf en leden. Maar wat is nou het verschil tussen al die soorten zout? Natriumchloride, beter bekend als zout, kun je op twee manieren winnen. Door zeewater te laten verdampen, of door het ergens diep uit de grond te halen, waar het ooit heel lang geleden is verdampt. Al het zout is dus in wezen zeezout, van een paar jaar oud of van 260 miljoen jaar oud. Zout is voor het grootste gedeelte natriumchloride. Maar voor een klein deel kunnen e rook andere mineralen in zitten. En daarin zit het verschil tussen al die kleuren zout. Himalayazout is roze omdat er ijzeroxide in zit. Wij, gewone stervelingen, kennen ijzeroxide trouwens onder een andere naam: roest. En zo is Keltisch zeezout eigenlijk niks meer dan zout met een beetje modder, en is Hawaiaans zout zwart omdat er in de fabriek een beetje houtskool aan is toegevoegd. En zo zijn er nog tientallen mineralen en sporenelementen die zout volgens sommigen een stuk gezonder maken. Maar of dat ook echt zo is? Om aan je benodigde inname van mineralen te komen met dit zout, zou je er zoveel van moeten eten, dat je binnen de kortste keren het loodje legt. En dat is niet heel gezond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_12131605 175 1230 2017-12-18T11:00:00+00:00 yes no zout oxide https://schooltv.nl/video-item/wat-is-natuurlijk-aroma-genetisch-gemodificeerd-gist 2024-01-04T12:14:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31719.w613.r16-9.b90d30d.webp Wat is natuurlijk aroma? | Genetisch gemodificeerd gist Je ziet ze steeds vaker: natuurlijke aroma’s. Veel fabrikanten gebruiken ze om je eten en edrinken een smaakje te geven. Vanillesmaak bijvoorbeeld in deze yoghurt. Of frambozensmaak in dit drankje. Of vruchtensmaak aan vruchtenhagel. Natuurlijk aroma: dat klinkt heel natuurlijk. Vanwaar die geheimzinnigheid? Natuurlijk aroma, wat is dat? De smaak van vanille komt van oudsher uit de tropische vanilleorchidee. Als je de vruchten daarvan, die eruitzien als bonen, laat drogen en fermenteren, barst ie van de vanilline, het stofje dat hoofdverantwoordelijkheid is voor het typische vanille-aroma. Maar er is een probleem. Het aroma uit die boon is zo gewild dat er bij lange na niet genoeg is om aan de wereldwijde vraag te voldoen. Knappe koppen hebben iets gevonden op dat vanillineprobleem. IN een fabriek kun je zelf ook met chemische processen synthetische vanille maken. Bijvoorbeeld duit hout en zelfs uit oude kranten. Je krijgt dan ook vanilline maar een stuk goedkoper. Maar naast dat synthetische aroma heb je tegenwoord dus ok een natuurlijke variant. Alhoewel dat begrip natuurlijk misschien net iets anders is dan je zou verwachten. Vreemd genoeg wordt natuurlijk aroma eigenlijk nooit gemaakt van datgene waar het naar smaakt, zoals aardbeien, frambozen of vanille zelf. De aroma’s komen juist van andere natuurlijke dingen. Planten, maar ook steeds meer van gist. Dat werkt ongeveer zo: een specifiek stukje van het DNA van een vanilleorchidee zorgt voor de productie van vanilline. Als je dat stukje losknipt en overplaatst naar het DNA van gist, gaat ie exact hetzelfde stofje maken. Het lijkt wel tovenarij. En ook al is de synthetische vanilline chemisch gezien exact hetzelfde als de natuurlijke; natuurlijk aroma staat toch net wat lekkerder op de verpakking. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_12270601 198 2161 2018-01-01T11:00:00+00:00 yes no gist smaak genetische modificatie https://schooltv.nl/video-item/hoe-gezond-zijn-suikervervangers-suiker-is-suiker 2024-01-04T12:14:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31720.w613.r16-9.d34fd28.webp Hoe gezond zijn suikervervangers? | Suiker is suiker Als je op zoek bent naar recepten zonder toegevoegde suiker kun je tegenwoordig je lol op. In kookboeken en op internet barst het van de suikervrije taarten, koekjes, smoothies en toetjes. Met in plaats van witte suiker, gezonde alternatieven. Maar schiet dat vervangen wel op? Of is het eigenlijk volkomen zinloos? De suiker die je waarschijnlijk het beste kent is witte kristalsuiker. Die komt vanuit de Hollandse klei getrokken suikerbieten. Die bieten worden in stukjes gesneden, gekookt, ingedampt en uiteindelijk geraffineerd tot er zuivere suiker overblijft. In warmere landen maken ze hun suiker niet van een biet, maar van riet. Dat gaat op precies dezelfde manier als bij bieten. Wel is rietsuiker iets lastiger te raffineren. Vaak blijft er nog een piepklein beetje bruine kleurstof, of melasse, achter in de suiker, die zorgt voor de bruine kleur. En ook al ziet het er gezond uit… Bietsuiker en rietsuiker zijn op de kleur na identiek. Suiker bestaat eigenlijk uit twee verschillende stofjes: glucose en fructose. Ze worden allebei net even anders verwerkt door je lichaam maar de voedingswaarde is precies hetzelfde: 4 calorieën per gram. In gewone suiker en rietsuiker zitten glucose en fructose in een verhouding van allebei precies de helft. En nou komt het. Als je witte suiker vervangt door honing krijg je precies dezelfde stoffen binnen. Want ook honing bestaat naast een beetje water voor het grootste gedeelte uit glucose en fructose. En ook al zijn sommige mensen daar nog niet van op de hoogte; fructose en glucose zitten ook in ahornsiroop, agavesiroop, kokosbloesemsuiker en ga zo maar door. Ze zitten zelfs in fruit. In veel suikervrije recepten zit bijvoorbeeld wel een hele zwik dadels. Maar die bestaan voor twee derde uit glucose en fructose. Als je dadels en ander fruit in z’n geheel eet is dat niet zo’n probleem. Na een paar heb je er wel genoeg gehad en stop je met eten. Maar gooi ze met zijn allen in de blender en je kan er opeens zo veel van eten als je wil. Waardoor je alsnog evenveel suiker binnenkrijgt als wanneer je gewone suiker had gebruikt. En zo maakt het niet of je je taart nou bakt met een hele zwik witte suiker, rietsuiker honing, agavesiroop, dadels of ander fruit. Suiker is suiker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_KN_12412351 228 3467 2018-01-08T11:00:00+00:00 yes no suiker https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-de-koude-oorlog-in-een-mergelgrot 2024-01-04T12:14:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31721.w613.r16-9.dbc93f8.webp Andere Tijden in de klas | De Koude Oorlog in een mergelgrot Tijdens de Koude Oorlog (van 1945 tot 1991) kent Nederland een geheime basis. In de Cannerberg (Limburg) bevindt zich namelijk het NAVO-hoofdkwartier. Onder de grond werken dagelijks 300 militairen, in het diepste geheim, om vanuit de mergelgrot het hele vliegverkeer boven Europa in de gaten gehouden. De val van de Berlijnse Muur betekent het einde van het NAVO-hoofdkwartier. Militairen vertellen hoe het was om in deze militaire bunker te werken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12946683 494 3057 2018-02-14T09:48:59+00:00 yes no Koude Oorlog https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-all-you-can-eat 2024-01-04T12:14:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31722.w613.r16-9.eef6424.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost all you can eat? In all you can eat-restaurants kun je voor een vast bedrag onbeperkt eten en drinken. Hoe maken restaurants daar winst op? En hoe zorgen ze ervoor dat gasten zich vooral volstoppen met goedkoop voedsel en niet met dure gerechten? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12946685 495 1620 2018-02-14T23:00:00+00:00 yes no restaurant https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-arie-eelman 2024-01-04T12:14:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31723.w613.r16-9.527115e.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Arie Eelman De watersnoodramp treft niet alleen Zeeland, ook op het Waddeneiland Texel breken de dijken door. Arie Eelman is zestien als hij mensen ziet verdrinken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12965370 151 1838 2018-01-30T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp Waddenzee https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-zijn-g-krachten 2024-04-29T10:00:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31724.w613.r16-9.fe0ee3d.webp Wat zijn G-krachten? | Clipphanger Als jij gaat parachutespringen dan val je ook tijdens het vallen steeds sneller. Je snelheid versnelt met zo’n 9,8 meter per seconde, pér seconde. Dit noemen we de valversnellinG, en die duiden we dus aan met de letter g, de enige letter die overblijft als het woord te pletter slaat. He g! G-krachten zijn een handig hulpmiddel voor achtbaanfans. Als een achtbaan een versnelling van 2G geeft, dan ga je dus elke seconde zo’n 20 meter sneller. En dat merk je wel, als je in je stoeltje gedrukt wordt. Nog leuker wordt het bij achtbanen die 3G of 4G geven. En dan zal je merken dat die G ook nog voor ‘gillen’ staat. Als je lichaam te hoge g-krachten te verduren krijgt, kan er van alles misgaan. Gebroken botten, gebarsten bloedvaten en organen die aan het schuiven gaan. Ook kan het bloed wegtrekken uit je hersenen. Even fijn, maar op de lange termijn, kan het dodelijk zijn. De hoogste G-kracht in een achtbaan (op aarde) is 6.3, en die duurt maar een paar seconde. Als je daar toch niet tegen kan, dan spring je d’r uit, en dan ervaar je weer gewoon de normale valversnelling van 1G. Niet vergeten om je parachute mee te nemen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12965373 87 8220 2018-02-15T15:14:49+00:00 yes no zwaartekracht Newton https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-de-aalscholver-in-het-naardermeer 2024-01-04T12:14:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31725.w613.r16-9.0759cc7.webp Vroege Vogels in de klas | De aalscholver in het Naardermeer De aalscholver is een bekende watervogel in Nederland en hij leeft van vis. Rond 1950 gaat het niet goed met de aalscholver en dat heeft te maken met de inpoldering van het IJsselmeer. De aalscholvers moeten daardoor te ver vliegen om aan vis te komen. Maar gelukkig vinden ze een nieuwe plek aan het Naardermeer. Daar zitten nu zo’n 700 broedparen. Wat zijn de gewoontes van deze vogels bij het broeden? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12965376 343 785 2018-02-15T23:00:00+00:00 yes no aalscholver https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-wordt-salomon-mijn-hulphond 2024-01-04T12:14:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31726.w613.r16-9.8714e47.webp Nog één week | Over een week wordt Salomon mijn hulphond Tristan (11) wordt snel boos, heel boos. Superrot. De enige die hem misschien kan helpen is een hond: Salomon. Honden ruiken het als je boos wordt, nog voordat jij het zelf weet en dan zorgen ze ervoor dat het niet uit de hand loopt. Salomon kan dat ook ruiken. Maar dat lukt hem alleen als hij een goed team is met Tristan en ze samen slagen voor een test. Tristan en Salomon hebben een week om te bewijzen dat ze dat kunnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1273030 904.48 2693 2018-01-02T19:59:34+00:00 yes no hond emotie https://schooltv.nl/video-item/nog-een-week-over-een-week-heb-ik-mijn-eerste-grote-kunstschaatswedstrijd 2024-01-04T12:14:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31728.w613.r16-9.44b3fcb.webp Nog één week | Over een week heb ik mijn eerste grote kunstschaatswedstrijd Francisco (13) doet aan kunstschaatsen en binnenkort heeft hij zijn allereerste wedstrijd. Heel spannend! Hij moet dan ijsdansen voor een jury die hem punten geeft. Hij heeft nog één week om te oefenen: de pasjes, het springen en vooral niet vallen... Hij is trouwens de enige jongen die meedoet en hij heeft het ook nog niet aan zijn klasgenoten verteld... https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1273029 894.015 1445 2017-12-29T09:14:56+00:00 yes no schaatsen https://schooltv.nl/video-item/klimaatjagers-in-de-klas-klimaatverandering-in-afrika 2024-01-15T16:51:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31729.w613.r16-9.9e0c173.webp Klimaatjagers in de klas | Klimaatverandering in Afrika Afrika is een continent met uitgestrekte woestijnen. Het ligt ingesloten tussen grote oceanen en deze hebben invloed op het klimaat. Water en wind bepalen waar het vochtig en vruchtbaar is of juist droog en onleefbaar. Toch is 70% van de bevolking van dit land afhankelijk van landbouw en veeteelt. Voldoende zoet water is dus van levensbelang, maar klimaatverandering zet de aanvoer op het spel. Zo ook in het regenwoud van Afrika. Klimaatjournalist Bernice Notenboom bezoekt daarom het tropisch regenwoud in Zuid-Afrika en de woestijn Namib in Namibië. Wat is de de invloed van klimaatverandering op het landschap? En hoe zit het met het broeikaseffect van aerosolen (stofdeeltjes) op het klimaat? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12978360 449 7213 2018-02-19T09:19:08+00:00 yes no Afrika woestijn regenwoud https://schooltv.nl/video-item/wat-bepaalt-je-geslacht-x-chromosoom-of-y-chromosoom 2024-01-04T12:14:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31730.w613.r16-9.e68159f.webp Wat bepaalt je geslacht? | X-chromosoom of Y-chromosoom Wat bepaalt nou of dit een jongen of een meisje is? Ja, wat bepaalt echt het geslacht? Goeie vraag. Geslacht: verschillen tussen jongens en meisjes. Maar ze zijn ook heel erg hetzelfde. We verschillen minder dan je denkt. Toch zijn er bepaalde dingen die we wel kunnen zien. Jongens hebben gemiddeld een wat bredere kaaklijn. Ja. Toch? Ze worden gemiddeld wat gespierder en wat langer. Mannen krijgen bijvoorbeeld een baard. Vrouwen niet. Het is toch vooral: Hij heeft een piemel en ik een vagina. Zeker. Als een baby geboren is, vragen we vaak als eerste: Is het een jongetje of een meisje? Is maar één manier om dat te zien en dat is natuurlijk: Heeft een kindje een piemeltje of een vagina? Ja. Ja. Maar hoe komt-ie aan die piemel of die vagina? Dat komt door je DNA. Dat is een soort receptenboekje met allemaal ingrediënten waaruit je wordt gemaakt. Sommige mensen hebben een ingrediënt waardoor je een meisje wordt en anderen hebben een ingrediënt waardoor je een jongetje wordt. Ja, ja, ja. Oké. Zullen we baby's gaan maken? Baby's maken? Sorry hoor, maar wij zijn collega's. Dit is een beetje... Nee, ik bedoel... met deze. Oke. O, oke. Ja, goed, ja. Ja, oke. Ja? Ja, oke. Oke. Nou, eigenlijk net als bij een taart: Een taart heeft altijd een paar basisingrediënten. Er zit altijd bloem in en melk. Dus laten we daar mee beginnen. Hopla. Dan gaat er nog wat melk bij. Doe ik ook wat van mijn melk erin. Even melk erbij, haha! Zo. Wat doe je altijd als je een baby maakt? Hard schudden. Lekker! Dan krijgen jullie allebei nog wat letters die erbij gaan. Ja... Een soort instructies hoe je dat allemaal in elkaar zet. Bruin haar... Krulletjes. Sproeten. Een goeie, volle baard. Supermooie stem. Charme, en superintelligent ook. Hee, maar ik heb hier ineens twee gouden. Alle letters waren hetzelfde, maar jij hebt XX en jij hebt XY. Dat zijn je geslachtschromosomen. Een chromosoom is een stukje DNA. En je geslachtschromosoom is het stukje DNA dat bepaalt of je een vagina krijgt of een piemel. Dit is dus een piemelchromosoom. Ja, XY, en XX is de veggie. Eh, nee, dat is een groente. Een flamoes. Een pruim! Een voorbips. Poena. Een punani! Een yoni. Een yoni! Hahahaha! Ja! Dat is dat ene X-je? Ja. Want die chromosomen zorgen ervoor dat je je gaat ontwikkelen als een man of een vrouw. En dat bepaalt weer hoeveel testosteron erin gaat. Testosteron is een hormoon. Hormonen zijn stofjes die invloed hebben op je lichaam en je gedrag. Dus gooi ze er maar bij, jullie geslachtschromosomen. It's a girl! It's a boy, with a penis! Ja. Ik ben supermannelijk, ik gooi echt als een baas, dus ik doe lekker veel testosteron erbij. Maar ik heb geen snor, dus ik doe hem nu weer weg. Maar dat ik dan bijvoorbeeld geen baard heb, maar wel boobies, borsten, komt dat doordat ik weinig testosteron heb? Nou, we hebben nog veel meer hormonen dan testosteron. Die worden belangrijk als je in de puberteit zit. Een door andere hormonen krijg jij borsten. Die muisjes, dat geeft al aan: We vinden het belangrijk of iemand een jongetje of een meisje is. Maar als je een kind bent, maakt het nog niet zoveel uit. Wist je dat tot een jaar of tien jongetjes en meisjes even sterk zijn? Niet waar. Ja. Als je in de puberteit komt, ga je weer meer hormonen aanmaken. Testosteron en andere hormonen. En dat draagt eraan bij dat mannen een baard krijgen. Dan ga je wat meer verschillen zien. Maar ook dan zijn de overeenkomsten nog groter. Hoe je er uiteindelijk uitziet, hoe lang je bent, hoe gespierd, heeft niet alleen met je DNA te maken, maar ook met je omgeving, met je ervaringen. Als je heel veel naar de sportschool gaat, word je gespierder. Ja. En als je heel gezond eet als kind, dan word je wat langer dan wanneer dat niet doet. Ook is het zo dat de verschillen kleiner zijn dan we denken. Als aan jongetjes en meisjes denken, denken we al snel aan twee hokjes. Maar het is meer een soort lijn van gedrag dat we heel vrouwelijk vinden naar gedrag dat we mannelijk vinden. Iedereen zit ergens anders op die lijn. Ik hield als meisje vroeger heel erg van stoeien en militairtje spelen in het bos. Maar ook van Barbies. En nu hou ik best wel van make-up en me mooi aankleden, maar niet van jurkjes en hakken. Ja. Net zoals sommige jongetjes heel jongensachtig zijn, maar sommige jongens ook een beetje meisjesachtig. Of ertussenin. Dus als je aan die uiteindjes gaat kijken, zie je hier wat meer jongetjes en hier meer meisjes, maar de meeste mensen zitten in het midden. Zo is eigenlijk niemand helemaal mannelijk of vrouwelijk, maar 'n beetje van allebei, in verschillende combinaties. Jij wordt later 'n goeie voetballer, he? Ja, of een danser. Nee, een voetballer. Of danseres. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12978362 308 8116 2018-02-19T10:40:00+00:00 yes no chromosoom DNA cel https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-omgaan-met-toename-van-regenwater-in-de-stad 2024-01-04T12:14:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31731.w613.r16-9.014dda8.webp EenVandaag in de klas | Omgaan met toename van regenwater in de stad Kelders die onderwater lopen en straten die blank staan, het zijn problemen waar we in de toekomst steeds meer mee te maken krijgen. Want het gaat steeds vaker en meer regenen. Maar is Nederland eigenlijk wel voorbereid op al die hevige neerslag? Gemeenten proberen daarom slimme oplossingen te bedenken. Zoals de aanleg van groenstroken om het water op de vangen en de invoering van een ‘tegeltaks’, een belasting op bestrate tuinen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12978363 374 1929 2018-02-19T23:00:00+00:00 yes no regen https://schooltv.nl/video-item/waarom-eten-we-geen-honden-geen-huisdieren-op-het-menu 2024-01-04T12:14:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31733.w613.r16-9.30589e3.webp Waarom eten we geen honden? | Geen huisdieren op het menu En uw gastvrouw van vandaag is Nienke de la Rive Box. Dames en heren, jongens en meisjes, daar zijn we weer met een vraag die we in een minuut gaan uitleggen. Want het is tijd voor 'Waarom? Daarom!' En de vraag van vandaag luidt als volgt… Nou, inderdaad, waarom eten we geen honden? Stel je even voor: Je wordt uitgenodigd voor een etentje. Het eten is heerlijk. En na afloop vraag je om het recept. En dan zegt de kok: Nou, je neemt een golden retriever en die laat je zo'n twee uur sudderen op een laag vuurtje met wat peper en zout. Daar moet je toch niet aan denken. Maar in grote delen van Azië en Afrika worden volop honden gegeten. Naar schatting zo'n 25 miljoen per jaar. Maar of dat slachten er zo diervriendelijk aan toe gaat...Ik weet het niet. In Nederland is het verboden om je eigen hond te doden. Dat mag alleen de dierenarts. Dat wij geen honden eten, heeft alles te maken met onze cultuur. Volgens voedingspsychologen eten wij geen dieren waar we van houden. En honden zijn als huisdier toch onderdeel van het gezin. Je broertje eet je toch ook niet op? Ook al is hij af en toe nog zo vervelend. De dieren die wij wel eten daar hebben we meestal niet zoveel gevoel bij. Ze liggen niet op schoot of in een mandje. Bovendien hoeven we ze niet in de ogen te kijken voor we ze in de pan gooien. Maar goed, als je echt honger hebt dan kunnen die regels wel weer veranderen. In de Tweede Wereldoorlog aten we niet alleen tulpenbollen, maar ook weleens een kat of hond. Uiteindelijk bepaal je zelf welk vlees je eet. Woon je in Peru, dan eet je waarschijnlijk graag een cavia. Ben je Inuit dan staat er vaak zeehond op het menu. En ben je vegetariër, dan eet je natuurlijk helemaal geen dieren. En dat is misschien ook best een goed idee. Nou, dat was het wel weer. Tot de volgende 'Waarom? Daarom!' https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12978366 117 5861 2018-02-20T08:52:59+00:00 yes no hond huisdier https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-kompas-navigeren-met-behulp-van-magneten 2024-01-16T16:07:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31734.w613.r16-9.ae356c9.webp Hoe werkt een kompas? | Navigeren met behulp van magneten Hallo, ik ben Thijs. Ik ga vaak naar het bos en dan neem ik een kompas mee. Mijn vraag is: Hoe werkt een kompas? 270 graden west. 180 graden. 11, 12, 13. 150 graden... Yes! Bam! Gevonden! Nou, superhandig zo'n kompas. Vroeger zagen ze er zo uit. Nog steeds soms, maar tegenwoordig heb je ze ook op je telefoon. Maar hoe werkt het nou eigenlijk? Tada! De kompasroos is het deel van de kompas dat je kan lezen. Daarop staat de N van het noorden. De O van het oosten. De Z van het zuiden. En de W van het westen. Dat zijn de winstreken, of de kompasstreken. En op de kompasdoos zit ook een naald. En die wijst altijd naar het noorden. Door te kijken naar waar de naald naartoe wijst, weet je dus waar het noorden is. En zo ook welke kant je op moet. Terug naar het echte kompas. De naald, in dit geval het rode puntje, wijst dus altijd naar het noorden. Het maakt niet uit of je je kompas draait. Daardoor weet je ook waar het oosten, het zuiden of het westen is. Het westen is in dit geval die kant op. Bij een elektrisch kompas spreekt het een beetje voor zich...maar hoe weet je nou bij zo'n ouderwets kompas dat de naald altijd naar het noorden wijst? Dit zijn magneten. En magneten trekken elkaar aan. De naald van het kompas is magnetisch geladen. Dat is dus de eerste magneet. Die wordt aangetrokken door het magnetische veld van de aarde. En net als de aarde heeft het magnetische veld ook twee polen. De Noordpool en de Zuidpool. En die magnetische polen trekken elkaar aan. De Noordpool trekt aan de noordkant van de kompasnaald en de Zuidpool trekt aan de zuidkant. Maar de magnetische polen liggen niet precies op de Noordpool en de Zuidpool van de aarde. De geografische polen. De magnetische Noordpool ligt er net iets naast...namelijk hier tussen Groenland en Noord-Amerika. Vaak vind je op de kompasroos een cirkel met graden. Een hele cirkel is 360 graden. Net als treflip met skaten. En het noorden is nul. De gradenring kan je draaien, en zo kan je dan heel nauwkeurig navigeren. Bijvoorbeeld door vijf stappen 140 graden te zetten. Dan stel je 'm zo in dat-ie op 140 graden staat. En dan zet je vijf stappen. Dus 1, 2, 3, 4, 5. Dan kom je hier uit. En dat is allemaal om ervoor te zorgen dat je op de goede plek terechtkomt. Als je een paar graden naast zit, bijvoorbeeld 145 in plaats van 140, dan sta je ineens hier. Dat moeten we niet hebben, en daarom is het belangrijk dat het lezen van een kompas nauwkeurig gebeurt. Nog even een paar tips om goed te leren navigeren. Ten eerste, hou je kompas nooit in de buurt van andere magneten. Dan raakt-ie helemaal van slag. Dan werkt-ie dus niet meer. En ten tweede, hou je kompas ook altijd recht voor je. Dus niet zo of zo, maar zo. Want het noorden zit namelijk niet ergens in de lucht, maar op aarde. Als je het niet erg vindt, ga ik mezelf nu naar huis navigeren. Even kijken. Zuidoost. Daarheen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12978367 209 55772 2018-02-20T08:57:34+00:00 yes no kompas magneet https://schooltv.nl/video-item/de-vaalserberg-het-hoogste-punt-van-nederland 2024-01-16T10:41:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31735.w613.r16-9.0c21296.webp De Vaalserberg | Het hoogste punt van Nederland Nou is Nederland vrij plat, maar ook wij hebben bergen. Bijvoorbeeld hier in het zuidelijkste puntje van Nederland, in Zuid-Limburg. Daar ligt Vaals. En in Vaals ligt de Vaalserberg. Tada! Daar is-ie. 322,5 meter hoog, en dat maakt 'm toch echt het hoogste punt van Nederland. Nou is de Vaalserberg al heel erg hoog, maar als we echt eerlijk zijn hebben we een nog hogere berg: kijk, hier ligt Nederland. En helemaal aan de andere kant van de oceaan liggen ook nog een aantal Nederlandse gemeentes. En hier ligt Saba. Het is zo klein dat het niet eens op deze kaart staat. Maar op Saba ligt de Mount Scenery, en die is 887 meter hoog. En daarmee is dat toch echt de hoogste berg op Nederlands grondgebied. Daar staan we dan, op het puntje van de Vaalserberg. Dit is toch wel echt met 322,5 meter de hoogste berg van het Nederlandse vasteland. En extra bijzonder is dat hier ook het Drielandenpunt ligt. Hier grenzen namelijk Duitsland, België en Nederland aan elkaar. Dus ik heb voor de zekerheid m'n ID-kaart meegenomen. Na de val van Napoleon, meer dan 200 jaar geleden, moet Europa opnieuw worden ingedeeld. De overwinnaars uit Nederland en Pruisen, wat nu Duitsland is, kunnen het maar niet eens worden over een gebiedje ten zuiden van Vaals. Daar ligt namelijk een hele waardevolle zinkmijn. Dus er komt een tussenoplossing: er komt een driehoek met hier aan de linkerkant, het oosten, Nederland, het westen Duitsland…en hier in het midden neutraal Moresnet, met de zinkmijn. Mazzelaars. Kijk, in 1830 ontstaat België. En op dat moment zijn er dus vier landen die aan elkaar grenzen. En dus ontstaat er hier in Vaals een vierlandenpunt. Maar bijna 100 jaar later, in 1919, wordt Moresnet bij België gevoegd en de mijn was toen eigenlijk al niks meer waard. En dus wordt het vierlandenpunt gewoon weer een drielandenpunt. Moet je even kijken wat een uitzicht. En het is hier dus ook echt altijd druk. Ieder jaar komen er zo'n paar miljoen naar deze plek. Maar de Vaalserberg met z'n Drielandenpunt is niet alleen een toeristische trekpleister...het is met 322,5 meter het hoogste punt van Nederland op Europees grondgebied. En nou ik hier toch ben...wil ik toch even die heuvels uitproberen. Daar gaan we. Het gaat hard! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12978365 175 6388 2018-02-20T08:51:45+00:00 yes no berg https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-edelherten 2024-01-04T12:14:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31736.w613.r16-9.b0799c4.webp Vroege Vogels in de klas | Edelherten Het edelhert is één van de grootste hertensoorten, die slechts op een paar plekken in Nederland voorkomt: de Veluwe, de Oostvaardersplassen, het Groene Woud en in het Weerterbos. Edelherten zijn mooie dieren, maar niet makkelijk te vinden. Ze zijn heel schuw en verschuilen zich voor mensen. Maar heel soms komen ze tevoorschijn of laten ze sporen achter. Presentatrice Milouska Meulens gaat op zoek naar dit imposante dier in Brabant. