https://schooltv.nl/video-item/haydn-en-mozart-twee-vernieuwers-in-de-klassieke-muziek 2024-01-04T11:24:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25779.w613.r16-9.cbb141e.webp Haydn en Mozart | Twee vernieuwers in de klassieke muziek We kennen deze muziek allemaal als het Duitse volkslied. Maar het wordt geschreven door een Oostenrijker in Wenen in de tweede helft van de 18e eeuw. Aan die componist hebben we veel te danken. Joseph Haydn is een muzikale vernieuwer. Zo is hij de vader van de symfonie. Meer dan 100 symfonieën schreef Haydn. Maar omdat hij niet altijd een orkest of concertzaal bij de hand heeft, ontwikkelt hij voor thuis een strijkkwartet. Van die strijkkwartetten schrijft Haydn er bijna 70. Zijn er niet genoeg strijkers maar wel een piano, ook geen probleem. Daarvoor bedenkt Haydn het pianotrio. Haydn maakt 45 pianotrio's. Hij is een groot voorbeeld voor jongere generaties. Het wonderkind Wolfgang Amadeus Mozart noemt hem liefkozend papa Haydn. Haydn is op zijn beurt dol op Mozart die al jong sterft op zijn 35ste. Hij is de grootste componist die ik heb gekend, dood of levend, schrijft Haydn over Mozart. Mozart vindt niet zozeer nieuwe vormen uit zoals Haydn maar wat hij met die bestaande vormen doet is geniaal. Hoewel Mozart maar 35 wordt, componeert hij een enorme hoeveelheid muziek. Dat kan ook als je je eerste symfonie schrijft op je 8ste. Hoornisten zijn blij met Mozart. Hij maakte voor ons 4 prachtige concerten. Dit is er 1 van. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_793395 207 2125 2015-02-18T15:49:03+00:00 yes no klassiek muziek componist Mozart piano https://schooltv.nl/video-item/librettisten-tekstschrijvers-van-de-opera 2024-01-04T11:24:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25780.w613.r16-9.b7d5d0a.webp Librettisten | Tekstschrijvers van de opera De operacomponist schrijft de muziek. Het verhaal en de tekst zijn het terrein van de librettist. De meeste van hen zijn we al lang vergeten. Ze worden zelden genoemd. Op de cover van de plaat, cd of dvd staat alleen de naam van de componist. 1 Librettist wordt wel beroemd, de Italiaan Lorenzo Da Ponte. Hij schrijft 3 prachtige opera's voor het klassieke wonderkind uit Salzburg: Wolfgang Amadeus Mozart. Ze worden ook wel de Da Ponte opera's genoemd. De eerst heet Le nozze di Figaro. De bruiloft van Figaro, een komedie met een trouwerij met veel misverstanden. De tweede opera heet 'Don Giovanni' een duister verhaal over een vrouwenversierder. En de derde 'Cosi Fan Tutte', zo doen ze allemaal. Gaat over trouw en ontrouw van een stel dat op het punt staat te gaan trouwen. Da Ponte zette verhalen zo ingenieus in elkaar dat ze aan de ene kant makkelijk te volgen zijn, maar aan de andere kant psychologen ook vandaag de dag nog aan het denken zetten. Vooral over verleider Don Giovanni. Hield hij nou van vrouwen of haatte hij ze. Is hij een misdadiger of stelt hij nou juist de schijnheiligheid van zijn omgeving aan de kaak. Hoe dan ook, Giovanni gaat naar de hel. Vraag aan een operaliefhebber: noem mij de bekendste librettist. En 9 van de 10 zullen antwoorden Lorenzo Da Ponte. En de 10e houdt niet van Mozart. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_793396 240 515 2015-02-18T15:54:44+00:00 yes no opera verhaal schrijver componist Mozart https://schooltv.nl/video-item/klassieke-muziek-in-moderne-tijd-van-klassiek-naar-pop 2024-01-04T11:24:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25781.w613.r16-9.d6f11ac.webp Klassieke muziek in moderne tijd | Van klassiek naar pop De Russische revolutie en de wereld oorlogen verscheuren Europa. Grote componisten vluchten naar Amerika, onder hen belangrijke muziekvernieuwers zoals de Oostenrijker Arnold Schonberg en de Rus Igor Stravinsky. Schonberg, Stravinsky en hun volgelingen zullen diepgaande invloed hebben op de Amerikaanse muziek. In de Verenigde Staten zelf ontstaan ook nieuwe vormen. Voormalige zwarte slaven ontwikkelen hun eigen muziek: de jazz. Klassieke muziek staat op papier, maar jazz improviseert. Jazz op haar beurt inspireert weer Europese componisten. Een man die klassieke muziek en jazz verbindt is George Gershwin. Gershwin schrijft een pianoconcert dat een nieuw tijdperk inluidt. Eeuwenlang is klassieke muziek de norm. In Mozart's tijd floten mensen op straat aria's en opera's. De jazz en later de popmuziek overvleugelde de opvolgers van Bach en Mozart. Langzaam komt de vraag naar boven: Heeft de klassieke muziek nog toekomst? Of alleen maar verleden? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_793398 197 4845 2015-02-18T16:02:25+00:00 yes no klassiek muziek popmuziek jazz industrialisering revolutie oorlog https://schooltv.nl/video-item/het-ontstaan-van-klassieke-muziek-de-stem 2024-01-16T16:12:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25782.w613.r16-9.03c3085.webp Het ontstaan van klassieke muziek | De stem Wanneer begint de geschiedenis van de klassieke muziek? Dat is niet te zeggen. Waarmee? Dat is al wat eenvoudiger. Met de stem. Deze hymne, dit gezang, is van een Italiaanse monnik: Guido van Arezzo. Hij bedacht rond het jaar 1000 een manier om muziek beter te onthouden. Hij schreef met streepjes toonhoogten bij de woorden van gezangen. Nemen we van elke zin die ik net zong de eerste letters, dan komt deze hymne van Guido je wel bekend voor: Do, re, mi, fa, so, la, ti, do. Het werd de basis van ons notenschrift. Door muziek op te schrijven konden we het bewaren. En wat dat de afgelopen 1000 jaar heeft opgeleverd is een schatkamer aan muziek. Muziek die we kunnen lezen, die we kunnen spelen en die we kunnen beluisteren. Maar waar we ook vooral van kunnen genieten. Hier staat het allemaal in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_793399 167 2648 2015-02-18T16:06:06+00:00 yes no klassiek muziek geschiedenis stem zingen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-plaagdieren 2024-01-04T11:24:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25785.w613.r16-9.131cbf9.webp Het Klokhuis | Plaagdieren Mieren, vliegen, mijten, boktorren. Allemaal dieren die, als ze in groten getale voorkomen, overlast kunnen veroorzaken. Plaagdieren. Nienke gaat in het huis van plaagdieronderzoeker Bruce op zoek naar overlastgevers. Hoe kun je er voor zorgen dat je die overlast voorkomt? Bruce geeft tips. Welke plaagdieren zitten er in de top 3? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233568 879.6 1925 2015-01-16T14:15:21+00:00 yes no dier mier vlieg groep https://schooltv.nl/video-item/operatheaters-opera-voor-het-publiek 2024-01-04T11:24:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25789.w613.r16-9.514b3c0.webp Operatheaters | Opera voor het publiek Tegenwoordig kan iedereen naar de opera. In het begin zijn opera's besloten voorstellingen in paleizen van rijke vorsten bij wie de componisten in dienst zijn. Maar opera blijkt zo populair dat in 1636 de eerste ondernemers het aandurven in Venetië een operatheater te beginnen. Daar kan iedereen naar toe. Nou ja, iedereen. Je moet er wel veel geld voor neertellen. Op publiek te trekken moet opera spektakel bieden. Mooie decors, rare machines en virtuoze stemmen. De zangers groeien uit tot de popsterren van die tijd. Operadiva's verdienen 6 keer zoveel als de componist en die componist moet ervoor zorgen dat zij zo goed en mooi mogelijk hun stem kunnen laten horen. Dus wordt de aria uitgevonden. Aria is Italiaans voor liedje. De spraakzang, het zogeheten residactief, vertelt het verhaal van de opera. In de aria kunnen de zangers net zoals in moderne popsongs talloze variaties zingen over ik houd van je, ik haat je of zoals hier waarom heb je me verlaten. De componisten schrijven hun melodieën zo dat zangers ermee kunnen doen wat ze willen. Zo'n aria is een paspop die zangers op hun eigen manier aan kunnen kleden. Tussen de tekst in zit ruimte voor hun eigen stemacrobatiek, want daarvoor komt het publiek naar de opera. De opera is het circus van de stem. Hoe spectaculairder hoe beter. Zingen is een trapeze act. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_793680 199 995 2015-02-19T09:48:38+00:00 yes no opera muziek drama theater toneel https://schooltv.nl/video-item/het-orkest-slagwerk-strijkers-houtblazers-en-koperblazers 2024-01-04T11:24:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25790.w613.r16-9.78dcb86.webp Het orkest | Slagwerk, strijkers, houtblazers en koperblazers De instrumenten vormen families en die breiden zich snel uit. Je hebt het slagwerk zoals de pauken. Je hebt de strijkers: viool, altviool, cello en contrabas. Je hebt ook de houtblazers: fluit, hobo, klarinet en fagot. Dan zijn er nog de koperblazers: trompet, hoorn, trombone en tuba. Componisten vinden het prachtig voor al die instrumenten afzonderlijk te schrijven, maar ook voor hen samen, voor orkest. Dat orkest is eigenlijk ook een instrument. Alleen wel een groot en ingewikkeld instrument. Een veelkoppige draak. In zijn eerste symfonie, een muziekstuk voor orkest, gebruikt Mahler de melodie van Vader Jacob. Alleen het klinkt anders, dat komt door de toonsoort. Wij spelen Vader Jacob in majeur en Mahler in mineur. Over die toonsoorten kun je heel lang praten maar laten we het simpel houden. Majeur klinkt opgewekt zoals dit. Mineur klinkt droevig en dramatisch. Overal in Europa laten componisten zich door allerlei instrumenten en het orkest inspireren. Elk land heeft zijn eigen stijl. Duitsland is misschien wat verstandelijk, Italie is uitbundig en de Fransen willen vooral noten waar je mooi en statig op kan dansen zonder dat de adellijke dames over hun hoepel jurken struikelen.Precies op het kruispunt van al die stijlen ligt een stad. Een stad die het hart wordt van de klassieke muziek: Wenen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_793681 267 9346 2015-02-19T09:51:13+00:00 yes no orkest muziekinstrument strijkinstrument slaginstrument blaasinstrument https://schooltv.nl/video-item/opera-als-volksvermaak-de-popmuziek-van-de-renaissance 2024-01-04T11:24:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25792.w613.r16-9.583918e.webp Opera als volksvermaak | De popmuziek van de renaissance Eind 19e eeuw wordt opera steeds meer volksvermaak. Zeker in Italie. Giuseppe Verdi moest zelfs trucs uithalen om te zorgen dat zijn aria's al voor de premiere van zijn opera's op straat gezongen worden. Zo populair zijn ze. De liedjes van Verdi en zijn landgenoot Giacomo Puccini groeien uit tot echte pophits. Binnengekomen op 5 Puccini's diva Tosca met 'Vissi d'arte Vissi d'amore'. En Verdi op 4 de lovesong van de militaire Radames voor de Egyptische prinses Aida. Met stip op 3 binnengekomen Puccini's Japanse Geisha Madama Butterfly die hoopt op de terugkeer van haar Amerikaanse man in 'Un bel di vedremo'. Op 2 zingt bel Helene Vepres Siciliennes, ze weet nog niet dat haar een bloedbad boven het hoofd hangt. Al jaren niet van 1 te branden, ik heb er slapeloze nachten van, de zanger zonder naam met 'Nessun dorma' uit de opera Turandot van Puccini. Verdi en Puccini zijn de laatste schrijvers van grote hits. Daarna komen de componisten die niet meer in losse liedjes en aria's schrijven maar bij wie de opera in 1 grote stroom doorloopt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_793682 251 1727 2015-02-19T09:54:26+00:00 yes no opera muziek popmuziek zingen componist https://schooltv.nl/video-item/de-invloed-van-klassieke-muziek-op-popmuziek-beethoven-en-bach-in-de-hitlijsten 2024-01-04T11:24:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25793.w613.r16-9.ea8b665.webp De invloed van klassieke muziek op popmuziek | Beethoven en Bach in de hitlijsten Er is natuurlijk heel veel muziek. Het begon allemaal ooit met klassieke muziek. Daarna kwam de jazz, de pop. Wat is pop? Dat is eigenlijk ook dance maar dat heeft wel veel met elkaar te maken. Hier bijvoorbeeld hoor je Tiesto. Dan hoor je ook echt dat hij een klassieker gebruikt heeft. Barber, ik kan het origineel er even bij zoeken. In de uitvoering van de Philharmonic orchestra. Dan dus zonder beats, maar dan herken je hem wel degelijk. Zo is het ooit begonnen. Dat geldt voor vele muziekstukken. In de hiphop wordt het vak gebruikt. Je had ooit een gast die heette Eplas. Weet niet of hij bekend is, maar als je dit hoort. Maar bijvoorbeeld ook Robin Thicke die toen nog gewoon Thicke heette, zoals je hoort is dat dezelfde sample en dat is allemaal weer de vijfde van Beethoven die in vele uitvoeringen geklonken heeft. Wat ik ook nog wel leuk vindt om te laten horen is, je had zo'n plaatje van Sweetbox (dat vond ik zelf altijd heel leuk) en die strijkertjes die je op de achtergrond hoort dat is dan Air van Bach, Johann Sebastiaan Bach. Die wordt vaak gebruikt in de popmuziek. Bijvoorbeeld ook Sting, een grootheid in de muziek waarvan je dan denkt die heeft het allemaal zelf gedaan, ook hij stal van Bach. Die oude Bach inspireerde ook de Beatles. Het leuke is, de klassieke muziek, die kijkt ook weer naar de popmuziek. Blackbird werd ook in een klassiek jasje gestoken. Klassieke musici spelen tegenwoordig in kroegen en andersom gebeurt het ook gewoon want de popmuzikanten van tegenwoordig staan in concertgebouwen. Daar waar vroeger echt alleen maar klassieke muziek werd gespeeld. De muziek is dus geheel verbroederd en dat is mooi want het hoort ook allemaal bij elkaar want het is allemaal muziek. Wat dat betreft zei jazzlegende Duke Ellington het ook mooi: er bestaan maar 2 soorten muziek, goede en slechte muziek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_793683 272 15254 2015-02-19T09:57:41+00:00 yes no Bach Beethoven componist https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-auto-ontwerp 2024-01-04T11:24:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25796.w613.r16-9.f3a08f9.webp Het Klokhuis | Auto-ontwerp Maurice krijgt een uniek kijkje op de ontwerpafdeling van een autofabriek in Parijs. Een Nederlandse auto ontwerper leidt hem rond en laat zien hoe een ontwerp van schets naar rijdend 3D model wordt opgebouwd. Het eerste model wordt helemaal van klei gemaakt! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223700 900.98 9991 2015-02-19T19:00:00+00:00 yes no ontwerpen auto beroep fabriek schetsen klei https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-politiehelikopter 2024-01-04T11:24:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25797.w613.r16-9.aae36f0.webp Het Klokhuis | Politiehelikopter De politie heeft ook ogen in de lucht. Nienke vliegt mee met een helikopter van de Luchtvaartpolitie. Ze krijgt te horen wanneer de helikopters de lucht in gaan en waarom. Ze gaat mee op een verkenningsvlucht en is verbaasd over wat de politie van boven allemaal kan zien. