https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-acces-to-africa 2024-01-16T14:52:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27419.w613.r16-9.a56b6b8.webp Tegenlicht in de klas | Internet in Afrika Vak: Economie en maatschappijleer. De drang van technologie-giganten om alles en iedereen aan te sluiten is letterlijk grenzeloos. Zo wil Google met luchtballonnen een schil om de planeet vormen en Facebook experimenteert met drones en een gratis Facebook-app voor de mobiele telefoon. Afrika is nu nog het continent met de meeste ‘witte vlekken’ op de kaart. Plekken zonder internet of bereik van mobiele telefoons. Maar juist daar zijn de ontwikkelingen in een versnelling gekomen. Afrika voegt in op de digitale snelweg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_2604376 506 2530 2016-01-27T08:00:00+00:00 yes no internet Afrika technologie https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-34 2024-01-04T11:50:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27759.w613.r16-9.6948cf0.webp Studio Snugger | Aflevering 42 Stoer showprogramma voor kinderen van zes tot en met acht jaar. Presentator Bas Hoeflaak loopt in rap tempo langs verschillende onderwerpen. Centraal daarbij staat de vraag 'Is het Kletspraat, of niet?' Het studiopubliek bepaalt met de kletspraatstemknop of ze het verhaal geloven. De kijkers thuis kunnen live meespelen via de stemknop op hun tablet. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251183 919.7 6143 2016-01-31T09:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/galapagos-in-de-klas-aangepaste-vogels 2024-01-04T11:50:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27760.w613.r16-9.89be9c8.webp Galapagos in de klas | Aangepaste vogels Vak: Biologie. Op de Galapagoseilanden in de Stille Oceaan komen veel bijzondere vogels voor. De Engelse bioloog David Attenborough bestudeert deze dieren. Zoals de Galapagosaalscholver, een ver familielid van de aalscholver die in Nederland voorkomt. Omdat de aalscholver op de Galapagoseilanden geen vijanden heeft en genoeg plek heeft om te nestelen, is zijn vermogen om te vliegen weg geëvolueerd. De vleugels zijn stompjes geworden en hij is zwaarder geworden. Pinguïns, afkomstig van Antarctica, zijn op de Galapagoseilanden juist lichter geworden, omdat ze dan makkelijker hun hitte kwijt kunnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3147414 354 6204 2016-01-29T08:00:00+00:00 yes no evolutie aalscholver pinguïn https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-wieringermeer-in-de-oorlog 2024-01-04T11:50:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27761.w613.r16-9.5d7c424.webp Andere Tijden in de klas | Wieringermeer in de oorlog Vak: Geschiedenis. In 1944 lijkt het einde van de Tweede Wereldoorlog in zicht. De Geallieerden zijn geland in Normandië en rukken op richting het noorden. De Duitsers trekken zich steeds verder terug. In Noord-Holland zetten de in het nauw gedreven Duitse soldaten de Wieringermeerpolder onder water. Het gebied wordt volledig overstroomt en de inwoners raken alles kwijt wat ze hebben opgebouwd en dat zo vlak voor het einde van de oorlog. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3147413 545 1675 2016-01-28T09:02:56+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog overstroming https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-hoe-overleef-je-een-ijstijd 2024-01-04T11:50:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27764.w613.r16-9.abb85f0.webp De Buitendienst | Hoe overleef je een ijstijd? Terwijl de hele wereld zich druk maakt over de opwarming van de aarde, is de Buitendienst juist met de volgende ijstijd bezig. IJstijd hoor ik jullie denken. Eens in de 100.000 jaar wordt het namelijk onwijs koud op ons planeetje, dat noemen we een ijstijd. Onze helden zijn eigenlijk wel benieuwd hoe dat komt en wat je allemaal moet doen om zo'n ijstijd te overleven want het klinkt niet echt als een feestje. Daarom krijgen ze een intensieve 'ijskoning' training. Wel een beetje jammer dat de volgende ijstijd pas over om en nabij 90.000 jaar is maar zijn ze in ieder geval goed voorbereid! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251168 1214.22 21259 2016-02-19T17:30:00+00:00 yes no ijstijd overleven opwarming https://schooltv.nl/video-item/de-speciale-relativiteitstheorie-van-einstein-het-verband-tussen-tijd-en-lichtsnelheid 2024-01-04T11:50:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27765.w613.r16-9.fcce5b4.webp De speciale relativiteitstheorie van Einstein | Het verband tussen tijd en lichtsnelheid Als je met een trein met 260.000 km per seconde reist, en iemand kijkt van buiten in die trein dan zien ze dat de klokken twee keer zo langzaam lopen, dat de mensen langzaam lopen, dat alles in die trein eruit ziet alsof het vertraagd is. Bij 260.000 km per seconde, een ongelooflijk grote snelheid, is het dus twee keer zo langzaam. Maar het is niet een unieke snelheid. Wat Einstein wilde is weten hoeveel trager klokken lopen bij welke snelheid. Dat ie een formule kon maken waar die een snelheid instopte en waar een tijdsvertraging uitkwam. Ik ga met jullie iets heel natuurkundigs doen. Ik ga die formule daarvoor afleiden en dan zie je precies waar die vandaan komt. En met wat middelbareschoolwiskunde kun je dan precies doen wat Einstein ook kon doen in 1905. Om dat te doen moet je eerst weten wat een klok is. Wat is tijd? Alle klokken, atoomklokken, slingeruurwerken werken op dezelfde manier. Het is iets wat de hele tijd tikt. De wijzer houdt alleen bij hoeveel tikjes er zijn geweest. Maar als je goed luistert hoor je de hele tijd het tikken van de klok. Als je wil weten hoeveel trager een klok gaat lopen moeten we uitrekenen hoeveel langer of korter de tikjes gaan duren. Dus eigenlijk wil je zo’n soort formule. Een formule van t op het station is gelijk aan vraagteken iets, een bepaalde factor, keer de t in de trein. Dus je kijkt naar de lengte van de tikken voor iemand op het perron, hoeveel langzamer de tikken van de klok in de trein zijn geworden. En in het geval van 260.000 km per seconde is dat 2 keer, dus zal er 0,5 komen te staan. Welke formules moet je kennen om dit te kunnen? Einstein klinkt ingewikkeld. De enige twee formules die je moet weten, de stelling van Pythagoras: A²+ B² = C². En bij natuurkunde een van de eerste formules die je geleerd hebt is dat de snelheid gelijk is aan de afstand gedeeld door de tijd. Oftewel V = X gedeeld door t. En die kun je door elkaar husselen dat x gelijk is aan v x t maar dit zijn de enige twee formules die je moet kennen. Dan gaan we twee bijzondere klokken maken in de trein en op het perron. Die zien er een beetje raar uit maar ze tikken net zoals deze klassieke klok. Wat doet die klok? Die klok bestaat uit twee spiegels boven elkaar en een lichtdeeltje is continu op en neer aan het stuiteren. En als ie de spiegel aanraakt zegt de spiegel tik. Dus je hebt een klok gemaakt door een op en neer bewegend lichtdeeltje. In de trein kun je uitrekenen hoe lang het lichtdeeltje erover doet om van de onderste spiegel naar de bovenste spiegel te gaan. Als de afstand tussen de twee spiegels h is, en je weet dat v = x gedeeld door t, dan kun je uitrekenen dat de hoogte van de spiegel, kun je omschuiven in de lichtsnelheid x de tijd die die erover doet. Oftewel de hoogte tussen de twee spiegels i gekoppeld aan de tijd door middel van de lichtsnelheid, h = c x t. Op het station, waar iemand staat die kijkt dat een trein voorbij komt, die ziet wat anders. Die ziet niet twee spiegels boven elkaar waar een lichtdeeltje zo op en neer gaat verticaal, wat ie ziet, is de spiegels die voorbij komen bewegen. Dat lichtdeeltje gaat niet verticaal maar dat maakt een schuine stap omhoog en dan weer omlaag. Met de spiegels gaat ie mee. Dus wat je nu hebt is niet een lichtdeeltje wat verticaal gaat, maar een schuine lijn. Als je hier de spiegelbeweging van dat lichtdeeltje ziet, zie je eigenlijk vrij snel dat als je de hoogte van de spiegels invult, de h, dat je vrij snel uitkomt op een soort stelling van Pythagoras. Je ziet al, waar het lichtdeeltje in de trein wat stilstond voor iemand in de trein op en neer ging, verticaal, gaat het lichtdeeltje vanuit het perspectief van iemand die langs de kant staat, schuin. Als je je Pythagoras goed herinnert weet je dat de schuine zijde langer is dan de verticale zijde. Dat is heel raar want we hadden afgesproken en gemeten dat de lichtsnelheid altijd constant is, voor iedereen gaat ie altijd even snel. Maar in de trein legt ie deze afstand af, en in dezelfde tijd voor je gevoel legt ie voor het perspectief van iemand die op het station staat, een grotere afstand af. Hoe komt dat? Dat komt, en dat was de briljante gedachte van Einstein, omdat de tijd een beetje vertraagd wordt. Zodat het licht toch nog de tijd heeft om de afstand van die schuine zijde S af te leggen. Dan zijn we er bijna. Dan moeten we het in een en ander in elkaar om gaan schrijven. Want wat we willen is die ene formule, t op het station is gelijk aan een vraagteken, een factor x de t in de trein. Dat is wat we wilden uitrekenen. Beginnen we met de stelling van Pythagoras. I dit geval, is de onderste zijde van de driehoek, A², plus de verticale zijde, h², gelijk aan de schuine zijde, s²Dus a-kwadraat = h² is s², gewoon de stelling van Pythagoras. Nu gaan we kijken wat al die dingen zijn. H, die verticale, hadden we al uitgerekend. Die is hetzelfde, of je nu in de trein zit of op het perron bent, in principe is die hetzelfde. Dus voor die h kunnen we opschrijven h = c x t. Die kunnen we invullen voor de h. Voor de S, die kunnen we ook weer omschrijven, dat is de afstand die het licht aflegt voor de tijdklok van degene die buiten de trein staat. Laten we die tikjes t’ noemen. Dus dan heb je die schuine zijde, die afstand is gelijk aan c x t’. Dan hebben we de schuine, de verticale en dan moeten we nog de horizontale doen. Die wordt bepaald door de snelheid waarmee die trein beweegt, dus de afstand a kun je omschrijven naar de snelheid van de trein, v, x t’ want het is nog steeds degene op het perron, zijn tijd beweegt. Gaan we dat allemaal invullen. A-kwadraat + h² = S². Op de A kun je invullen: v x t’². H konden we c x t² invullen. En die S kunnen we vervangen voor c x t’². Dan kun je gaan husselen zodat je uiteindelijk t = ?xt’ zou krijgen. Dus dan krijg je aan de linkerkant ct² = ct’²– vxt’². Buiten haakjes halen, delen door C², en dan hou je uiteindelijk over, t², = t’² x (1-V²t gedeeld door C²). Dat is het vraagteken dat we wilden uitrekenen. Dat is de factor die bepaalt als je er een snelheid instopt hoeveel langer de tikken van de een duren ten opzichte van de ander. Dat noemen we natuurkundige gamma en die is bedacht door Einstein. Die kunnen we nu gaan invullen: 260.000 km per seconde gedeeld door de lichtsnelheid in het kwadraat, die 260.000 per seconde ook in het kwadraat, delen we door elkaar, 1 – dat, daar de wortel van en uiteindelijk hou je dit over: een factor half. De tijd gaat twee keer zo langzaam als je van buiten in de trein kijkt. Je kunt overal elke snelheid die je maar wil invullen. Maar als je hier 100 km per uur invullen en die deel je door de lichtsnelheid enz. enz. dan kom je erachter dat verschil merk je nauwelijks, dat is zo dichtbij 1 dat de tikken ongeveer even lang zijn. En zo kon Einstein uitrekenen wat het verschil in tijdswaarneming is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3147421 637 7933 2016-01-28T15:34:30+00:00 yes no Einstein natuurkunde licht tijd https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-beroerte-je-hersenen-krijgen-geen-zuurstof 2024-01-04T11:50:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27766.w613.r16-9.7f71cad.webp Wat is een beroerte? | Je hersenen krijgen geen zuurstof Toen verloor ik m’n evenwicht en probeerde ik me vast te grijpen, reflex weg, allemaal heel gek, het lijkt alsof m’n rechterkant slaapt. Ik dacht wat ligt er op m’n buik? Dat is m’n eigen arm, maar hij was gevoelloos. Toen heb ik aan de bel getrokken, revalidatiearts help me, wat kan ik nog? Het overkomt elke dag meer dan 120 mensen. Ze krijgen een beroerte. 20% overlijdt binnen een jaar. Het is de tweede doodsoorzaak in Nederland. Als je een beroerte overleeft is dat bijna nooit zonder gevolgen. Veel mensen zijn blijvend verlamd of hebben moeite met praten. Een beroerte is dat er iets misgaat met de bloedvoorziening in je hersenen. Je kunt dat in tweeën verdelen: het is of een stop in de bloedvaten waardoor een achterliggend deel van de hersenen geen bloed meer heeft, of het is een hersenbloeding en dan springt er een bloedvat open. Als mensen een beroerte krijgen gaat het in 9 van de 10 gevallen om een bloedvatafsluiting en slechts in 1 tot 2 gevallen gaat het om een hersenbloeding waarbij een bloedvat openspringt en er bloed naar buien spuit. De meeste beroertes zijn dus een verstopping van een bloedvat in de hersenen. Een deel van de hersenen zit dan zonder zuurstof. Soms verdwijnt die bloedprop vanzelf, dat heet een TIA. Helaas gebeurt dat vaak ook niet. De prop blijft zitten en door zuurstofgebrek werkt een deel van de hersens niet meer. Bij een beroerte komen de signalen altijd plotseling. Dus als je ziet dat iemands mond scheef hangt, zijn armen of benen niet kan bewegen of vreemd praat moet je direct 112 bellen. Want hoe sneller je erbij bent, hoe beter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3147423 129 6620 2016-01-28T15:52:17+00:00 yes no hersenen ziekte bloed zuurstof https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-varkens 2024-01-04T11:50:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27767.w613.r16-9.4bafe72.webp Het Klokhuis | Varkens In Nederland worden ongeveer 20 miljoen varkens geboren. Nienke bezoekt een varkensstal met pasgeboren biggetjes en ziet hoe het huis van varkens eruit ziet. Ze ontdekt dat een modderbad nemen zo vies nog niet is en dat varkens één van de slimste zoogdieren zijn! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223707 857.98 11134 2016-02-02T18:15:00+00:00 yes no varken stal https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-roofvogelonderzoek 2024-01-04T11:50:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27768.w613.r16-9.8f3b653.webp Het Klokhuis | Roofvogelonderzoek In Nederland komen dertien soorten roofvogels voor die hier nesten bouwen en jongen krijgen. Zo hebben we de havik, de valk, buizerd, de kiekendief en de zeearend... Door ze te tellen, te wegen en te ringen kunnen we goed in de gaten houden hoeveel vogels er elk jaar bijkomen en of het goed gaat met de soort. Dolores kijkt hoe dat in zijn werk gaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239593 912.1 2720 2016-02-04T18:15:00+00:00 yes no roofvogel tellen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-vinyl-1 2024-01-10T16:23:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27769.w613.r16-9.7bb7c9f.webp Het Klokhuis | Vinyl Muziek luisteren kan nu eigenlijk heel gemakkelijk overal. Via je telefoon, je mp3-speler, je laptop. Toch lijkt het alsof steeds meer mensen graag terug de tijd in willen reizen: ze luisteren hun muziek vanaf een langspeelplaat, vinyl. Wat is hier zo mooi aan? En hoe worden ze gemaakt? Ook Typhoon heeft zijn album uitgebracht op vinyl. Nienke doet een test met hem: wordt zijn eigen muziek afgespeeld via cd, mp3 of vinyl? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239601 866.1 3056 2016-01-12T05:53:23+00:00 yes no muziek https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-35 2024-01-04T11:50:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27784.w613.r16-9.a33618c.webp Studio Snugger | Aflevering 37 Stoer showprogramma voor kinderen van zes tot en met acht jaar. Presentator Bas Hoeflaak loopt in rap tempo langs verschillende onderwerpen. Centraal daarbij staat de vraag 'Is het Kletspraat, of niet?' Het studiopubliek bepaalt met de kletspraatstemknop of ze het verhaal geloven. De kijkers thuis kunnen live meespelen via de stemknop op hun tablet. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251184 903.21 15172 2016-02-07T09:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/kunstuur-in-de-klas-veranderingen-in-de-kunst 2024-01-04T11:50:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27788.w613.r16-9.af26300.webp Kunstuur in de klas | Veranderingen in de kunst Vak: CKV en TEHATEX. Kunst is altijd in beweging. Kunstenaars verzinnen steeds weer andere dingen, nieuwe manieren om hun werk te maken. Soms gebeurt er zo iets radicaals, dat de kunstwereld voor altijd verandert. Denk daarbij maar aan de Renaissance in de 15de eeuw, of het begin van de moderne kunst (19de eeuw). Hedendaagse kunstenaars als Wim T. Schippers, Geert Mul en Ed Atkins kiezen ook nieuwe wegen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3189037 263 2916 2016-02-01T10:15:21+00:00 yes no kunst video technologie https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-de-opmars-van-de-budgetsupermarkt 2024-01-04T11:50:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27793.w613.r16-9.6be691b.webp EenVandaag in de klas | De opmars van de budgetsupermarkt Vak: economie. Er komen steeds meer supermarkten die met prijzen stunten, zoals ‘Budget Food’, ‘Pallet Voordeel’ en ‘Mega Food Stunter’. Deze budgetsupermarkten zeggen dat ze nog goedkoper zijn dan bestaande prijsvechters zoals Aldi en Lidl. Hoe kan het dat deze dumpsupers zo goedkoop zijn? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3189042 296 1800 2016-02-02T08:00:00+00:00 yes no supermarkt prijsvorming economie https://schooltv.nl/video-item/galapagos-in-de-klas-het-zeeleven-rond-galapagos 2024-01-04T11:50:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27797.w613.r16-9.bf309aa.webp Galapagos in de klas | Het zeeleven rond Galapagos Vak: biologie. Op de Galapagoseilanden in de Stille Oceaan komen veel bijzondere vissen voor. De Engelse bioloog David Attenborough bestudeert deze vissoorten. Er zwemmen zoveel soorten vissen rondom de Galapagoseilanden, omdat het water rijk is aan voedingsstoffen, zoals plankton. Dit zorgt voor de komst van kleine visjes, die plankton eten. Doordat er veel kleine vissen zwemmen trekken ook grotere roofvissen naar de eilanden.. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3189047 407 6650 2016-02-05T08:00:00+00:00 yes no evolutie vis voedselketen https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-groeten-uit-renesse 2024-01-04T11:50:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27798.w613.r16-9.d3f7863.webp Andere Tijden in de klas | Groeten uit Renesse Vak: geschiedenis. Na de wederopbouw van Nederland na de Tweede Wereldoorlog stijgt de welvaart snel in ons land. De economie herstelt zich, mensen verdienen meer en krijgen meer vrije tijd om bijvoorbeeld op vakantie te gaan. Dat heeft veel impact op plaatsjes als het Zeeuwse Renesse, want de kust is populair. Het dorp verandert enorm door de komst van de toeristen en grootschalige bungalowparken in Zeeland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3189049 628 2828 2016-02-04T08:00:00+00:00 yes no toerisme welvaart Zeeland recreatie https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-europa-ga-waar-werk-is 2024-01-16T14:52:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27799.w613.r16-9.8283659.webp Tegenlicht in de klas | Europa, ga waar werk is Vak: Economie & aardrijkskunde. De Europese Unie is naar haar eenwording langzaam uitgegroeid tot meer eenheid. Schengen en de Europese muntunie zijn daar voorbeelden van. Maar is er ook een gezamenlijke arbeidsmarkt voor de EU-landen mogelijk? Nu de jeugdwerkloosheid in de landen aan de Middellandse Zee twee tot vier keer zo hoog is als in Nederland, trekken jonge zuiderlingen steeds vaker naar Noord-Europa. De grenzen houden ze niet tegen en ook de wetgeving geeft meer vrijheid. De publieke opinie is echter nog niet zo ver. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3189053 590 4096 2016-02-03T08:00:00+00:00 yes no Europese Unie werkloosheid migratie https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-het-asielzoekerscentrum-toen-en-nu 2024-01-30T14:05:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27753.w613.r16-9.1ea4e8e.webp EenVandaag in de klas | Het asielzoekerscentrum: toen en nu Vak: maatschappijleer. Stevensbeek kreeg in 1987 het eerste asielzoekerscentrum (azc) in Nederland. Toen was er, net als nu, veel protest van inwoners tegen de komst van een azc. Maar twintig jaar later zijn veel inwoners positiever. Ze zien dat de opvang van vluchtelingen hun gemeente ook kansen biedt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3135423 327 1033 2016-01-26T09:22:00+00:00 yes no vluchteling asielprocedure https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-spruitjes-1 2024-01-04T11:50:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27802.w613.r16-9.a3b2432.webp Het Klokhuis | Spruitjes Spruitjes behoren tot de meest gegeten groenten in Nederland. Wat gebeurt er allemaal voordat ze op je bord liggen? Dolores laat zien hoe spruitjeszaad kan uitgroeien tot enorme spruitenplanten. Elk land in Europa heeft z'n favoriete maat spruitje. De spruitenkweker sorteert z'n spruit dus op formaat. Maar hoe doe je dat, spruiten sorteren? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239542 898.54 2602 2016-02-09T18:15:00+00:00 yes no groente spruitje kweken https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-hardloopwedstrijd 2024-01-04T11:50:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27803.w613.r16-9.4990f0b.webp Het Klokhuis | Hardloopwedstrijd Hardlopen is de populairste sport van ons land. Zo'n 4 miljoen Nederlanders rent wel eens een rondje! Je hebt er ook niet zoveel voor nodig: een paar schoenen en wat fijne kleren en klaar! De allergrootste hardloopwedstrijd in ons land is de Dam tot Damloop. Maar liefst 65.000 mensen rennen dan van Amsterdam naar Zaandam. Een van hen is onze eigen Nienke! Bart moedigt haar aan, en hij laat zien wat er allemaal moet worden voorbereid bij zo'n groot evenement. Wat dacht je van honderden rollen toiletpapier en 6000 bananen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239613 883.98 2054 2016-02-12T18:15:00+00:00 yes no sport hardlopen economie https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-ik-ben-een-meisje 2024-01-04T11:50:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27813.w613.r16-9.896ee5a.webp Zapp Echt gebeurd | Ik ben een meisje Joppe is een mooi meisje van 14 jaar. Ze heeft een oogje op Brian. Maar wat Brian nog niet weet, is dat ze eigenlijk een jongen is. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1678984 909.39 6375 2016-01-15T05:41:45+00:00 yes no meisje jongen gender https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-anne-vliegt 2024-01-04T11:50:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27814.w613.r16-9.59ea4f9.webp Zapp Echt Gebeurd | Anne vliegt De 11-jarige Anne heeft last van 'tics', ze heeft Gilles de la Tourette. Daardoor doet haar lichaam soms dingen die ze niet wil, bijvoorbeeld zomaar een rondje draaien, of overal even aan likken. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1678985 1276.75 2460 2016-01-15T05:47:16+00:00 yes no ziekte neurologie tic https://schooltv.nl/video-item/kunstuur-in-de-klas-materiaal-en-werkwijze 2024-01-04T11:50:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27816.w613.r16-9.0f40b57.webp Kunstuur in de klas | Materiaal en werkwijze Vak: CKV en TEHATEX. Kunstenaars zoeken tegenwoordig steeds naar nieuwe manieren om kunst te maken. Denk aan kunst en design gemaakt van gevonden voorwerpen (David Bade) of van gerecycled materiaal via de 3D printer (Dirk van der Kooij). En wat dacht je van kleding die je telefoon oplaadt (Pauline van Dongen)? Ook een heel gebouw kan kunst zijn; dat zie je in de installaties van Marjan Teeuwen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3222724 324 1279 2016-02-08T09:04:43+00:00 yes no kunst design technologie recyclen https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-albinos-vogelvrij-in-tanzania 2024-01-04T11:50:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27823.w613.r16-9.07264b2.webp EenVandaag in de klas | Albino’s vogelvrij in Tanzania Vak: aardrijkskunde. Albino’s zijn mensen met een heel witte huid. Dat komt doordat ze geen pigment kunnen aanmaken. De huid is dan ook erg gevoelig voor de zon en verbrandt snel. In veel Afrikaanse landen geloven mensen dat albino’s magische krachten hebben. Bendes vermoorden albino’s en verkopen hun lichaamsdelen voor veel geld aan medicijnmannen. In Tanzania zijn alleen al de afgelopen twee jaar 73 albino’s vermoord. Ze zijn dus nergens veilig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3222728 352 1405 2016-02-09T08:00:00+00:00 yes no albinisme Tanzania https://schooltv.nl/video-item/de-kennis-van-nu-in-de-klas-beroerte 2024-01-04T11:51:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27825.w613.r16-9.fafe9af.webp De Kennis van Nu in de klas | Beroerte Vak: biologie. Dagelijks worden in Nederland meer dan 120 mensen getroffen door een beroerte. Dat zijn 47 duizend mensen per jaar. De meeste daarvan krijgen een herseninfarct, een bloedprop in de hersenvaten. Wetenschappers en medici werken hard om de ernstige gevolgen van beroertes te beperken. Elisabeth van Nimwegen laat een nieuwe techniek zien die tot hoopgevende resultaten leidt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3252161 591 3503 2016-02-10T08:00:00+00:00 yes no hersenen bloedsomloop bloed https://schooltv.nl/video-item/bent-spreekt-nederland-carnaval 2024-01-04T11:51:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27828.w613.r16-9.be1c865.webp Bent Spreekt Nederland | Carnaval Carnaval, het feest dat Nederland in tweeën deelt. Bent reist langs de Maas naar het Brabantse Schaijk. In dit dorp bouwt carnavalsvereniging Schôn Gekwakt al maanden aan een enorme praalwagen. De leden van de vereniging vormen een hechte vriendengroep. Honkvast ook, de jongens zien heel Nederland, maar zijn het liefst ‘s avonds weer in Schaijk. In plat Brabants bespreken ze onderling de verschillen met de randstad. De serie is onderdeel van het NTR-project Sprekend Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_3162671 409 5277 2016-01-29T09:26:41+00:00 yes no carnaval Brabant dialect https://schooltv.nl/video-item/bent-spreekt-nederland-debat 2024-01-16T15:36:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27829.w613.r16-9.9b53056.webp Bent Spreekt Nederland | Debat Bij Studentendebatvereniging Bonaparte lijkt niemand het met elkaar eens te zijn. Toch streven de leden een gemeenschappelijk doel na: eloquentie. Is het een elitaire club? En blijft het bij spel of lopen de gemoederen soms hoog op als de grens tussen argumenten en meningen vervaagt? Bent gaat met een van de leden mee naar een debatavond in Het Gespuis in hartje Amsterdam. De serie is onderdeel van het NTR-project Sprekend Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_3167381 406 4731 2016-01-29T12:23:50+00:00 yes no Amsterdam dialect student https://schooltv.nl/video-item/bent-spreekt-nederland-hiphop-hiphop 2024-01-16T15:55:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27830.w613.r16-9.86e48ef.webp Bent Spreekt Nederland | HipHop “De beste dichters van de wereld zitten in de hiphopcultuur” en “er is een tekort aan kleur in Hilversum”. Angelo Diop, beter bekend als MC Rotjoch, windt er geen doekjes om. Al 10 jaar strijdt hij met 101Barz voor acceptatie van hiphop in het Nederlandse medialandschap. Met succes, want met meer dan 100 miljoen YouTubeviews is 101Barz een onmisbaar platform geworden voor de Nederlandse hiphopscene. Bent gaat op bezoek bij Rotjoch op het Mediapark in Hilversum en krijgt een spoedcursus in de dichtkunst van de Nederlandse hiphop. De serie is onderdeel van het NTR-project Sprekend Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_3162679 442 3526 2016-01-29T11:28:45+00:00 yes no hiphop muziek dichten https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-36 2024-01-04T11:51:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27831.w613.r16-9.d60b8ff.webp Studio Snugger | Aflevering 44 Stoer showprogramma voor kinderen van zes tot en met acht jaar. Presentator Bas Hoeflaak loopt in rap tempo langs verschillende onderwerpen. Centraal daarbij staat de vraag 'Is het Kletspraat, of niet?' Het studiopubliek bepaalt met de kletspraatstemknop of ze het verhaal geloven. De kijkers thuis kunnen live meespelen via de stemknop op hun tablet. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251185 911.99 6908 2016-02-14T09:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-wanhoop-op-zee 2024-01-04T11:51:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27835.w613.r16-9.eda24dd.webp Andere Tijden in de klas | Wanhoop op zee Vak: geschiedenis. Tienduizenden Vietnamezen vluchten eind jaren zeventig, begin jaren tachtig van de vorige eeuw uit hun vaderland. Ze vluchten voor het communisme en proberen op gammele bootjes veilig gebied te bereiken. Velen overleven het niet. Maar het bootje waar Tiffany als jong meisje op zit wordt opgepikt door een Nederlands schip. De bemanning van het schip helpt de bootvluchtelingen door ze aan boord te nemen en eten en drinken te geven. Ze worden overgebracht naar de Filipijnen en uiteindelijk naar Nederland gebracht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3258958 614 1951 2016-02-10T08:58:31+00:00 yes no Vietnam vluchteling communisme https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-was-shakespeare 2024-04-25T10:01:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27837.w613.r16-9.8c98f26.webp Wie was Shakespeare? | Clipphanger William Shakespeare wordt in 1564 geboren in het Engelse Stratford-Upon-Avon. Op school krijgt hij de klassieke werken van beroemde dichters als Ovidius en Vergilius te lezen. Hypergeïnspireerd vertrekt hij in 1588 naar Londen, om het daar helemaal te gaan maken als acteur en schrijver. En dat lukt aardig! Hij wordt mede-eigenaar van een theatergroep en van het Globe Theatre. Heel handig: zo kan hij zijn eigen stukken op de planken te brengen. En als het stuk dan niet goed valt, dan kan-ie snel nog even wat aanpassen... Shakespeare schrijft in de loop der jaren 38 toneelstukken. Waaronder de klassiekers Romeo & Juliet, Hamlet en King Lear. Stukken waar acteurs ook vandaag nog steeds een moord voor doen om erin te mogen spelen. Daarnaast heeft uncle Willy ook nog tijd om 154 sonnetten op te pennen. In die liefdesgedichten gaat het er vaak stevig aan toe, dus niet elk sonnet is echt zo net. In het jaar 1613 wordt in het Globe Theatre net het stuk Henry VIII opgevoerd als de boel in brand vliegt. Onze Willy stopt met werken. Hij heeft genoeg verdiend, en gaat nog even van zijn oude dag genieten. Vanaf dan schrijft hij alleen nog maar boodschappenlijstjes. Maar wel hele lange, in jambische pentameter en op rijm! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3258972 94 12118 2016-02-11T13:26:27+00:00 yes no Shakespeare literatuur toneel https://schooltv.nl/video-item/de-radijsoogstrobot-alle-radijsjes-netjes-in-een-bosje 2024-01-04T11:51:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27838.w613.r16-9.e5c0b02.webp De radijsoogstrobot | Alle radijsjes netjes in een bosje Dit is Dennis, tuinder uit Naaldwijk. Hier staan 15 voetbalvelden vol met radijsjes. Dit is dan ook een van de grootste radijskassen ter wereld. En hij moet in een paar uur tijd al deze duizenden radijsjes...uit de grond halen en er een mooi moesje van maken. Dat is onmogelijk met de hand, dat duurt veel te lang en is voor de rug ook niet fijn. En die radijsjes moeten heel snel geoogst worden. Want een dag te lang in de grond, dan worden ze te groot... gaan ze scheuren en dan smaakt het niet lekker. Dus deze tuinder zoekt een machine. En die heeft hij gevonden. Dit is de radijsoogstrobot. Deze machine oogst, neemt de radijsjes mee...telt, doet er een elastiekje omheen en maakt er vervolgens een mooi bosje van. Het gaat automatisch, maar toch is de rol van de operator, in dit geval Bert, onmisbaar. Hij controleert de robot, lost storingen op en wisselt de volle wagens. De robot heeft sensoren die de radijsjes op kunnen zoeken. Deze sensoren hier volgen de rij met radijsjes. Zo weet de robot waar hij is. Dan zijn er nog andere sensoren zoals deze. Die zorgen ervoor dat de robot weet op welke hoogte hij de radijsjes uit de grond moet halen. Dat moet op de juiste hoogte gebeuren, anders gaan ze kapot. Deze robot pakt in EEN keer 14 rijen radijsjes tegelijk! Daarna klemt de robot de radijsjes tussen twee snaren. De snaren draaien de radijsjes om zodat ze op de kop komen te hangen. Vervolgens heb je hier een sensor, die telt de radijsjes af. Wanneer er een exact aantal is bereikt, wordt hier een mooi bosje gemaakt, een elastiekje, klaar. De afgetelde bosjes worden meegenomen door een lopende band met een soort van handjes. Een andere lopende band laat ze keurig vallen in deze volgkar. Een volle kar rijdt uit zichzelf door de kas naar de wasstraat. En dan moet ik nu ook naartoe. Let's go! Dit is de wasruimte, echt een zwemparadijs voor radijsjes. Schoon gewassen, in een kistje en dan gaan ze naar winkels in Nederland en de rest van de wereld. Dat zie je meteen, een perfecte match tussen de tuinder en zijn robot. Dennis, kun jij je een leven voorstellen zonder deze robot? Nee, ze is niet uit mijn leven weg te denken. Echt helemaal gelukkig? Helemaal gelukkig. Wat fijn! Weer een gelukkige tuinder! Tot de volgende boer zoekt machine! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3258973 182 2571 2016-02-11T13:31:19+00:00 yes no boer machine oogstmachine https://schooltv.nl/video-item/het-grootste-schilderij-van-nederland-panorama-mesdag-in-den-haag 2024-01-10T11:42:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27839.w613.r16-9.cf67aa8.webp Het grootste schilderij van Nederland | Panorama Mesdag in Den Haag Een panoramafoto geeft een mooie brede blik op de plek waar je de foto maakt. Ruim honderd jaar geleden was het mode om een panorama te schilderen. En het bekijken van zo'n panorama was echt een uitje. Dat deed je met het hele gezin, net zoals nu de bioscoop. Hier in Den Haag hangt zo'n doek. Het is het grootste schilderij van ons land. Zo hee! Dit is echt megagroot. Het is een hele beleving. En het is dus in 1880 hier echt...geschilderd door meerdere schilders, onder leiding van Hendrik Willem Mesdag. Precies op deze plek maakte Mesdag zijn panorama, vanaf het Seinpostduin in Scheveningen. En dat is wel bijzonder, want 130 jaar geleden had hij geen... mobieltje met een panoramafunctie waarop je de foto's zo aan elkaar kon plakken. Nee, hij moest kijken naar de omgeving en tekenen wat hij zag. Dit is zijn schetsenboek. Het origineel uit 1880. Hier zie je de verdeling van zijn panorama. Wat wordt waar geschilderd? En dit is dan de eerste opzet voor zijn panorama. En dit is het eindresultaat. Panorama Mesdag. Het is 14 meter hoog en maar liefst 120 meter lang. Dat is langer dan een voetbalveld. Als je dit doek uit een helikopter zou hangen, dan is-ie langer dan de Dom in Utrecht hoog is. Nou ja, je begrijpt: Dit is echt het grootste schilderij van ons land. Maar hoe schilder je nou zo'n panorama? Daarvoor gebruikte Mesdag deze houten standaard met een glazen cilinder. Hij zette hem op een duintop op Scheveningen en hij tekende...vervolgens op deze glazen cilinder alles wat hij zag. Bootjes, paarden met mensen. Vervolgens zette hij deze standaard met glazen cilinder hier neer... en vanaf deze plek stuurde hij zijn collega's aan en vertelde hij exact wat zij moesten schilderen. Het schilderij moet de indruk wekken dat je in de verte kunt kijken... en het moet echt zo voelen en lijken alsof je op een duintop staat. Ze hebben heel handig gebruik gemaakt van perspectief. Bij hoge uitzondering mag er even overheen. Dit mag normaal dus niet. Kijk. Echt zand, echt helmgras. Ah! En nu kan ik ook de bovenkant zien. Ik loop nog wel een heel stuk door, en dan kan ik de onderkant ook zien. En ik zie ook de verfstreek, dus de magie gaat er wel een beetje vanaf als je dichterbij komt. We zijn nu achter het doek. We zijn ook 14 meter omhoog geklommen. En nu kun je pas zien hoe groot het doek wel niet is. Wat een schilderij! Een doek met zoveel historie, op zo'n bijzondere manier gemaakt. 