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12978370 244 1031 2018-02-22T23:00:00+00:00 yes no hert https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-de-roerige-jaren-twintig 2024-01-04T12:14:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31737.w613.r16-9.dac7703.webp Andere Tijden in de klas | De roerige jaren twintig In de jaren 20 bloeit de economie als nooit tevoren. Nederland doet niet mee aan de Eerste Wereldoorlog, maar veel andere landen zijn letterlijk door deze oorlog getekend. Duitsland en Oostenrijk-Hongarije zijn de grootste verliezers. De kindersterfte als gevolg van de oorlog is hoog in Duitsland. Om aan de armoede te ontsnappen sturen sommige ouders hun kinderen naar het welvarende Nederland. Naast de welvaart in Nederland komt er nog kinderarbeid voor in de stad en op het platteland. Verder wordt in 1919 het algemeen kiesrecht ingevoerd. Tegelijk met het algemeen kiesrecht ontpopt zich ook een nieuwe generatie vrouwen naar Amerikaans voorbeeld met een veel ruimere opvatting van hoe je je kleding draagt en hoe je je hoort te gedragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12978368 494 6152 2018-02-20T23:00:00+00:00 yes no Eerste Wereldoorlog jaren twintig https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-een-hotelovernachting 2024-01-04T12:14:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31738.w613.r16-9.0d45e85.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost een hotelovernachting? Een nachtje logeren in een suite aan de Amsterdamse gracht is veel duurder dan een overnachting in een eenvoudig hotel. Welke kosten hebben hotels en hoeveel winst maken ze op een overnachting? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12981178 522 1233 2018-02-21T23:00:00+00:00 yes no toerisme horeca https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-116 2024-01-04T12:14:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31745.w613.r16-9.06ec986.webp Studio Snugger | Aflevering 116 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met vandaag de volgende onderwerpen: Waarom lopen kippen zo, hoe leren dokters hechten, werkten tandartsen vroeger op een podium voor een publiek, is er een basisschool speciaal voor basketbaltalenten, staan er nog ruimteschepen op Aarde en is schoonmaken met een vaatwasser ongezond? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1279394 924.96 5839 2018-03-04T08:30:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/klimaatjagers-in-de-klas-de-veranderende-moesson-in-india 2024-01-04T12:14:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31746.w613.r16-9.1f4987f.webp Klimaatjagers in de klas | De veranderende moesson in India De Ganges is een lange rivier die door India en Bangladesh stroomt. Één miljard mensen zijn er voor hun watervoorziening van afhankelijk. De rivier ontspringt in het hooggebergte van de Himalaya. Toch komt het meeste water uit de moessonregen die van juni tot september naar beneden komt. Deze moesson is de afgelopen jaren steeds onvoorspelbaarder geworden. Zo ontvangt de bevolking veel te veel of juist veel te weinig water. En dat is ongunstig voor de landbouw. Door de groei van de bevolking en de economie in India neemt de hoeveelheid smog in de lucht toe. Uitlaatgassen, fabrieken en het gebruik van open vuren om op te koken en te verwarmen brengen grote hoeveelheden koolstofdioxide en roet in de atmosfeer. Dit heeft niet alleen effect op de gezondheid van de bevolking, maar het beïnvloedt ook de moesson. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12981533 597 10654 2018-02-25T23:00:00+00:00 yes no India https://schooltv.nl/video-item/high-speed-history-wat-was-de-februaristaking 2024-04-30T13:07:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31747.w613.r16-9.4ce3ef5.webp Wat was de Februaristaking? | High Speed History Als in 1941 Nederland een jaar bezet is en er Joodse mensen worden opgepakt door de Duitsers, gaan duizenden Amsterdammers in februari de straat op om te protesteren tegen de ‘jodenjacht’. De stakers raken in gevecht met NSB’ers die het optreden van de Duitsers goedkeuren. Na twee dagen van onrust grijpen de Nazi’s hard in. Met veel geweld wordt de staking gebroken. Er vallen 9 doden, vele gewonden en talloze mensen worden gevangen gezet. De demonstraties worden neergelsagen, maar het verzet tegen de bezetter bloeit op. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12982679 41.52 2942 2018-02-24T23:00:00+00:00 yes no staking Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-waterbestendige-gewassen 2024-01-04T12:14:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31748.w613.r16-9.ec31a46.webp EenVandaag in de klas | Waterbestendige gewassen Het voedsel dat we eten wordt voor een groot deel verbouwd op akkers. Maar als het een periode veel regent, kan de oogst mislukken. Niet leuk voor de boer en als het te vaak gebeurt ook nadelig voor consumenten. Wetenschappers zoeken naar een oplossing en proberen gewassen te kweken die wél tegen natte voeten kunnen. Mag je bijvoorbeeld genetische modificatie gebruiken als het voedselschaarste oplost? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12982686 448 1235 2018-02-26T23:00:00+00:00 yes no gen DNA genetische modificatie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-thomas-maakt 2024-01-10T16:13:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31749.w613.r16-9.03d2028.webp Het Klokhuis | Thomas maakt Thomas was bosarbeider -een soort moderne houthakker- tot hij ontdekte dat je van hout hele mooie dingen kunt maken. Nu is hij fulltime kettingzaagkunstenaar, een nieuw beroep dat is overgewaaid vanuit de VS, waar het 'carving' genoemd wordt. Thomas heeft inmiddels al duizenden beelden gemaakt. Hij geeft Janouk een snelcursus kettingzagen. Varkentje Rrrrund is veel minder handig met een kettingzaag. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269901 897.65 1585 2018-01-29T13:13:13+00:00 yes no hout kunst https://schooltv.nl/video-item/high-speed-history-wat-was-de-voc 2024-04-30T13:07:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31750.w613.r16-9.8a89aa2.webp Wat was de VOC? | High Speed History In de 16e eeuw ontdekken Europese koopvaarders een zeeroute naar Azië. Hier zijn kostbare goederen te halen, zoals kruiden, thee en porselein. En veel Europese landen azen op dit handelswaar. Om beter te concurreren gaan de Nederlandse kooplieden samenwerken. Op 20 maart 1602 richten ze de Verenigde Oost-Indische Compagnie op. De VOC verkrijgt het Nederlandse monopolie op de handel met Azië. Oorlog, uitbuiting en geweld; alles is toegestaan om de handel te beschermen. En de VOC wordt steeds rijker en machtiger. Maar als er steeds meer verlies wordt geleden wordt in 1799 de VOC uiteindelijk opgeheven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12982687 50.52 14555 2018-03-19T23:00:00+00:00 yes no VOC Nederlands-Indië https://schooltv.nl/video-item/high-speed-history-waarom-zonk-de-titanic 2024-04-30T13:06:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31751.w613.r16-9.07cbbc1.webp Waarom zonk de Titanic? | High Speed History Begin 1900 is de Titanic het grootste passagiersschip ter wereld. Er is plaats voor maar liefst 3500 passagiers. Het is een superschip dat niet kan zinken. Op 10 april 1912 vertrekt de Titanic voor haar eerste reis vanuit Southampton naar New York. En dan gaat het toch mis. Middenin de nacht van 14 op 15 april raakt het schip een ijsberg. De Titanic wordt opengescheurd en stroomt vol met water. Iedereen moet het schip verlaten maar op het onzinkbare schip zijn veel te weinig reddingsboten en 1500 van de 2200 opvarenden komen om het leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12982688 47.56 14759 2018-04-12T22:00:00+00:00 yes no scheepvaart https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-vissentrektocht 2024-01-04T12:14:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31752.w613.r16-9.04dc93d.webp Het Klokhuis | Vissentrektocht Tijdens hun leven zwemmen vissen zwemmen naar verschillende gebieden. Om zich voort te planten, om voedsel te vinden of om te overwinteren. Ze zwemmen van zout naar zoet water, of andersom. Dit noem je vismigratie. Onderweg komen vissen allerlei hindernissen tegen zoals dammen, gemalen, stuwen of sluizen. Daardoor kunnen de vissen gewond raken of zelfs doodgaan. En dat is niet goed voor de visstand. De waterschappen zorgen ervoor dat de vissen goed langs alle obstakels komen en vrij kunnen zwemmen. Hoe doen ze dat? Pascal volgt de vissen. in de quizz weten Bert en Joke uit Varsseveld alles, maar dan ook alles over de vissentrek https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269879 934.61 5378 2018-03-07T18:30:00+00:00 yes no vis migratie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-zwembadlaboratorium 2024-01-04T12:14:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31753.w613.r16-9.e750bd6.webp Het Klokhuis | Zwembadlaboratorium In een speciaal zwembad in Eindhoven komen de beste zwemmers ter wereld om hun techniek te verbeteren. Met onderwatercamera's leggen onderzoekers heel precies elke detail vast van hoe zwemmers hun baantje trekken. Bijvoorbeeld van Ranomi Kromowidjojo! Pascal wil ook sneller zwemmen en hij neemt het op tegen Nederlands Kampioen Arjan Knipping. En ook de rappers van Dos Hermanos bezoeken het zwemlab. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269832 866.95 6356 2018-03-08T18:30:00+00:00 yes no zwemmen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-diabeteshond 2024-01-04T12:14:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31754.w613.r16-9.2b32f3a.webp Het Klokhuis | Diabeteshond Een diabeteshond kan het leven redden van mensen met diabetes. Nienke legt uit wat er in het lichaam gebeurt bij diabetes type 1 en 2. Een diabeteshond wordt bij een speciale hondenschool getraind om aan de geur te herkennen wanneer zijn baasje in gevaar komt. Nienke checkt een aantal honden in opleiding. Klokko presenteert een oplossing voor als je hond diabetes heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269875 924.41 2988 2018-03-09T18:30:00+00:00 yes no diabetes https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-dierprothese 2024-01-04T12:14:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31755.w613.r16-9.658b430.webp Het Klokhuis | Dierprothese Als honden pijn of moeite hebben met lopen vanwege een blessure of een ongeluk, hebben ze net als mensen vaak een brace of een prothese nodig. Jurriaan is één van de weinige orthopedische instrumentenmakers voor dieren van Nederland. Pascal kijkt toe hoe hij ervoor zorgt dat honden met een handicap weer kunnen rennen, zwemmen en springen! In een dramascène eist de steenrijke Marie-Louise een face lift voor haar huisdier. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269862 930 2959 2018-03-13T18:30:00+00:00 yes no beperking https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-veilige-dijken 2024-01-04T12:14:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31756.w613.r16-9.fb4a94c.webp Het Klokhuis | Veilige dijken Klimaatverandering zorgt ervoor dat het méér en héviger gaat regenen. Meer regen betekent dat er ook meer water wordt aangevoerd via de zee en de grote rivieren. Daarom is het extra belangrijk dat de dijken sterk zijn. Maar hoe doe je dat en waar let je op? Nienke gaat op pad met dijkinspecteur Adrie. Een extra probleem voor de dijken is de muskusrat. Hij graaft gangen onder de grond waardoor er holen in de dijken ontstaan. Dat kan leiden tot overstromingen. Muskusrattenvanger Arjan neemt Nienke mee op inspectie. De Dos Hermanos zingen en rappen over de dijken in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269892 903.84 12530 2018-03-14T18:30:00+00:00 yes no dijk https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-paardenrevalidatie 2024-01-04T12:14:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31757.w613.r16-9.ab44840.webp Het Klokhuis | Paardenrevalidatie Honderdduizenden mensen in Nederland doen aan paardensport. En niet alleen de ruiters, ook de paarden kunnen blessures krijgen! Wat is een blessure precies en hoe kan je die voorkomen? Om hier achter te komen gaat Sosha een dagje helpen in een paardenrevalidatiekliniek. Ook het paard van Ridder William heeft het zwaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269883 896.83 5364 2018-03-20T18:30:00+00:00 yes no paardrijden https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-crisisoefening-overstroming 2024-11-11T07:56:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31758.w613.r16-9.a95dd9f.webp Het Klokhuis | Crisisoefening overstroming Een groot deel van Nederland ligt onder het waterniveau, lager dan de zee. En lager dan de meeste rivieren. Daarom is er in Nederland altijd kans op een overstroming. Stel dat dat gebeurt, wat moet er dan allemaal geregeld worden? In Marken vindt een grote crisisoefening plaats. Iedereen staat paraat: van de brandweer tot de kinderen op scholen en het leger. Ook Pascal bereidt zich voor. In de sketch is Said bang voor een overstroming, maar Jonathan stelt hem gerust dat de dijken hoog genoeg zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1260563 905.59 5834 2018-03-21T18:30:00+00:00 yes no overstroming https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-bonobo 2024-01-04T12:14:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31759.w613.r16-9.568c30c.webp Het Klokhuis | Bonobo Bonobo's zijn de minst bekende van de vier mensapen. Ze lijken erg op chimpansees, maar ze hebben een heel ander karakter. Bonobo's houden niet van ruzie, en de vrouwtjes zijn de baas. Pascal loopt een dagje mee met de bonoboverzorger van Apenheul. Greetje is jaloers op de bonobobuurvrouw van Varkentje Rrrrund. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269858 903.96 4823 2018-03-23T18:30:00+00:00 yes no aap https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-rioolwaterzuivering 2024-01-04T12:14:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31760.w613.r16-9.57af1aa.webp Het Klokhuis | Rioolwaterzuivering We gebruiken de hele dag door water, gemiddeld zo'n 119 liter water per dag! Bij het koken, afwassen, douchen, tandenpoetsen, op de wc, om je handen te wassen. Waar komt al het water dat we wegspoelen terecht? Maurice duikt het riool in. In de quiz blijken Bert en Joke uit Varsseveld alles, maar dan ook alles te weten over de geschiedenis van de riolering https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239642 919.25 13855 2018-03-28T17:30:00+00:00 yes no riool https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-champagne 2024-01-04T12:14:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31761.w613.r16-9.92b649d.webp Het Klokhuis | Champagne Waarom worden er flessen met champagne leeg gespoten op winnaars van belangrijke sportwedstrijden? Wist je dat je alleen champagne mag maken van druiven die in de champagnestreek in Frankrijk groeien? Staat een druivenrank net een meter over de grens, dan zal het nooit champagne worden. Wat maakt champagne zo bijzonder? Bart gaat langs bij een wijnboer in Frankrijk. En de vrachtwagenchauffeuses vieren hun jubileum met kinderchampagne. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269866 924.19 2430 2018-03-29T17:30:00+00:00 yes no wijn https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-vogels-kijken 2024-01-04T12:14:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31762.w613.r16-9.5dcf8ef.webp Het Klokhuis | Vogels kijken In Nederland hebben we zo'n 250 vogelsoorten. Janouk leert van vogelaar Arjan waar je op moet letten om ze te herkennen. Van pimpelmeesjes, eksters en kauwen tot roodborstjes en meeuwen. Op je balkon, in je tuin, op het strand of in het bos. Vlogmeisjes Wendel en Liza maken zich zorgen over de privacy van vogels. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269874 929.35 14614 2018-03-30T17:30:00+00:00 yes no vogel https://schooltv.nl/video-item/waarom-heeft-februari-maar-28-dagen-het-ego-van-julius-caesar 2024-01-09T13:41:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31771.w613.r16-9.d564931.webp Waarom heeft februari maar 28 dagen? | Het ego van Julius Caesar Je ooit afgevraagd waarom februari maar 28 dagen heeft? Dat heeft te maken met de stand van de zon, de winter en de ego's van een paar Romeinse keizers. Dus: terug naar de Romeinen. Hun eerste kalender telde maar 10 maanden. Maart was de eerste en december de laatste. En de rest van het jaar dan? Datumloos. De winter telde niet mee voor de kalender, omdat die onbelangrijk was voor de landbouw. Maar dat was toch niet zo handig, dus voegden de Romeinen ook januari en februari toe. Een jaar kreeg toen 355 dagen en omdat februari de laatste maand was van het Romeinse jaar, kreeg die de minste dagen. Een nieuw probleem: met tien dagen te weinig liep de kalender niet meer gelijk met de seizoenen. Het was ineens hoogzomer in september. Julius Caesar maakte toen de juliaanse kalender, gebaseerd op de stand van de zon. Eentje met 365 dagen, omdat de aarde 365 en een kwart dag nodig had om om de zon te draaien. Eens in de vier jaar kwam er een extra dag in februari in een schrikkeljaar. Caesar noemde één maand naar zichzelf, juli. Die moest van hem per se 31 dagen krijgen. Zijn opvolger Augustus kon natuurlijk niet achterblijven, hij wilde ook 31 dagen en snoepte nog een dag van februari af. Dus bleven er voor de arme maand februari maar 28 dagen over, en soms 29. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12984419 93 18030 2018-02-28T11:12:07+00:00 yes no dag tijd Romeinen Caesar https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-waarom-zijn-zwangere-vrouwen-s-ochtends-vaak-misselijk 2024-04-29T10:00:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31772.w613.r16-9.37b543f.webp Waarom zijn zwangere vrouwen ’s ochtends vaak misselijk? | Clipphanger Als je een jonge vrouw bent, dan kan het zomaar gebeuren dat je ‘s ochtends met een misselijk gevoel opstaat. Dat kan door 2 dingen komen: of die paar glaasjes wijn van gisteravond, of dat avondje rollenbollen van laatst. Voor veel vrouwen is ochtendmisselijkheid het eerste teken van zwangerschap. Gefeliciteerd! En beterschap. Die misselijkheid is natuurlijk, en natuurlijk zoals je hele zwangerschap, een hormoonkwestie. Het heeft te maken met hCG, oftewel humaan choroingonadotrofine. Tijdens de eerste 12 weken gaat je hcg-gehalte sky high. Niet onbelangrijk want het zorgt voor de groei van je foetus en houdt de zwangerschap in stand. HCG is trouwens ook de veroorzaker van je toenemende vermoeidheid, gevoelige borsten én stemmingswisselingen - vooral als er ‘iemand’ toch even aan die borsten wil voelen. Vermoeiend. Ochtendmisselijkheid treedt vooral op in de ochtend, omdat je maag dan leeg is. De tip is dan ook om al iets eten voordat je opstaat. Andere tips die vaak gegeven worden: licht verteerbaar eten, een bakje vla, en een stronkje gember. Na een stuk of 16 zwangere weken gaat je hcg-spiegel trouwens vanzelf weer omlaag. Deze verschijnselen zijn dus niet misselijk, maar gelukkig wel tijdelijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12983949 89 9853 2018-02-28T23:00:00+00:00 yes no zwanger hormoon https://schooltv.nl/video-item/johan-cruijff-de-beste-nederlandse-voetballer-aller-tijden 2024-01-04T12:14:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/41000/images/41907.w613.r16-9.1a4b7cc.webp Johan Cruijff | De beste Nederlandse voetballer aller tijden Hij wordt als voetballer tien keer landskampioen. Wint drie keer de Europacup. En hij leidt Nederland naar de finale van het WK Voetbal in 1974. Hij speelt voor clubs als Ajax en FC Barcelona. En hij wordt drie keer uitgeroepen tot de beste voetballer van Europa. De beste Nederlandse voetballer aller tijden, Johan Cruijff. Het verhaal van Johan begint in 1947. Hier in de Amsterdamse buurt Betondorp. Tot z'n 12e woont hij hier op de Akkerstraat 32. Z'n ouders hebben een groentewinkel, en hier aan de voorkant van het huis worden de groentes verkocht. En aan de achterkant wonen ze. Johan of, zoals z'n moeder hem noemde, Jopie was liever buiten aan het voetballen dan dat hij binnen bezig was met z'n huiswerk. Er reden nog nauwelijks auto's, dus dat kon makkelijk. Als hij de bal niet had, stond hij er meestal een beetje chagrijnig bij met z'n handen in z'n zakken. Ook als het regende moest er gevoetbald worden. En, weer of geen weer, de poortjes in de buurt zijn perfect om de techniek te oefenen. Veel van z'n jonge jaren brengt hij hier door. Ongeveer 200 meter van z'n huis op het veldje naast de speeltuin. Nu is hier een Cruijff Court. Dat is een voetbalveld van z'n eigen foundation waarvan er over de hele wereld meer dan 200 zijn. En Johan was misschien kleiner dan de andere jongens, met z'n gekke onnavolgbare acties en onvoorspelbare dribbels was hij alle grotere oudere jongens de baas. En hij had misschien kleine beentjes, maar hij wist bijna alle tackles te ontwijken. Een natuurtalent. Op loopafstand van z'n huis, daar, ligt stadion De Meer. Tot 1996 is dit HET stadion van Ajax. Als er bij een van de jeugdteams een speler te weinig is...dan vragen ze wel eens aan Johan of hij wil meespelen. En natuurlijk zegt hij dan 'ja'. En brutaal en eigenwijs als hij is, vertelt hij de oudere jongens ook nog eens wat ze moeten doen. De trainers bij Ajax zien al snel het uitzonderlijke talent van Johan. Op zijn 10e verjaardag wordt hij lid van de club. Z'n beste verjaardagscadeau ooit. En vanaf dat moment gaat het in een razend tempo. Zoals een oud-jeugdtrainer bij Ajax zei: Het enige wat ik Johan nog kon leren was wat discipline was. En dat hij af en toe even z'n klep dicht moet houden. Als Johan in 1964 17 jaar is, maakt hij z'n debuut in het eerste elftal van Ajax. En hij scoort ook gelijk z'n eerste doelpunt. Het is het begin van een glansrijke carrière. De kleine Jopie groeit bij Ajax, Barcelona en het Nederlands Elftal…uit tot een van 's werelds beste voetballers. Hij speelt zelfs een seizoentje mee bij Feyenoord, en ook daar gelijk kampioen. Dus een geboren winnaar was het zeker. Op 24 maart 2016 overlijdt Johan Cruijff. We zullen hem niet snel vergeten. De beste Nederlandse voetballer allertijden. Johan, bedankt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12984408 186 14513 2018-02-28T23:00:00+00:00 yes no voetbal Johan Cruijff https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-live-voetbalwedstrijd-uitgezonden-schakelen-tussen-negen-cameras 2024-01-04T12:14:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31774.w613.r16-9.7b67d76.webp Hoe wordt een live voetbalwedstrijd uitgezonden? | Schakelen tussen negen camera’s Een vol stadion, twee gretige voetbalteams. Straks barst het hier los. Eredivisievoetbal. Een cameraploeg is al een halve dag bezig geweest om zich voor te bereiden op dit moment. De wedstrijd wordt straks immers live uitgezonden. En kijkers worden getrakteerd op prachtige slomo-beelden. Maar slomo-beelden... hoe maak je die? Dit is de regiewagen. Vanuit dit zenuwcentrum wordt het complete wedstrijdverslag geregeld. Via al deze kabels komen de signalen van de camera's in het stadion hier binnen. En dat zijn er deze wedstrijd maar liefst... 8…9. Hierboven in het stadion staan vier camera's die een mooi zicht op het veld hebben. Deze twee zijn het belangrijkst. Dit is camera 1. Die maakt een totaalshot van het veld. En deze camera gaat iets dichterbij, die maakt de close-ups. Dan heb je links en rechts nog twee buitenspelcamera's. Zodat je thuis goed kunt zien, of bijna goed kunt zien of een speler buitenspel staat. Hier beneden langs de lijn staan ook nog eens vier camera's. Er staat er hier eentje, vlakbij het strafschopgebied. Maar ook aan de andere kant. Deze camera's kunnen alles van heel dichtbij filmen. Ze kunnen mooie close-ups maken van duels of doelpunten. En dan heb je langs het veld ook nog eens twee losse camera's staan. Die kunnen alles filmen wat er langs de zijlijn of in de dug-out gebeurt. Al camera's hebben een nummer en die komen hier in de regiewagen binnen. Camera 1 is bijvoorbeeld van Floor, camera 2 van Mirco, 3 van Do. Iedere camera heeft zijn eigen beeldscherm, of monitor zoals dat heet. Maar thuis zie je natuurlijk maar het beeld van EEN camera. Dat is de camera die op dat moment 'actual' staat. Dat is bijvoorbeeld nu camera 1. Maar wie bepaalt nou welke beelden je thuis te zien krijgt? Dat is de regisseur van dienst. Job, dat ben jij in dit geval. Jij vertelt met deze negen camera's het verhaal van de wedstrijd. Maar hoe doe je dat? Je kijkt heel snel elke keer al die camera's af. En op het moment dat je ze moet gebruiken...dan kies ik de juiste camera. Heb jij een favoriete camera? Jazeker. Voor mij zijn dat camera drie en zes. Daar zie je de vreugde en het verdriet. En zeker in de Kuip, altijd publiek op de achtergrond. Dat is waanzinnig. Als er in de wedstrijd nou iets spannends gebeurt, een grote kans of een doelpunt, dan kunnen ze dat moment klaarzetten voor de 'slomo-regisseur'. Die zit hier. Dat is Frank. Die kiest uit alle slomo's de beste slomo en biedt die weer aan aan Job. 3. 7. 7. Tempo erop. Attentie voor B. Het is heel erg knap. Want al die handelingen en beslissingen moeten in een split second genomen worden. En dan zit deze wedstrijd erop. Zit jij zelf liever in het stadion zonder slomo of thuis op de bank met een slomo? Absoluut thuis op de bank met een slomo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12984407 194 3205 2018-02-26T23:00:00+00:00 yes no voetbal televisie https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-koelkast-van-bloempotten-water-onttrekt-warmte-uit-de-pot 2024-01-04T12:14:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31775.w613.r16-9.a991eb6.webp Hoe maak je een koelkast van bloempotten? | Water onttrekt warmte uit de pot Wat als je frisdrank wil drinken maar je koelkast is kapot? Wat als? Ik heb de oplossing. We maken zelf een koelkast. Wij stralen allemaal. Alleen zien we het niet. Maar met behulp van zo'n camera zien we het wel. Warmtestraling. Hoe warmer het is, hoe roder het wordt. En hoewel zo'n pot of zo'n racket minder warmte uitstraalt dan mijn hand...toch straalt er warmte vanaf. Ik kan mijn huid iets laten afkoelen. Door het nat te spuiten bijvoorbeeld. Kijk. Het water op mijn arm verdampt nu. Bij dat proces wordt warmte onttrokken aan de omgeving... in dit geval mijn lichaam dus. Nou kan ik er ook voor zorgen dat door verdampingwarmte wordt onttrokken vanuit deze pot. En dat doe ik ook met water. Water erbij. Flink wat water erbij. Zo. Nu kunnen de blikjes erin. Wacht even. Ik moet natuurlijk wel de temperatuur weten. Even kijken. Oke. 18,3 graden. Nu kan de frisdrank erin. De boel goed afsluiten. Maar wat gebeurt er nou precies? Doordat deze potten poreus zijn, ze hebben superkleine gaatjes, kan het water verdampen. En door de binnenste pot af te dekken, vindt die verdamping niet plaats naar binnen toe...maar van binnen naar buiten. Dus alle warmte gaat via de pot naar buiten toe. Een beetje bijvullen met water is belangrijk. Want op die manier blijft het proces in gang. Zet je deze pot buiten in de schaduw op een plek met veel wind, dan koelt het echt heel snel af. Maar het kan ook binnen. Zo. En nu eens kijken. Ik wil weten hoeveel koeler het is geworden. Gewoon een graad of 9 kouder geworden. Lekker. Topkoelkast! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12983950 145 1590 2018-02-27T12:00:00+00:00 yes no koelkast temperatuur https://schooltv.nl/video-item/waarom-word-je-vrolijk-van-de-zon-als-de-zon-straalt-straal-jij-een-beetje-mee 2024-01-04T12:14:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31773.w613.r16-9.5c3dde6.webp Waarom word je vrolijk van de zon? | Als de zon straalt, straal jij een beetje mee De zon, daar word je vrolijk van! Maar waarom eigenlijk? Alles ziet er wat mooier uit. Met zon worden kleurcontrasten beter zichtbaar, en krijg je zin om dingen te doen. Je wil naar buiten. Het zonnetje brandt op je huid en dat heeft een positief psychologisch effect. En dat je je als de zon schijnt waarschijnlijk lekkerder voelt, komt ook doordat de aanmaak van vitamine D wordt bevorderd. Dat zorgt voor sterkere botten en een sterker immuunsysteem. We maken dan meer witte bloedcellen aan en daardoor ben je minder vatbaar voor virussen en bacteriën. Bovendien straalt niet alleen de zon, wij zelf ook! De gedachte is dat je wat mooier bent omdat je bruin wordt, en de zon stimuleert de aanmaak van hormonen waar we ons gelukkiger door voelen. Een kwartiertje in de zon is al genoeg om voordelen van zonlicht tot je te nemen. Binnen zitten met een stralend zonnetje heeft geen zin, want glas houdt belangrijke zonnestralen tegen. Lekker naar buiten dus, er staan ons nog genoeg zonnige dagen te wachten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12984416 66 3207 2018-03-01T23:00:00+00:00 yes no zon vitamine https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-het-verschil-tussen-enige-en-enigste 2024-04-25T09:37:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31777.w613.r16-9.6554e69.webp Wat is het verschil tussen enige en enigste? | Clipphanger Als je zegt: ‘Jean-Louis is de enigste modeontwerper die ik ken’, wat zeg je dan eigenlijk? a) Dat jij maar 1 mode-ontwerper kent, Jean-Louis? Of b) dat je juist heel veel modeontwerpers kent, en dat hij de meest enige is, oftewel de leukste, de frivoolste, die zo énig met zijn pink omhoog kan naaien? In dit geval is b) het enige juist antwoord. Jean-Louis is erg enig, en als er niemand eniger is dan hij, dan is hij de enigste. Het andere ‘enig’ gebruik je als je maar 1 modeontwerper kent. Dan is Jean-Louis de enige modeontwerper. Mocht je later toch nog andere modeontwerpers leren kennen, maar die zijn allemaal oersaai, dan is diezelfde Jean-Louis trouwens de enige enige modeontwerper - maar dat terzijde. Enige uitzondering op deze regel: als je nou geen broers of zussen hebt, hoe noem je dat? Een ‘enig kind’, inderdaad, da’s helemaal goed. Maar als jij zegt ‘ik ben een enig kind’, dan raken sommige mensen danig in de war. Zo is het gekomen dat veel mensen ‘enigst kind’ zeggen, en dat mag eigenlijk ook best. En dan kan jij in jouw klas het enige enigst kind zijn, dat ook echt een énig kind is. Net als Jean-Louis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12987587 82 6078 2018-03-07T23:00:00+00:00 yes no grammatica spelling https://schooltv.nl/video-item/maryan-kreeg-een-donorlever-weer-normaal-leven-dankzij-een-donororgaan 2024-01-04T12:14:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31783.w613.r16-9.d3d2a78.webp Maryan kreeg een donorlever | Weer normaal leven dankzij een donororgaan Ik luister veel naar rap, want ik lig hier veel uren in bed. Elke dag gaat het iets beter met Maryan. Ze heeft een zware operatie gehad, maar voelt zich fit genoeg om een rondje te rijden door het ziekenhuis. Ik ben geboren met een erfelijke aandoening. Daardoor had ik een geel gezicht en gele ogen. Ik was snel moe. Ik groeide langzaam. Mijn lever was kapot. Maryan kon geen leven leiden zoals andere kinderen. Ze ging vaak niet naar school. Ik was veel moe. Ik kon niet echt sporten of actief meedoen. Het liefst zou ik willen dat die vermoeidheid echt weg gaat. Alleen de lever van iemand anders kon haar leven redden. Het voelt best raar. Je krijgt wel nieuwe hoop en nieuwe kansen. Ik kan verder in de toekomst. Dank je wel. Maryans lichaam moet nog wennen aan de andere lever. Ze heeft daardoor pijn. Maar zij is erg blij met de transplantatie. Ik zou mensen aanraden om donor te worden. Je kunt er echt levens mee redden. Hier zijn kleine baby's die weer goed zijn. Dankzij een donor. Ze hoopt nog maar kort in het ziekenhuis te hoeven blijven. En snel weer thuis te zijn bij haar familie en vrienden. Ik vind het heel mooi dat ik weer een leven heb. Nu kan ik verder. Prachtig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12987589 116 1240 2018-03-05T13:15:00+00:00 yes no donor ziek https://schooltv.nl/video-item/jean-14-plukt-vanille-op-madagascar-werken-op-de-plantage-van-je-ouders 2024-01-04T12:15:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31784.w613.r16-9.4a5bd84.webp Jean (14) plukt vanille op Madagascar | Werken op de plantage van je ouders Ik ben Jean Freddy. Ik ben 14 jaar en ik zit op de middelbare school. Ik werk elke zaterdag en in de vakanties. Als Jean niet naar school hoeft, moet hij zijn ouders helpen op de vanilleplantage. Om van hun huis bij de vanilleplantages te komen, moeten de kinderen een uur lopen. Daar werken ze hard, want alles gaat met de hand. Ik help de bloemen zodat er vanillebonen kunnen groeien. Bloem voor bloem gaat Jean af, om ze te bevruchten met stuifmeel. Over 8 maanden hangen er lange bonen aan de planten. Die worden gedroogd en zien er dan zo uit. Klaar om bijvoorbeeld te gebruiken bij het maken van koekjes. Ik vind vanillekoekjes heel lekker en zoet. Toch eet Jean er bijna nooit een. Hij kan ze niet kopen, want hij krijgt geen geld voor zijn werk. Zijn ouders zijn arm. Zij krijgen net als de andere vanilleboeren op Madagaskar slecht betaald. En dat terwijl vanille een heel duur kruid is. Zelf wil Jean daarom geen vanilleboer worden. Hij wil studeren. Ik wil dokter worden. Dokters verdienen meer geld dan boeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12987592 94 1840 2018-03-05T13:24:24+00:00 yes no beroep boer plantage https://schooltv.nl/video-item/mensjesrechten-meisje-met-een-missie 2024-01-04T12:15:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31785.w613.r16-9.8c257e2.webp Mensjesrechten | Meisje met een missie Waar de Roemeense Miruna (14) woont, is het eigenlijk nooit stil. Buiten niet, daar schreeuwen de mensen en maken ze ruzie, en binnenshuis al helemaal niet. Miruna heeft twaalf broertjes en zusjes voor wie ze moet zorgen; eten maken, de was doen en opvouwen, luiers verschonen, troosten. Het is voor Miruna de gewoonste zaak van de wereld. Aan haar huiswerk komt ze nauwelijks toe en als ze wil leren, moet ze dat doen te midden van spelende en ruziënde kinderen. Als Miruna aan haar eigen toekomst denkt, weet ze één ding zeker: zij wil het anders en niet zoals veel andere meisjes in haar buurt, jong trouwen en kinderen krijgen. Haar droom is om politieagent te worden. De politie komt regelmatig in haar straat en de agenten blijven altijd rustig. Heel anders dan de mensen in haar omgeving. Zo wil Miruna zelf ook wel worden. Maar agent word je niet zomaar. Je moet hele hoge cijfers halen op school en het toelatingsexamen is zwaar. Hoe doe je dat als je thuis niet eens rustig je huiswerk kan maken? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1277064 957.36 2090 2018-03-06T08:40:00+00:00 yes no vrouw politie https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-een-zonnebril 2024-01-04T12:15:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31786.w613.r16-9.3b1ffab.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost een zonnebril? Terwijl je op de markt een zonnebril kunt scoren voor een paar euro, ben je bij de opticien zo een paar honderd euro kwijt. Wat is het verschil tussen een goedkope en dure zonnebril en wat kost het om een zonnebril te maken? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12983951 446 728 2018-02-28T23:00:00+00:00 yes no bril marketing https://schooltv.nl/item/lagos 2024-01-16T15:28:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43114.w613.r16-9.17757d0.jpg Lagos | Scrollverhaal over de Afrikaanse stad die uit haar voegen barst Welkom in Lagos, Nigeria. De grootste stad van Afrika. Er wonen naar schatting 21 miljoen mensen, maar de stad is nooit voor zoveel mensen gebouwd. Hoe is het om te wonen in de chaos van deze Afrikaanse megastad? Beleef het in deze special van de NOS. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 8825 2018-03-07T23:07:00+00:00 yes no verstedelijking Afrika https://schooltv.nl/video-item/hoe-dodelijk-was-de-spaanse-griep-30000-slachtoffers-in-nederland 2024-01-09T09:11:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31787.w613.r16-9.0d75a4d.webp Hoe dodelijk was de Spaanse griep? | 30.000 slachtoffers in Nederland Het is al zo lang geleden. Maar op de afdeling Viroscience van het Erasmus MC in Rotterdam zijn ze er vrijwel dagelijks mee bezig. Want er zijn nog veel vragen over de Spaanse Griep. We weten dat het een nieuwe infectie was, die uit dieren bij mensen terecht kwam. En dat die uitzonderlijk heftig is verlopen. En inmiddels weten we ook dat dat écht te maken heeft met het virus zelf. Dus dit virus had eigenschappen die in feite het immuunsysteem omzeilde. Een soortgelijke griep kan weer toeslaan. De heftigheid, de ernst, dat kunnen we gewoon niet goed voorspellen. Maar het is zeker niet uit te sluiten. In Nederland stierven er ongeveer 30.000 mensen aan. In de stad en op het platteland. Vooral in de gebieden waar de omstandigheden erbarmelijk waren. De Spaanse griep sloeg hele gaten in families. Kinderen stierven en jongvolwassenen. De weeshuizen raakte voller. En ouders verloren hun kinderen en bleven alleen achter. Ook in het Groningse Siddeburen, staat de jonge huisarts Woudstra machteloos. Antibiotica is er nog niet. Hij heeft patiënten die 's ochtends weinig mankeren en 's avonds dood zijn. De Woudstra's hebben twee kinderen. De 4-jarige Piet en een baby, in juli 1918 geboren: de kleine Anna. Maar dan komt in december de griep ook het doktershuis in. Eerst wordt Anna ziek en daarna Piet. Hun graf is er nog altijd in Siddeburen. De ouders vertrekken uit het dorp. Ze krijgen nog een dochter. Maar de Spaanse griep komt nooit ter sprake. Ze hebben er niet over gepraat. Mijn moeder wist ook helemaal niks van. Laatst vond de kleinzoon iets bijzonders in een kistje. Een opgerold papiertje met een cadeautje dat Piet in november 1918 aan z'n vader gaf. Een potlood, omdat vader het zijne was kwijtgeraakt. Een maand later is het jongetje gestorven. En wordt het potlood een bitter aandenken aan wat 100 jaar geleden gebeurde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12987596 140 2206 2018-03-05T15:56:56+00:00 yes no virus https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-er-twee-koreas-oorlog-en-wantrouwen-tussen-noord-korea-en-zuid-korea 2024-01-04T12:15:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31788.w613.r16-9.c14807e.webp Waarom zijn er twee Korea's? | Oorlog en wantrouwen tussen Noord-Korea en Zuid-Korea De twee Korea's waren ooit gewoon één land. Waarom is dat ooit in tweeën gedeeld? Daarvoor duiken we even in de geschiedenis, de Koreaanse cultuur is al 5000 jaar oud. Het was een koninkrijk op het Koreaans schiereiland. In 1910 werd het land gekoloniseerd door Japan, maar Japan werd in de Tweede Wereldoorlog uitgeschakeld. De geallieerden vonden dat Korea niet klaar was voor zelfbestuur, maar het moest wel onafhankelijk worden. Dus verdeelden de Amerikanen en de Russen het schiereiland, om nieuwe verkiezingen in goede banen te leiden. Ze trokken daarvoor een willekeurige grens, de 38e breedtegraad. De Russen gingen over het noorden, de Amerikanen over het zuiden. In 1947 werd het de Amerikanen duidelijk dat een hereniging er niet in zat. Ze droegen de kwestie over aan de VN, die moest de nieuwe verkiezingen maar organiseren. Die kwamen er in Zuid-Korea. President Syngman Rhee riep in 1948 de Republiek Korea uit in Seoul, met een pro-westerse democratie. 25 dagen later riep Kim Il-sung de Democratische Volksrepubliek Korea uit in Pyongyang, met de Sovjetunie als modelstaat en Russische adviseurs. Daarna trokken de Russen en de Amerikanen hun troepen terug. Maar Kim Il-sung was ervan overtuigd dat Korea weer één land moest worden, dus viel hij in 1950 het zuiden binnen. Noord-Korea was beter bewapend, had een betere industrie, dus die hereniging zou een makkie worden. Hij had bijna heel Zuid-Korea veroverd. Maar hij had er niet op gerekend dat Amerika Zuid-Korea te hulp zou schieten. Het lukte de VS bijna om heel Noord-Korea in te lijven bij Zuid-Korea. Amerikaanse troepen kwamen zelfs bijna tot de Chinese grens. Toen greep China in en stuurde een leger. De oorlog eindigde in 1953 met een wapenstilstand, formeel zijn de landen nog altijd in oorlog. Tussen de landen is een gedemilitariseerde zone waar de legers van beide landen continu tegenover elkaar staan. Door de grens werden ook families van elkaar gescheiden. Tegenwoordig mogen zij elkaar af en toe wel zien. Nog altijd in China een bondgenoot van het noorden en geeft de VS militaire bescherming aan het zuiden. De streep die ooit random werd getrokken is daarmee uitgegroeid tot één van 's werelds meest beladen grenzen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12987597 151 17845 2018-03-05T16:14:40+00:00 yes no Azië communisme https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-populisme-1 2025-03-20T13:55:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31732.w613.r16-9.cc7869c.webp Wat is populisme? | Clipphanger Het begrip ‘populisme’ is afgeleid van het Latijnse woord ‘populus’, en dat betekent gewoon ‘volk’. Dat kan je makkelijk onthouden omdat het volk vaak staat te popelen om achter een populist aan te lopen. Zo’n populist verdeelt de samenleving in twee groepen: het pure volk tegenover de corrupte elite. De populistische leider weet zichzelf goed neer te zetten als de enige vertolker en uitvoerder van de ware wil van het volk - ook al is ie misschien zelf onderdeel van de elite en woont-ie bijvoorbeeld in een gouden huis. Populisme is van alle tijden, en populistische partijen vinden we aan beide kanten van het politieke spectrum. Aan de linkerkant is het vaak gelinkt aan socialistische thema’s, zoals economische gelijkheid voor iedereen, en aan de rechterkant kom je terecht bij nationalistische ideeën, zoals eigen volk eerst. Populisme gaat vaak samen met wantrouwen tegenover het gezag en de instituties met een controlerende functie. En voor je het weet wordt dan de rechtbank uitgemaakt voor ‘neprechtbank’, en worden journalisten beticht van het verspreiden van ‘fake news’. En dat geldt misschien ook wel voor deze Clipphanger... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12978364 85 5122 2018-02-21T23:00:00+00:00 yes no populisme verkiezingen https://schooltv.nl/video-item/ooggetuigen-van-de-watersnoodramp-het-verhaal-van-piet-vreeswijk-1 2024-01-04T12:15:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31790.w613.r16-9.2e08b95.webp Ooggetuigen van de watersnoodramp | Het verhaal van Piet Vreeswijk De watersnoodramp van 1 februari 1953 kostte aan meer dan 1800 mensen het leven. Piet Vreeswijk verloor zijn beste vriend. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12987601 123 1923 2018-01-30T23:00:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-amerikaanse-rivierkreeft-plaag-of-lekker-hapje 2024-01-04T12:15:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31791.w613.r16-9.b7a30eb.webp De Buitendienst | Amerikaanse rivierkreeft: plaag of lekker hapje? In ons kikkerlandje leeft een bijzonder dier: de Amerikaanse rode rivierkreeft! Oorspronkelijk komt dit beestje van de andere kant van de wereld, maar hij nestelt zich al jaren in de heerlijk zachte bodems van onze Hollandse polder. Best vet toch, zo'n exoot in de sloot? Maar deze kreeften kunnen behoorlijk wat overlast veroorzaken in de natuur.. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1283765 1109.83 9723 2018-03-09T18:00:00+00:00 yes no kreeft exoot https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-smaakmakers 2024-01-04T12:15:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31792.w613.r16-9.b4f6cd9.webp De Buitendienst | Smaakmakers Aardbeienyoghurt, citroenzuurtjes of een verfrissend sinaasappeldrankje. Je hoeft maar een keukenkast open te trekken en je komt producten tegen met een lekker smaakje. Maar zit er wel écht sinaasappel in sinaasappeldrank? De Buitendienst duikt deze week in de wereld van de smaakstoffen! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1283766 1228.37 9516 2018-03-16T18:00:00+00:00 yes no smaak https://schooltv.nl/video-item/high-speed-history-waarom-is-8-maart-internationale-vrouwendag 2024-04-30T13:06:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31793.w613.r16-9.52f5499.webp Waarom is 8 maart Internationale Vrouwendag? | High Speed History Op 8 maart 1908 leggen Amerikaanse textielarbeidsters het werk neer. Ze komen in opstand tegen slechte arbeidsomstandigheden en discriminatie. Ook hebben vrouwen in veel landen nog geen kiesrecht. De Duitse politica Clara Zetki vindt dat daar verandering in moet komen en stelt in 1911 voor om 8 maart uit te roepen tot Internationale Vrouwendag. Steeds meer landen houden op 8 maart demonstraties en bijeenkomsten voor vrouwenrechten. Vanaf de jaren 60 wordt Internationale Vrouwendag steeds populairder. In 1978 wordt Internationale Vrouwendag officieel erkend door de VN. Ook in Nederland zijn er op 8 maart allerlei activiteiten om aandacht te vragen voor de positie van vrouwen over de hele wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12982689 49.52 2485 2018-03-07T23:00:00+00:00 yes no emancipatie kiesrecht https://schooltv.nl/video-item/dt-met-jp-hoe-vervoeg-je-het-werkwoord-deleten 2024-05-16T05:56:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31794.w613.r16-9.7ff5aa3.webp Hoe vervoeg je het werkwoord deleten? | dt met JP Na de Tweede Wereldoorlog werd het Engels ontzettend populair in Nederland. Maar omdat we nogal eigenwijs zijn, overgoten we de nieuw geïmporteerde woorden met een Nederlands sausje. Mijn grootmoeder bijvoorbeeld lapte de Engelse uitspraak aan haar laars en had het consequent over Bleu Band en Sunlicht-zeep. Anderen maakten Taalvoutjes met het meervoud van Engelse woorden, één donut werd daarom een doos donutsen. Weer anderen verslikten zich in vertalingen van ‘Mijn vader is de beste kok ooit’. Maar als een woord eenmaal ingeburgerd is, moeten we er ook serieus mee aan de slag en onze Nederlandse grammaticaregels toepassen op de nieuwe woorden. Zoals op het werkwoord ‘deleten’ dat sinds de jaren 80 ingeburgerd raakte. Ik delete, hij deletete we hebben gedeletet en als klap op de vuurpijl: het gedeletete bestand. Ik zoom even in op dat bestand. Want hoe schrijf je gedeletete? Het is eigenlijk heel eenvoudig maar houd je vast: er volgt visueel spektakel van -t’s en -e’s. We moeten eerst het voltooid deelwoord maken: gedeletet. 1. maak de stam van het werkwoord: delete 2. luister naar de laatste klank van die stam: dat is een -t. En nu kom je bij de crux van dit werkwoord. je hoort een -t, je schrijft -te. Met die -te in je achterhoofd pas je ’t xtc-koffieshopje toe. Bijvoorbeeld: De stagiair heeft het bestand ge-delete-t, precies zoals je ge-werk-t zou schrijven. Het -te-feest krijgt nog een staartje met ‘gedeletete’ bestand, want dan plak je volgens de regel nog gewoon een -e achter het voltooid deelwoord. Het gedeletete bestand dus. Tot ziens! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12988401 111 1430 2018-03-11T23:00:00+00:00 yes no grammatica spelling https://schooltv.nl/item/witte-handel-in-zwarte-mensen 2024-01-16T15:53:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43199.w613.r16-9.1b1155d.jpg Witte handel in zwarte mensen | Scrollverhaal over de slavernij Slavernij was in de Gouden Eeuw heel gewoon. Wat weten we eigenlijk van deze donkere periode in de Nederlandse geschiedenis? Bekijk de online special 'Witte handel in zwarte mensen' over de rol die slavenhandel en slavernij speelden in de driehoekshandel waarmee Nederland rijkdom vergaarde in de Gouden Eeuw. Met onder meer de persoonlijke verhalen van een tot slaaf gemaakte jongen, een slavenkoopman en de leider van een slavenopstand. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 7773 2018-03-11T23:54:00+00:00 yes no slavernij VOC https://schooltv.nl/item/voor-joden-verboden 2024-01-04T12:15:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43131.w613.r16-9.a3cfe33.jpg Voor Joden verboden | Scrollverhaal over de Jodenster Op 3 mei 1942 voert de Duitse bezetter in Nederland de Jodenster in. Alle Joden ouder dan zes jaar mogen alleen nog de straat op met een gele Davidster, met daarin het woord 'Jood'. Wat betekent het om langzaam maar zeker verstoten te worden uit de maatschappij? https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 7440 2018-03-12T23:58:00+00:00 yes no Holocaust jodenvervolging concentratiekamp antisemitisme https://schooltv.nl/item/de-oorlog-van-mijn-oma 2024-01-04T12:15:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43081.w613.r16-9.a83fad6.jpg De oorlog van mijn oma | Scrollverhaal over de holocaust 107.000 Joden zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit Nederland naar concentratiekampen gedeporteerd. Slechts circa 5000 van hen overleefden de oorlog. Zij keerden zwaar getraumatiseerd terug naar huis. Bekijk in deze special het verhaal van zes slachtoffers, verteld door hun kleinkinderen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 4772 2018-03-13T23:00:00+00:00 yes no concentratiekamp Holocaust jodenvervolging https://schooltv.nl/item/molukkers-in-nederland 2024-01-04T12:15:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43117.w613.r16-9.bf79f52.jpg Molukkers in Nederland | 360-graden special Vanaf 1951 kwamen er ruim 12.000 Molukkers vanuit Indonesie naar Nederland. Omdat het de bedoeling was dat ze kort zouden blijven, kwamen ze in eenvoudige woonoorden terecht. In de kleine barakken, waar ze met velen dicht op elkaar woonden, stonden de koffers steeds klaar voor vertrek. In deze special kun je rondkijken in zo'n barak en video's bekijken over de geschiedenis van Molukkers in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2690 2018-03-14T23:06:00+00:00 yes no Nederlands-Indië kolonie https://schooltv.nl/item/de-watersnoodramp-van-uur-tot-uur 2024-01-04T12:15:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43152.w613.r16-9.eab0d76.jpg De Watersnoodramp van uur tot uur | Scrollverhaal over de grootste overstroming uit de Nederlandse geschiedenis In de nacht van 1 februari 1953 liepen tijdens een zware storm grote delen van Zeeland, Zuid-Holland en West-Brabant onder water. In de kolkende watervloed kwamen meer dan 1800 mensen om het leven. Wat gebeurde er precies in die fatale nacht? Waarom kwam de reddingsoperatie zo moeizaam op gang? Bekijk de special van de NOS en scroll door de uren voor en na de zwaarste natuurramp in de na-oorlogse geschiedenis, met onder meer unieke kleurenbeelden. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 2680 2018-03-15T23:08:00+00:00 yes no watersnoodramp overstroming Deltawerken https://schooltv.nl/item/de-inrichting-van-nederland 2026-03-24T15:11:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43254.w613.r16-9.43142dd.jpg De inrichting van Nederland | Interactieve schoolplaat over ruimtelijke ordening Nederland is door de mens gemaakt. Dat zie je aan de steden, maar ook aan wegen, polders, dijken en havens die je overal in ons landschap tegenkomt. Zelfs de natuur is door de mens aangelegd. De ruimtelijke inrichting van Nederland is niet willekeurig maar gaat via goed doordachte ideeën en plannen, want onze ruimte is schaars en daar moeten we zorgvuldig mee omgaan. De ruimtelijk ordening wordt uitgevoerd door de overheid, die ervoor zorgt dat alles volgens de wet gebeurt. Op deze schoolplaat zie je de typisch Nederlandse inrichtingselementen van de afsluitdijk tot deltawerken en nog veel meer. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 6401 yes no infrastructuur planologie https://schooltv.nl/item/enige-of-enigste 2024-01-18T11:17:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11682.w613.r16-9.e8679aa.png Enige of enigste? | Quiz over het verschil tussen enige en enigste Weet jij wanneer je enige en enigste gebruikt? Start de quiz, bekijk de Clipphanger en beantwoord de vragen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 7276 yes no spelling grammatica https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-114 2024-01-04T12:15:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31804.w613.r16-9.a4d490f.webp Studio Snugger | Aflevering 114 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om in Studio Snugger! Met vandaag de volgende onderwerpen: Hoe wordt je een goede astronaut, waarom zijn spaarpotten vaak varkens, worden er in Australië liefdesbrieven gestuurd naar bomen, bestaat er geurverf, kun je een huis verwarmen met mensen en zijn pinguïns bang voor hoogte? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1279392 913.85 5950 2018-03-11T08:30:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-digitale-technieken-in-de-landbouw 2024-01-04T12:15:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31805.w613.r16-9.b6a95f5.webp EenVandaag in de klas | Digitale technieken in de landbouw Groente verbouwen lijkt misschien niet zo hightech, maar schijn bedriegt. Verschillende boeren houden hun gewassen digitaal in de gaten, met behulp van GPS, satellieten en drones. En dat allemaal om zo efficiënt mogelijk te kunnen produceren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989249 332 2337 2018-03-08T12:39:55+00:00 yes no landbouw GPS https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-almere-een-nieuwe-stad-in-de-polder 2024-01-04T12:15:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31806.w613.r16-9.4060d60.webp Andere Tijden in de klas | Almere, een nieuwe stad in de polder In 1955 wordt een start gemaakt met het inpolderen van de Flevopolder. Het nieuwe land moet meer ruimte bieden om te wonen en voor boeren om land te bewerken. Er komen ook nieuwe steden zoals Almere. Hoe is het om te wonen in een stad die is vormgegeven aan de tekentafel? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989250 418 2887 2018-03-08T12:46:23+00:00 yes no polder Flevoland bevolkingsgroei https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-een-koekenpan 2024-01-04T12:15:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31807.w613.r16-9.cba2827.