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1232149 850.1 7036 2015-02-20T19:00:00+00:00 yes no politie helikopter luchtvaart vliegen https://schooltv.nl/video-item/klassieke-muziek-in-de-romantiek-drama-emotie-en-verlangen 2024-01-04T11:24:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25801.w613.r16-9.03d7cab.webp Klassieke muziek in de romantiek | Drama, emotie en verlangen Er wordt wel eens gezegd dat van alle instrumenten de cello het dichtste komt bij de menselijke ziel. Beethoven laat die ziel weerklinken in de muziek. Hij wordt het grote voorbeeld van de componisten van de romantiek. Niet de mensheid maar de mens zelf wordt het onderwerp van de kunst. Het individu dat doolt door de schimmige wereld. Schubert componeert zo'n 600 melodien op gedichten van tijdgenoten. Stuk voor stuk gaan die liederen over mensen die zoeken naar liefde en geluk. De romantiek, de kwelling, dat gras elders groener is, spoelt over Europa. In de voetsporen van Schubert volgen andere componisten. Felix Mendelssohn bijvoorbeeld en Robert Schumann en Johannes Brahms. Ook in Rusland staat een componist op die zijn eigen geluk en leed tot kunst verheft: Pjotr, Ilitjs, Tsjaikovski. Aan het einde van de romantiek vechten Frankrijk en Duitsland om de heerschappij van Europa. Oostenrijk- Hongarije dat eens zo'n machtige Habsburgse rijk raakt in verval. Een oorlogsschaduw trekt over Europa. In die barre tijden borrelen vragen naar boven en 1 daarvan luidt: wat heeft muziek ons nog te zeggen? Voor dat antwoord moeten we voor de tweede keer naar Wenen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_793684 199 1873 2015-02-19T10:11:52+00:00 yes no klassiek muziek romantiek emotie Beethoven componist https://schooltv.nl/video-item/volksopera-opera-over-gewone-mensen 2024-01-04T11:24:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25802.w613.r16-9.adf907e.webp Volksopera | Opera over gewone mensen Opera is tot ver in de 19e eeuw een plek om even uit het leven van alledag te ontsnappen. Opera gaat over mythologische figuren heksen en tovenaars, ridders, jonkvrouwen, de machtigen der aarde, vorst en vorstinnen, graaf en gravinnen, baronnen en baronessen. Maar in 1875 is daar ineens een opera over een hoerende en snoerende zigeunerin, een groep smokkelaars en een gedeserteerde soldaat en viriele stierenvechter. Carmen zet de operawereld op zijn kop. Het publiek is geschokt, joelt de opera uit. Componist George Bizet sterft 3 maanden na de première. Hij zal niet meer meemaken dat Carmen een paar jaar later toch een groot succes wordt. Gewone mensen als hoofdpersonen in de opera. De italianen bedenken er een mooie term voor; verismo. De italiaan Donizetti componeert 40 jaar voor Bizet al een komische opera met gewone mensen: Lucia di lammermoor. Over de arme boerenknecht Nemorino die denkt dat gewone rode wijn een magisch liefdeselixer is. Een beetje dom maar wat kan hij mooi zingen. En zo verhuist de opera van exotische eilanden, paleizen en godenwoningen naar onverwarmde studentenkamers, shovele boerderijen en arbeidershuizen. Het is niet allemaal goud meer wat er blinkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_793685 193 1012 2015-02-19T10:15:12+00:00 yes no opera volk theater verhaal drama https://schooltv.nl/video-item/richard-wagner-schrijver-en-componist-van-opera 2024-01-04T11:24:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25803.w613.r16-9.ace97fd.webp Richard Wagner | Schrijver en componist van opera Ik schrijf muziek met een uitroepteken. Dat zegt de Duitse operacomponist Richard Wagner. Hij heeft grootse ideeën. Wagner wil opera's maken waarin alle kunsten hun plek vinden: een gesamtkunstwerk. Net als de componisten uit de begintijd, wil hij terug naar theatervormen uit de Griekse oudheid. Wagner is wat je noemt een hemelbestormer. Zo klinkt veel van zijn muziek ook. Wagner maakt zijn eigen verhalen en teksten. Hij is dus zijn eigen liberatist. Hij schept nieuwe werelden, bijvoorbeeld in zijn operacyclus 'der ring des nibelungen': 1 verhaal, 4 opera's, 14 uur muziek. Over de strijd tussen macht en liefde. Want wie macht bezig, zegt Wagner, heeft geen liefde. Wie liefde heeft, bezit geen macht. Goden, dwergen, reuzen bevechten elkaar. Ze willen allemaal maar 1 ding: een ring. Want die maakt van de bezitter een god met macht over alles en iedereen. Mensen worden vermalen onder zoveel kosmisch geweld, maar uiteindelijk gaan ook de goden ten onder en staat de hemel in brand. Zoiets groots als 'der ring des nibelungen' is nog nooit te zien geweest in operahuizen. Na Wagner zal en kan niets meer hetzelfde zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_793686 210 824 2015-02-19T10:17:40+00:00 yes no opera muziek componist verhaal schrijver https://schooltv.nl/video-item/opera-in-de-20e-eeuw-van-verdi-tot-strauss 2024-01-04T11:24:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25806.w613.r16-9.ae27617.webp Opera in de 20e eeuw | Van Verdi tot Strauss Na de dood van Verdi en Puccini raakt de Italiaanse opera langzaam in verval. Uiteraard worden er nog opera's geschreven in Italië maar internationaal komen de grote namen uit andere landen. De Duitse opera bloeit dankzij Richard Strauss. Zijn eerste grote succes is Salomé over de Bijbelse schone die in ruil voor een sensuele dans het hoofd van Johannes de doper eist. De dans van de 7 sluiers is zo erotisch geladen dat de muziek van Strauss zo vol vreemde, harmonische wendingen dat Salomé uitgroeit tot en een kaskraker en een schandaal. Strauss is getrouwd met een sopraan. En niemand, zeggen veel zangeressen, componeert zo mooi voor die stem als Strauss. Het hoogtepunt daarvan is zijn opera Der Rosenkavalier. Aan de andere kant van het kanaal in Engeland wordt ook een grote operacomponist geboren: Benjamin Britten. Na Richard Strauss en Giacomo Puccini is hij de meest uitgevoerde 20e eeuw operacomponist. zijn opera's gaan meestal over eenlingen die zich staande proberen te houden in een vijandige omgeving zoals de visser Peter Grimes. Er zitten in Brittens opera's geen aria's meer. De muziek loopt door en dat geldt ook voor de zang. Wat de opera betreft, die vindt zich altijd weer opnieuw uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_793687 210 995 2015-02-19T13:36:59+00:00 yes no opera Italië componist muziek Europa https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-de-trein-naar-de-vrijheid 2024-01-04T11:24:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25809.w613.r16-9.b7575f4.webp Andere Tijden in de klas | De trein naar de vrijheid Vak: geschiedenis. Op 9 november 1989 valt de Berlijnse muur maar daar ging een spannende periode aan vooraf. Duizenden inwoners van de DDR proberen in de zomer van 1989 via de West-Duitse ambassade in Praag naar het Westen te vluchten. En dat net op het moment dat alle ogen op de DDR gericht zijn wegens de viering van haar 40-jarig bestaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_796523 902 8490 2015-02-24T08:55:21+00:00 yes no Koude Oorlog communisme https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-hongaarse-vluchtelingen 2024-01-04T11:24:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25811.w613.r16-9.c1ae0a8.webp Andere Tijden in de klas | Hongaarse vluchtelingen Vak: geschiedenis. In 1956 breekt er een opstand uit in Hongarije. De straten van Boedapest stromen vol met demonstranten die eisen dat het Russische leger uit Hongarije vertrekt. De opstand wordt bloedig neergeslagen en zorgt voor een stroom van vluchtelingen. Drie Hongaarse vluchtelingen die naar Nederland zijn gekomen vertellen hun persoonlijk verhaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_796522 578 8436 2015-02-24T08:53:47+00:00 yes no Koude Oorlog communisme https://schooltv.nl/video-item/andere-tijden-in-de-klas-vrouwen-in-het-verzet 2024-01-04T11:24:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25813.w613.r16-9.72155b5.webp Andere Tijden in de klas | Vrouwen in het verzet Nederland wordt in 1940 bezet door de Duitsers. Het is dan ook oorlog in Nederland. Aanvankelijk valt de bezetting wel mee, maar na de Februaristaking in 1941, een reactie op een Duitse razzia waarbij honderden joden worden opgepakt, beginnen dappere Nederlanders zich actief te verzetten. Maar het aantal verzetsmensen blijkt beperkt en zeker het aantal vrouwen in het verzet. Maar ze zijn er wel en ook zij leveren hun strijd tegen de bezetter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_796521 753 4774 2015-02-24T08:50:15+00:00 yes no verzet Duitsland Tweede Wereldoorlog vrouw https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-kringloopgebouw 2024-01-04T11:24:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25819.w613.r16-9.595dc53.webp Het Klokhuis | Kringloopgebouw Nienke gaat op bezoek bij het gebouw van de Nederlands Instituut voor de Ecologie. Daar worden allerlei onderzoeken gedaan naar hoe we slim met de natuur kunnen samenwerken. Het gebouw heeft een groen dak tegen wateroverlast en de toiletten zijn een bron voor nieuwe grondstoffen. De bodem levert medicijnen en de planten maken elektriciteit! Kortom; een bijzonder slim gebouw! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233567 875.9 6550 2015-01-23T14:01:08+00:00 yes no gebouw onderzoek plant kringloop natuur water elektriciteit https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-schimmels 2024-01-16T16:21:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25820.w613.r16-9.0193a0e.webp Het Klokhuis | Schimmels De grootste schimmelverzameling ter wereld is in Utrecht. In het Centraal bureau voor Schimmelcultures worden zo'n 90.000 schimmels bewaard! Hoe groeit zo'n schimmel en wat heeft íe eigenlijk voor functie? Bart legt het uit en kijkt of hij zelf ook een nieuwe schimmel kan ontdekken https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233566 864.5 21737 2015-01-23T13:57:26+00:00 yes no schimmel https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-welniet-de-baas-over-mijn-eigen-leven 2024-01-04T11:24:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25824.w613.r16-9.51a5769.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben wel/niet de baas over mijn eigen leven Volwassenen geven kinderen vaak het idee dat ze helemaal vrij zijn om te kiezen. Maar is dat eigenlijk wel zo? Ruben vindt dat hij eigenlijk heel veel moet en niks mag. Ik vind dat er minder regels en meer vrijheid zou moeten zijn. Kunnen we wel zonder regels leven? Een beetje vrijheid is oké, maar teveel is niet leuk meer. Er wordt een heel bijzonder experiment uitgevoerd: Ruben gaat vier dagen leven zonder regels. We kijken met hem mee en zien wat dat voor gevolgen heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1191865 1200 3948 2013-10-18T04:49:03+00:00 yes no vrijheid normen mening regels https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-geen-twijfelaar 2024-01-04T11:24:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25825.w613.r16-9.7503c1c.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben (g)een twijfelaar Tasha heeft moeite bij het kiezen van een nieuwe schoolagenda. Ze twijfelt tussen een praktische en een leuke agenda. Moet je nou je verstand of je gevoel volgen? Hoe zit dat trouwens bij dieren? Kiezen zij of volgen zij hun instinct? Hoe maak je keuzes? Keuzes worden bepaald door heel veel factoren waar je zelf geen invloed op hebt. De meeste keuzes worden onbewust gemaakt. Hoe je zit, met welke voet je op de eerste traptrede stapt. Of we maken keuzes en weten niet waarom. Misschien omdat je het leuk vindt. Of je hebt er gewoon zin in. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1193074 0 1001 2013-11-14T05:51:53+00:00 yes no gedrag keuze bewustzijn denken https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-online 2024-01-04T11:24:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25826.w613.r16-9.62a151c.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben online In Dus ik Ben Jr, de juniorversie van het reeds bestaande tv-programma Dus ik Ben, stuurt denkpiloot Borre (11) vanuit zijn denklaboratorium een denktank van dertien kinderen aan. De in totaal acht afleveringen starten elk met een vraag van een van de jonge denkers. Borre stuurt hen vervolgens op pad of raadpleegt zelf ervaringsdeskundigen of filosofen. Dus ik ben online In deze aflevering gaat het over de verschillen tussen je leven online en offline. Waarom maken we ons leven online leuker dan het in werkelijkheid is? Is dat om cool te lijken? Joska: Ik weet niet waarom ik het doe, maar ik denk dat het een beetje bij social media hoort. Waarom kun je op Facebook eigenlijk alleen kiezen uit 'vind ik leuk' en niet uit: 'vind ik moeilijk', of 'vind ik niet leuk'? Ben je online nog wel jezelf? Joska gaat te rade bij Martin (foto) van de Game Kings. Volgens hem is online alles mogelijk. Je kan zijn wie je wil en doen wat je wil. En heel belangrijk online is iedereen gelijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1191867 0 3082 2013-10-31T05:47:57+00:00 yes no internet social media filosofie gedrag https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-mijn-harthoofd 2024-01-04T11:24:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25827.w613.r16-9.9fc87e8.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben mijn hart/hoofd DUS IK BEN JR. is de juniorversie van het reeds bestaande tv-programma DUS IK BEN. Denkpiloot Borre (9) stuurt vanuit zijn denklaboratorium de denktank van veertien kinderen aan. Samen met Stine Jensen en andere denkers pluizen kinderen filosofische kwesties uit. Waarom leer ik dat ik niet mag liegen, terwijl iedereen het doet? Hoe word je crimineel? En hoe ben ik mezelf? Vragen waar je uren wakker van kan liggen en waar meerdere antwoorden op zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1172949 900 1889 2012-10-26T04:45:50+00:00 yes no emotie verdriet winnen hart hoofd https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-een-goedslecht-mens 2024-01-04T11:24:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25828.w613.r16-9.b35140a.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben een goed/slecht mens Afl.: Dus ik ben een goed/slecht mens. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1172953 900 4222 2012-11-22T05:46:11+00:00 yes no gedrag emotie crimineel normen https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-niet-mezelf 2024-01-04T11:24:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25829.w613.r16-9.e5011e0.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben (niet) mezelf DUS IK BEN JR. is de juniorversie van het reeds bestaande tv-programma DUS IK BEN. Denkpiloot Borre (10) stuurt vanuit zijn denklaboratorium de denktank van veertien kinderen aan. Samen met Stine Jensen en andere denkers pluizen kinderen filosofische kwesties uit. Waarom leer ik dat ik niet mag liegen, terwijl iedereen het doet? Hoe word je crimineel? En hoe ben ik mezelf? Vragen waar je uren wakker van kan liggen en waar meerdere antwoorden op zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1172948 1200 2824 2012-10-19T04:45:46+00:00 yes no gedrag puberteit emotie https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-geen-leugenaar 2024-01-04T11:24:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25830.w613.r16-9.726062a.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben (g)een leugenaar DUS IK BEN JR. is de juniorversie van het reeds bestaande tv-programma DUS IK BEN. Denkpiloot Borre (9) stuurt vanuit zijn denklaboratorium de denktank van veertien kinderen aan. Samen met Stine Jensen en andere denkers pluizen kinderen filosofische kwesties uit. Waarom leer ik dat ik niet mag liegen, terwijl iedereen het doet? Hoe word je crimineel? En hoe ben ik mezelf? Vragen waar je uren wakker van kan liggen en waar meerdere antwoorden op zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1172952 900 1255 2012-11-15T05:46:21+00:00 yes no liegen denken waarheid onderzoek https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-geen-egoist 2024-01-04T11:24:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25831.w613.r16-9.191c1ef.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben (g)een egoïst DUS IK BEN JR. is de juniorversie van het reeds bestaande tv-programma DUS IK BEN. Denkpiloot Borre (9) stuurt vanuit zijn denklaboratorium de denktank van veertien kinderen aan. Samen met Stine Jensen en andere denkers pluizen kinderen filosofische kwesties uit. Waarom leer ik dat ik niet mag liegen, terwijl iedereen het doet? Hoe word je crimineel? En hoe ben ik mezelf? Vragen waar je uren wakker van kan liggen en waar meerdere antwoorden op zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1172950 900 782 2012-11-01T05:46:39+00:00 yes no emotie gevoel hulpverlenen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-soul-1 2024-01-04T11:25:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25839.w613.r16-9.47dd81e.webp Het Klokhuis | Soul Shirma Rouse is soulzangeres. Nienke gaat bij haar op bezoek. Jou raken is mijn werk; aldus Shirma. Ze vertelt hoe de oorsprong van de soulmuziek haar geïnspireerd heeft tot haar manier van zingen. Volgens haar komt in soulmuziek de straat en de kerk bij elkaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233576 915.7 1384 2015-01-23T14:01:57+00:00 yes no muziek zingen kerk https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-paragliden 2024-01-04T11:25:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25841.w613.r16-9.a04b0c4.webp Het Klokhuis | Paragliden Nienke gaat paragliden. Een mix van vliegen en parachutespringen. Met een lier wordt ze de lucht in geslingerd. Het hangt van de 'thermiek' af hoe lang ze daar kan blijven vliegen. Hoe weet ze die warme, stijgende lucht te vinden? Een aflevering voor mensen die geen last hebben van hoogtevrees! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1232150 887.7 3802 2015-02-27T18:30:00+00:00 yes no parachute springen vliegen sport https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-in-de-ban-van-de-bultrug 2024-05-21T13:51:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25850.w613.r16-9.d6fc928.webp Medialogica in de klas | In de ban van de bultrug Vak: maatschappijleer. Nadat een gestrande bultrug op Texel sterft, ontstaat er een sociale mediahype. Mensen worden bedreigd, omdat zij schuldig worden bevonden aan de dood van het dier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_801554 509 11362 2015-03-02T13:33:40+00:00 yes no walvis mediawijsheid https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-mexicaanse-mediakoorts 2024-01-30T14:08:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25851.w613.r16-9.05fa373.webp Medialogica in de klas | Mexicaanse mediakoorts Vak: maatschappijleer (mediawijsheid). In april 2009 wordt Nederland, net als de rest van de wereld, bedreigd door een 'levensgevaarlijk' Mexicaans griepvirus. Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu zijn er duizenden doden te verwachten. Het virus blijkt slechts een mild griepje. De berichtgeving in de media wordt vooral bepaald door de virologen Ab Osterhaus en Roel Coutinho, die het gevaar van het virus benadrukken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_801555 487 3461 2015-03-02T13:53:59+00:00 yes no ziekte virus mediahype media mediawijsheid Mexico https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-project-x 2024-05-21T13:58:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25852.w613.r16-9.5d3ab30.webp Medialogica in de klas | Project X Vak: maatschappijleer (mediawijsheid). De oproep op Facebook voor een feestje was de aanleiding voor een totaal uit de hand gelopen toestroom van mensen naar het dorp Haren en de daaropvolgende rellen. In hoeverre hebben de media en journalisten bijgedragen aan de escalatie? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_801556 476 4432 2015-03-02T14:25:49+00:00 yes no feest media actualiteit social media politie mediawijsheid https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-dossier-taakstraf 2024-01-30T14:10:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25853.w613.r16-9.091439b.webp Medialogica in de klas | Dossier taakstraf Vak: maatschappijleer (mediawijsheid). Het VARA-televisieprogramma ‘Zembla’ maakte een uitzending over taakstraffen. De aflevering heeft heel invloed gehad op de vorming van een nieuwe wet die het rechters moeilijker maakt om taakstraffen op te leggen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803406 468 2405 2015-03-02T14:33:17+00:00 yes no straf media rechter mediawijsheid misdaad televisie criminaliteit https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-tsunami-uit-het-oosten 2024-01-30T14:07:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25854.w613.r16-9.abfd40d.webp Medialogica in de klas | Tsunami uit het oosten Vak: maatschappijleer. In de media wordt een te negatief beeld geschetst van arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa. De berichtgeving gaat vaak over criminaliteit, arbeidsverdringing en misbruik van sociale voorzieningen. Terwijl werkgevers vinden dat de migranten hard willen werken en flexibel zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803407 482 3359 2015-03-02T14:36:12+00:00 yes no arbeid Europa Polen migratie mediawijsheid media https://schooltv.nl/video-item/medialogica-in-de-klas-de-zaak-marianne-vaatstra 2024-01-30T14:07:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25855.w613.r16-9.36f3cf8.webp Medialogica in de klas | De zaak Marianne Vaatstra Vak: maatschappijleer (mediawijsheid). Na de moord op Marianne Vaatstra in 1999 wordt lange tijd in de media gespeculeerd dat de dader een asielzoeker zou zijn. Pas in 2013 wordt door DNA-onderzoek bekend dat de dader een boer uit de omgeving is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803408 487 3690 2015-03-02T14:38:05+00:00 yes no DNA media actualiteit onderzoek mediawijsheid moord https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-12 2024-01-04T11:25:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25833.w613.r16-9.48655cf.webp Studio Snugger | Aflevering 13 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met de volgende onderwerpen: kan een vliegtuig toeteren, wie vond chips uit en hoe verzacht je een kwallenbeet? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1234914 914.77 9740 2015-03-01T08:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/chinese-eetstokjes-zijn-gezond-in-azie-eten-de-mensen-met-stokjes 2024-01-04T11:25:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25862.w613.r16-9.d5c678d.webp Met stokjes eten is gezonder dan met bestek | Is het snugger of kletspraat? Met stokjes eten is veel gezonder dan eten met bestek. In China en Japan eten mensen met houten stokjes. Kijk maar eens goed hoe ze dat doen want in de toekomst zullen ook wij zo gaan eten. Het bestek wat wij gebruiken is namelijk slecht voor ons. Het is gemaakt van staal. Bij elke maaltijd eet je een klein beetje van dat staal. Het is zo weinig dat je het bijna niet kunt zien. Maar als je je lepel thuis eens goed bekijkt zie je een groot verschil met een nieuwe. Het glimmende laagje is er af en dat is precies het laagje dat je opgegeten hebt. Chinese stokjes zijn van hout gemaakt en zijn natuurlijk veel gezonder. Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Natuurlijk krijg je geen staal binnen als je met bestek eet. Stokjes of bestek, het is allebei even gezond. Het gaat er namelijk niet om hoe je eet maar wat je eet. Maar waarom eten veel mensen dan met stokjes? Dat heeft te maken met gewoontes. Meer dan 2000 jaar geleden werd in Azië het eten in hele kleine stukjes klaargemaakt. Het voordeel daarvan is dat het eten sneller gaar wordt. Om te koken werd een grote pot boven het vuur gehangen. Met een paar takjes van de boom werd het hete eten uit de pot gevist. Best handig van die lange vingers. Waarom zou je dan mes en vork gebruiken? Al vinden wij het best lastig om met stokjes te eten. In Azië hebben ze daar totaal geen moeite mee. En zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op Schooltv.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803410 105 4669 2015-03-03T14:06:48+00:00 yes no Azië bestek https://schooltv.nl/video-item/in-de-winter-is-de-eiffeltoren-minder-hoog-is-het-snugger-of-kletspraat 2024-02-08T13:26:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25863.w613.r16-9.73e322f.webp In de winter is de Eiffeltoren minder hoog | Is het snugger of kletspraat? De Eiffeltoren beklimmen is in de winter makkelijker dan in de zomer. Elk jaar beklimmen meer dan 6 miljoen mensen deze beroemde toren in de hoofdstad van Frankrijk. Dat is een hele klus want de toren is 324 meter hoog. Als je slim bent beklim je de toren in de winter. Dan is het minder warm en de rij korter. De belangrijkste reden is dat je minder hoog hoeft te klimmen. Dus wil je genieten van het uitzicht over Parijs en ben je wat lui aangelegd, beklim de Eiffeltoren dan in de winter. Is het echt waar? Daar wil ik meer over weten. Alle stoffen zetten uit als ze verwarmd worden. Of het nou lucht, water of ijzer is, alle stoffen worden groter als je ze warm maakt. De Eiffeltoren is helemaal gemaakt van staal. Staal is een metaal dat gemaakt wordt in hoogovens. Met staal worden sterke constructies gebouwd zoals bruggen, gebouwen of treinrails. Net als andere stoffen reageert staal op temperatuur. Bij kou krimpt het een beetje, terwijl het bij warmte uitzet en dus iets langer wordt. Omdat de Eiffeltoren van ruim 7 miljoen kg staal is gemaakt, beweegt het door de warmteverschillen in de zomer en de winter. Het verschil in lengte tussen zomer en winter kan in hoogte al snel 15 cm zijn. Een koude Eiffeltoren is dus minder hoog dan een warme Eiffeltoren. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op Schooltv.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803411 108 40483 2015-03-03T14:10:21+00:00 yes no Frankrijk metaal https://schooltv.nl/video-item/frituurolie-in-je-auto-oude-frituurolie-hergebruiken-als-brandstof 2024-01-04T11:25:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25864.w613.r16-9.d198e0c.webp Auto’s kunnen rijden op frituurolie | Is het snugger of kletspraat? Je auto kan rijden op frituurolie. In de supermarkt zijn de flessen frituurolie regelmatig uitverkocht. Dat komt omdat vorige maand is ontdekt dat je in plaats van dure brandstof te tanken ook gewoon frituurolie in je auto kan gooien. Dat is veel goedkoper en je auto rijdt er prima op. Ik had geluk, dit waren de laatste flessen olie. Ik heb nu genoeg om een half jaar auto te kunnen rijden. Of het volgend jaar bij de benzinestations net zo druk is als hier, is nog maar de vraag. Zijn je frietjes op? Gooi dan het frietvet in de tank van je auto en je hebt genoeg brandstof om nog een ijsje te gaan halen. Snugger? Is het echt waar? Daar wil ik meer over weten. De meeste auto's die je op straat ziet rijden hebben een benzine of dieselmotor. Alleen de auto's met een dieselmotor kunnen rijden of frituurolie. Je kan naast pindaolie of frituurolie ook best slaolie of zonnebloemolie gebruiken. Alleen het nadeel van deze oliën is dat de motor na een tijdje verstopt raakt en het dan niet meer doet. De meeste mensen tanken daarom gewoon dieselolie bij het pompstation. Deze dieselolie is gemaakt van ruwe aardolie die uit de aarde wordt gehaald. Wist je dat er bij die aardolie diesel ook oude frituurolie wordt gedaan? Speciale bedrijven halen overal in het land de oude frituurolie op bij snackbars en restaurants. In de fabriek maken ze er biodiesel van. Deze biodiesel is goed voor de motor en ook beter voor het milieu dan de aardoliediesel. En zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op schooltv.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803412 112 8708 2015-03-03T14:20:07+00:00 yes no auto benzine brandstof olie https://schooltv.nl/video-item/glas-breken-met-je-stem-geluid-is-een-trilling-van-lucht-water-of-vaste-stof 2024-01-04T11:25:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25865.w613.r16-9.3c20ce3.webp Je kunt glas breken met je stem | Is het snugger of kletspraat? Een glas kun je breken met je stem. In tekenfilms of stripboeken heb je het misschien wel eens gezien. Een operazangeres zingt zo hard dat alle glazen in de zaal springen. Nou kan je in een tekenfilm alles wel laten gebeuren, maar dat kan ook echt. Elk glas heeft namelijk een eigen geluid. Als je dat geluid precies zingend of gillend kan na doen, dan breekt het. Om erachter te komen wat het geluid van het glas is, kan je met je vinger over het randje van het glas draaien. Je kan ook tegen het glas tikken om het geluid te horen maar doe dat wel zachtjes want anders is je glas meteen stuk. Dus ben je jarig en wordt er voor je gezongen, zorg dan voor plastic bekers. Snugger. Is het echt waar? Daar wil ik meer over weten. Door op de juiste toon te zingen of geluid af te spelen, gaat een glas springen. Als dat geluid hard genoeg is, gaat het glas zo sterk trillen dat het uiteindelijk breekt. Hoe kan dat nou? Daarvoor moet je eerst weten wat geluid eigenlijk is. Als je geluid hoort zijn dat trillingen die door de lucht gaan. Dat noemen we geluidsgolven. Door de lucht te laten trillen kun je geluid maken. Dat kun je op allerlei manieren doen, bijvoorbeeld met je stem of een muziekinstrument. Geluidsgolven gaan door de lucht en komen zo ons oor in. Je kan zelf ook geluid zichtbaar maken met een eenvoudig proefje. Leg suikerkorrels op een met huishoudfolie gespannen schaal en zet het voor een luidspreker. Zet de muziek aan en kijk wat de korrels doen. Door de geluidgolven gaan ze dansen. Om een glas te laten dansen of breken met een geluidsgolf van je stem, moet je dus heel hard de juiste toon zingen. De geluidsgolf uit je mond duwt dan als het ware tegen het glas waardoor het steeds harder gaat trillen en dus uiteindelijk breekt. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op schooltv.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803413 130 13118 2015-03-03T14:22:09+00:00 yes no glas stem geluid trillen https://schooltv.nl/video-item/heksenkringen-in-het-bos-de-ondergrondse-draden-van-een-schimmel 2024-01-16T16:27:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25866.w613.r16-9.f5dc441.webp Heksenkringen werden vroeger gemaakt om heksen te verjagen | Is het snugger of kletspraat? Heksenkringen zijn door mensen gemaakt. Vroeger geloofden mensen in het bestaan van heksen. Ze waren er bang voor en daarom verzonnen ze iets om ze te verjagen. Ze groeven cirkels in de grond omdat heksen bang zijn voor cirkels. Deze cirkels vulden ze met een mengsel van knoflook, uien en champignons omdat ze wisten dat heksen een hekel hebben aan die lucht. Wat ze niet wisten was dat dit mengsel goed voedsel was voor paddenstoelen. Paddenstoelen kwamen dus in die kring uit de grond gegroeid. Daarom noemen ze het een heksenkring. Elke herfst komt die heksenkring weer tevoorschijn. Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Vroeger dacht men dat een kring paddenstoelen ontstond omdat er op die plek heksen hadden gedanst. Daarom noemde men het een heksenkring. Ook dat is kletspraat natuurlijk. Maar hoe ontstaan ze dan wel? Kijk dit is de hoed van een paddenstoel. Onder die hoed groeien zaadjes. Die zaadjes noemen we sporen. Die sporen worden door de wind verspreidt. Na zo'n mooie vlucht komt zo'n spoor op de grond terecht. Uit het spoor groeien allemaal mooie schimmeldraadjes. Die schimmeldraadjes gaan op zoek naar voedsel in de grond. Om nieuw voedsel te vinden moeten ze steeds verder zoeken. Ze groeien in alle richtingen even snel uit. Als ze uitgroeit zijn, komen er aan het einde van de draadjes paddenstoelen naar boven. Omdat die schimmeldraadjes allemaal even snel zijn uitgegroeid, staan de paddenstoelen heel mooi in een kring. Er zijn heksenkringen bekend van wel honderden meters groot. Het is wel waar dat heksenkringen alleen in de herfst groeien. Ze komen dan als paddenstoelen uit de grond. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op schooltv.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803414 117 52768 2015-03-03T14:31:57+00:00 yes no paddenstoel https://schooltv.nl/video-item/verkouden-door-kou-je-wordt-ziek-van-een-virus 2024-01-16T16:28:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25867.w613.r16-9.99b13f7.webp Van kou word je verkouden | Is het snugger of kletspraat? Zonder jas vat je kou. Zo vervelend als je moeder dit steeds zegt, maar ze heeft wel gelijk. Al dat snot is gewoon geen pretje. Kou vatten gebeurt het meest in de herfst. Dan is je lijf nog niet gewend aan het koude weer. Juist van plotselinge afkoeling word je verkouden. Dus zodra het zomerse weer verandert, doe een sjaal om en trek een dikkere jas aan. Je hoofd moet je het best beschermen, dat koelt het snelste af. Daarom vatten veel kinderen kou na de zwemles. Want met nat haar in de kou is vragen om een snotneus. Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Een snotneus krijg je niet van de kou. Je wordt verkouden door het verkoudheidsvirus. Dat virus is een piepkleine ziekmaker die je met het blote oog niet kunt zien. Daarvoor heb je een hele sterke microscoop nodig. Een virus kan niet vanzelf in je lijf komen, je krijgt het van iemand die verkouden is. En bedankt! Een verkouden persoon heeft het virus in zijn snot of spuug en dat geeft hij door aan jou door te hoesten, niesen of lachen. Maak dus niet te veel grappen bij een verkouden persoon want voordat je het weet heb je een snotneus te pakken. Dat betekent trouwens niet dat je in je blootje de kou in moet gaan want door de kou kan je weerstand wel omlaag gaan. Verkoudheid slaat eerder toe bij mensen met een lagere weerstand. En zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op schooltv.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803415 109 78981 2015-03-03T14:35:16+00:00 yes no koud ziek virus https://schooltv.nl/video-item/au-een-kwallenbeet-de-tentakels-van-een-kwal-zijn-giftig 2024-01-04T11:25:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25868.w613.r16-9.30c9714.webp Plassen over een kwallenbeet helpt tegen de pijn | Is het snugger of kletspraat? Plassen over een kwallenbeet helpt tegen de pijn. Je ziet het steeds vaker op de Nederlandse stranden: mensen die over hun benen of voeten plassen. Het ziet er misschien een beetje vies uit, maar het is toch echt nodig. Deze mensen zijn namelijk gebeten door een kwal. Het kan een dag aan het strand flink verpesten. Kwallen gif levert namelijk een pijnlijke plek op. Surfers die vaak in de zee zwemmen ontdekte dat een warme straal plas op de pijnlijke plek een heel goed medicijn is. De jeuk en de pijn verdwijnen meteen. Dus ga je een dagje naar zee, zorg dan dat je genoeg drinkt zodat je altijd kan plassen als je door een kwal gebeten wordt. Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Plassen over een kwallenbeet zou ik maar niet doen. De pijn zal juist erger worden. Gebruik liever zeewater. Hoe kan het nou dat een kwallenbeet zoveel pijn doet? Zo'n beestje op het strand lijkt maar een onschuldig hoopje blubber. Toch kan zo'n slap dier zonder tanden of angel je flink steken. Dat doet hij met de netelcellen die aan zijn tentakel zitten. Deze netelcellen zijn gevuld met gif. Als je zo'n netelcel aanraakt, schiet het gif met wel 130 km/u je huid in. Ja een kwal wil zich natuurlijk wel kunnen verdedigen tegen vijanden. Hij gebruikt het gif ook om een prooi te vangen. Die verlamt hij met zijn gif en met zijn tentakels brengt hij daarna zijn prooi naar zijn mond. De verteerde prooi wordt even later uitgepoept door datzelfde gaatje want bij een kwal is de mond ook zijn kont. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op schooltv.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803416 110 9957 2015-03-03T14:37:24+00:00 yes no kwal zee strand dier pijn plassen https://schooltv.nl/video-item/de-pindakaasvloer-van-wim-t-schippers-een-modern-kunstwerk 2024-01-10T11:47:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25869.w613.r16-9.fb29101.webp Er bestaat een vloer gemaakt van pindakaas | Is het snugger of kletspraat? Een mooie dansvloer maak je van pindakaas. Pindakaas op je boterham kennen we allemaal, maar een dansvloer van pindakaas is voor veel mensen nieuw. Toch zul je het steeds vaker gaan zien. Pindakaas smeert makkelijk en als het droogt wordt het keihard. Het resultaat is een strakke vloer die fijn is om op te dansen. In Rotterdam is nu de eerste dansvloer van pindakaas in Nederland aangelegd. Deze mensen kunnen niet wachten totdat ze een dansje kunnen maken. Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Een dansvloer van pindakaas. Dat zal een rotzooi worden. Niet alles is kletspraat. De pindakaasvloer bestaat namelijk echt. Het is een kunstwerk van Wim T. Schippers. Deze kunstenaar wilde niet perse een kunstwerk maken dat veel mensen mooi zouden vinden, maar een werk dat mensen laat nadenken over wat kunst nou eigenlijk is. Bovendien wil Schippers kunstwerken maken waar mensen om moeten lachen. Zo maakte hij ook een 4 meter hoge drol. Naaste enthousiaste mensen zijn er ook mensen die het belachelijk vinden dat er veel geld betaalt wordt voor zijn werk. Kunst van Wim T. Schippers zorgt altijd voor veel discussie en dat is precies wat Schippers met zijn werk wil bereiken. Of je het nou mooi vindt of niet, 1 ding is zeker, een kunstwerk van pindakaas zal je niet snel in huis halen. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op Schooltv.nl https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803417 96 6125 2015-03-03T14:44:26+00:00 yes no pindakaas museum https://schooltv.nl/video-item/planten-kunnen-horen-het-geluid-van-etende-rupsen 2024-01-04T11:25:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25870.w613.r16-9.b594e05.webp Planten kunnen horen | Is het snugger of kletspraat? Planten kunnen horen. Lange tijd werd er gelachen als mensen tegen hun plantje praatte omdat ze niet goed groeide. Toch blijkt het echt te helpen. Planten kunnen namelijk horen. Wetenschappers zijn nog op zoek naar de plaats waar het geluid bij planten binnenkomt. Ze denken dat de oren ergens onder de blaadjes moeten zitten. Plantenonderzoekers hebben ontdekt dat planten waar elke dag een praatje mee wordt gemaakt, sneller groeien. Zorg dus goed voor je planten. Geef ze elke dag water en maak een gezellig praatje met ze. Het helpt echt. Is het echt waar? Daar wil ik meer over weten. Je hoort het goed hoor. Planten kunnen echt horen. Wetenschappers hebben dit ontdekt bij het zandraketplantje. Ze deden een experiment met zo'n zandraketplant en haar vijand de rups. Het lijkt voor ons een onschuldig diertje maar hij eet de plant op dus voor planten is hij levensbedreigend. Als de zandraketplant dreigt opgegeten te worden, dan maakt hij een soort olie aan op zijn bladeren. Olie vinden rupsen heel vies waardoor ze meteen vertrekken. Zo beschermt de plant zichzelf. Bij het experiment werd een hele sterke microfoon gebruikt. Daarmee namen ze het knagende geluid op wat rupsen maken tijdens het eten van de blaadjes. Toen ze even later de plant fopte door alleen het knagende geluid te laten horen, maakte de plant weer die afwerende olie aan. De plant had het geluid van de rups gehoord. Dus blijf vooral praten tegen je plant, ze horen je wel maar verstaan je niet. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op Schooltv.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803418 109 12906 2015-03-03T14:54:28+00:00 yes no plant zintuig https://schooltv.nl/video-item/bang-voor-spinnen-spinnen-zijn-banger-voor-jou 2024-01-04T11:25:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25871.w613.r16-9.ac1cadb.webp Als je slaapt eet je spinnen | Is het snugger of kletspraat? Je eet elk jaar 8 spinnen. Als een spin 's nachts naar eten zoekt, komt hij graag op donkere plekjes. Ze lopen daarom overal. Zelfs op je slaapkamer. Als je ligt te slapen lopen ze ook zomaar over je bed. Als ze dan een open mond tegen komen vallen ze er wel eens in. Voordat de spin weer naar buiten kan kruipen heb je hem in je slaap al doorgeslikt. Dit overkomt je best vaak. Wel 8 keer per jaar. Spinnen eten is overigens niet ongezond maar hooguit een beetje vies. Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Dit is natuurlijk kletspraat. Dit is een onzinverhaal dat ooit door een Amerikaanse mevrouw werd verzonnen. Spinnen zijn namelijk bang voor mensen. Ze gaan echt niet uit zichzelf naar mensen toe kruipen. Het is daarom ook zeer onwaarschijnlijk dat je in je slaap zomaar een spin op eet. Spinnen hebben hele gevoelige haartjes op hun poten waarmee ze trillingen kunnen voelen. Aan die trillingen kunnen spinnen herkennen of het van een beestje is dat ze kunnen eten of dat er gevaar dreigt. Een mens maakt allerlei gevaarlijke trillingen die een spin heel goed kan voelen. Zelfs een slapend mens maakt die trillingen. Wie ademt, heeft een kloppend hart en beweegt af en toe. Allemaal trillingen waarvan een spin weet, hier moet ik niet zijn. Uit zichzelf zou een spin dus nooit in je mond kruipen. Bovendien zou je mond ook nog eens open moeten staan tijdens het slapen. Meestal ben je dan aan het snurken en dat geluid is al helemaal afschrikwekkend voor een spin. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op Schooltv.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803419 111 25074 2015-03-03T14:59:45+00:00 yes no spin angst https://schooltv.nl/video-item/hoe-zwaar-is-een-wolk-zo-zwaar-als-een-kudde-olifanten 2024-01-04T11:25:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25872.w613.r16-9.7341909.webp Een wolk is zwaarder dan een olifant | Is het snugger of kletspraat? Een wolk is zwaarder dan een olifant. Een tractor weegt evenveel als 1 olifant. Een vrachtwagen weegt evenveel als 2 olifanten. Maar dat is nog niet zo zwaar als een wolk. Een boot weegt net zoveel als 3 olifanten. Ook dat is nog niet zoveel als een wolk. Nee een wolk is net zo zwaar als niet 1, niet 2, maar wel honderd olifanten. Het enige verschil tussen een wolk en een kudde olifanten is dat een wolk blijft zweven en een kudde olifanten omlaag valt. Als je toch heel goed kijkt zie je een kudde olifanten vliegen. Is het echt waar? Dan wil ik er meer over weten. Wolken heb je in allerlei vormen en figuren. Als je er 1 ziet zweven, lijken ze heel licht. Een olifant niet. Die weegt wel 5000 kg. Hij is zo zwaar dat hij met zijn grote stappen de grond laat trillen. Toch weeg een wolk veel meer dan 1 olifant. Hoe zit dat nou? Een wolk bestaat uit heel veel waterdruppeltjes. Water is verdampt uit de rivier en oceanen. Verdampen wil zeggen dat het water zo warm wordt dat het gas wordt. Het gas kun je bijna niet zien. Het is heel licht en stijgt op. Tijdens het opstijgen wordt het steeds kouder. Totdat het steeds kouder wordt en weer druppels worden. Daar ontstaat dan een wolk. De druppels botsen tegen elkaar aan en worden grotere druppels. Ze worden steeds groter en groter en zwaarder en zwaarder totdat ze zo zwaar worden dat ze vallen. Dan regent het. Dat water valt dan weer in rivieren en oceanen. De druppeltjes waaruit een wolk ontstaat, wegen bijna niks. Al die druppeltjes bij elkaar wegen wel heel veel. Omdat de wolk heel groot is, passen er heel veel waterdruppeltjes in. Al die waterdruppeltjes bij elkaar vormen samen 1 grote plas water. Dat is samen het gewicht van wel 100 olifanten bij elkaar. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij studio Snugger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803420 134 17025 2015-03-03T15:03:59+00:00 yes no wolk olifant zwaar lucht https://schooltv.nl/video-item/geraakt-door-een-vallende-ster-vallende-sterren-zijn-meteorieten 2024-01-04T11:25:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25873.w613.r16-9.32504e5.webp Vallende sterren kunnen op je hoofd vallen | Is het snugger of kletspraat? Vandaag gaat mijn spreekbeurt over vallende sterren. Veel mensen worden dolgelukkig als ze een vallende ster zien want dan mag je een wens doen. Maar ik zou helemaal niet dolgelukkig zijn. Jaarlijks raken er veel mensen gewond doordat ze getroffen worden door een vallende ster. Het is een stervormig stuk steen dat uit de ruimte richting de aarde schiet. Met een harde knal komt het dan op de aarde terecht. Kijk. Ik heb er hier 1 bij me. Deze ster is laatst bij een mevrouw in Tilburg op het hoofd gevallen. Als je op de verkeerde plek loopt, kan het flink misgaan. Als er weinig wolken zijn heb je de grootste kans om een vallende ster te zien. Let dus vooral op een heldere avond goed op want voor je het weet heb je hoofdpijn... Kletspraat! Maar hoe zit het dan wel? Een vallende ster noem je een meteoor. Een meteoor is niets meer dan een steentje die uit de ruimte richting de aarde schiet. Om bij de aarde te komen moet het steentje eerst door de dampkring. In de ruimte is er geen lucht maar om de aarde heen wel. De luchtlaag tussen de ruimte en de aarde noemen we de dampkring. Een meteoor uit de ruimte schiet met een snelheid van 10.000'den km/u door de dampkring. In de dampkring wordt de meteoor gloeiend heet en verdampt bijna helemaal. De meteoor wordt zelfs zo heet dat de lucht om het steentje begint te gloeien. Dat geeft heel veel licht. Daarom kun je 's avonds een vallende ster door de lucht zien schieten. Soms slaat een steentje in op de aarde. Als dat gebeurt noem je het een meteoriet. Een meteoriet is meestal klein maar soms kan het een groter stuk steen zijn. Dat kan een flinke klap geven. Gelukkig gebeurt dit bijna nooit. Een vallende ster is dus niet gevaarlijk. Je hoeft geen helm te dragen als je een vallende ster ziet, maar je mag wel een wens doen. Wens bijvoorbeeld dat je nooit geraakt wordt door een meteoriet en je zult zien dat die wens uit komt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803421 120 8038 2015-03-03T15:10:39+00:00 yes no ster ruimte heelal dampkring aarde https://schooltv.nl/video-item/voetballen-met-een-helm-bij-veel-sporten-kan-hersenbeschadiging-ontstaan 2024-01-04T11:25:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25874.w613.r16-9.6522f35.webp Voetballen met een helm wordt verplicht | Is het snugger of kletspraat? Is het snugger op kletspraat? We zullen het zien. Meisjes die voetballen moeten een helm gaan dragen. Bij veel sporten is dat al een tijd verplicht om een helm te dragen en nu is ook het meisjesvoetbal aan de beurt. Meisjes hebben minder voetbalervaring dan jongens omdat meisjesvoetbal nog niet zo lang bestaat. Jongens kunnen met hun mooie schijnbeweging iemand passeren, meisjes niet. Zij botsen vaak tegen elkaar aan en krijgen hierdoor de jonge voetbalsters te vaak beschadiging aan het hoofd. En dat is gevaarlijk. Als je hard tegen je vriendje op rent bij een voetbalwedstrijd en je bent eventjes duf of je kan moeilijk op je benen staan dan heb je eigenlijk op dat moment een hersenschudding opgelopen. Veel voetbalclubs zijn het er niet mee eens. Ze vinden het maar onzin. Maar nee, dat is geen directe aanleiding om een helm te verplichten in deze. Sommige profvoetballers spelen ook al met een helm op. Toch is dit voor jongens voorlopig nog niet verplicht. Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Geen paniek. Helemaal niemand is verplicht om een helm te dragen met voetballen. Bovendien kunnen meisjes net zo goed voetballen als jongens, maar dat voetbal soms gevaarlijk kan zijn voor je hersenen is wel waar. De hersenen kun je vergelijken met de hoofdcomputer van de mens. Je kan niet zonder want ze regelen alles in je lichaam. Ze zorgen ervoor dat je niet vergeet te ademen, dat je organen werken en dat je kan nadenken. Kortom, alles wat jou doet leven. Het is dus heel belangrijk om ze goed te beschermen. Je hersenen worden beschermd door je schedel. Een hard stuk bot. Binnen in die schedel zit nog een extra bescherming, namelijk vocht. Vocht werkt als een schokdemper. Kijk hier is dat goed te zien. Als je water bij de pot en het ei doet dan breekt het ei niet. Het water vangt de schokken op. Haal je het water eruit dan breekt het ei wel. Bij sporters als wielrennen, ijshockey en skiën is het verplicht een helm te dragen. Tijdens die sporten gebeurt het regelmatig dat iemand hard valt of dat sporten tegen elkaar aan botsen. Bij voetbal is een helm nog niet verplicht maar toch kiezen sommige keepers er voor om tijdens de wedstrijd een helm te dragen. De beste bescherming is je koppie erbij houden. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op Schooltv.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803422 142 4382 2015-03-03T15:16:01+00:00 yes no voetbal veiligheid helm https://schooltv.nl/video-item/vuur-maken-met-water-zonlicht-door-een-fles-water-kan-brand-veroorzaken 2024-01-04T11:25:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25875.w613.r16-9.05e2ca1.webp Met water kun je vuur maken | Is het snugger of kletspraat? Met water kun je vuur maken. Dat klinkt vreemd, want water wordt juist gebruikt om vuur mee te blussen. Maar met datzelfde water kun je dus echt vuur maken. Wat heb je daar voor nodig? Een flesje, een glazen vaas of gewoon een vissenkom. Eventjes op de goede plek in de zon zetten en hopla, klaar is je fikkie. Op een mooie zomerse dag is een onschuldig flesje water net zo gevaarlijk als een brandende sigaret. Dat kan natuurlijk uit de hand lopen. Vandaar dat je van de brandweer in de zomer niet meer met een flesje water het bos in mag. Voor de veiligheid kan je bluppie ook maar beter uit de vensterbank halen. Snugger. Is het echt waar? Daar wil ik meer over weten. Met een flesje water, zonlicht en papier kun je vuur maken. Hoe dat kan? Een doorzichtig flesje water kan je vergelijken met een vergrootglas. Dat is een glas waarvan het midden dikker is dan de randen. Als een zonnestraal het glas raakt gaat de straal een beetje de andere kant op. Bij plat glas zoals de ramen van een huis gaat de zonnestraal rechtdoor. Door de bolle vorm van een vergrootglas komen de zonnestralen aan de andere kant van het glas bij elkaar. Zonnestralen die op deze manier samenkomen noemen we het brandpunt. En zoals de naam al zegt, je kan er brand mee maken. De temperatuur kan in het brandpunt zo hoog zijn dat papier of droge takjes er door gaan branden. Een glazen vaas, vissenkom of flesje water hebben ook een bolle vorm. Hierdoor kunnen ze zonnestralen in het brandpunt samen laten komen. Wel handig om te weten wanneer je verdwaald bent in de wildernis en alleen een flesje water bij je hebt. Kun je toch nog een kampvuurtje maken. Zo zit dat dus. Tot de volgende keer bij Studio Snugger op Schooltv.