14 meter hoog, maar liefst 120 meter lang. Tja, dan mag je toch wel zeggen: Dit is het allergrootSTE schilderij van Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3258975 184 6841 2016-02-11T23:00:00+00:00 yes no schilderij kunst museum https://schooltv.nl/video-item/waarom-krijgt-een-specht-geen-hoofdpijn-een-vogel-met-een-airbag-in-zijn-kop 2024-01-04T11:51:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27840.w613.r16-9.fa0100b.webp Waarom krijgt een specht geen hoofdpijn? | Een vogel met een airbag in zijn kop En uw gastvrouw van vandaag is... Nienke de La Rive Box! Hallo allemaal! Daar zijn we weer met een kakelverse Waarom? Daarom! Vragen die in 1 minuut zijn uit te leggen, te beantwoorden of op te lossen. En wat is de vraag van vandaag? Goede vraag! Waarom krijgt een specht geen hoofdpijn? Een specht hakt zich suf, maar hij krijgt geen hoofdpijn. Dit komt doordat ze een heuse airbag hebben in hun hoofd. En dat is een speciaal stukje in hun schedel. Je hebt in Nederland wel vijf verschillende soorten spechten. Maar de grote bonte specht, die maakt het echt het bontst. Die loopt me een partij te hakken in dat bos! Ze roffelen, en dat is gewoon geklets met hun vrouwtje of met andere soortgenoten, en ze hakken! Dit doen ze om voedsel te zoeken of om een holletje uit te hakken om eieren in te leggen. Ja en dat hakken, dat doen ze echt met ongelooflijk veel kracht. Je moet je voorstellen dat je met volle kracht zo hop, tegen de muur rent. Zo hard en dat dan eindeloos vaak achter elkaar. Een mens zou er helemaal kierewiet van worden, maar die spechten hebben helemaal nergens last van. En dat komt doordat hun hoofd heel speciaal in elkaar zit. Het voorste stukje van hun schedel, zo net boven hun snavel, bestaat uit een sponzig stukje bot en dat vangt de klappen op. Een soort schokdempertje dus. Ja en verder zitten hun hersenen opgeborgen in vocht, net als bij ons. Maar bij een specht is dat veel minder en kunnen de hersenen minder schudden. Oja en weet je wat hij ook nog doet? Vlak voordat hij begint te hakken, spant hij een spier in zijn hoofd en dat helpt ook weer de klappen op te vangen. Koppie, koppie dus! Nou dat was 'm gewoon alweer! Tot de volgende Waarom? Daarom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3258976 115 3696 2016-02-14T23:00:00+00:00 yes no vogel dier hoofd https://schooltv.nl/video-item/de-schoffelmachine-om-je-akker-onkruidvrij-te-houden 2024-01-04T11:51:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27841.w613.r16-9.b308e70.webp De schoffelmachine | Om je akker onkruidvrij te houden Dit is boer Bart Bak. Hij is vanochtend vroeg opgestaan want hij moet in een paar uur tijd dit veld met sla onkruidvrij maken. Met de handen kost dat eindeloos veel tijd. Zou je 's nachts door kunnen werken, maar dan zie je op een gegeven moment niet veel meer. En voor de rug is dat ook niet echt relaxed. Zou je zeggen, gebruik een schoffel, werkt op zich prima om het onkruid weg te krijgen, maar kost ook veel tijd. Hoe zorg je er nou voor dat een veld vol met sla niet overwoekerd wordt met onkruid? Je begrijpt: boer zoekt machine. En die heeft ie gevonden! Dat schoffelen gebeurt nu met de schoffelrobot! Schoffelen maar. Volgens mij, dit zou ook wel, sjongejonge, best lastig nog dat schoffelen, want hoe herken nou je groen onkruid in een veld met alleen maar groene gewassen? Zoals in dit geval sla. Dat is niet te doen. Wat je eigenlijk zou willen is een schoffelmachine die als een vogel over het land vliegt en naar beneden daalt als ie onkruid op ziet komen en het vervolgens uittrekt. Maar dat is precies hoe deze robot werkt! In plaats van vogelogen gebruikt hij cameralenzen om de plantjes op te sporen. En op basis van die beelden geeft de robot aan zijn messen door om hun werk goed te doen, namelijk onkruid wieden. Om de gewassen te herkennen en om goede beelden te krijgen mag de camera geen last krijgen van zon en schaduwen. Het licht van buiten mag niet mengen het ideale licht in de robot en daarom zit er om de camera een enorme kap. En in deze machine heb je 1, 2, 3, 4 lampjes die het licht hetzelfde houden. Zo kun je overdag en 's nachts altijd wieden. De computer in deze robot weet heel goed wat een gewas is en wat onkruid is. En dat is heel belangrijk want het gewas moet in de grond blijven en het onkruid moet eruit. Deze robot herkent dus of iets een gewas is of niet. En in dit geval laat hij het slaplantje staan en het onkruid snijdt ie weg. Dat doet ie met behulp van deze messen. Die kunnen open en dicht. Vlak voor het plantje gaan die messen open zodat ze naast het plantje alles weg snijden. Zijn ze voorbij het plantje, gaan ze weer dicht. Zo gaat het door en snijden ze alles om het plantje weg. Conclusie: boer Bart Bak heeft zijn machine, robot, gevonden. Zeg vertel ons, hoe happy ben jij? Ik ben heel happy met deze machine, hoe moet ik anders van het onkruid af komen? Kunnen we spreken van een match? Zeker. Wat fijn! Weer een gelukkige boer. Tot de volgende Boer zoekt machine. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269269 184 2147 2016-02-16T06:00:00+00:00 yes no boer machine verbouwen https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-3d-kaarten-gemaakt-een-plaatje-met-diepte 2024-01-04T11:51:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27842.w613.r16-9.3bf3383.webp Hoe worden 3D-kaarten gemaakt? | Een plaatje met diepte Dit is een 3D-kaart. Zo zie je een vliegtuig. En zo zie je een helikopter. Mijn vraag is: Hoe maak je een 3D-kaart? Wat jij liet zien is geen 3D-kaart maar een flip. Je hebt mazzel, want we zijn nu bij een drukkerij in Leiden... en die maakt behalve flip- ook 3D-kaarten. We beginnen met de flip. Als ik zo sta, zie ik een bepaald plaatje... en als ik een stap opzij doe zie ik ineens heel wat anders. Sarina ontwerpt flip- en 3D-kaarten. Hoe maak je zoiets? Als je bijvoorbeeld een zwart plaatje neemt en een wit plaatje... en die noemen we A en B... dan knippen we die in heel smalle reepjes... dit is uitvergroot, en uiteindelijk worden die onder deze lens gedrukt. Dat zijn heel kleine ribbeltjes. Allemaal kleine lensjes? Dit zijn allemaal heel kleine lensjes. Kijk, het zijaanzicht van een lens. En elk reepje wordt hier de helft van achter de lens gedrukt. Als je op deze manier naar de lens kijkt... zul je altijd alle beeldjes A zien. maar als je op deze manier kijkt... zie je alle beeldjes B. Hier heb je bijvoorbeeld beeld A. En dit is beeld B. En die twee beelden moeten in elkaar gedrukt worden. En dan ziet dat er zo uit. Dan zie je gelijk wat er gebeurt. Hier zie je heel goed die kleine reepjes... die we achter de lens gaan drukken. O ja, zo zie je ook de vorm van die groene appel...Ja. en de vorm van het Klokhuis-logo. Ja, allebei de beelden zie je. Victor wil eigenlijk weten hoe je een 3D-plaatje maakt. Dus hoe je die diepte erin krijgt. Dat zal ik uitleggen. Nu gaan we achter elke lens wel 15 beeldjes drukken. Wow. En steeds zie je dus beeldje 1, beeldje 2, enzovoorts... als je dus beweegt. Eerste begin ik met alle onderdeeltjes uit te knippen. De appel, de vlaggetjes, alles knip ik los. en zoals je ziet... zijn de vlaggetjes en de appel allemaal los. En op het moment dat dit goed is... gaat dit naar weer een ander programma... en die gaat hem in reepjes knippen. En dan ziet het er zo uit. Die reepjes worden achter de lensjes geplaatst? Ja. Dit is de printer en dit is de lensplaat. Een beetje groot. Heel groot. Ik ga even kijken of de plaat goed ligt. Moet dat zo precies? Ja. Prima, we kunnen gaan drukken. Daar komen de appels. Gaat-ie goed zo? Het gaat perfect. Ik vind het een mooie Klokhuis-flip geworden. Ben je tevreden? Heel erg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269270 212 5440 2016-02-16T23:00:00+00:00 yes no diepte kaart drukpers https://schooltv.nl/video-item/de-koudste-plek-op-aarde-niet-op-de-noordpool-maar-in-leiden 2024-01-04T11:51:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27843.w613.r16-9.45f461a.webp De koudste plek op aarde | Niet op de Noordpool, maar in Leiden Ik ga vandaag op zoek naar het allerkoudste plekje op aarde. En daarvoor ga ik niet naar de Noord- of de Zuidpool...maar ik moet gewoon hier zijn bij de universiteit in Leiden. Door meten tot weten. Dat staat er niet voor niks, want in dit laboratorium weten ze wat... de laagste temperatuur is die je kan bereiken. Alle stoffen bestaan uit hele kleine deeltjes, moleculen. Met het blote oog kun je ze niet zien. Maar stel je voor dat deze pingpongballen de watermoleculen in dit glas zijn. Het lijkt of ze stil staan... maar die moleculen bewegen heel hard door elkaar. Hoe heter het water, hoe sneller ze bewegen. En hoe kouder het water, hoe langzamer ze bewegen. Je zou het niet zeggen, maar de moleculen in ijs bewegen nog steeds een beetje. Als je de moleculen in een stof helemaal stil laat staan moet je ze afkoelen tot het absolute nulpunt. En wetenschappers hebben het dan niet meer over graden Celsius, maar over graden Kelvin. Als alle moleculen in een stof stilstaan, dan is de temperatuur 0 graden Kelvin...oftewel -273 graden Celsius. Kouder kan iets nooit worden. Die temperatuur kun je niet zomaar ergens op aarde vinden maar je kan 'm wel in een laboratorium maken. En dat is precies wat deze man, Heike Kamerlingh Onnes... meer dan honderd jaar geleden hier in Leiden heeft gedaan. Dat deed hij niet met water, maar met helium, dat kan veel kouder worden dan water. Met deze machine lukt het om helium zo koud te maken dat het bijna 0 graden Kelvin is. Dankzij de ontdekking van Kamerlingh Onnes zijn er weer heel veel... nieuwe ontdekkingen gedaan die gebruikt worden in moderne uitvindingen. Zoals bijvoorbeeld de mri-scan waarmee we in onze hersenen kunnen kijken... maar je kunt er ook hele leuke proefjes mee doen. Bijvoorbeeld een blaadje sla bevriezen tot -196 graden Celsius met behulp van stikstof. Dat kan ook met een prei. -196. Banaantje koud maken. Dat wordt een bananenhamer. Onnes bereikte met zijn machine bijna dat nulpunt. Dit is een moderne variant van zijn machine. En hiermee komen ze duidend keer dichterbij dat absolute nulpunt. Hij staat nu uit. Dus we kunnen er even in kijken. Als hij aanstaat, dan is het hierboven kamertemperatuur. En hoe lager het gaat, hoe kouder het wordt. Dat blokje daar binnenin is dan een van de allerkoudste plekjes op aarde, of, sterker nog...van het heelal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269271 193 3656 2016-02-17T23:00:00+00:00 yes no koud molecuul Noordpool https://schooltv.nl/video-item/de-aardappelpootmachine-van-pootaardappel-tot-aardappeloogst 2024-01-04T11:51:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27844.w613.r16-9.4a0de94.webp De aardappelpootmachine | Van pootaardappel tot aardappeloogst Dit is Jan, aardappelboer uit Zeewolde. Hij moet in een paar uur tijd al deze aardappels poten, een voor een. Vroeger werden aardappels gepoot met de hand of met een pootstok. Dat kan handiger. Dat kan sneller. Jan, die hebben we niet meer nodig. Dus daarvoor: Boer zoekt machine. En eh... Die heeft-ie gevonden. Dat aardappel poten gebeurt nu met... de aardappelpootmachine! Aardappels zaai je niet, die poot je. In plaats van een zaadje, stop je een klein pootaardappeltje in de grond. Onder de grond groeien uit iedere aardappel 10 tot 20 nieuwe aardappels. Deze machine bestuurt zichzelf. Hij maakt de grond los, graaft een geul... legt de aardappeltjes een voor een op een lange rij netjes in de grond... en bedekt het vervolgens met aarde. Maar hoe gaat dat dan precies? Een tractor is het rijdende kantoor van de boer. Moet boer Jan niet opletten? Nee hoor, dat hoeft helemaal niet! Alles gaat hier automatisch. Met die computer stelt de boer alles in. Hoeveel aardappelen er de grond in moeten, op welke afstand ze moeten komen te liggen... en hoe diep er gepoot moet worden. De pootmachine bestaat uit verschillende onderdelen. De frees maakt de grond los. Die ronddraaiende haken happen in de grond, en daar wordt de grond kruimelig en los van. Deze machine plant vier rijen aardappelen tegelijk. Die gele bekertjes zitten vast aan een ronddraaiend rad. Die gele bekertjes, die lijken op handjes, pakken iedere keer een aardappeltje op...brengen 'm vervolgens naar beneden en dat gebeurt door en door en door en door. Dit is de geulentrekker. Die maakt een V-vormige gleuf in de grond. Hier kiepert het bekertje om en de aardappels vallen hier... precies op de juiste afstand van elkaar op de aarde. Deze schijven draaien rond. Ze gooien de losse grond die naast de gleuf ligt over de pootaardappels heen. Dit achterste gedeelte gooit nog eens een berg aarde over de aardappels heen... en dan krijg je dit soort ruggen. Ideaal voor de aardappels om in te groeien. Volgens mij kunnen wij wel concluderen dat boer Jan zijn machine heeft gevonden. Zeg Jan, wat zou een leven zijn zonder jouw pootmachine? Ik denk geen leven. Zeker niet met een pootstok. Ik ben gelukkig met mijn pootmachine. Wat fijn om een boer gelukkig te zien. Tot de volgende Boer zoekt machine. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269273 183 7036 2016-02-21T23:00:00+00:00 yes no aardappel boer machine https://schooltv.nl/video-item/de-veldspuit-een-machine-die-onkruid-bestrijdt 2024-01-04T11:51:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27845.w613.r16-9.72d8ddc.webp De veldspuit | Een machine die onkruid bestrijdt Dit is boer Remco, hij verbouwt allerlei verschillende gewassen. Van aardappels tot uien en van suikerbieten tot wortels. Hij heeft zo'n 200 voetbalvelden aan gewassen! En als die allemaal volstaan moet hij in paar uur tijd... al die velden beschermen tegen onkruid en ziekten. Dat kun je doen met een rugspuit. Maar dat is eigenlijk niet te doen. En Remco, dat moet je eigenlijk ook niet willen. Dus je begrijpt, de boer zoekt een machine. En je voelt hem al aankomen, hij heeft hem gevonden. Is het een vogel, is het een vliegtuig? Nee, het spuiten gebeurt met... de veldspuitmachine! Wat een ding! De veldspuit heeft armen die bij elkaar 45 meter breed zijn. En in die gele tank gaat 5000 liter water. Bukken, bukken! Dat ging net goed. Als boer wil je niet dat je gewas wordt opgegeten of aangetast…door onkruid, schimmels, bacteriën, insecten of andere ziekmakers. Onkruid overwoekert een gewas. Dat kan dan niet meer groeien en gaat dood. Dan heb je helemaal geen eten meer. Daarom moet je als boer soms ingrijpen en je gewassen beschermen met gewasbeschermingsmiddelen. In de akkerbouw gebruiken ze voor grote velden vaak de veldspuit... voor de bestrijding van ziekten en onkruid. Maar dat moet niet te schadelijk zijn voor het gewas. En ook zeker niet voor mens en milieu. Je wilt op elk plekje de juiste hoeveelheid spuiten. Maar hoe doet die veldspuit dat? Dit is de spuitcomputer. Hier kan de boer aangeven... hoeveel en waar hij wil spuiten. De computer geeft ook aan welke spuitmondjes open en gesloten zijn. Met het ingebouwde GPS-systeem houdt de computer precies bij waar er is gespoten en waar nog niet. Op het scherm zie je een groen vlak. Daar is al gespoten. Komt de veldspuit daar weer overheen, schakelt hij daar de spuitmondjes uit...zodat er niet op dezelfde plek twee keer wordt gespoten. In deze gigantische tank zit een mengsel van water en beschermingsmiddelen. Het wordt over beide spuitbomen verdeeld. Slangen brengen de vloeistof bij deze spuitmondjes. Die zitten om de 50 centimeter en spuiten de vloeistof over het land. Elke spuitmondje spuit in een waaiervorm. Zo wordt echt elke centimeter van het hele veld bespoten. Dit is wat je noemt liefde tussen de boer en zijn veldspuit. Heb ik gelijk of niet? Je hebt zeker gelijk. Ik zou niet meer zonder mijn veldspuit willen. Dat doet ons goed. Weer een gelukkige boer! Tot de volgende Boer zoekt machine. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269276 182 3961 2016-02-24T23:00:00+00:00 yes no machine boer gewassen https://schooltv.nl/video-item/waarom-heet-de-binnenkant-van-een-appel-een-klokhuis-het-lijkt-een-beetje-op-een-klokkentoren 2024-01-16T15:40:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27846.w613.r16-9.a84dfe5.webp Waarom heet de binnenkant van een appel een klokhuis? | Het lijkt een beetje op een klokkentoren Uw gastvrouw van vandaag is Nienke de la Rive Box! Give it up voor een nieuwe Waarom? Daarom! Vragen die in EEN minuutje zijn uit te leggen, te beantwoorden of op te lossen. En de vraag van vandaag... Ja, dit wilde ik altijd al een keertje weten! Waarom heet de binnenkant van een appel een klokhuis? Omdat het zaadhuis van een appel op een klokhuis lijkt. Maar wat is dan een klokhuis? En dan hebben we het niet over het televisieprogramma. Het woord stamt af van het oud-Nederlandse 'clockhuys’. Dat was vroeger een ander woord voor klokkentoren. De toren op de kerk waar de klokken in zitten. Maar ja, hoe komen ze dan bij het binnenste van een appel? Kijk maar eens goed naar een ouderwetse kerk met kerkklokken. En dan naar het binnenste van een appel. Lijkt in vorm best wel op elkaar toch? Het zaadhuis van een appel of peer lijkt een beetje op 'n klokkentoren. En de klokken, de bellen, dat zijn dan de pitjes. Ze waren er al vroeg bij met deze ontdekking. Het eerste gebruik van het woord klokhuis voor de binnenkant van een appel komt al uit de16e eeuw. En ons televisieprogramma is daar ook weer van afgeleid. Wij willen onderwerpen heel grondig uitleggen. Tot op het bot, doorbijten, je tanden erin zetten dus. De vergelijking naar een appel opeten tot op het klokhuis... was toen snel gemaakt. We willen alles tot op het bot van de appel...het klokhuis, te weten komen. En de oprichter van Het Klokhuis heet Ben Klokman. Heel toevallig. Weten we dat ook weer! Tot de volgende Waarom? Daarom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269277 114 7371 2016-02-25T23:00:00+00:00 yes no appel fruit klok https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-een-deja-vu-een-soort-mindfuck-van-de-hersenen 2024-01-04T11:51:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27847.w613.r16-9.aae4446.webp Hoe ontstaat een déjà-vu? | Een soort mindfuck van de hersenen Mijn naam is Herman van Druten en ik ben ter plaatse. Je kent het gevoel vast wel. Je loopt ergens binnen en weet zeker dat je daar al eerder bent geweest. Maar je weet niet waar en wanneer je dit hebt meegemaakt. Dat noemen we een déjà-vu. Maar wat is dat nu eigenlijk?' Déjà-vu betekent in het Frans ‘reeds of al gezien’. De oorzaak van het bekende psychologische verschijnsel déjà-vu ligt in het brein. Alleen wetenschappers zijn het niet eens over hoe het precies ontstaat. Een van de populairste theorieën is dat er bij een déjà-vu kortsluiting ontstaat in de hersenpan. Au. Normaal gesproken wordt wat we zien in de hersenen eerst doorgesluisd naar een gebied dat ons bewust maakt van wat we waarnemen. Zo weten we waar we naar kijken. Pas daarna wordt onze waarneming in het geheugen opgeslagen. Bij de kortsluiting, volgens deze theorie de déjà-vu, gaat er iets mis. Au. Wat we zien komt eerst in ons geheugen terecht en daarna worden we ons er gerust van. Bewust van. Doordat het beeld wel al was opgeslagen in de hersenen, en de bewustwording pas later komt, lijkt het alsof het beeld een herinnering is. Een soort mindfuck van de hersenen dus. Een andere theorie is dat een déjà-vu ontstaat als je situaties en herinneringen in je brein fout combineert. Je hersenen zitten vol met gebeurtenissen en plaatsen die je hebt onthouden en soms kom je in een nieuwe situatie die erg lijkt op iets wat je eerder hebt meegemaakt of gezien. Je hersenen maken dan de denkfout dat iets echt voor de tweede keer gebeurt. Eigenlijk een onechte herinnering of een déjà-vu dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269278 130 1853 2016-02-14T23:00:00+00:00 yes no hersenen zintuig geheugen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-echte-kunst-de-meningen-daarover-verschillen 2024-01-30T13:01:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27848.w613.r16-9.99c957b.webp Wat is echte kunst? | De meningen daarover verschillen Hallo, mijn naam is Herman van Druten en ik ben ter plaatse. Kunst; wie kent het niet? In veel huiskamers, sluiswachterswoningen en musea hangen of staan diverse soorten kunst. Maar wat is dat nu eigenlijk, kunst? Met name kunstkenners, kunsthandelaren en kunstliefhebbers bepalen wat kunst is. Zij vinden dat goede kunst moet voldoen aan een aantal criteria, zoals: - Creativiteit - Perfectie - Verbazing - en Uniciteit Zo wordt de Mona Lisa door sommige mensen ook als kunst gezien. Maar waarom eigenlijk? Da Vinci wordt creatief genoemd,omdat hij op zo’n klein paneel een perfecte illusie wist te wekken. De Mona Lisa wordt perfect genoemd omdat het schilderij lijkt te leven. Waar je ook gaat staan, kijkt ze je recht aan. Dat wekt bij de kunstbepalers veel verbazing op. En de Mona Lisa wordt uniek genoemd omdat het nooit eerder op die manier gemaakt was. Maar de vraag is natuurlijk: is de man op de straat het hier mee eens? Juist. Het lijkt erop dat niet iedereen de meningen van de kunstbepalers deelt. Voor de meesten geldt namelijk nog altijd; het spreekt je wel of het spreekt je niet aan. Want laten we eerlijk zijn. Creativiteit, uniciteit, verbazing en perfectie; dat kan toch eigenlijk iedereen? Mijn naam is Herman van Druten en dit was regioTV Noord. Oost. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269279 120 4221 2016-02-15T23:00:00+00:00 yes no kunst kunstenaar cultuur https://schooltv.nl/video-item/waar-zijn-muggen-goed-voor-geen-betere-mug-dan-een-platte-mug 2024-01-04T11:51:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27849.w613.r16-9.5a8007c.webp Waar zijn muggen goed voor? | Geen betere mug dan een platte mug! Dit is een boodschap in de zendtijd van het ministerie van Algemeen Nut. Vandaag hebben we het over Nematocera, bij u waarschijnlijk beter bekend onder de naam 'irritant schepsel', 'hinderlijke zoemer’ of kortweg 'de mug'. Wat veel mensen niet weten is dat de muggen de meest dodelijke schepsels ter wereld zijn. De cijfers liegen er immers niet om...Ziet u, wereldwijd maakt de mug zeker 3 miljoen mensen ziek, zwak en misselijk en vallen er 1 miljoen dodelijke slachtoffers.. per jaar! Ter vergelijking; dat is meer dan de Cobra, de witte haai, de krokodil, de leeuw en alle andere extremistische zonderlingen bij elkaar! Met name de dodelijke ziekte malaria (uitspreken als malle ria), maar ook ziektes als knokkelkoorts en gele koorts jaagt de mensheid de stuipen van het hemd. En – het zal weer eens niet zo zijn – zijn het vooral de vrouwelijke beestjes waar we last van hebben. Vooral de zwangere vrouwtjesmug is de grote kwade genius; zij heeft bloed nodig voor de ontwikkeling van haar eitjes. En hoe komen ze aan dat bloed? Precies! De vrouwtjes wachten tot u allen diep in slaap bent en in de tweede helt van de nacht slaat ze geniepig toe! Onderwijl allerhande kwaadwillende parasieten in uw bloedbaan brengende! En daarom: Als het geluid van deze zoemende duiveltjes klinkt dient u terstond de nodige veiligheidsmaatregelen te nemen! En voor de moedigen onder ons, u kunt de strijd ook aangaan. En nu denkt u misschien: ja, maar is dat niet zielig? Nee geenszins! Met het doden van de mug doen we geen vlieg kwaad. Elke planten- en dierensoort heeft zijn eigen plek in ons wereldwijde ecosysteem. Muggen zijn dan wel onderdeel van de voedselketen, maar staan wel onderaan de spreekwoordelijke keukentrap. Waterdieren als kikkers en vissen gebruiken muggenlarven als voedingsstof en de vrouwtjesmug dient als voedsel voor o.a. spinnen, en daarmee is dan ook alles wel gezegd. Anders gezegd: de mug heeft totaal geen nut. Een foutje van de schepping, een aberratie van de natuur. Eigenlijk staat niets ons in de weg om deze muggen uit te roeien. Maar attentie! Dat is niet eens zo makkelijk, want deze diertjes kunnen resistent worden tegen de meest agressieve bestrijdingsmiddelen. Dus niet zo: maar zo: Vanaf vandaag, landgenoten, pakken we de strijdbijl op en zullen we niet rusten voordat dit misselijkmakende beestje van de aardbodem en uit het luchtruim is verdwenen. Nooit meer slapeloze nachten en nooit meer rode vlekken op een hagelwit plafond. Geen betere mug dan een platte mug! Dit was een boodschap in de zendtijd van het ministerie van Algemeen Nut. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269280 97 2310 2016-02-16T23:00:00+00:00 yes no mug insect bacterie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-revolutie-een-ommekeer 2024-01-04T11:51:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27850.w613.r16-9.aa4225a.webp Wat is een revolutie? | Een ommekeer Hallo, ik ben Herman van Druten en ik ben ter plaatse. We hebben de laatste tijd heel veel in het nieuws gehoord over allerhande revoluties. Met name in de Arabische landen was het de hele zomer...lente. Maar wat is dat nu eigenlijk, een revolutie? Bij een revolutie is er sprake van een ommekeer. Dat kan van alles zijn. Zo zijn er digitale revoluties, seksuele revoluties, en industriële revoluties en politieke revoluties. Laten we eens op een rijtje zetten wat er allemaal nodig is voor een politieke revolutie: Er is sprake van revolutie als: - Er een regime is dat de bevolking onderdrukt - De bevolking daarover ontevreden is - Er iets gebeurt waardoor er een opstand ontstaat - De opstand een succes wordt en de oude leider wordt afgezet - Een nieuw regime de boel weer oppakt In de Arabische wereld gingen de revoluties de afgelopen zomer als een lopend vuurtje. Laten we eens kijken hoe het er in Libië aan toeging. Doet ie het niet? Geïnspireerd door de opstand in andere landen sloeg de vlam in de pan. Mensen gingen de straat op om te protesteren en te vechten. En met een beetje steun vanuit het westen hadden ze ook ze ook succes en lukte het ze de dictator af te zetten. En zo ontstond de revolutie, oftewel de ommekeer. En als we het dan toch over revoluties hebben. Waarom komen wij Nederlanders niet in opstand tegen de bezuinigingen op het regionale omroepsysteem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269281 119 5038 2016-02-17T23:00:00+00:00 yes no revolutie dictatuur demonstreren https://schooltv.nl/video-item/micro-monsters-in-de-klas-kevers 2024-01-04T11:51:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27851.w613.r16-9.7af8d06.webp Micro Monsters in de klas | Kevers Vak: biologie. De dierenwereld bestaat uit grote, kleine en hele kleine dieren. Natuurdocumentairemaker David Attenborough onderzoekt de microwereld van de kleinste dieren, de insecten en geleedpotigen. Er bestaan erg veel verschillende soorten kevers op aarde. Zoals de goliathkever, die ontzettend sterk is en moet vechten voor een vrouwtje. De bombardeerkever, die een hete chemische vloeistof spuit op zijn aanvallers en het schrijvertje, die zichzelf kan voortbewegen op het water. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3274714 366 2679 2016-02-12T08:40:17+00:00 yes no kever insect geleedpotig https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-schone-grachten 2024-01-04T11:51:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27858.w613.r16-9.a23a2f0.webp Het Klokhuis | Schone grachten Vroeger zaten grachten vol met poep en pies. Tegenwoordig zijn ze zo schoon dat je er zelfs in kunt zwemmen, hoe kan dat? Bart gaat 5 meter diep om te kijken of hij zijn drol langs ziet komen in het riool, gaat de gracht op om fietsen uit het water te vissen en duikt het water in om te kijken naar de vissen die er nu weer kunnen zwemmen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239592 909.1 2439 2016-02-16T18:15:00+00:00 yes no water vervuiling gracht https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-viltkunst 2024-01-10T16:23:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27859.w613.r16-9.79c308b.webp Het Klokhuis | Viltkunst Claudy Jongstra is kunstenaar en gebruikt materialen uit de natuur. Nienke ziet hoe Claudy van schapenwol vilt maakt. Zo maakt ze enorme kunstwerken voor aan de muur in musea. En ze verbouwt haar eigen verf! Wist je bijvoorbeeld dat je van uienschillen goudkleurige verf kan maken? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239583 910.9 2145 2016-01-08T13:43:20+00:00 yes no kunst schaap verf https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-orchidee 2024-01-04T11:51:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27860.w613.r16-9.520e358.webp Het Klokhuis | Orchidee De orchidee is de op-één-na-grootste plantensoort ter wereld. Alleen op de Noord- en Zuidpool komen geen orchideeën voor. De plant staat bekend om zijn bloemen, die er heel apart uit kunnen zien. Hoe worden ze gekweekt? En hoe krijg je de perfecte bloem? Nienke gaat naar één van de grootste orchideeën-kwekerijen op deze aardbol; gewoon in Nederland! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239607 848.85 2837 2016-02-18T18:15:00+00:00 yes no bloem kweken https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-waterskien 2024-01-04T11:51:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27861.w613.r16-9.ca8345d.webp Het Klokhuis | Waterskiën Maurice gaat vlammen op het water met Freek School, Nederlands kampioen allround waterskiën. Wat moet je ervoor doen om het leren? Waterskiën bestaat uit drie onderdelen: slalom, tricks (zoveel mogelijk figuren maken) en de sprong over de schans: zo ver mogelijk springen. Bij het schansspringen kun je wel 100 kilometer per uur gaan! Ook Maurice waagt een sprong: gaat het hem lukken? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239618 873.93 2851 2016-02-19T18:15:00+00:00 yes no water ski https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-dijkversterking 2024-01-04T11:51:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27864.w613.r16-9.cdffd46.webp Het Klokhuis | Dijkversterking Als er geen dijken zijn, dan zou meer dan de helft van Nederland onder water staan. Hoe bouw je een dijk? En hoe test je of dijken stevig genoeg zijn om een superstorm te weerstaan? Maurice neemt een kijkje bij een golfmachine die de hoogste kunstmatige golven ter wereld kan maken! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239603 875.62 5601 2016-02-25T18:15:00+00:00 yes no dijk waterbeheersing https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-brilmontuur 2024-01-04T11:51:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27865.w613.r16-9.a8c91fd.webp Het Klokhuis | Brilmontuur In Nederland dragen zo'n negen miljoen mensen een bril. Deze brillen zijn er in alle soorten kleuren en maten. Hoe worden die gemaakt? Nienke brengt een bezoek aan de enige brillenmontuurfabriek in Nederland en volgt het proces van ontwerp, naar kunststof plaat tot bril. Hier komen de brillen zelfs net als je werkstuk uit de printer. Ook de cowboys zijn op zoek naar het juiste montuur. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233600 907.97 2914 2016-03-11T18:15:00+00:00 yes no oog bril https://schooltv.nl/video-item/kunstuur-in-de-klas-tussen-kunst-en-kitsch 2024-01-04T11:51:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27866.w613.r16-9.3cdf44f.webp Kunstuur in de klas | Tussen kunst en kitsch Vak: CKV en TEHATEX. Wat is kunst en wat is kitsch? En wie bepaalt dat? Er zijn veel kunstenaars die net op het randje gaan zitten en ons daarmee verwarren. Voorbeelden hiervan zijn Marcel Duchamp, Wim T. Schippers, Ted Noten en Lilly van der Stokker. Kernbegrippen: kunst vs kitsch, readymades, alledaags, eigenheid, lelijkheid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3274730 418 2795 2016-02-15T09:02:07+00:00 yes no kunst https://schooltv.nl/video-item/hoe-meet-je-luchtvervuiling-vervuiling-meten-met-satellieten 2024-01-31T09:58:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27887.w613.r16-9.c53684d.webp Hoe meet je luchtvervuiling? | De ruimte-experts Professor Pieternel Levelt doet bij het KNMI onderzoek naar luchtvervuiling met behulp van licht. Het ozonmeetinstrument (OMI) en vanaf volgend jaar het nieuw ontwikkelde instrument TROPOMI meten vanaf een satelliet de lucht om de aarde. Door lichtmetingen wordt berekend waar er vervuilende gassen in de atmosfeer zitten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3274731 421 10598 2016-02-15T12:30:04+00:00 yes no satelliet lucht vervuiling https://schooltv.nl/video-item/onderzoek-naar-pulsars-elektromagnetische-straling-in-de-ruimte 2024-01-31T09:58:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27888.w613.r16-9.5f771b8.webp Onderzoek naar pulsars | De ruimte-experts Maurice: "Vet hé? Ja dat is een radiotelescoop van sterrenkundig instituut Astron. Daar ben ik omdat ik heb afgesproken met sterrenkundige Samayra Straal. Zij doet onderzoek naar pulsars. Dat zijn zeg maar ontplofte sterren en dat onderzoek doet ze met behulp van onzichtbaar licht. Ja echt, onzichtbaar licht." Maurice: "Wat een fantastische locatie om onderzoek te doen." Samayra: "Ja mooi hé?" Maurice: "Echt te gek! Wat houd je onderzoek precies in?" Samayra: "Ik zoek naar pulsars en dat is een overblijfsel van als een zware ster is ontploft. Een zware ster is ongeveer 8 tot 25 keer zo zwaar als onze zon, ze zijn heel groot en heel zwaar, dan ontploffen ze en dan blijft er iets over dat is ongeveer 1,5 keer zo zwaar als de zon en maar 10 kilometer breed. Dus dat is net zo groot als Amsterdam. Ik heb een model binnen staan, dus kom maar mee." Samayra: "Dit is het model van een pulsar en ze draaien heel snel rond. De snelste draait wel 625 keer per seconde om zijn as." Maurice: "625 keer?" Samayra: "Ja snel hé?" Maurice: "Per seconde?" Samayra: "Per seconde." Maurice: "Dat is heel snel ja." Maurice: "Hoeveel van die pulsars zijn er?" Samayra: "Nou we hebben er tot nu toe 2000 ontdekt en ik hoop er nog veel meer te ontdekken." Maurice: "Ja, ergens in de ruimte. En hoe ontdek je die dan?" Samayra: "Ja met behulp van onzichtbaar licht en dat is onderdeel van het elektromagnetisch spectrum." Maurice: "Aaah het elektromagnetisch spectrum! Ja..." Samayra: "Wit licht is eigenlijk een optelsom van alle verschillende kleuren en dat kunnen we duidelijk maken met behulp van een prisma." Maurice: "Ah, de regenboog." Samayra: "Ja inderdaad, een mini regenboog die alle zichtbare kleuren laat zien. En iedere kleur heeft zijn eigen golflengte. Een golflengte bepaal je door de afstand tussen twee pieken. Het rode licht heeft een lange golflengte en het blauwe licht heeft een kortere golflengte. Naast een eigen golflengte heeft iedere kleur ook een eigen temperatuur. Blauw is kouder dan rood. Als je vervolgens de temperatuur naast het rood gaat meten, blijkt dat de temperatuur daar nog hoger is. Daar zit infrarood ligt met een langere golflengte dan rood en als we verder gaan hebben we microgolven en radiogolven. Aan de andere kant heb je ook licht dat we niet kunnen zien, maar juist met een kortere golflengte. Daar zit bijvoorbeeld röntgenstraling en gammastraling." Maurice: "Maar dat kunnen wij dus allemaal niet zien?" Samayra: "Dat wij nu allemaal niet zien." Maurice: "Maar dat is er nu wel?" Samayra: "Dat is er wel." Maurice: "Ons brein kan dat dan misschien niet, maar slimme wetenschappers hebben toch een manier gevonden om dat onzichtbare licht zichtbaar te maken en daar hebben we allerlei voordelen uitgehaald. Denk aan een politiehelikopter. Toch? Met zo'n warmtecamera. Verdachte criminelen zijn dan opeens wel zichtbaar. Of het ziekenhuis, daar maken ze röntgenfoto's. Die röntgenstraling zorgt ervoor dat wij in een lichaam kunnen kijken. Nou, super handig dus." Samayra: "Ja, en al dat licht samen, van röntgen helemaal tot radio, dat samen is het elektromagnetisch spectrum." Maurice: "Dat is het elektromagnetisch spectrum! Samayra: "Inderdaad." Maurice: "Ik snap het nu." Maurice: "Zo'n pulsar straalt dus ook straling uit." Samayra: "Ja alles zendt elektrostralingen uit en een pulsar heeft een bundels radiogolven. En radiogolven zijn lange golven met een lage frequentie. Die draai je rond. Dus iedere keer als je hem langs ziet komen, zie je een flitsje. Net als bij een vuurtoren. Als jij hem langs ziet komen dan zien wij hem ook. Maar dan in het onzichtbare radiolicht. En omdat we dat zelf niet zien, zetten we dat met behulp van de computer om in een piepje. In geluid dus." Maurice: "Kunnen we nu ook zoeken naar zo'n pulsar?" Samayra: "Ja, kom mee!" Maurice: "Vet." Samayra: "Moet ik heel even de telescoop besturen." Maurice: "Ok, die telescoop beweegt nu naar de pulsar?" Samayra: "Ja, zodat hij het signaal kan ontvangen." Samayra: "Dat is hem. De radiogolven worden door de computer omgezet in een geluidje. Dus die bof bof, dat is iedere keer dat de bundel radiostraling door de telescoop wordt opgevangen." Maurice: "En is dit het licht wat nu uitgestraald wordt?" Samayra: "Nee, dit licht is al een tijdje onderweg. Dit is 3,5 duizend jaar geleden uitgezonden door de pulsar. Dus deze radiogolven zijn uitgezonden in de tijd van de Grieken en de Romeinen." Maurice: "Bizar zeg!" Samayra: "We kijken eigenlijk terug in de tijd." Maurice: "Het ziet er prachtig uit. Het maakt contact met het buitenaardse, maar ik weet niet precies hoe zo'n radiotelescoop werkt. Je kijkt erdoorheen en er zitten allemaal gaatjes in." Samayra: "Ja dat klopt, je kijkt erdoorheen, maar dat is het zichtbare licht dat erdoorheen gaat. Je weet nu, het zichtbare licht heeft een korte golflengte, dus die kan er wel door, maar de radiogolven hebben een langere golflengte en die worden gereflecteerd door de telescoop naar de camera, waar het vervolgens wordt opgevangen." Maurice: "Oh, op die manier." Samayra: "Dus eigenlijk een soort van zeef. Het zichtbare licht gaat er wel door, maar de radiogolven niet." Maurice: "Het lijkt ook wel een beetje op een zeef inderdaad." Samayra: "Ja." Maurice: "Volgens mij is het heel leuk om dit onderzoek te doen, of niet?" Samayra: "Ja ik vind het ook echt superleuk." Maurice: "Maar wat hebben we er eigenlijk aan?" Samayra: "Nou ja, wij als mensen zijn natuurlijk erg nieuwsgierig. We willen exact weten hoe alles in elkaar zit. Zo ook willen we weten hoe het heelal in elkaar zit en om bijvoorbeeld pulsars te vinden moeten we nieuwe technologieën ontwikkelen. Deze technologieën worden nu ook gebruikt in het hedendaagse leven. Zonder sterrenkunde had jij geen camera op je telefoon gehad. Had je geen selfie kunnen maken. Je had hem trouwens ook niet op Facebook kunnen uploaden, want je had geen wifi gehad." Maurice: "Zo telescoop erbij en lachen. Nou top! Ga maar lekker door met die onderzoeken." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3274732 374 4195 2016-02-15T23:00:00+00:00 yes no straling licht ster https://schooltv.nl/video-item/de-verzonken-tralie-een-meetinstrument-in-een-satelliet 2024-01-31T09:58:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27889.w613.r16-9.4199124.webp De verzonken tralie | De ruimte-experts Je ziet het niet hè, maar net buiten de atmosfeer draait alles om de aarde heen. Het zijn satellieten. Die zijn daar door mensen toegebracht en op die satellieten zitten meetinstrumenten die van alles op aarde en daarbuiten meten. Nou is Ruud Hoogeveen een wetenschapper, die gespecialiseerd is in die meetinstrumenten op de satellieten. Ahhh te gek. Hé Ruud! Hé Maurice! Dit zijn dus die instrumenten die op die satellieten zitten die de ruimte ingaan. Ja dit zijn onderdelen daarvan. En die ontwikkel jij ook. Klopt. Wat meten die instrumenten nou. Nou wat wij willen, is vanuit de ruimte de aard-atmosfeer in kaart brengen en dan vooral vervuiling en broeikasgassen en denk vooral dan aan NO2, koolmonoxide en methaan. En die broeikasgassen, die zijn slecht natuurlijk. Ja. Wat doen ze precies? Dan geef je het broeikaseffect, de opwarming van de aarde, en dat willen we beter begrijpen. En je zou denken, dat weten we allemaal al, maar en heleboel dingen weten we nog niet. En methaan bijvoorbeeld dat is een derde van de opwarming door het broeikaseffect is afkomstig van methaan. En we weten eigenlijk niet precies waar het allemaal vandaan komt en metingen beter te begrijpen. Gassen in de atmosfeer meten, hoe doe je dat? Stel je voor dat je satelliet bent hè en je vliegt over het zonverlichte deel over de aarde, komt al het licht naar boven en dat ga je bekijken in zichtbaar en onzichtbaar licht. Onzichtbaar licht? Ja, kijk ons oog is gevoelig van blauw naar rood. Maar onder blauw zit violet en ultraviolet. Zien we niet maar is er wel want daar word je bruin of als je er teveel van hebt verband je. Voor bij het rood heb je infrarood. Dat is eigenlijk gewoon licht alleen je ziet het niet. En dat infrarode licht dat is belangrijk voor jullie metingen. Ja dat is precies waar koolmonoxide en methaan hun absorptielijn hebben. Hebben we een speciale camera voor om dat te meten en die ga ik je nu even laten zien. De clean room, de schone kamer. Nou, kom binnen dan laat ik je zien hoe de infrarood camera werkt. En dat kan ik je demonstreren met silicium. Wat zie je? Ik zie mezelf, het is gewoon een spiegel. In dat zichtbaar licht is het ook een spiegel. Zichtbaar licht komt hier absoluut niet doorheen, wordt alleen maar gereflecteerd. Maar infrarood licht is anders. Heeft en langere golflengte en kan hier wel doorheen. Nou en dat kan ik je laten zien met deze opstelling. We hebben een lamp die heel zachtjes aanstaat en wat infrarood uitzendt. Hier hebben we een camera en beeld zie je hier. Ik houd dus die spiegel hiervoor en het infrarood blijf je gewoon zien. Het infrarood gaat hier doorheen. Dus er is echt een verschil tussen infrarood licht en zichtbaar licht. Dat snap ik maar hoe kunnen jullie met infrarood licht meten dat en hoeveel methaan er in de atmosfeer is. Kijk, we hebben de zon en die schijnt door de atmosfeer naar de aarde. En vanaf de aarde wordt het weer gereflecteerd door de atmosfeer naar de satelliet. In die atmosfeer zit methaan, en methaan absorbeert hele specifieke kleuren, golflengtes in het infrarood. En als het absorbeert dan gaat het dus uit het licht. Dus zonlicht bevat alle kleuren infrarood maar het licht wat door de satelliet naar de atmosfeer gaat, die mist een heleboel kleuren van het infrarood. Daaruit kunnen we methaan afleiden. Dus infrarood licht wat onzichtbaar is, bestaat net als zichtbaar licht wat wij kunnen zien uit meerdere kleuren. Zo veel kleuren als je maar wilt. En hoe trek je die kleuren dan uit elkaar? Dat kan ik je ook demonstreren. Dat doen we met een tralie. Bij een tralie denk je aan grote staven ijzer. Nou deze zijn heel klein. Hier heb je vijfhonderd van die lijntjes per millimeter. En door al die lijntjes wordt het licht uit elkaar getrokken. En zie je ook infrarood? Uh, nee, dat kan ik niet zien. Heel goed. Je ogen zien geen infrarood. Maar dat infrarood , daarvoor gebruiken we een truc als we dat uiteen willen rafelen. Het infrarode licht dat stop je hierin. Het silicium. Dit is silicium. Voor onze ogen is dat een spiegel. Maar het infrarode licht gaat er doorheen en komt op de achterkant van de tralie en wordt daar ook in al die kleuren uiteen getrokken, zoals we dat net zagen bij zichtbaar licht. Dan gaat het terug en als het dan uit het silicium gaat, wordt nog extra gebroken. Worden die kleuren nog drie en een half keer meer uit elkaar gerafeld. En de grap daarvan is als dat als we dit toepassen in een ruimte instrument kunnen we het veel kleiner maken. Daarom hebben we dit tralie ontworpen en ontwikkeld met TNO. Hiermee kunnen we die spectrum meten waarvan we eerst dachten dat ie 125 liter was, een verhuisdoos, kunnen nu zo klein maken dat het een schoenendoos is. Dit is zo nieuw dat we eer een prototype van hebben gemaakt om het te demonstreren dat het ook echt werkt. Kan ik dat zien? Ja, kom maar mee. Dit is het Tropomi breadboard model, dat is het prototype wat we gemaakt hebben. Je kunt zien het is meer een schoenendoos dan een verhuisdoos. Maar dit gaat wel de ruimte in. Ja, dit gaat de ruimte is en dit is het verzonken tralie, dat herken je nu wel. Ja. We hebben ‘m getest in een vriezer, want infrarood apparatuur werkt altijd een stuk beter als ie afgekoeld is. We hebben hier de zon, hm, dat is nu een infrarood lamp, en we hebben hier een gascel en we hebben hier een paar lenzen die het licht naar het instrument sturen. Nou, zo hebben we experimenten gedaan. Ik zal je laten zien wat de resultaten zijn. Dit is methaan en hoe donkerder de strepen hoe meer methaan het is. Als je dit patroon ziet dan weet je dat het om methaan gaat. Een op één. Tropomi gaat straks de lucht in. Ja in 2016 in het voorjaar. En dan komt er, hopen wij, een enorme hoeveelheid data naar beneden en dan gaan we leren hoe het nou zit met die atmosfeer en die vervuiling en dat broeikaseffect. Ik kijk ernaar uit. Ik ook, wij allemaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3274733 390 2110 2016-02-16T23:00:00+00:00 yes no licht satelliet broeikaseffect https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-leven-tussen-twee-huizen-rashaan 2024-01-25T12:45:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27891.w613.r16-9.e43a49d.webp Zapp Echt Gebeurd | Rashaan Rashaan (12) heeft ogenschijnlijk weinig problemen met de scheiding van zijn ouders, maar is dat wel echt zo? Eigenlijk weet hij niet eens waaróm zijn ouders uit elkaar zijn, want ze hebben het er nooit over gehad. Door deze documentaire heeft Rashaan het voor de eerste keer met zijn ouders over hun echtscheiding en durft hij ze (bijna) alles te vragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1678995 874.9 729 2016-01-21T06:04:59+00:00 yes no scheiden https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-auto-industrie-in-het-nauw-door-elektrische-auto 2024-01-04T11:51:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27900.w613.r16-9.9670db7.webp EenVandaag in de klas | Auto-industrie in het nauw door elektrische auto Vak: economie. Betekent de introductie van de elektrische auto het einde van de traditionele auto-industrie? Elektrische auto's worden zelfdenkend en het autobezit zal in de toekomst minder belangrijk worden. Hoe gaan traditionele automerken hiermee om? Hoe ziet de toekomst van de auto eruit? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3297012 351 6121 2016-02-16T08:16:30+00:00 yes no auto technologie zonne-energie https://schooltv.nl/video-item/snapje-d-en-dt-wanneer-schrijf-je-een-werkwoord-met-een-d-en-wanneer-met-dt 2024-01-16T12:58:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27890.w613.r16-9.0632a5f.webp Snapje? | D en dt Ik loop is zonder t Want als ik loop dan klinkt de t niet mee Jij loopt is met een t Want als jij loopt dan klinkt de t wel mee Maar soms klinkt de t totaal niet hoorbaar in het werkwoord mee Jij vindt, heeft dat een t? Of is jij vindt alleen maar met een d? Moet het met een d of met een t? Je kan vaak niet goed horen hoe het moet Maar is er weer geen touw aan vast te knopen Vervang het werkwoord dan gewoon door lopen! Want dan gaat alles automatisch goed Ik vind heeft dat een t? Vervang het door ik loop en luister mee Ik loop is zonder t Ik vind dus alleen maar met een d Jij vindt heeft wel een t Want in jij loopt klinkt ook die t weer mee Hij vindt heeft ook een t Want ook hij loopt is met een t oke! Moet het met een d of met een t? Je kan vaak niet goed horen hoe het moet Maar is er weer geen touw aan vast te knopen Vervang het werkwoord dan gewoon door lopen! Want dan gaat alles automatisch goed Ik red me, zonder t, er nu wel uit ik vind het, zonder t, niet moeilijk meer vind jij het, zonder t, nog een probleem? Geen punt! Gebruik gewoon de regel weer: Moet het met een d of met een t? Je kan vaak niet goed horen hoe het moet Maar is er weer geen touw aan vast te knopen Vervang het werkwoord dan gewoon door lopen! Want dan gaat alles automatisch goed https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3297002 133 31135 2016-02-17T08:00:00+00:00 yes no spelling grammatica werkwoord ezelsbruggetje https://schooltv.nl/video-item/de-kennis-van-nu-in-de-klas-wrakduiken 2024-01-04T11:51:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27904.w613.r16-9.f67924a.webp De Kennis van Nu in de klas | Wrakduiken Vak: Geschiedenis. In Nederland liggen honderden scheepswrakken van gezonken schepen. Deze wrakken dateren van de oudheid tot de recente geschiedenis. Diederik Jekel onderzoekt met onderwaterarcheoloog Martijn Manders een scheepswrak uit de 17e eeuw. Hoe ging het eraan toe op het schip? Tijd voor een dramatische reconstructie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3306034 583 1802 2016-02-17T09:12:27+00:00 yes no VOC Gouden Eeuw https://schooltv.nl/video-item/micro-monsters-in-de-klas-micro-mamas 2024-01-04T11:51:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27907.w613.r16-9.f4eb85c.webp Micro Monsters in de klas | Micro mama’s Vak: biologie. De dierenwereld bestaat uit grote, kleine en hele kleine dieren. Natuurdocumentairemaker David Attenborough onderzoekt de microwereld van de kleinste dieren, insecten en geleedpotigen. Bij insecten en geleedpotigen worden de kinderen op allerlei manieren opgevoed. Zoals de gruwelijke gewoonte van de ampulex compressa. Dit diertje maakt van een kakkerlak een soort zombie en zorgt ervoor dat haar baby’tje zich dagenlang tegoed kan doen aan ingewanden van de nog levende prooi. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3306036 409 1837 2016-02-19T08:00:00+00:00 yes no insect geleedpotig voortplanting https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-ooggetuigen-van-de-atoombom 2024-01-04T11:51:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27908.w613.r16-9.ffae692.webp Andere Tijden in de klas | Ooggetuigen van de atoombom Vak: geschiedenis. Op 6 en 9 augustus 1945 maken twee atoombommen definitief een einde aan de Tweede Wereldoorlog in Azië. Europa is al maanden bevrijd als Japan zich ook eindelijk overgeeft. De atoombommen kosten het leven van honderdduizenden mensen. Op het moment dat de atoombom boven Nagasaki ontploft, zijn daar ook Nederlanders. Ze zijn krijgsgevangen in Nederlands-Indië, voor de oorlog een Nederlandse kolonie en gevangen gezet in Japan. Ze overleven de ontploffing en vertellen na zeventig jaar hun verhaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3306045 482 9727 2016-02-18T08:00:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Japan atoombom Nederlands-Indië https://schooltv.nl/video-item/snapje-wat-een-afstand-wat-is-een-decimeter-ook-alweer 2024-01-04T11:51:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27892.w613.r16-9.9acc966.webp Snapje? | Wat een afstand Elke kilometer zie ik op de teller Als ik in de auto op de snelweg rij Maar de hectometerpaaltjes gaan nog sneller: Elke 100 meter komt zo’n ding voorbij En ik zie terwijl we langs die bordjes suizen Elke decameter een lantaarnpaal Met daartussen elke meter vangrailbuis; Het is net een lange stalen liniaal Wat een afstand wat een afstand wat een afstand leg ik toch af Naast de snelweg waar we over blijven razen gaan de schapen in het weiland traag hun gang en de hokjes van het hek waarlangs ze grazen zijn een decimeter hoog en net zo lang op dat hek kun je dus centimeters tellen want daar hangen draadjes wol en ik geef gas maar ik zie als we nog verder door versnellen elke millimeter wel een sprietje gras Wat een afstand wat een afstand wat een afstand leg ik toch af 10 sprietjes is een draadje 10 draadjes is een hokje 10 hokjes is een stalen vangrailbuis 10 buizen een lantaarn 10 lantaarns is een bordje Nee ik verveel me nooit op weg naar huis En na 10 groene bordjes heb ik een kilometer Ik meet wat af als ik het land doorkruis Wat een afstand wat een afstand wat een afstand leg ik toch af https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3297003 127 10191 2016-02-18T08:00:00+00:00 yes no meten rekenen ezelsbruggetje https://schooltv.nl/video-item/snapje-peloton-rekenen-met-procenten 2024-01-04T11:51:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/41000/images/41306.w613.r16-9.d584930.webp Snapje? | Peloton 200 wielrenners rijden een tour dat is dus het hele peloton 200 wielrenners op het parcours ze rijden in de felle zon maar 20 daarvan rijden in een ravijn zodat er 180 over zijn 200, dat was dus honderd procent maar 10 procent / had geen stuurtalent 180 wielrenners rijden een tour dat is nu het hele peloton 180 wielrenners op het parcours ze rijden in de felle zon maar 90 wielrenners krijgen plots pech en dus is nu de helft in één keer weg 180, dat was dus honderd procent maar 50 procent / kwam niet tot het end Van de 90 worden er 80 ziek En 5 belanden in het publiek En 3 gaan met de rondemissen mee en toen waren er nog 2 200 wielrenners reden een tour waarvan er 2 nog over zijn Eén procent rijdt dus nog op het parcours Het peloton is nog maar klein Soms rijdt de één, soms de andere voor Voorlopig koersen ze nog even door Die twee zijn dus samen nu honderd procent De helft daarvan wint / dat is al bekend https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3297004 130 7698 2016-02-19T08:00:00+00:00 yes no rekenen ezelsbruggetje https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-ninnoc 2024-01-04T11:51:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27912.w613.r16-9.181d4f2.webp Zapp Echt Gebeurd | Ninnoc Waarom moet je doen wat de anderen doen en waarom moet iedereen op elkaar lijken? Ninnoc heeft het moeilijk in de groep. Ze wil zich niet zomaar aanpassen aan de rest, maar ze is ook bang om buitengesloten te worden. Kun je afwijken in een groep? Of kom je dan alleen te staan? In de documentaire Ninnoc kruip je in Ninnoc's hoofd. En tref je haar in een leeg schoolgebouw. Kan ze ontsnappen aan de groep of draagt ze die altijd bij zich? Wat laat Ninnoc van zichzelf zien en wat houdt zij verborgen? Een film over uitsluiting en insluiting, over eigenheid, groepsdruk en de gevolgen die zich lijken af te spelen in het hoofd van de mooie en eigengereide hoofdpersoon Ninnoc. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1227359 1132.81 2984 2016-03-13T19:30:00+00:00 yes no vriendschap groep school https://schooltv.nl/video-item/snapje-jouw-truc-wanneer-schrijf-je-jou-en-wanneer-jouw 2024-01-04T11:51:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/41000/images/41307.w613.r16-9.54f7a91.webp Snapje? | Jouw truc Taal is soms een lastig klusje -Al lijkt het soms van niet misschien- Want er zijn bijvoorbeeld letters Die je niet hoort, maar wel kan zien Dat is de 'w' die je soms schrijft Na het woordje 'jou' Bijvoorbeeld in 'dit is jouw dag' En in 'jouw ogen zijn lichtblauw' Maar dikwijls staat die w er niet Bijvoorbeeld in 'ik vind jou oud' Ik heb een hele goeie truc Waardoor ik de regels onthoud Ik vervang het woordje 'jou' In mijn hoofd gewoon door 'mij' En als er dan 'mijn' komt te staan Dan moet er een 'w'-tje bij Dit is mijn truc -Dit is jouw truc- Van mij van mij -van jou van jou- (2x) Het werkt altijd en is heel simpel Twijfel is er niet meer bij En let maar op want het kan ook Met ‘u’ en ‘hij’ en ook met ‘zij’ Ik vervang het woordje 'jou' In mijn hoofd gewoon door 'mij' En als er dan 'mijn' komt te staan Dan moet er een 'w'-tje bij Dit is mijn truc -Dit is jouw truc- Van mij van mij -van jou van jou- Mijn truc waarmee ik makkelijk de regel onthoud Jouw truc waarmee ik makkelijk de regel onthoud Uw truc waarmee ik makkelijk de regel onthoud https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3297006 136 15228 2016-02-21T23:00:00+00:00 yes no spelling grammatica ezelsbruggetje https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-uitsterven 2024-01-04T11:51:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27914.w613.r16-9.5b90e6a.webp De Buitendienst | Uitsterven Wat hebben de mus, de reuzenpanda en de otter gemeen? Ze staan allemaal op het punt van uitsterven. Maar niet als het aan De Buitendienst ligt! Yannick en Nienke organiseren namelijk een heuse benefietavond om genoeg geld in te zamelen voor één van deze dieren. En welke dat wordt ligt helemaal aan jullie. Onze trouwe kijkertjes. Jullie gaan in deze show kennismaken met elk van deze schattige dieren en worden voor de keus gezet: welk dier krijgt het geld om ervoor te zorgen dat ze niet uitsterven? Ook vragen we onszelf af: waarom sterven bepaalde dieren uit en is dat wel zo erg? Om het geheel eerlijk te laten verlopen staat deze benefietavond onder strikte leiding van onze eigen huisbioloog: Professor Treurniet. Wie kent hem niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251169 1211.71 14537 2016-03-11T17:30:00+00:00 yes no uitsterven https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-prothesen 2024-01-04T11:51:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27915.w613.r16-9.39ca659.webp De Buitendienst | Prothesen Zombies zijn geduchte vijanden, maar ze hebben één groot nadeel. Ze raken wel heel makkelijk een been of arm kwijt. En dat is niet zo handig. Toch? Kun je eigenlijk een beetje leven met één of meer ledematen minder? De Buitendienst zoekt het uit! Zo gaan we onder andere de meest geavanceerde prothesen uittesten en kijken of die beter werken dan een echte arm of been. Ook zien we dat niet alleen mensen maar ook dieren soms wel een kunstmatig handje of staartje extra kunnen gebruiken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251170 1188.1 14026 2016-03-18T18:30:00+00:00 yes no arm been kunstmatig https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-37 2024-01-04T11:51:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27921.w613.r16-9.b36b374.webp Studio Snugger | Aflevering 47 Stoer showprogramma voor kinderen van zes tot en met acht jaar. Presentator Bas Hoeflaak loopt in rap tempo langs verschillende onderwerpen. Centraal daarbij staat de vraag 'Is het Kletspraat, of niet?' Het studiopubliek bepaalt met de kletspraatstemknop of ze het verhaal geloven. De kijkers thuis kunnen live meespelen via de stemknop op hun tablet. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251186 913.1 6691 2016-02-21T08:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-werelderfgoed-woudagemaal 2026-03-10T14:29:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27931.w613.r16-9.3590f72.webp Het Klokhuis | Werelderfgoed: Woudagemaal Overal in ons land waar het land lager is dan het water, moet er worden gepompt om de polders droog te houden. Vroeger gebeurde dat met molens. Nu wordt er gepompt met gemalen, zoals het Woudagemaal in Lemmer. Het Wouda-stoomgemaal is het grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld. Het werkt al sinds 1920 en kan 4000 m3 water per minuut uit de polder te malen. Vroeger werd bij eb het overtollige water op zee geloosd. Dat lukte niet meer vanwege de toenemende inpoldering, ontginning en inklinking van de bodem. Naast het natuurlijke afvoeren waren gemalen nodig om de provincie droog te houden. Het Woudagemaal draagt nu nog steeds bij aan het hele afwateringsstelsel van Friesland. Dit gemaal staat er niet voor de sier. Het moet bijspringen als de Friese boezem te hoog staat. Dan wordt het gemaal onder stoom gebracht. Dat gebeurt nu nog maar een paar keer per jaar. Nienke is hier bij aanwezig en ontdekt meer over de techniek van een stoomgemaal; hoe komt het dat stoom zoveel kracht geeft? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239622 860.51 8826 2016-03-16T18:30:00+00:00 yes no werelderfgoed waterbeheersing Friesland https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-klokgieten-1 2024-01-04T11:51:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27932.w613.r16-9.fede9cc.webp Het Klokhuis | Klokgieten In het Brabantse Asten staat de grootste klokgieterij ter wereld! De klok van de Notre Dame in Parijs is daar gegoten. Nienke gaat op bezoek bij Bert Augustus. Hij is campanoloog, oftewel klokkendeskundige. Ze volgt het hele proces van smelten van het brons tot het gieten en stemmen van de klok. Hoe zorg je er voor dat de klok de juiste toonhoogte heeft? Ard en Fjodor gieten zelf een klok, op hun kamertje. Tot hun vader er achter komt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1259003 890.2 6425 2016-03-17T18:30:00+00:00 yes no klok ambacht https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-reuzenpanda 2024-01-04T11:51:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27933.w613.r16-9.0b8fd08.webp Het Klokhuis | Reuzenpanda Hoe komt de panda aan zijn leuke bolle kop? Eet hij alleen maar bamboe? Er zijn nog maar zo'n 1864 reuzenpanda's op de wereld. Wat wordt er gedaan om deze mooie dieren voor de toekomst te behouden? Maurice gaat op zoek naar antwoorden en ontdekt hoe je aan de drollen van de panda's kunt zien wat ze precies hebben gegeten. In de muizenscène is de zoon verliefd op een veel te groot panda-meisje uit zijn klas. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239595 858.49 21087 2016-03-18T18:30:00+00:00 yes no panda https://schooltv.nl/video-item/kunstuur-in-de-klas-met-de-mantel-der-schoonheid 2024-01-04T11:51:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27935.w613.r16-9.242f881.webp Kunstuur in de klas | Met de mantel der schoonheid Vak: CKV en TEHATEX. Kunst kan mooie dingen laten zien. Maar kan “mooie” kunst ook beladen of nare onderwerpen bespreekbaar maken? De foto’s van Henk Wildschut tonen de hutten van vluchtelingen in Calais, of tuintjes in vluchtelingenkampen in Pakistan. Marlene Dumas maakt portretten van misdadigers. Het werk van Maartje Korstanje lijkt op enorme dode insecten. De Designpolitie geeft in het project ‘Gorilla’ via grappige beeldcolumns zijn visie op actueel beladen thema’s. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3319640 452 1256 2016-02-22T09:15:21+00:00 yes no kunst vluchteling crimineel https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-skatekeet 2024-01-04T11:51:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27936.w613.r16-9.37d4859.webp ZappDoc | Skatekeet Het verhaal van Keet, een tienjarig meisje dat met haar talent opvalt in een door jongens gedomineerde skatewereld. Dit leidt naast bewondering ook tot onbegrip. Op haar skateboard baant Keet zich een weg door de meningen van anderen over hoe een meisje zou moeten zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1245387 925.57 1609 2016-03-06T19:15:00+00:00 yes no skateboard jongen meisje https://schooltv.nl/video-item/waarom-botsen-spreeuwen-in-de-lucht-nooit-op-elkaar-stunten-zonder-ongelukken 2024-01-04T11:51:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27937.w613.r16-9.2ab7702.webp Waarom botsen spreeuwen in de lucht nooit? | Stunten zonder ongelukken En uw gastvrouw van vandaag is: Nienke de la Rive Box! Hallo allemaal! Welkom bij weer een fonkelnieuwe Waarom? Daarom! Vragen die in een minuut zijn uit te leggen, beantwoorden of op te lossen. En wat is de vraag van vandaag? Inderdaad ja: waarom botsen spreeuwen in een zwerm nooit op elkaar? Soms zie je in de lucht van die grote zwarte wolken en als je beter kijkt zie je dat het vogels zijn. Om precies te zijn: spreeuwen. Met zijn duizenden, soms wel vijftigduizenden tegelijk verplaatsen ze zich als zwerm supersnel. Ziet er heel gaaf uit. En ze stunten. Heel snel duiken ze van links naar rechts. En het lijkt alsof ze vlakbij elkaar vliegen maar botsen doen ze nooit. Rara hoe kan dat? Dat komt doordat iedere vogel de zeven vogels die om hen heen vliegen heel goed in de gaten houdt. En iedere vogel houdt precies een meter afstand tot de volgende vogel. Gek eigenlijk, terwijl het er vanaf de grond uitziet alsof ze veel dichter bij elkaar vliegen. Bovendien vliegen alle vogels exact even hard. 35 km per uur, de hele tijd. En omdat iedere vogel dit precies zo doet botst niemand tegen elkaar. Zouden we op de snelweg ook eens moeten doen met zijn allen. Ze stunten trouwens in het voorjaar en in het najaar, vlak voordat ze gaan slapen. En dat doen ze in bomen en struiken. Voordat ze landen cirkelen ze met een hele zwerm een poosje rond. En herrie dat ze maken! Dat is gewoon spreeuwengeklets. In de natuur zie je dat wel vaker, beesten in grote groepen: scholen vissen, roedels honden, kolonies mieren. En dat is heel slim omdat je minder snel gepakt kan worden door de vijand. Dat was hem alweer. Tot de volgende Waarom? Daarom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3319641 126 2410 2016-02-28T23:00:00+00:00 yes no vogel dier vliegen https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-een-lichtjaar 2024-04-25T10:01:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27947.w613.r16-9.abba1a9.webp Wat is een lichtjaar? | Clipphanger Astrologen eh… astronomen, bestuderen de sterren en hebben daarbij te maken met enorme afstanden. Zoals de afstand tussen ons zonnestelsel en het Andromedastelsel. Die bedraagt meer dan 22 triljoen kilometer. Dat zijn 2 tweeën met 18 nullen, en als je die eindelijk allemaal achter elkaar hebt gezet, dan ben je d’r al bijna. Om toch met grote afstanden te kunnen dealen, hebben astronomen hun eigen lengtemaat: het lichtjaar. Licht reist ongelooflijk snel, met wel 300.000 kilometer per seconde. Dat merk je dus niet als je de schemerlamp aandoet. Maar het licht van de zon bijvoorbeeld doet er meer dan 8 minuten over om bij ons op aarde te komen. Als je een jaar lang met de snelheid van het licht zou reizen, dan heb je een enorme afstand afgelegd van zo’n 9,47 biljoen kilometer: en dat is nou precies een lichtjaar. Al is het voor jou ook vooral een erg zwaar jaar. Een lichtjaar is dus geen tijdmaat, maar een lengtemaat: de afstand die het licht in een jaar aflegt. Het lichtjaar wordt vooral gebruikt voor letterlijk astronomische afstanden. En als je dan toch jouw eigen lengte wil uitdrukken in lichtjaren, dan kan dat. Alleen krijg je dan weer een hoop nullen, maar dan achter de komma. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3349750 95 9024 2016-02-22T13:47:36+00:00 yes no ruimte planeet zonnestelsel astronaut https://schooltv.nl/video-item/schilder-jeroen-bosch-paul-van-loon-over-de-bijzondere-schilderijen-van-jheronimus-bosch 2024-01-16T15:02:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27948.w613.r16-9.7596094.webp Schilder Jeroen Bosch | Paul van Loon over de bijzondere schilderijen van Jheronimus Bosch De wondere wereld van Jeroen Bosch is zo ongelooflijk uitgebreid en groot. Als je er eenmaal naar gaat kijken verdwaal je erin. Monsters, vreemde wezens en gekke figuren. Daar onder het bed zitten duivelse wezentjes die hun geld komen aanbieden. Daar komt de dood door de deur naar binnen. Dit is zijn de bedenksels van de wereldberoemde Jheronimus, oftewel Jeroen, Bosch. Jeroen Bosch zelf is eigenlijk EEN groot mysterie. Waar hij begraven is bijvoorbeeld, weet niemand. En zelfs hoe hij eruit zag is niet helemaal duidelijk. Dit is 1 van de weinige zelfportretten van hem. Bosch werd de duvelmaker genoemd, omdat hij vaak de wereld van de duivel schilderde. Soms zo bizar dat mensen in zijn tijd dachten dat hij gek was. Maar 500 jaar later ziet iedereen hem vooral als geniaal. Een van zijn grootste fans is de griezelboekenschrijver van Nederland: Paul van Loon. Bekend natuurlijk van Dolfje Weerwolfje, de Griezelbus...en hij schreef een kinderboek over Jeroen Bosch. Als je goed kijkt zie je dat hij heel veel details schilderde. Heel veel kleine dingetjes die op zichzelf allemaal een verhaal vertellen. Hij schilderde ook heel veel dieren. Kijk maar, als je ziet...Een vreemd soort giraffe. Je ziet zelfs een olifant. Maar het wemelt van de bijzondere beestjes. Daarboven zit de uil. Die komt heel vaak voor in de schilderijen van Jeroen Bosch. Dat vind ik het mooie eraan. Het is niet één ding wat je ziet. Een schilderij met één onderwerp. Maar het barst van de onderwerpen. Je blijft kijken. Hoe langer je kijkt hoe meer dat je ziet. Jeroen Bosch leefde rond 1500, in de Middeleeuwen dus. Een tijd waarin heel veel schilderijen over het geloof gingen. Die waren vaak heel braaf en normaal. Maar Jeroen Bosch schilderde op een heel andere manier. Dit is wel het tegenovergestelde van dat vrolijke mooie gekleurde schilderij wat we net zagen. Dit is heel somber. Een beetje eng ook. Dit is heel somber. Een beetje eng ook. Het zijn trolachtige wezens. En vreemde figuren die met een luit op hun rug sjouwen. Er vliegen heel enge wezens in de lucht. Vliegende octopussen soms, het is donker. Daarom noem ik hem ook de schilder van de hel. Wat wilde hij hier nou mee zeggen? Als je slecht leeft kom je hier terecht. Hier wil je echt niet zijn. Bijna een soort griezelfilm van 500 jaar geleden. Absoluut. Het is bijna een illustratie uit Lord of the Rings. Je hebt daar zo'n landschap met bergen... wat wel geïnspireerd lijkt op Jeroen Bosch. En dat is niet het enige. In de film Star Wars zitten figuren die zo uit de schilderijen van Jeroen Bosch zijn gekropen. En ook de schilder zelf komt erin terug. Ook grote modemerken baseerden hun creaties op de het werk van Bosch. En ja, ook Paul van Loon haalt er ideeën uit voor zijn griezelboeken. Hij maakt wezens die in de werkelijkheid niet bestaan, maar die hij wel gemaakt heeft. En ik doe dat soms ook in boeken. Er zitten allerlei dingen in die ik zondermeer herken. Kijk, daar heb je van die duivelse figuren die in de hel van Jeroen Bosch thuishoren. Die vind ik zelfs eng. De schilderijen zijn door de jaren heen in wereldberoemde musea over de hele wereld terecht gekomen. En nu zijn voor het eerst sinds lange tijd weer samen te zien zijn in Den Bosch. Dit is hartstikke bijzonder. Je kunt je ook zeker afvragen of dit ooit nog een keer zal gebeuren. Ik denk het niet. Want die andere musea willen die schilderijen ook eigenlijk niet meer laten gaan. Dit is wel echt fantastisch. Ja, dit is fantastisch. 'De Hooiwagen'. Zo knap. Zo groot. Een schilderij van Jeroen Bosch zijn eigenlijk wel 10 of 100 schilderijen. Zoveel zit erin. Maar het mooie is dat iedereen er zijn eigen betekenis aan kan geven. Je kunt helemaal je eigen verhaal erbij bedenken. Er gebeurt ontzettend veel. Het zou alleen al een leuke opdracht zijn: Hoeveel mensen zie je op dit schilderij? Je blijft kijken. Veel kinderen kennen vooral Rembrandt en Van Gogh als beroemdste Nederlandse schilders. Maar Jeroen Bosch verdient minstens zoveel roem, vindt Paul. Ik denk dat er veel meer in te zien is dan in de schilderijen van die andere schilders die je noemt. Misschien is een punt wat meespeelt dat hij niet zo heel veel schilderijen gemaakt heeft. Er zijn misschien maar 20 die echt van hem zijn. Nu komen ze voor het eerst samen in Den Bosch. Dat is een van de weinige keren dat dat gebeurt. Dus het is ook niet zo vaak mogelijk om die schilderijen in het echt te zien. Het zal heel druk worden in het museum. In de voorverkoop zijn al 90.000 kaarten verkocht. Allemaal mensen die willen ronddwalen in de wondere wereld van Jeroen Bosch. Het bijzondere van de wereld van Jeroen Bosch is... dat als je niet uitkijkt dat je er echt in verdwijnt en dan ben je weg. Dan ben je in zijn andere werkelijkheid gedoken. Dan kom je misschien nooit meer terug. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3349751 320 12251 2016-02-22T14:49:35+00:00 yes no schilder kunst schilderij Jeroen Bosch https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-een-plastic-tasje 2024-01-04T11:51:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27949.w613.r16-9.7d247b4.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost een plastic tasje? Vak: economie. Sinds 2016 zijn gratis plastic tasjes verboden. Als je er toch eentje wil moet je ervoor betalen. In de supermarkt betaal je zo’n 25 cent voor een plastic boodschappentas. Maar wat kost zo’n plastic tasje nou eigenlijk en wat levert het de supermarkt op? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3349753 433 4449 2016-02-24T23:00:00+00:00 yes no plastic prijsvorming supermarkt https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-een-all-inclusive-vakantie 2024-01-04T11:51:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27950.w613.r16-9.bafa5d5.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost een all-inclusive vakantie? Vak: economie. Als je op vakantie zeker wilt zijn van mooi weer, lekker eten en je je nergens druk om wil maken, kun je een all-inclusive vakantie boeken. Voor een bedrag dat je van tevoren betaalt kun je onbeperkt eten, drinken, zwemmen en genieten. En zo duur is dat helemaal niet. Maar hoe kunnen hotels en touroperators verdienen aan toeristen die hun portemonnee thuis laten? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3349754 484 4160 2016-03-02T23:00:00+00:00 yes no toerisme horeca https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-een-ei 2024-01-04T11:51:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27951.w613.r16-9.a98416c.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost een ei? Vak: economie. Een doosje eieren is bij de ene supermarkt goedkoper dan bij de andere supermarkt. Waar komt dat prijsverschil vandaan? En wie verdient er eigenlijk het meest op de verkoop van eieren? De Rekenkamer onderzoekt hoe dit zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3349755 487 1447 2016-03-09T23:00:00+00:00 yes no ei prijsvorming supermarkt https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-de-ov-chipkaart 2024-01-04T11:51:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27952.w613.r16-9.8576e25.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost de OV-chipkaart? Vak: economie. Met de OV-chipkaart kun je door heel Nederland reizen met de trein, bus, tram en metro. Heel makkelijk, als je tenminste niet vergeet uit te checken als je met het openbaar vervoer reist. Dan betaal je namelijk een boete. En ook voor de kaart zelf moet je betalen. Wat wordt er eigenlijk verdiend aan de OV-chipkaart en door wie? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3349756 419 1821 2016-03-16T23:00:00+00:00 yes no trein prijsvorming transport https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-een-brood 2024-01-04T11:51:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27953.w613.r16-9.11e7a20.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost een brood? Vak: economie. Brood heb je in alle soorten, maten en prijzen. Bij de supermarkt is een brood goedkoper dan bij de ambachtelijke bakker. Hoe zit de prijs van brood in elkaar en wie verdienen er allemaal aan dat sneetje volkoren op je bord? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3349757 445 2420 2016-03-23T23:00:00+00:00 yes no brood bakker prijsvorming supermarkt https://schooltv.nl/video-item/de-rekenkamer-in-de-klas-wat-kost-mijn-dikke-buurman 2024-01-04T11:51:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27954.w613.r16-9.aa81949.webp De Rekenkamer in de klas | Wat kost mijn dikke buurman? Vak: economie. Obesitas of overgewicht: het komt steeds vaker voor. Ook Nederland wordt steeds dikker. Dat is niet alleen ongezond, maar ook duur. Denk maar aan wat dat overgewicht kost voor de zorg en het bedrijfsleven. De Rekenkamer rekent af met de overtollige kilo’s en komt tot een interessante conclusie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3349758 441 2922 2016-03-30T22:00:00+00:00 yes no overgewicht https://schooltv.nl/video-item/snapje-optellen-van-breuken-breuken-optellen-hoe-doe-je-dat 2024-01-11T13:43:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27894.w613.r16-9.16fd560.webp Snapje? | Optellen van breuken Je hoeft echt niet bang te wezen als je breuken op gaat tellen want een optelsom van breuken is eenvoudig voor te stellen met een taart die je in stukken snijdt. En taart, dat is toch leuk? Er rekent niks zo lekker als een breuk. LEKKER REKENEN! Niks zo lekker als een breuk Lekker rekenen Niks zo lekker als een breuk Lekker rekenen Niks zo lekker als een breuk Lekker rekenen Er rekent niks zo lekker als een breuk Snij een taart in vier gelijk stukken. Dan wordt ieder deel dus een vierde deel genoemd. Eén vierde deel van het geheel Daarom heet die vier de noemer, en de teller telt alleen hoeveel. In dit geval dus één. ÉÉN VIERDE! Pak nu nóg een taart en snijd die taart in twéé stukken En doe één van die twee stukken bij die vierde – dat moet lukken Kijk: één vierde plus één tweede. Met een taart is dat zo klaar Maar hoe noem je die twee delen bij elkaar? HOE NOEM JE DAT? Hoe noem je die twee delen bij elkaar? Hoe noem je dat? hoe noem je die twee delen bij elkaar? Hoe noem je dat? hoe noem je die twee delen bij elkaar? Hoe noem je dat? hoe noem je die twee delen bij elkaar? Hoe zit het nou? Het optellen van breuken kan alleen als de noemers even groot zijn, daar kan je niet omheen Dus één tweede plus één vierde bij elkaar gaat niet zo fijn Omdat vier en twee dus niet hetzelfde zijn NU KOMT DE TRUC! Nu komt de truc Nu komt de truc Nu komt de truc Nu komt de truc Je hoeft dus echt niet in paniek te raken want je kunt die ongelijke noemers wel hetzelfde máken Snij één tweede maar in twee gelijke delen, en wat blijkt: één tweede = twee vierde! Doel bereikt! Nu heten alle breuken vierdes, en dan gaat het snel Want twee vierde plus één vierde dat is simpel kinderspel De uitkomst is drie vierde, één plus twee is drie Dat snapt zelfs het onnozelste genie CONCLUSIE! Als je breuken optelt moet je gelijke noemers maken en dan tel je de tellers op, zo is de gang van zaken Dan kom je na het rekenen dus nooit gebroken thuis Want breuken zijn alleen maar lastig… in het ziekenhuis Breuken zijn alleen maar lastig in het ziekenhuis Alleen maar lastig in het ziekenhuis Breuken zijn alleen maar lastig in het ziekenhuis https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3297005 128 28649 2016-02-22T23:00:00+00:00 yes no rekenen breuken optellen ezelsbruggetje https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-iedereen-kan-je-facebookfotos-gebruiken 2024-01-16T15:26:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27955.w613.r16-9.64b6b2e.webp EenVandaag in de klas | Iedereen kan je Facebookfoto’s gebruiken Vak: maatschappijleer. Niet alles op Facebook, Instagram, WhatsApp, YouTube, Twitter, Pinterest of andere social media is wat het lijkt. Zo kan een persoon achter een profiel op Facebook heel iemand anders zijn. Maar waarom doen mensen op Facebook zich voor onder een valse identiteit? Dat doen ze om bijvoorbeeld iemand te verleiden tot een afspraak en dat is niet altijd even onschuldig. Dit heet grooming. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3349752 305 5646 2016-02-23T08:00:00+00:00 yes no social media https://schooltv.nl/video-item/de-kennis-van-nu-in-de-klas-eeuwig-jong 2024-01-04T11:52:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27959.w613.r16-9.1bb6002.webp De Kennis van Nu in de klas | Eeuwig jong Vak: biologie. Wat hebben gezonde mensen van ruim honderd jaar wat anderen niet hebben? In de strijd tegen alzheimer verzamelt VU-onderzoeker Henne Holstege behalve levensbeschrijvingen en hersenen ook DNA van mensen die ouder worden dan honderd. Die genen vergelijkt ze onder andere met die van mensen die jong alzheimer krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3357541 624 1045 2016-02-24T08:00:00+00:00 yes no dementie https://schooltv.nl/video-item/snapje-groter-dan-wanneer-zeg-je-als-en-wanneer-dan 2024-01-04T11:52:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27896.w613.r16-9.3d06382.webp Snapje? | Groter dan Soms hoor ik mensen doodleuk zeggen Een kip legt veel meer eitjes als een haan En dat vind ik zo onnozel klinken Want daar hoort geen 'als' maar 'dan' te staan En de regels die zijn heus niet moeilijk Ik denk dat iedereen het snappen kan Dus let maar op, hier komt 'ie, ben je klaar? Voor de verschillen tussen 'als' en 'dan' Zijn twee dingen gelijk dan zeg je 'als' Bijvoorbeeld 'sap is even nat als thee' Zijn ze verschillend, dan gebruik je 'dan' Dus ‘103 is meer dan 102’ Als is even groot als als Dan is groter dan dan Als is even groot als als Dan is groter dan dan Als je dit nu uit je hoofd leert Zit je altijd goed Dan hoef je 't maar te zingen En weet je hoe het moet Maar let op want dit is nog niet alles Al ben je hiermee wel een heel eind klaar Want heel soms komt er als te staan Als dingen níet gelijk zijn aan elkaar Dat is als er 'zo' staat, zoals in De zin 'ik ben twee keer zo groot als jij' (Maar als er geen 'zo' staat dan blijft het 'dan' 'Ik ben twee keer groter dus dan hij') Als is even groot als als Dan is groter dan dan Als is twee keer zo groot als als Dan is anders dan dan Als je dit nu uit je hoofd leert Zit je altijd goed Dan hoef je 't maar te zingen En weet je hoe het moet https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3297007 136 13727 2016-02-23T23:00:00+00:00 yes no spelling grammatica ezelsbruggetje https://schooltv.nl/video-item/de-commandos-speciale-eenheden-van-de-landmacht 2024-01-11T16:38:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27962.w613.r16-9.9563c05.webp De commando’s | Speciale eenheden van de Landmacht Zoals bijna elk land in de wereld beschikt Nederland over een leger. Het Nederlandse leger bestaat uit verschillende onderdelen. Zo heb je bijvoorbeeld de marine die met schepen op zee vaart en de luchtmacht die in de lucht z’n werk doet. Soldaten die optreden op het land horen bij de landmacht. Om haar taken uit te kunnen voeren bestaat de landmacht uit verschillende onderdelen die ieder weer op een andere manier gespecialiseerd zijn. Zo heeft de landmacht een eenheid voor speciale operaties: de commando’s. Commando’s kunnen ergens in vijandelijk gebied worden gedropt om allerlei geheime verkenningen ut te voeren. Als de actie voorbij is, worden ze bijvoorbeeld weer opgepikt met een helikopter of verdwijnen geruisloos naar veiliger gebied. Als je bij de commando’s wilt komen, moet je wel uit het goede hout zijn gesneden. Je moet niet alleen lichamelijk fit zijn, maar ook heel slim zijn, niet snel bang zijn en in vervelende situaties belangrijke keuzes kunnen maken. Voordat je commando wordt, moet je dan ook heel veel leren. De opleiding tot commando duurt lang en behoort tot de zwaarste militaire opleidingen in het leger. Om te beginnen krijg je heel veel zware lichamelijke oefeningen. Daarvoor moet je niet alleen fit zijn, maar vooral veel doorzettingsvermogen hebben en je onder alle omstandigheden kunnen aanpassen. Een commando moet altijd en overal voor zichzelf kunnen zorgen. Daarom leer je bijvoorbeeld kaartlezen, schieten en overleven in de natuur. Om in alle gebieden op de wereld te kunnen werken, wordt er ook geoefend in tropische en koude gebieden. Je leert bergbeklimmen, parachutespringen en duiken. Commando worden, is zo moeilijk dat maar 10% door de eerste selectie komt en daarvan maar 10% het einde van de opleiding haalt. Dat einde is een speciale mars van 25 kilometer met extra zware bepakking die wordt afgesloten met een huldiging bij poort van de commando kazerne in Roosendaal waar ze de groene baret krijgen uitgereikt, hét symbool van de commando’s. Na deze opleiding gaat elke commando zich specialiseren. Een commandogroep bestaat namelijk uit mensen met verschillende specialisaties. Zo zit er in elke groep een ‘sniper'; een sluipschutter die vanaf een afstand van 2 kilometer vijanden kan uitschakelen. Een 'demspec', dat is iemand die gespecialiseerd is in explosieven, waarmee hij deuren kan opblazen. Maar hij kan ook explosieven van de tegenstander herkennen en onschadelijk maken. Een 'comspec' is iemand die verstand heeft van allerlei radiosystemen zodat iedereen in de groep steeds contact heeft met elkaar en met de eigen troepen. Tot slot is er in de groep een 'medic', een gewondenverzorger die in staat is om een gewonde 72 uur in leven te houden. Een groep commando’s moet helemaal voor zichzelf kunnen zorgen. Ze worden meestal ingezet in vijandelijke of afgelegen gebieden waar dus geen hulp in de buurt is. Ze hebben van alles bij zich om een paar weken te kunnen overleven in zo’n gebied. De manieren om ongemerkt in zo’n gebied te kunnen komen zijn verschillend. Zo kunnen ze uit een vliegtuig springen die op 10 kilometer hoogte vliegt en dus onzichtbaar is op de grond. Ze doen dat met speciale zuurstofmaskers en laten zich soms eerst duizenden meters naar beneden vallen voordat ze op het laatste moment hun parachute openmaken. Ook via het water kunnen ze ongemerkt aan land komen. Ze gebruiken daarvoor een speciale duiktechniek waarbij geen luchtbellen naar boven komen. De opdrachten die de commando’s krijgen kunnen heel verschillend zijn. Zo kunnen ze op pad worden gestuurd om een gijzelaar te bevrijden uit handen van de vijand. Of ze gaan vijandelijk gebied binnen om stiekem informatie te verzamelen. Sommige commando’s zijn gespecialiseerd in het beschrijven of aanwijzen van doelen voor f-16 gevechtsvliegtuigen en Apache aanvalshelikopters. Maar ze worden ook ingezet om buitenlandse troepen te trainen in speciale operaties zoals enkele jaren geleden in Afghanistan en in Irak. Veel dingen die de commando’s doen zijn geheim. Ze mogen ook niet herkenbaar gefilmd worden. Sommige missies zullen ook nooit bekend worden. Dat is belangrijk want hoe minder de vijand over je weet, hoe veiliger het is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3357552 363 9457 2016-02-24T12:03:10+00:00 yes no leger missie oorlog landmacht https://schooltv.nl/video-item/de-stilste-kamer-van-nederland-al-het-geluid-wordt-geabsorbeerd 2024-01-04T11:52:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27963.w613.r16-9.2b5681b.webp De stilste kamer van Nederland | Al het geluid wordt geabsorbeerd Overal waar je komt, hoor je wel iets. Stratenmakers, mensen, verkeer, vliegtuigen. Maar er bestaat een plek waar je helemaal niks hoort. We gaan naar de stilste kamer van Nederland. En die is hier, bij de TU Delft. We zijn nu in de kelder en dit hier is de stilste kamer. Hij staat helemaal los van het gebouw en zelfs op pilaren met rubber ertussen om elk geluid en elke trilling tegen te houden. Maar wat deze kamer helemaal bijzonder maakt is de binnenkant. Wauw. Hier wordt al het geluid geabsorbeerd door deze kussens. Er weerkaatst niks. Al het geluid slaat dood. Deze kamer wordt dan ook de dode kamer genoemd. Je vindt hier doodse stilte, heerlijk. Dit geluid, gaat alle kanten op. Zo komt het ook in m'n oren terecht. Maar een groot deel van het geluid kaatst tegen de muren, het plafond, de vloeren en wordt weerkaatst. In deze dode kamer wordt niks van het geluid teruggekaatst en dat komt doordat de kussens meer dan een meter dik zijn en door hun speciale vorm blijft het geluid er als het ware in hangen. Stel, deze bal is het geluid. Als dat naar de muur toegaat blijft het hangen en wordt het niet teruggekaatst, het geluid komt dus niet terug. Naast de dode kamer zit de de galmkamer. Geluid wordt hier maximaal weerkaatst. Let op. Wow, via de muren, het plafond, de vloer, de platen. Dus als ik hier op een gegeven moment hardop ga praten op een gegeven moment versta je totaal niet wat ik zeg, want door die galm hoor je alle woorden door elkaar heen en word je op een gegeven moment helemaal gek. In de galm- en deze dode kamer worden allerlei geluidstesten gedaan. Bijvoorbeeld hoeveel geluid produceert een stofzuiger? Dit is een decibelmeter en die meet de sterkte van het geluid. Dit is 68 decibel. In de dode kamer krijg je de beste metingen want er is geen nagalm. Je meet dus echt alleen het geluid van de stofzuiger. Toch jammer als je dan deze stofzuiger moet zuigen. Toch even meten. Nou, dat scheelt een hele hoop. Oh rust! Een kamer waar geen geluid van buiten komt en waar al het geluid helemaal doodslaat. Dit mag je toch wel met recht de allerstilste kamer van het land noemen. 0 decibel. Maak me gek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269275 180 7458 2016-02-23T23:00:00+00:00 yes no geluid trillen lucht decibel https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-het-stil-als-het-gesneeuwd-heeft-sneeuwvlokken-absorberen-geluid 2024-01-04T11:52:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27964.w613.r16-9.9c4dec0.webp Waarom is het stil als het gesneeuwd heeft? | Sneeuwvlokken absorberen geluid En uw gastvrouw van vandaag is Nienke de la Rive Box. Hallo, wat goed dat jullie er weer zijn, bij een nieuwe waarom-daarom-vraag. Die in 1 minuut zijn uit te leggen, te beantwoorden of op te lossen. Welke vraag gaan we vandaag weer behandelen in waarom-daarom? Dat ja: Waarom is het altijd zo stil als het net gesneeuwd heeft? Ken je dat, dat je 's ochtends buiten komt en dat het dan gesneeuwd heeft. En dat het dan zo stil is. Het is alsof je watten in je oren hebt, of dat er gewoon een muts over je oren zit. Dat komt doordat sneeuwvlokken het geluid absorberen. Ja, als het ware inpakken. Sneeuwvlokken zijn namelijk zespuntige ijskristallen. Als ijsvlokken op elkaar vallen... blijft er door die puntige vorm tussen de vlokken een lege ruimte vrij. Geluid bestaat uit trillingen en die trillingen verdwijnen in die lege ruimte. Daardoor blijft er minder geluid over. Daarom klinkt het dus na een verse sneeuwbui zachter, alsof er overal een dekentje overheen ligt. Maar we hebben het dan wel over verse sneeuw. Sneeuw die langer ligt gaat smelten en heeft daardoor juist minder... lucht en dan gaat er minder geluid verloren. Sterker nog, het weerkaatst juist beter en alles klinkt dus harder. Trouwens, de ijsbeer maakt bij zijn winterslaap ook gebruik van verse sneeuw. Hij maakt een hol van verse sneeuw waar flink veel lucht in zit. Die lucht neemt de temperatuur aan van zijn lichaam en koelt door de luchtkamertjes minder snel af. En daardoor is het voor hem makkelijker om zichzelf op temperatuur te houden. Grappig toch? Hij houdt zichzelf dus warm met sneeuw. Dat was het weer! Tot de volgende waarom-daarom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269274 110 3271 2016-02-22T23:00:00+00:00 yes no sneeuw winter geluid https://schooltv.nl/video-item/waarom-mag-je-in-een-museum-niet-flitsen-bescherming-van-de-schilderijen 2024-01-16T16:30:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27965.w613.r16-9.5fb01d8.webp Waarom mag je in een museum niet flitsen? | Bescherming van de schilderijen En uw gastvrouw van vandaag is Nienke de la Rive Box! Hallo allemaal, wat goed om je weer te zien! Welke vraag gaan we vandaag behandelen in Waarom? Daarom!? Vragen die in EEN minuut zijn uit te leggen, te beantwoorden of op te lossen. Ja! Dit is een goeie vraag. Waarom mag je in een museum niet je flits gebruiken als je foto's maakt? Even een middagje naar het museum om je kennis op te vijzelen...of om gewoon hele mooie dingen te bekijken. Ik vind het heerlijk. Maar nu gelden er in het museum een aantal regels. Leg je jas en je tas in de garderobe. Zodat je niet stiekem zo'n Romeins beeldje kan meejatten. Neem ook geen eten of drinken mee naar binnen. Stel je voor dat je je glaasje melk morst op een 13e-eeuwse vaas of een antieke stoel. En kom vooral nergens met je tengeltjes aan. Maar soms wil je toch al het moois dat je ziet vastleggen. Bijvoorbeeld voor je werkstuk op school, of om naar je vrienden te appen...of op Facebook te zetten, zodat ze weten dat jij ook heel cultureel bent geweest. Dus ja, op de foto ermee, zou je zeggen. Maar dan wel zonder flits. Want stel je voor: een zaal vol toeristen voor dat prachtige meesterwerk... die allemaal een foto willen maken met flits. Weet je wel hoeveel flitslichtjes dat zijn? En juist al die flitsjes kunnen ervoor zorgen dat de kleuren...van vooral oude schilderijen die niet achter glas zitten verschieten. Als dat jaar in jaar uit, dag in dag uit zou gebeuren...dan blijft er van dat meesterwerk niet zoveel meer over. Maar er is trouwens nog een reden. Door al die flitsjes kan ook de verf uitdrogen, en dan ga je barstjes zien. En dat is natuurlijk niet de bedoeling. Dus daarom mag je in het museum niet flitsen. En wees ook maar blij hoor, want als bezoeker word je echt gek... als iedereen maar de hele tijd bij elk schilderij gaat flitsen. Trouwens, een foto nemen met je flits wordt sowieso lelijk. Dus een gratis tip erbij! Tot de volgende Waarom? Daarom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3269272 122 2196 2016-02-18T23:00:00+00:00 yes no museum schilderij foto https://schooltv.nl/video-item/snapje-geheugenpaleis-hoe-kun-je-een-lijst-woorden-makkelijk-onthouden 2024-01-04T11:52:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/41000/images/41310.w613.r16-9.ee243fc.webp Snapje? | Geheugenpaleis Moet jij ook steeds reeksen en rijtjes en lijstjes Onmogelijk snel in je kop zien te stampen? Dan weet ik een truc waaraan jongens en meisjes En dames en heren zich vast kunnen klampen Neem je huis in je hoofd of de route naar school of je kamer of ander vertrek En elk dingetje dat je onthouden moet, geef je dan één voor één daarin een plek Als je het voor je ziet Is het zo moeilijk niet Voorbeeld Onthou deze dieren: een ezel, een aap, een parkiet, een libelle, een beer Een kameel, Een marmot, een dolfijn, een giraf, en een kikker – die weet je niet allemaal meer Toch? Maar zie je een huis voor je en voor de deur staat een ezel (dat was nummer 1) En er hangt aan de deurknop een aap (nummer 2) en je ziet op de gang al meteen Die parkiet (nummer 3) op de kapstok, hij vreet een libelle (dat was nummer 4) Op de trap zit die beer (nummer 5), een kameel in de hoek is het volgende dier Nummer 6, de marmot op het keukenblok en in het diepvriesvak zit een dolfijn Er staat een giraf voor het raam en de laatste, de kikker, zit in het kozijn Dan kom je ze tegen in huis als je daarin denkbeeldig een wandeling maakt Alleen: met die beesten wel uitkijken voor je er telkens verdwaald tussen raakt! Er stond voor de deur iets, herinner je wát nog? Er hing aan de deurknop een beest, weet je dat nog? Die gang met die kapstok, daar zat iets te kauwen Je kunt geen moment je geheugen vertrouwen Of wel? Wat zat daar op die trap? In die hoek? Wat zat op dat keukenblok? Daarin? Een snoek? Je ziet wat erachter stond en wat er onder Je maakt er een plaatje van. Is het geen wonder? Het Geheugenpaleis, schijnt dit trucje te heten Maar dat mag je rustig meteen weer vergeten https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3297008 130 16013 2016-02-24T23:00:00+00:00 yes no geheugen leren hersenen ezelsbruggetje https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-38 2024-01-04T11:52:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27970.w613.r16-9.67f4499.webp Studio Snugger | Aflevering 50 Stoer showprogramma voor kinderen van zes tot en met acht jaar. Presentator Bas Hoeflaak loopt in rap tempo langs verschillende onderwerpen. Centraal daarbij staat de vraag 'Is het Kletspraat, of niet?' Het studiopubliek bepaalt met de kletspraatstemknop of ze het verhaal geloven. De kijkers thuis kunnen live meespelen via de stemknop op hun tablet. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251187 927.5 8055 2016-02-28T09:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/micro-monsters-in-de-klas-familiebanden-bij-insecten 2024-01-04T11:52:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27971.w613.r16-9.9266e26.webp Micro Monsters in de klas | Familiebanden bij insecten Vak: biologie. De dierenwereld bestaat uit grote, kleine en heel kleine dieren. Natuurdocumentairemaker David Attenborough onderzoekt de microwereld van de kleinste dieren, de insecten en geleedpotigen. Hij laat zien hoe drie diersoorten leven: de papierwesp, de hommel en de groene mier. Allemaal hebben zij een koningin, maar de manier waarop die wordt gekozen is bij elke soort anders. Bij de groene mieren is de manier waarop larven worden gebruikt uniek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3357551 387 3629 2016-02-26T08:00:00+00:00 yes no insect geleedpotig wesp mier hommel https://schooltv.nl/video-item/snapje-drijven-of-zinken-wat-zinkt-en-wat-blijft-drijven 2024-01-04T11:52:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27898.w613.r16-9.13a2ffc.webp Snapje? | Drijven of zinken Dingen zinken, dingen drijven Maar wat zinkt er, en wat drijft? Dingen zinken, dingen drijven Hoe weet je wat er drijven blijft? Neem een bal, gemaakt van bal Dus van lucht en stof of leer En een even grote bal van water Die waterbal die weegt dan meer En water in een baksteenvorm Is lichter dan zo'n steen van steen Omdat een steen-steen zwaarder is Zinkt een baksteen dus meteen refrein: Dingen zinken, dingen drijven Maar wat zinkt er, en wat drijft? Iets wat lichter is dan water van dezelfde grootte, drijft En een boot gemaakt van boot: Van staal en hout en bakeliet Met meubels en een motorblok Is heel zwaar, maar zinkt toch niet Want er zit ook heel veel lucht in Dus zo alles bij elkaar Is-ie vergeleken met Een boot van water minder zwaar Alleen als er een gat komt in De boot z'n bodem is-ie lek In de romp zat eerst nog lucht Nu komt er water op die plek En boot met water weegt veel meer Dan boot met lucht, dus hoppekee! De boot zinkt -blubblubblub- bellen blazend Naar de bodem van de zee https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3297009 138 25336 2016-02-25T23:00:00+00:00 yes no zinken drijven water ezelsbruggetje https://schooltv.nl/video-item/snapje-aggregeren-maar-condenseren-wat-is-dat 2026-01-13T15:00:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/41000/images/41312.w613.r16-9.d1d885b.webp Snapje? | IJs, water, waterdamp: aggregeren maar! Is ijs bevroren water Of water juist gesmolten ijs? Het kan hetzelfde spul zijn Maar het verschil is wel onwijs En dat is nog niet alles Tot grote overmaat van ramp Want als je het gaat koken Verandert het in waterdamp Zo spuit het uit de ketel Zo borrelt het omhoog als gas Om later af te koelen Als druppels op het vensterglas Wordt waterdamp weer vloeibaar Gebruiken wij het woord 'condens" Waarom we het zo noemen Dat weet uiteindelijk geen mens Of water nou verdampt is Bij honderd graden boven nul Of keihard is bevroren Het is en blijft hetzelfde spul Maar onze waterleiding Kan stoom of blokjes ijs niet aan Alleen als vloeibaar water Kan water door een waterkraan Het kan ook zijn uit woede Dat stoom je uit de oren spuit Zo kun je ook bevriezen Van schrik om iemands stemgeluid De vraag is of hetzelfde Voor jou als voor een ijsje geldt Wanneer je voor een jongen Of onweerstaanbaar meisje smelt https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3297010 131 18106 2016-02-28T23:00:00+00:00 yes no water condenseren ijs ezelsbruggetje https://schooltv.nl/video-item/kunstuur-in-de-klas-zoektocht-naar-schoonheid 2024-01-30T14:20:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27976.w613.r16-9.c88f38e.webp Kunstuur in de klas | Zoektocht naar schoonheid Vak: CKV en TEHATEX. Kunstenaars maken tot ver in de 19e eeuw vooral werk in opdracht van het grote publiek. De impressionisten brengen daar voor het eerst verandering in. Ook Henri Matisse kiest in de vorige eeuw zijn eigen weg, schoonheid is bij hem niet per se een issue. Hedendaags kunstenaar Tinkerbell wil geen mooie kunst maken maar vooral dingen aan de kaak stellen. Atelier van Lieshout maakte een enorm doodshoofd als bushokje… mooi of niet? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3373627 415 3637 2016-02-29T09:51:56+00:00 yes no kunst traditie https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-leven-tussen-twee-huizen-julia 2024-01-04T11:52:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27978.w613.r16-9.db00b5a.webp ZappDoc | Leven tussen twee huizen: Julia Drie jaar geleden zette Julia's moeder de tv uit en vertelde haar verbaasde kinderen dat zij en haar man gingen scheiden. Beide ouders gingen een nieuwe relatie aan, en Julia kreeg er nieuwe broertjes en zusjes bij. Met de camera in de hand stelt ze haar familieleden een paar zeer gedurfde vragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1678997 909.11 450 2016-02-04T05:50:23+00:00 yes no scheiden gezin https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-leven-tussen-twee-huizen-daan 2024-01-04T11:52:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27979.w613.r16-9.86c8b3c.webp ZappDoc | Leven tussen twee huizen: Daan Daan (13) heeft gescheiden ouders die tien minuten bij elkaar vandaan wonen. Toch sleept hij wekelijks al zijn spullen en schoolboeken van het ene huis naar het andere. Zijn ouders willen allebei precies evenveel tijd met hem en zijn broer doorbrengen. Beide ouders hebben een nieuwe relatie, maar hij ziet ook nog eens per maand de vorige vriendin van zijn vader. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1678994 925.29 695 2016-01-16T05:52:04+00:00 yes no scheiden familie https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-leven-tussen-twee-huizen-renee 2024-01-04T11:52:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27980.w613.r16-9.fd78ff4.webp ZappDoc | Leven tussen twee huizen: Renée Vijf jaar geleden zijn de ouders van Renée gescheiden. Renée kan zich niet veel meer herinneren, behalve dat ze slecht sliep en daarom een jaar naar een praatdokter is geweest. Renée vindt het reizen tussen de twee huizen nog wel eens lastig en heeft daarom een hele goede oplossing bedacht. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1678996 955.85 513 2016-01-28T05:50:51+00:00 yes no scheiden familie https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-hondenbaan 2024-01-04T11:52:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27981.w613.r16-9.dc5adce.webp De Buitendienst | Hondenbaan Is het eigenlijk wel zo normaal dat we dieren voor ons laten werken? Wij mensen zijn liever lui dan moe. Vandaar dat we dieren voor allerlei klussen gebruiken en letterlijk voor ons karretje spannen. Honden bijvoorbeeld. Je hebt schaapshonden, jachthonden, filmhonden, hulphonden, sledehonden, bommen-zoekhonden, mensen-vindhonden en ga zo maar door. Maar zitten die dieren daar wel op te wachten? Ik kan me voorstellen dat ze liever voor een warm kacheltje een tukkie doen. En is al die zware arbeid niet zielig voor die arme beestjes? Matthijs en Tom zijn daar wel benieuwd naar en duiken in de wereld van hondenbaantjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251171 1160.97 13557 2016-03-25T18:15:00+00:00 yes no hond werken https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-werelderfgoed-rietveld-schroederhuis 2026-03-10T14:28:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27983.w613.r16-9.82d2793.webp Het Klokhuis | Werelderfgoed: Rietveld - Schröderhuis Een boerderij, een flat, een hut, villa, schuur, rijtjeshuis of een woonboot... maar hoe is het om te wonen in een multifunctioneel huis? Het Rietveld-Schröderhuis laat van binnen en buiten het werk zien van architect en vormgever Gerrit Rietveld. Dit unieke gebouw is gebaseerd op de idealen van De Stijl. Een stroming met bekende schilders en ontwerpers zoals Mondriaan en Rietveld. Rietveld ontwierp het huis in 1924 in opdracht van de eigenzinnige Truus Schröder. Hij borduurde voort op zijn eigen meubelontwerpen en de ideeën van De Stijl en maakte aan de rand van de stad Utrecht een huis met een driedimensionaal, ongelijk ontwerp. Het was zijn eerste complete woonhuis én een experiment. Maurice laat zien hoe je het werk van Rietveld kunt herkennen bij schilderijen, meubels en huizen. Hij ontdekt waar je aan moet denken bij het ontwerpen van een woonhuis en hoe multifunctioneel het Rietveld Schröderhuis is ingedeeld: overdag een huiskamer, met schuifwanden maak je een werkkamer en de slaapkamer wordt in de ochtend opgeruimd; een bed is overdag een bank. Wat maakt Rietveld zo bijzonder en wat heeft dit huis voor de Nederlandse kunst en architectuur betekend? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239634 896.1 6712 2016-03-23T18:30:00+00:00 yes no werelderfgoed Rietveld architectuur https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-smaak 2024-01-16T15:08:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27985.w613.r16-9.461462c.webp Het Klokhuis | Smaak Zout, bitter, zuur, zoet en hartig, ook wel umami genoemd, zijn de vijf basissmaken die we onderscheiden. Wanneer spreek je van een smaaksensatie of smaakexplosie? Nienke ondergaat het in het enige driesterrenrestaurant van Nederland, waar ze kunnen toveren met smaken. In de hobby quiz weten Bert en Joke alles over smaak, en proeven ze geblinddoekt diverse objecten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239586 927.99 19931 2016-03-25T18:30:00+00:00 yes no smaak restaurant https://schooltv.nl/video-item/de-kracht-van-snapchat-razend-populair-social-media-kanaal-onder-kinderen 2024-01-04T11:52:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27986.w613.r16-9.053a1e7.webp De kracht van Snapchat | Razend populair social media-kanaal onder kinderen Iedere dag worden zo'n 400 miljoen snaps de wereld in gestuurd. Met Snapchat. De app met het spookje is snel heel populair geworden. En dat gaat voorlopig nog wel even door. Twee miljoen Nederlanders gebruiken hem en de meesten van hen zijn kinderen. Wat is de kracht van Snapchat en zijn er ook gevaren? Milou zocht het uit. Ik moet nog een beetje wennen aan Snapchat. Joost staat wel beter bekend als Eenhoornjoost op social media. Deze is voor jou. Dank je wel. Hij post veel op YouTube, zit op Instagram en legt z'n hele dag vast op Snapchat. Heb jij je telefoon altijd vast? Ja, het is een verlengstuk van mijn hand. Ik heb hem in mijn zak zitten, maar jij hebt hem altijd vast. Ja, stel je voor dat er nu wat gebeurt, dan kan ik het gelijk snapchatten. Joost is dus snapchatverslaafd. Maar ook op De Visserschool in Amsterdam krijgen veel kinderen er geen genoeg van. Je kunt je gezicht veranderen en daar een foto van maken. Die kun je aan je vrienden sturen, dat vind ik leuk. Dan komen er regenbogen uit. Met EEN klik op je telefoon kun je alles zien wat Ronaldo heeft gedaan. Wat die popster heeft gedaan, wat er is gebeurd. Je kunt er ook video's op zetten, alles. Je kunt op Snapchat dus de verhalen volgen van je vrienden, maar ook van de grootste sterren. En het wordt alleen maar drukker op Snapchat. Dat begint al in groep 7 en 8. Van de kinderen van 12 jaar en ouder heeft bijna driekwart de app op de telefoon geïnstalleerd. En alles wat je post, staat maar 24 uur online. Daarna is het verdwenen. Je moet het zien als een soort bak met snoepjes. Het zijn een soort snacks, je pakt er eentje en wilt er meer, meer. Tot die hele bak leeg is. En morgen is er weer een bak. Hier is Bart weer op zijn fietsje! Maar hoe leuk Snapchat ook is, zoals op alle social media apps gebeuren er soms ook vervelende dingen. Dat hebben de kinderen ondertussen ook wel gemerkt. Laatst stond er: Volg mij, dan krijg je dit en dit te zien. Dat ging ik meteen blokkeren. Wat stond daar dan? Naaktfoto's. Daarna zei hij: Jij hebt lelijke foto's. En: Ik weet waar je woont. Ik weet wie je vader is. Ik stuur iemand om je moeder te vermoorden. Dan schrik je heel erg? Ja. Toen ik met YouTube begon, kreeg ik ook berichtjes: Ik weet waar je woont. Stop met deze filmpjes, anders... Ik dacht: Waarom zeggen mensen dat? Hoe ga je daarmee om? Ik heb diegene geblokkeerd. Je moet je account privé maken. Ik heb altijd locatie uit op mijn telefoon. De mensen die mij volgen, respecteren mij voor wie ik ben en ze haten me niet. En anders weet ik hoe ik moet blocken. Tuurlijk zijn er dingen die niet tof zijn, over je familie. Ik vind het toch wel heftig, dat je bedreigd wordt of beledigd. Ik denk dat dat ook kracht van internet is, dat het anoniem is. Veel kids krijgen mee: Je moet het niet zo serieus nemen. Als er geen gezicht bij zit, wordt het minder serieus genomen. Blocken is de beste optie. Gewoon verwijderen. En vrolijk verder gaan. We gaan lekker even smikkelen. En Joost gaat ook lekker door. Hij snapt zich een ongeluk. Dan zitten we te eten en dan opeens zit Joost zijn telefoon in mijn gezicht. Dan denk ik: Er kijken 20.000 mensen. Oooh, lekker. Wow, het is een man met een dode kat! Voor Joost is haast niets meer privé, zijn hele leven gooit hij online. Dat veel mensen dat leuk vinden, is wel te merken, want hij wordt overal herkend. Hee, Defano! Gaat het lekker? Hallo. Alsjeblieft. Dank je wel. Gelukt? Fijne dag verder. Maar voel je die druk niet: Ik moet iedere dag posten? Leuke dingen forceren. Dat zou je denken, omdat ik het zo vaak doe. Maar ik doe het vaak, omdat ik het leuk vind en je voelt niet eens een druk. Ik vind het tof om te doen, dan heb ik weer een leuk verhaal. Ik kijk mijn eigen snaps heel vaak. Ik ben denk ik mijn grootste fan. Hoe belangrijk zijn social media in jouw leven? Een beetje belangrijk. Dan weet je wat er in je omgeving gebeurt. Iemand is jarig en je weet niet wanneer. Dat kun je dan weten. Ik zou misschien maar een paar dagen zonder kunnen. Zonder social media, wat zou er dan gebeuren met je leven? Je moet met elkaar blijven appen. Ik heb er weleens over nagedacht om back to basic te gaan. Met een oude Nokia of zo. Die nooit stuk gaat. Maar ik vind het gewoon veel te tof. Vroeger, toen de postduif in was, zou ik denk ik ook 50 postduiven hebben gehad. Bedankt, Joost! Ik heb van je geleerd, maar nu moeten we afscheid nemen. Ik ga er wel vandoor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3408015 333 23711 2016-03-01T08:37:36+00:00 yes no social media telefoon internet https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-het-echte-verhaal-van-vincent-van-gogh 2024-01-30T14:18:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27988.w613.r16-9.317c006.webp EenVandaag in de klas | Het echte verhaal van Vincent van Gogh Vak: CKV en geschiedenis. Vincent van Gogh is één van de belangrijkste en beroemdste kunstenaars van Nederland. Hij leeft in de tweede helft van de 19 eeuw. Tijdens zijn leven wordt zijn geniale kunst door weinig mensen gewaardeerd. Hij leidt een moeizaam bestaan en veel tijdgenoten vinden hem een dwaas. Zijn tragische leven spreekt nu voor velen tot de verbeelding en hij was niet zo ‘gek’ als sommige mensen denken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3373635 266 2596 2016-03-01T08:29:07+00:00 yes no Vincent van Gogh kunstenaar kunst https://schooltv.nl/video-item/duivelse-dilemmas-mijn-zoon-is-jihadist 2024-01-04T11:52:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27990.w613.r16-9.7045190.webp Duivelse Dilemma's | Mijn zoon is Jihadist Een vader probeert wanhopig te voorkomen dat zijn geradicaliseerde zoon vertrekt naar Syrië. Mag hij zijn zoon verraden om zijn martelaarsdood te voorkomen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1242660 2472.2 4597 2015-11-17T05:55:09+00:00 yes no radicalisering Syrië https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-39 2024-01-04T11:52:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27996.w613.r16-9.306d80c.webp Studio Snugger | Aflevering 38 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met de volgende onderwerpen: komen er nog nieuwe beroepen bij, rijden er onder de zee treinen en zit er peper in pepernoten? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251188 925.11 9048 2016-03-06T09:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/voetbalclub-vvsb-uit-noordwijkerhout-een-amateurclub-die-scoort 2024-01-04T11:52:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27997.w613.r16-9.1eacc40.webp Voetbalclub VVSB uit Noordwijkerhout | Een amateurclub die scoort Voor het eerst in 40 jaar is het een amateurclub gelukt de halve finale van de KNVB-beker te bereiken: VVSB uit Noordwijkerhout. Ze moeten dan spelen tegen FC Utrecht. De spelers van VVSB zijn geen profvoetballers, want naast het voetballen hebben ze een gewone baan. Aanvaller Maikey Parami loopt bijvoorbeeld stage bij de Hema. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3415534 273 1473 2016-03-02T08:20:14+00:00 yes no voetbal sport wedstrijd https://schooltv.nl/video-item/noodopvang-voor-vluchtelingen-hoe-is-het-leven-voor-vluchtelingenkinderen 2024-01-25T12:46:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/27000/images/27998.w613.r16-9.ebc1146.webp Noodopvang voor vluchtelingen | Hoe is het leven voor vluchtelingenkinderen? Heumensoord bij Nijmegen was de grootste noodopvang voor vluchtelingen in Nederland. Voor kinderen is de noodopvang geen pretje. Ze hebben weinig privacy en er is weinig te doen. Gelukkig kunnen de kinderen naar school. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3415535 300 4711 2016-03-02T08:32:11+00:00 yes no vluchteling opvang immigratie https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-het-nu-met-mack-zapp-echt-gebeurd 2024-01-04T11:52:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28000.w613.r16-9.02f2971.webp ZappDoc | Hoe is het nu met... Mack? Een documentaireklassieker staat centraal en deze keer is dat ‘Ik ben echt niet bang’ uit 2011. Mack 'De Racekabouter’ was toen negen jaar en een gedreven, bijdehante en soms brutale motorcrosser. De wedstrijden waar hij aan mee deed waren best gevaarlijk, maar Mack is echt niet bang. Inmiddels is hij 14 jaar. Hoe gaat het nu met hem? Heeft de film zijn leven veranderd? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_3220955 295 901 2016-02-07T23:00:00+00:00 yes no angst motor wedstrijd https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-boyspotting 2024-01-04T11:52:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28001.w613.r16-9.f7e5051.webp ZappDoc | Boyspotting Drie jongens van 12 jaar worden beoordeeld door de meiden in hun klas. De jongens stellen zich voor en krijgen opdrachten om te leren omgaan met meisjes en verliefdheid. Voor de ultieme test gaan de meiden en jongens gezamenlijk naar een discotheek. De jongens letten daarbij op de volgende criteria: uiterlijk, gedrag en hun houding naar meisjes. Regie: Joris Linssen Productie: NCRV https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NCRV_026206 0 1063 2003-02-11T23:00:00+00:00 yes no liefde puberteit https://schooltv.nl/video-item/de-kennis-van-nu-in-de-klas-snellezen 2024-01-04T11:52:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28004.w613.r16-9.107b7fd.webp De Kennis van Nu in de klas | Snellezen Vak: Nederlands. Stapels boeken voor je leeslijst, examenbundels, uittreksels en natuurlijk de berichten op whatsapp, Facebook en Twitter: dagelijks komt er een enorme hoeveelheid woorden op je af en lezen kost tijd. Hoeveel tijd zou je wel niet per dag besparen als je twee tot vier keer sneller zou kunnen lezen? Volgens snellezers kan het! Diederik Jekel en Elisabeth gaan op snellees-les bij Mark Tigchelaar. Wat zijn dé tips om sneller te lezen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3415537 441 2988 2016-03-02T10:13:38+00:00 yes no lezen woordenschat https://schooltv.nl/video-item/micro-monsters-in-de-klas-zelfverdediging-in-de-microwereld 2024-01-04T11:52:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28007.w613.r16-9.b34c3f1.webp Micro Monsters in de klas | Zelfverdediging in de microwereld Vak: biologie. De dierenwereld bestaat uit grote, kleine en heel kleine dieren. Natuurdocumentairemaker David Attenborough onderzoekt de microwereld van de kleinste dieren, de insecten en geleedpotigen. Verschillende insecten voeren vaak strijd met elkaar om allerlei redenen. Bijvoorbeeld voor voedsel, partners en territorium. Hierbij kan het handig zijn om sterk te zijn en goed te kunnen aanvallen, maar wat misschien nog wel belangrijker is, is een goede verdedigingsstrategie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3424980 343 1078 2016-03-04T08:00:00+00:00 yes no territorium aanval https://schooltv.nl/video-item/de-explosieven-opruimingsdienst-defensie-eod-bommenopruimers-van-de-landmacht 2024-01-04T11:52:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28011.w613.r16-9.4067fe4.webp De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) | Bommenopruimers van de Landmacht Je ziet ze weleens op tv. Zwaar ingepakte mensen die een rijdende robot op een verdacht pakketje afsturen. Dat zijn mensen van Defensie. Ze werken bij de EOD, de Explosieven Opruimingsdienst Defensie. Deze mensen weten alles over munitie en explosieven en daarom helpen ze de politie bij het onschadelijk maken van bommen en het onderzoeken van verdachte pakketjes. Gelukkig komt het niet elke dag voor dat er zo’n verdacht pakketje wordt gevonden, maar de EOD houdt zich ook bezig met andere dingen. Zo zijn ze nog dagelijks op zoek naar explosieven uit de tweede wereldoorlog die ook nu nog overal verspreid in ons land liggen. Het gaat dan vaak om bommen die destijds door vliegtuigen zijn afgeworpen en niet zijn afgegaan. Als deze zogenaamde blindgangers worden ontdekt, maakt de EOD deze onschadelijk. En dat is veel werk. Ieder jaar worden nog honderden explosieven, vliegtuigbommen en granaten uit de tweede wereldoorlog, gevonden die niet zijn afgegaan. Meestal ligt zo’n bom verborgen onder de grond. Ze worden gevonden bij graafwerkzaamheden of bij bouwwerkzaamheden. De EOD komt naar de vindplaats toe om de bom voorzichtig vrij te maken van zand. Het onschadelijk maken van explosieven moet heel nauwkeurig worden gedaan, want de bom mag natuurlijk niet meer afgaan. De ontsteker is het gevaarlijkste onderdeel van de bom. Zolang de ontsteker erin zit, moet de bom doodstil blijven liggen. De EOD’ers hebben apparatuur en gereedschappen waarmee ze veilig op afstand deze ontsteker eruit kunnen draaien. Ook wanneer de ontsteker is verwijderd, moet je voorzichtig blijven. Want in de bom zit nog heel veel springstof. Daarom wordt de bom voorzichtig uitgegraven en naar een open terrein gebracht. Daar wordt hij dan op veilige afstand tot ontploffing gebracht. Als het een grote vliegtuigbom betreft, wordt hij eerst ingegraven en bedekt met een grote berg zand. Dit gebeurt om de scherven, die bij de ontploffing worden gelanceerd, tegen te houden. Zonder zo’n berg zand zouden de scherven tot wel 2 kilometer afstand schade aan kunnen richten. De EOD werkt niet alleen op het land. Ook in het water doen ze hun opruimingswerk. Zo worden ze vaak ingezet door de kustwacht als er bijvoorbeeld een onontplofte zeemijn in een vissersnet is gevonden. Als er een militair vliegtuig is neergestort komt de EOD ook in actie. In zo’n vliegtuig kunnen explosieve onderdelen zitten. Een schietstoel in een F16 werkt bijvoorbeeld met zo’n explosief. De EOD wordt ook buiten Nederland ingezet. In missiegebieden zorgen ze ervoor dat de Nederlandse militairen veilig hun werk kunnen doen. In dit soort gebieden vinden ze veel zelfgemaakte explosieven. De zogenaamde Improvised Explosive Devices (IED’s). Vooral in Afghanistan vormden deze een groot gevaar. Maar in oorlogsgebieden liggen ook vaak mijnenvelden. Voor het opruimen daarvan beschikken de mensen van de EOD over speciale gereedschappen en voertuigen. Het meest onvoorspelbare werk van de EOD is de ontmanteling van ‘verdachte pakketjes’. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie is de enige organisatie die in Nederland dit soort zelf gefabriceerde bommen mag opruimen. En dat is nog best ingewikkeld. Je weet namelijk in tegenstelling tot zo’n vliegtuigbom, nooit precies hoe ze in elkaar zijn gezet. De mensen van de EOD zijn dus heel belangrijk. Ze moeten naast een flinke dosis lef ook een brede kennis hebben over de verschillende explosieve materialen die er zijn. En hoe je die kunt gebruiken in een bom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3357553 287 5572 2016-03-01T23:00:00+00:00 yes no explosie bom landmacht https://schooltv.nl/video-item/de-genie-de-timmermannen-van-de-landmacht 2024-01-04T11:52:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28012.w613.r16-9.28bd005.webp De genie | De timmermannen van de Landmacht Mensen die bij de landmacht werken doen meer dan alleen met geweren schieten en met tanks rijden. Om alle taken die de landmacht heeft uit te kunnen voeren, zijn er ook mensen nodig die andere dingen kunnen doen. De wapens en voertuigen moeten natuurlijk worden onderhouden, de soldaten moeten te eten hebben en als er iemand ziek of gewond is, moet hij of zij verzorgd worden. Ook heeft de landmacht mensen in dienst die kunnen graven, bruggenbouwen, wegen aanleggen en nog veel meer. Het zijn een soort leger-aannemers en leger-timmermannen. Al deze militairen zijn ingedeeld bij het Regiment Genietroepen, oftewel ‘het wapen der Genie’. De genie heeft drie belangrijke taken binnen de landmacht. In de eerste plaats zorgen ze ervoor dat de militairen zich zo vrij mogelijk kunnen bewegen. Daarvoor kunnen ze heel snel wegen aanleggen door onbegaanbaar gebied. Ze gebruiken hiervoor zogenaamde mattenleggers. Hiermee kunnen ze binnen enkele minuten een stuk weg van 50 meter aanleggen. Ook kunnen ze bruggen bouwen om te zorgen dat het leger snel een rivier over kan steken. Dat kunnen tijdelijke bruggen zijn zoals deze drijvende pontons of echte bruggen die voor langere tijd gebruikt kunnen worden. De genie heeft ook de mogelijkheid om mijnenvelden te herkennen en schoon te maken. De tweede taak die de genie heeft is eigenlijk het tegenovergestelde van wegen bouwen. Tijdens gevechtssituaties moeten ze ervoor zorgen dat de vijand niet vooruit kan komen in het terrein. Dit doen ze door bijvoorbeeld bruggen onklaar te maken door ze op te blazen. En door wegen kapot te maken of betonblokken in het veld te leggen zodat de tanks van vijand er niet doorheen komen De derde taak van de genie is het beschermen van de eigen troepen. Ze bouwen bijvoorbeeld beschermde kampen in missiegebieden waar de militairen veilig kunnen wonen. Het kan zijn dat ze daarvoor bestaande gebouwen moeten aanpassen, of dat ze een kamp met tenten maken. Soms halen ze vanuit Nederland containers naar het oorlogsgebied en maken die bewoonbaar. Ze zetten grote hekken om het kamp zodat niemand er zomaar op kan komen en bouwen ook schuilplaatsen voor als het kamp wordt aangevallen. Ze bouwen toiletten en douchgelegenheden en zorgen ervoor dat er schoon water is en wekken elektriciteit op en zorgen dat er warme kachels zijn. In missiegebieden doen ze dat trouwens niet alleen voor de eigen troepen, ze helpen als dat nodig is ook de plaatselijke bevolking met het opbouwen van hun dorpen en steden. Een andere specialiteit is het zogenaamde ontsmettingspeloton. De mensen van deze eenheid worden in speciale pakken gehesen, ingezet bij het gebruik van nucleaire, biologische of chemische wapens. Met stralingsmeters waarmee ze de radioactieve straling in de lucht kunnen meten, controleren ze besmette personen en gebouwen. Ook kunnen ze en ontsmettingsstraat inrichten waarin ze personen en voertuigen die in aanraking zijn geweest met chemische stoffen, schoon kunnen spuiten. Dat is de genie en ze worden niet alleen in oorlogsgebieden ingezet. Ook in vredestijd komt de genie van pas, zoals bij een ernstige stroomstoring of bij hoog water Ze helpen dan bij het verstevigen van de rivierdijken om overstromingsgevaar tegen te gaan. En met hun deskundigheid en spullen kan de genie politie en justitie helpen bij het vinden van wapens, drugs en geld van criminelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3357554 235 4728 2016-03-06T23:00:00+00:00 yes no landmacht leger soldaat https://schooltv.nl/video-item/taken-van-de-landmacht-vechten-voor-vrijheid-en-veiligheid 2024-01-16T16:27:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28013.w613.r16-9.032d55f.webp Taken van de Landmacht | Vechten voor vrijheid en veiligheid Net als veel andere landen in de wereld beschikt ook Nederland over een leger. Dat Nederlandse leger bestaat uit verschillende onderdelen. Zo is er de marine die ons met schepen op zee beschermt en de luchtmacht die dat in de lucht met vliegtuigen doet. De militairen die hun taak op het vaste land uitvoeren horen bij de landmacht. Voor hun taak hebben ze allerlei soorten voertuigen nodig, zoals tanks, vrachtwagens, kanonnen en jeeps. De militairen die werken bij de landmacht zijn verdeeld in rangen. De laagste rang is die van soldaat. Een groep soldaten staat onder leiding van een sergeant. De baas van de sergeant is bijvoorbeeld weer een luitenant of een kapitein en de allerhoogste rang bij de landmacht is die van generaal. Om aan te geven welke rang iemand heeft, zijn er allemaal tekens bedacht zoals strepen en sterren die op de schouder van iedere militair te zien zijn. De belangrijkste taak van de landmacht is natuurlijk het beschermen van Nederland en haar inwoners tegen allerlei mogelijke vijanden. Maar het is gelukkig niet altijd oorlog. In tijden van vrede wordt er ook hard gewerkt bij de landmacht. Zo worden er militairen ingezet bij rampen zoals overstromingen of een uitbraak van veeziektes. En bijna dagelijks helpen militairen van de landmacht de politie met speciale eenheden of materieel. Maar ook in het buitenland worden Nederlandse militairen ingezet om ook daar de mensen in vrede en veiligheid te laten leven. In oorlogsgebieden zoals Afghanistan en Mali, bijvoorbeeld. Nederlandse militairen vechten daar mee voor vrijheid, geven les aan politie en lokale militairen, verzorgen gewonden, brengen ze in veiligheid en ze helpen de mensen in het land om hun leven weer op te bouwen. De landmacht bestaat uit verschillende onderdelen, die allemaal nodig zijn om die taken uit te voeren. Dit zijn de brigades en iedere brigade is ergens in gespecialiseerd. Zo zijn er de commando’s. Het zijn kleine groepen soldaten die snel ergens in vijandelijk gebied kunnen worden gedropt om in het geheim een opdracht uit te voeren. Iets minder onzichtbaar, is de luchtmobiele brigade. De militairen van deze brigade kunnen in korte tijd overal in de wereld worden ingezet, in alle soorten terrein. Ze worden gedropt uit vliegtuigen of met helikopters van de luchtmacht ergens afgezet en verplaatsen zich dan te voet en met kleine voertuigen over het land.. Om zo onopvallend mogelijk hun werk te kunnen doen, dragen militairen vaak camouflagekleding. Soms vullen ze dat nog aan met takken en gras. In het bos is hun camouflage groen en bruin en in woestijngebieden lopen de soldaten in bruin beige kleding. Tijdens zijn werk, heeft een militair van alles bij zich. Hij heeft natuurlijk een wapen; meestal geweer als deze waarmee hij wel tot 300 meter een doel kan raken. Om zich te beschermen draagt hij een kogelvrij vest. Hij heeft een intercomsysteem. En dan heeft hij nog een rugzak met allerlei spullen die hij nodig heeft om langer onderweg te kunnen zijn als eten, slaapzak, mes enzovoort. Bij elkaar kan de uitrusting wel zo’n 60 kilo wegen. Om zich te verplaatsen gebruikt de Landmacht verschillende soorten De Lichte Brigade gebruikt pantservoertuigen om gemakkelijk grote afstanden te kunnen overbruggen, maar ook om flexibel en veilig op te kunnen treden in stedelijk gebied. In deze Bushmaster, een pantservoertuig met grote wielen kunnen ze bijna overal komen. Er kunnen 9 militairen in worden vervoerd. Die zitten veilig achter het dikke pantser, maar kunnen ook makkelijk hun voertuig verlaten om te patrouilleren. Daarnaast beschikt de lichte brigade ook over kleinere jeeps die goed gecamoufleerd en bewapend zijn. Zwaardere voertuigen worden gebruikt door de gemechaniseerde brigade. Zij rijden met gepantserde voertuigen met rupsbanden en kanonnen en omdat deze brigade ook samenwerkt met de Duitse landmacht, beschikken ze ook over de Leopard 2 tank. De landmacht heeft ook kanonnen, zoals deze pantserhouwitser waarmee je een doel van 50 kilometer ver kunt raken. Maar natuurlijk ook gewone vrachtwagens om spullen te vervoeren en ziekenauto’s voor de gewonden. Die kunnen dan naar verplaatsbare veldhospitalen worden gebracht. Dat zijn ziekenhuizen die je ergens kunt neerzetten en weer weghalen als het moet. De militairen die er werken zijn ingedeeld bij andere onderdelen van de landmacht, die de brigades kunnen ondersteunen. Schieten is wat de landmacht kan, maar dat doen ze alleen als het echt niet anders kan. In eerste instantie zijn ze er om mensen een veilig gevoel te geven en ze te beschermen tegen gevaren van buitenaf. Zo helpen ze mee aan vrede, veiligheid en welvaart in Nederland. Maar ook daarbuiten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3373630 372 10871 2016-03-15T23:00:00+00:00 yes no landmacht soldaat https://schooltv.nl/video-item/kunstuur-in-de-klas-politiek-en-sociaal 2024-01-10T08:51:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28014.w613.r16-9.229be87.webp Kunstuur in de klas | Politiek en sociaal Vak: CKV en TEHATEX. Veel kunstenaars willen met hun werk iets zeggen over de maatschappij waarin ze leven. Zo verwijst de Chinese kunstenaar Sui Jianguo naar de politieke situatie in zijn land en uit Renzo Martens kritiek op het beeld dat de westerse wereld van Afrika heeft. Binnen de modewereld is er steeds meer kritiek op verspilling, Bas Kosters verwerkt deze kritiek in zijn ontwerpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3426971 445 1530 2016-03-07T09:40:54+00:00 yes no kunst politiek https://schooltv.nl/video-item/bijen-in-de-knel-zonder-bijen-geen-groente-en-fruit 2024-01-16T15:28:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28017.w613.r16-9.6ab8359.webp Bijen in de knel | Zonder bijen geen groente en fruit Een hoop bezige bijtjes in deze kas. Hier worden gele courgettes gekweekt. En allemaal dankzij deze zwart-gele vriend. Johan is een van de bekendste imkers van Nederland. Dit is een bij-zonder beestje, of niet? Ja, een heel bijzonder beestje. De bijen zorgen ervoor dat deze courgettes bestoven worden. Zonder de bijen heb je geen courgettes... die uitgroeien tot mooie vruchten. Heel veel groentetelers maken gebruik van zijn bijen. En aangezien ik er nooit mee werk, moet ik wel bescherming aandoen. Staat het? Ja, staat keurig. Ja? Ja. Vandaag checkt hij of het allemaal goed gaat met de diertjes. Met rook maakt hij ze rustig. Dan zijn ze goed te bekijken. Hier zie je ongeveer hoe dat werkt. Zo! Dus dit kan ik gewoon proeven? Ja. Lekker. Ja. Dat doen die beestjes goed, he? Ja. Word je niet helemaal gek van dat gezoem af en toe? Nee, dat gezoem klinkt als muziek in de oren. Muziek in de oren? Ja. Met Johans bijen is niks mis. Maar dat geldt niet voor heel veel andere bijen- en hommelsoorten. Dat komt vooral de mens. Door landbouwgif, maar ook door de klimaatverandering. Er zijn te weinig bloemen en planten en ook te weinig fijne plekjes in de natuur waar ze zich kunnen nestelen. Nou, hier zijn al die bijen. Koos is DE bijenprofessor van Naturalis. Helemaal vol. Nou, hier zijn ze dan. Een miljoen bijen. Enorm joh, dit. Samen met wetenschappers over de hele wereld werkte hij aan een plan om de bij beter te beschermen. Dit is zo'n zeldzame hommel. Vroeger was-ie algemeen. Je ziet ook allemaal oude kaartjes en oude labels in die la... maar je ziet bijna geen nieuwe labels... dus we hebben bijna geen nieuwe hommels daarvan. Waarom is dat nou zo'n probleem? Omdat heel veel planten worden bestoven... door bijen en andere insecten. De bij werkt als een soort vrachtwagen. Hij brengt het stuifmeel van de mannetjesbloem naar de vrouwtjesbloem. Aan die vrouwtjesbloem zitten vruchten of groenten vast. En door de bij kan-ie groeien. Dus als de bij goed z'n werk heeft gedaan, dan krijg je deze knot? Dan krijg je zo'n mooie courgette. Drie van elke vier producten die we eten, dus fruit of groente... heeft bijen nodig en andere insecten. Driekwart? Ja. En 90% van de wilde planten. Zo. Dat ziet er goed uit. Ja, he? Zonder bij geen appel. Klopt. Daar heb je helemaal gelijk in. Citroen. Ook bijen en vogels voor nodig. Kiwi. Alle tomaten die je eet, worden door hommels bestoven. Geen aardbeien. Zou ook zonde zijn. Mmmm. Zonder bijen absoluut geen meloenen. En deze mango? Ja, bijen en vliegen voor nodig. Dus al het lekkers wat hierin zit, dat zou er niet zijn... als er geen bij is? Precies. Zou je dat erg vinden? Ja, verschrikkelijk. Daarom moeten we dus goed voor die bijen zorgen. Met het plan van de wetenschappers kunnen regeringen en boeren de boel verbeteren. Maar ook jij kunt helpen. Kinderen hebben natuurlijk niet een kas met schitterende courgettes. Hoe help je daarbij dan? Nou ja, bijen halen voedsel uit bloemen. Dus plant veel bloemen. Dan help je daarmee de bijen. Nu maar hopen op beter weer. He, Freddy? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3454256 250 22787 2016-03-08T08:34:24+00:00 yes no bij insect bestuiven gewassen https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-hoe-nauwkeurig-kun-je-een-aardbeving-voorspellen 2024-01-04T11:52:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28018.w613.r16-9.1e9807c.webp EenVandaag in de klas | Hoe nauwkeurig kun je een aardbeving voorspellen? Vak: aardrijkskunde. Aardbevingen komen dagelijks wel ergens op de wereld voor. Wetenschappers hebben uitgezocht waar de kans op aardbevingen het grootst is. Maar een aardbeving komt vaak onverwacht, ondanks het feit dat wetenschappers al heel veel over aardbevingen weten, kunnen ze nog niet voorspellen wanneer een aardbeving precies plaats vindt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3426977 308 17595 2016-03-08T08:00:00+00:00 yes no aardbeving platentektoniek https://schooltv.nl/video-item/de-kennis-van-nu-in-de-klas-de-wilde-bij 2024-01-04T11:52:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28021.w613.r16-9.d345957.webp De Kennis van Nu in de klas | De wilde bij Vak: biologie. Er zijn veel soorten bijen. De meesten zijn wilde bijen, maar er zijn ook honingbijen. De wilde bij wordt met uitsterven bedreigd! Honigbijen hebben het beter. Ze worden verzorgd door imkers, terwijl de wilde bijen, zoals de hommels en andere soorten die geen honing produceren, zichzelf moeten zien te redden. Het uitsterven van de wilde bij is een groot probleem, want ze zijn hard nodig om onze gewassen te bestuiven. Diederik Jekel zoekt uit hoe we de onmisbare wilde bij kunnen redden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3461833 631 5572 2016-03-09T09:19:53+00:00 yes no bij evolutie https://schooltv.nl/video-item/micro-monsters-in-de-klas-mierenkolonies 2024-01-04T11:52:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28025.w613.r16-9.9aacf88.webp Micro Monsters in de klas | Mierenkolonies Vak: biologie. Natuurdocumentairemaker David Attenborough onderzoekt de microwereld van de kleinste dieren, de insecten en geleedpotigen. Wie niet groot is, moet slim zijn. Mieren, termieten en allerlei andere insecten werken samen om te overleven. Dit samenwerken en samenleven gebeurt in kolonies door onder meer ingenieuze gangenstelsels aan te leggen en een bijzondere samenwerking met een schimmel. De insecten zorgen er zo voor dat de groep blijft bestaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3461848 426 2429 2016-03-11T08:00:00+00:00 yes no mier symbiose https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-40 2024-01-04T11:52:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28029.w613.r16-9.d0f1e75.webp Studio Snugger | Aflevering 39 Onderwerpen: Plas ophouden ; Vierkante bomen; Schone stad; Geheugen goudvis; Salaris; Moedervlek. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251189 919.2 6426 2016-03-13T09:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-nieuwe-fotos-executies-indonesie-ontdekt 2024-01-04T11:52:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28035.w613.r16-9.eb2ac6c.webp EenVandaag in de klas | Nieuwe foto’s executies Indonesië ontdekt Vak: geschiedenis. Nederland heeft vlak na de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië gevochten tegen de Indonesiërs die streden voor onafhankelijkheid. Dit waren de politionele acties. Een verzetsmuseum in Gouda heeft in een archief nieuwe foto’s ontdekt van deze politionele acties van Nederlandse soldaten in voormalig Nederlands-Indië. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3497987 282 8489 2016-03-15T08:00:00+00:00 yes no Nederlands-Indië Indonesië dekolonisatie https://schooltv.nl/video-item/is-leidt-kinderen-op-tot-is-strijders-kinderen-moeten-strijden-tegen-ongelovigen 2024-01-25T12:50:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28036.w613.r16-9.1792192.webp IS leidt kinderen op tot IS-strijders | Kinderen moeten strijden tegen ongelovigen Een klasje met kinderen die les krijgen over wapens. Een journalist is het gelukt om te mogen kijken en filmen hoe hier kinderen worden getraind om voor IS te vechten. Het is gefilmd in een gebied in Afghanistan waar IS de baas is. Klasjes zoals deze zijn in nog veel meer landen te vinden waar IS kleine of grote gebieden heeft veroverd. Dit is Priyanka Motaparthy, uit Amerika. Voor een mensenrechtenorganisatie heeft zij onderzoek gedaan. Ze weet veel over het leven van kinderen in gebieden waar terroristische organisaties zoals IS de macht hebben. Kinderen die steeds vaker worden ingezet om mee te doen in de strijd. Al een paar jaar maakt Islamitische Staat met bruut geweld grote gebieden onveilig. Ze willen iedereen dwingen om extreem islamitisch te leven. Iedereen die niet meedoet is zijn leven niet zeker. IS voert een keiharde strijd tegen ongelovigen. Jongens wordt al vroeg geleerd dat ze zich moeten aansluiten en mee moeten doen. De lessen worden gegeven door een van de IS-leiders van het dorp. Jonge kinderen kiezen er niet zelf voor. Ze komen er via hun ouders of ze worden geronseld op gewone scholen. En bij zo'n militaire training kan het er heftig aan toe gaan. Dit is een video van IS zelf waarin ze laten zien hoe ze jonge jongens hard maken. Het is natuurlijk niet een plek waar je als kind graag wilt zijn. Maar er zomaar mee stoppen of vertrekken dat kan niet. Dat is natuurlijk moeilijk. IS heeft nog steeds veel gebied onder controle. Maar zelfs kinderen die in een IS-klas zitten, kunnen nog geholpen worden, zegt Priyanka. De Nederlandse organisatie Warchild zet zich in voor kinderen die uit IS-gebied komen. De Nederlandse organisatie Warchild zet zich in voor kinderen die uit IS-gebied komen. Ze helpen gevluchte kinderen weer een normaal leven te krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3497993 387 4004 2016-03-15T10:47:28+00:00 yes no terrorisme Islamitische Staat https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-geitenkaas-wit-geitenmelk-is-witter-dan-koemelk 2024-01-04T11:53:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28038.w613.r16-9.78ed879.webp Waarom is geitenkaas wit? | Geitenmelk is witter dan koemelk Een gewoon plakje kaas is geel. Maar geitenkaas is hartstikke wit. Hoe komt dat? Dolores gaat naar een geitenboerderij waar geitenkaas wordt gemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3497997 213 2662 2016-03-15T15:52:01+00:00 yes no kaas geit koe melk https://schooltv.nl/video-item/de-radijszaaimachine-alle-radijsjes-netjes-op-een-rij 2024-01-04T11:53:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28039.w613.r16-9.d2c3fe4.webp De radijszaaimachine | Alle radijsjes netjes op een rij Dit is Dennis. Radijsjesboer uit... Nee, teler. O, ja, tuurlijk. Zal ik even opnieuw beginnen? Ja, graag. Oke. Dit is Dennis, radijsjesteler uit Naaldwijk. Hij moet deze hele grond vol zaaien met radijszaadjes. Vroeger ging dat allemaal met de hand. Hoppatee, een beetje strooien met zaad. Maar ja, dan komen die radijsjes ook overal uit de grond. Ja, je begrijpt het: teler zoekt machine. En hij heeft hem gevonden, he? Ja.Ja. Dit is de radijszaaimachine! Vet, toch! Hij zaait in een paar uurtjes tijd dit hele deel van de kas vol. Het is echt een precisie zaaimachine. Hij telt de zaadjes en vervolgens legt hij op de millimeter nauwkeurig... het juiste aantal zaadjes op de juiste plek in de grond. De zaadjes, met de mooie groene kleur... gaan in deze voorraadbak. Via deze gele buizen komen ze dan in een soort trechter terecht. Hierachter heb je eigenlijk een soort grote stofzuiger. En die zuigt de zaadjes via deze slangen... door naar dit ronddraaiende element waardoor ze in deze kleine gaatjes vast komen te zitten. Dat ronddraaiende wiel van de machine kan ik op dit model goed laten zien. Even aan... Kijk. Hier zitten de zaadjes in die trechter. Die worden door deze slang hierboven aangezogen... in die gaatjes. En wanneer de gaatjes naar beneden gaan valt hier de druk weg... en vallen ze een voor een op de juiste plek in de grond. Simpel! Onder de zaaimachine zitten allemaal V-vormige messen. Een soort bootjes lijken het wel. En die snijden een V-vormig gleufje in de grond, twee centimeter diep...waar de zaadjes dan heel mooi in komen te liggen. Kijk...Dennis, speel jij nou met je telefoon terwijl wij een Boer Zoekt Machine maken? Nee, ik ben hard aan het werk. Met alleen zaaien en oogsten red je het ook niet. Ze moeten ook water krijgen. Dat doe ik met mijn telefoon. In de schuur staat een klimaatcomputer. Ik kan de ramen opendoen, de temperatuur regelen. Wat handig! Makkelijk boeren zo, he? Boeren? Telen, he. Ja. Zo'n vier tot tien weken na het zaaien krijg je dit. Maar dan een heel veld vol! Tijd om te oogsten. Hm, lekker. Volgens mij kunnen we concluderen dat de teler zijn machine heeft gevonden. Zeg, Dennis, is er nou iets moois ontstaan tussen de radijszaaimachine en jou? Ja, we kunnen niet zonder elkaar. Ik ben heel gelukkig met de zaaimachine. Wat fijn dat die klik er is. Ja. Weer een teler gelukkig gemaakt. Op naar de volgende Boer Zoekt Machine. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3497998 186 1392 2016-03-15T23:00:00+00:00 yes no boer machine groente https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-wasserette-wassen-drogen-en-strijken 2024-01-04T11:53:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28041.w613.r16-9.41cebd1.webp Hoe werkt een wasserette? | Wassen, drogen en strijken Hotels en restaurants hebben veel wasgoed. Denk maar alle lakens, handdoeken en theedoeken die daar worden gebruikt. Die worden gewassen in speciale wasserettes. Nienke gaat kijken hoe ze daar omgaan met de karrenvrachten was die er elke dag binnenkomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3506291 183 5969 2016-03-17T23:00:00+00:00 yes no wassen machine schoonmaken https://schooltv.nl/video-item/hoe-slapen-dolfijnen-ze-slapen-voor-de-helft 2024-01-04T11:53:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28043.w613.r16-9.39fcb3a.webp Hoe slapen dolfijnen? | Ze slapen voor de helft Dolfijnen zijn altijd in het water aan het zwemmen, maar ze moeten ook slapen. Mijn vraag is eigenlijk: Hoe slapen dolfijnen? Dolfijnen slapen anders dan wij. Ze slapen nooit helemaal maar altijd maar half. Dat doen ze omdat ze af en toe naar boven moeten om adem te halen. En om goed op te kunnen blijven letten voor gevaar. Ze slapen eigenlijk maar voor de helft. Dolfijnen zijn geen vissen maar zoogdieren. Ze hebben dus geen kieuwen, maar longen. Net als wij. Alleen halen ze geen adem door hun mond, maar door dit blaasgat boven op hun hoofd. Zo kunnen ze maximaal 15 minuten onder water blijven en daarna... moeten ze weer boven water komen om adem te halen. Anders zouden ze stikken. Als wij slapen dan hoeven we er niet bij na te denken om adem te halen. Dat gaat vanzelf. Maar een dolfijn moet er wel over nadenken. Als hij heel diep zou slapen zou hij gewoon vergeten adem te halen en zou hij verdrinken. Daarom blijven ze altijd een klein beetje wakker. Ze slapen met EEN oog dicht en EEN oog open. Zo kunnen ze dus wel uitrusten, maar tegelijk erover nadenken om zuurstof te halen. En ze blijven alert. Want dolfijnen staan wel eens op het menu van haaien. Met EEN oog open kunnen ze die dus goed in de gaten blijven houden. Maar dolfijnen kunnen dus slapen en zwemmen tegelijk? Ja, dat klopt. Ze doen EEN hersenhelft uit en dan slaat de andere aan. Waardoor er EEN oog open blijft en de ander is gewoon dicht. Dus de hersenhelften slapen om de beurt? Ja, om de beurt. Dat wisselen ze af. Ja, dat wisselen ze af. Dus als deze kant slaapt, dan hebben ze dat oog dicht. Als je een dolfijn ziet met EEN oog dicht, dan weet je het zeker: Hij slaapt. En je weet ook meteen welke kant slaapt. Namelijk de kant waar het oog open is. Klinkt een beetje onlogisch. Maar in de hersenen zijn de leidingen gekruist. Dus de linkerkant van je hersenen is de baas over je rechterkant... en rechterkant van je hersenen over je linkerkant. En dat is bij dolfijnen precies zo. Dolfijnen slapen niet zoals wij heel veel uren achter elkaar... maar steeds korte stukjes tussendoor. Stevige hazenslaapjes. Het ene oog gaat dicht. Na een tijdje open en dan gaat het andere oog dicht. Dat wisselen ze af. In het totaal komen ze dan toch uit op acht uur slaap per dag. Het is een beetje het einde van de dag. Ze hebben net te eten gehad. Hoe zie je nou dat ze gaan slapen? Dat het heel rustig wordt. Van een hele snelle slag overdag, energie, hebben ze nu de rust. Een andere slag krijgen ze, heel rustig. En ademen net zo. Ze gaan rustig omhoog in plaats van sneller. Ze zoeken elkaar op. De kleintjes die we hebben, zoeken hun moeder op. Ze gaan samen naar boven, heel rustig. Ze maken grote rondes om te zwemmen. En ze hebben dan EEN oog open en de andere dicht. Zo, bedtijd. Als ik nou slaap met EEN oog open dan kan ik de dolfijnen nog zien. Zo, dat is best wel lastig. Knap hoor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3506299 212 9389 2016-03-21T23:00:00+00:00 yes no dolfijn slaap zoogdier https://schooltv.nl/video-item/de-grootste-paprikakassen-ter-wereld-miljoenen-paprikas-uit-noord-holland 2024-01-04T11:53:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28044.w613.r16-9.42288cf.webp De grootste paprikakassen ter wereld | Miljoenen paprika's uit Noord-Holland We zijn in glastuinbouwgebied Agriport A7 bij het dorp Middenmeer, in de kop van Noord-Holland. En hier, overal waar je kijkt, staan kassen. Hier staan de groot-ste paprikakassen ter wereld. Hoogste tijd om een kijkje te nemen in zo'n enorme kas. Alleen al bij deze teler staan een half miljoen paprikaplanten. En er komen aan iedere plant zo'n 80 paprika's. Dat zijn dus...heel veel paprika's. Een beginnend paprikaplantje is 20 centimeter hoog. Maar groeit uit tot een plant van vier meter. Petra, dit is jullie kas. En wat me opvalt: al die paprikaplanten hangen aan touwtjes. Waarom is dat? Als we de planten niet langs touwtjes begeleiden... zouden de planten breken, zouden de planten knakken. Van nature zou de paprikaplant veel meer in de breedte groeien. Maar wij halen allemaal zijtakjes weg. En we houden de drie mooiste takjes over... en die begeleiden we het hele jaar door omhoog. Je hebt rode schoenen, groene schoenen. Maar paprika's heb je in allerlei kleuren. De groeiende paprika is altijd groen. Verder heb je gele, rode, oranje paprika's. En dit lijkt op een aubergine, maar dit is een bruine paprika. Ook kleuren die ik nog nooit heb gezien: paars en wit. Petra, verschillende kleuren. Maar smaken ze ook anders? Ja. Alle kleuren paprika's smaken weer anders. De paarse en de witte worden niet heel veel gegeten. Die worden vaak gebruikt als decoratie. De groene paprika is een onrijpe paprika. Die smaakt een beetje pittig, een beetje kruidig. Wordt vaak verwerkt en gebruikt om te wokken bijvoorbeeld. De gele paprika is een paprika met een hele neutrale smaak. De rode paprika is al wat zoeter. Die wordt EN verwerkt EN ook rauw gegeten. Die oranje paprika vinden kinderen vaak lekker. Want die is het zoetst. Als de paprika zijn mooie kleur heeft... dus niet groen maar nu mooi oranje, kun je oogsten. En dat gebeurt van maart tot en met november. Dat doen ze met zulke handige karren, kun je mooi de hoogte in. Volle karren verse paprika's gaan automatisch naar de inpakafdeling. Tatadada! Zo, he! Waar gaan al deze paprika's naartoe? Naar groenteboeren, supermarkten, vooral buitenlandse supermarkten. Want 90 tot 95 procent van al deze paprika's...zijn bestemd voor de export. Alleen al in deze kas gaan per uur 20.000 paprika's de deur uit. 40 miljoen paprika's per jaar. We mogen het echt zeggen: Hier in Middenmeer bij Agriport staan de grootste paprikakassen ter wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3506300 187 7387 2016-03-22T23:00:00+00:00 yes no groente kweken paprika https://schooltv.nl/video-item/de-kennis-van-nu-in-de-klas-einstein 2024-01-16T15:05:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28045.w613.r16-9.42b07e4.webp De Kennis van Nu in de klas | Einstein Vak: natuurkunde. Rijdende treinen die korter worden, klokken die langzamer lopen: volgens de speciale relativiteitstheorie van Einstein gebeuren er ineens heel gekke dingen. Hoe het precies zit met die theorie legt Diederik Jekel uit. En zijn passie voor Einstein en natuurkunde gaat in deze aflevering wel erg ver... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3497996 605 8686 2016-03-16T08:00:00+00:00 yes no Einstein https://schooltv.nl/video-item/waarom-heet-een-spijkerbroek-zo-een-broek-met-een-verhaal 2024-01-04T11:53:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28047.w613.r16-9.5f4aea7.webp Waarom heet een spijkerbroek zo? | Een broek met een verhaal En uw gastvrouw van vandaag is Nienke de la Rive Box. Hallo allemaal! Welkom bij een nieuwe Waarom daarom. Vragen die in EEN minuutje zijn te beantwoorden of op te lossen. En wat is de vraag van vandaag? Inderdaad, ja. Waarom heet een spijkerbroek een spijkerbroek? Nou, heel simpel: Dat komt omdat de allereerste spijkerbroeken met spijkers aan elkaar zaten. Halverwege de 19e eeuw werd er in het noordwesten van Amerika goud ontdekt. Het was de tijd van het Wilde Westen. Een ruig gebied met veel ruige mannen. Cowboys, mijnwerkers, avonturiers en gelukzoekers die trokken daar naartoe om goud te zoeken. Die mannen werkten heel hard. Hun kleding sleet snel. Vooral hier op de knieën. Op de billen. En die broekzakken vooral ook. Snap ik ook wel. Daar stopten ze al die goudklompjes in. Er was een heel slimme kleermaker, Levi Strauss... die gebruikte een stevige katoenen stof uit de Franse stad Nimes. Daar komt ook het woord 'denim' vandaan wat wij nu nog kennen. Hiervan maakte hij broeken die hij kleurde met... een heel bijzondere en mooie kleur blauw. Indigo. In het Frans heette deze blauwe verfstof 'blue de Genes'. Dat 'Genes' werd later weer uitgesproken als 'jeans'. Toch bleef de stof van deze jeans snel slijten. En de zakken scheurden uit. Samen met een vriend kwam de kleermaker op het idee...om de hoeken en de broekzakken te verstevigen door er klinknageltjes in te slaan. Voila. Niet zo raar dat de Nederlanders toen... de broeken 100 jaar later in Europa kwamen ze 'spijkerbroeken' gingen noemen. En dat is gewoon nooit meer veranderd. Nou, hatsekiedee, dat was hem weer. Tot de volgende Waarom daarom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3506301 121 8565 2016-03-24T06:00:00+00:00 yes no spijker broek kleding Amerika https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-roentgenapparaat-de-binnenkant-van-je-lichaam-op-de-foto 2024-01-04T11:53:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28048.w613.r16-9.71fffc2.webp Hoe werkt een röntgenapparaat? | De binnenkant van je lichaam op de foto Lekker bezig! Maar deze aflevering gaat niet over ripstik, maar over röntgenfoto...Waaa! Aaah! Gaat-ie goed? Ah nee, joh! Geintje. Niks aan de hand. Pak die camera maar weer. Een ongeluk zit wel in een klein hoekje. En met een röntgenfoto kun je erachter komen of je een botbreuk hebt. Maar ja, hoe doen ze dat? Een röntgenfoto laat je maken in het ziekenhuis. Er is speciale apparatuur voor nodig en 't is niet helemaal ongevaarlijk. Dat is ook de reden dat deze behandelkamer extra beschermd is. Deze deur bijvoorbeeld is van lood. Ook de reden dat hij een stuk zwaarder is dan een normale deur. Een wandje van lood. Zo, zwaar! Als het nodig is: kleding van lood. Een leuk loodschortje. En in de machine zelf zit lood. Kijk, dit is zo'n blok lood. Hartstikke zwaar. Maar het houdt ook de straling tegen die vrijkomt bij een röntgenfoto. Die straling komt uit dit apparaat. In het apparaat zit zo'n soort grote lamp. Hier wordt zoveel stroom op gezet dat hij heel hard gaat stralen. Maar die straling zie je niet. Dat klinkt misschien gek, maar magnetronstraling zie je ook niet. Je mobiel gebruikt ook een soort straling en die zie je ook niet. Af en toe een fotootje is niet zo erg. Maar als je te veel in aanraking komt met röntgenstraling kan dat schadelijk zijn. Daarom dat mensen die er elke dag mee werken, goed beschermd moeten worden. Dit is de laborant. Gespecialiseerd in het maken van röntgenfoto's. Wil jij een foto van me maken? Tuurlijk. Mag je diep inademen. Adem maar door. Het apparaat is zo gemaakt dat het van al je lichaamsdelen een foto kan maken. Zo. Ja. Goed inademen. Hou vast. Dit is geen röntgenstraling, want dat zie je niet. Maar een lamp waarmee je ziet waar de röntgenstraling valt. Alleen de plek die onderzocht moet worden, wordt beschenen. Zo valt zo min mogelijk schadelijke straling op je huid. Het voordeel is dat de straling wel door je huid gaat maar niet je bot. Behalve daar waar de breuk zit. Daar gaat de straling recht door en valt op deze plaat. Die geeft dat door aan de computer zodat een beeld ontstaat. Dat is typisch röntgenfoto. De radioloog is iemand die precies weet hoe ze de foto's moet bekijken. Ze bekijkt ze goed en spreekt in een microfoontje in wat ze ziet. Een breuk bijvoorbeeld. Normale botstructuur komma geen breuk. Punt. Zo doen ze dat dus. Terug naar kantoor. Au, mijn enkel! Au! Hier is geen tijd voor, Nienke. Serieus! Wij gaan naar kantoor. Nee! Zie je zo. Nee! Au! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3506302 184 15355 2016-03-25T06:00:00+00:00 yes no botbreuk ziekenhuis foto https://schooltv.nl/video-item/hoe-kijken-dolfijnen-onder-water-dolfijnen-kijken-met-sonar 2024-01-04T11:53:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28049.w613.r16-9.97fe218.webp Hoe kijken dolfijnen onder water? | Dolfijnen kijken met sonar Dolfijnen hebben 'n soort bobbel op hun hoofd. Ik heb gehoord dat ze daarmee kunnen kijken. Hoe werkt dat? Hoe kijken dolfijnen onder water? Goeie vraag! En heel leuk om te beantwoorden. Waar kan dat beter dan hier, in het Dolfinarium. Sommige dolfijnen in het wild kunnen wel honderden meters diep gaan. Daar is het heel erg donker. En toch botsen ze nergens tegenaan en kunnen ze hun weg vinden. Alsjeblieft! Wil je er een geven? Ja, als het mag. Ja. Gooi maar. Een, twee, hoppa. Maar Bernadette, hoe kan dat? Ze hebben een onderwaterradarsysteem, een sonar. En een sonar zorgt ervoor dat ze bijvoorbeeld een vis kunnen vangen en gevaar uit de weg kunnen gaan. Hoe werkt dat dan? Ze zenden allemaal klikjes uit en die komen terug en zo lezen ze eigenlijk hun omgeving. Wauw. Die bult, op het voorhoofd van een dolfijn, heet een meloen. Het is eigenlijk een soort vetbult. Die bult versterkt en bundelt het geluid dat de dolfijn maakt voor echolocatie. Een dolfijn kijkt dus eigenlijk met z'n gehoor. Maar hoe werkt nou die dolfijnensonar? Een dolfijn zendt vanuit het blaasgat vlak achter de meloen... hele hoge pieptonen uit. En als dat geluid tegen iets aanbotst, zoals een ander dier of een rots... dan wordt dat weerkaatst en komt terug bij de dolfijn. En die echo hoort de dolfijn. Niet met z'n oren, maar met z'n onderkaak! Ja, dat is raar maar waar. Als zij geluidjes uitzenden met de meloen...komt het terug via de onderkaak. Dan gaat het naar het binnenoor en daar wordt het verwerkt in de hersenen. Zo krijgen ze een beeld van de omgeving. Wauw! Goed zo! Een zingende dolfijn! Maar deze geluiden maakt hij niet voor de sonar, toch? Nee. Dat zijn hele andere geluiden. Dit kwam uit het blaasgat, maar de echo komt uit de meloen. En dat kunnen wij als mens niet horen, toch? Nee, dat zijn te hoge geluiden voor onze oren. Maar ik heb een apparaatje, een detector... en daar kunnen we die hoge geluiden van de dolfijnen mee omzetten voor ons gehoor om het wel te horen. Dus als we bijvoorbeeld iets nieuws in het water gooien...dan kunnen dolfijnen dat opsporen met hun sonar. En nu horen we dus... het sonargeluid van Skinny hier in het water. Dat hoor je normaal niet. Goed zo, Skinny! We luisteren dus naar hoe zij kijkt. Dat is toch geweldig. Goed zo! Nou, die sonar van Skinny werkt top. Zoen op je meloen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3506303 202 18197 2016-03-29T22:00:00+00:00 yes no dolfijn zintuig echo zien https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-parfum-zo-duur-een-kostbaar-flesje-geurwater 2024-01-04T11:53:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28050.w613.r16-9.550303e.webp Waarom is parfum zo duur? | Een kostbaar flesje geurwater En uw gastvrouw van vandaag is Nienke de la Rive Box! Hallo allemaal! Daar zijn we weer met een nieuwe 'Waarom? Daarom!-vraag'...die in EEN minuut zijn uit te leggen, te beantwoorden of op telossen. Wat is de vraag van vandaag? Waarom is parfum zo duur? Mais oui, pourquoi? Dat komt omdat er voor EEN liter rozenolie maar liefst 3000 kilo... van de allerbeste rozenblaadjes nodig zijn. En dat zijn er heel veel. Want bloemblaadjes zijn superlicht. Duizenden jaren geleden wisten ze al dat bloemen heel lekker ruiken. De Romeinen stopten het in hun eten of ze smeerden hun lichaam ermee in. Maar ja, hoe krijg je nou die lekkere geur in een flesje? Dat kan door een heleboel van de allerbeste... en lekkerst geurende bloemblaadjes in olie te leggen en te verwarmen. De blaadjes lossen op en de geur trekt in de olie. En als je dat dan goed zeeft, dan blijft er een olie over die heel lekker ruikt. Door verschillende soort bloemolie te combineren en te mengen met alcohol... kan je de meest lekkere parfums maken. Wanneer je het opspuit vervliegt de alcohol en blijft de heerlijke geur op je huid zitten. Nou bestaan er eindeloos veel parfums. Maar de geuren van de roos en de jasmijn... die zijn het populairst. Zit ook bijna overal in. Oh, lekker! Gelukkig kwam in de 19e eeuw de chemische industrie op. En lukte het een paar slimmerds om veel bloemengeuren na te maken...zonder dat je er maar EEN bloemblaadje voor nodig had. Dat scheelde een hele hoop geld. En gepluk. Maar toch blijft parfum vaak duur. Dat komt omdat juist die populaire geuren, roos en jasmijn... niet helemaal precies net zo lekker na te maken zijn. Niets boven echt dus. Nou, dat was hem alweer. Tot de volgende 'Waarom? Daarom!' https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3506304 128 3378 2016-03-30T22:00:00+00:00 yes no geur prijsvorming bloem https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-41 2024-01-04T11:53:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28052.w613.r16-9.98b1bde.webp Studio Snugger | Aflevering 48 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met de volgende onderwerpen: waarom word je wagenziek, kun je gummen met brood, wordt de aarde steeds zwaarder en is er een telefoon die echte kusjes geeft? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251190 919.63 7170 2016-03-20T09:15:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/micro-monsters-in-de-klas-het-jagersinstinct-van-de-spin 2024-01-04T11:53:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28059.w613.r16-9.146780d.webp Micro Monsters in de klas | Het jagersinstinct van de spin Vak: biologie. Natuurdocumentairemaker David Attenborough onderzoekt de microwereld van de kleinste dieren, de insecten en geleedpotigen. Spinnen moeten jagen om te overleven. Dit doen ze op een speciale manier, door het bouwen van een web. Ze wachten tot er een prooi in het web komt en dan slaan ze toe. Ze wikkelen hun prooi in met spinsel en doden hem. Althans, zo gaan de meeste spinnen te werk. Sommigen doen het net even anders, zoals de Deinopis-spin. Die jaagt actief met een web op insecten. En de Portia jaagt op spinnen die nietsvermoedend in hun web zitten. Allen hebben ze hun eigen tactiek ontwikkeld om te kunnen blijven voortbestaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3513200 428 4700 2016-03-17T23:00:00+00:00 yes no spin jagen https://schooltv.nl/video-item/waarom-heeft-een-taal-een-grammatica-nodig-grammatica-maakt-een-taal-logisch 2024-04-04T10:33:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28077.w613.r16-9.2d9248f.webp Waarom heeft een taal een grammatica nodig? | Grammatica maakt een taal logisch Wat heeft een taal eigenlijk aan een grammatica? Het gaat bij taal toch vooral om de woorden? Waarom moet daar ook nog eens een grammatica bij? Stel je voor dat er een taal bestond met alleen maar losse woorden voor mensen (Jaap, Kim, boer, vrouw), dieren of dingen (banaan, paard, tijger), eigenschappen (lekker, geel, lief) en acties (eten, rennen, aaien, zoeken). En stel, je zou telkens maar één woord tegelijk mogen gebruiken. Dat zou best lastig zijn! Je zou misschien met het woord banaan kunnen aangeven dat je graag een banaan wilt hebben, of dat je zin hebt in een banaan. En misschien kun je ook nog wel uitdrukken dat je bananen vies vindt, dan moet je bij het gebruiken van het woord banaan een vies gezicht trekken. Maar dan heb je eigenlijk al een soort van grammatica. Want door tegelijk banaan te zeggen én een vies gezicht te trekken, combineer je twee betekenissen tot een soort zin. In die taal met losse woorden zul je al gauw de neiging hebben om twee woorden bij elkaar te zetten: banaan lekker, paard rennen, tijger aaien. Dit is de basisgrammatica van alle talen: door de woorden in die volgorde naast elkaar te zetten, voeg je als het ware een extra betekenis toe: een banaan is lekker, het paard doet rennen, en tijger en aaien leveren samen de beschrijving op van iets wat je doet: in kindertaal zou je zeggen tijgertje-aaien De volgorde van woorden is daarbij meestal belangrijk: boer zoekt vrouw betekent iets heel anders dan vrouw zoekt boer, en toch zijn het precies dezelfde woorden. Het is de grammatica van de taal die voor die betekenis zorgt. Als je woorden met elkaar kunt combineren heb je al een heel behoorlijke taal, maar echte talen hebben daarnaast nog veel meer grammatica nodig. Als je wilt zeggen dat een banaan niet lekker is, dan kun je natuurlijk een nieuw woord gebruiken (banaan vies), maar het woordje niet is dan best handig om als derde woordje toe te voegen. En als er drie bananen voor je liggen zul je ook de behoefte hebben om er een aan te wijzen: die banaan is lekker. Echte talen hebben daar allemaal aparte woorden voor, zoals de verwijswoorden of voornaamwoorden (zoals die, deze, hij, wij). En dan heb ik het nog niet eens over de grammatica die het mogelijk maakt om te zeggen dat een banaan lekker is geweest, of over drie dagen lekker zal zijn. Of de manieren om te zeggen dat Jaap zei dat Kim die banaan lekker vindt (maar jij niet). Taal kan dus eigenlijk niet zonder grammatica. Wat je met losse woorden kunt doen is maar heel beperkt. Zodra je een gesprek wilt voeren heb je ineens heel veel grammaticale elementen nodig, uitgedrukt in woordvolgorde, kleine klankverschillen of extra woordjes. Pas door een slimme combinatie van al die elementen ontstaat een echte taal. Daarom heeft een taal een grammatica nodig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3532705 197 3918 2016-03-22T08:17:24+00:00 yes no taal grammatica Nederlands https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-kritiek-op-besluit-vergassing-ganzen 2024-01-04T11:53:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28079.w613.r16-9.d57653a.webp EenVandaag in de klas | Kritiek op besluit vergassing ganzen Vaak: maatschappijleer & biologie. Ganzen bezorgen boeren in Nederland veel schade. Ze vreten het grasland kaal, terwijl dat gras eigenlijk voor de koeien bedoeld is. Er is besloten dat deze vogels nu vergast mogen worden als ze schade aan de landbouw of overlast geven. Misschien worden er daardoor wel 400.000 ganzen op die manier omgebracht. Maar is dat echt nodig of zijn er ook alternatieven? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3532708 300 400 2016-03-22T08:55:23+00:00 yes no gans landbouw https://schooltv.nl/video-item/bevolkingsgroei-in-nederland-van-5-miljoen-naar-17-miljoen 2025-09-04T13:36:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28080.w613.r16-9.1b9a185.webp Bevolkingsgroei in Nederland | Van 5 miljoen naar 17 miljoen Iedereen die je tegenkomt is EEN klik waard. En dan gaan we kijken hoeveel mensen je tegenkomt.En? Hoeveel heb je er? 91. 91? 5.5. Nou. Is dat veel of weinig? Weinig. Ja, best wel, he. Erwin en Soma wonen op totaal verschillende plekken. Het is hier altijd heel druk. In Nederland wonen de meeste mensen dicht op elkaar in de grote steden. Anderen wonen op het platteland, waar nog volop ruimte is. Stel, we nemen een vierkante kilometer. Gemiddeld leven daar in Nederland 504 mensen op. Dat lijkt veel, maar er is een gebied in Azië waar dat er bijna 20.000 zijn! Het dunstbevolkte gebied in Nederland is waar Erwin woont, op het Waddeneiland Schiermonnikoog. Hier wonen per vierkante kilometer maar 25 mensen. In Den Haag, waar Soma woont, zijn dat er veel meer, namelijk 6344. Jij woont dus op het drukste plekje van Nederland. Wat merk je daarvan? Ik merk er niet heel veel van. Nee, ik merk er niets van. Ik zou het niet fijn vinden... om te zijn met maar 4 of 5 mensen om je heen. Dat is niet leuk. Het is rustiger dan aan de wal. Ja, veel rustiger. Hoeveel kinderen zitten bij jou in groep 8? 13. Ik had wel gewild dat dat er wat meer zijn. Vroeger woonden er veel minder mensen in Nederland. Ruim een eeuw geleden, in 1900, waren het er 5 miljoen. Ieder jaar werden het er meer. In 1950 is het aantal al verdubbeld tot 10 miljoen. En de groei gaat maar door. Tot nu dus, met 17 miljoen mensen. Merk jij hier iets van die 17 miljoen mensen? Nee. Nee, niet echt he. Nee. Ik denk dat hier nog wel genoeg ruimte is. Ja. De winkels zijn heel erg druk. En er was een keer een rij. Toen moest je wachten voor je naar binnen kon. Je moest gewoon wachten om in een winkel te kunnen komen. Ja. Kinderen op het platteland weten niet hoe dat is. Iedere dag worden zo'n 470 baby's geboren. En komen er ongeveer 650 immigranten bij. Maar er gaan ook mensen weg. Iedere dag vertrekken zo'n 410 mensen uit ons land en er gaan ook ruim 400 mensen dood. Er komen dus 300 mensen meer bij dan dat er weggaan. Elke dag. Hier heb je nog wel plek voor 17 miljoen mensen. Maar als het er 18 of 19 worden dan heb je in de stad geen ruimte meer. Dan moet je naar het platteland en dorpen. Dan wordt het daar drukker. Toch groeit de Nederlandse bevolking voorlopig nog gewoon door. Binnen 20 jaar tikken we de 18 miljoen aan. En al die mensen moeten hun plekje vinden in ons land. De een kiest voor de drukte, de ander zoekt juist de stilte op. Ik woon ook in de drukte. En als ik op het platteland kom, vind ik dat ook wel eens lekker. Ik zou het wel kunnen, maar het zou wel saai zijn. Voor een week zou ik het wel volhouden. Maar niet voor de rest van je leven. Voor Soma is het dus lastig voor te stellen, maar Erwin is de rust op Schiermonnikoog juist gewend. Want hij heeft hier alles wat hij nodig heeft... Nou ja, bijna dan. Is er iets wat je een beetje mist, wat wel in andere steden te vinden is, maar niet hier? Nee, eigenlijk niet. Je mist helemaal niks? Ja, misschien een pretpark ofzo. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3532709 277 19637 2016-03-22T10:02:04+00:00 yes no bevolkingsgroei bevolkingsdichtheid demografie https://schooltv.nl/video-item/de-geheime-missies-van-de-commandos-de-best-getrainde-militairen-van-nederland 2024-01-25T12:52:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28081.w613.r16-9.1597693.webp De geheime missies van de commando’s | De best getrainde militairen van Nederland Ze zijn de best getrainde militairen van Nederland. Overal in de wereld voeren ze hele gevaarlijke missies uit. Waar en wanneer, dat weet bijna niemand. Alles wat de commando's doen is geheim. EEN van die supermilitairen is commando Bart. We mogen alleen zijn voornaam weten en hij moet onherkenbaar zijn. Je kunt je voorstellen dat als wij op missie zijn...en ik een geheime operatie uit moet voeren...dat het niet handig is als ik herkenbaar ben. En ook je familie weet niks van zulke missies af? Nee. Op het moment dat wij op missie gaan... kan ik ze niet vertellen waar ik heenga. Dat kan een risico zijn voor mezelf en voor de missie. Van 2005 tot 2010 deed deden de commando's schillende missies in Afghanistan. Daar vochten ze tegen de Taliban, een groep gewelddadige moslimterroristen. Ook commando Bart was daarbij. Dat lijkt me pittig. Je moet er mensen doodschieten. Het is heel spannend als je in een vuurgevecht komt. Je weet dat je een partij tegenover je hebt die jou dood wil maken. Toen in Afghanistan kwam je in heel moeilijke situaties. Er kon een strijder lopen met een wapen. En dan komt er ineens een kind aangerend, die loopt met die strijder mee. Dan ga ik niet op die man schieten. Stel dat je dat kind raakt. Je hebt maar een paar seconden om die beslissing te maken. Je wilt het niet op je geweten hebben om een kind neer te schieten. Voor dit soort moeilijke beslissingen worden de commando's extreem goed getraind. Ook leren ze bijvoorbeeld duiken... parachutespringen...schieten en hoe je verborgen blijft voor de vijand. En je traint ook om extreem rustig te blijven in onverwachte situaties. Aan de zware opleiding doen elk jaar 1000 mensen mee. En maar 20 worden uiteindelijk commando. Ook kapitein Stoppelenberg begon aan de commandotraining, maar haakte uiteindelijk af. De opleiding duurt acht weken. En in de tweede week werd mijn knie zo dik als een voetbal. Overbelast. Toen was het klaar? Ja. Volgens de kapitein is EEN onderdeel heel belangrijk: deze hindernisbaan. En dat moet uiteindelijk met volle bepakking; een kogelvrij vest... munitie, walkie talkie en een rugzak vol water en voedsel. Totale gewicht: 40 kilo. Nu sta je er alleen maar mee. Je moet er ook mee kunnen bewegen. Je moet ermee vechten als dat nodig is. Dat gaat niet echt hard, Lucas? Nee, haha. Dat wordt 'm niet, he. Nee, ik denk het niet. De training moet ervoor zorgen dat een commando in een klein groepje kan overleven in vijandelijk gebied. Ze bereiden zich extreem goed voor op een missie. De commando's weten precies waar de vijand is. Zo landde Bart met een helikopter midden op een marktplein in Afghanistan. Op het moment dat wij op de grond landden, probeer je zo snel mogelijk te kijken of de vijand er is. En of er misschien op je geschoten wordt. Dat lijkt me ook hartstikke spannend. Ja, de operaties zijn heel spannend. Zeker als je op de grond zit en weet dat de vijand er is. Het kan ook dat iemand een wapen pakt en op de helikopter schiet. Maar in oorlogsgebied gebeuren ook onverwachte dingen. Toen Bart in Afghanistan was, reed een auto voor hen over een bom...en kwamen de commando's in een hinderlaag terecht. Je ziet de stofontwikkeling van wapens die aan het vuren zijn. Er vliegen kogels over. En dan zie je naast een muurtje twee gewonden liggen. Mijn eerste taak is dat ik moet schieten. Daarna verleg ik mijn aandacht weer naar de gewonden. Het kan dat ik tussendoor weer moet gaan schieten. Voor dit soort heldhaftige acties krijgt het korps commandotroepen dus de Willems-orde. En daar zijn ze heel blij mee. Met name omdat wij werk doen dat meestal niet naar buiten komt. Het zijn vaak geheime operaties. Nu krijgen we een koninklijke onderscheiding. Daar zijn we trots op. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3532710 275 6568 2016-03-22T10:04:47+00:00 yes no leger landmacht oorlog missie https://schooltv.nl/video-item/stuwwallen-uit-de-ijstijd-gletsjers-bedekten-ons-land 2024-10-21T09:09:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28083.w613.r16-9.f23ada3.webp Stuwwallen uit de ijstijd | Gletsjers bedekten ons land Noord Europa heeft drie ijstijden gekend. Vanuit Schotland en Scandinavië schoven enorme gletsjers naar het zuiden. Meer dan tweehonderdduizend jaar geleden, tijdens een van de ijstijden schoof het ijs ook over Nederland heen. We noemen die tijd de Saale ijstijd of het Salien. Ons land is nooit helemaal bedekt geweest met ijs, alleen de noordelijke helft ervan. Die grote gletsjer liet wel z’n sporen achter in het landschap. Als een schuivende bulldozer schraapte hij de bovenlaag van de bodem los en stuwde die voor zich uit. Toen het ijs na een lange tijd eindelijk smolt, bleef die opgestuwde bodem achter in de vorm van heuvels. Daarom noemen we die heuvels stuwwallen. Zo is bijvoorbeeld de Utrechtse heuvelrug ontstaan. Alle vormen die een gletsjer in het landschap achterlaat, noemen we morenen. Op verschillende plaatsen in Nederland zie je dus nog morenen van de gletsjer uit die ijstijd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3532711 62 24854 2016-03-22T10:48:24+00:00 yes no ijstijd gletsjer stuwwal Scandinavië https://schooltv.nl/video-item/wanneer-schrijf-je-iets-aan-elkaar-samenstellingen-schrijf-je-altijd-aan-elkaar 2024-04-04T10:32:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28084.w613.r16-9.0b3d198.webp Wanneer schrijf je iets aan elkaar? | Samenstellingen schrijf je altijd aan elkaar In het Nederlands schrijven we het liefst zoveel mogelijk aan elkaar. We schrijven dus koffiezetapparaat in plaats van koffie zet apparaat. Maar welke regels zijn er precies voor het aan elkaar of los schrijven van woorden? In deze lesvideo van Arnoud Kuijpers komen ze allemaal voorbij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3532712 178 6454 2016-03-22T23:00:00+00:00 yes no Nederlands taal grammatica spelling https://schooltv.nl/video-item/dubbelop-twee-keer-hetzelfde-zeggen-tautologie-pleonasme-en-meer-formuleerfouten 2024-04-04T10:32:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28085.w613.r16-9.46e0e60.webp Dubbelop: twee keer hetzelfde zeggen | Tautologie, pleonasme en meer formuleerfouten In dit filmpje worden alle formuleerfouten heel kort besproken. Allereerst de dubbelop: Bij een onjuiste herhaling wordt een vast voorzetsel twee keer ten onrechte gebruikt. Bijvoorbeeld: Op de Partij van de Dieren zou ik graag Op stemmen. Twee keer ‘op’ is hier niet nodig. Een voorbeeld van een pleonasme is witte sneeuw, groen gras of van tevoren reserveren. Een deel van de betekenis van een woord of woordgroep wordt nog eens door een ander woord uitgedrukt. Een tautologie is een synoniem: er wordt twee keer hetzelfde gezegd met verschillende woorden. Bijvoorbeeld: Tevens had zij ook met haar kennis een groot aanzien. Tevens en Ook zijn synoniemen. Bij een contaminatie hussel of vermeng je twee woorden of uitdrukkingen. Bijvoorbeeld: Uitprinten (uitdraaien of printen), overnieuw (opnieuw of over) en nachecken (nakijken of checken). Bij een dubbele ontkenning worden in zinnen met een werkwoord dat al een ontkennend karakter heeft, ten onrechte een twee ontkenning toegevoegd. Bijvoorbeeld: je moet dat laten niet te doen. Dan de fouten met verwijswoorden. Je moet juist verwijzen, dat betekent dat je met hij, hem of zijn verwijst naar mannelijke woorden, zij, ze of haar naar vrouwelijke woorden (let op: bij niet personen met ze). En bij het-woord (onzijdig) verwijs je met het, zijn of z'n. Hun gebruik je als bezittelijk voornaamwoord of als het een meewerkend voorwerp is. Hen gebruik je na een voorzetsel of als een lijdend voorwerp. Je verwijst met het woordje dat als je verwijst naar een het-woord. Je gebruikt het verwijswoorden wat alleen als het verwijst naar een overtreffende trap, onbepaald voornaamwoord of een hele zin. Gebruik als je terugverwijst naar personen een voorzetsel + wie en bij zaken of dingen met waar+ voorzetsel. Bijvoorbeeld: Dat meisje op wie ik verliefd ben (en NIET waarop ik verliefd ben). Pas op met onduidelijk verwijzen, je verwijst dan terug naar iets wat helemaal niet in de tekst staat. Bijvoorbeeld: Chantal zei tegen Emy dat haar haar niet goed zat (wiens haar??) Incongruentie is niets anders dan dat bij een enkelvoudig onderwerp een meervoudige persoonsvorm staat, of andersom. Bijvoorbeeld: het aantal leerlingen is (en geen zijn) te laat. De media hebben (en geen heeft) dat geschreven. Bij een dat/als-constructie staan de woorden (om)dat/ als of (om)dat/ wanneer naast elkaar. Je verbetert het door eerst de dat-zin en daarna de als-zin te schrijven. Bijvoorbeeld: ik vind het vervelend dat als hij te laat komt, geen excuses aanbiedt. Verbeter: Ik vind het vervelend dat hij geen excuses aanbiedt, als hij te laat komt. Bij een foutieve samentrekking worden een paar woorden in de zin weggelaten omdat ze anders herhaald zouden worden. Je mag deze woorden weglaten als – de betekenis/ vorm of grammaticale functie hetzelfde is. Bijvoorbeeld: Mijn jeugd in DB was super en zal ik niet snel vergeten. ‘Mijn jeugd in DB’ wordt hier in de tweede zin weggelaten, maar in de eerste zin is het een onderwerp en in de tweede zin een lijdend voorwerp. En dus mag je het niet samentrekken! Een beknopte bijzin is een zin zonder onderwerp en persoonsvorm, bijvoorbeeld: na gegeten te hebben. Bij een foutieve beknopte bijzin is het denkbeeldige onderwerp in deze beknopte zin niet hetzelfde als het onderwerp in de hoofdzin. Bijvoorbeeld: Na gegeten te hebben, ging het tennisspelletje veel beter. Wie heeft gegeten? In de hoofdzin is ‘het tennisspelletje’ onderwerp, en dat correspondeert dus niet met het denkbeeldige onderwerp in de beknopte bijzin. Zinnen onjuist begrenzen. Losstaand zinsgedeelte: een bijzin wordt te onrechte losgezet van de samengestelde zin. Zorg ervoor dat je en zin dat begint met bijv. Hoewel, Toch, Daardoor aan de hoofdzin plakt. Zinnen aan elkaar plakken: je kunt twee hoofdzinnen aan elkaar plakken met en, of, want of dus. Als je deze woorden niet gebruikt moet er gewoon een punt tussen beide zinnen, en geen komma. - Onjuiste inversie ontstaat als je in het tweede deel van een samenstelling het onderwerp en persoonsvorm niet in de juiste volgorde zet. Bijvoorbeeld: Vanmorgen heb ik gevoetbald en ga ik vanmiddag ook nog wielrennen. Het tweede gedeelte van zin moet zijn: ‘en ik ga vanmiddag ook nog wielrennen’ . Tot slot Geen Symmetrie. Zorg er bij opsommingen voor dat de delen van die opsomming van dezelfde orde zijn. Is dat niet het geval, dan is er sprake van geen Symmetrie, Bijvoorbeeld: Ik ga lekker hardlopen voor mijn conditie en om af te vallen. Je gebruikt hier ‘voor’ en ‘om’ terwijl het symmetrisch moet zijn. Kies voor een van de twee, bijvoorbeeld: Ik ga lekker hardlopen om conditie op te bouwen en om af te vallen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3532713 369 12994 2016-03-23T23:00:00+00:00 yes no spelling grammatica stijlfout stijlfiguur https://schooltv.nl/video-item/gebeurt-of-gebeurd-wanneer-schrijf-je-een-d-en-wanneer-een-t 2024-04-04T10:32:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28086.w613.r16-9.ae6828b.webp Gebeurt of gebeurd | Wanneer schrijf je een d en wanneer een t? In het Nederlands zijn sommige werkwoorden lastig te vervoegen. Je schrijft dan misschien ‘gebeurd’ terwijl het ‘gebeurt’ moet zijn. In deze lesvideo laat Arnoud Kuijpers je een handig trucje zien waarmee je kunt bepalen of een werkwoord een d of t moet krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3532714 293 9406 2016-03-24T23:00:00+00:00 yes no Nederlands taal grammatica spelling https://schooltv.nl/video-item/het-nut-van-lezen-goed-voor-je-verbeelding-je-kennis-en-nog-veel-meer 2024-04-04T10:32:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28087.w613.r16-9.accc65e.webp Het nut van lezen | Goed voor je verbeelding, je kennis en nog veel meer Lezen is niet alleen leuk, maar ook nuttig. Toch lezen veel jongeren niet voor hun plezier. Hoe krijg je weer plezier in lezen? Arnoud Kuijpers vertelt je in deze lesvideo wat de voordelen zijn van het lezen van een boek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3532715 157 20068 2016-03-28T22:00:00+00:00 yes no lezen boek taal https://schooltv.nl/video-item/waarom-moet-je-iets-van-grammatica-weten-zonder-grammatica-kun-je-geen-taal-leren 2024-04-04T10:32:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28088.w613.r16-9.8be9453.webp Waarom moet je iets van grammatica weten? | Zonder grammatica kun je geen taal leren In een ander filmpje heb je kunnen zien waarom een taal een grammatica nodig heeft. Maar waarom moet jij dat allemaal weten? Mensen kunnen toch heel goed met elkaar communiceren zonder dat ze weten wat een lijdend voorwerp of een persoonsvorm is? Ja dat is wel zo, maar het is vooral nuttig en belangrijk dat je iets van grammatica weet. Waarom is het nuttig om iets van grammatica te weten? Daartoe moeten we even terug naar de tijd van Alexander de Grote, toen het grammaticaonderwijs ontstaan is. Alexander de Grote leefde rond 350 voor Christus, en hij veroverde in korte tijd zowat de hele bekende wereld. Daardoor ontstond ineens een taalprobleem: Alexander had zelf niet genoeg mensen om dat grote gebied te besturen, hij moest dus overal bestuurders uit het land zelf aanstellen. Maar die spraken geen Grieks! Dus die bestuurders moesten allemaal heel snel Grieks leren. Er was ook geen tijd om al die bestuurders een paar jaar stage te laten lopen in Griekenland (dat was misschien nog het beste geweest), dus er moest snel een korte en overzichtelijke beschrijving van de Griekse taal komen. Hoe beschrijf je snel een taal? Je verdeelt de woorden in een paar soorten, en je vertelt hoe elke soort gebruikt moet worden in een zin: lidwoord vóór zelfstandig naamwoord, bijvoeglijk naamwoord dezelfde uitgang als het zelfstandig naamwoord waar het bij hoort, enzovoorts. Vervolgens leg je uit hoe je groepen van woorden verbindt tot betekenissen. Bijvoorbeeld dat Een slimme jongen vereert Alexander de Grote iets anders betekent dan Alexander de Grote vereert een slimme jongen. sinds Alexander de Grote is Grammatica dus een manier om taal te beschrijven. Met behulp van die manier kun je snel en efficiënt vreemde talen leren (althans, zo wordt het al tweeëneenhalfduizend jaar gedaan). Ook nu nog worden taalbeschrijvingen met grammaticale termen opgebouwd. Je moet dan wel weten wat die termen betekenen! Dat is niet alleen voor het leren van vreemde talen nuttig. Ook je eigen taal kent een taalnorm. Voor onze taal is dat het Standaardnederlands. De taal die jij spreekt lijkt daar vast al heel goed op, maar hij voldoet vast niet helemaal aan de norm (dat geldt voor iedereen namelijk). Wat het Standaardnederlands precies is, dat staat beschreven in grammaticaboeken en taaladviezen. En die zijn geschreven in… je raadt het al: in grammaticale termen. Daarom is het nuttig om grammatica te leren. Maar behalve nuttig is het ook belangrijk om grammatica te leren. Dat was in de tijd van Alexander de Grote trouwens ook al zo. De grote Griekse filosofen die er toen leefden (zoals Aristoteles en Plato) hielden zich ook bezig met de Griekse taal, maar zij waren vooral geïnteresseerd in de vraag hoe de taal in elkaar zat. Hoe het toch kon dat je met taal vaak ingewikkelde betekenissen kon uitdrukken. Bijvoorbeeld: als je zegt Ik denk dat het regent, dan hoeft dat niet te betekenen dat het inderdaad regent, maar als je zegt Ik zie dat het regent, dan volgt daaruit ineens wel dat het regent. En nog gekker: als je die laatste zin ontkent (Ik zie niet dat het regent), dan betekent die nog steeds dat het wel regent! (alleen jij ziet het niet). De Grieken vonden het al belangrijk om uit te zoeken hoe de taal in elkaar zit, omdat ze zagen dat taal de belangrijkste eigenschap van de mens is. Zonder taal zouden mensen alleen op een heel primitieve manier met elkaar kunnen communiceren. Ze zouden nauwelijks van elkaar kunnen leren (alleen door nadoen), ze zouden geen verleden of cultuur hebben (want daarvoor moet je verhalen aan elkaar kunnen doorgeven). Taal zorgt er dus voor dat wij ons kunnen ontwikkelen, dat we kunnen denken en dat aan latere generaties kunnen doorgeven. Als cultuurproduct is onze taal belangrijker dan de schilderijen van Rembrandt of Van Gogh, belangrijker dan het grootste bouwwerk of de slimste scheikundige formule. Als je op school dan wel iets leert over de kunst van Rembrandt en Van Gogh, over de natuurkundige principes van gebouwen en de scheikunde van geneesmiddelen, waarom zou je dan niets hoeven te leren over de grammatica van de taal? Daarom is het nuttig én belangrijk om iets over grammatica te weten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3532716 266 7810 2016-03-29T22:00:00+00:00 yes no grammatica spelling taal Nederlands https://schooltv.nl/video-item/soorten-werkwoorden-hoofdwerkwoorden-hulpwerkwoorden-en-koppelwerkwoorden 2024-04-04T10:31:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28089.w613.r16-9.c3ff3db.webp Soorten werkwoorden | Hoofdwerkwoorden, hulpwerkwoorden en koppelwerkwoorden Werkwoorden geven aan welke handeling of toestand in de zin centraal staat. Daarnaast geeft het werkwoord aan in welke tijd de zin staat. Bijvoorbeeld: Ik speel met mijn vrienden een spel. Daarbij is ‘speel’ het werkwoord (namelijk een handeling) dat tevens aangeeft dat de zin in de tegenwoordige tijd staat, in de verleden tijd had er namelijk ‘speelde’ gestaan. Oke, dat is duidelijk. Maar lastig wordt het je het onderscheid tussen een zelfstandig werkwoord, hulpwerkwoord of koppelwerkwoord moet aangeven. Wat houdt dat nu precies in? Dat leg ik uit aan de hand van dit schema. Zoals je ziet is de eerste stap het herkennen van het werkwoord. Bepaal vervolgens of je te maken hebt met een hoofd- of hulpwerkwoord. Een hoofdwerkwoord is onmisbaar in een zin, dit is het belangrijkste werkwoord in de zin. Als je dat weghaalt houd je een ongrammaticale zin over. Bijvoorbeeld: We hebben de hele dag gesport. De twee werkwoorden in de zin zijn ‘hebben’ en ‘gesport’, maar welke is nu het belangrijkste? Gesport inderdaad, dat werkwoord kan je NIET weghalen, anders zou er staan: we hebben de hele dag…. Ja… wat gedaan? Gesport is hier dus belangrijkste werkwoord en tevens het hoofdwerkwoord, waarbij het werkwoord ‘hebben’ helpt om de zin op te bouwen. Hebben is de dus het hulpwerkwoord. Hulpwerkwoorden kunnen alleen voorkomen in combinatie met een hoofdwerkwoord. Wat zijn in onderstaande zinnen de hulpwerkwoorden? “Ik heb vorige week mijn verjaardag gevierd” & “Zij wil later clown worden?” Het belangrijkste werkwoord in de eerste zin is ‘gevierd’ en dit is dus het hoofdwerkwoord, daardoor is ‘heb’ het hulpwerkwoord. In de tweede zin is ‘worden’ het hoofdwerkwoord en ‘wil’ het hulpwerkwoord. Terug naar het schema, zoals je ziet bestaat het hoofdwerkwoord uit een zelfstandig werkwoord of koppelwerkwoord. Als het hoofdwerkwoord een zelfstandig werkwoord is, heb je altijd te maken met een werkwoordelijk gezegde (alle werkwoorden in de zin). Bijvoorbeeld: Ik ga naar de sportschool. Ga is hier het zelfstandig werkwoord en tevens het werkwoordelijk gezegde. Ander voorbeeld: Ik zou dat anders gedaan hebben. ‘Zou’, ‘gedaan’ en ‘hebben’ zijn hier de werkwoorden, samen vormen ze het werkwoordelijk gezegde. Het belangrijkste werkwoord is ‘gedaan’, dat is een zelfstandig werkwoord. ‘Zou’ en ‘hebben’ zijn hulpwerkwoorden. Tot slot de koppelwerkwoorden. Een koppelwerkwoord is een werkwoord dat voorkomt in zinnen met een naamwoordelijk gezegde. Dit gezegde bestaat uit 1 of meer werkwoorden en een naamwoord. Het naamwoordelijk gezegde geeft altijd aan dat iets of iemand iets is. De koppelwerkwoorden zijn ZWaBBeLS + HDV: zijn, worden, blijven, blijken, lijken, schijnen, heten, dunken en voorkomen. Het koppelwerkwoord ‘koppelt’ een bepaalde eigenschap, functie of toestand aan het onderwerp. Bijvoorbeeld: ‘Zij is directeur geweest’. Deze zin heeft twee werkwoorden: ‘is’ en ‘geweest’. Het belangrijkste werkwoord is ‘geweest’, dat is een koppelwerkwoord van ‘zijn’. Het werkwoord ‘is’ is in deze zin dus een hulpwerkwoord en het naamwoordelijk gezegde: is directeur geweest. ‘Mijn vriendin zou psycholoog willen worden’. Drie werkwoorden (namelijk zou, willen en worden), het belangrijkste werkwoord is worden. Dat is een koppelwerkwoord. De werkwoorden zou en willen zijn in deze zin dus hulpwerkwoorden en het naamwoordelijk gezegde ‘zou psycholoog willen worden’. Houd bij het herkennen van de verschillende werkwoorden dus altijd dit schema in je hoofd, dan kan het niet fout gaan. De truc is dus: kijk naar het belangrijkste werkwoord in de zin en bepaal vervolgens of dat een zelfstandig- of koppelwerkwoord is. Alle andere werkwoorden zijn dan hulpwerkwoorden. Het schema kan je onderaan deze video downloaden. (Daarbij is ‘downloaden’ het zelfstandig werkwoord en ‘kan’ het hulpwerkwoord). https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3532717 263 14635 2016-03-30T22:00:00+00:00 yes no grammatica taal spelling Nederlands https://schooltv.nl/video-item/werkwoordspelling-in-twee-minuten-alle-regels-in-het-kort 2024-04-04T10:31:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28090.w613.r16-9.4a2e6d5.webp Werkwoordspelling in twee minuten | Alle regels in het kort Heb je moeite met het spellen van werkwoorden? Bijvoorbeeld wanneer je een d schrijft of een t? In deze lesvideo legt Arnoud Kuijpers welke regels en trucjes hierbij handig zijn, zoals het ex-kofschip. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3532720 113 10320 2016-04-01T05:00:00+00:00 yes no spelling grammatica taal werkwoord https://schooltv.nl/video-item/waarom-kun-je-kleurpotlood-niet-uitgummen-en-grijs-potlood-wel 2024-01-04T11:53:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28042.w613.r16-9.ddb239b.webp Waarom kun je kleurpotlood niet uitgummen? | En grijs potlood wel Uw gastvrouw van vandaag is Nienke de la Rive Box! Hallo allemaal. Goed dat jullie er weer zijn. Vandaag weer een nieuwe vraag in Waarom? Daarom! Vragen die in 1 minuut zijn uit te leggen, te beantwoorden of op te lossen. En de vraag van vandaag: Waarom kun je kleurpotlood niet uitgummen en grijs potlood wel? Urenlang lekker tekenen en kleuren met de tong tussen de tanden. Huisjes, poppetjes, kleurplaten. Wie houdt er niet van? Maar als je uitschiet, heb je pech. Tenminste, als je het kleuren bent. Grijs kun je wel uitgummen, waarom kleurpotlood eigenlijk niet? Dat komt doordat er in kleurpotlood pigmenten zitten. Pigmenten zijn kleine stukjes verf die kleur afgeven. Die verf trekt in het papier. Dan kun je gummen wat je wilt, maar die krijg je niet meer weg. Waarom is dat niet zo bij grijs potlood? Omdat er in grijs potlood geen kleurpigmenten zitten, maar grafiet. Grafiet is een variant van koolstof. Net zoals bijvoorbeeld houtskool, dat ken je van de barbecue. Grafiet komt op verschillende plaatsen in de bodem voor. Je ziet het niet, maar in grafiet zitten dunne laagjes lucht. Juist door die luchtlaagjes komt de tekening als het ware op het papier te liggen. Daardoor kun je grafiet naderhand wel uitgummen. Het zit ook vaak aan je vingers, want het geeft gemakkelijk af. Dat komt ook door de luchtlaagjes. Weet je wat ik gek vind? Dat het een pot-lood heet. Dat komt doordat ze in de 16e eeuw in Engeland grafiet vonden en toen dachten dat het lood was. Dat is ook donkergrijs en een beetje zacht. Je kent het misschien van op de daken. Het is dus een hele foute naam, want met lood heeft een potlood niks te maken. Dat was hem weer, tot de volgende Waarom? Daarom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3506298 121 2628 2016-03-20T23:00:00+00:00 yes no potlood kleur tekenen https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-het-verschil-tussen-is-en-eens 2024-04-29T10:03:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28093.w613.r16-9.cba88dc.webp Wat is het verschil tussen is en eens? | Clipphanger Er was eens… een kabouter, die het verschil niet kent tussen ‘is’ en ‘eens’. Hij schrijft dus dingen als ‘Ik moet weer is naar huis’ en ‘Is even kijken wat de pot schaft, maar eerst is even een kabouterbiertje’. Dit is allemaal niet goed, en als de kabouter eindelijk eens thuiskomt krijgt hij met de kaboutermatteklopper. Het woordje ‘is’ is namelijk enkel en alleen de derde persoon enkelvoud van het werkwoord ‘zijn’: ik ben, jij bent en hij, zij of het IS. ‘Doe is normaal’ is dus niet normaal. Dat moet ‘Doe eens normaal’ zijn. Ben je het daarmee eens? Dat maakt niet uit, want het is toch gewoon zo. ‘Eens’ is een bijwoord, het betekent zoveel als ‘een keer’. ‘We gaan eens kijken in het kabouterdorp. Ah, de kabouter zit weer ‘ns in de kroeg.’ ‘Ns? Ja, ‘ns is een informele vorm van ‘eens’. Nog korter kan ook: dan wordt het ‘s. ‘Die kleine zuiplap is weer ‘s helemaal dronken.’ ‘s of ‘ns of eens, dat mag allemaal, maar is is in dit geval echt niet correct. Dat is zelfs een beetje dom. Al maken we natuurlijk allemaal wel is een foutje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3553495 84 6362 2016-03-23T09:03:14+00:00 yes no spelling grammatica taal werkwoord https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-een-lawine-een-sneeuwlaag-die-losraakt 2024-01-15T17:12:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28094.w613.r16-9.32ce95c.webp Hoe ontstaat een lawine? | Een sneeuwlaag die losraakt Dit is wat deze winter de sneeuw zo gevaarlijk maakt. Als verse sneeuw gevallen is veranderden de mooie sneeuwkristallen...in een poreuze sponsachtige massa. Na verloop van tijd worden de gaten in de spons groter. Door het temperatuurverschil tussen de aarde en de buitenlucht...ontstaat er waterdamp die niet kan ontsnappen...maar aan de bovenkant van de gaten condenseert en bevriest. Hierbij ontstaan langwerpige bekervormige kristallen. Als die bekervormige kristallen met een nieuwe sneeuwlaag bedekt worden is een kleine verstoring aan het oppervlak...bijvoorbeeld van een skiër, genoeg om een lawine te veroorzaken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3553497 40 6099 2016-03-23T10:55:01+00:00 yes no sneeuw lawine wintersport https://schooltv.nl/video-item/de-kennis-van-nu-in-de-klas-pluto 2024-01-04T11:53:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28096.w613.r16-9.cabc45a.webp De Kennis van Nu in de klas | Pluto Vak: natuurkunde. Alle planeten in het zonnestelsel hebben we al eens gezien. Maar van Pluto, die ene dwergplaneet daar ver aan de buitenkant van het zonnestelsel, weten we nog niet zo veel. Ruimtesonde New Horizons heeft daar verandering in gebracht. Het heeft een spannende reis gemaakt en is langs Pluto gescheerd. Presentatrice Elisabeth van Nimwegen zoekt uit hoe het eruitziet op deze nog onontdekte wereld en praat met André Kuipers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3553500 619 4026 2016-03-23T12:18:25+00:00 yes no planeet pluto https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-het-nu-met-anne 2024-01-04T11:53:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28097.w613.r16-9.5013dc2.webp Zapp Echt Gebeurd | Hoe is het nu met... Anne? In 'Hoe is het nu met...' staat een documentaireklassieker centraal en filmen we de hoofdpersoon opnieuw. Deze keer Anne uit de film 'Anne Vliegt'. Ze heeft last van tics en daardoor doet haar lichaam soms dingen die ze niet wil. Bijvoorbeeld zomaar een rondje draaien, of overal even aan likken. Zou ze (toen 11 jaar) hier nog steeds last van hebben? Anne is inmiddels 17 jaar en vertelt een heleboel grappige anekdotes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_3460001 0 952 2016-05-01T16:00:00+00:00 yes no ziekte neurologie tic https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-lieve-jayvano 2024-01-04T11:53:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28098.w613.r16-9.56cb3b8.webp Zapp Echt Gebeurd | Lieve Jayvano... Latisha (16) woont met Jayvano in een gezinsvervangend tehuis omdat ze niet meer thuis kan wonen. Ze wordt begeleid door een batterij aan hulpverleners omdat ze moet leren een goede moeder te zijn, die zelfstandig haar zoontje kan opvoeden en haar huis kan opruimen en schoonhouden. Latisha wil namelijk niets liever dan alleen wonen zonder al die hulp, maar daar moet nog wel wat voor gebeuren. Is alleen de liefde van Latisha voor haar zoontje Jayano genoeg om het als alleenstaande tienermoeder te redden en uithuisplaatsing te voorkomen? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1680253 1269.34 2024 2016-03-14T16:07:05+00:00 yes no moeder verzorgen baby https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-shazas-qanun 2024-01-04T11:53:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28099.w613.r16-9.a6671b6.webp ZappDoc | Shaza's qanun De twaalfjarige Shaza kwam afgelopen zomer met haar familie aan in Nederland. We zien Nederland door de ogen van Shaza en ze werkt toe naar een concert waarbij ze muziek van vroeger zal spelen met haar qanun, een snaarinstrument dat ze meenam uit Syrië. https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_03146478 1078.94 704 2016-03-27T18:30:00+00:00 yes no vluchteling muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/micro-monsters-in-de-klas-de-voortplanting-van-spinnen 2024-01-04T11:53:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28103.w613.r16-9.8faafed.webp Micro Monsters in de klas | De voortplanting van spinnen Vak: biologie. Natuurdocumentairemaker David Attenborough onderzoekt de microwereld van de kleinste dieren, de insecten en geleedpotigen. Om als soort te kunnen blijven bestaan, is het nodig om voort te planten. Dat is ook zo bij spinnen. In deze aflevering zie je drie soorten spinnen die op hun eigen manier leven en zich voortplanten. Zoals de gouden zijdespin. Deze moet erg voorzichtig te werk gaan bij het paren, omdat het vrouwtje hem kan zien als prooi of indringer en hem zomaar zou kunnen opeten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3558819 375 4718 2016-03-24T23:00:00+00:00 yes no spin voortplanting https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-muziek-uit-concentratiekampen 2024-01-04T11:53:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28111.w613.r16-9.8cbf599.webp EenVandaag in de klas | Muziek uit concentratiekampen Vak: geschiedenis. De meest afschuwelijke plekken tijdens de Tweede Wereldoorlog waren de Duitse concentratiekampen. Onschuldige mensen werden daar op grote schaal gevangen gezet, tewerkgesteld en vermoord. Hoe konden mensen muziek schrijven en spelen in deze concentratiekampen? Het is ongelooflijk, maar het kwam vaak voor. Zelfs in Auschwitz. Soms speelden ze voor elkaar, maar het kwam ook voor dat ze speelden voor de nazi's. Hoe is dat mogelijk? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3573866 349 1665 2016-03-29T07:55:57+00:00 yes no concentratiekamp muziek Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-voelen-vissen-pijn 2024-01-04T11:53:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28116.w613.r16-9.5df00dc.webp De Buitendienst | Voelen vissen pijn? Jaarlijks worden er in Nederland miljarden vissen verwerkt voor consumptie. De meeste worden levend geslacht. Er bestaan namelijk nauwelijks regels voor het doden van vissen, in tegenstelling tot voor varkens, kippen en rundvee. En dan heb je nog mensen die voor lol gaan vissen. Maar is dat eigenlijk ook zo lollig voor de vis? Voelen vissen pijn? Matthijs en Yannick zoeken het tot op de bodem uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251172 1216.98 16833 2016-04-01T17:00:00+00:00 yes no vis consumeren pijn https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-waarom-is-chips-zo-lekker 2024-01-04T11:53:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28117.w613.r16-9.cb6a4cd.webp De Buitendienst | Waarom is chips zo lekker? Als je moet kiezen tussen een gekookte aardappel of een zak chips, dan is de keus wel makkelijk gemaakt toch? Toch zijn het allebei aardappelen. Waarom vinden we chips dan zoveel lekkerder? Dat heeft allemaal te maken met de juiste combinatie van vet, suiker en zout. Chips zijn lekker in vet gebakken met een laagje zout. Ons lichaam vindt dat heerlijk omdat vettige dingen vaak veel voedingswaarden bevatten. Toch zijn Tom en Yannick benieuwd of ze een 'gewoon' eten als aardappels en witlof net zo lekker kunnen maken als chips. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251173 1194.39 25608 2016-04-08T17:00:00+00:00 yes no voedsel vet zout https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-werelderfgoed-beemster 2026-03-10T14:29:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28120.w613.r16-9.10714d1.webp Het Klokhuis | Werelderfgoed: Beemster Vanuit de helikopter ziet Bart hoe de Beemster in meer dan vijftig stukjes land verdeeld is. Dit alles gebeurde volgens een strak geometrisch patroon. Ook laat hij zien hoe de polder ruim 400 jaar geleden is droog gemalen met behulp van molens. Ooit was het namelijk een enorm meer. Maar in 1612 is deze polder in een paar jaar helemaal droog gemalen. Van water land maken, hoe doe je dat? Hoe krijg je zo'n groot meer als de Beemster helemaal leeg? Bart duikt in de geschiedenis van de Beemster. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239615 883.82 5474 2016-03-30T17:15:00+00:00 yes no werelderfgoed polder https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-slimme-kleding 2024-01-04T11:53:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28121.w613.r16-9.953ab4d.webp Het Klokhuis | Slimme kleding Je telefoon bedienen met je mouw. Ja het kan echt. Pauline is modeontwerpster en ingenieur. Ze stopt elektronische installaties in jurkjes, shirtjes en truien. Super handig want dat draag je natuurlijk altijd bij je. Maar hoe krijg je het voor elkaar om een zonnecel in je trui te verwerken waar je je telefoon mee kunt opladen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239614 870.5 7155 2016-04-01T17:15:00+00:00 yes no techniek elektronica kleding https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-42 2024-01-04T11:53:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28123.w613.r16-9.e880816.webp Studio Snugger | Aflevering 46 Onderwerpen: Dromen app, Bliksem, Rietje scheten, Straaljager, Boomringen en Kip/Ei. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251191 916.3 11135 2016-03-27T07:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-43 2024-01-04T11:53:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28131.w613.r16-9.e5c6154.webp Studio Snugger | Aflevering 52 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met de volgende onderwerpen: waarom blijft een ijzeren boot drijven, is breakdance gevaarlijk en houden bijen van bloemetjesjurken? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251192 919.3 9487 2016-04-03T07:45:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/de-hoogste-kerktoren-van-nederland-de-dom-in-utrecht 2024-01-04T11:53:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28132.w613.r16-9.dd8f6e6.webp De hoogste kerktoren van Nederland | De Dom in Utrecht Als je nou in Utrecht loopt, dan kun je hem van ver al zien. De Domtoren. Met 112 meter en 32 centimeter de allerhoogSTE kerktoren voor Nederland. Ruim 600 jaar geleden werd de Domtoren gebouwd. In 1321 werd de eerste steen gelegd en ruim 60 jaar later, in 1382 was hij klaar. Op naar de top. 54, 55, 56, 57, 58. Na 59 treden en elf meter kom je als eerste in de Michaelskapel. In de begintijd was dit de werkruimte van de bisschoppen. Op 25 meter boven de grond en na 121 treden kom je hier, in de Egmondkapel. Vroeger woonde hier de torenwachter. Het uurwerk. Dit drijft de wijzers op de toren aan. Hierdoor weet heel Utrecht hoe laat het is. Supertof. 221 treden, 49 meter, brengen ons naar deze klokkenzolder. En hier hangen de 14 klokken van de Domtoren. Deze klokken wegen samen 31.402 kilo. Dit is dus het zwaarSTE setje klokken van ons land. 70 meter boven de grond en 318 treden, ja, dan kom je in de lantaarn van de Dom. Vanaf hier kun je echt de hele stad zien. Hier boven hangen de 50 klokken van het carillon. Iedereen in Utrecht kan de muziek van het carillon horen. Eigenlijk een gratis openluchtconcert! Dat laatste stukje is echt heel smal. Het draait continu... waardoor je een beetje duizelig wordt. Maar ik ben er! 95 meter hoogte. 465 treden. Ik ben op de hoogste plek van Utrecht. Dit is ook de hoogste plek in de Domtoren waar je kunt komen. Vanaf hier heb je een waanzinnig uitzicht over de stad Utrecht en ook over de hele provincie Utrecht. Kijk nou. Ja, en boven op de spits geen haan. Wat je daar ziet is een windvaan met de afbeelding van Sint Maarten. En Sint-Maarten is de beschermheilige van Utrecht. Inclusief hem is de Domtoren 112 meter 32 centimeter hoog. En ja, dames en heren, inwoners van Utrecht en omstreken mogen het echt zeggen: De Domtoren is de allerhoogSTE kerktoren van ons land. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3498002 185 9122 2016-03-15T16:02:15+00:00 yes no utrecht kerk gebouw https://schooltv.nl/video-item/wat-willen-terroristen-angst-zaaien-door-geweld-en-aanslagen 2024-01-25T12:53:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28138.w613.r16-9.e9e81c9.webp Wat willen terroristen? | Angst zaaien door geweld en aanslagen Vijf groepen kinderen, over vijf onderwerpen die met terrorisme te maken hebben. En een deskundige: Liesbeth. Zij weet alles over terrorisme en ze is benieuwd wat kinderen erover te zeggen hebben. De eerste groep is aan de beurt: Over de 'Terroristen'. Wie zijn het? Ze willen heel veel bereiken. Vooral mensen vermoorden en zo. Bedreigingen en dat soort dingen. Dat iedereen denkt van: Ja, daar moet ik bij horen anders ga ik dood. Ik denk dat die terroristen niet een heel leuk leventje hebben thuis. Dat ze geen baan hebben en dat ze daarom een beetje gaan vechten. Dat ze thuis als een streng geloof hebben...en dat ze daarom ook ECHT geloven in wat ze doen. Ja, wie is de terrorist? Het is eigenlijk net als met ons allemaal: elke terrorist is anders. Wat we nu wel zien, als we kijken naar de terroristen die we vandaag tegenkomen...die naar Syrie en Irak vertrekken om te vechten...daar zit wel een grote groep tussen die hun school niet hebben afgemaakt... die geen vervolgopleiding hebben gedaan...die geen baan kunnen vinden, en die het gevoel hebben...dat ze hier hun leven niet goed op kunnen bouwen. Ze zijn boos op de samenleving, en sluiten zich aan bij terroristen van IS. Maar waarom gaan ze zo ver: Wat willen terroristische organisaties nou eigenlijk bereiken? Veel macht, maar dat kunnen ze niet echt krijgen...en daarom gaan ze aanslagen plegen. Het is vooral, denk ik, dat ze hun eigen geloof belangrijker vinden...dan de mensheid zelf, denk ik. Het is een nieuwe manier van oorlogvoeren. Waarom zou je jezelf willen opblazen? Ja, raar. Wat de terroristen ons eigenlijk willen laten zien is... dat ze de macht hebben om ook in Brussel, ook in onze landen... aanslagen kunnen plegen. En daarmee proberen ze natuurlijk iets af te dwingen. Ze willen eigenlijk zeggen: Wij blijven dit doen totdat jullie ons met rust laten in Irak en Syrië. En werkt dat ook? Uiteindelijk gaat dat nooit werken. Geweld kan nooit de reden zijn waarom wij wel gaan luisteren naar terroristen. Maar aanslagen maken wel veel indruk. Ook deze week weer, in Brussel. Maar waarom Brussel? Hoe kiezen terroristen de plek waar ze toeslaan? Ik denk dat ze die heel zorgvuldig kiezen. Namelijk perfect plannen en zo. Vooral bij plekken waar veel mensen komen. Ook grote steden zoals Berlijn of Amsterdam of Parijs. Iedereen komt daar heel vaak, iedereen ziet het nieuws daarover. Inderdaad. Terroristen willen veel aandacht... dat veel mensen kijken naar wat ze doen. Dat lukt natuurlijk het beste als je dat doet in een grote stad. In Brussel ging het natuurlijk om een vliegveld... en plek waar inderdaad veel mensen zijn. Maar ook de hoofdstad van Europa, de hoofdstad van de Europese Unie. En een metrostation vlakbij het Europees Parlement. Dus plekken die belangrijk zijn waar veel mensen dood kunnen gaan... en wat veel mensen te zien krijgen. Eerder was het Parijs, nu Brussel. Het is logisch dat veel mensen bezorgd zijn dat het ook in Nederland zou kunnen gebeuren. Een beetje ongerust. Ergens op een druk plein of zo dan kijk ik wel een beetje van... Is er iemand die een beetje raar doet of... Natuurlijk ben je bang. Maar dat is ook wat terroristen willen. Ik weet wel dat heel erg bang zijn niet de oplossing is. Dat is helemaal waar. Heel erg bang zijn is precies wat terroristen willen. Wel logisch om je een beetje ongerust te voelen en je af te vragen: Kan het ook in Nederland gebeuren? Ja, dat kan ook hier gebeuren. Maar het heeft niet zoveel zin om dan maar niet meer naar al die plekken te gaan. Want ja, waar kan je dan nog wel naartoe? Ga je dan maar nooit meer met de tram of met de trein? Of ga je nooit meer op een groot plein lopen. Dan wordt jouw eigen leven heel ingewikkeld... en zoals we net al zeiden, dat is precies wat terroristen willen. Ondertussen doen veiligheidsdiensten er van alles aan om ons land te beschermen. In Nederland is dat de AIVD, een club die veel geheim werk doet...en verdachte personen in de gaten houdt en terroristen opspoort. Zal het uiteindelijk lukken om het terrorisme in de toekomst helemaal te stoppen? Er zijn wel meer groepen, niet alleen IS is terroristisch. Die zullen, denk ik, ooit wel stoppen. Ik bedoel, zo lang kan het ook weer niet bestaan. Als IS weggaat grijpt een andere groep zijn kans. Misschien zelfs nog erger. Terreur houdt nooit op, denk ik. Zolang er mensen op deze wereld zijn...zijn daar ook altijd terroristen. En is dat erg? Terrorisme is altijd erg...alleen de kans dat jij of ik doodgaat door terrorisme is heel erg klein. En wat we vooral weten, en het is fijn om daar even bij stil te staan is dat eigenlijk alle grote terroristische organisaties...die we in de afgelopen jaren, of een eeuw geleden hebben gezien... eigenlijk allemaal weer zijn verdwenen. Dus als we een dingen weten: Ja, terroristen zijn er altijd...maar het andere dat we weten is: Ze worden altijd verslagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3601451 326 2925 2016-03-30T22:00:00+00:00 yes no geweld terrorisme https://schooltv.nl/video-item/aanslagen-in-brussel-op-24-maart-slaan-terroristen-toe 2024-01-25T12:54:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28139.w613.r16-9.14e657d.webp Aanslagen in Brussel | Op 24 maart 2016 slaan terroristen toe Wat er dinsdag is gebeurd was een shock voor heel Brussel. Ineens horen wij heel veel politiesirenes. Wij horen ook een helikopter. Akelig en eng. Brussel, een dag na de aanslagen. Een stad vol militairen en politie. Een stad vol verdriet. Mensen komen samen in het centrum van de stad op het Beursplein. Met een minuut stilte worden de slachtoffers herdacht. Laten zien dat Brussel sterk is. Dat ze niet bang zijn voor de terroristen. Dat ze niet bang zijn voor de terroristen. Het grote treinstation van Brussel. Daar staan lange rijen door veiligheidsmaatregelen. Iedereen wordt gecontroleerd. Brussel trekt jaarlijks miljoenen toeristen. Johanne uit Denemarken is een van hen. Ze had zich haar vakantie wel anders voorgesteld. Ook een locatie waar het normaal druk is is het Europees Parlement. Een belangrijke plek van waaruit Europa wordt bestuurd. Normaal staat het hier vol met schoolklassen die op excursie zijn… of politici die hier rondwandelen. Maar nu is hier helemaal niemand. De paar mensen die er wel zijn mogen niet naar binnen voor een bezoek. Door naar Molenbeek. De afgelopen tijd was deze Brusselse wijk veel, en meestal slecht, in het nieuws. Hier zouden zich terroristen verschuilen. Kort geleden werd er een in dit huis opgepakt. Ima en Noor wonen in Molenbeek. Altijd als wij in het nieuws komen is het een aanslag...iemand die ze hebben gevonden. Altijd negatief. Het is niet alleen maar een stad waar alleen slechte mensen zijn...en alleen maar slechte dingen zijn. Het is juist dat de terroristen willen dat wij bang zijn... en dat wij gaan vrezen en zo. Nee, we moeten verder gaan met ons leven. Op basisscholen in heel Brussel wordt er veel over de nare gebeurtenissen gepraat. Zoals op de Sint-Jorisschool. Ik vind het goed dat we samen op school zijn...want dat is beter dan alleen op school of alleen te zijn. We spelen in de klas om het een beetje te vergeten. Want anders worden we nog meer gestrest. Als je bang was waren de andere meisjes er om je te troosten. Maar waar je ook bent in Brussel. Alle kinderen hopen op een betere toekomst. We zijn hier samen om te laten zien dat we niet bang zijn voor de terroristen. Ik hoop wel dat het gaat verbeteren en dat er geen geweld meer is. Dat het weer leuk wordt zoals vroeger. Ook dat niet iedereen in angst gaat leven...en niet iedereen ziet van: O, nee, Brussel en België dat is alleen maar slecht. Ik wil ook dat mensen die naar België op vakantie willen gaan...dat nog altijd gaan doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3613638 288 3229 2016-03-30T22:00:00+00:00 yes no terrorisme Brussel slachtoffer https://schooltv.nl/video-item/micro-monsters-in-de-klas-communicatie-onder-insecten 2024-01-04T11:54:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28141.w613.r16-9.9fd5470.webp Micro Monsters in de klas | Communicatie onder insecten Vak: biologie. Natuurdocumentairemaker David Attenborough onderzoekt de microwereld van de kleinste dieren, de insecten en geleedpotigen. Boodschappen overbrengen doen insecten niet door met elkaar te praten. Ze hebben andere manieren gevonden om dingen duidelijk te maken. Honingbijen doen bijvoorbeeld een speciale dans om te laten zien waar bloemen met nectar zijn: de kwispeldans. Legermieren communiceren waar prooien zijn met behulp van feromonen: speciale geurstoffen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3613640 310 4114 2016-04-01T07:00:00+00:00 yes no bij mier communicatie https://schooltv.nl/video-item/apennoten-poes-is-ziek 2024-01-16T15:10:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44765.w613.r16-9.da60df5.webp Apennoten | Poes is ziek Tien kinderen hebben op school een liedje geleerd over Poes die zijn pootje heeft pijn gedaan. Ze komen met dit liedje naar de studio waar ze samen met Pepijn hierover gaan praten, 't gaan zingen, een gastmuzikant ondervragen en zelf muziek mogen maken. En... wat zit er toch in die kist? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1680195 578.5 6866 2016-03-11T08:37:11+00:00 yes no Apennoten https://schooltv.nl/video-item/apennoten-als-t-regent 2024-02-07T13:03:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44764.w613.r16-9.0a034fd.webp Apennoten | Als 't regent Tien kinderen hebben op school een liedje geleerd over Lekker springen in de plassen. Ze komen ermee naar de studio waar ze samen met Pepijn hierover gaan praten, 't gaan zingen, een gastmuzikant ondervragen en zelf muziek mogen maken. En... wat zit er toch in die kist? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1680194 552.15 3972 2016-03-11T08:01:22+00:00 yes no Apennoten https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-hoe-kunnen-we-minder-voedsel-verspillen 2024-01-04T11:54:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28151.w613.r16-9.f6c4a05.webp De Buitendienst | Hoe kunnen we minder voedsel verspillen? Tom en Yannick vragen zich af waarom we toch zoveel eten weggooien per dag. Als je bij een gemiddelde snackbar of hamburgerketen in de vuilcontainer kijkt, vind je nog superveel eetbare spullen zoals burgers en frietjes. Al die broodjes hamburger zijn aardig wat koeien, graan en trossen tomaat bij elkaar. Hoeveel verspillen we nou precies en wat kunnen we daar aan doen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251174 1208.58 13347 2016-04-15T16:30:00+00:00 yes no eten overschot https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-lucht 2024-01-04T11:54:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28152.w613.r16-9.5078d3b.webp De Buitendienst | Opgelucht Op het eerste oog lijkt de lucht misschien wel heel schoon. Maar dat lijkt inderdaad maar zo. Er zweven namelijk overal minuscuul kleine deeltjes rond: fijnstof. En dat is helemaal niet zo fijn als het klinkt. Die deeltjes zijn namelijk hartstikke slecht voor je. Ze zijn zo klein dat ze tot diep in je lichaam doordringen en daar allerlei ziekten veroorzaken. Maar hoe komt die fijnstof in onze lucht terecht? De grootste boosdoener is al het verkeer in ons landje. Die stoten massaal al die ziektemakers uit. Matthijs en Nienke zoeken uit wat fijnstof nou precies is en wat wij daar aan kunnen doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251175 1204.91 12071 2016-04-22T16:30:00+00:00 yes no vervuiling https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-paarden 2024-01-04T11:54:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28154.w613.r16-9.30d82b2.webp De Buitendienst | Paarden Wist je dat die lieve merrie waar je elke week op rijdt eigenlijk een wild dier is? In principe heb je een soort zebra in de stal. Paarden zijn namelijk zo'n 6000 jaar geleden door mensen tam gemaakt, daarvoor waren het wilde dieren. En als je dat eenmaal weet, is het dan wel zo normaal dat we paarden dansjes laten doen en over gevaarlijke stokken laten springen? Tom en Yannick gaan dit onderzoeken en zo komen ze onder andere uit bij de enige echte wilde paarden in Nederland: de Konikpaarden. Ook vragen ze zich af, als je kijkt naar paarden in het wild, hoe je paarden dan het beste kan huisvesten op een manege. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251176 1206.97 29447 2016-04-29T16:30:00+00:00 yes no paard dier https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-werelderfgoed-waddenzee 2024-01-16T15:35:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28160.w613.r16-9.71fda79.webp Het Klokhuis | Werelderfgoed: Waddenzee Bovenin Nederland ligt een bijzonder stukje natuur; de Waddenzee, het grootste natuurgebied dat we hebben in Nederland.. Het is een enorm groot stuk drassig land en twee keer per dag valt het droog. Dat heeft alles te maken met het getij; eb en vloed. Bij vloed is het één grote zee en bij eb liggen de Wadden droog. Het is het grootste aaneengesloten waddengebied ter wereld, dat is echt uniek, en daarom is de Waddenzee werelderfgoed (moeten we wel delen met de Duitsers en de Denen). Het is het een plek vol leven met miljoenen kleine diertjes in de bodem die alleen hier voorkomen: algen, slakken, kreeftjes, schelpdieren, wormen: voer voor vissen en vogels. Daarom is deze zee een belangrijke tussenstop voor miljoenen trekvogels: ze zoeken voedsel en komen langs om te eten en aan te sterken. Andere vogels vinden er plekken om te broeden. En veel vissen, krabben en zeehonden krijgen hun jongen hier. Bart vaart mee een schip van de Waddenunit. Zij zijn een soort boswachters op zee en controleren of mensen de rustplekken van zeehonden en wadvogels niet verstoren. Daarnaast gaat hij met onderzoekers van het NIOZ het wad op om meer te weten te komen over wat er in de bodem van het wad zit. Middenin de nacht gaat hij met hen op expeditie om een speciale wadvogel te vangen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239611 894.78 7640 2016-04-06T17:00:00+00:00 yes no werelderfgoed Waddengebied zee https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-werelderfgoed-stelling-van-amsterdam 2026-03-10T14:31:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28161.w613.r16-9.d50b088.webp Het Klokhuis | Werelderfgoed: Stelling van Amsterdam De Stelling van Amsterdam is een 135 kilometer lange kring van 42 forten, 4 batterijen, dijken, sluizen en gemalen rondom de hoofdstad. Het is een militair waterbouwkundig verdedigingsstelsel dat in opdracht van het ministerie van oorlog tussen 1880 en 1920 is aangelegd. En weer typisch Hollands: ze gebruiken water als wapen! Op ongeveer vijftien tot twintig kilometer van het centrum van Amsterdam kon een grote ring van water om de hoofdstad worden gelegd. Dit gebied kon binnen 48 uur onder water gezet worden waardoor een waterplas kon ontstaan: niet diep genoeg voor schepen en te diep voor mens en paard. Dit zou een aanval op de hoofdstad onmogelijk maken. Het leger, de regering en de koning(in) zouden zich binnen deze ring kunnen terugtrekken bij een aanval op Nederland. Maar nog voordat de Stelling klaar was, liep die achter op een nieuwe uitvinding: vliegtuigen! Toch is het een unieke plek in de wereld: er is geen ander land dat z'n hoofdstad verdedigd heeft met forten in combinatie met water. De presentator bezoekt Forteiland pampus en een aantal andere forten die bij de Stelling horen. Hij ontdekt hoe geniaal de waterlinie in elkaar zit, hoe 'inundatie' werkt en duikt in de geschiedenis van het leven in een fort. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239631 881.71 3640 2016-04-13T17:15:00+00:00 yes no werelderfgoed Amsterdam verdediging https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-werelderfgoed-van-nellefabriek 2026-03-10T14:32:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28162.w613.r16-9.b3dc6d7.webp Het Klokhuis | Werelderfgoed: Van Nellefabriek De jongste in het werelderfgoed rijtje: de Van Nellefabriek in Rotterdam. Deze vroegere koffie-, thee- en tabaksfabriek van Van Nelle is tussen 1925 en 1931 gebouwd. Het is een bijzonder voorbeeld van industriële architectuur uit het begin van de twintigste eeuw, de periode van het Nieuwe Bouwen. Dolores ontdekt waarom deze fabriek de 'ideale fabriek' moest zijn. En gaat op onderzoek naar de geschiedenis van deze fabriek en daarmee ook de Nederlandse handel en de Rotterdamse haven. De invoer van tropische producten in Nederland zoals koffie, thee en tabak. Hoe komen tropische producten zoals koffie, thee en tabak in Nederland terecht? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239635 803.29 2161 2016-03-01T09:00:07+00:00 yes no werelderfgoed koffie thee https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-werelderfgoed-schokland 2026-03-10T14:30:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28163.w613.r16-9.0c4d9b3.webp Het Klokhuis | Werelderfgoed: Schokland Maurice gaat naar een speciaal eiland in Nederland: Schokland. Een eiland op het droge. Nu is het een weiland, maar tot 1940 was het een eiland in een woeste zee, de Zuiderzee. Hoe kan dat en waarom is het zo'n bijzonder stuk land? Je zou voor dit werelderfgoed eigenlijk in de bodem moeten kijken. Het bijzondere aan dit gebied is dat duizenden jaren geschiedenis van Nederland (van de steentijd - nu) hier op 1 plek in de bodem zit. Vanaf de prehistorie tot 1859 hebben hier mensen gewoond. En die hebben hun sporen achtergelaten. En al die spullen en resten zitten dus hier in de bodem en zijn al die duizenden jaren allemaal bewaard gebleven. De geschiedenis van Nederland zit hier dus in een notendop in de bodem! Maurice gaat met een archeoloog op onderzoek uit. Hoe komt het dat dit vroeger een eiland was en nu niet meer? Hoe leefden de mensen vroeger op Schokland en waarom moesten ze verplicht verhuizen? Ze nemen een bodemmonster en met een grondradar horen ze wat er nog meer in de bodem zit. En wat doen al die scheepswrakborden in het weiland? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239612 864.1 3606 2016-04-27T17:15:00+00:00 yes no werelderfgoed eiland https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-was-jeroen-bosch 2024-04-25T10:00:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28165.w613.r16-9.7901366.webp Wie was Jeroen Bosch? | Clipphanger Rond het jaar 1450 komt er in ons eigen Den Bosch een talentje ter wereld: Jheronimus van Aken. Zijn hele familie zit in het schildersvak en dus grijpt ook de kleine Jeroen al gauw naar de kwasten. Om aan een vlotte bijnaam te komen, hoeft hij alleen maar even naar de rand van de bebouwde kom te lopen… En vanaf dat moment, heet Jeroen Bosch. Den Bosch is in die tijd vooral een religieuze plek, waar heilig wordt geloofd in hemel en hel. En daar kan de schilder Jeroen Bosch zich helemaal op uitleven. Op zijn schilderijen zijn, naast gewone mensen en heiligen, altijd wel wat demonen en fabelfiguren te vinden. Zijn beroemde drieluik de Tuin der Lusten bevat een paneel waarop de hel is afgebeeld, en wel ZO heftig dat je d’r bijna weer in zou gaan geloven... Tijdens zijn leven wordt Jeroen Bosch een ware bekendheid. Hij heeft een groot atelier met veel leerlingen, maar er zijn ook heel wat copycats actief. Hierdoor is van veel schilderijen niet zeker of ze wel door Bosch zelf zijn geschilderd. En als we dat wel weten, dan weten we soms ook weer niet wat-ie precies bedoelt met al die vreemde symbolen van ‘m. In 1516 is Bosch definitief uitgeschilderd, en kan-ie zelf gaan ontdekken hoe dat hiernamaals er nou in het echt uitziet... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3642769 92 7567 2016-04-04T12:05:18+00:00 yes no schilder Jeroen Bosch kunstenaar https://schooltv.nl/video-item/virtual-reality-in-de-klas-leren-met-een-3d-bril 2024-01-04T11:54:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28166.w613.r16-9.ee24c11.webp Virtual Reality in de klas | Leren met een 3D-bril Leren uit schoolboeken of uit een filmpje op het digibord? Hartstikke ouderwets! Daarom wordt er steeds meer geëxperimenteerd met Virtual Reality in de klas: met een 3D-bril kun je dingen ervaren die je met een boek of filmpje niet zo goed uit kunt leggen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3642771 248 6333 2016-04-04T13:35:00+00:00 yes no computer media Virtual Reality 3D https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-zwaartekrachtsgolven-rimpelingen-in-de-ruimtetijd 2024-01-04T11:54:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28167.w613.r16-9.1284c4e.webp Wat zijn zwaartekrachtsgolven? | Rimpelingen in de ruimtetijd Een overwinning voor de wetenschap. Honderd jaar geleden bedacht Albert Einstein de algemene relativiteitstheorie. En in diezelfde honderd jaar probeerden wetenschappers die te bevestigen of te ontkrachten. Bijna alles is al bevestigd en nu blijkt nog een heel belangrijk onderdeel van de theorie te kloppen. Namelijk het bestaan van zwaartekrachtsgolven. Wacht. Zwaartekrachtsgolven? Wat zijn dat? Oké. Dingen met massa veroorzaken zwaartekracht. Massa trekt massa aan. Bij deze ontdekking draaiden twee gigantische zwarte gaten om elkaar, fuseerden en de energie die daarbij vrij kwam vervormde de ruimte. De rimpelingen die daardoor ontstaan noemen we zwaartekrachtsgolven. En die golven komen met 300 duizend kilometer per seconde op de aarde af. En alsnog deden ze er 1,3 miljard jaar over om de aarde te bereiken. Op 14 september 2015 werden de golven voor het eerst in de geschiedenis ook echt waargenomen door de apparatuur. Maar wat doen die zwaartekrachtsgolven? Die trekken en duwen aan de ruimte. Waardoor die groter en kleiner wordt. En omdat de aarde daar onderdeel van is, gebeurt dat ook met ons. Maar hoeveel worden we dan door die golven opgerekt en in elkaar geduwd? Oké, een voorbeeld. Stel: je laat een druppel water uit een pipetje in het IJsselmeer vallen. Daardoor wordt het IJsselmeer een heel klein beetje dieper. En dat effect is zelfs nog 10 duizend keer groter dan dat van zwaartekrachtsgolven op de aarde. We merken er dus eigenlijk niks van. Maar hoe meet je dat dan? In de Verenigde Staten staan twee installaties met L-vormige buizen. Daarin gaan twee onafhankelijke laserstralen heen en weer: een tussen A en B en een tussen A en C. Op het moment dat op 14 september de zwaartekrachtsgolven door de aarde heengingen, deed het laserlicht er afwisselend langer en korter over om van A naar B en van A naar C te gaan. En dat verschil bevestigt dat Einstein gelijk had. Juist. Maar wat hebben we daar aan? Nou ja, jij en ik nu nog niet zo veel. Maar dat gold bijvoorbeeld ook voor elektriciteit toen het werd uitgevonden. Niemand wist nog wat we er mee zouden kunnen. Nu is het vooral nog heel erg leuk voor wetenschappers die nieuwsgierig zijn haar het heelal. Net als jij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3642777 136 1843 2016-04-04T13:46:55+00:00 yes no Einstein zwaartekracht ruimte https://schooltv.nl/video-item/asielzoekers-in-nederland-geen-verblijfsvergunning-uitgezet-of-vastgezet 2024-01-30T13:47:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28168.w613.r16-9.e9f9ae3.webp Asielzoekers in Nederland | Geen verblijfsvergunning? Uitgezet of vastgezet Wat gebeurt er met een asielzoeker die niet mag blijven? De meeste vluchtelingen die nu ons land binnenkomen, mogen blijven, omdat ze vluchten voor bijvoorbeeld oorlog. Maar wat gebeurt er met de mensen die geen verblijfsvergunning krijgen? Die moet het land zelfstandig verlaten. Daarvoor hebben ze wel geldige reis- en identiteitspapieren nodig Heeft hij die niet? De Dienst Terugkeer en Vertrek (DTV) vraagt die dan op bij bijvoorbeeld de ambassade van het land van herkomst. De asielzoeker moet actief meewerken aan het vertrek, anders wordt 'ie gedwongen uitgezet. Hij kan ook worden vastgezet in een detentiecentrum. Ruim veertig procent van de asielzoekers die vastzit vertrekt uiteindelijk niet. Bijvoorbeeld omdat hun identiteit niet kan worden vastgesteld of omdat de situatie in hun land is veranderd. Op een gegeven moment kunnen ze dan worden vrijgelaten. Maar ze zijn nog steeds geen Nederlands burger. Dus kunnen helemaal niks. Ze kunnen niet werken en krijgen geen uitkering of onderdak. Ze zijn dan illegaal in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3642779 64 3415 2016-04-04T22:00:00+00:00 yes no vluchteling asielzoeker immigratie illegaal https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-zikavirus-een-gevaarlijk-virus-voor-zwangere-vrouwen-en-hun-babys 2024-01-30T14:04:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28170.w613.r16-9.50be1f9.webp Wat is het zikavirus? | Een gevaarlijk virus voor zwangere vrouwen en hun baby’s Een eenvoudig mugje is een gevaar voor baby’s in Zuid-Amerika. Ze dragen het virus zika. In grote delen van Zuid- en Midden-Amerika heerst het virus. Patiënten hebben lichte koorts en spierpijn maar zwangere vrouwen krijgen baby’s met te kleine hoofdjes. “Dus ik zeg tegen alle vrouwen: word niet zwanger in dit jaar.” En hij is niet de enige. Colombia zegt ook: word de komende zes maanden niet zwanger. El Salvador zegt zelfs: word niet zwanger tot 2018. De VS raadt zwangere vrouwen af om naar Zuid- en Midden-Amerika te vliegen. België doet hetzelfde. Maar het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken raadt reizen niet af. Als je er dan bent en je bent zwanger: goed smeren en zorgen dat muggen geen kans krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3642782 114 2284 2016-04-06T22:00:00+00:00 yes no virus zwanger baby ziekte https://schooltv.nl/video-item/de-route-van-een-vluchteling-uit-syrie-van-turkije-naar-lesbos-en-verder 2024-01-30T13:53:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28171.w613.r16-9.6a0cc44.webp De route van een vluchteling uit Syrië | Van Turkije naar Lesbos en verder Bijna alle bootjes met vluchtelingen vertrekken midden in de nacht vanaf het vasteland van Turkije richting Lesbos. Dat doen ze omdat ze dan niet gezien worden. De overtocht duurt als alles goed gaat zo’n anderhalf uur. Aan de kust staan vrijwilligers de vluchtelingen op te wachten. Met vuurkorven en zaklampen leiden ze de bootjes naar de kust. Daar krijgen de vluchtelingen droge kleren. Soms vertrekken de boten overdag, meestal vroeg in de ochtend. Vrijwilligers signaleren de boten op het water en begeleiden ze naar de kust. “Er is een gebrek aan reddingsteams. Op dit moment zijn er een aantal boten aanwezig, maar zoals vanmorgen, dan zie je dat je met vier reddingsboten een reddingsoperatie doet en eigenlijk zijn al die boten toch op verschillende momenten hard nodig. Dat is de reden dat we hier zijn.” Eenmaal aangekomen op Lesbos worden de vluchtelingen gelijk op de bus naar een registratiekamp gezet. In het Moria-kamp moeten alle vluchtelingen zich registreren. De meeste vluchtelingen krijgen een tijdelijk visum. Daarmee kunnen ze tijdelijk asiel aanvragen in Giekenland, maar vrijwel niemand doen dat. De meeste vluchtelingen stappen binnen 48 uur op de boot naar Athene. Vanuit Athene reizen ze verder Europa in. Vluchtelingen die de overtocht niet hebben overleefd worden hier begraven. Een Egyptische vrijwilliger zorgt ervoor dat ze een traditionele Islamitische begrafenis krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3642783 126 9329 2016-04-07T22:00:00+00:00 yes no vluchteling Midden-Oosten oorlog Griekenland https://schooltv.nl/video-item/de-russische-componist-tsjaikovski-schrijver-van-de-notenkraker-en-het-zwanenmeer 2024-01-04T11:54:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28172.w613.r16-9.f3a29ea.webp De Russische componist Tsjaikovski | Schrijver van De Notenkraker en Het zwanenmeer Pjotr Iljits Tsjaikovski was de eerste fulltime professionele Russische componist. Hij is vooral bekend van zijn balletten. Zo schreef hij de muziek voor Doornroosje, het Zwanenmeer en de Notenkraker, waar deze kraker uit afkomstig is. Kleine Pjotr kreeg al op 4-jarige leeftijd zijn eerste muzieklessen van een Franse gouvernante. Ondanks zijn talent werd hij toch naar een kostschool gestuurd om jurist te worden. In Rusland kon je met een muzikale opleiding namelijk alleen maar leraar of musicus in een theater worden, beroepen die dezelfde lage sociale status hadden als prostituee. Na zijn opleiding ging Tsjaikovsjki aan de slag als ambtenaar maar na drie jaar was hij het zat. Hij nam ontslag en meldde zich aan bij het conservatorium. Net als veel andere beroemde componisten had Tsjaikovski een turbulent liefdesleven. Hij verloofde zich onder andere met de Belgische sopraan en wereldster Désirée Artôt, mar deze relatie kwam abrupt tot een einde. Zonder het aan Tsjaikovski te vertellen trouwde Artôt ineens met een jonge Spaanse bariton uit het gezelschap waar ze mee rondtoerde. Daarna stortte Tsjaikovski zich op de mannen. Hij werd verliefd op de student Joseph Kotek. Maar toen ook Joseph vreemdging beëindigde Tsjaikovski de relatie. Na Kotek werd het nog gekker. Zijn studente Antonina Miliukova begon hem brieven te schrijven waarin ze zelfmoord dreigde te plegen als Tsjaikovski niet met haar trouwde. Ondanks deze solide basis van liefde en geluk werd het geen gelukkig huwelijk. Twee maanden na de trouwdag ging het stel alweer uit elkaar. In deze periode schreef hij zijn balletten. De dans van de kleine zwaantjes kent iedereen. En de stervende zwaan natuurlijk. Over zijn dood is een hoop onduidelijk. Officieel overlijdt hij op 53-jarige leeftijd aan cholera, maar in 1970 dook er een spannender theorie op. Kort voor zijn dood zou hij zijn betrapt in bed met een man. Oud-collega’s uit de juridische wereld droegen Tsjaikovski daarna in een tribunaal van eer op om zelfmoord te plegen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3642785 154 2655 2016-04-11T22:00:00+00:00 yes no klassiek componist ballet https://schooltv.nl/video-item/de-vijfde-symfonie-van-beethoven-klassieke-muziek-die-de-muziekgeschiedenis-zou-veranderen 2024-01-16T16:10:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28173.w613.r16-9.981e3bc.webp De vijfde symfonie van Beethoven | Klassieke muziek die de muziekgeschiedenis zou veranderen Beethoven werd doof op zijn 25e, werd ooit aangezien voor een zwerver omdat hij vaak en veel dronk en hij zaagde de poten van zij piano af om de muziek via de grond te kunnen voelen. Hij werd door al zijn generatiegenoten gezien als een wonderkind en componeerde al toen hij 12 jaar oud was. Michael Jackson was op zijn negende al wereldberoemd maar Ludwig had geen Beethoven 5 achter hem staan. Beethoven domineerde de hele negentiende eeuw met zijn muziek en ook een beetje de twintigste. Een van zijn bekendste stukken is zijn vijfde symfonie, met dat hele bekende intro. De eerste vier noten van de symfonie stonden in de Tweede Wereldoorlog bekend als de V van victory vanwege de letter V in morsecode. De inspiratie voor de vier noten kwam uit een onverwachte hoek. Beethoven zat in het park en hoorde de geelgors zingen. Ludwig begon vol goede moed met het schrijven van het stuk. Rond die tijd werd hij verliefd op Josephine, gravin van Brunsvik. Beethoven was zo verliefd dat hij niet erg opschoot met het stuk. De twee hadden een moeizame affaire, mede omdat hij ook Josephine’s zus Therese en haar nicht Julietta probeerde te versieren. Uiteindelijk dumpte Josephine hem omdat hij niet van adel was. In een storm van liefdesverdriet en creativiteit schreef hij zijn stuk af. Beethoven kreeg voor het schrijven van de vijfde symfonie 500 gulden, een modaal jaarsalaris voor een arbeider in die tijd. Artiesten van nu zijn daar nu niet meer voor te porren. Voor een modaal jaarsalaris komt Jan Smit een uur optreden, boom boom boomen de Vengaboys nog geen vijf uur en komt Jacques Herb 17 keer over Manuela zingen. Op de première werd het orkest door Beethoven himself gedirigeerd. Later bleek het een stuk dat de muziekgeschiedenis zou veranderen, maar toen waren de bezoekers niet zo enthousiast. Het was ijskoud in de concertzaal en de première van de acht stukken duurde meer dan vier uur. Over de laatste woorden van Beethoven bestaat nog onenigheid. Of hij zei bij het zien van een kistje wijn ‘jammer, jammer, te laat’ of hij zei met zijn beste gevoel voor drama: ‘applaudisseert mijn vrienden, de voorstelling is voorbij.’ https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3642784 173 7930 2016-04-10T22:00:00+00:00 yes no Beethoven klassiek muziek componist https://schooltv.nl/video-item/de-operas-van-giuseppe-verdi-de-italiaanse-koning-van-de-opera 2024-01-04T11:54:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28174.w613.r16-9.39e4e16.webp De opera’s van Giuseppe Verdi | De Italiaanse koning van de opera Giuseppe Verdi wordt de koning van de opera genoemd. En hij staat bekend als de zwaan van Busseto, waarschijnlijk door zijn gekke dirigeerhouding. Op zijn tiende begint hij als organist van de plaatselijke kerk en op zijn vijftiende was hij de beste pianist van de provincie. Twee jaar later vertrekt hij naar Milaan om te studeren aan het conservatorium. Helaas wordt hij daar niet toegelaten. Opmerkelijk is dat hetzelfde conservatorium later naar hem werd vernoemd. In zijn woonplaats Busseto is intussen de plek al hoofd van het orkest vrijgekomen. Er ontstaat een flinke ruzie tussen Verdi en ene Ferrari om de vacature. Er volgen knokpartijen en rechtszaken en zelfs het ministerie van binnenlandse zaken moet er aan te pas komen. Uiteindelijk organiseert het stadje een wedstrijd tussen Ferrari en Verdi. Verdi is in topvorm en wint deze 19e-eeuse Busseto’s got talent. In 1836 trouwde hij met Margharita Barezzi. Hun twee kinderen sterven echter op zeer jonge leeftijd. En vier jaar la hun huwelijk terwijl Verdi de opera un giorni di regno schrijft, sterft ook zijn vrouw. De opera wordt een fiasco en Verdi is ontroostbaar. Hij gaat in een goedkope kamer drie hoog achter in Milaan wonen en besluit nooit meer een noot te schrijven. Totdat een impresario hem probeert over te halen te muziek bij een operatekst te schrijven. Eerst heeft Verdi daar geen zin in, hij gooit de tekst boos weg. Als het boekje openvalt op de tekst voor het slavenkoor raakt hij geïnspireerd en begint hij toch weer muziek te maken. Dit slavenkoor wordt het lijflied van de beweging voor de Italiaanse eenheid. Vooral de zin ‘oh mia patria si bella e perduta!’, ‘oh mijn vaderland zo mooi en zo verloren’, spreekt de revolutionairen aan. Viva Verdi wordt een bekende strijdkreet in de opstand. Nu kennen we het slavenkoor vooral in deze versie. Na Nabucco schrijft Verdi nog vele opera’s die bijna allemaal grote successen zijn geworden. Hij schreef onder andere dit. En dit. Verdi blijft zijn hele leven enorm geliefd in Italië. In 1901 sterft hij op 88-jarige leeftijd door een beroerte. Zijn begrafenis wordt druk bezocht. Tienduizenden mensen zingen het slavenkoor terwijl zijn kist door de straten gaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3642786 170 1644 2016-04-12T22:00:00+00:00 yes no opera componist klassiek muziek https://schooltv.nl/video-item/de-duitse-componist-richard-wagner-grote-naam-in-de-geschiedenis-van-de-opera 2024-01-04T11:54:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28175.w613.r16-9.4d99aa6.webp De Duitse componist Richard Wagner | Grote naam in de geschiedenis van de opera Richard Wagner is een van de meest besproken componisten uit de muziekgeschiedenis. Zijn halve leven was hij op de vlucht voor schuldeisers. Hij trouwde twee keer en had vele minnaressen. Na zijn deelname aan de revolutie van Dresden moest hij weer vluchten omdat de politie achter hem aan zat. Als kleine jongen begon Wagner met muziek maken maar hij was bepaald geen natuurtalent. Volgens zijn pianoleraar mishandelde hij de piano op een afschuwelijke manier. Uiteindelijk kwam het goed en schreef hij zijn eerste muziekstuk op 16-jarige leeftijd. Wagner streefde naar het idee van het Gesammtkunstwerk, een werk waarin alle kunstvormen samenkomen. Daarom liet hij een theater bouwen in het Duitse Bayreuth, speciaal voor zijn muzikale drama’s, zoals hij ze zelf noemde. Het theater is rijk versierd maar heeft geen kussentjes op de banken. Omdat dat beter is voor de akoestiek. Richard Wagner heeft vele bekende muziek geschreven die nu nog gebruikt wordt. Deze bijvoorbeeld. Maar ook deze wereldberoemde tranentrekker. Zelf trouwde hij onder andere met Kozima Liszt, dochter van componist Frans Liszt. Hij kreeg al twee kinderen met haar terwijl zij nog getrouwd was met de beroemde dirigent Hans van Bülow. Gelukkig voor Richard was Hansie fan van zijn muziek. ‘Als het een ander dan Wagner was geweest, had ik hem neergeschoten’, zei van Bülow later. Wagner zelf was op dat moment ook nog getrouwd met een andere vrouw. Tijdens da teerste huwelijk ging hij ook nog vreemd met Mathilda van Wezendonk, de vrouw van een rijke handelaar die hem financieel ondersteunde. Mathilde inspireerde hem tot het schrijven van zijn tragische opera Tristan und Isolde. Tijdens het uitvoeren van dit stuk zijn er al drie doden gevallen. Eerst viel de eerste zanger van de opera, Ludwig Schnorr von Carolsfeld plotseling dood neer. Jaren later overleden nog eens twee dirigenten tijdens het uitvoeren van de tweede akte. Het grootste werk van Wagner is zonder twijfel der Ring des Nibelungen. Oftewel: de ringcyuclus. Wagner schreef zowel de tekst als de muziek en deed daar 26 jaar over. Het verhaal is gebaseerd op een middeleeuws gedicht en een oude Noorse sage dezelfde verhalen waar Tolkien The lord of the rings op baseerde. Het verhaal gaat over een ring die ongekende macht geeft, gesmeed door de dwerg Alberich. Oppergod Wotan wil die ring ook wel hebben maar dat lukt hem telkens niet. Na een hoop gedoe werpt Wotans favoriete dochter Brünnhilde zich met de ring in het vuur waardoor de ring zijn macht kwijtraakt. Wagner stierf in 1883 aan een hartinfarct na een ruzie met zijn echtgenote Kozima. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3642787 192 2021 2016-04-13T22:00:00+00:00 yes no componist klassiek muziek https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-dadels 2024-01-04T11:54:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28176.w613.r16-9.c90bf83.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Dadels Vak: economie. Ze zijn meestal verschrompeld, plakkerig, bruin en bovendien zoet: dadels. Maar hoe komt de dadel eigenlijk aan zijn zoete smaak? De Keuringsdienst gaat op onderzoek en ontdekt dat je niet alleen suikers binnenkrijgt als je dadels eet. Er huist ook wel eens een beestje in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3645095 448 1339 2016-04-06T22:00:00+00:00 yes no prijsvorming importeren supermarkt https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-44 2024-01-04T11:54:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28178.w613.r16-9.d27f021.webp Studio Snugger | Aflevering 43 Onderwerpen: Niet smeltend ijs, krokodil, vlinderstrik, kunstschaatsen, cola en nagels. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1251193 928.5 6564 2016-04-10T07:45:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-drollen-tellen-om-pandas-te-inventariseren 2024-01-04T11:54:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28180.w613.r16-9.4bb8b60.webp EenVandaag in de klas | Drollen tellen om panda’s te inventariseren Vak: biologie. De reuzenpanda is een bedreigde diersoort en komt nog maar in bepaalde delen van China voor. Het is dus belangrijk om te weten hoeveel reuzenpanda's er nog in leven zijn. Ze worden nu geteld aan de hand van de drollen die ze achterlaten. Een Nederlander probeert de reuzenpanda's te beschermen. Niet met een drollenteller, maar met een ecoduct: een viaduct voor dieren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3645097 304 4810 2016-04-05T07:54:00+00:00 yes no panda China https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-kroepoek 2024-01-04T11:54:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28182.w613.r16-9.a00271e.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Kroepoek Vak: economie. Het is knapperig, hartig en lekker bij de nasi of bami. Kroepoek. Maar wat is kroepoek eigenlijk? En waarom krijg je het bij de Chinees altijd in van die lange plakken? Voor het antwoord reist De Keuringsdienst van Waarde naar Indonesië. Want er is niks Chinees aan kroepoek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3645103 572 1565 2016-04-13T22:00:00+00:00 yes no voedsel Indonesië productie prijsvorming https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-visolie 2024-01-04T11:54:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28183.w613.r16-9.977fcd1.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Visolie Vak: economie. Vis is gezond. Maar als je geen vis lust en toch gezonde vetzuren binnen wil krijgen, kun je ook gewoon een pilletje slikken: visolie. Maar van welke vis worden die visoliecapsules eigenlijk gemaakt? En is het echt zo gezond of is het vooral een hype? De Keuringsdienst reist naar Peru om antwoord te krijgen op die vragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3645096 391 1240 2016-04-20T22:00:00+00:00 yes no vis prijsvorming productie https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-water-bij-de-vis 2024-01-04T11:54:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28184.w613.r16-9.0c15097.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Water bij de vis Vak: economie. Pangasius (of pangafilet) is een populair stukje vis. Maar panga bestaat niet alleen uit vis. Op de verpakking staat namelijk dat er water aan is toegevoegd. De Keuringsdienst van Waarde vraagt zich af waar dat goed voor is en ontdekt dat dat vooral met de portemonnee van de producenten te maken heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3645102 455 1075 2016-04-27T22:00:00+00:00 yes no vis prijsvorming water productie https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-kippenslacht 2024-01-04T11:54:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28185.w613.r16-9.45979b5.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Kippenslacht Vak: economie. Als je een drumstick of satéstokje eet denk je waarschijnlijk niet aan de kip die het ooit geweest is. En de kippenindustrie staat niet te springen om te laten zien hoe miljoenen kippen per jaar aan hun eind komen. Het is ook niet leuk om te zien, maar het geeft je wel een idee van waar je eten vandaan komt. Waarschuwing: deze aflevering bevat beelden die als schokkend kunnen worden ervaren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3645104 375 2012 2016-05-04T22:00:00+00:00 yes no kip voedsel https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-surimi 2024-01-04T11:54:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28186.w613.r16-9.63f7dda.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Surimi Vak: economie. Wat je in de supermarkt koopt als surimi lijkt een beetje op krab, maar is het niet. Maar uit de informatie op het etiket word je ook niet veel wijzer. De Keuringsdienst krabt zich achter de oren en zoekt uit wat die geheimzinnige surimi nou precies is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3645105 529 927 2016-05-12T07:00:00+00:00 yes no vis prijsvorming voedsel https://schooltv.nl/video-item/apennoten-lalala 2024-02-07T13:03:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44766.w613.r16-9.1c720df.webp Apennoten | Lalala Tien kinderen hebben op school een liedje geleerd over We zijn vrolijk, want de lente komt er aan. Ze komen ermee naar de studio waar ze samen met Pepijn hierover gaan praten, 't gaan zingen, een gastmuzikant ondervragen en zelf muziek mogen maken. En... wat zit er toch in die kist? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1680196 659.61 5312 2016-02-23T11:48:07+00:00 yes no Apennoten https://schooltv.nl/video-item/micro-monsters-in-de-klas-vlinders 2024-01-04T11:54:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28195.w613.r16-9.9bcaa2f.webp Micro Monsters in de klas | Vlinders Vak: biologie. Natuurdocumentairemaker David Attenborough onderzoekt de microwereld van de kleinste dieren, de insecten en geleedpotigen. Vlinders zijn bijzondere dieren. Ze hebben hun leven in twee delen verdeeld: ze gaan als rups door het leven en daarna als vlinder. Deze aflevering laat zien hoe de metamorfose verloopt en hoe een rups uitgroeit tot een prachtige passiebloemvlinder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3645106 372 2969 2016-04-14T22:00:00+00:00 yes no vlinder rups https://schooltv.nl/video-item/apennoten-ik-ben-een-pizzabakker 2024-02-07T13:03:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/44000/images/44767.w613.r16-9.d95669f.webp Apennoten | Ik ben een pizzabakker Tien kinderen hebben op school een liedje geleerd over Ik ben een pizzabakker en daarvoor moet je heel hard kneden! Ze komen ermee naar de studio waar ze samen met Pepijn hierover gaan praten, 't gaan zingen, een gastmuzikant ondervragen en zelf muziek mogen maken. En... wat zit er toch in die kist? https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1680197 660.1 8190 2016-02-23T11:49:16+00:00 yes no Apennoten https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-hoe-ontdek-je-een-andere-planeet 2024-04-25T10:00:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28198.w613.r16-9.194c340.webp Hoe ontdek je een andere planeet? | Clipphanger Als onze voorvaderen naar de hemel kijken, zien ze dat de meeste sterren zich nogal voorspelbaar gedragen. Maar sommige hemellichamen niet. Die worden door de Grieken ‘dwaalsterren’ genoemd, oftewel ‘planètès’: Als in de 17de eeuw de telescoop wordt uitgevonden, krijgen we d’r steeds meer planeten bij. In 1930 mag Pluto ook bij de club, maar die wordt in 2006 weer afgewaardeerd tot dwergplaneet. Wegwezen, ukkie! Lange tijd vermoeden we dat andere sterren in het heelal ook planeten hebben. Inmiddels weten we hoe we daar achter kunnen komen. Door de zwaartekracht van de ster, blijft een planeet eromheen draaien. Maar die planeet trekt ook een beetje. Hierdoor gaat de ster wiebelen. Zo wordt in 1995 bij de ster 51pegasi de eerste planeet buiten ons zonnestelsel ontdekt. Deze ‘exoplaneet’ wordt ‘51Pegasi b’ genoemd. Goh, originele naam! Een andere manier om exoplaneten te vinden is door goed te kijken naar het licht van een ster. Als er een dipje is in die lichtsterkte, kan dat komen doordat er een planeet voorlangs beweegt. Met speciale ruimtetelescopen zijn op deze manier al meer dan tweeduizend exoplaneten ontdekt. En misschien zit er op een van die planeten wel iemand die net... de aarde heeft ontdekt... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3645114 99 5175 2016-04-06T09:36:17+00:00 yes no zonnestelsel planeet ruimte https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-drogredenen-onjuiste-argumenten 2024-04-04T10:31:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28199.w613.r16-9.22f6860.webp Wat zijn drogredenen? | Onjuiste argumenten “Mijn opa rookte als een ketter en is 98 jaar geworden. Dus roken is helemaal niet ongezond”. Dit is een voorbeeld van een drogreden, een onjuiste argumentatie. Soms worden ze per ongeluk gebruikt maar vaak ook opzettelijk in de hoop de ander te overtuigen. Dat gebeurt bijvoorbeeld vaak in de politiek. Het herkennen van drogredenen komt slim over maar veel belangrijker, je ziet eerder de zwakke argumentatie van een ander. Mensen die drogredenen gebruiken, bedriegen of misleiden je in feite, ze proberen jou te manipuleren. Ondanks dat je aanvoelt dat er iets niet klopt, weet je niet precies wat dat is. Daarom worden in dit filmpje de negen belangrijkste drogredenen besproken zodat jij precies weet wat er aan de argumentatie van de ander schort. De eerste. De onjuiste oorzaak-en gevolgrelatie, oftewel een onjuist beroep op causaliteit. Er wordt een oorzakelijk verband gelegd tussen twee dingen die allebei wel waar zijn maar waar eigenlijk geen verband tussen is. Bijvoorbeeld: ‘Sinds er meer kikkers in de vijver zitten is het water schoner. Dat moet dus wel aan de kikkers liggen.’ Dat hoeft helemaal niet aan de kikkers te liggen maar kan ook aan iets anders liggen. De tweede. De verkeerde vergelijking. Er wordt een vergelijking gemaakt tussen twee dingen die van elkaar verschillen. Bijvoorbeeld: ‘het proefwerk Nederlands zal wel weer makkelijk worden, want dat was het de vorige keer ook.’ Maar dit is natuurlijk een heel ander proefwerk. De overhaaste generalisatie. Op basis van een of enkele waarnemingen wordt er een conclusie genomen voor een grote groep. Bijvoorbeeld: ‘Zie je wat dat blonde meisje geantwoord heeft? Zie je wel, alle blonden vrouwen zijn dom’. Maar er zijn ook heel veel slimme blonde vrouwen. De vierde, de cirkelredenering. Bij een cirkelredenering zijn standpunt en argument inhoudelijk gelijk. Het standpunt is tevens het argument en andersom. Vandaar de cirkel. Bijvoorbeeld: ‘Ik heb geen zin in eten want ik heb geen trek’. Je kan ook zeggen: ‘ik heb geen trek want ik heb geen zin in eten’. Vijf. De persoonlijke aanval. Er wordt op de man gespeeld en geen enkel inhoudelijk argument gegeven. Je wordt persoonlijk aangevallen. Bijvoorbeeld: ‘wat weet een dronkenlap als jij van politiek?’ Waarschijnlijk best wel veel. Zes. Het ontduiken van de bewijslast. Er wordt geen enkel argument gegeven maar je vraagt aan degene die het er niet mee eens is om met tegenargumenten te komen of iets te bewijzen. Bijvoorbeeld: ‘geef mij een goede reden om tegen abortus te zijn’. Hierbij vraag je om een tegenargument. Of: ’bewijs maar dat je dit zelf geschreven hebt, zei de leraar. Hierbij vraagt de leraar om bewijs van jou. Zeven. Het vertekenen van het standpunt. Oftewel woorden in de mond leggen. Daarbij verdraai je een uitspraak van iemand anders. Je beweert dat een ander iets heeft gezegd terwijl dat niet het geval is. Bijvoorbeeld: ‘Ward gaat niet naar het popfestival, hij houdt niet van popmuziek en gezelligheid.’ Maar hij houdt misschien juist wel van popmuziek en gezelligheid. Acht. Het bespelen van het publiek. Hierbij formuleert iemand zijn standpunt zo dat het moeilijk wordt om er tegenin te gaan. Op deze manier probeert iemand een afwijkende mening te voorkomen. Daarbij ontbreken argumenten. Bijvoorbeeld: ‘ik heb overduidelijk gelijk, alleen hele domme en achterlijke mensen zullen het met mij oneens zijn’. Hierbij ontbreekt een argument. Tot slot: het onjuist beroep op autoriteit. Het argument beroept zich op een autoriteit, bijvoorbeeld de uitkomst van en onderzoek waarvan gezegd wordt dat hij hetzelfde standpunt heeft. Bijvoorbeeld: ‘die nieuwe film schijnt heel goed te zijn want koning Willem Alexander vindt het ook een hele goede film.’ Maar wat Koning Willem Alexander vindt hoef jij niet te vinden. Je hebt nog veel meer soorten drogredenen, zoals het jij-ook-argument, beroep op traditie en stok achter de deur. Maar nu de belangrijkste drogredenen zijn behandeld moet je maar eens opletten hoeveel je er herkent als je met iemand discussieert. Wijs de ander direct op de foute argumentatie. Wedden dat jij de discussie wint? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3657143 247 7845 2016-04-06T10:50:39+00:00 yes no argument discussie taal https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-het-verschil-tussen-na-en-naar 2024-04-25T10:00:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28201.w613.r16-9.5d3aefd.webp Wat is het verschil tussen na en naar? | Clipphanger Als je op visite gaat bij je moeder, en je schrijft: ‘Ik ga na mijn moeder’, dan ga je de fout in. Dat je gaat is heel goed, maar hoe je het schrijft niet. Dat moet zijn: ‘ik ga NAARRR mijn moeder’. Rrrrr! Rrrrrr Rustig maar, kindje. ‘Na’ en ‘naar’ zijn allebei voorzetsels, en ze zijn nauw verwant aan elkaar. Eeuwenlang waren ze vrijwel synoniem. Als je ‘na’ in plaats van ‘naar gebruikt’, dan heb je literair gezelschap, want Nicolaas Beets schreef in 1840 nog: ‘de knechts gingen na huis’. Maar ja, dat waren dan ook maar knechts. Tegenwoordig geven we een richting aan met ‘naar’. Naar huis, naar bed, naar dromenland. En ‘naar’ betekent ook ‘volgens’ of ‘zoals’: ‘naar mijn mening’ en ‘naar aanleiding van’. ‘Na’ is het tegenovergestelde van ‘voor’: ‘voor de koffie’/’na de koffie’. En het betekent ook ‘nabij’: mijn moeder ligt mij na aan het hart. Ah, wat zoet. ‘Ik ga na mijn moeder’ kan trouwens wel juist zijn: als je moeder eerst gaat. ‘Mijn moeder vertrekt nu naar de tennisbaan, en ik ga NA mijn moeder.’ En dat is dus echt heus helemaal niet naar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3657144 90 4678 2016-04-25T22:00:00+00:00 yes no taal grammatica spelling https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-een-jurk-voor-anuschka 2024-01-04T11:54:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28202.w613.r16-9.19edd1d.webp Zapp Echt Gebeurd | Een jurk voor Anuschka De vader van de negenjarige Anuschka wil trouwen. Anuschka mag bruidsmeisje zijn en droomt van een schitterende jurk. Maar de bruiloft kost veel geld en dat is er niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=KN_1680374 916.75 1754 2016-04-24T18:30:00+00:00 yes no trouwen bruiloft https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-lucht 2024-04-25T10:00:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28203.w613.r16-9.bf20ec1.webp Wat is lucht? | Clipphanger Alle gassen om ons heen, noemen we samen: de lucht. Een gemiddeld hapje lucht bestaat voor meer dan driekwart uit stikstof. Stikstof is ooit zo genoemd, omdat proefdieren in een ruimte met pure stikstof vrij snel het loodje leggen. Dat komt echter niet door de aanwezigheid van stikstof, maar door de afwezigheid van zuurstof. Gelukkig is dat in onze lucht wel aanwezig. Wij ademen die zuurstof in om onze energie te verbranden. En hoog in de lucht wordt zuurstof omgezet in ozon, dat houdt de uv-straling van de zon tegen en zorgt ervoor dat wij hier beneden niet zo snel verbranden. Tenzij je in slaap valt op je luchtbed. Water dat verdampt zorgt voor, jawel, waterdamp. Dat zit dus ook in de lucht. Dat spul is heel licht, stijgt op, en condenseert dan weer tot wolken. En verder bevat onze lucht nog het edelgas argon en allerlei gasjes zoals koolstofdioxide. Al deze gassen samen vormen een soort schil om de aarde van zo’n 100 kilometer dik. Dat is de atmosfeer, onze levenscapsule die de temperatuur op peil houdt. Zonder die schil van lucht zou het op aarde gemiddeld min 18 graden zijn. En zo zorgt de atmosfeer voor een hele fijne sfeer. Lang leve de lucht! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3663476 94 23751 2016-04-07T11:37:48+00:00 yes no lucht aarde ruimte zuurstof https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-waarom-hebben-dingen-een-kleur 2024-04-25T10:00:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/28000/images/28204.w613.r16-9.9cb4d80.webp Waarom hebben dingen een kleur? | Clipphanger De meeste voorwerpen geven zelf geen licht, zoals deze appel, maar dit peertje (beeld: gloeilamp) geeft wel licht. Die lichtstralen vallen op de appel, weerkaatsen daar en vallen ons oog binnen. Peertje, oog, appeltje, eitje. De zon straalt ook licht uit en dat lijkt wit. Maar als het licht door een waterdruppel heen valt, dan zie je opeens waar dit licht uit bestaat: alle kleuren van de regenboog. Nu is een waterdruppel behoorlijk doorzichtig, maar de meeste voorwerpen zijn dat niet. Zoals deze sinaasappel. Een gedeelte van het licht dat erop valt, wordt door de sinaasappel geabsorbeerd. En een ander gedeelte wordt weerkaatst. Een sinaasappel absorbeert alle kleuren licht, behalve het oranje licht. Dat wordt in alle richtingen weerkaatst, en dus zien we de sinaasappel als oranje. Hetzelfde geldt trouwens voor een mandarijn en voor een oranje opblaaskroon. Sommige voorwerpen weerkaatsen heel weinig licht, die zijn zwart, en andere weerkaatsen heel veel, die zijn weer wit. Da’s ook handig om te weten als je minder wil zweten. Licht is een vorm van energie. Een zwart t-shirt absorbeert in de zomer dus veel energie en wordt sneller heet. Dus wie koel wil blijven, draagt wit. En wie cool wil zijn, die draagt gewoon wat-ie wil. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_3663477 92 13058 2016-04-07T11:39:31+00:00 yes no licht kleur zien