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost een koekenpan? Of hij nou 3 euro kost of 100 euro; in een koekenpan kun je prima een eitje, pannenkoek of biefstuk bakken. Hoe komt de prijs van een koekenpan tot stand, wat kost de antiaanbaklaag en hoe lang gaat ie eigenlijk mee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989251 438 526 2018-03-08T12:56:41+00:00 yes no prijsvorming horeca https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-nijlganzen-exoten-in-nederland 2024-01-04T12:15:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31808.w613.r16-9.c9e2aff.webp Vroege Vogels in de klas | Nijlganzen: exoten in Nederland Sommige mensen vinden ze prachtig en anderen zien ze liever niet in de buurt. De nijlgans komt oorspronkelijk niet uit Nederland, maar heeft het bij ons erg naar z’n zin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989252 262 1483 2018-03-08T23:00:00+00:00 yes no exoot gans https://schooltv.nl/item/hoeveel-procent 2024-01-04T12:15:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11703.w613.r16-9.0a9f842.jpg Hoeveel procent? | Quiz over wielrenners in een peloton Hoe zit het ook alweer met procenten? Start de quiz, bekijk het Snapje en beantwoord de vragen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 4364 2019-01-15T23:01:00+00:00 yes no rekenen ezelsbruggetje https://schooltv.nl/item/geheugenpaleis 2024-01-18T11:17:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/11000/images/11684.w613.r16-9.5153afc.png Wat weet jij over het geheugenpaleis? | Quiz over dingen onthouden Het geheugenpaleis is een trucje om dingen beter te onthouden. Start de quiz, bekijk het Snapje en beantwoord de vragen. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 4756 yes no geheugen ezelsbruggetje https://schooltv.nl/video-item/paparazzi-zijn-ouders-die-stiekem-fotos-maken-van-hun-kinderen-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:15:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31810.w613.r16-9.77754b9.webp Paparazzi zijn ouders die stiekem foto’s maken van hun kinderen | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger? Of is het kletspraat? We zullen het zien. Ouders die stiekem foto's van hun kinderen maken, noem je paparazzi. Het woord paparazzi betekent in het Italiaans: papa maakt foto's. Ouders hebben de neiging om alles van hun kinderen vast te leggen voor later. Foto's van je eerste stapjes, je eerste beugel, je eerste vriendje, je eerste schoolfeest. En kinderen vinden dat nooit leuk. Daarom bedachten de ouders vroeger een trucje. Moeder pakte iets lekkers voor de kinderen zodat ze even stilzaten. En ondertussen verstopte vader zich in de bosjes om foto's te maken. Zo ontstond het woord paparazzi. Papa maakt foto's. Paparazzi, heeft dat te maken met een vader die foto's maakt? Papa betekent papa, dat geloof ik ook. Ik ben geen Italiaan dus ik weet er niet heel veel van. Paparazzi, betekent dat dat papa foto's maakt? Kletspraat! Is het kletspraat? Hoe zit het dan wel? Net als beroemde filmsterren vind jij het misschien ook niet leuk dat je ouders foto’s van je maken. Al hoef je niet bang te zijn dat het kiekje met je nieuwe verkering daarna in een roddelblad komt te staan. Daarom houden bekende mensen niet van paparazzi. Paparazzi zijn fotografen die zonder te vragen foto’s van bekende mensen maken. Soms verstoppen ze zich zelfs in de bosjes of achter auto’s om stiekem te fotograferen. De foto’s worden dan verkocht aan roddelbladen. De naam paparazzi komt uit een Italiaanse film. Daarin heette een opdringerige fotograaf paparazzo, vernoemd naar een van de irritantste geluiden van de wereld: het zoemen van een mug. Een van de eerste en belangrijkste paparazzi-foto’s van Nederland is van prinses Beatrix, onze vroegere koningin. Toen prinses Beatrix nog geen man had, werd ze stiekem in haar tuin gefotografeerd met een toen nog onbekende man. Twee weken later kondigden ze hun verloving aan. Nu kun je leden van de koninklijke familie niet zomaar meer fotograferen omdat er regels zijn. Je mag ze alleen fotograferen op momenten die ze zelf hebben gekozen. Ze nodigen dan bijvoorbeeld fotografen uit op hun wintersportvakantie. Niet om gezellig mee samen te skiën, ze poseren dan voor de fotografen zodat ze de rest van de vakantie in alle rust kunnen doorbrengen. Want zeg nou zelf, het is niet echt veilig skiën als er allemaal fotografen achter je aan zitten. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989257 153 1318 2018-03-11T23:00:00+00:00 yes no fotograaf https://schooltv.nl/video-item/de-polonaise-is-bedacht-door-de-brandweer-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:15:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31811.w613.r16-9.79f2f62.webp De polonaise is bedacht door de brandweer | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger? Of is het kletspraat? We zullen het zien. Wie heeft de polonaise bedacht? Wie heeft de polonaise bedacht? De brandweer! En wie bent u precies dat u dat weet? Ik ben Dries de Derde uit Kriebelgat. Tenminste, met carnaval. Verder ben ik bij de vrijwillige brandweer. Juist, u zegt de brandweer... Heeft de polonaise bedacht. Polonaise! Ho, stop, nee, nee, nee. Ja! Nee, jongens. Wat gebeurt er nou weer allemaal ineens? Wat is dit? De polonaise! Waarom heeft u trouwens van die rare kleren aan? Rare kleren? Dit is gewoon de kleding van prins Carnaval. O. Alaaf! Pardon? Alaaf. Wat is dat? Zo groeten wij mekaar met carnaval. Fascinerend. Hee, maar, uhm. Dat was de vraag niet. De vraag was, de polonaise. Waarom heeft...De polonaise! Jaaa! Ho, ho, stop, stop, stop, stop nou eens een keer, jongens! Ja, lalalalala! Ik was nog helemaal niet uitgesproken! De vraag was: Waarom heeft de brandweer, die dans, bedacht? Uh, dat is voor evacuaties. De polonaise is de veiligste manier om mensen uit een gebouw te evacueren. Veilig, en snel. En wat moet ik me daarbij voorstellen? Nou ja, stel, het dak van de school staat in brand. Ja? Ja, dus dan, uh, mensen moeten zo snel mogelijk de school uit. Er is rook, het licht valt uit. O, wat is, sorry, wat is dit nou weer? Uh nou, kijk. Dat zou ik wel willen, maar ik zie niets. Precies, in het donker hoef je alleen maar de hand op de schouder van degene voor je te leggen en dan ga je zo in de polonaise, huppakee, naar buiten! Maar, wat heeft die muziek er dan mee te maken? Ja, dat zorgt er voor dat iedereen lekker blijft bewegen met de muziek, met de polonaise! Jaaa! Jaahaaa! Jaahaaa! Jaahaaa! Jaahaaa! Nou ja, nou ja, kom maar dan. Dat snap ik wel. En zo, en zo vind je natuurlijk vanzelf de uitgang wel. Moet de voorste natuurlijk wel weten waar de uitgang is. Het lijkt me snugger, lijkt me waar. Jaahaaa! Je kunt niet anders dan meegaan, de juiste richting op. Waar, snugger! Kletspraat! Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Als je aan de polonaise denkt, denk je waarschijnlijk aan carnaval, feesten en Nederlandse muziek. Toch is de polonaise eigenlijk een Poolse dans, de polonez. Daarbij wordt in tweetallen gedanst in een soort wandelend tempo op klassieke muziek. Vaak dansen ze ook achter elkaar net als bij onze polonaise. Alleen is de polonez een stuk rustiger en sjieker. Dat is bij ons wel anders. Ook al hebben ze dezelfde naam, het is niet bekend of onze polonaise ook echt van de Poolse dans afkomt. Onze polonaise gaat al heel wat jaren mee. Ook een idee om met je vrienden te doen: de avondvierdaagse lopen in polonaise! Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989258 181 6622 2018-03-18T23:00:00+00:00 yes no carnaval dansen https://schooltv.nl/video-item/de-politie-gebruikt-drones-om-hondenbaasjes-te-bekeuren-die-de-poep-van-hun-hond-niet-opruimen-is 2024-01-04T12:15:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31812.w613.r16-9.a4bc416.webp De politie gebruikt drones om hondenbaasjes te bekeuren die de poep van hun hond niet opruimen | Is het snugger of kletspraat? Het hondenpoepprobleem wordt opgelost met drones. Nederland wordt ondergepoept. Dat komt omdat niet alle baasjes de poep netjes weggooien. Straten en speelveldjes moeten weer poepvrij worden. Daarom gaat de politie luie hondenbaasjes strenger straffen. Om te weten welke drol bij welk baasje hoort is er nu de hondenpoepdrone. De drone wordt bestuurd door een agent vanuit een auto. Op de drone zit een warmtedetector. Zodra deze een verse, warme drol heeft gevonden kan het baasje nooit ver weg zijn. Via de camera op de drone wordt de omgeving afgespeurd. Zodra iemand met een hond wordt gezien, komt de politie in actie. Zo helpen drones de politie met het speuren naar de dader. Zou het waar zijn? Het is handig en verstandig. Als het in de gaten wordt gehouden, stap je nooit in een dampende drol. Is het waar of is het kletspraat? Kletspraat! Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Nou, hondenpoepdrones zijn er nog niet, maar de politie gebruikt wel drones bij verkeersongelukken en bij belangrijke voetbalwedstrijden om edereen in de gaten te kunnen houden. Een drone is een heel klein soort vliegtuigje waar niemand in zit. De drones die de politie gebruikt zijn hele dure drones die van allles kunnen. Foto’s en video’s maken en van tevoren ingestelde routes vliegen. Ook televisiemakers gebruiken drones om mooie beelden van de natuur te maken. Je stuurt de drone gewoon boven de jungle en je kunt zelf veilig vanaf de grond beelden maken. Wil je zelf oefenen? In de speelgoedwinkel zijn er minidrones die je op afstand kan bedienen met een soort joystick. Maar wel opletten want een drone mag niet overal vliegen. Op plekken waar veel mensen wonen bijvoorbeeld. Gelukkig maar, anders zit je net even rustig in de tuin van de zon te genieten en hangt er een drone van de buurman boven je. Op deze kaart zie je die zogenaamde nofly-zones. Je kunt ook wedstrijdjes doen met drones. Zo zijn er wereldkampioenschappen droneracen. De deelnemers heten dan ook droneracers. Misschien leuk voor een volgend verjaardagscadeautje. Vlieg je dan ook even langs Studio Snugger? Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989259 141 5815 2018-03-25T22:00:00+00:00 yes no drone camera politie https://schooltv.nl/video-item/de-eerste-volleybal-was-een-zak-met-poep-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:15:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31813.w613.r16-9.33a27b5.webp De eerste volleybal was een zak met poep | Is het snugger of kletspraat? De eerste volleybal was een zak met poep. Volleybal is uitgevonden door een stel boerenjongens die uit verveling een nieuw spel bedachten. Bij volleybal is het de bedoeling om de bal juist niet te vangen. De bal zat vol met koeienpoep! Volle bal werd het daarom genoemd. Want zelfs als je de bal maar even aanraakt zit je al vol met poep. Tegenwoordig spelen we met een normale bal en hoef je na een wedstrijd alleen maar het zweet van je af te douchen. Zou dat waar zijn? Een beetje poep naar elkaar overgooien, dat daar volleybal vandaan komt? Ik weet het niet. Kletspraat! Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Of je nou wel eens een balletje trapt met vrienden of bij een volleybalvereniging zit; bijna iedereen heeft wel eens aan een balsport gedaan. Mensen speelden al in de prehistorie met een bal. Ze speelden bijvoorbeeld een soort hockey. Als het donker werd, gebruikten ze een bal van hout. Die werd in brand gestoken. Zo konden ze tenminste nog wat zien. Als jij ’s avonds hockeyt zijn er waarschijnlijk allemaal lampen. Wel een beetje saai. Een andere sport die ze in de prehistorie al speelden, was een soort mix tussen basketbal en volleybal. Alleen moesten ze de bal niet hooghouden met hun handen maar met hun billen. Officieel werd volleybal pas rond 1900 uitgevonden en kwamen er geen billen meer aan te pas. De bedenker vond basketbal een te harde sport dus verzon die er zelf maar eentje. Hij verzamelde spelregels uit andere sporten en tada: volleybal was geboren. IN Nederland werd volleybal pas bekender toen net na de Tweede Wereldoorlog de militairen uit Canada, Polen en Amerika het hier overal speelden. Vind jij volleybal saai? Probeer het dan ook eens met je billen, net als vroeger! Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989260 135 4541 2018-05-20T22:00:00+00:00 yes no team balsport https://schooltv.nl/video-item/dt-met-jp-wanneer-schrijf-je-hoofdletters 2024-05-16T05:56:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31815.w613.r16-9.81a4867.webp Wanneer gebruik je hoofdletters? | dt met JP Hoofdletters, ik zou haast zeggen, geen zin kan zonder ze. Maar wanneer gebruik je ze? Ik leg je dat in precies een minuut uit. De tijd loopt! Het eerste woord van een zin krijgt altijd een hoofdletter. Als de zin met een apostrof begint, schrijf je het tweede woord met een hoofdletter. Personen en zaken die als heilig worden beschouwd, krijgen een hoofdletter. dus het Opperwezen, Allah het Koninkrijk Gods. Voor-en achternamen schrijf je met een hoofdletter, het is dus Jaap Bruin Het lidwoord of voorzetsel in je achternaam schrijf je met een kleine letter: Jaap de Bruin. Maar in een aanhef bijvoorbeeld krijgen de lidwoorden wel een hoofdletter, je omdat je daar geen voornamen en -letters noemt. Als namen als een soortaanduiding worden gebruikt, krijgen ze een kleine letter. Je schrijft dus nieuwsgierig aagje, dolle mina’s en gekke henkie. Aardrijkskundige namen krijgen ook een hoofdletter. Het is dus Noord-Korea en Noord-Koreaanse omroepster Namen van talen krijgen ook een hoofdletter, net als de namen van feestdagen maar let op: als je een afleiding maakt van de feestdag, dan schrijf je het woord met een kleine letter Namen van organisaties en bedrijven krijgen een hoofdletter. dus Europese Unie en Nederlandse Spoorwegen En tenslotte: afkortingen … die schrijf je meestal met een kleine letter, je gebruikt alleen een hoofdletter als het om namen gaat. stop de klok Tot ziens! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989876 81 4207 2018-03-18T23:00:00+00:00 yes no grammatica spelling https://schooltv.nl/video-item/klimaatjagers-in-de-klas-smeltend-ijs-in-de-himalaya 2024-01-04T12:15:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31816.w613.r16-9.dc9edfc.webp Klimaatjagers in de klas | Smeltend ijs in de Himalaya De bergen van de Himalaya worden ook wel de watertorens van de wereld genoemd. Het smeltwater van de vele gletsjers komt terecht in de belangrijkste rivieren in India, zoals de Ganges en de Indus. De Ganges is de levensader van India. Door klimaatveranderingen smelten de gletsjers in de Himalaya steeds sneller en wordt ook het patroon van de moesson beïnvloed. Hierdoor wordt de aanvoer van het water naar de rivieren onvoorspelbaar en kunnen er vaker overstromingen plaatsvinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989877 554 3822 2018-03-04T23:00:00+00:00 yes no Himalaya gletsjer https://schooltv.nl/video-item/klimaatjagers-in-de-klas-co2-opname-in-de-zuidelijke-oceaan 2024-01-04T12:15:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31817.w613.r16-9.f5193b6.webp Klimaatjagers in de klas | CO2-opname in de zuidelijke oceaan In de zuidelijke oceaan bij Antarctica wordt 40% van de CO2 die wij jaarlijks uitstoten diep in de zee opgeslagen. Maar omdat het landijs van poolkappen smelt en in de oceaan terechtkomt, wordt het water minder zout en ook minder zwaar. Hierdoor zinkt het water niet zo diep meer en kan de CO2 niet naar de bodem worden afgevoerd. Zelfs in de diepste oceaanlagen is de temperatuur daardoor aan het stijgen. Ook de zee wordt dus beïnvloed door klimaatveranderingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989878 260 2780 2018-03-12T10:57:52+00:00 yes no CO2 klimaatverandering https://schooltv.nl/video-item/wat-doen-amerikaanse-kreeften-in-onze-sloten-exoten-verstoren-de-natuurlijke-balans 2024-01-04T12:15:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31818.w613.r16-9.d189dba.webp Wat doen Amerikaanse kreeften in onze sloten? | Exoten verstoren de natuurlijke balans Het is rustig in dit oer-Hollandse slootje ergens in de polder. De natuur in de sloot is namelijk in perfecte balans. Dat betekent dat er genoeg voedsel en ruimte is voor iedereen die er leeft en zwemt. Zo eten de planten daar van de stoffen in de bodem. Die planten worden weer opgegeten door kleine waterbeestjes, zoals vlooien. En die vlooien zijn weer een lekker hapje voor schelpdieren of kleine visjes. Die kleine visjes worden gegeten door grote vissen zoals snoeken of karpers. Zo is er dus genoeg eten en leven alle planten en dieren in perfecte harmonie met elkaar. Howdy, howdy, visjes! Valt er hier nog wat lekkers te eten? Totdat een indringer de boel komt verstoren. Wie ben jij? Ik ben de Amerikaanse rode rivierkreeft. Ik zie inderdaad dat je verkleed bent als een rode kreeft, maar wie ben jij? Wie is die gozer? Ik ken hem ook niet. Jongen, kennen jullie hem? Nee. Nee. Ik ben Luc, ik zou jullie vandaag konden helpen. Is dat niet doorgekomen? He? Waar heb je het over? Ja, waar heb je het over? Rustig. Nee, helemaal niet rustig! Wij zitten niet te wachten op indringers! We hebben geen zin in buitenstaanders! Daar is de deur! Ja, doei! De Amerikaanse rode rivierkreeft verstoort de balans. De kreeft eet alle planten en vissen op...en laat zo dus niets anders over voor de andere slootbewoners. Ook plant de kreeft zich mega-snel voort. Voor je het weet heb je dus alleen een kale sloot met heel veel kreeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989884 95 6365 2018-03-12T23:00:00+00:00 yes no kreeft exoot https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-winston-churchill 2024-01-04T12:15:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31819.w613.r16-9.0f7edde.webp EenVandaag in de klas | Winston Churchill Tijdens de Tweede Wereldoorlog is Winston Churchill de premier van Groot-Brittannië. In die tijd is hij al erg populair en ook erna wordt hij door bewonderaars ‘de grootste staatsman aller tijden’ genoemd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12989889 410 2465 2018-03-13T09:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Engeland https://schooltv.nl/video-item/high-speed-history-wie-was-julius-caesar 2024-04-30T13:06:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31820.w613.r16-9.304bbcc.webp Wie was Julius Caesar? | High Speed History 100 jaar voor Christus wordt in Rome Julius Caesar geboren. Al gauw blijkt hij een slimme leerling. Caesar schopt het tot legeraanvoerder. Onder zijn leiding worden nieuwe gebieden veroverd. Ook de moedige Galliërs worden door hem overwonnen. Terug in Rome moet hij vechten voor de macht. Hij zegeviert en wordt de machtigste man van het Romeinse rijk. Zijn almacht is voor een aantal senatoren een probleem. Caesar gedraagt zich volgens hen als een koning. Op 15 maart, 44 voor Christus wordt Caesar door hen vermoord. Maar Julius is nooit vergeten. Tegenwoordig eren we hem met de maand Juli. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12991275 43.52 23017 2018-03-14T14:00:00+00:00 yes no Romeinse Rijk Caesar https://schooltv.nl/video-item/met-zelfremmende-skis-kun-je-veilig-wintersporten-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-16T16:26:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31821.w613.r16-9.8479133.webp Met zelfremmende ski’s kun je veilig wintersporten | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger? Of is het kletspraat? We zullen het zien. Maak jij altijd ongelukken op de pste en rem je net te laat? Dan zijn de zelfremmende ski’s de oplossing voor jou. Geen gebroken armen of benen meer, met deze megahandige ski’s hoef je niet eens meer in een skiklasje. Deze ski’s remmen vanzelf. Ze voelen aan wanneer je te hard gaat door een ingebouwd mechanisme. Zo kun jij lol maken in de sneeuw en je ski’s zorgen voor de veiligheid. De zelfremmende ski: voor ongeremd veel sneeuwpret. Een zelfremmende ski lijkt met hartstikke handig want ik heb wl eens gesi’d en dat is behoorlijk moeilijk! Want denken jullie ervan? Kletspraat! Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Wil je veilig kunnen skiën, dan zal je toch echt in een skiklasje moeten gaan. Een miljoen Nederlanders gaan jaarlijks op wintersport. Dan is een les toch best handig, wil je niet tegen iemand aan skiën op de drukke piste. Veel skiërs gaan namelijk best hard naar beneden, gemiddeld gaan ze van 30 tot wel 80 kilometer per uur! Vind je dat niet snel genoeg? Misschien is speedskiën dan iets voor jou. Daarbij gaan de skiërs recht naar beneden om zo snel mogelijk te gaan. Het record staat op 254 kilometer per uur! Dat is twee keer zo snel als dat je op de snelweg mag. Vroeger raceten skiërs niet zo hard naar beneden. Het eerste bewijs van ski’s is een rotstekening in Noorwegen van 5000 jaar oud. Hierop staat een skiënd mannetje afgebeeld. De mens gebruikte de ski’s toen waarschijnlijk om in de sneeuw makkelijker achter wild aan te jagen. Maar echt skiën zoals we het nu kennen, kun je het niet noemen. Het leek meer op langlaufen, een soort lopen op ski’s. Pas veel later gingen mensen skiën voor de lol. Tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog begon het skiën op dat van nu te lijken. De ski’s konden steviger om je voeten worden gebonden. Zo vielen ze niet af als je de berg af ging of een sprongetje maakte. Er ontstonden skigebieden met enkele liften en langzaamaan zijn vooral Oostenrijk, Frankrijk en Zwitserland veranderd in skioorden voor beginnelingen tot echte pro’s. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12991282 128 4319 2018-03-18T23:00:00+00:00 yes no wintersport ski snowboard https://schooltv.nl/video-item/sponzen-zijn-levende-dieren-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:15:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31822.w613.r16-9.97651fd.webp Sponzen zijn levende dieren | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger? Of is het kletspraat? We zullen het zien. Waarom zitten er gaatjes in een spons? Waarom zitten er eigenlijk gaatjes in een spons? OM te groeien. En wie bent u precies dat u dat zo goed weet? Ik ben Jacques Hoezeau? Nou, dat vraag ik altijd aan mijn gasten hoe ze heten. Nee dat is mijn naam, Jacques Hoezeau. Ik ben onderzeebootkapitein. U zegt: sponzen hebben gaatjes om te groeien maar sponzen zijn toch geen planten of zo? Nee, natuurlijk niet! Het zijn dieren. Ik weet nog niet, de allereerste keer dat ik zag dat een spons een prachtig levend wezen is. In die onderzeeboot van u? we waren op ontdekkingstocht in de Stille oceaan. ZO diep waren we nog nooit geweest. Opeens kwamen we tot stilstand. Ik wilde naar buiten kijken maar het raam was ontzettend smerig. Dus ik veegde het raam een beetje schoon. En toen ineens zag ik het. Die prachtige spons. Die gaatjes, als kleine mondjes. Die zachte huid. Ja maar, die spons had u gewoon in de duikboot meegenomen, die lag niet op de bodem van de oceaan? Ja, maar dat heeft ie wel ooit gelegen. Dat is een mooi verhaal, maar ik geloof er helemaal niks van, dat is toch geen levend dier? Nee. Zie je wel! Deze is helaas overleden. Overleden. Maar je kunt hem nog prima gebruiken. Het is een goed verhaal, maar weet je wat u met die spons van u kunt doen? De plaat poetsen! Snugger! Is het echt waar? Daar wil ik meer van weten. Sponsdieren zijn hele gekke dieren. Het zijn bijna een soort planten, want sponsdieren zitten vast aan de grond. Ze kunnen niet denken en niet voelen. Ze blijven bestaan omdat ze via de kleine gaatjes die ze hebben eten uit het zeewater kunnen halen. Het water uit de zee stroomt door de gaatjes heen en het sponsdier haalt er kleine deeltjes voedsel uit. Over de hele wereld zijn enorm veel verschillende soorten sponsdieren. Sommige leven vlak bij het water, andere zitten heel diep verstopt op de bodem van de zee. Dit is het skelet van een sponsdier en dat kun je gebruiken als spons. Mensen die deze sponsdieren vangen, noem je sponzenvissers. Zij halen netten vol met sponsdiertjes naar boven en verkopen deze aan winkels. Zo kun jij in de winkel een nieuwe spons kopen voor in douche of in bad. Beetje schuim erbij, en lekker schrobben. Tegenwoordig zijn de meeste sponzen van kunststof. Omdat sponsdieren vast aan de grond zitten, kunnen ze niet wegkomen als er een vijand op ze af komt. Dat hoeft ook niet. Ze hebben een machtig wapen: gif. Andere dieren kunnen doodgaan van dit gif. En dit gif is ook heel belangrijk voor ons. Uit de sponsdieren kunnen onderzoekers belangrijke stoffen halen om medicijnen mee te maken. gif uit de sponzen gebruiken onderzoekers om medicijnen mee te maken. Toch best een nuttige diersoort, die spons! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12991276 177 6777 2018-04-01T22:00:00+00:00 yes no zeedier https://schooltv.nl/video-item/haringen-praten-met-elkaar-met-scheten-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:15:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31823.w613.r16-9.50b4183.webp Haringen praten met elkaar met scheten | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger? Of is het kletspraat? We zullen het zien. Haringen praten met elkaar met scheten. He Harry! He, Juul, hoe is het? Ik mag niet klagen? Heb je het al gehoord? Wat? Er is onderzoek naar ons gedaan. Dat werd een keertje tijd! Zijn ze er eindelijk achter dat jij het geheugen van een garnaal hebt. Ja, ze denken dat we praten door te scheten. He, hoe komen ze daar nou weer bij? Onderzoekers hebben ons afgeluisterd, hier in de haringvijver. Wat een onzin, kom op, dat gelooft toch niemand. Hebben ze niks beters te doen of zo? Ik dacht hetzelfde. Zullen we ergens een colaatje gaan drinken? Eentje dan, anders moet ik boeren. Schetende haringen, zou dat waar zijn? Snugger! Is het echt waar? Daar wil ik meer over weten. Dieren hebben soms een rare manier van praten. Haringen zijn niet de enige dieren van wie het taaltje stinkt. Veel dieren zoals tijgers plassen op dingen om aan anderen te laten weten dat zij in dat gebied de baas zijn. Dan praten bijen op een wat elegantere manier. Zij dansen om elkaar wat duidelijk te maken. Dan laten ze bijvoorbeeld weten waar er voedsel te vinden is. Veel dieren praten met geluid. Van de meeste weet je het wel: een koe loeit, een hond blaft. Maar ook dieren waarvan je het niet verwacht, maken geluid om te communiceren. Heb je bijvoorbeeld ooit weleens een rups gehoord? Waarschijnlijk denk je van niet. Toch maken ze een zacht geluid, vooral als ze belaagd worden door mieren. Dieren communiceren ook om elkaar te lokken. Vuurvliegjes hebben een soort flitscode om te laten weten dat ze willen paren. Die lichtjes hebben ze dus niet alleen om mooi te zijn. Sommige pijlinktvissen communiceren ook met hun uiterlijk. Een mannetje kan van kleur veranderen om te laten zien dat hij een vrouwtje wil. Met zijn kleur kan hij ook andere mannetjes afschrikken, zelfs terwijl hij een vrouwtje probeert te versieren. Wat een alleskunner. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12991277 142 38392 2018-04-08T22:00:00+00:00 yes no communicatie vis https://schooltv.nl/video-item/vroeger-leerde-je-zwemmen-op-een-droogzwemapparaat-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:15:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31824.w613.r16-9.bbe2bd7.webp Vroeger leerde je zwemmen op een droogzwemapparaat | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger? Of is het kletspraat? We zullen het zien. Nooit kopje onder, door het gat, natte zwemkleren in je rugtas en nooit met natte haren van het zwembad fietsen. Vroeger was zwemles zoveel leuker. Je leerde zwemmen op jet droogzwemapparaat. Zwemles in een zwembad? Onzin. Het enige dat je nodig had was een gymlokaal zodat iedereen in de klas kon leren zwemmen zonder nat te worden. Op het droogzwemapparaat leerde je zwemmen op het droge. Zou dat echt hebben bestaan? Ze deden vreemde dingen met kinderen vroeger… Snugger! Is het echt waar? Daar wil ik meer over weten. Het droogzwemapparaat heeft echt bestaan. Je kan toch niet voorstellen dat je hierop kan leren zwemmen. Lang geleden was het nog erg duur om kinderen te leren zwemmen. Voor scholen een goedkope manier om kinderen toch zwemles te geven. Wel zo handig in een land met zoveel water! De droogzwem-apparaten stonden in de gymzaal of op het schoolplein. Later kwamen er steeds meer zwembaden. In het begin waren er nog geen overdekte zwembaden. Het was in de herfst en winter dus veel te koud. Kinderen konden alleen maar in de zomer zwemles krijgen. Die zwemlessen gingen wel heel anders dan nu! Kinderen hingen in een soort tuigje. Aan het tuigje zat een hengel die de zwemleraar vasthad. Gelukkig hoef jij dat niet meer mee te maken! Daarna had je een haak waarmee de leraar een spartelend kind een beetje ondersteuning kon bieden. Tot iemand bedacht dat het beter zou zijn als je zonder hulpmiddelen kon blijven drijven. Niet aan een hengel. De zwemleraren konden nu ook aan hele groepen tegelijk zwemles geven. Niet veel later is het schoolzwemmen bedacht. Het was voor ieder kind dat naar school ging verplicht om te leren zwemmen. Dat deed je ook onder schooltijd. Nu is dat niet meer zo. Een school mag zelf weten of je zwemles onder schooltijd krijgt of niet. De meeste kinderen krijgen in hun eigen tijd zwemles. Jammer he, of trek je niet liever een baantje dan dat je een stencil rekensommen maakt?! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12991278 119 9847 2018-04-15T22:00:00+00:00 yes no zwemmen zwemles https://schooltv.nl/video-item/kleren-worden-gemaakt-van-melk-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:15:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31825.w613.r16-9.96614b0.webp Kleren worden gemaakt van melk | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger? Of is het kletspraat? We zullen het zien. Hoe kun je jezelf warm houden in de winter? Met melk! Wie bent u precies dat u dat zo goed weet? Mijn naam is Bennie Jolig, koeienboer. En u zegt, je kunt je warm houden met melk, dat snap ik eigenlijk wel. Want als het koud is is er niks zo lekker als een stomende, dampende melk drinken. Nee, je moet melk dragen. Zoals mijn vader altijd zei: komt de wind met vlagen, moet je snel melk gaan dragen. Ho ho, wacht even. Maar, hallo, moet ik niet die melkbussen hierop tillen? Nee, die stonden er alleen maar voor de show! Voro de show? De modeshow! Dames en heren, weklom bij de boerenmodeshow hier op de braderie van Oostnergenshuizen. U ziet hier ons model Sjoerd Snugger met een prachtig vest, bijbehorende muts en sjaal. He Sjoerd, heb je het al een beetje warm? Ja, ik begin het aardig warm te krijgen. Dat komt dus omdat je melk draagt. Heh? Dat is allemaal 100% zuivere melk. Dit si gewoon wol hoor. Natuurlijk is dat wol. Zoals mijn tante altijd zei: Maakt koning winter het te dol, dan is het tjd voor een vest van koemelkwol. Een schaap geeft wol, een koe maakt geen wol. Nee, een koe geeft melk en als je die melk dat vocht eruit trekt, kun je er draden van maken en dan wordt het… Snugger! Is het echt waar? Daar wil ik meer over weten. Zo gek is het niet om kleding te dragen van wat anders dan bijvoorbeeld schapenwol of katoen. Mensen experimenteren er op los met stoffen waar je niet zo snel aan denkt om kleding van te maken. Neem nou bijvoorbeeld brandnetels, daar blijf je het liefst zo ver mogelijk van uit de buurt. Je kan je ook niet voorstellen dat kleding gemaakt van brandnetels nou zo lekker kan zitten. Toch kan je het prima dragen zonder dat het prikt. Net zoals bij melk worden de vezels eruit gehaald om er kleding van te maken. Die vezels zijn een soort kleine haartjes die aan elkaar vastzitten. Hier kan je draden van maken en dus stof voor kleding. Het is niet eens een nieuwe uitvinding, duizenden jaren geleden droegen mensen al kleding van brandnetels. Het oudste bewijs komt zelfs uit de bronstijd, dat is meer dan 3000 jaar geleden! Vind je kleding van brandnetels nou nog wat te gewoontjes, wat dacht je van kleding van koeienmest? Daar zit een luchtje aan, zou je denken. Toch stinkt de kleding niet en voelt het fijn aan. Wie weet lopen we over een aantal jaar wel allemaal rond in kleding gemaakt van koeienpoep! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12991279 179 3669 2018-04-22T22:00:00+00:00 yes no kleding wol https://schooltv.nl/video-item/een-oorbel-heet-zo-omdat-zwitserse-meisjes-vroeger-koebelletjes-in-de-oren-droegen-is-het-snugger 2024-01-04T12:15:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31826.w613.r16-9.e7d38b3.webp Een oorbel heet zo omdat Zwitserse meisjes vroeger koebelletjes in de oren droegen | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger? Of is het kletspraat? We zullen het zien. Waarom heet een oorbel een oorbel? Omdat de eerste oorbellen echte bellen waren. En wie bent u dat u dat zo goed weet? Ik ben Heidi Edelweiss, melkmeisje in de Alpenweides rondom Basel. En u heeft een koe meegebracht, moet die niet ergens aan vastgemaakt worden? Neejoh, in Zwitserland lopen ze altijd lekker vrij rond. Ga maar lekker grazen koetje. Maar lopen ze dan niet de hele tijd weg? Jazeker, absoluut, zeker in de bergen, maar: draagt een koe een bel, dan kun je altijd horen waar ze is. Wat heeft dat met oorbellen te maken? Mijn overgrootmoeder Machteld, hele leuke vrouw, was als kind heel avontuurlijk. Altijd struinen om het chalet, bloemen plukken in de vallei, in de rotsen spelen. En haar ouders waren haar altijd kwijt. Toen kwam haar vader op het lumineuze idee om kleine belletjes in haar oren te hangen en zo konden ze altijd horen waren ze was. Waarom in de oren en niet om de nek zoals bij koeien? Dat werkt bij mensen niet. Waarom niet? Moet je maar eens even kijken. Als ie zo om de nek hangt klingelt ie niet. En draag je ze in de oren zoals ik… dan hoor je het. En zo konden ze de kleine Machtelt altijd vinden. En daarom gingen steeds meer mensen ze dragen, het werd zelfs mode zou je kunnen zeggen. Dus een oorbel heet een oorbel omdat Zwitserse meisjes koebelletjes in de oren hadden hangen. Zo is het! Kletspraat! Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Al sinds duizenden jaren versieren mensen hun lichaam met sieraden. Die sieraden waren niet meteen van goud of zilver, nee de aller-, allereerste sieraden zijn gemaakt van bot en steen. Later kwamen er ringen en armbanden van goud en brons. Rijke mensen kon je ook herkennen aan sieraden van dure materialen, zoals goud en zilver. En dan ook nog mooi versierd met mooie edelstenen. Arme mensen konden die dure sieraden niet betalen dus hadden zij sieraden van brons versierd met kralen. Ze wilden er ook wel leuk bij lopen. Later gingen mensen ook oorbellen dragen. In de tijd dat mensen pruiken gingen dragen zijn de oorbellen weer heel lang uit de mode geweest. Nu zijn de oorbellen weer helemaal terug. In sommige landen laat je niet zomaar gaatjes schieten voor oorbellen, zoals hier loop je even binnen bij de juwelier. In India bijvoorbeeld hoort er een heel feest bij. Daar krijgen bijna alle meisjes en soms ook jongens, gaatjes in hun oren als ze vijf jaar zijn. Was het hier maar zo’n feestje als je gaatjes in je oren kreeg. Dan waren het een hoop feestjes. Hang alleen geen hele bouwwerken in je oren, dan kan je oorlel uitrekken en kun je veel rimpels krijgen. En je wil er natuurlijk wel leuk uit blijven zien… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12991280 189 2563 2018-04-29T22:00:00+00:00 yes no sieraad https://schooltv.nl/video-item/de-chinese-muur-is-gemaakt-van-rijst-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-01-04T12:15:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31827.w613.r16-9.b91faa4.webp De Chinese Muur is gemaakt van rijst | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger? Of is het kletspraat? We zullen het zien. De Chinese Muur is gebouwd van rijst. Chinezen zijn al eeuwenlang dol op rijst. Ze eten het met vlees, in de soep, ze maken er sushi mee of koekjes; van alles. Als je een rijstpap laat staan, wordt het zo hard als steen. Een slimme Chinees probeerde ermee te metselen. Van rijstepap maakte hij een plakkerig cement. Iedereen in de stad was laaiend enthousiast. Hij gebruikte het voor de bouw van een gigantische muur. Deze muur beschermde de mensen tegen de vijand. De muur staat er nog steeds. Dankzij de rijst. Klinkt wel heel onwaarschijnlijk he, een muur van rijst, gewoon omdat het Chinees is. Snugger! Is het echt waar? Daar wil ik meer over weten. In de Chinese Muur zit dus rijst, maar de muur bestaat voor het grootste gedeelte uit stenen. Heeeeel erg veel stenen. De Chinese Muur loopt dwars door China en China is een enorm groot land. Door de muur konden de Chinezen vijanden tegenhouden. De muur is meer dan 20.000 kilometer lang! Dat zijn wel twee honderd duizend voetbalvelden. Je kunt niet meer de hele muur lopen van begin tot eind, heel veel stukken muur zijn kapot. Het kost China ook veel geld om de muur goed te houden. Door regen en wind raakt de muur beetje bij beetje beschadigd. En wat denk je van al die duizenden mensen die er dagelijks overheen lopen?! Het is een van de grootste toeristenattracties van China. De muur is ook zo lang dat regering van China geen geld heeft om de hele muur bij te houden. En dan zijn er ook nog de muur-dieven. Dat zijn mensen die met een pikhouweel in de muur hakken om zo stukken steen los te krijgen. Deze stukken steen verkopen ze aan toeristen die zo 10 euro voor betalen. Dat lijkt niet veel, maar dan kan een Chinees gezin een week van eten. In China zelf hebben ze het niet over de Chinese Muur maar de Lange muur, of eigenlijk changcheng. In Nederland kun je ook zomaar de Chinese Muur tegenkomen. Als Chinees restaurant! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12991281 148 18011 2018-05-13T22:00:00+00:00 yes no China muur https://schooltv.nl/video-item/kantelpunten-in-het-klimaat-de-invloed-van-methaan-op-klimaatverandering 2024-01-04T12:15:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31838.w613.r16-9.05fc608.webp Kantelpunten in het klimaat | De invloed van methaan op klimaatverandering Je zou het misschien niet zo snel denken maar een kwart van ons landoppervlak is permanent bevroren. Permafrost noemen ze dat. En je zou dat ook wel kunnen zien als een enorme diepvries. Want in permafrost ligt een grote hoeveelheid dood plantenmateriaal opgeslagen. Daarnaast zitten er ook ontzettend veel verschillende microben in, zoals bacteriën. Nou, zolang de bodem bevroren is verblijven die microben in een soort winterslaap. Maar warmt de bodem op dan ontdooit de permafrost en worden de microben weer actief. Die microben eten het organisch materiaal en scheiden broeikasgassen uit zoals CO2. Maar er zijn ook microben die een veel sterker broeikasgas uitscheiden; methaan. En de invloed daarvan op ons klimaat houden wetenschappers nauwlettend in de gaten houden. Dit is Anniek. Ze doet promotieonderzoek aan de Radboud Universiteit en is gespecialiseerd in het onderzoeken van microben die methaan produceren. Nou, methaan kennen we allemaal, het is het grootste bestandsdeel van bijvoorbeeld aardgas. Methaan is net zoals CO2 een broeikasgas, alleen is het molecuul groter en daardoor heeft het een nog sterkere werking. Ik zal je dat even demonstreren. Kijk, op het aardoppervlak wordt zonlicht omgezet in voor ons onzichtbare maar wel voelbare warmtestraling. Deze straling gaat niet direct terug naar de ruimte maar botst onderweg tegen moleculen in de lucht. Als de warmtestraling tegen deze ballon met koolstofdioxide botst dan trilt hij maar heel kort. Maar een methaanmolecuul is veel groter. En kijk, als ik daar tegenaan stoot trilt hij veel langer door. Hoe groter het molecuul, hoe langer het trilt. Methaan houdt dus meer warmte vast dan CO2, maar gelukkig verblijft methaan minder lang in de atmosfeer. Methaan heeft een korter maar intenser klimaateffect. Maar hoe belangrijk dat effect in de toekomst precies wordt door het smelten van permafrost en of het kan leiden tot een kantelpunt zijn we nog aan het onderzoeken.” We werken met een heel team samen aan dit onderzoek. Ieder teamlid heeft zijn of haar eigen stukje. Zo neemt Ove monsters uit de bodem van smeltmeren in Alaska. En hij doet ook onderzoek naar de meren zelf. Ove legt uit dat hij monsters neemt uit de bodem onder het meer. Maar dat juist het water in deze meren werkt als een isolerende laag waardoor de bodem eronder niet meer bevriest. Hoe warmer de bodem, hoe minder permafrost, hoe meer actieve microben, etc. Hij legt uit hoe deze meren daarmee een eigen systeem vormen die van grote invloed is op de smeltende permafrost in de wereld Hier in het lab onderzoek ik samen met Michiel welke microben in de permafrost zitten, welke methaan produceren en hoe ze reageren op verschillende temperaturen. Hoeveel methaan produceren ze bij 4 graden Celsius en hoeveel bij 10 graden. Aangezien de aarde opwarmt is het belangrijk om te onderzoeken of er dan ook meer methaan vrij komt. We zien dat een toenemende temperatuur leidt tot een toename in methaan. En dat kan weer leiden tot een warmere atmosfeer. In het woord wetenschap zit uiteraard het woord ‘weten’ maar wat we weten verandert ook steeds. Wetenschap gaat daarmee vooral over wat we nog niet weten. Daarom is het lastig om stellige uitspraken te doen. We denken dat de systemen die wij onderzoeken van invloed zijn op ons klimaat. En door onderzoek te doen kunnen wij erachter komen of dat ook echt zo is. En soms zelfs ontdekken we oplossingen voor de problemen die we tegenkomen. Dat maakt het zo interessant. Beetje knutselen, beetje wandelen in de natuur… Mooi vak hoor, ik snap die wetenschappers wel. Je kan natuurlijk ook altijd presentator worden, kom je nog eens ergens. Hah… ook niet verkeerd al zeg ik het zelf. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12991640 292 5832 2018-03-27T22:00:00+00:00 yes no klimaatverandering zeespiegel permafrost https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-olieboringen-in-drenthe 2024-01-16T15:53:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31839.w613.r16-9.6443daa.webp Andere Tijden in de klas | Olieboringen in Drenthe In het Drentse dorp Schoonebeek wordt in de jaren veertig aardolie ontdekt. Het levert het dorp veel welvaart op. De aardolie wordt uit de grond gehaald door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Net als nu in Groningen, met het aardgas. Maar in tegenstelling tot de verhouding tussen de bevolking en de NAM in Groningen, ging alles van een leien dakje in Drenthe. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12992443 536 1528 2018-03-14T15:11:08+00:00 yes no aardolie Drenthe https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-118 2024-01-04T12:15:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31840.w613.r16-9.655ba22.webp Studio Snugger | Aflevering 118 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om in Studio Snugger! Met vandaag de volgende onderwerpen: Waarom dragen mannen een stropdas, hoe kun je een inbreker wegjagen, weet een pil waar je pijn hebt, bestaat er een praatpaal, werd er in de Middeleeuwen poep gegooid over vijanden en is er een boek geschreven door iemand die niet kan lezen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1279396 928.73 5159 2018-03-18T09:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-wow-de-worm 2024-01-04T12:15:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31841.w613.r16-9.45fcb12.webp De Buitendienst | Wow, de worm! Een regenworm vinden de meeste mensen een glibberig, vies beestje, maar dit dier is van levensbelang voor onze bodem! Tijd om de worm eens flink in het zonnetje te zetten! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1283767 1190.04 8386 2018-03-23T18:00:00+00:00 yes no regenworm https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-de-banaan-gaat-eraan 2024-01-04T12:15:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31842.w613.r16-9.8c6067d.webp De Buitendienst | De banaan gaat eraan? Nienke is gek op bananen, maar dit heerlijke fruit wordt met uitsterven bedreigd! Samen met Kiefer ontdekt ze de herkomst van bananen en hoe schimmels roet in het eten gooien. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1283768 1079.47 11270 2018-03-30T17:00:00+00:00 yes no banaan https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-tandpasta 2024-01-04T12:15:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31843.w613.r16-9.fa5f579.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost tandpasta? Is een dure tandpasta beter voor je gebit dan een goedkope tandpasta? Presentatoren Tess Milne en Daan Nieber voelen tandartsen aan de tand over dit onderwerp en maken hun eigen tandpasta. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12992449 456 1085 2018-03-15T11:26:24+00:00 yes no tandenpoetsen prijsvorming https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-de-middelste-bonte-specht 2024-01-04T12:15:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31847.w613.r16-9.a6f7d9e.webp Vroege Vogels in de klas | De middelste bonte specht In Nederland komen officieel zes soorten spechten voor: de grote bonte specht, de kleine bonte specht, de middelste bonte specht, de groene specht, de zwarte specht en de zeldzame draaihals. De middelste bonte specht zit qua grootte, zoals de naam al zegt, tussen de grote en kleine bonte specht in. In tegenstelling tot deze twee soorten roffelt de middelste bonte specht nauwelijks. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12993033 322 2704 2018-03-16T12:42:51+00:00 yes no vogel https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-de-tureluur 2024-01-04T12:15:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31848.w613.r16-9.7931f81.webp Vroege Vogels in de klas | De tureluur De tureluur is een bekende Nederlandse weidevogel en zit het liefst een groot deel van het jaar in natte gebieden, zoals de Wadden. Tijdens de broedperiode is de weidevogel wel in het weiland te vinden. Wim Tijsen vertelt over de leefomgeving en broedgewoontes van deze bijzondere vogel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12984406 346 850 2018-03-01T23:00:00+00:00 yes no vogel https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-gilles-de-la-tourette 2024-04-29T09:59:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31849.w613.r16-9.eb40f46.webp Wat is Gilles de la Tourette? | Clipphanger Bij het syndroom van Gilles de la Tourette denken veel mensen gelijk dat je de hele dag alleen maar loopt te vloeken. Maar dat komt maar bij een klein deel van de Touretters voor. Tourette gaat wel altijd gepaard met tics, zoals knipperen met je kijkers, knikken met je koppie of knakken met je kootjes. Ook zijn er zogenaamde vocale tics zoals kuchen en klakken en – inderdaad - vieze woorden roepen, zoals eh... ‘broccoli’! Tourette ontstaat in de kindertijd, vaak al tussen je vierde en je zesde levensjaar. Het begint met een kleine tic, zoals een trekje aan de je mond. Na verloop van tijd worden de tics heftiger. De piek ligt tussen je 10de en 12de levensjaar. Bij de meeste mensen nemen de tics daarna weer af, maar ongeveer een derde van de kinder-Touretters zit er als volwassene nog steeds mee opgescheept. En dan is het tijd om echt even te vloeken... Die tics voel je trouwens al van verre aankomen, en dat geeft een hoop spanning. O jee, daar gaan we weer! Als je door je tics gehinderd wordt in je functioneren, is het tijd om hulp te zoeken. De arts kan je helpen om je tics te verminderen. Zo kan je hopelijk voorkomen dat je d’r echt getict van wordt! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12994288 80 8409 2018-03-19T10:59:01+00:00 yes no tic neurologie https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-verzuiling 2024-04-25T09:37:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31850.w613.r16-9.4419375.webp Wat is verzuiling? | Clipphanger Een groot deel van de 20ste eeuw is Nederland in de ban van… De Verzuiling. In zo’n verzuilde maatschappij leven bevolkingsgroepen behoorlijk gescheiden. Zo zijn er bijvoorbeeld protestants-christelijke en Katholieke Nederlanders, en die komen mekaar nauwelijks tegen. Als jouw ouders toevallig katholiek zijn, dan word jij gedoopt in de katholieke kerk, speelt bij de katholieke voetbalclub, en leest daarna de katholieke krant in de rij bij de katholieke bakker: ‘1 hostie graag!’ Naast de religieuze zuilen staan nog een arbeiderszuil, een algemene zuil en nog wat bijzuiltjes. Die verzuiling komt voort uit de opkomst van het christelijk onderwijs en de invoering van het algemeen kiesrecht. Hierdoor gaan mensen zich meer en meer verenigen op basis van levensovertuiging of geloof. Vooral de gelovigen vinden het eigenlijk wel knus in hun eigen fijne zuiltje. Geen last van die rare ongelovigen, de verzuiling is de filterbubbel van de fifties. Vanaf de jaren 60 beginnen de kerken leeg te stromen, en hangen de mensen meer en meer voor de teevee. Alle zuilen hebben natuurlijk ook eigen omroepen. Maar ja, als de katholieken vanavond niet uitzenden… dan kijken we stiekem toch een keer naar de arbeiders? Langzaam maar zeker brokkelen die ooit zo mooie zuilen af. Zo raakt Nederland ontzuild, maar ook weer ontzettend gezellig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12994289 91 17767 2018-03-19T23:00:00+00:00 yes no verzuiling https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-haak-je-een-ketting-van-lossen 2024-04-11T14:44:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31851.w613.r16-9.292fa33.webp Hoe moet je haken? | Hoppatee! Deze keer gaan we haken. Dan maak je van een draad een dikkere draad door er knoopjes in te leggen. Met die draad kun je weer andere dingen doen. Wikkelen, weven, kralen aanrijgen, wat je wil. Dit heb je ervoor nodig: wol en een haaknaald. Die heb je in verschillende maten. Als je geen haaknaald hebt, geen probleem, je kunt het ook gewoon met je vingers doen. Aan de slag! Pak de wol. Pak de draad vast met je hand maar houd je wijsvinger vrij. Leg de draad in een lusje om je wijsvinger en doe dat nog een keer. Klem de draad met je duim vast tegen je middelvinger en haal het achterste lusje om het voorste lusje heen. Even strak trekken en dat doe je nog een keer. Het achterste lusje om het voorste lusje. Nu heb je een mooi beginnetje. En je gaat gewoon lekker zo door. Je slaat het lusje om je wijsvinger en haalt het achterste lusje om het voorste. Steeds even goed aantrekken, het lusje naar achteren schuiven enzovoort enzovoort. Na een tijdje heb je dan je gehaakte draad. Nu gaan we het met een haaknaald doen. Kies de maat die goed bij je draad past. Eerst maak je weer een begin lus in je draad. Dan doe je de haaknaald door de lus. Eigenlijk doe je nu precies hetzelfde maar dan met de haaknaald in plaats van je wijsvinger. Je legt de draad in een lusje om de naald maar nu trek je met de haak van de naald het voorste lusje door het achterste lusje. Even strak trekken en de volgende. Zorg ervoor dat je de naald zo draait dat ie er gemakkelijk doorheen gaat. En zo ga je lekker verder. Maak de draad zo lang als je wilt. Heel ontspannen. Neem er lekker een kopje thee bij. Of eigenlijk: Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12994282 171 1914 2018-03-20T23:00:00+00:00 yes no handwerk haken https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-maak-je-een-pompon 2024-04-11T14:43:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31852.w613.r16-9.ada8b89.webp Hoe maak je een pompon? | Hoppatee! Deze keer gaan we wikkelen. Dat is niet ingewikkeld maar wel leuk om te doen. En je kunt er van alles mee maken. Zoals deze pompons. Daarvoor heb je nodig: wol in verschillende kleuren, een kop en schotel, karton (niet te dik; je moet erin kunnen knippen met een schaar). Leg het schoteltje op het karton en trek er met een pen of potlood een cirkel omheen. Dat doe je twee keer. Dan pak je het kopje en je maakt daarmee twee kleinere cirkels precies in het midden van de grootte. Dan pak je de schaar en knip je de twee grote cirkels uit. Knip twee streepjes vlak naast elkaar tot in de kleine cirkel, je ziet zo wel waarom. Knip de kleine cirkels uit. Dan pak je verschillende kleuren wol, leg de twee cirkels op elkaar en knoop de wol eraan vast. Zo, nu gaan we wikkelen. Zie je: nu is dat spleetje dat je geknipt had heel handig, de draad kan er mooi doorheen. Zorg wel dat je genoeg wol hebt want je hebt behoorlijk wat nodig. Het gaatje moet bijna helemaal dicht. Dan knip je de wol af. Nu ga je de wol tussen de twee kartonnen cirkels doorknippen. Dan neem je een draad en leg die tussen de cirkels. Heel goed, dat gaat natuurlijk het makkelijkste met z’n tweeën. Leg er voor de zekerheid een paar keer een knoop in. Bijna klaar, alleen nog even het karton ertussenuit halen. Je kunt dit ook doen met touw, gehaakt draad, plastic, of zelfs met een fietsband. Dan zie je pompon er natuurlijk heel anders uit. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12994283 173 3426 2018-03-27T22:00:00+00:00 yes no wol handwerk https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-zet-je-een-knoop-aan 2024-04-11T14:43:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31853.w613.r16-9.4295512.webp Hoe zet je een knoop aan? | Hoppatee! Letterlijke tekst (indien aanwezig): Deze keer gaan we naaien. Dat kan op verschillende manieren. Borduren is bijvoorbeeld het maken van versieringen op textiel, mooi he? Wij houden het wat simpeler. We gaan twee steken leren maken: de kruissteek en de Festonsteek. Daarvoor heb je alleen maar naald nodig, draad en een lapje stof. Eerst de kruissteek. Daarmee kun je bijvoorbeeld een knoop op een jas vastmaken. Zie je het kruisje? Vandaar die naam dus. Je kunt ook een rijtje kruisjes achter elkaar maken, dat kan op een lapje stof maar we willen het even iets duidelijker laten zien dus we doen even net alsof dit ijsstokje een naald is. Rijg de draad door een gat, dan steek je schuin over naar het volgende gaatje, rijg de draad daardoorheen. Dan steek je recht naar boven naar het volgende gaatje, je rijgt de draad daardoorheen, schuin oversteken, rijgen, recht oversteken, rijgen, enzovoort enzovoort. Tot je een rijtje hebt. Dat was één, nu gaan we weer terug. Doe hetzelfde als op de heenweg maar dan andersom. Dan krijg je een rijtje kruisjes, en zo ziet dat er aan de achterkant uit. Als je goed kijkt zie je dat dit allemaal kleine kruissteekjes zijn. Je kunt ook twee stukken textiel aan elkaar vastnaaien, bijvoorbeeld met de Festonsteek. Die gaat zo: leg eerst een knoopje in de draad en doe de draad door de naald. Dan steek je de naald door allebei de stukken stof en trek de draad helemaal door tot aan het knoopje. Dan steek je de naald door de andere kant maar nu trek je ‘m niet helemaal door. Zorg dat je een lusje overhoudt, daar steek je de draad doorheen. Even netjes aantrekken en dan steek je de naald iets verder weer door dezelfde kant heen. Weer een lusje overhouden, draad erdoorheen, aantrekken enzovoort enzovoort. Als je aan het eind bent steek je een paar keer door de andere kant om de draad vast te zetten. Zo, dat zit vast! Wat je ook met naald en draad kunt maken is de sokpop. En dat doe je dan weer met de kruissteek. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12994284 197 3229 2018-04-03T22:00:00+00:00 yes no handwerk naaien https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-knoop-je-een-sleutelhanger-met-macrame 2024-04-11T14:43:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31854.w613.r16-9.59a829e.webp Hoe knoop je een sleutelhanger met macramé? | Hoppatee! Deze keer gaan we macrameeën. Daarvoor heb je nodig: stok, draad en een schaar. Neem twee draden en een stok. Maak een lus in een draad, leg die om de stok en haal de slierten erdoorheen. Doe dat met nog een draad. Je hebt nu vier slierten. Pak 1 van de buitenste slierten en leg die met een grote bocht over de twee middelste heen, als een soort omgekeerde vier. Dan pak je de andere buitenste sliert. Die leg je over de eerste heen, over het staartje van de vier. Dan ga je achter de twee middelste langs en haalt ‘m door de lus heen. Even aantrekken, dan heb je een halve platte knoop gelegd. Want dat is macrameeën, knopen leggen voor de sier. Nu pak je de buitenste sliert aan de andere kant en doe hetzelfde. Eerst over de twee middelste in de vorm van een vier. Dan pak je de andere, legt ‘m over het staartje van de vier, gaat achter de twee middelste langs, door de lus. De eerste hele knoop. En zo ga je door. Heen en weer. Tot je je werkje lang genoeg vindt. Nu de schuine knoop. Je pakt weer vier slierten. Maak weer een halve platte knoop met een van de buitenste slierten. In plaats van naar de andere kant te gaan blijf je nu aan dezelfde kant. Hier is dat steeds links maar je kunt natuurlijk ook steeds de rechtersliert gebruiken. Als je het op deze manier doet wordt de knoop gedraaid. Als je klaar bent leg je er een knoop in en knipt ‘m af. Je kan je knopen gewoon van de stok afschuiven. Kijk eens wat een mooie sleutelhangers. Maar je kunt er natuurlijk ook een armbandje van knopen. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12994285 167 13465 2018-04-10T22:00:00+00:00 yes no handwerk https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-weef-je-een-kleedje 2024-04-11T14:43:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31855.w613.r16-9.e3601e4.webp Hoe weef je een kleedje? | Hoppatee! Deze keer gaan we weven. Ha-ha. Weven dus. Daarvoor heb je nodig: een deksel van een schoenendoos, een liniaal, een potlood, wol, draad, plakband en een ijsstokje. Weven doe je op een weefraam. Dit is een hele mooie uit de winkel, deze is al wat simpeler en deze gaan we zelf maken. Neem de deksel van de schoenendoos en zet op elke korte kant streepjes, een centimeter uit elkaar. Daarin knippen is zwaar dus je kunt beter een zaagje gebruiken. Leg een knoopje in de wol en stop de draad in het eerste gleufje. Span de wol van onder naar boven. En dan van boven naar onder. Heen en weer totdat je het hele deksel vol hebt. De laatste zet je even goed vast. Klaar om te weven. Pak een draad en plak die aan het ijsstokje vast. Duw het stokje met de draad om de beurt boven en onder de draden die je gespannen had, tot je aan de andere kant bent. Dan trek je de draad er helemaal doorheen en schuift ‘m naar de rand toe. En dan ga je terug. Als je bovenlangs geëindigd was begin je nu onderlangs. Weer om de beurt boven en onder de draden langs. Op het einde schuif je de draad weer naar de rand. Lekker strak ertegenaan. En dan ga je weer terug. Nu was je onderlangs geëindigd dus begin je bovenlangs. Om en om. Enzovoort enzovoort. Dat is weven. Een tennisracket is ook geweven. Net als dit kleedje. Je kunt het ook met lapjes doen of gehaakte draad. Of touw of takjes of slierten crêpepapier of veertjes. Je kunt zelfs stropdassen in een fietswiel weven. Wel even aan je vader vragen. Maar goed: als je je weefraam vol hebt knip je voorzichtig alle lusjes door en legt er knopen in. Maak voorzichtig de draden van je weefraam los en leg daar ook knopen in. En dan heb je je eigen kleedje geweven. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12994286 218 4777 2018-04-17T22:00:00+00:00 yes no weven handwerk https://schooltv.nl/video-item/hoppatee-hoe-maak-je-een-kerstbal-van-wol 2025-04-01T13:17:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31856.w613.r16-9.5380cb4.webp Hoe maak je een kerstbal of paasei van wol? | Hoppatee! Deze keer gaan we opstijven. Daarmee gaan we een slappe draad hard maken. Daarvoor heb je nodig: een bak, suiker, een ballon en een bolletje wol. Vul de bak met 2 delen suiker en 1 deel water. Roer het door elkaar totdat het een lekker zoet kleverig papje is. Dan leg je de wol erin. Maak rondjes, dan raakt de draad niet in de knoop. Dompel ‘m goed onder. Dan blaas je de ballon op en leg je er een knoopje in. Pak het eind van de draad uit de bak en leg een knoopje om het tuitje van de ballon. Wikkel de natte draad om de ballon heen. Maar laat wel wat gaten tussen de draad open. Als je klaar bent moet dit twee dagen drogen. Als het droog is kun je de ballon doorprikken. De draad houdt de ronde vorm. Knip het tuitje ervan af en friemel de ballon ertussenuit. Doe dit met meerdere kleuren. Hang ze op en je hebt een mooie versiering gemaakt. Je kunt er ook kerstballen of lampen van maken. Hoppatee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12994287 156 5861 2018-04-24T22:00:00+00:00 yes no wol kerstbal handwerk pasen https://schooltv.nl/video-item/klimaatjagers-in-de-klas-oceaanstromingen 2024-01-04T12:15:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31857.w613.r16-9.fcf38d7.webp Klimaatjagers in de klas | Oceaanstromingen Kilometers uit de kust van Zuid-Afrika ontmoeten de Indische Oceaan en de Atlantische Oceaan elkaar. Een interessante plek voor Zuid-Afrikaanse oceaanwetenschappers die hier al vele jaren onderzoek doen naar oceaanstromingen. Klimaatjournalist Bernice Notenboom onderzoekt hoe oceaanstromingen veranderen door klimaatverandering. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12994291 425 2225 2018-03-19T14:46:12+00:00 yes no oceaan https://schooltv.nl/video-item/apennoten-lente 2024-01-16T15:39:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44793.w613.r16-9.1bb06bb.webp Apennoten | Lente Tien kinderen hebben op school een liedje geleerd over de lente. Ze zingen dit liedje in de studio samen met Pepijn. Ook komt kunstfluiter Geert Chatrou langs. Hij fluit mee, de kinderen mogen vragen stellen, Geert legt uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1697349 706.03 26121 2018-01-30T19:07:58+00:00 yes no Apennoten muziek lente fluit https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-louis-couperus 2024-01-04T12:15:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31859.w613.r16-9.bdd066b.webp EenVandaag in de klas | Louis Couperus 'De Stille Kracht', 'Eline Vere' en 'Noodlot' zijn bekende boeken van de Nederlandse schrijver Louis Couperus. Meer dan 100 jaar geleden zijn ze uitgegeven, maar tot op de dag van vandaag lezen mensen zijn werk. De verhalen lijken tegenwoordig zelfs bezig aan een comeback, want ze behandelen thema’s die ook nu actueel zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12994293 318 1443 2018-03-19T23:00:00+00:00 yes no schrijver https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-de-slag-om-groningen 2024-01-04T12:15:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31860.w613.r16-9.fbc849a.webp Andere Tijden in de klas | De slag om Groningen Op 6 juni 1944 landen de geallieerden op de stranden bij Normandië in Frankrijk en begint de bevrijding van West-Europa. Stad voor stad wordt op de Duitse bezetter veroverd. In maart 1945 komen de bevrijders bij Groningen aan. Twee Canadese soldaten vertellen over deze strijd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12995486 579 2654 2018-03-20T23:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Groningen bevrijding https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-109 2024-01-04T12:15:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31861.w613.r16-9.702ca4e.webp Studio Snugger | Aflevering 109 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om in Studio Snugger! Met vandaag de volgende onderwerpen: hoe word je kampioen in paardrijden, wat moet je doen als je moet plassen in de file, kun je aan het aantal kaarsjes op een verjaardagstaart zien of je al volwassen bent, hebben wombats vierkante poep, redden gebouwen met gaten trekvogels en werd stokbrood gebruikt als wapen in de tijd van ridders? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1279387 919.27 6424 2018-03-25T07:30:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/dt-met-jp-waarom-is-eieren-het-meervoud-van-ei 2024-05-16T05:54:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31863.w613.r16-9.b138ff0.webp Waarom is eieren het meervoud van ei? | dt met JP Reallifesoaps leveren vaak de heerlijkste scènes op. Kijk maar vooral luister eens naar deze vrouw. Ik laat je haar nog eens horen. Een opvallend stemgebruik, dat staat als een paal boven water, maar verder doet mevrouw twee dingen slim: 1. ze gebruikt geen lidwoorden 2. ze gebruikt geen meervoud Want als het om lidwoorden en meervoud gaat, is het Nederlands best een lastige taal. Eerst maar eens het lidwoord: want twijfel je of een woord een de- of een het-woord is, dan zit er maar één ding op: opzoeken in het woordenboek. Kijk hier: ‘vrouw’, daar staat een ‘v’ achter van vrouwelijk, daardoor weet je dat je DE vrouw moet zeggen, want mannelijke en vrouwelijke woorden zijn DE-woorden. Bij ‘ei’ zie je ‘HET’ staan, want ei is een onzijdig woord. Voilà, lidwoordprobleem opgelost. Op hetzelfde moment biedt het woordenboek je gratis en voor niets een tweede oplossing: het meervoud van het woord dat je zocht. Bij ei is dat niet ‘eis’ of ‘eien’ zoals je misschien zou verwachten, maar ‘eieren’. We hebben hier te maken met een foutje uit het verleden. Het meervoud van ei was ooit ‘eier’, dus één ei ---> twee eier, net als in het Duits. Maar die meervoudsuitgang werd op een gegeven moment niet meer herkend. Vandaar dat er een nóg een meervoudsuitgang aan toegevoegd werd: eier-en. Een meervoudmeervoud dus. Zo’n zelfde meervoudmeervoud zien we in de horeca terug want een aantal jaar geleden kwam de Italiaanse ‘panino’ naar Nederland, zo’n heerlijk broodje met Italiaanse lekkernijen belegd. Maar niemand heeft het over panino in Nederland, we hebben het meervoud ‘panini’ per ongeluk voor het enkelvoud aangezien en maken dus met het grootste gemak ‘één panini’, ‘twee panini’s’. Een vreemde zaak: Stel je eens voor dat wij ons kleffe kadetje naar Italië geëxporteerd hadden, zou het dan ‘uno kadetjes’, ‘due kadetjesi’ geworden zijn? Tot ziens! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12996014 131 1366 2018-03-25T22:00:00+00:00 yes no spelling grammatica meervoud https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-een-soa 2024-01-04T12:15:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31864.w613.r16-9.075d466.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost een soa? Elk jaar krijgen 100.000 mensen in Nederland chlamydia. Vooral jongeren die seksueel actief zijn, lopen risico om chlamydia te krijgen en te verspreiden. Als deze soa niet behandeld wordt, kun je er zelfs onvruchtbaar van worden. Het is dus belangrijk dat je je laat testen en behandelen. Maar wat kost dat eigenlijk? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12995487 417 2428 2018-03-21T23:00:00+00:00 yes no geslachtsziekte https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-de-meerkoet 2024-01-04T12:15:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31872.w613.r16-9.1a12a04.webp Vroege Vogels in de klas | De meerkoet In Nederland vind je in bijna elke sloot wel een meerkoet. De meerkoet wordt dan ook gezien als één van de allergewoonste watervogels van ons land met ongeveer 130.000 tot 180.000 broedparen. Presentator Menno Bentveld praat met de Amsterdamse stadsecoloog Remco Daalder over deze watervogel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12996785 287 1816 2018-03-22T23:00:00+00:00 yes no vogel biodiversiteit eend stad dier https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-nepnieuws 2024-01-16T15:11:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31873.w613.r16-9.2d3aa26.webp Nieuwsuur in de klas | Nepnieuws Niet alle nieuwsberichten die je voorbij ziet komen op social media of een website zijn waar. Sommige mensen verzinnen nieuws, in de hoop dat er veel op wordt geklikt. Om geld te verdienen of om meningen te beïnvloeden. Hoe herken je nepnieuws? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12998864 493 5790 2018-03-25T22:00:00+00:00 yes no nepnieuws https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-dure-medicijnen 2024-01-04T12:15:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31874.w613.r16-9.a2a2662.webp EenVandaag in de klas | Dure medicijnen De prijs van medicijnen verschilt enorm. Sommige medicijnen, voor bijvoorbeeld zeldzame ziekten, zijn voor veel mensen onbetaalbaar. Achter deze prijzen gaat een schimmige wereld schuil van dealtjes, patenten, afspraken en concurrentie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12998865 357 777 2018-03-27T08:53:01+00:00 yes no medicijn https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-was-escher 2024-04-25T09:36:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31875.w613.r16-9.b83a8df.webp Wie was Escher? | Clipphanger Maurits Cornelis Escher is een Nederlandse graficus die vooral bekend is vanwege zijn ‘onbestaanbare situaties’. Figuren die eigenlijk niet kunnen, zoals in deze prent.. Als je d’r met je neus bovenop staat, zie je gewoon een stuk trap. Maar als je even uitzoomt… Dan zitten die trappen wel heel raar in elkaar. Het voelt bijna als een trap... tegen je hoofd. De kleine Escher wordt in 1898 geboren in Leeuwarden. Op school vindt hij maar 1 vak echt leuk: lekker tekenen. Later leert-ie grafische technieken als etsen en houtsnijden. Op reis naar Spanje komt-ie de mooiste geometrische figuren tegen. Dat kan etser Escher zelf ook. Hij stort zich op de zogenaamde vlakvullingen, ontzettend gedetailleerde patronen vol salamanders, vissen, vlinders en vogels. Mensen dachten dat die Escher wel een wiskundige moest zijn, maar hij gaf zelf altijd meteen toe dat-ie d’r eigenlijk ook niet zo veel van snapte... In zijn prenten speelt Escher ook met de relatie tussen het platte vak, en het 3-dimensionale beeld dat je daarmee kan oproepen. Door dat soort ‘grappen’ wordt onze Escher niet zo serieus genomen door de ‘echte’ kunstkenners. Maar zijn prenten gaan nog altijd als warme posters over de toonbank. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12998862 84 14527 2018-03-26T22:00:00+00:00 yes no kunstenaar grafisch https://schooltv.nl/video-item/dt-met-jp-hoe-maak-je-het-meervoud-van-latijnse-woorden 2024-05-16T05:54:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31876.w613.r16-9.da6f8ac.webp Hoe maak je het meervoud van Latijnse woorden? | dt met JP Thomas van Luyn vroeg zich dit laatst af: Het meervoud van woorden die uit het Latijn komen dus. Soms is dat heel eenvoudig, dan pak je gewoon waar je zin in hebt, het Latijnse of Nederlandse meervoud. Centrum wordt dus centra of centrums en museum musea of museums. Let wel even op dat je geen centra’s en musea’s gebruikt, want dan maak je een dubbel meervoud en da’s een beetje teveel van het goede. Let op: bij ‘medium’ leveren de meervouden verschillende betekenissen op: media zijn volgens sommigen leugenachtige nieuwsbronnen en mediums zijn paranormaal begaafden. Meestal ook leugenachtig trouwens. Met het door elkaar gebruiken van datums en data heb ik altijd een beetje moeite: ik zie ‘datums’ het liefst als meerdere datums op de kalender en ‘data’ als gegevens. Bij ‘criterium’ kan je ook niet zomaar voor de Nederlandse en Latijnse route kiezen. Het Latijnse meervoud betekent ’kenmerken of normen’ en het Nederlandse ‘wielerwedstrijden’. Soms is alles compleet omgekeerd en kun je alléén het Nederlandse meervoud gebruiken, zoals bij albums en geraniums. Bij weer andere woorden wint het Latijn: het meervoud van, ai … lastig woord, antibioticum is alleen antibiotica. In casu van casus is het oppassen geblazen: daar kun je kiezen voor het makkelijke Nederlandse ‘casussen’ of voor het veel pittiger Latijnse meervoud ‘casus’, je ziet het goed, dat ziet er precies hetzelfde uit als het enkelvoud. Op het werk zou ik altijd kiezen voor collega’s en niet voor collegae. Geloof niets van dit vrolijke samenwerkplaatje, Samenwerken is ontzettend lastig, kiezen voor de ultraformele Latijnse meervoudsvorm maakt de zaken daarom alleen nog maar moeilijker. Maar even terugkomend op: Fjoe, goddank is daar het antwoord simpel, Thomas. het meervoud van dit Latijnse woord gevormd naar het be­gin van de in­troï­tus voor de mis voor de over­le­de­nen: Re­qui­em ae­ter­nam dona eis, Do­mi­ne [oftewel geef hun de eeu­wi­ge rust, Heer], waar­in re­qui­em, 4e naam­val van requies [rust] is, is gewoon requiems. Tot ziens! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12998863 147 1382 2018-04-01T22:00:00+00:00 yes no spelling meervoud https://schooltv.nl/item/de-waterkringloop 2026-03-19T14:04:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/49000/images/49071.w613.r16-9.1983cfd.jpg De waterkringloop | Interactieve schoolplaat over de cyclus van water op aarde Water is één van de belangrijkste elementen op aarde. Als oppervlaktewater, zoals zeewater, verdampt en er wolken worden gevormd, kunnen winden het opgeslagen water meevoeren. Als water weer condenseert en in neerslag weer in zee terechtkomt spreken we van een korte waterkringloop. Als het water via bergen, rivieren en grondwater op land naar de zee terug wordt gevoerd spreken we van een lange waterkringloop. Zoom in op de verschillende onderdelen en klik op de knoppen om de video's te bekijken. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 111412 2026-03-18T14:04:00+00:00 yes no verdampen bevriezing condenseren gletsjer regen wolk neerslag rivier https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-120 2024-01-04T12:15:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31877.w613.r16-9.cf0a4bd.webp Studio Snugger | Aflevering 120 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om in Studio Snugger! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1289060 908.35 6871 2018-04-01T08:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-zwemmen-in-natuurwater 2024-01-04T12:15:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31886.w613.r16-9.9482933.webp Het Klokhuis | Zwemmen in natuurwater In Nederland zijn er zo'n 700 plekken waar je officieel mag zwemmen in de natuur. Dat zijn plekken buiten de zwembaden met chloor. Om zoveel mogelijk mensen veilig te laten zwemmen, wordt het water in het zomerseizoen om de twee weken gecontroleerd op ziekteverwekkende bacteriën en blauwalg. Als het water niet gezond is, worden er maatregelen genomen. Hoe dat gaat, zoekt Eva uit tot op de bodem! In de sketch zwemmen de oermensen in alle soorten natuurwater, want 'daar word je hard van'. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269876 911.33 7500 2018-04-04T17:30:00+00:00 yes no zwemmen https://schooltv.nl/item/de-tuin-der-lusten-van-jeroen-bosch 2024-01-10T11:18:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43229.w613.r16-9.e1e24d4.jpg De tuin der lusten van Jeroen Bosch | Interactieve schoolplaat over dit werk van Bosch De Tuin der Lusten is een schilderij van Jheronimusch Bosch. Het is een drieluik waar ontzettend veel op te zien is. In deze interactieve schoolplaat kun je inzoomen op het schilderij en ontdekken welke verhalen er horen bij wat er op het schilderij wordt afgebeeld. Om de verhalen te beluisteren en te lezen, klik je op de icoontjes met een klokhuisje. Je kunt ook een audiovisuele tour volgen met Nienke de la Rive Box. Of laat je leiden door de geluiden, de muziek en natuurlijk de beelden! Voor deze keer is verdwalen een must. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 8468 yes no Jeroen Bosch https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-verzet-tijdens-de-tweede-wereldoorlog 2026-04-07T08:47:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31887.w613.r16-9.63127fc.webp Het Klokhuis | Verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog Tijdens de Tweede Wereldoorlog komen mensen in verzet tegen de Duitse bezetters. Dat gebeurt op allerlei manieren, in het hele land, door mensen uit alle lagen van de bevolking. Van het verstoppen van een illegale radio tot een staking, en zelfs een bomaanslag. In Amsterdam pleegt een groep kunstenaars een aanslag op het bevolkingsregister, met heftige gevolgen. Eva komt er achter wat er is gebeurd. In de sketch vragen de kassameisjes zich af wat zij zelf zouden doen als het oorlog was. Zouden ze bij het verzet gaan of stil afwachten? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1289117 878.76 12837 2018-04-17T17:30:00+00:00 yes no verzet https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-escher-1 2025-06-17T08:36:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31888.w613.r16-9.238a58b.webp Het Klokhuis | Escher Escher is misschien wel de bekendste graficus van Nederland. Hij maakte figuren die eigenlijk niet kunnen. Hij noemde ze zelf 'onbestaanbare situaties'. Dolores bekijkt zijn werk heel precies om er achter te komen hoe dat onbestaanbare werkt. Hoe maak je van een salamander een schaakbord? Bij de kassameisjes is meneer Lisman bewonderaar van Escher. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1289114 881.59 12794 2018-03-06T20:09:26+00:00 yes no kunst kunstenaar grafisch https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-royaltyfotograaf 2024-01-04T12:15:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31889.w613.r16-9.6a09ac7.webp Het Klokhuis | Royaltyfotograaf Robin Utrecht is één van de bekendste royaltyfotografen van Nederland. Het hele jaar door reist hij de koninklijke familie achterna om ze zo mooi mogelijk op de foto te krijgen. Maar hij is niet de enige. De concurrentie tussen de royaltyfotografen is groot; en met Koningsdag natuurlijk helemaal. Sosha loopt met Robin Utrecht mee. Gaat het hem dit jaar lukken de voorpagina van alle kranten te halen? In een liedje zien we dat Willem-Alexander, Maxima en de prinsesjes stiekem toch zelf de leukste foto's van elkaar maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269848 912.05 3988 2018-04-27T17:30:00+00:00 yes no fotograaf Koningsdag https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-wormen-gekweekt-van-eitje-tot-visvoer 2024-01-04T12:15:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31893.w613.r16-9.a8f3ebf.webp Hoe worden wormen gekweekt? | Van eitje tot visvoer We zijn hier in de kraamkamer van onze kwekerij. Hier zijn baby'tjes? Hier zijn baby'tjes en eitjes. Ik had nooit bedacht dat wormen eitjes leggen. Ja, wormen leggen eitjes. Als ik het licht aandoe, kunnen we goed kijken. Hoelang duurt het voordat de eitjes uitkomen? Het duurt een tot vier weken. Dat is best snel. We zetten de kachel lekker hoog en dan komen de eitjes uit. Het lijkt een maanlandschap met allemaal klonten, wat is dat? Die klonten dat zijn grote ballen met voedsel. Kijk, hier kruipen ze in. Ieieieieieie!! Wow! Schattig! Dit is eigenlijk de enige manier om de kleine wormpjes te pakken te kunnen krijgen. Dit is een wormeneitje. Best wel groot. Het is een bruinachtig coconnetje. Daar zitten de wormeneitjes in. Hoeveel babywormpjes hebben jullie hier? Miljoenen, dat is niet te tellen. Dat is echt niet te tellen. Op een gegeven moment halen we die ballen van het bed. Die leggen we in die kisten. De kisten brengen we naar de andere schuur en daar gaan we de wormen eten geven. Net zolang tot ze groot en sterk zijn. Dus hier wonen allemaal wormen? Er wonen hier meer dan 25 miljoen wormen. Het lijken wel wormenflats hier. Wat doen die wormen hier? Deze wormen zijn de hele dag bezig met gangetjes graven, eten en seksen. Olala, seksen! Ja, daar houden ze wel van. Ja, want de kleine babywormpjes die we in andere schuur zagen, komen hier terecht, in deze bak. Hier zijn ze. Maar deze seksen toch nog niet? Nee, deze nog niet. Kijk. Deze zijn al groter. Deze hebben een wit zwembandje om hun lijfje zitten. Als ze dat hebben, kunnen ze seksen. Met zijn hoe velen zitten ze in zo'n bak? Ongeveer 4000. 4000 wurmies?? Ja, 4000 wormen. Hoeveel wormen maken jullie in een jaar? Op jaarbasis kunnen wij zo'n 30 ton wormen maken. 