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803423 122 7747 2015-03-03T15:21:48+00:00 yes no vuur water proefje https://schooltv.nl/video-item/waterwinning-drinkwater-komt-uit-rivieren-en-uit-de-grond 2024-01-04T11:25:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25876.w613.r16-9.22116c5.webp De Waddeneilanden verdwijnen door waterwinning | Is het snugger of kletspraat? De waddeneilanden verdwijnen. Binnenkort zullen er bij Nederland geen eilanden meer zijn zoals Texel, Vlieland en Terschelling en dat is onze eigen schuld. We gebruiken steeds meer water. We douchen langer, nemen vaker een bad en voor elk plasje wordt de wc doorgespoeld. Daarvoor is veel water nodig. Veel van dat water wordt uit het waddengebied gepompt. Zo verdwijnt al het water wat om de eilanden heen ligt. Dit gebied komt uiteindelijk droog te liggen. Op sommige plekken is dat nu al aan de hand. De eilandbewoners zijn teleurgesteld. Ik vind het heel erg jammer want wonen op een eiland is heel erg lekker rustig. Helaas voor deze bewoner zal er aan de rust een einde komen. Binnenkort hoeven we dus niet meer met de boot op vakantie maar kunnen we gewoon met onze auto over de weg. Kletspraat? Maar hoe zit het dan wel? Ons drinkwater komt niet uit het waddengebied. Bovendien kan het water rond de waddeneilanden niet opraken want het is zeewater en dat raakt nooit op. Het kraanwater bij jou thuis komt van drinkwaterbedrijven. Zij pompen grondwater omhoog dat diep in de aarde zit of we halen water uit een meer of rivier. Omdat je dit water nog niet kunt drinken moet het eerst langs de zuiveringsinstallatie. Dat is een fabriek waar het water schoongemaakt wordt. Het water stroomt hier door allerlei verschillende zeven, filters en apparaten die al het vuil uit het water halen. Takjes, visjes, zand en zelfs nog veel kleiner vuil dat we met het blote oog niet eens kunnen zien. Er wordt zelfs een schoonmaakmiddel in het water gedaan om dit onzichtbare vuil uit het water te halen. Al dit gezeefde en gefilterde, schone drinkwater komt uiteindelijk terecht in grote kelders waardoor er altijd een grote voorraad drinkwater is. We moeten thuis alleen wel een beetje zuinig doen anders raakt dat mooie schone drinkwater toch nog op. Zo zit dat dus bij Studio Snugger op Schooltv.nl. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_803424 122 6374 2015-03-03T15:23:44+00:00 yes no drinkwater Waddenzee eiland https://schooltv.nl/video-item/3-op-reis-in-de-klas-bhutan 2024-01-04T11:25:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/41000/images/41279.w613.r16-9.de1e692.webp 3 Op reis in de klas | Bhutan Bhutan is een land in Zuidoost-Azië. Het land ligt midden in het Himalayagebergte en heeft dus een hooggebergteklimaat. Door de hoge ligging is Bhutan eeuwenlang een geïsoleerd land geweest en nog steeds is het land moeilijk te bereiken. Hierdoor leven veel mensen op een traditionele manier en hebben ze weinig westerse luxegoederen. Het Boeddhisme is het belangrijkste geloof in Bhutan. Presentatie: Floortje Dessing. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_801552 411 3773 2015-03-02T10:18:31+00:00 yes no Bhutan Azië Himalaya https://schooltv.nl/video-item/3-op-reis-in-de-klas-het-land-noord-korea 2024-01-04T11:25:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25849.w613.r16-9.26b423a.webp 3 Op reis in de klas | Het land Noord-Korea Noord-Korea is een land in Zuidoost-Azië. Het land is samen met Zuid-Korea ooit één land geweest. Na een oorlog is het land uiteengevallen in een noordelijk deel en een zuidelijk deel. Noord-Korea is een streng communistisch land. De afgelopen tientallen jaren is het land geleid door twee machtige leiders, Kim-il-sung en Kim-jong-il. Deze leiders worden door de bevolking als goden geëerd. Kim-il-sung is na zijn dood zelfs uitgeroepen als ‘eeuwige president’ van Noord-Korea. Presentatie: Floortje Dessing. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_801551 432 9376 2015-03-02T10:16:43+00:00 yes no communisme Noord-Korea Azië https://schooltv.nl/video-item/3-op-reis-in-de-klas-de-mensen-van-noord-korea 2024-01-04T11:25:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/41000/images/41281.w613.r16-9.0ed5b4c.webp 3 Op reis in de klas | De mensen van Noord-Korea Noord-Korea is een land in Zuidoost-Azië. Het land is samen met Zuid-Korea ooit één land geweest. Na een oorlog is het land uiteengevallen in een noordelijk deel en een zuidelijk deel. Noord-Korea is een streng communistisch land. De bevolking wordt onderdrukt door haar leiders. Ondanks dat de mensen maar weinig vrijheid hebben, proberen ze toch een zo normaal mogelijk leven te leiden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_801550 539 13445 2015-03-02T10:14:48+00:00 yes no Noord-Korea Azië communisme https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-boom 2024-01-04T11:25:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25886.w613.r16-9.6142056.webp Het Klokhuis | Boom Nienke duikt met bioloog Edwin het bos in. Bomen zijn unieke natuurverschijnselen. Sommige soorten worden wel 2000 jaar oud en worden meer dan 100 meter hoog. Hoe werkt een boom? Nienke krijgt alles te weten over hoe een boom eet en drinkt. En natuurlijk hoe het voor ons zo belangrijke zuurstof geproduceerd wordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1229955 883.1 19279 2015-01-30T12:59:35+00:00 yes no boom biologie natuur bos zuurstof https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-luchtballonrace 2024-01-04T11:25:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25887.w613.r16-9.be3160c.webp Het Klokhuis | Luchtballonrace Nienke en Maurice doen mee aan een luchtballonrace. Het gaat daarbij niet om wie de snelste is, maar om wie het best met de ballon kan sturen. Hoe kun je sturen met een luchtballon? Scheerschuim blijkt een onmisbaar hulpmiddel. Wie worden de winnaars? De mannen of de vrouwen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1232151 877.6 4141 2015-03-06T18:30:00+00:00 yes no ballon winnen luchtdruk luchtvaart wedstrijd snelheid wind https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-dyscalculie-1 2024-01-16T16:16:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25888.w613.r16-9.42dd9e1.webp Het Klokhuis | Dyscalculie Iedereen heeft wel eens moeite met een sommetje, maar mensen met dyscalculie kunnen echt niet rekenen. Met veel oefenen is er iets aan te doen, maar je zal er nooit helemaal vanaf komen. Het Klokhuis over dyscalculie: wat is het, en wat kan je er aan doen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223536 873.2 7469 2015-03-05T18:30:00+00:00 yes no rekenen getal dyslexie https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-pijn 2024-01-04T11:25:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25889.w613.r16-9.6ff8313.webp De Buitendienst | Pijn Nieuws uit de Natuur heeft een nieuwe titel: De Buitendienst. In hun oude stadsbus Buitendienst gaan de presentatoren op pad voor hét Natuurprogramma voor kinderen van 8 tot 80. Ze experimenteren, bouwen en maken zichzelf proefkonijnen. Geïnspireerd door nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen of maatschappelijke dilemma's, zoeken zij uit hoe het nu echt zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1231798 1092.66 19646 2015-03-06T18:00:00+00:00 yes no pijn ziekenhuis dier mens natuur https://schooltv.nl/video-item/de-ijzeren-eeuw-in-de-klas-een-nieuwe-wereld 2024-01-04T11:25:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25902.w613.r16-9.2e3a909.webp De IJzeren Eeuw in de klas | Afl. 6 Een nieuwe wereld Lorentz en Dubois zijn twee wereldberoemde Nederlandse wetenschappers die een bepalende rol hebben gespeeld in de negentiende eeuw. De formules van de natuurkundige en Nobelprijswinnaar Lorentz vormen de basis van de theorieën van Einstein. Geïnspireerd door Darwin gaat Eugene Dubois op zoek naar de missing link, de schakel tussen aap en mens. Hij vindt in Indië een schedel en botten van de zogenaamde Java-mens. Maar in zijn tijd ondervindt hij veel weerstand, de evolutietheorie is in de negentiende eeuw een controversieel onderwerp. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_806693 644 4902 2015-03-09T15:37:16+00:00 yes no industrialisering Einstein Darwin ijzer evolutie https://schooltv.nl/video-item/de-ijzeren-eeuw-in-de-klas-het-geheim-van-rotterdam 2024-01-04T11:25:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25903.w613.r16-9.2c354e4.webp De IJzeren Eeuw in de klas | Afl. 5 Het geheim van Rotterdam Pas aan het eind van de negentiende eeuw ontwikkelt Rotterdam zich in een razend tempo tot wereldhaven. De drijvende kracht hiervoor is Lodewijk Pincoffs. Als lid van de gemeenteraad ziet hij enorme kansen voor de stad. Hij laat met behulp van de gemeente, de overheid en particuliere investeerders een enorme haven bouwen. Noord- en Zuid-Rotterdam worden met elkaar verbonden. Ondanks zijn succes heeft Pincoffs de verleiding van frauderen niet kunnen weerstaan. In 1879 vlucht hij naar New York, omdat hij gezocht wordt door de politie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_806691 500 5399 2015-03-09T15:27:18+00:00 yes no industrialisering haven scheepvaart ijzer Rotterdam Nederland https://schooltv.nl/video-item/de-ijzeren-eeuw-in-de-klas-vrouwen-voorwaarts 2024-01-16T15:10:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25904.w613.r16-9.bb1d29e.webp De IJzeren Eeuw in de klas | Afl. 4 Vrouwen voorwaarts In de negentiende eeuw zitten vrouwen uit de hogere klasse vooral thuis. De straat op gaan of werken is onfatsoenlijk want op straat lopen alleen prostituees en dienstmeiden. Vrouwen uit de lagere klasse moeten wel werken om in hun onderhoud te voorzien. Schrijfster Betsy Perk wil aan de buitenwereld laten zien wat zij doet. Als ze na de dood van haar vader afhankelijk wordt van aalmoezen wordt ze nog strijdbaarder. Ze richt een tijdschrift op en een vereniging: Arbeid Adelt. Betsy strijdt voor economische onafhankelijkheid van de vrouw. En die strijd is vandaag de dag nog niet gestreden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_806694 608 15847 2015-03-09T15:43:57+00:00 yes no emancipatie recht vrouw feminisme werk https://schooltv.nl/video-item/de-ijzeren-eeuw-in-de-klas-arme-grond-rijke-man 2024-01-16T16:19:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25905.w613.r16-9.674e4fa.webp De IJzeren Eeuw in de klas | Afl. 3 Arme grond, rijke man In de negentiende eeuw is Groningen een arm, achtergesteld gebied. Een man ziet echter mogelijkheden want aardappels groeien wel op de arme gronden: W.A. Scholten begint een aardappelzetmeelfabriek. Het bedrijf wordt een multinational. Scholten is hard voor zijn arbeiders en staat bekend om zijn onmogelijke karakter, dat keert zich uiteindelijk tegen hem. De aardappelboeren beginnen een eigen fabriek. Die fabriek bestaat nog steeds, maar het imperium van Scholten ging uiteindelijk ten onder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_806690 564 9174 2015-03-09T15:22:38+00:00 yes no industrialisering grond fabriek ijzer Groningen aardappel bedrijf https://schooltv.nl/video-item/de-ijzeren-eeuw-in-de-klas-afl-2-land-zonder-paupers 2024-01-04T11:25:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25906.w613.r16-9.2efb804.webp De IJzeren Eeuw in de klas | Afl. 2 Land zonder paupers Vak: geschiedenis. Armoede is een groot probleem in de negentiende eeuw. Johannes van den Bosch trekt zich het lot van de paupers en landlopers aan en gelooft dat hij deze mensen weer bij de samenleving kan betrekken door hen te voorzien van een woning en nuttig werk. Hij sticht de Maatschappij van Weldadigheid. In kolonie Frederiksoord krijgen armen een huisje en een stukje grond. Maar niet iedereen kan leven onder de strenge regels en betutteling. Het oprichten van strafkolonies wordt noodzakelijk. Uiteindelijk neemt de staat de armenzorg op zich, maar het ideaal om kansarmen te verheffen bestaat nog steeds. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_806692 647 9733 2015-03-09T15:31:50+00:00 yes no industrialisering armoede bevolking https://schooltv.nl/video-item/de-ijzeren-eeuw-de-industriele-revolutie-in-nederland 2024-01-16T16:02:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25907.w613.r16-9.939ba0e.webp De IJzeren Eeuw in de klas | Afl. 1 De industriële revolutie in Nederland Welkom in de 19e eeuw, de ijzeren eeuw. De eeuw waarin Nederland de sprong maakt naar de moderne tijd. Alles verandert tussen 1800 en 1900. De industrie bloeit op, nieuwe technieken doen hun intrede. Werk verandert. Nederland gaat er anders uit zien. Het alledaagse leven van Nederlanders maakt een enorme omwenteling door. De eerste moderne winkelstraten verschijnen, de eerste treinden. De kolonien zorgen voor veel geld. Zo wordt de basis gelegd voor het moderne Nederland. Amsterdam en Rotterdam ontwikkelen zich stormachtig. De rivier is voor Rotterdam de snelweg te water. Het gaat over 'kom ik van Europa naar zee en andersom'. Daar gaat het over. Dat is het kapitaal van de stad. Bruggen, sporen, wegen en kanalen worden aangelegd. Grote industrieën verrijzen met moderne machines. Hier stond je de hele dag in? Er wordt geld verdiend. Groot geld waardoor hij kon uitbreiden, stoommachines kon kopen en toen kon hij los. Kunst en wetenschap ontwikkelen zich razendsnel. Ook het denken over de mens wordt anders. Volgens hem is dit de ontbrekende schakel tussen mensaap en mens. Dat was zijn conclusie. Mag je dit aanraken? Ja, want dit is een kopie, niet het origineel. De overzeese handel bloeit op en brengt welvaart voor de Nederlanders. Het is ook de tijd waarin arbeiders, katholieken en vrouwen zich emanciperen. Ze vechten voor hun rechten en beginnen die strijd te winnen. En dan zeiden we 'fiets je al?'. Na die tijd zeiden we 'heb je nog geen fiets?'. Dan bleef je achter. Hoe moet het geweest zijn voor vrouwen om voor het eerst te kunnen fietsen? 1 Woord: bevrijdend. Ronduit bevrijdend. Maar vooral, de vrouw ontdekte dat ze een lichaam had en de vrouw ontdekte dat ze benen had waar ze wat mee kon doen. Het stuur in eigen handen nemen. Letterlijk. Nederland bloeit in de 19e eeuw op. Niet iedereen kan daarvan profiteren. Er is ook veel armoede en landloperij. Een groeiend leger aan kanslozen. Dat was Fransiscus Hendrikus, de oudere broer van mijn grootvader. Landloper. 1 Man wil ze verheffen. Volgens mij had hij ook dat idee, als je de mensen maar het goede geeft, begeleidt, dan kun je met die mensen ver komen. Tegelijkertijd wil Nederland zijn macht en invloed als militaire natie behouden. Koloniën als Nederlands-Indië dienen beschermd te worden. IJzervreters als generaal van Heutsz worden nationale helden. Een zeer energieke man die voor niemand bang was, een zeer nurks mens. Maar de tegenstander valt niet te onderschatten. Even briljant en even wreed. Je werd gewoon aangevallen, op je rug gesprongen. Het ging er heel erg hard aan toe. Opzienbarende uitvindingen, spectaculaire ontdekkingen. Vooruitstrevende mensen zorgen ervoor dat Nederland een enorme ontwikkeling doormaakt in de 19e eeuw. Daarvan zien we nog dagelijks de resultaten om ons heen maar toen is het begonnen, de 19e eeuw. Welkom in de ijzeren eeuw. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_806695 278 57655 2015-03-09T15:49:03+00:00 yes no haven industrialisering revolutie mechanisatie welvaart https://schooltv.nl/video-item/zapp-echt-gebeurd-mensjesrechten-hagelslag-4-ever 2024-01-04T11:25:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25913.w613.r16-9.40bcb3b.webp ZappDoc: Mensjesrechten | Hagelslag 4-ever Nicky (12) is arm. Haar moeder is werkloos en doet elke week boodschappen bij de voedselbank. Nicky werd wel eens gepest omdat ze arm is. Want als je arm bent is er weinig geld voor nieuwe kleren of een cool verjaardagskado. Toch is Nicky best gelukkig. Ze is creatief en kan genieten van kleine dingen. Nicky besluit om mee te doen aan een protestmars tegen armoede omdat ze wil laten zien dat je je voor armoede niet hoeft te schamen. Regie: Willem Baptist Productie: IKON https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1234215 1183.17 4414 2014-12-13T23:00:00+00:00 yes no werkloos armoede kinderrechten https://schooltv.nl/video-item/bjorn-gewoon-yolo 2024-01-04T11:25:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25914.w613.r16-9.26af097.webp ZappDoc | Bjorn, gewoon YOLO Je leeft maar een keer. Dat is zo'n beetje het levensmotto van de 12-jarige Bjorn. Hij heeft de zeldzame verouderingsziekte progeria. Bjorn zit daardoor in het lichaam van een 100-jarige. Maar daar probeert Bjorn niet aan te denken; hij wil zo veel mogelijke leuke dingen doen. En dat lukt hem heel goed want zelfs op school weet hij het iedere dag leuk te maken. Regie: Siham Raijoul Productie: NOS https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_804652 909 3375 2015-03-07T23:00:00+00:00 yes no ouderdom ziekte lichaam bot https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-bang 2024-01-04T11:26:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25925.w613.r16-9.90b34eb.