30.000 kilo! Ja. Wie kopen eigenlijk die wormen? Mensen die vissen, sportvissers. Jullie kennen ze wel, langs de waterkant met de hengel. Dit is een speciale visworm. Deze worm is zeer beweeglijk en hij ruikt heel lekker. Dat vindt die vis erg lekker. Ik neem aan dat je niet met een krat aarde aan komt zetten. Hoe haal je ze eruit? We halen de wormen uit de grond met een machine. Dat kan ik jullie laten zien. Ik doe even de wormen terug in hun flat. Zo, ga maar lekker naar huis. Ga maar eten, word maar groot, krijg maar lekker veel kindjes. Zo. Nu zet Andre de bakken in de machine. Wat er nu gaat gebeuren, is het volgende. De machine pakt één voor één de bakken op. Een echte fabriek zo. Hij neemt ze mee naar boven. Kijk dan! Nu is de bak leeg. Nu gaan we naar de volgende stap. Je ziet dat deze bak opnieuw gevuld wordt met grond. Wow, wow! Hier vallen de wormen weer terug op de verse grond. Die grond hebben we gemengd met voedsel. Om ze extra te verwennen, doen we er nog een laagje overheen. Eigenlijk een soort krachtvoer voor de worm. In de natuur doet een worm er anderhalf jaar over om volwassen te worden. Dat kunnen wij hier doen in acht maanden. Hier worden de wormen gezeefd van de grond. De grond valt door de kleine gaatjes van de zeef naar beneden. De worm past daar niet tussen, dus die valt op de band. Nu houden we dus de wormen over. Dit zijn de wormen zonder grond. In zulke bakken doen we grond en daar bovenop gaat vijf kilo wormen. Zo kunnen we dat afleveren bij onze klanten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12999145 300 4975 2018-03-28T11:48:38+00:00 yes no regenworm https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-schisis-2 2024-01-04T12:15:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31515.w613.r16-9.e9eac7a.webp Het Klokhuis | Schisis Aron heeft schisis. Bij zijn geboorte was zijn lip gespleten en had hij maar één neusgat. Ook in zijn kaak en gehemelte zat een flinke spleet. Samen met een groot medisch team, laat hij Sosha zien hoe je schisis met operaties en logopedie kunt behandelen. Lisse zingt een prachtig liedje over hoe het is om een ander gezicht te hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1269847 912.79 1511 2018-01-25T18:30:00+00:00 yes no ziek https://schooltv.nl/video-item/snapje-stroomkring 2024-01-16T16:16:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31896.w613.r16-9.2bcd486.webp Snapje? | Stroomkring Om een lamp te laten branden Zijn er drie dingen vereist Met nummer één, een batterij Vol energie begint die lijst Dan twee, een lamp, die is ook nodig En tot slot nog nummer drie: Een draadje waar de stroom door kan: Het paadje voor de energie Een lamp, een batterij, een draad Daarmee maak je licht De stroom gaat rond en rond en rond De stroomkring is dus dicht In de batterij zit energie en die stroomt door de draad De stroom die geeft het aan de lamp Waardoor die lamp dan branden gaat De stroom gaat verder door het draadje Energie heeft 'ie niet meer Dat krijgt 'ie van de batterij Zo gaat dat rond en rond en rond en rond en nog een keer Een lamp, een batterij, een draad Daarmee maak je licht De stroom gaat rond en rond en rond De stroomkring is dus dicht Een lamp, een batterij, een draad Daarmee maak je licht De stroom gaat rond en rond en rond De stroomkring is dus dicht Het gaat mis wanneer de draad is Doorgeknipt of losgeraakt De lamp gaat dan niet aan omdat De stroom geen kring meer maakt Maar zit er een knop die 't draadje Los maakt en weer aan elkaar En zo de lamp dus aan en uit doet Dan heb je een schakelaar! Een lamp, een batterij, een draad Daarmee maak je licht De stroom gaat rond en rond en rond De stroomkring is dus dicht Hoe een stroomkring werkt dat weet je nu dus wel langzamerhand Dus gaat bij jou een lampje branden Als er een lampje brandt https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12999150 126 48233 2018-03-30T04:00:00+00:00 yes no stroom batterij energie https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-een-tattoo 2024-01-04T12:15:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31897.w613.r16-9.e748c30.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost een tattoo? Over een tatoeage moet je goed nadenken. Je zit er je hele leven aan vast en het kost een hoop geld. Welke kosten komen er kijken bij het zetten van een tattoo? En wat kost het om een tattoo weg te laten halen als je er na een tijdje op uit bent gekeken? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12999154 502 1389 2018-03-29T09:32:51+00:00 yes no tatoeage https://schooltv.nl/video-item/apennoten-pasen 2024-01-16T15:38:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44792.w613.r16-9.0994b64.webp Apennoten | Pasen Tien kinderen hebben op school een liedje geleerd over Pasen: Nooit wil ik meer paashaas zijn. Ze zingen dit liedje in de studio samen met Pepijn. Ook komt klavecinist Vaughan Schlepp langs. Hij speelt mee, de kinderen mogen vragen stellen en Vaughan legt uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1697357 597.67 12338 2018-02-13T19:48:17+00:00 yes no Apennoten pasen lente https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-fossielen-in-de-stad 2024-01-04T12:15:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31899.w613.r16-9.afce84f.webp Vroege Vogels in de klas | Fossielen in de stad Als je fossielen wilt bekijken, hoef je helemaal geen vliegticket te boeken. In Utrecht vind je bijvoorbeeld genoeg mooie natuurstenen gevels en stadsfossielen. Zo zit de Domtoren vol vulkanisch gesteenten en kalksteen dat barst van de schelpen. En zelfs in de stoepranden van de binnenstad zijn geologische schatten te vinden! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12999155 236 5594 2018-03-29T22:00:00+00:00 yes no fossiel utrecht https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-asbest-saneren 2024-01-04T12:15:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31900.w613.r16-9.bc8370f.webp Nieuwsuur in de klas | Asbest saneren In veel gebouwen is de stof asbest verwerkt. Asbest is sterk, multifunctioneel en relatief goedkoop. Maar als dit materiaal stukgaat, komen er schadelijke vezels vrij. Daarom is besloten dat er in de toekomst geen asbest meer in gebouwen mag zitten. Het asbest moet gesaneerd worden. Maar wie gaat dat betalen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12999972 460 529 2018-04-01T22:00:00+00:00 yes no asbest https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-een-lucifer 2024-01-04T12:15:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31901.w613.r16-9.6647e7e.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost een lucifer? Lucifers kosten bijna niets: nog geen 3 cent per doosje. Hoe komt die prijs tot stand en wie maakt er uiteindelijk winst op de verkoop van lucifers? De Rekenkamer rekent uit wat de productiekosten zijn van 1 lucifer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12999980 439 1283 2018-04-18T22:00:00+00:00 yes no vuur https://schooltv.nl/video-item/de-tijger-koning-van-de-jungle 2024-01-16T15:57:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31902.w613.r16-9.3bc4b1f.webp De tijger | Koning van de jungle Dit is de tijger. De koning van de jungle. De tijger is de grootste katachtige ter wereld. Een tijgermannetje kan, zonder zijn staart mee te rekenen, meer dan 3 meter lang en 300 kilo zwaar worden. Er zijn verschillende tijgers, zoals de Sumatraanse tijger en de Siberische tijger. Sommige tijgers zijn al uitgestorven, doordat er op ze gejaagd werd. De tijger wordt nog steeds bedreigd door stroperij en ook zijn leefgebied wordt steeds kleiner. Hij leeft in Azië, van het warme regenwoud in Indonesië tot de koude bossen van Rusland. Een tijger heeft ronde pupillen en dus geen kattenogen. Zijn pupillen staan wijd open als het donker is. Zo kan hij goed zien tijdens het jagen. Een tijger jaagt het liefst in de schemering. Op die manier kan zijn prooi hem minder goed aan zien komen. Zijn snorharen werken als een soort voelsprieten. Ze helpen hem om in het struikgewas de weg in het donker te vinden. Het streepjespatroon op zijn vacht zorgt voor camouflage. Dit streepjespatroon is bij elke tijger uniek, net zoals een vingerafdruk bij mensen. Als een tijger jaagt, doet hij dit met een sprintje. Hij besluipt zijn prooi van achteren en valt aan met een grote sprong. Dit lukt lang niet altijd. Vaak ontsnapt het prooidier, dus doet een tijger meerdere pogingen voordat hij een lekker hapje te pakken heeft. Tijgers zijn heel sterk. Met zijn klauwen en tanden kan hij grote prooien aan, zoals zwijnen en herten. Een tijger neemt ook regelmatig een duik in het water. Hoewel huiskatten er vaak een hekel aan hebben, is de tijger niet bang voor een beetje water en zwemt hij graag én goed. Tijgers leven alleen. Ze geven de grens van hun gebied aan door tegen bomen te plassen of met hun klauwen in stammen te krassen. Zo weten andere tijgers dat dit gebied van hem is. Mannetjes en vrouwtjes zoeken elkaar alleen even op om te paren. Een tijger krijgt meestal 2 tot 4 jongen. De welpen zijn bij de geboorte blind. Na twee weken kunnen ze zien. De welpjes groeien op bij de moeder. Als een tijger anderhalf tot twee jaar oud is, is hij oud genoeg om voor zichzelf te zorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12999982 145 22846 2018-03-30T14:01:59+00:00 yes no tijger https://schooltv.nl/video-item/het-leefgebied-van-de-tijger-de-tijger-wordt-bedreigd 2024-01-16T16:13:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31903.w613.r16-9.7314550.webp Het leefgebied van de tijger | De tijger wordt bedreigd De tijger is zó sterk, dat hij niets te vrezen heeft van andere dieren. Maar: de mens is wél een gevaar voor hem. Daardoor zijn er nu veel minder tijgers dan honderd jaar geleden. De tijger is de koning van de jungle, zoals hier, in Indonesië. Maar er zijn ook tijgers die het liefst in de koude bossen van Rusland leven. Tijgers leven alléén, in hun eigen territorium, van zo’n 70 km2. Dat is iets groter dan het eiland Ameland. In het oosten van Rusland, waar minder voedsel te vinden is, is zijn territorium soms wel tien keer groter. Het gebied van een vrouwtje is vaak een stuk kleiner. Vroeger werd er voor de lol op tijgers gejaagd. Tegenwoordig is het jagen op tijgers verboden. Toch wordt er nog veel illegaal op tijgers gejaagd. Hun lichaamsdelen worden voor veel geld verkocht, omdat mensen geloven dat ze als medicijn werken. De botten zouden bijvoorbeeld helpen tegen malaria en reuma. Ook voor het vel van een tijger wordt veel geld betaald. De tijger wordt ook bedreigd doordat mensen zijn leefgebied innemen. Ze zijn er gaan wonen en kappen bomen voor het hout en om akkers aan te leggen. Hierdoor is er minder ruimte voor de tijger én voor zijn prooidieren. De tijger is een bedreigde diersoort geworden. Om de tijger te beschermen en te zorgen dat het aantal tijgers in het wild omhoog gaat, worden er nu maatregelen genomen. Bewakingsteams proberen te voorkomen dat stropers tijgers doden. Ook zijn er teams die de tijgers in de gaten houden. Omdat tijgers verborgen leven is het tellen van tijgers niet eenvoudig. Er wordt dus veel gebruik gemaakt van camera’s met een bewegingssensor. Daar ben je! Ook worden er reservaten opgezet die met elkaar verbonden zijn met stroken natuur, zodat het jachtgebied van de tijgers groter wordt en ze elkaar makkelijker kunnen opzoeken om te paren. Zo kunnen we hopelijk nog lang genieten van de koning van de jungle. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_12999984 128 14196 2018-03-30T14:14:56+00:00 yes no tijger jungle https://schooltv.nl/video-item/snapje-hooi-en-stro 2024-01-16T16:21:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31904.w613.r16-9.0a7a544.webp Snapje? | Hooi en stro Als ik thuis het konijnenhok verschoon, val ik vaak even stil. Want tussen brokjes en de waterfles weet ik heus wel het verschil. Maar het gaat mis bij die gedroogde sprieten. Oh, ik twijfel zo. Want welke van de twee is hooi en welke is nou stro? Mijn vader zei ‘t is simpel: Hooi, dat is wat je konijn ontbijt En stro gaat onder in de kooi, dat kun je zien als zijn tapijt. Hooi is met de ho van honger, dat is dus om te eten. Stro is met de stro van stront, en daar wordt op gescheten. Hooi is gedroogde sprieten gras, dun en groen en fijn. Stro zijn gele tarwestengels en lekker warm voor het konijn. Hooi is met de ho van honger, dat is dus om te eten. Stro is met de stro van stront, en daar wordt op gescheten. Je kan zeggen: nou zeg, stront, stront dat zeg je niet. Maar stront mag best wanneer het nut heeft. Zoals stront heeft in dit lied. Hooi is met de ho van honger, dat is dus om te eten. Stro is met de stro van stront, en daar wordt op gescheten. En heb je nou een olifant, een paard, een koe of geit? Dan werkt het ook zo: Hooi is eten en stro is waar-ie op schijt. Hooi is met de ho van honger, dat is dus om te eten. Stro is met de stro van stront, en daar wordt op gescheten. Stro is met de stro van stront, en daar wordt op gescheten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13000704 129 11766 2018-04-05T22:00:00+00:00 yes no hooi konijn gras https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-een-soa 2024-04-25T09:36:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31905.w613.r16-9.881c4e0.webp Wat is een soa? | Clipphanger Een soa is een seksueel overdraagbare aandoening. Een virus of bacterie, die zich verstopt in slijmvliezen en lichaamssappen. Als jij naar bed gaat met iemand die een soa heeft en de lichaamssappen zich vermengen, dan kan je ‘m ook krijgen. Als jullie geen condoom gebruiken, dan ben je voor je het weet besmet. En dan ben je nog niet jarig… Jeuk, wratjes, blaasjes, pus, pijn bij het plassen, maar misschien het ergst van allemaal: als je een soa hebt, kan je niet meer lekker ballen!! Da’s balen. Er zijn veel verschillende soa’s, met allemaal hun eigen symptomen. Soms merk je zelf niet dat je een soa hebt. Maar dan kom je d’r wel achter na een appje van je ex: ‘heb jij ook zo’n pijn aan je...’ Met een soa moet je dus niet rond blijven eh lopen. Naast het lichamelijk ongemak, kan je er onvruchtbaar van raken, of nog erger. Bij de dokter kan je een speciale soatest laten doen. Als je prijs hebt, krijg je antibiotica of een andere behandeling. Al zal je met sommige virussen ook in het bejaardentehuis nog opgescheept zitten... Als je wisselende partners hebt - gefeliciteerd! - kan je dus maar beter een condoom gebruiken. Want veilig klaarkomen is beter dan genezen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13000708 89 40642 2018-04-04T22:00:00+00:00 yes no geslachtsziekte seks voorbehoedsmiddel https://schooltv.nl/item/martin-luther-king 2024-01-04T12:15:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/43000/images/43066.w613.r16-9.e52e996.png Martin Luther King | Scrollverhaal over de droom van Martin Luther King Martin Luther King inspireerde miljoenen mensen wereldwijd met zijn beroemde uitspraak: 'I Have a Dream'. Hij ging voorop in de geweldloze strijd tegen rassenscheiding en racisme. Op 4 april 1968 werd hij vermoord. Zijn gedachtegoed wordt jaarlijks gevierd, maar zijn meest kritische standpunten zijn naar de achtergrond verdwenen. Een terugblik op de dromen, daden en de nalatenschap van Martin Luther King jr. aan de hand van vijf belangrijke momenten uit zijn leven in dit scrollverhaal. https://player.ntr.nl/index.php?id= 0 7058 yes no Martin Luther King https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-whatsapp-buurtwacht-tegen-criminaliteit 2024-01-04T12:15:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31906.w613.r16-9.5e6db34.webp EenVandaag in de klas | Whatsapp-buurtwacht tegen criminaliteit In steeds meer buurten zijn Whatsapp-groepen actief, waarin buurtbewoners elkaar waarschuwen als er iets verdachts te zien is, als digitale burgerwacht. Zo kunnen ze elkaar alarmeren bij een melding van de politie en is het de bedoeling als extra ogen en oren te dienen voor de politie. In wijken waar zulke digitale buurtpreventie is, is te zien dat de criminaliteit daalt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13000712 326 895 2018-04-02T22:00:00+00:00 yes no criminaliteit https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-aanrijding-of-aanslag 2024-05-21T13:55:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31907.w613.r16-9.9ddbbff.webp Medialogica in de klas | Aanrijding of aanslag? Op 10 juni 2017 rijdt een man het Stationsplein in Amsterdam op. Hij raakt hierbij voetgangers en er vallen gewonden. De auto komt tot stilstand tegen de ingang van het metrostation. Wat is er precies gebeurd? En hoe berichtten de politie en verschillende media hierover? Is dit een aanslag? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13000714 650 1790 2018-04-04T10:02:42+00:00 yes no terrorisme https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-energydrink 2024-01-04T12:15:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31908.w613.r16-9.79c17b4.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost energydrink? Energiedrankjes zijn razend populair onder jongeren. Er zijn verschillende merken op de markt die je allemaal snelle energie beloven. Maar wat zit er eigenlijk in die blikjes en wat is het verschil tussen de kostprijs en de verkoopprijs? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13002587 471 2971 2018-04-04T22:00:00+00:00 yes no marketing https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-117 2024-01-04T12:15:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31909.w613.r16-9.8acd8ae.webp Studio Snugger | Aflevering 117 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om in Studio Snugger! Met vandaag de volgende onderwerpen: kun je in een doolhof verdwalen, waarom heeft een dirigent een stokje, praten haringen met elkaar door scheten te laten, bestaan er zonnelenzen en mocht je vroeger met zand aan je schoenen in huis lopen om de vloer te schuren? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1279395 912.55 5204 2018-04-08T08:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-giftige-medicijnen 2024-01-04T12:15:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31915.w613.r16-9.3e1967b.webp De Buitendienst | Giftige medicijnen Yannick heeft ondragelijke pijn en heeft snel een pijnstiller nodig. Hij wist nog niet dat er pijnstillers zijn die gemaakt worden van slangengif! Hoe kan het dat het dodelijkste gif van de wereld ook mensen kan helpen? Yannick en Matthijs ontdekken hoe een slang, een kegelslak en veel andere dieren hun gif gebruiken. En hoe wij daar medicijnen van kunnen maken! Nu maar hopen dat zij zelf niet worden gebeten... https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1283769 1181.04 8988 2018-04-06T16:30:00+00:00 yes no medicijn gif https://schooltv.nl/video-item/caribisch-gebied-in-oorlog-de-tweede-wereldoorlog-op-curacao 2024-01-04T12:15:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31916.w613.r16-9.2c524b1.webp Het Caribisch gebied in oorlog | De Tweede Wereldoorlog in de Antillen Edith en Freddy wonen op Curaçao. Een van de eilanden in het Caribisch gebied deel van Nederland. Het eiland wordt in tegenstelling tot Nederland niet bezet in 1940. Maar ze merken op het eiland wel dat het oorlog is. In het Caribisch gebied wordt veel aardolie gewonnen. Deze belangrijke grondstof voor de oorlogsindustrie wordt op Aruba en Curaçao verwerkt tot brandstof voor onder andere vliegtuigen en tanks. De nazi's proberen olietankers in het Caribisch gebied met bemanning en al te laten zinken. Amerikaanse soldaten moeten de eilanden gaan beschermen. De Nederlandse koninklijke familie vlucht naar Canada. Koningin Wilhelmina verblijft tijdens de oorlog in Engeland. In Londen bij de Nederlandse regering gastvrij was ontvangen werkte de koningin met haar raadslieden onvermoeid voor het naderbij brengen van die betere tijden. Prinses Juliana bezoekt tijdens de oorlog voor het eerst Curaçao. ‘s Avonds moet het helemaal donker zijn, de zogenaamde black out. Dit om te voorkomen dat Duitse soldaten vanuit onderzeeboten kunnen zien waar ze op moeten schieten. Auto's rijden met koplampen die blauw zijn gemaakt. Er komt geen kiertje licht meer door de ramen. Als de nazi's zich in mei 1945 overgeven zijn ook Freddy en Edith blij dat de oorlog is afgelopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13002598 478 7754 2018-04-05T15:00:00+00:00 yes no Curaçao Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/verzet-in-oorlog-je-nek-uitsteken-om-de-duitse-bezetter-te-saboteren 2024-01-04T12:15:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31917.w613.r16-9.c56490d.webp Verzet in oorlog | Je nek uitsteken om de Duitse bezetter te saboteren Ik ben Marie Blommaart. En ik was 19 toen de oorlog begon. Mijn naam is Frederik Willem Kroese. Kortweg Frits. Ik was toen de Duitsers binnenvielen op 3 dagen na 16 jaar. Tijdens de Tweede Wereldoorlog proberen de meeste mensen zo normaal mogelijk met hun leven door te gaan. Een klein deel van de mensen sluit zich aan bij de nazi's en een ander klein deel komt in verzet. Onder hen Frits en Marie. Wie in verzet komt doet dat in het geheim. Want wie gepakt wordt, moet naar de gevangenis en loopt het risico op de doodstraf. Verzetsmensen proberen de Duitse bezetters te saboteren door aanslagen te plegen. Ook helpen ze mensen die moeten onderduiken aan adressen en voedsel. Anderen verzetsmensen maken en verspreiden illegale kranten met nieuws over de oorlog. Op een dag kwam er een vertegenwoordiger en die vroeg aan mijn moeder of ze een adresje wist want hij moest iemand laten onderduiken. En mijn moeder die vond een adres en het bleef niet bij een. Als je ondergedoken was dan was je niemand. Dan bestond je eigenlijk niet meer voor de buitenwereld. Maar je moest wel leven. Je moest wel eten hebben. En om eten te kopen moest je bonnen hebben, voedselbonnen. Die man die zei zou iemand bij mij in Goes die voedselbonnen kunnen ophalen? En toen zei mijn moeder: oh, dat doet ons Marie wel even. De drijfveer van mijn moeder ook was gewoon iemand te helpen. Het was… Wij gingen niet in verzet. Wij hielpen mensen die in nood zaten die dat nodig hadden. En heel veel mensen zijn zo begonnen. Frits worden opgeroepen om in Duitsland te gaan werken maar dat wil hij absoluut niet. Hij duikt onder. Op zijn onderduikadres wordt hij benaderd door verzetsmensen. Die vriend ging distribueren, clandestiene krantjes, blaadjes waren dat. Toen zei degene die krantjes bracht tegen mij eens zou hij niet naar de Veluwe wel mee willen want dan kan hij wat nuttig werk doen. En toen heb ik onmiddellijk ja gezegd. Ik moest een keer ben ik Klaassen, zo heette die man in Goes, waarschuwen. Want er was iemand gearresteerd en die had die had brieven bij zich die gevaarlijk waren voor die meneer Klaassen. En toen ik op de fiets stapte, kwamen er 2 mannen nam me toe en die zei. Waar ga jij zo laat nog heen. En toen schrok ik wel. Maar toen heb ik gezegd ik ga naar huis. En toen heb ik heel hard gefietst. Mijn licht uitgezet. En toen ben ik een zijweggetje ingeslagen. En toen heb ik bij een vriendin van mijn zus in Yerseke overnacht. Want ik durfde niet meer naar Goes te rijden. En ik kwam bij die mensen aan, en wat moest ik zeggen, ik kon niet zeggen wat er echt speelde. Ik zei Ik heb de laatste boot gemist maar bij jullie blijven slapen. De andere dag gegaan. Toen heb Klaassen gewaarschuwd en die zei ja ik moet nog wat regelen en ik ga meteen onderduiken. Maar het is hem toch niet gelukt. Hij is diezelfde dag heb ik later gehoord nog opgepakt. Eén van de dingen die wij deden was vanwege het vervoer van tanks, vooral uit Duitsland, dat wij de spoorlijn mijn Nunspeet opbliezen. Dat was ook één van de weinige dingen die we konden doen want als verzetsgroep kon je niet zeggen wij gaan 50 of 100 man maken en wij gaan de Duitsers bestrijden. Je kon alleen de boel ontregelen. Dat ontregelen heeft soms grote gevolgen. De Duitse bezetter is boos over het opblazen van de spoorlijn en dreigt bij herhaling van zo’n vergrijp de bewoners van het dichtstbijzijnde huis dood te schieten. Daar hebben we echt twee dagen over vergaderd. Wat moeten we doen? Maar we kwamen tot de slotsom als we daar gehoor aan geven, dan is 't verzet praktisch afgelopen. Dus dat kan niet. We realiseerden ons dat in de woning bij de woning die het dichtste bij het punt stond waar we het deden, woonden een man en een vrouw van 45 en 43 jaar. Vier kinderen van 4 tot 17. Zes personen in de kracht van hun leven. Toen hebben we uitgekiend dat als we nou een dikke anderhalve kilometer velden gingen, daar woonden een man een vrouw van 85 en 83. Nou dus redeneerden wij die zijn met een jaar of vijf ook overleden, zijn ze ook dood. Dat is dus veel minder erg dan die zes mensen die in dat huis woonden en het zijn er maar twee. Dat wil niet zeggen dat dat waardeloze levens waren maar het was de keuze: slecht of minder slecht. En dit was minder slecht. Maar er was geen goede oplossing. Er was geen oplossing. Frits en Marie doen gevaarlijk werk. Ze moeten voortdurend opletten dat ze niet gepakt worden. Alles was even risicovol. En dat zat in zover je dat kunt nomene het vak van verzet dat je gekozen had. Verzetswerk geheim houden is moeilijk. Veel verzetsmensen zijn opgepakt. Ook Margriet. Op een ochtend om een uur of 7 stonden er 2 Duitsers met het geweer in de aanslag, een aan de voordeur en aan de achterdeur. En die kwamen me ophalen. Ik ben wel een uur lang verhoord. En wat ik me daar nog van herinner is dat die Duitser met een pen op het bureau zat te tikken de hele tijd en mij heel strak aankeek en dat vond ik eng. Marie wordt vijf maanden vastgehouden in de gevangenis in Haren. En dan overgebracht naar kamp Vught waar ze nog eens twee maanden zit opgesloten en vreselijke dingen meemaakt. Maar ze heeft nooit spijt gehad van haar verzetswerk. Ik ben blij dat ik dat gedaan heb. Ik kan niet zeggen trots, maar het heeft me gevormd. Ik zou het een schande vinden als ik de Duitsers tegemoet gekomen was, meegeholpen had. ik zeg altijd helden bestaan niet. Het is je karakter. En als je dat karakter niet hebt, dan doe je dat niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13002599 551 14132 2018-04-11T22:00:00+00:00 yes no verzet Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/emailleren-van-sieraden-een-techniek-om-juwelen-mooier-te-maken 2024-06-11T14:02:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31918.w613.r16-9.a91b86b.webp Emailleren van sieraden | Een techniek om juwelen mooier te maken In de Gouden Eeuw worden juwelen en sieraden mooier gemaakt door middel van het aanbrengen van een kleurrijke email. In het Rijksmuseum zijn nog veel oude sieraden te vinden die zijn geëmailleerd, maar ook nu nog worden veel sieraden en andere objecten behandeld om ze mooier en kleurrijker te maken. Dit is de winnende video van de Junior Fellowship 2018. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13004756 254 2938 2018-04-09T07:51:38+00:00 yes no goud zilver kunst https://schooltv.nl/video-item/snapje-watermoleculen 2024-01-04T12:15:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31919.w613.r16-9.b235c29.webp Snapje? | Watermoleculen Watermoleculen zijn gek op watermoleculen Watermoleculen, het klinkt raar, we houden van elkaar Elke stof bestaat uit deeltjes, moleculen, megaklein Wij zijn trots als waterdeeltjes omdat wij bijzonder zijn Als vloeibaar water dansen wij gezellig op een kluitje Als bij een disco-uitje Watermoleculen zijn gek op watermoleculen Watermoleculen, het klinkt raar, we houden van elkaar Wij gaan los bij 100 graden, dansen vrij en veel te snel, Het lukt niet meer elkaar te pakken, al proberen we dat wel Maar onze grootste truc komt rond het vriespunt en nog kouder. Als wij elkaar in een patroon van zeshoeken vasthouden. Omdat wij zo als ijskristal niet op een kluitje blijven, heeft ijs meer ruimte en meer lucht dus blijft op het water drijven IJs Water Waterdamp IJs Water Damp We maken stoom en drinkwater, schaatsijs voor je klaar Want wij zijn dol op mensen maar meer nog op elkaar Watermoleculen zijn gek op watermoleculen Watermoleculen, het klinkt raar, we houden van elkaar https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13004759 134 18400 2018-04-12T22:00:00+00:00 yes no water molecuul https://schooltv.nl/video-item/vroege-vogels-in-de-klas-de-zeearend 2024-01-04T12:15:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31920.w613.r16-9.d217e1b.webp Vroege Vogels in de klas | De zeearend De zeearend is een imposante roofvogel. Hij staat symbool voor kracht en wordt bijvoorbeeld gebruikt in het wapen van de Verenigde Staten. En deze bijzondere vogel vliegt ook boven Nederland. De zeearend is de grootste roofvogel in Europa en komt vooral in zoetwatergebieden voor. Daar jaagt hij op watervogels en vis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13002592 188 1609 2018-04-05T22:00:00+00:00 yes no roofvogel https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-droge-worst-gemaakt-vlees-in-een-velletje 2024-01-16T15:39:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31933.w613.r16-9.39b025a.webp Hoe wordt droge worst gemaakt? | Vlees in een velletje Worsten heb je in alle soorten en maten. Maar je kan ze onderverdelen in twee categorieën. Namelijk: verse worst en droge worst. Die eet je vooral als borrelhapje of tussendoortje. Laten wij eens even gaan kijken naar die droge worst.Niet zomaar een worst. Rozemarijn met rozenblaadjes-worst. Hoe wordt die gemaakt? Worst wordt gemaakt van vlees. Logisch. Als je er niet tegen kan, effe ogen dicht. Hier hangen ze. De varkens. Het vlees wordt eerst in stukken gezaagd en gesneden. Die messen zijn zo scherp. Mag ik heel eventjes? Dat ze metalen vesten en handschoenen dragen. Je zal maar uitschieten. En dan wordt het vlees gekamd. De pezen en het vliesje, die worden eruit gehaald. Ook de laatste restjes bot en kraakbeen. En zwoerd, dat is het vel. Dat gesorteerde vlees gaat de gehaktmolen in. Het wordt flink gemalen. Het komt er als gehakt uit. En er wordt hier ook iets bij gedaan. De worstenmakerij heeft z'n eigen kruidenkamer waar de worstenmakers zelf hun kruidenmix maken. De kruiden zijn aan het vlees toegevoegd. In deze machine wordt het door elkaar gemengd. Niet alleen voor de smaak, maar ook voor de binding. Het mengen bepaalt uiteindelijk de structuur van de worst. Dat is best belangrijk. En dan gaan we stoppen. Ja. Nee. Worsten stoppen. Dan wordt het gemengde vlees in een velletje gestopt. Dat is niet zomaar een velletje. Dat is de darm van het varken. Als de juiste hoeveelheid vlees erin zit, dan komt er een lusje om en heb je een worst. De worsten gaan in een bad van schimmels en worden dan aan een groot rek gehangen. Dan kunnen de bacteriën hun werk doen. In de worst zitten melkzuurbacteriën. Dat zijn goede bacteriën. Die eten bepaalde stoffen uit de worst en laten een zuur achter. Dat is goed, want daardoor krijgen slechte bacteriën bijna geen kans en is de worst langer houdbaar. Maar ja, we willen natuurlijk geen zure worst. Daarom worden die worsten in dat badje met schimmels gehangen. Die schimmels leven namelijk weer van die zuren. Zo wordt de worst zoeter en krijgt-ie een specifieke smaak mee. Dat hele proces van bacteriën en schimmels wordt hier in deze speciale klimaatkamers op gang gebracht. En dan de laatste kamer. Wat een enorme hoeveelheid worsten. Hier worden ze dan echt de 'droge worst'. Warmte, lage luchtvochtigheid en een klein briesje zorgen ervoor dat de worst precies droog genoeg wordt. Lekker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13004768 189 4480 2018-04-09T14:27:19+00:00 yes no vlees fabriek https://schooltv.nl/video-item/hoe-gaat-een-oogmeting-testjes-met-je-ogen 2024-01-04T12:15:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31934.w613.r16-9.d1e2397.webp Hoe gaat een oogmeting? | Testjes met je ogen Ik heb de laatste tijd een beetje last van mijn ogen. Ik ben veel aan het knijpen. Misschien moet ik wel een bril. Of staan mijn ogen soms niet goed? Nou ja, het geeft helemaal niet, maar ik moet het wel even laten checken. Alleen hoe gaat zo'n oogmeting precies in zijn werk? Ja, verkeerde deur. Bina, waarom is het belangrijk dat beide ogen goed samenwerken? Als je ogen goed samenwerken, betekent dat dat je goed diepte kan zien. Dat heb je nodig in het dagelijkse leven. Bijvoorbeeld om afstanden goed in te schatten. En als je klachten hebt, dan moet je hierheen komen. Ja, als je echt klachten hebt, moet je er zo snel mogelijk bij zijn. Dan moeten we testjes doen. Test 1: Het voorkeursoog. Met een lampje bekijkt Bina hoe mijn ogen bewegen, hoe ze samenwerken en of ik een voorkeursoog heb. Dan mag je naar mijn lampje kijken. Dat wil zeggen, of EEN oog beter zijn best doen dan de ander. Ja, dit is goed. Test 2: Diepte zien. De vraag is: Wat zie ik? Nou, een aantal 3-D-plaatjes en dit is een vlinder. En hoeveel ballen zie je hier? Vier. Waar is de bal hier verstopt? Hierzo. Ja. Op naar de volgende test: Scheelkijken. Bina kijkt naar de lichtpuntjes in mijn ogen. Als die precies in het midden van mijn pupil zitten, is het goed. Oke. Ik ga dit ook even op afstand bekijken. Je kunt ook scheelkijken op afstand. Mag je even naar het jongetje kijken, ga ik even controleren. Heel goed, opzoeken. Ja, is helemaal goed. Oke, ik kijk niet scheel op afstand? Nee. In je ogen zitten heel veel spieren. En als het ene spiertje harder trekt dan het andere, dan beweegt je oog niet goed. En daar is ook een testje voor. Ja, en nu de andere kant op. Scherpte. Mag je de onderste regel opnoemen. 2, 8, 9, 3, 5. Makkie. Ja. En de middelste hiervan. 3, 6, 2, 3... Ehm... Even openhouden. Ja. Mijn ogen zijn nu gedruppeld en daardoor worden de spieren in mijn ogen verlamd. Zo kan ik niet vals spelen bij het volgende testje. Dit is makkelijk, ik hoef alleen naar een plaatje te kijken. En dan meet dit apparaat of het lichtpuntje op de juiste plaats in mijn oog terechtkomt. Nou, het apparaat kwam met deze uitslag. Hier staat de sterkte op. En Bina heeft zojuist uitgerekend wat de uiteindelijke sterkte moet zijn. En nu kan ik een bril uitzoeken. Dank je wel, Bina. Alsjeblieft. De glazen worden besteld en uitgeslepen, zodat het in het montuur past dat ik heb uitgezocht. En dan zie je de wereld weer scherp. Tot ziens! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13004769 184 5557 2018-04-09T22:00:00+00:00 yes no oog bril https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-overlast-van-toeristen-en-airbnb 2024-01-04T12:15:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31935.w613.r16-9.62f1819.webp Nieuwsuur in de klas | Overlast van toeristen en Airbnb Steeds meer toeristen komen naar Amsterdam, maar niet iedereen is daar zo blij mee. Het wordt druk en volgens veel inwoners van de stad is het vaak te druk. Ze zien hun buurten veranderen in ‘Airbnb-slaapplekken’. Amsterdammers mogen hun woning maximaal 60 dagen per jaar aan toeristen verhuren. Maar veel appartementen worden het hele jaar door via Airbnb verhuurd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13004764 510 1947 2018-04-09T09:02:03+00:00 yes no toerisme Amsterdam https://schooltv.nl/video-item/waarom-duimen-babys-lekker-sabbelen 2024-01-04T12:15:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31936.w613.r16-9.c8324f2.webp Waarom duimen baby's? | Lekker sabbelen En uw gastvrouw van vandaag is Nienke de la Rive Box. Hallo allemaal. Goed dat jullie er weer zijn voor een hele nieuwe 'Waarom Daarom'. Vragen die in een minuutje zijn uit te leggen, te beantwoorden of op te lossen. En welke bal haalt uw gastvrouw vandaag weer uit de ballenbak. Goede vraag. Waarom duimt een baby? Nou, dat is heel simpel: Omdat-ie voorgeprogrammeerd is. Ja, alsof er een computertje in zit. Kijk, in het leven van een pasgeboren baby draait het maar om EEN ding: Eten. Want hij moet overleven en groeien. En waar kan-ie dat vandaan halen? M-hm, bij zijn moeders borst. Maar ja, hoe komt-ie daar? Zonder dat iemand het hem leerde doet een baby meteen na de geboorte twee dingen: Hij gaat zoeken. En doordat zijn mond heel sterk reageert op warmte, en omdat de tepel van de moeder warm is weet-ie: Hier moet ik zijn. Dit gedrag wordt de zoekreflex genoemd. En ook gaat-ie zuigen, heel hard. Meteen zodra hij de tepel bij zijn mond heeft. Dat is de zuigreflex. Want ja, hij denkt maar aan EEN ding: Die buik moet vol. Dat is perfect, toch? Maar omdat de aangeboren zuigreflex zo groot is, wil de baby vaak nog gewoon even door sabbelen. Ook wanneer zijn buik al tonnetje rond is. En dan stapt-ie gewoon over op zijn hand. Of op zijn speentje. Of, juist ja, zijn duim. En dat is niet zo slim. Want duimen kan een gewoonte worden. En dat is heel moeilijk af te leren als je ouder bent. En als je veel duimt, krijg je scheve tanden. O-o, dat wordt een beugeltje. En dat wil je natuurlijk liever niet. Dus hier een tip: Stop met duimen voordat je grote mensen-tanden krijgt. Weet je trouwens dat er volwassenen zijn die dat niet helemaal hebben begrepen? Die duimen nog. Nou, dat was hem alweer. Tot de volgende 'Waarom Daarom'. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13004770 125 2966 2018-04-10T22:00:00+00:00 yes no baby duim https://schooltv.nl/video-item/de-steksteekrobot-3000-stekjes-per-uur-in-de-aarde 2024-01-04T12:15:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31937.w613.r16-9.bb8b3e4.webp De steksteekrobot | 3000 stekjes per uur in de aarde Dit is Jelle, potplantenboer. Ho,ho. Potplantenkweker. O, ja. En ze kweken hier maar liefst vier miljoen lidcactussen. En om dat allemaal met de hand te doen...Dus je begrijpt Boer... 'Kweker, zoekt Machine'. Voor 'Boer zoekt Machine' zijn we deze week bij een supergroot potplanten bedrijf in De Kwakel. Ze kweken hier de schlumbergera, oftewel de lidcactus. Het begint allemaal met stekken. Drie van dit soort blaadjes, stekjes, worden in de aarde gestoken. En daar groeit vervolgens een plant uit. In deze kas ging tot voor kort alles nog met de hand. Blaadje voor blaadje. Maar uiteindelijk is daar een machine voor in de plaats gekomen. De steksteekrobot. De stekjes worden op de lopende band gelegd. Boven de lopende band hangen drie camera's. De eerste camera ziet een berg ongesorteerde blaadjes liggen en die stuurt de lopende band aan. De lopende band schudt de blaadjes lekker heen en weer, zodat ze los van elkaar komen te liggen. Camera 2 en 3 zien de losse blaadjes en die zoeken ze op. Als de camera een stekje heeft gevonden, bepaalt de robot heel snel, 'bzt-bzt-bzt'...wat de onderkant en wat de bovenkant is. Het stekje moet namelijk wel op de juiste manier in de aarde worden gestoken. Niet zo, niet zo, maar precies met dit kantje erin. De robotarm pakt de stekjes een voor een van de lopende band met zuignapjes. Dit is zo'n zuignapje, heel klein. En dit is een stekje. Even kijken of ik het ook kan. Nou, dat ging net goed. Maar die robot doet het dus heel vaak en heel snel. En zo worden er dus 3000 stekjes per uur gestoken. Stekken klaar, groeien maar. En dat gebeurt in de kas. De stekjes moeten wortels aanmaken in de grond en groeien. In een paar maanden tijd groeien de stekjes uit tot planten. Die uiteindelijk bij ons op de vensterbank komen te staan. En dat allemaal met behulp van de steksteekrobot. Hier heeft de kweker dus zijn machine gevonden. En Jelle, bevalt-ie? Jazeker. De steksteekrobot werkt netjes en snel en als het moet kan hij dag en nacht doorwerken. Ik zou nooit meer zonder hem willen. En zo hebben we weer een gelukkig boer. Tot de volgende 'Boer zoekt Machine'. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13004771 182 1557 2018-04-11T22:00:00+00:00 yes no cactus kweken https://schooltv.nl/video-item/de-eerste-kamer-75-mensen-die-de-regering-controleren 2024-01-04T12:15:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31938.w613.r16-9.4af500c.webp De Eerste Kamer | 75 mensen die de regering controleren Dit is Het Binnenhof. DE plek waar ons land wordt geregeerd. Er is hier een Kamer waar een keer per week 75 mannen en vrouwen bij elkaar komen en belangrijke beslissingen nemen. We gaan vandaag naar de belangrijkste kamer van ons land: de EerSTE Kamer. Zo, hee. Dit is 'm dan, de Eerste Kamer. De leden van de Eerste Kamer, ook wel senatoren genoemd, die hier vergaderen, hebben een belangrijke taak: Ze moeten wetten goedkeuren of afkeuren. Maar die wetten komen ergens vandaan. De regering maakt de wetten. En in de Tweede Kamer, die is daar, daar zitten dus de mensen die over die wetten praten. Daar gaan ze over stemmen, en als er een meerderheid is in de Tweede Kamer dan...gaat die wet naar de Eerste Kamer waar ze er nog een keer mogen stemmen of het nou een goed of slecht idee is. Dus de EERSTE Kamer komt eigenlijk op de tweede plaats. Zowel de Eerste als de Tweede Kamer hebben als taak om de regering te controleren. Dat doen ze door heel veel vragen te stellen aan die regering en met ze in discussie te gaan. En als ten eerste de Tweede Kamer het ermee eens is, en ten tweede de Eerste Kamer...he? Dan kan de wet worden aangenomen. Waarom heet dit nou de Eerste Kamer? In 1815 bestond er nog maar een Kamer waar wetten werden goed- en afgekeurd. De koning, die daar, vond dat niet zo'n fijn idee...en stelde een groepje mensen samen die voor een tweede keer naar de wetten konden kijken. Veel van die mensen die waren van adel. Je begrijpt, die willen natuurlijk niet op de tweede plek komen. Daarom noemde de koning dit de Eerste Kamer. Het is hier echt prachtig. Klassieke banken, wandbekleding. Wat hier heel bijzonder is, is het plafond. Dat is eigenlijk een groot schilderij waarop mensen te zien zijn uit alle windstreken. Politici mogen namelijk niet vergeten voor wie ze die wetten maken. In het midden hebben kinderen een speciaal plekje gekregen. De architect vond dat kinderen de toekomst zijn, dus die horen in het midden. De 75 leden zijn allemaal lid van politieke partijen en zitten verspreid over de hele Eerste Kamer. In het midden van deze tafel zit de voorzitter en die leidt de vergadering. Daarnaast zit de griffier, die bereidt de vergadering voor en helpt de voorzitter. Eh, eh! Niet voor uw beurt praten. Aan de andere kant van de zaal, aan deze tafel, zit de regering. Ja, een Kamer met zo'n geschiedenis, opgericht in 1815, waar zulke belangrijke beslissingen worden genomen. Op het Binnenhof in Den Haag, we mogen het echt zeggen zit toch echt de enige echte EerSTE Kamer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13004772 186 8684 2018-04-12T22:00:00+00:00 yes no Eerste Kamer regering https://schooltv.nl/video-item/waarom-worden-mensen-grijs-de-kleurstoffen-in-je-haar-raken-op 2024-01-04T12:15:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31939.w613.r16-9.3596138.webp Waarom worden mensen grijs? | De kleurstoffen in je haar raken op En uw gastvrouw van vandaag is: Nienke de la Rive Box! Hallo, allemaal! Welkom bij een hele nieuwe Waarom? Daarom! Vragen die in een minuut zijn te beantwoorden of op te lossen. En de vraag van vandaag...Nou, inderdaad, ja! Waarom worden mensen grijs? Blonde, rode, bruine of zwarte haren. Krullen, steil, kroeshaar, allemaal hebben ze een ding gemeen: Op een gegeven moment worden ze grijs! Je kent het misschien wel van je opa of oma. Misschien zie ik er over 50 jaar wel zo uit. Hoe kan dat? Veel mensen zeggen dat het door kopzorgen of stress komt. Is niet waar. Het komt omdat op een gegeven moment de voorraad 'kleur' in je haar op is en je wordt grijs! Onze haren groeien uit haarzakjes. Die zitten in de huid en maken allemaal kleine celletjes. Dat gaat echt aan de lopende band: Je haar groeit. En in die celletjes zit nog iets: kleurbolletjes. Een soort mini-verffabriekjes die pigment, kleurstof, maken. Die zorgen ervoor dat ons haar rood, bruin, zwart of blond is. En als je ouder wordt, dan maken de haarzakjes nog wel cellen, dus je haar groeit nog wel, maar er wordt geen kleur meer aangemaakt. En hoe minder kleur er in de kleurbolletjes zit, hoe grijzer je wordt. En wanneer alle kleurstoffen helemaal op zijn, dan wordt het haar wit: compleet kleurloos! En waarom wordt niet iedereen op dezelfde leeftijd grijs? Dat heeft alles te maken met erfelijkheid. Kijk maar goed naar je vader of moeder, en dan weet je ongeveer wanneer je grijs wordt. En of je dat nou leuk vindt of niet: Grijs haar is niet te genezen. Sterker nog, het wordt allemaal maar meer. Fijn om te weten, he? Nou, tot de volgende Waarom? Daarom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13004773 120 2866 2018-04-15T22:00:00+00:00 yes no haar kleur https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-een-regenworm-er-van-binnen-uit-heel-veel-darm-en-tien-harten 2024-01-04T12:15:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31940.w613.r16-9.35de0dd.webp Hoe ziet een regenworm er vanbinnen uit? | Heel veel darm en tien harten Een primeur op de Nederlandse televisie. Vandaag live op dit moment gaat mijn hoog gewaardeerde collega Nienke de la Rive Box een worm ontleden. Nog nooit eerder vertoond. En hier is dan de worm. Het moet gezegd: deze worm is een ware held. Want hij heeft namelijk gestreden tegen deze mol. Hij heeft helaas de strijd verloren. Hij heeft daarom zijn lichaam afgestaan aan de wetenschap. Dat is niet helemaal waar, maar hij was wel al dood. Opperste concentratie. Wat een vakmanschap. Jongens en meisjes, dames en heren, dit is live op de Nederlandse televisie. Wat een primeur. Zie hier: het binnenste van een regenworm. Wauw, fantastisch, Nienke! -Ja. Supergoed gedaan. Echt een stukje vakmanschap. Jan Willem, kom erbij. Kun je uitleggen wat we hier zien? De worm lijkt een beetje op een darm. Dat klopt ook wel. Je hebt hier zijn mond en hier zijn kont. Daartussen is het vooral veel darm. Kan deze lange darm nadenken? Hij heeft wel hersens. Die zitten vlak na de mond. Ze zijn piepklein. Ze hebben niet één hart, zoals wij, maar wel tien. Die zitten hier, ze zijn vrij klein. Dus ze kunnen heel goed tegen liefdesverdriet? Daar gaat mijn hart sneller van kloppen. Als ze volwassen zijn, gaan hun tien harten ook sneller kloppen. Dan krijgen ze deze verdikking, dat heet een zadel. Dan kunnen ze vrijen, met alle wormen die ze tegenkomen. Want ze zijn mannetje en vrouwtje tegelijk. Hermafrodiet! Ze zeggen wel eens dat als je een worm doormidden snijdt, dat hij verder leeft als twee wormen. Waarschijnlijk gaat hij dood, ik zou het niet doen. -Nee. Doodzonde van zo'n prachtig dier met zo'n mooie naam. Die de aarde omwoelt, die zuurstof en voedingsstoffen toevoegt aan de aarde. Die er zo wonderbaarlijk uitziet vanbinnen. En die ook nog eens tien harten heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13004761 151 6315 2018-04-09T08:40:41+00:00 yes no regenworm ontleden https://schooltv.nl/video-item/hoe-overleven-cactussen-in-de-woestijn-ze-slaan-regenwater-op 2024-01-04T12:15:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31941.w613.r16-9.fefe32d.webp Hoe overleven cactussen in de woestijn? | Ze slaan regenwater op En uw gastvrouw van vandaag is: Nienke de la Rive Box. Hallo allemaal! Welkom bij weer een hele nieuwe Waarom? Daarom! Welke vraag haal ik vandaag weer uit de ballenbak? Vragen die in EEN minuut zijn uit te leggen, te beantwoorden, of op te lossen. En de vraag van vandaag... Ja, inderdaad. Waarom overleven cactussen wel in de woestijn en andere planten niet? Je kent het vast wel. Ben je op vakantie geweest hebben je planten weken geen water gehad. Kom je thuis, planten dood. Behalve... je cactus. Rara, hoe kan dat? Omdat cactussen ongelooflijk lang zonder water kunnen. Maar wat is nou eigenlijk het geheim? Omdat een cactus in zo'n droge omgeving leeft moet-ie ervoor zorgen dat-ie zo weinig mogelijk water verliest. Hoe kan dat? Dat kan doordat-ie geen blaadjes heeft, maar stekels. Doordat de stekels van de cactus zo klein zijn verdampt de cactus minder water dan planten met gewone bladeren. Zo kan de cactus hele lange tijd z'n water vasthouden om te overleven. Maar ja, hoe komt de cactus dan aan water in de woestijn? In de woestijn is het superdroog. Misschien wel de droogste plek op aarde. Maar heel af en toe regent het. En als het er regent, dan regent het er ook behoorlijk. Een cactus heeft enorm lange wortels. Daarmee slurpt-ie zo snel mogelijk elk druppeltje regenwater op dat in het zand terechtkomt. Dat slaat-ie dan op in dat hele dikke cactuslichaam van hem. Het is eigenlijk gewoon een soort waterton. Zo kan-ie dus heel lang zonder water. Maar ja, als je dan eindelijk water hebt in de woestijn, dan ben je wel een beetje de pineut. Er zijn namelijk nogal wat dieren die dan dorst hebben. Dan is zo'n cactus met zo'n sappig lichaam toch wel een lekker hapje. Ook daarom heeft de cactus stekels. Zo beschermt hij zichzelf tegen vijanden. Nou, dat was hem alweer! Tot de volgende Waarom? Daarom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13004774 123 15679 2018-04-16T22:00:00+00:00 yes no cactus woestijn https://schooltv.nl/video-item/de-bietenrooimachine-alle-suikerbieten-de-grond-uit 2024-01-04T12:15:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31942.w613.r16-9.8389934.webp De bietenrooimachine | Alle suikerbieten de grond uit Dit is Leon. Suikerbietenboer uit Nieuw-Vennep. Hij rooit suikerbieten met behulp van een kopschoffel. En een bietentang. Maar hij moet in drie weken tijd duizenden van dit soort suikerbieten uit de grond halen. Dat doe je niet met dit gereedschap. Je snapt het al. Boer zoekt machine. Het rooien gebeurt nu met deze enorme bietenrooimachine. Kijk. Eerst gaan de bladeren eraf en de biet zelf zit... voor het grootste gedeelte onder de grond. Dit is zo'n suikerbiet. Je ziet, het grootste gedeelte zit onder de grond. Stukje van de bovenkant en de bladeren steken boven de grond uit. De rooier heeft grote, hele scherpe messen, die heel hard ronddraaien en het loof van de bieten afsnijden. Daarna wordt de biet gekopt. Een ander mes, ook weer heel erg scherp, die snijdt het pruikje...oftwewel de bladstelen van de suikerbiet af. Dit gedeelte met de messen vervangt het oude kopschoffelwerk. En ook deze bietentang hebben we niet meer nodig, want dit gedeelte vervangt dat. Kijk, je hebt hier twee V-vormige rooischaren. Die bewegen langs elkaar heen. Die trekken de bieten een voor een uit de grond. Dan kan deze machine ook nog eens zes bietenrijen in EEN keer rooien. Geniaal. De gekopte bieten worden opgeslokt door een machine. Ze komen vervolgens op deze draaiende schijf terecht. Die brengt de bieten verder de rooier in. Ondertussen valt alle grond eraf...wordt de biet schoongemaakt en uiteindelijk gaat-ie via deze transportband zo de bak in. Als de rooimachine volgeladen is, in zo'n bak kan zeker 12.000 kilo aan suikerbieten, dan gaan al die suikerbieten via de transportband in een kiepwagen, zoals deze. Die kiepwagen rijdt tijdens het rooien de hele tijd mee om te laden en te lossen. Met deze hendel wordt alles automatisch aangestuurd. Er is ook een computer en er hangen camera's om alles goed in de gaten te houden en om eventueel bij te sturen als dat nodig is. Maar in principe gaat alles automatisch. Kijk, zonder handen. De bieten gaan naar een tijdelijke opslag op de boerderij. Dan komt er een vrachtwagen en die neemt al deze duizenden bieten mee naar de suikerfabriek waar ze de suiker uit de biet halen om te verwerken in allerlei producten. We kunnen wel concluderen dat de boer z'n machine heeft gevonden. Zeg Leon, ben je gelukkig? Ik ben heel gelukkig. Oke. Wat fijn dat het klikt. Tot de volgende Boer zoekt machine. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13004775 185 5331 2018-04-17T22:00:00+00:00 yes no landbouw suikerbiet https://schooltv.nl/video-item/mensjesrechten-monsoonshow 2024-01-04T12:15:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31943.w613.r16-9.4d5f29a.webp Mensjesrechten | Monsoonshow Kunal (14) is blind. Maar dat geeft niks, vindt hij zelf: hij barst van het talent. Dat vindt zijn oma ook. Zo kent hij alle hoofdsteden van de wereld uit zijn hoofd en blaast hij iedereen omver met zijn schorre zangstem. De Indiase Kunal woont bij de nonnen in een kostschool. Binnenkort is de Monsoonshow, een zangwedstrijd waar voornamelijk ziende kinderen aan meedoen. Kunal is zo slim om zijn klasgenootje Neeraja te vragen om samen met hem een duet te zingen; zij heeft toevallig de allermooiste stem die er bestaat. Terwijl zuster Ria hen helpt bij de voorbereidingen, zien we hoe Kunal zich door niets of niemand laat weerhouden. Hij vecht, speelt cricket, acteert en zingt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1277063 985.37 690 2018-01-30T19:08:41+00:00 yes no blind https://schooltv.nl/video-item/mensjesrechten-bachir-in-wonderland 2024-01-04T12:15:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31944.w613.r16-9.fb2db08.webp Mensjesrechten | Bachir in Wonderland Hoe zou het er in het echt uit zien, hoe zou het ruiken en voelen als je drijft? De zee is voor Bachir (10) een groot mysterie, zoveel water bij elkaar. Hij kent alleen maar zand, heel veel zand. Bachir woont in de woestijn, in een vluchtelingenkamp in de Algerijnse Sahara. Zijn ouders woonden als kind pal aan zee, in Westelijke Sahara, maar toen Marokko hun land bezette, moest de familie vluchten voor de oorlog. Sindsdien wachten ze op de dag dat de wereld erkent dat de Saharanen recht hebben op hun eigen land. Tot die tijd zitten ze vast in de woestijn. Bachir is geboren in het kamp en is staatloos. Hij heeft geen officieel paspoort en mag bijna nergens naartoe reizen. Maar dan krijgt Bachir de kans om op zomerkamp te gaan. Helemaal naar Spanje, daar waar alles anders en nieuw is: duizelingwekkende hoge gebouwen van steen, trappen die uit zichzelf bewegen en zelfs stromend water. Bachir logeert bij een gastgezin in Barcelona, de stad aan zee. Zou daar zijn wens in vervulling gaan? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1277062 956.88 2348 2018-02-06T19:13:43+00:00 yes no vluchteling https://schooltv.nl/video-item/mensjesrechten-het-meisje-zonder-zwaartekracht 2024-01-04T12:15:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31946.w613.r16-9.47f2320.webp Mensjesrechten | Het meisje zonder zwaartekracht Erdenchimeg woont in Mongolië en heeft een moeilijke thuissituatie. Haar vader zit in de gevangenis, haar moeder is ex-alcoholiste, en de familie heeft weinig geld. Erdenchimeg heeft ook een droom. Ze wil graag slangenmens (acrobate) worden en krijgt ondanks alles de kans om naar een circusschool te gaan. Ze werkt hard, maar toch lukt het Erdenchimeg niet om haar oefeningen goed uit te voeren. Ze is bang dat ze hierdoor niet meer bij het team hoort en misschien wel van school af moet. Zal het Erdenchimeg lukken om toch met haar team mee te doen aan een belangrijke circusshow? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1277059 1021.08 1489 2018-02-22T19:38:16+00:00 yes no acrobatiek circus https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-een-algoritme-als-baas 2024-01-04T12:15:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/31000/images/31956.w613.r16-9.6da8873.webp EenVandaag in de klas | Een algoritme als baas Een taxi kun je bestellen via Uber en een maaltijd laten bezorgen kan ook gemakkelijk met een app. De manier waarop we gebruik maken van diensten verandert, dus de manier waarop mensen werken ook. Sommige werknemers krijgen hun opdrachten alleen nog maar via een app. En ook sollicitaties worden door een app beoordeeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_13005026 400 443 2018-04-10T08:32:17+00:00 yes no technologie