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben bang Gastdenker Quinn uit Venray staat doodsangsten uit in een lift. Hij vraagt de denktank van Dus ik Ben Jr. om samen met hem uit te zoeken waar angst vandaan komt. Na een vragenrondje blijkt dat bijna iedereen wel ergens bang voor is. Waarom bestaat angst eigenlijk? Wat heb je er aan? Stine Jensen merkt op dat angst wel degelijk nut heeft. Om je te waarschuwen voor gevaarlijke situaties bijvoorbeeld. Volgens de Deense filosoof Søren Kierkegaard gaan angst en vrijheid samen. Soms moet je ‘door de angst gaan’ om je vrij te kunnen voelen. Dat wil zeggen dat je bewust dingen doet die je eng vindt, om zo de angst ervoor te overwinnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239781 771.3 1879 2015-01-08T05:53:56+00:00 yes no gevaarlijk emotie angst filosofie https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-er-niet-echt 2024-01-04T11:26:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25926.w613.r16-9.9f75574.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben er (niet) echt Ruben houdt erg van gamen en kan behoorlijk kwaad worden als hij niet wint. Zijn moeder zegt dan vaak dat het maar een spelletje is. “Het is niet echt.” Maar daar is hij het niet mee eens. Voor hem is het echt. Samen met de denktank van Dus ik Ben Jr. gaat Ruben op zoek naar wat echt is en wat niet. Is echt alleen echt als je het met je zintuigen kunt waarnemen? Bij wijze van experiment ondergaat Manal de werking van de Oculus Rift, de virtual reality bril waarbij grenzen tussen de echte en de virtuele wereld vrijwel geheel wegvallen. En Ruben gaat op bezoek bij filosoof Koert van Mensvoort die uitlegt hoe ‘onechte’ dingen toch deel uit kunnen maken van ons leven. “Onecht en echt lopen nogal eens in elkaar over.” Stine Jensen noemt de Franse filosoof Jean Baudrillard die zich veel heeft beziggehouden met het onderwerp. Als we op reis gaan bereiden we ons meestal goed voor en hebben al veel beelden in ons hoofd voordat we iets in het echt zien. “We hebben eigenlijk nooit meer een echte originele ervaring met de werkelijkheid omdat we worden gebombardeerd door beelden.” https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1239782 840.75 3414 2015-01-15T05:56:00+00:00 yes no fantasie zintuig game filosofie https://schooltv.nl/video-item/het-meisje-en-de-boom 2024-05-21T13:48:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25927.w613.r16-9.858b4e1.webp ZappDoc | Het meisje en de boom De 11-jarige Filine uit Dordrecht zit het liefst de hele dag in haar favoriete eikenboom om naar de natuur te kijken. Het lijkt haar best fijn om een boom te zijn want ‘dan blijft alles gewoon hetzelfde’. Maar dan wordt de rust verstoord. Er worden bomen gekapt in het bos en Filine is bang ook haar boom te verliezen. Het eigenzinnige meisje komt in actie om haar lievelingsboom te beschermen. Regie: Marleen van der Werf Productie: Human https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_441973 0 2180 2013-11-23T23:00:00+00:00 yes no boom filosofie gevoel emotie natuurbescherming https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-aap-in-de-mens 2025-04-15T13:48:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25935.w613.r16-9.406aa65.webp De Buitendienst | Aap in de mens Nieuws uit de Natuur heeft een nieuwe titel: De Buitendienst. In hun oude stadsbus Buitendienst gaan de presentatoren op pad voor hét Natuurprogramma voor kinderen van 8 tot 80. Ze experimenteren, bouwen en maken zichzelf proefkonijnen. Geïnspireerd door nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen of maatschappelijke dilemma's, zoeken zij uit hoe het nu echt zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1231799 1258.5 14811 2015-03-13T17:30:00+00:00 yes no aap mens leven aarde gedrag dier chimpansee https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-14 2024-01-04T11:26:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25937.w613.r16-9.257a434.webp Studio Snugger | Aflevering 14 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met de volgende onderwerpen: waarom is oranje onze nationale kleur, je kunt een glas breken met je stem en hoe dwing je kinderen om op tijd thuis te komen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1234916 873.2 12619 2015-03-15T09:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-was-einstein 2024-04-29T10:13:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25939.w613.r16-9.5ceff9b.webp Wie was Einstein? | Clipphanger Albert Einstein wordt in 1879 geboren in het Duitse Ulm. Op de middelbare school blinkt Albert al uit in wiskunde, maar de alfavakken, die zijn zeg maar niet echt zijn ding. Daarvoor krijgt-ie keer op keer een ein, stomme Stein! Albert gaat elektrotechniek studeren in Zwitserland. Al zijn lampjes gaan branden in 1905: Einsteins wonderjaar. Hij promoveert en schrijft maar liefst 4 artikelen, onder andere over het foto-elektrisch effect. Die lumineuze theorie kan pas 10 jaar later worden bewezen, en dat levert Einstein de Nobelprijs op, en de eretitel ‘Vader van de Kwantummechanica’. Genie of nie, de nazi’s hebben weinig op met onze Joodse Albert, en dus peert-ie ‘m naar Amerika, om les te gaan geven aan Princeton. En een populaire figuur te worden in kranten en de kapperscatalogus. Op Princeton kent iedereen Einsteins relativiteitstheorie E=MC2. Die formule is het startschot van het atoomtijdperk, en van een hele hoop T-shirts, posters en mokken. In 1955 overlijdt Einstein. Zijn lichaam wordt gelijk gecremeerd, maar zijn briljante brein blijft bewaard. Plakjes daarvan kun je tegenwoordig zelfs in het museum bekijken. En dat is ook relatief gezien, toch wel absoluut krankzinnig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_808996 91 43924 2015-03-13T10:14:28+00:00 yes no Einstein wetenschap natuurkunde atoombom elektriciteit https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-kaas 2024-01-04T11:26:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25940.w613.r16-9.388aa78.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Kaas Vak: economie. Kaas wordt gemaakt van melk. Maar de ene belegen kaas smaakt heel anders dan de andere. Fabriekskaas wordt zo snel en goedkoop mogelijk geproduceerd en smaakt altijd hetzelfde. Handgemaakte kaas is duurder omdat die langer rijpt. Welke factoren spelen er mee in de prijsvorming van kaas? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_810636 591 2795 2015-03-13T12:21:04+00:00 yes no melk productie geld kaas koe fabriek prijsvorming https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-chips 2024-01-04T11:26:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25941.w613.r16-9.851ebcc.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Chips Vak: economie. Chips heb je in alle soorten en smaken. Er is ook chips op de markt die volgens de verpakking handgebakken is. Klopt dat, en is het terecht dat die chips een stuk duurder is dan gewone chips? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_810637 550 5184 2015-03-13T12:22:47+00:00 yes no fabriek aardappel prijsvorming chips productie zout marketing https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-melkkoe 2024-01-04T11:26:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25942.w613.r16-9.5682463.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Melkkoe Vak: biologie. In Nederland wordt veel melk geproduceerd. Om koeien zoveel mogelijk melk te laten geven, selecteren boeren de koeien met de beste genetische eigenschappen. Maar er wordt ook onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om koeien zonder hoorns te creëren die weinig mest produceren. De koe van de toekomst? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_810638 605 2227 2015-03-13T12:23:59+00:00 yes no melk gen koe DNA https://schooltv.nl/video-item/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-vissticks 2024-01-04T11:26:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25943.w613.r16-9.9264915.webp Keuringsdienst van Waarde in de klas | Vissticks Vak: economie. Vissticks worden gemaakt van vis. Toch is de vis onder het paneerlaagje vrij onbekend. Hoe ziet de productieweg van vissticks eruit en hoe komt de prijs tot stand? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_810639 574 2948 2015-03-13T12:25:30+00:00 yes no visserij prijsvorming vis productie voeding https://schooltv.nl/video-item/de-dokter-corrie-show-zoenen 2025-09-30T13:00:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25944.w613.r16-9.e277fa8.webp De Dokter Corrie Show | Zoenen Zoenen, hoe werkt dat eigenlijk? Iedereen zoent op zijn eigen manier, maar wat zijn nou de beste kustips? Dokter Corrie ontdekt dat je tijdens het zoenen miljoenen bacteriën uitwisselt. Alexander Pechtold vertelt over zijn eerste zoen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233920 1353.49 36394 2015-03-16T22:00:00+00:00 yes no politiek zoenen bacterie kussen lichaam seks https://schooltv.nl/video-item/de-week-van-de-lentekriebels-lentekriebelslied 2024-01-04T11:26:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25938.w613.r16-9.ce149cf.webp De Week van de Lentekriebels | Lentekriebelslied Je hebt zo'n zin om op te staan En als een speer naar school te gaan En kom je vlak voor schooltijd aan Dan zie je hem meteen al staan Die leuke jongen uit je klas Je wou dat hij je vriendje was Dit is je grote dag vandaag, De hoogste tijd dat je hem vraagt Want je hebt lentekriebels, lentekriebels, lentekriebels in je buik Lentekriebels, lentekriebels, gaan ze er dan nooit meer uit? Dat leuke msieje uit je klas Komt net voor schooltijd op je af Ze komt verlegen voor je staan En vraagt of je met haar wilt gaan En alle vrienden om je heen Lachen haar uit maar dat vind je gemeen Ze loopt weg, je loopt haar achterna Je pakt haar hand en je zegt: ja! Want je hebt lentekriebels, lentekriebels, lentekriebels in je buik Lentekriebels, lentekriebels, lentekriebels in je buik Lentekriebels, lentekriebels, lentekriebels in je buik Lentekriebels, lentekriebels Eindelijk, het is nu aan, maar hoe zal het straks verdergaan? Als het eens niet lekker gaat is het beter dat je erover praat Met je leraar, met elkaar Want dat helpt, geloof ons maar Voorlopig is het nog veel te fijn Om heel dichtbij elkaar te zijn Want je hebt lentekriebels, lentekriebels, lentekriebels in je buik Lentekriebels, lentekriebels, lentekriebels in je buik Lentekriebels, lentekriebels, lentekriebels in je buik Lentekriebels, lentekriebels, lentekriebels in je buik Lentekriebels, lentekriebels, lentekriebels in je buik Lentekriebels, lentekriebels, lentekriebels in je buik https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_808995 187 20295 2015-03-13T09:41:46+00:00 yes no liefde relatie verliefd seks liedje https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-koolmees 2024-01-04T11:26:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25954.w613.r16-9.6824490.webp Het Klokhuis | Koolmees De koolmees wordt in Nederland al meer dan 100 jaar onderzocht. Hoe is hun gedrag aan het veranderen? Koolmeesonderzoeker Marcel legt aan Maurice uit dat er stadsmezen en bosmezen bestaan. Hebben die ook nog verschillende karakters? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223697 888.79 6822 2015-02-13T09:57:14+00:00 yes no vogel gedrag stad bos https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-bamboe 2024-01-04T11:26:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25959.w613.r16-9.39abb2b.webp Het Klokhuis | Bamboe Bamboe is een bijzonder gewas. Het is het snelst groeiende gewas ter wereld en het staat maar eens in de 80 tot 100 jaar in bloei. Hoe kan je dan toch bamboe kweken? Dolores gaat naar bamboekweker Erwin die zelf 150 soorten in zijn tuin heeft staan. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233569 895.1 4014 2015-02-13T10:02:24+00:00 yes no bamboe plant gras kweken panda vuurwerk groeien https://schooltv.nl/video-item/3-op-reis-in-de-klas-cuba 2024-01-16T16:20:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25960.w613.r16-9.221499d.webp 3 op Reis in de klas | Cuba Cuba is een land in de Caribische Zee in Midden-Amerika. Het is een groot langwerpig eiland met daaromheen wel 4000 kleine eilandjes. Bijzonder aan Cuba is dat het communistisch is. In de hoofdstad Havana vind je veel oude gebouwen en monumenten. Hieraan kun je zien dat Cuba vroeger een Spaanse stad is geweest. Presentatie: Dennis Storm. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_814937 519 9574 2015-03-19T08:26:15+00:00 yes no communisme Cuba https://schooltv.nl/video-item/3-op-reis-in-de-klas-hong-kong 2024-01-04T11:26:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25964.w613.r16-9.114eba4.webp 3 op Reis in de klas | Hong Kong In de miljoenenstad Hong Kong wonen ongeveer 7 miljoen mensen. Het is eigenlijk geen land, maar een grote stad in China. Tot 1997 is Hong Kong een Britse kolonie. En nog steeds gelden er andere regels dan in China. In tegenstelling tot de mensen in China mogen inwoners van Hong Kong bijvoorbeeld wel gewoon op Facebook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_814939 527 11294 2015-03-19T10:32:54+00:00 yes no China stad Azië https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-groen-goud-1 2024-01-07T12:50:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25965.w613.r16-9.814822f.webp Tegenlicht in de klas | Groen Goud NTR Schooltv heeft het VPRO programma Tegenlicht geschikt gemaakt voor de vakken maatschappijleer, economie, biologie en scheikunde/NLT. Vier korte programma’s (doelgroep 15-18 jaar) onder de noemer 'Tegenlicht in de klas'. Deze aflevering: Sinds de vorige eeuw is de wereldbevolking zo explosief gegroeid dat, om voldoende voedsel te produceren, landbouwgronden uitgeput raken. John D. Liu ontdekt hoe dorre, uitgeputte woestenijen in China en Jordanië weer veranderen in vruchtbare gebieden. Is dit de oplossing? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_808985 949 6635 2014-08-31T22:00:00+00:00 yes no kringloop overbegrazing China Jordanië voedsel erosie https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-we-zijn-het-zat-1 2024-01-04T11:26:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25966.w613.r16-9.ca9b531.webp Tegenlicht in de klas | We zijn het zat NTR Schooltv heeft het VPRO programma Tegenlicht geschikt gemaakt voor de vakken maatschappijleer, economie, biologie en scheikunde/NLT. Vier korte programma’s (doelgroep 15-18 jaar) onder de noemer 'Tegenlicht in de klas'. Deze aflevering: Op de vraag of het nog wel iets uitmaakt of je stemt en waar je op stemt antwoordt de Nederlandse burger steeds vaker: Nee het maakt niets uit! Toch zijn er mensen die wel hun stem laten horen: door te demonstreren of te lobbyen. Hoe pakken zij het aan en heeft het effect? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_808984 900 1795 2014-08-31T22:00:00+00:00 yes no democratie stemmen lobbyen verkiezing demonstreren https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-het-grijze-goud-1 2024-01-16T15:41:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25967.w613.r16-9.797e4eb.webp Tegenlicht in de klas | Het Grijze Goud NTR Schooltv heeft het VPRO programma Tegenlicht geschikt gemaakt voor de vakken maatschappijleer, economie, biologie en scheikunde/NLT. Vier korte programma’s (doelgroep 15-18 jaar) onder de noemer 'Tegenlicht in de klas'. Deze aflevering: Vergrijzing wordt in Nederland door veel mensen gezien als een groot (beleids-)probleem. Maar de hedendaagse ‘ouderen’ willen niet worden weggezet als versleten en afgedankt. Ze zijn juist vitaal, levenslustig en vooral… vermogend. Waar liggen de kansen voor (jonge) ondernemers? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_814948 892 5289 2014-08-31T22:00:00+00:00 yes no ouderdom ondernemen marketing economie vergrijzing https://schooltv.nl/video-item/tegenlicht-in-de-klas-waterstof-1 2024-01-04T11:26:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25968.w613.r16-9.bacb914.webp Tegenlicht in de klas | Waterstof NTR Schooltv heeft het VPRO programma Tegenlicht geschikt gemaakt voor de vakken maatschappijleer, economie, biologie en scheikunde/NLT. Vier korte programma’s (doelgroep 15-18 jaar) onder de noemer 'Tegenlicht in de klas'. Deze aflevering: De wereld draait op vervuilende, fossiele brandstoffen. Maar de olievoorraad nadert haar einde en binnen afzienbare tijd zal er niet voldoende meer zijn voor de alsmaar stijgende vraag naar energie. Is waterstof dé oplossing? Waarom wordt het dan nog niet massaal gebruikt? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_814949 849 2256 2014-08-31T22:00:00+00:00 yes no brandstof chemie energie waterstof duurzaamheid olie fossiele brandstof https://schooltv.nl/video-item/bio-bits-vmbo-voortplanting-groei-en-ontwikkeling-1 2024-01-16T15:19:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25969.w613.r16-9.03a5d1d.webp Bio-Bits vmbo: Voortplanting | Groei en ontwikkeling In de puberteit, zo tussen het elfde en negentiende jaar, verandert er van alles aan het lichaam. Bij meisjes begint de puberteit vaak eerder dan bij jongens. Van die veranderingen kun je nogal onzeker worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_814944 575 60862 2014-04-19T22:00:00+00:00 yes no voortplanting seks puberteit https://schooltv.nl/video-item/bio-bits-vmbo-voortplanting-seksualiteit-1 2024-01-16T15:26:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25970.w613.r16-9.df0130c.webp Bio-Bits vmbo: Voortplanting | Seksualiteit Veel jongens en meisjes zijn bang te ontdekken dat ze homoseksueel zijn. Je kunt daar niks aan doen. Het is geen bewuste keuze. Ook kun je ontdekken dat je biseksueel bent. Meestal weet je dat pas zeker als je wat ouder bent. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_814945 555 59143 2014-04-19T22:00:00+00:00 yes no voortplanting seks lichaam https://schooltv.nl/video-item/bio-bits-vmbo-voortplanting-de-geboorte-2 2024-01-16T16:26:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25971.w613.r16-9.1194943.webp Bio-Bits vmbo: Voortplanting | De geboorte Soms is het moeilijk te weten of je zwanger bent. Wel of niet ongesteld worden is niet altijd een juist teken. Vaak merk je bij zwangerschap snel veranderingen aan je lichaam zoals pijnlijk gespannen borsten. Maar ook meiden in de puberteit hebben vaak last van pijnlijke borsten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_814946 548 34922 2014-04-19T22:00:00+00:00 yes no geboorte voortplanting zwanger puberteit menstruatie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-zoek-het-uit-winkelgeheimen 2024-01-04T11:26:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25973.w613.r16-9.66e9d8c.webp Het Klokhuis | ZOEK HET UIT! Winkelgeheimen Hoe worden wij verleid om in de supermarkt zo veel mogelijk geld uit te geven? Maurice en Nienke zoeken het uit. Ze horen van gedragswetenschappers en een hersenonderzoeker hoe wij onbewust keuzes maken. Daar maken supermarkten met hun winkelgeheimen handig gebruik van! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233584 910.1 7649 2015-02-13T09:59:19+00:00 yes no winkel geld supermarkt keuze gedrag https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-varkentje-rund 2024-01-10T16:28:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25974.w613.r16-9.bd95c5f.webp Het Klokhuis | Varkentje Rund Het honderdste filmpje van Varkentje Rund! Reden voor Nienke om af te reizen naar het hoge noorden waar maker Michiel Hoving de animaties maakt. De animatiestudio is in zijn Groningse huiskamer en vrienden uit het dorp staan model voor de karakters in de serie. Hoe maak je een varkentje Rund? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233583 911.6 29820 2015-02-13T09:57:50+00:00 yes no animatie varken https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-varkens 2024-01-04T11:26:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25980.w613.r16-9.dc45896.webp De Buitendienst | Varkens Nieuws uit de Natuur heeft een nieuwe titel: De Buitendienst. In hun oude stadsbus Buitendienst gaan de presentatoren op pad voor hét Natuurprogramma voor kinderen van 8 tot 80. Ze experimenteren, bouwen en maken zichzelf proefkonijnen. Geïnspireerd door nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen of maatschappelijke dilemma's, zoeken zij uit hoe het nu echt zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1231800 1195.83 13162 2015-03-20T18:15:00+00:00 yes no varken huisdier vlees https://schooltv.nl/video-item/de-dokter-corrie-show-bloot 2025-09-30T13:01:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25981.w613.r16-9.17128f6.webp De Dokter Corrie Show | Bloot In de pubertijd verandert er veel aan je lichaam. Vaak schamen we ons voor ons blote lichaam, maar waarom is dat eigenlijk? Stine Jensen gaat mee naar de sauna om hier meer over te vertellen. Kickboxer Remy Bonjasky praat over bloot zijn. Schaamt hij zich wel eens? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233921 1303.38 154519 2015-03-22T18:30:00+00:00 yes no seks schaamte lichaam puberteit https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-zwaartekracht 2024-04-29T10:13:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25990.w613.r16-9.950abec.webp Wat is zwaartekracht? | Clipphanger Twee lichamen trekken elkaar altijd aan. Dat geldt in het fietsenhok, maar ook in de natuurkunde. Onze aarde is ook een lichaam, en die trekt jou en je liefje dus aan. Dat noemen we de zwaartekracht, en daardoor blijven jullie met beide benen op de grond staan. (Letterlijk dan.) De zwaartekracht zorgt er ook voor dat een appel nooit ver van de boom valt. Dat zag Isaac Newton heel goed, en daarop ontwikkelde hij zijn gravitatiewet; een ingewikkelde naam maar wel een fijne formule om de aantrekkingskracht te berekenen. Simpel gezegd: hoe groter de massa, en hoe kleiner de afstand, hoe groter de aantrekkingskracht. Maar bij enorme voorwerpen werkt de zwaartekracht dus ook over enorme afstanden. Zo houdt Moeder Aarde gewoon lekker haar lieve maantje dicht bij zich. En daarom kunnen wij blijven genieten van die romantische maneschijn. Rozengeur zelf meenemen! De maan heeft zelf ook een eigen zwaartekracht. Maar omdat de maan maar klein is, is die kracht ook een stuk kleiner. En daarom kan je op de maan opeens met gemak gewichtheffen, of heel hoog springen. En dat kan dan ook weer heel handig zijn, als de liefde over is... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_808999 81 17601 2015-03-13T10:41:52+00:00 yes no zwaartekracht aarde maan Newton https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-15 2024-01-16T16:26:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25983.w613.r16-9.8091c47.webp Studio Snugger | Aflevering 15 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met de volgende onderwerpen: kan een eiland verdwijnen, kan een hond en een kat kindjes krijgen en wat kun je doen tegen stinkende scheten? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1234917 863.23 15187 2015-03-22T08:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/3-op-reis-in-de-klas-rwanda 2024-01-04T11:26:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25991.w613.r16-9.de70fc0.webp 3 op Reis in de klas | Rwanda Rwanda is een klein land en ligt net ten zuiden van de evenaar in het midden van Afrika. Het land heeft een tropisch regenwoudklimaat. In de hoofdstad Kigali wonen bijna 1 miljoen mensen. De stad ligt verspreid over vier heuvels. De meeste mensen in Rwanda zijn Hutu en zijn vooral eenvoudige boeren. De rest is voornamelijk Tutsi, de wat rijkere veehouders. Tot 1962 is Rwanda een kolonie van België geweest. Daarna is het lang onrustig geweest en breekt er in 1994 een burgeroorlog uit. Het is nu weer rustig. De Hutu’s en Tutsi’s leven zonder oorlog naast elkaar. Presentatie: Patrick Lodiers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_814952 478 5409 2015-03-23T13:30:54+00:00 yes no Afrika klimaat kolonie https://schooltv.nl/video-item/3-op-reis-in-de-klas-el-salvador 2024-01-04T11:26:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25992.w613.r16-9.8d7fe82.webp 3 op Reis in de klas | El Salvador El Salvador is een land in Midden-Amerika met ongeveer 2 miljoen inwoners. Tot het begin van de negentiende eeuw waren de Spanjaarden er de baas. Maar erg historisch is het centrum van de hoofdstad San Salvador niet: de gelijknamige vulkaan heeft grote delen van de historische stad verwoest. Presentatie: Chris Zegers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_814953 474 2338 2015-03-23T13:44:06+00:00 yes no Spanje Amerika kolonie https://schooltv.nl/video-item/3-op-reis-in-de-klas-saoedi-arabie 2024-01-04T11:26:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25993.w613.r16-9.768b071.webp 3 op Reis in de klas | Saoedi-Arabië Midden op het Arabisch schiereiland in het Midden-Oosten ligt het koninkrijk Saoedi-Arabië. Het land is eigenlijk één grote woestijn met als hoofdstad Riyad. In dit land draait alles om de islam en de koran. Zo zijn vrouwen bijvoorbeeld beperkt in hun bewegingsvrijheid. Door de olie is Saoedi-Arabië een welvarend land met 28 miljoen inwoners. Voor moslims is het een heel belangrijk land. Elk jaar bezoeken miljoenen pelgrims de heilige stad Mekka. Presentatie: Floortje Dessing. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_817223 519 12045 2015-03-23T14:26:06+00:00 yes no Midden-Oosten islam godsdienst https://schooltv.nl/video-item/3-op-reis-in-de-klas-sri-lanka 2024-01-04T11:26:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25994.w613.r16-9.5f5a706.webp 3 op Reis in de klas | Sri Lanka Sri Lanka is een eiland in de Indische Oceaan. Het land is door de eeuwen heen in handen geweest van de Portugezen, de Nederlanders en de Engelsen. Dankzij de Engelse kolonisten is Sri Lanka een van de grootste theeproducenten ter wereld geworden. De belangrijkste godsdienst in Sri Lanka is het boeddhisme, maar je vindt er ook andere religies. Presentatie: Chris Zegers. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_817225 517 6161 2015-03-23T14:40:52+00:00 yes no Azië boeddhisme eiland https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-regenwormen 2024-01-04T11:26:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26001.w613.r16-9.0266c96.webp Het Klokhuis | Regenwormen Op een grasveld zo groot als een voetbalveld leven 4 miljoen regenwormen! Dolores praat met regenwormdeskundigen Jan Willem en Ingrid en krijgt alles te horen over deze intrigerende bodembewoners. Hoe lichter de regenworm, hoe dieper hij in de bodem leeft. Hoe paren regenwormen eigenlijk? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1229954 870.91 4868 2015-02-20T17:03:57+00:00 yes no regenworm gras paartijd tweeslachtig https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-nooit-meer-eten-met-soylent 2024-01-04T11:26:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26005.w613.r16-9.1eb52c2.webp Nieuwsuur in de klas | Nooit meer eten met Soylent Vak: biologie. Soylent is een poeder dat alle belangrijke vitamines en mineralen bevat die een gezond mens dagelijks nodig heeft. Leng het aan met water en je heb een volledige maaltijd. In Nederland is een variant van het poeder op de markt, Joylent genaamd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_817231 393 7320 2015-03-25T11:12:15+00:00 yes no eten voeding vitamine https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-het-succes-van-stromae 2024-01-04T11:26:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26006.w613.r16-9.d940a62.webp Nieuwsuur in de klas | Het succes van Stromae Vak: muziek. Stromae is een Belgische singer-songwriter die grote successen heeft gehad met hits als ‘Papaoutai’, ‘Alors on danse’ en ‘Formidable’. Bij het schrijven van de teksten heeft hij zich laten inspireren door bekende Franstalige chansonniers als Jacques Brel en Edith Piaf. Dit maakt zijn repertoire meer dan alleen onschuldige liefdesliedjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_817230 340 3076 2015-03-25T11:10:52+00:00 yes no Frans componeren muziek zingen liedje https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-stormvloedkering 2024-01-15T17:15:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26007.w613.r16-9.fe00ab8.webp Nieuwsuur in de klas | Stormvloedkering Vak: aardrijkskunde. In 1953 overstroomt een groot deel van zuidwest-Nederland. Het is springtij en een harde storm teistert de kust waardoor de zeedijken het begeven. De stormvloed en daaropvolgende watersnoodramp eist veel levens en Nederland is geschokt. Dit mag nooit meer gebeuren. De plannen voor de Deltawerken, die ons land moeten beschermen tegen hoog water worden in versneld tempo uitgevoerd. Dammen en dijken worden aangelegd. De Oosterscheldekering is misschien wel het meest indrukwekkende onderdeel van de Deltawerken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_817232 281 20558 2015-03-25T12:20:20+00:00 yes no Deltawerken watersnoodramp Zeeland overstroming dijk https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-geld-verdienen-via-social-media 2024-01-04T11:27:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26008.w613.r16-9.02f0962.webp Nieuwsuur in de klas | Geld verdienen via social media Vak: maatschappijleer/economie. Mensen die via social media invloed uitoefenen op een bepaalde doelgroep zijn social influencers. Ze hebben veel volgers en zijn daarom interessant voor bedrijven om hun producten te promoten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_817233 431 12674 2015-03-25T12:22:29+00:00 yes no geld reclame commercie social media product markt https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-komkommer 2024-01-04T11:27:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26010.w613.r16-9.884889b.webp Het Klokhuis | Komkommer Komkommerkweker Pleun uit Nootdorp kweekt zo'n 4 miljoen komkommers per jaar! Dolores gaat op bezoek in zijn kas. De zaadjes voor al die komkommers worden speciaal geselecteerd. Door soorten met elkaar te kruisen ontstaat de ideale komkommer. Dolores bezoekt ook de zaadhandelaar om te zien hoe dat gaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223705 889.9 7771 2015-02-20T17:06:21+00:00 yes no zaad groente kweken bestuiven plant https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-zoek-het-uit-slimme-verpakkingen 2024-01-04T11:27:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26015.w613.r16-9.2e8aad8.webp Het Klokhuis | ZOEK HET UIT! Slimme verpakkingen Wij gooien veel voedsel weg omdat het 'over de datum' is. Dat is niet altijd nodig. Nienke gaat langs onderzoekers die bezig zijn met slimme verpakkingen. Hoe kunnen zij er voor zorgen dat ons verse eten langer houdbaar wordt? Kan een zak sla middels een chip SMS-en dat 'ie opgegeten moet worden? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233585 900.61 4993 2015-02-20T17:02:45+00:00 yes no voeding houdbaarheid https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-kitesurfen 2024-01-04T11:27:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26016.w613.r16-9.77f04d9.webp Het Klokhuis | Kitesurfen Kitesurfen is een combinatie van vliegeren en surfen. Nienke krijgt les van twee ervaren instructeurs; Koen en Klaas. Hoe wordt de kracht van de wind en de vlieger overgebracht op het surfboard? Nienke legt uit hoe je met je vlieger in de 'powerzone' kunt komen om zo hard mogelijk te gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223665 867.87 4521 2015-03-27T18:00:00+00:00 yes no wind surfen watersport https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-zwaartekracht 2024-01-04T11:27:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26023.w613.r16-9.c17f93f.webp De Buitendienst | Zwaartekracht In De Buitendienst gaan de presentatoren in hun oude stadsbus Buitendienst op pad voor hét Natuurprogramma voor kinderen van 8 tot 80. Ze experimenteren, bouwen en maken zichzelf proefkonijnen. Geïnspireerd door nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen of maatschappelijke dilemma's, zoeken zij uit hoe het nu echt zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1231801 1205.97 63511 2015-03-27T17:30:00+00:00 yes no zwaartekracht aarde zweven ruimtevaart https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevering-16 2024-01-04T11:27:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26024.w613.r16-9.86dab60.webp Studio Snugger | Aflevering 16 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met de volgende onderwerpen: is lucht duur, poep je kauwgom nooit meer uit en kunnen meisjes niet voetballen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1234918 860.7 12045 2015-03-29T07:45:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/de-dokter-corrie-show-versieren 2024-01-16T15:39:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26025.w613.r16-9.f680b94.webp De Dokter Corrie Show | Versieren Dokter Corrie gaat op de versiertoer. Wat doe je als je iemand leuk vindt? En hoe weet je of iemand jou ook leuk vindt? Dokter Corrie krijgt versiertips van een flirtcoach. Ook dieren hebben hun eigen trucs om indruk te maken. Dokter Corrie kijkt de kunst af in de dierentuin. Dennis Weening vertelt over zijn ervaring met versieren. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233922 1310.7 19013 2015-03-29T17:45:00+00:00 yes no dierentuin dier liefde verliefd https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-cholesterol 2024-04-29T10:13:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26030.w613.r16-9.affc281.webp Wat is cholesterol? | Clipphanger Cholesterol zit in eieren en garnalen, en in verzadigde vetten, zoals melk, vlees, kaas en boter. Cholesterol is helemaal de kwaadste niet. Al reizende door je bloedbaan, zorgt het voor de opbouw van lichaamscellen en de productie van hormonen. En daar heeft iedereen lol van! Maarrrrr… Er zijn 2 soorten cholesterol: LDL en HDL. LDL is de gezelligste van de twee, maar heeft wel een beetje de neiging om te blijven plakken. Dus komt de wat serieuzere HDL, om de gasten rustig naar de uitgang te begeleiden. Bij een overvloed aan LDL’ers wordt het feestje wel erg gezellig en klonteren de gasten tegen de wand van de bloedbaan. HDL kan daar weinig tegen uitrichten. Na een tijdje kan er niemand meer langs, en dan is het wachten tot de bom barst. Om in te schatten of je dit risico loopt, maakt de arts een berekening. En dan is het soms zaak om je LDL-cholesterol omlaag te krijgen. Dat kan met medicijnen, maar liever met meer bewegen en betere voeding. Minder boter, minder kaas én vooral minder eieren. Hmmm... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_808998 83 11885 2015-03-13T10:39:29+00:00 yes no bloed voeding lichaam eten https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-schepijs 2024-01-04T11:27:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26038.w613.r16-9.23da997.webp Het Klokhuis | Schepijs Dolores vertelt de geschiedenis van ons ijsje. De eerste ijssalon ter wereld werd in 1686 geopend in Parijs en bestaat nog steeds. Luc, één van de dertig Nederlandse meesterijsbereiders, legt aan Dolores uit hoe tegenwoordig schepijs in zijn ijssalon gemaakt wordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1230810 897.38 14307 2015-02-27T14:37:09+00:00 yes no ijs winkel geschiedenis Frankrijk voeding toetje https://schooltv.nl/video-item/de-dokter-corrie-show-zelfbevrediging 2024-01-16T15:07:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26041.w613.r16-9.7e7423e.webp De Dokter Corrie Show | Zelfbevrediging Zelfbevrediging, wat is dat precies? Dokter Corrie legt je alles uit over fijne plekken op je lichaam. Veel meer mensen doen aan zelfbevrediging en dat mag, maar het hoeft niet. Je hoeft je er zeker niet voor te schamen. Ronnie Flex vertelt zijn eigen verhaal over puberteit en masturbatie. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233923 1274.6 79123 2015-04-05T17:15:00+00:00 yes no seks puberteit https://schooltv.nl/video-item/studio-snugger-aflevernig-17 2024-01-04T11:27:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26042.w613.r16-9.d1b7a31.webp Studio Snugger | Aflevering 7 Is het kletspraat of niet? Daar gaat het om bij Studio Snugger! Met de volgende onderwerpen: hebben planten oren, krijg je van cola witte tanden en is een vleermuis een vampier? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1234919 865.71 19066 2015-04-05T08:00:00+00:00 yes no Studio Snugger https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-fokken 2024-01-04T11:27:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26043.w613.r16-9.6657c60.webp De Buitendienst | Fokken In De Buitendienst gaan de presentatoren in hun oude stadsbus Buitendienst op pad voor hét Natuurprogramma voor kinderen van 8 tot 80. Ze experimenteren, bouwen en maken zichzelf proefkonijnen. Geïnspireerd door nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen of maatschappelijke dilemma's, zoeken zij uit hoe het nu echt zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1231802 1172.82 31804 2015-04-03T17:15:00+00:00 yes no mens dier hond https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-hoe-werkt-eb-en-vloed 2024-04-29T10:08:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26044.w613.r16-9.b14afa0.webp Hoe werkt eb en vloed? | Clipphanger Iedereen die wel eens op het strand van Zandvoort ligt, kent het verschijnsel: je hebt eb, een lekker breed strand om op te chillen, en bij vloed lig je opeens hutjemutje met je blote benen in de nek van de buurman. Dit komt allemaal door de verschillende krachten die hun invloed uitoefenen op ons zeewater. De aantrekkingskracht van de aarde zorgt ervoor dat het water gelijkmatig over het bolletje wordt verdeeld. Maar dan komt de maan om de hoek kijken! Die trekt van boven aan al dat water, en dit zorgt voor een overschot aan nattigheid aan de maankant van de bol. Omdat de aarde en de maan om elkaar heen draaien, wordt aan de andere kant van de aarde flink wat water naar buiten geslingerd, en daar ontstaat dus ook vloed. Zo heb je op 1 aarde tegelijkertijd 2 x vloed, en dus trouwens ook 2 x eb. En dat kan je allemaal checken, op je eb- en vloed-app. Helemaal feest wordt het als onze grote broer zich ermee gaat bemoeien. Als de zon achter de maan gaat staan… Nou, dan komt er dus springvloed aan. En da’s niet alleen maar leuk. Vraag maar ‘s aan je oudoom in Zeeland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_825286 78 22862 2015-04-01T11:20:44+00:00 yes no getij zee https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-was-gandhi 2024-04-29T10:07:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26045.w613.r16-9.5d4d519.webp Wie was Gandhi? | Clipphanger Mohandas Gandhi wordt in 1869 geboren in India, deel van het Britse Rijk. Dan nog wel. Gandhi groeit op in een goed hindoeïstisch milieu en daardoor kan-ie doorleren. Hij kiest voor Rechten in swinging London. Gandhi kan die studie best aan, maar hij eet geen vlees én hij drinkt geen alcohol. Zo is hij daar wel een beetje een vreemde eend aan de bar. Na zijn studie krijgt Gandhi een baan aangeboden in Zuid-Afrika, en daar ontpopt hij zich tot leider van de Indiërs. Hij verzet zich tegen het racisme in Zuid-Afrika, en ontwikkelt de filosofie van de satyagraha: het ‘vasthouden aan de waarheid’, door geweldloos protest. Terug in India blijft Gandhi zich verzetten tegen ongelijkheid. Hij wordt voorzitter van de Congrespartij, en strijdt tegen de Britse heerschappij. Zo loopt hij in 1930 de zoutmars: een tocht van bijna 400 kilometer, als protest tegen het Britse monopolie op zout. Zou ‘t helpen? Dacht het wel. Na jaren van protest worden de Indiërs eindelijk onafhankelijk, met Gandhi als geestelijk vader. Hij heeft dan al lang de eretitel ‘Mahatma’ gekregen: ‘grote ziel’. Op 30 januari 1948 wordt Gandhi slachtoffer van een moordaanslag. Zijn lichaam legt het loodje, maar zijn grote ziel leeft nog altijd voort. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_825297 96 15722 2015-04-01T11:25:53+00:00 yes no India Gandhi kolonie https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-de-hik 2024-04-29T10:07:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26046.w613.r16-9.5486506.webp Wat is de hik? | Clipphanger De hik is een spontane, krachtige samentrekking van je middenrif. Je strottenklepje sluit, je stembanden worden aangezogen en dat zorgt voor het kenmerkende geluid. Hik! De zenuwbanen die de hik mogelijk maken, zijn bij de foetus al zeer vroeg aanwezig. Waarschijnlijk is de hik dan ook een overblijfsel van de keelademhaling van een van onze verre voorouders (een amfibie-achtige dus). Heden ten dage heeft de hik geen functie meer, behalve omstanders laten schrikken... Gezondheid! De hik wordt opgewekt door bijvoorbeeld pikant eten, grote hoeveelheden frisdrank, alcohol of roken. Het kan bij 1 hikje blijven, maar de hiksessie kan ook wat langer duren. Zoals bij de Amerikaanse varkensboer Charles Osborne. Die hikte onafgebroken van 1922 tot 1990. Hij kwam er pas vanaf toen hij de rekening van de hiktherapeut onder ogen kreeg. Iemand laten schrikken is een bekend huismiddeltje om van de hik af te komen, net zoals slokjes water drinken en aan de tong trekken. Of die middeltjes werken is maar de vraag. Onlangs heeft een arts uit Tennessee zijn patiënt wel succesvol van de hik af gekregen, en wel door een zeer speciale massage van de endeldarm. Nou ja, dan heb ik toch misschien liever de hik, dokter. Dokter? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_825302 93 9165 2015-04-01T11:31:04+00:00 yes no lichaam ademen middenrif longen eten drinken dokter https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-zoek-het-uit-vlees-van-de-toekomst 2024-01-04T11:27:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26047.w613.r16-9.fda288a.webp Het Klokhuis | ZOEK HET UIT! Vlees van de toekomst Een nieuwe aflevering van de Klokhuisserie 'Zoek Het Uit!', een serie over wetenschappelijk onderzoek in Nederland. Het produceren van vlees kost zo veel dat het in de toekomst moeilijk is vol te houden. Wat zouden de alternatieven kunnen zijn? Een insectenburger of een hamburger van kweekvlees? Nienke gaat op onderzoek uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233586 913.87 3770 2015-04-02T17:30:00+00:00 yes no productie voeding vlees insect https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-levi-van-veluw-1 2024-01-10T15:40:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26060.w613.r16-9.84bb9fa.webp Het Klokhuis | Levi van Veluw Kunstenaar Levi van Veluw heeft zichzelf een opdracht gesteld. Ordening scheppen in de chaos. Dolores gaat op bezoek in zijn atelier. Zijn kunstwerken lijken door de computer gemaakt maar zijn allemaal echt. Hij heeft zijn eigen kinderkamer nagebouwd met 30.000 houtblokjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1225190 895.73 1556 2015-03-14T05:50:59+00:00 yes no kunst kunstenaar computer https://schooltv.nl/video-item/nihad-wil-vrij-zijn-islamitische-kickbokster-knokt-voor-vrijheid 2024-01-04T11:27:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26057.w613.r16-9.ac2096b.webp Nihad wil vrij zijn | Islamitische kickbokster knokt voor vrijheid Nihad werkt als kickbokslerares bij Mousid Gym in Amsterdam-Oost. De meeste leerlingen van Nihad zijn moslima's van Marokkaanse komaf. Nihad is ook vertrouwenspersoon voor deze vrouwen. Door te kickboksen leert zij hen te vertrouwen op zichzelf en te dealen met het leven. Voor Nihad speelt net als voor veel van haar leerlingen de islam een belangrijke rol. Nihad denkt de laatste tijd na over hoe zij de islam praktiseert. Het is niet makkelijk. Want net als kickboksen is je geloof in het openbaar praktiseren een dagelijkse strijd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NCRV_818218 120 2611 2015-03-30T10:02:25+00:00 yes no islam godsdienst sport https://schooltv.nl/video-item/malala-yousafzai-strijdster-voor-onderwijs 2024-01-16T15:33:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26064.w613.r16-9.d59c314.webp Malala Yousafzai | Strijdster voor onderwijs Malala Yousafzai is geen gewoon Pakistaans meisje. Ze vecht al vanaf haar elfde voor onderwijs voor alle kinderen. De Taliban hebben geprobeerd haar te vermoorden, maar dat is niet gelukt. Malala gaat door met haar strijd, en heeft zelfs de Nobelprijs voor de Vrede gewonnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_826612 270 37424 2015-04-02T15:01:56+00:00 yes no onderwijs recht nobelprijs school vrijheid islam Pakistan https://schooltv.nl/video-item/nationale-dodenherdenking-wat-gebeurt-er-op-4-mei 2024-01-04T11:27:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26065.w613.r16-9.b0a6e36.webp Nationale Dodenherdenking | Wat gebeurt er op 4 mei? Ieder jaar komen op 4 mei duizenden mensen naar de Nationale dodenherdenking op de Dam in Amsterdam. Wat doen ze daar? Wie herdenken ze? En wat betekenen de kransen die gelegd worden door de koning of koningin? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_826613 348 8199 2015-04-02T15:02:37+00:00 yes no dodenherdenking Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/hannah-arendt-1906-1975-tegen-totalitarisme 2024-11-21T13:36:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46547.w613.r16-9.4e660ea.webp Hannah Arendt (1906 - 1975) | Grote geesten Op verschillende manieren wordt Hannah Arendt geconfronteerd met het Nazisme. Als Joodse en als lid van Zionistische beweging moet ze in 1933 vluchten uit Duitsland. Ze gaat naar Parijs en later naar New York. Bovendien blijkt haar vroegere minnaar en docent Martin Heidegger zeer gecharmeerd van Hitler. Hij treedt toe tot de NSDAP. Arendt heeft uitvoerig geschreven over terreur en totalitarisme, zoals het monumentale Origins of Totalitarianism. Ze heeft daarbij ook een scherp oog voor de dagelijkse praktijk. Hoe kan iemand tijdens het middageten vol overgave luisteren naar Mozart, en vervolgens een decreet tekenen voor het transport van duizend joden naar Theresienstadt? In de jaren zestig schrijft ze voor het tijdschrift The New Yorker over het proces tegen Adolf Eichmann in Jeruzalem. Ze concludeert dat hij geen monster is, maar slechts een ambtenaar die gedachteloos uitvoerde wat hem werd opgedragen. Haar betiteling ‘De banaliteit van het kwaad’ komt haar op veel kritiek te staan. Dat het monster in werkelijkheid niets meer dan een fantasieloze bureaucraat zou zijn, schiet vooral bij de joodse intellectuelen in het verkeerde keelgat. Geconfronteerd met de terreur vannazisme en communisme, luidt de belangrijkste vraag van Arendt: ‘wat is de zin van politiek?’ Haar antwoord is op het eerste gezicht raadselachtig. Politiek gaat om wat zij ‘wereld’ noemt. Met wereld doelt zij op de ruimte tussen mensen, een ruimte die het mogelijk maakt individuen elkaar ontmoeten en in gesprek gaan. Die ruimte maakt pluraliteit mogelijk. Mensen kunnen er van mening verschillen. Tegelijkertijd zorgt die ruimte er ook voor dat de verschillen niet uit de hand lopen. Arendt gebruikt de metafoor van de tafel. Een tafel verenigt mensen die eraan plaats nemen, maar maakt het tegelijkertijd mogelijk een meningsverschil letterlijk op tafel te leggen en zo bespreekbaar te maken. Totalitarisme is precies het tegenovergestelde en de vernietiging van de wereld. Want, zegt Arendt, een ruimte die verschillende gezichtspunten mogelijk maakt is immers ondraaglijk voor een ideologie met slechts één doel, één volk, één leider. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20224986 152.149 3643 2024-10-17T12:57:32+00:00 yes no communisme filosofie https://schooltv.nl/video-item/aristoteles-384-321-vchr-de-grootste-denker-uit-de-klassieke-oudheid 2024-11-14T13:29:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26070.w613.r16-9.52ca869.webp Aristoteles (384 – 321 v.Chr.) | Grote geesten Aristoteles is de grootste denker uit de Klassieke Oudheid. Hij leverde onschatbare bijdragen aan onder meer logica, politieke wetenschappen, geschiedenis, en zelfs dramaturgie. Naar verluidt was Aristoteles korte tijd de leermeester van Alexander de Grote. Tot diep in de Middeleeuwen was de aanduiding ‘de filosoof’ voldoende om te weten over wie je het had. Zijn boek over ethiek, de Ethica Nicomachea, is nog steeds uiterst actueel. Charles Darwin roemde hem als bioloog. Aristoteles beschreef vele diersoorten. Sommige van zijn observaties zijn pas recent bevestigd, zoals de voortplantingscyclus van de levendbarende haai. Volgens zijn leermeester Plato is de waarneembare wereld onvolmaakt, omdat alles vergaat en niets zeker is. Maar Aristoteles ziet juist in die verandering een streven naar perfectie. Een eikel is niet slechts een eikel, een stukje stof gedoemd te verdwijnen. Nee, die eikel is een combinatie van materiële aanleg en wat hem aanzet om te veranderen in zijn meest ideale vorm, een grote boom. Dat vormende en streven naar volmaaktheid spelen ook een rol in de ethiek van Aristoteles. Volgens hem is ons grootste streven om gelukkig te worden. Geluk is echter niet het verwerven van rijkdom of genotzucht, maar goed of deugdelijk handelen. Het gaat volgens Aristoteles om het vinden van het juiste midden. Een deugd is dus het midden tussen twee ondeugden; zo is moed het midden tussen lafheid en roekeloosheid. Wat dat midden precies is, hangt af van de omstandigheden. Soms is het laf om hard weg te rennen, maar soms juist heel moedig, bijvoorbeeld als het overwicht van een tegenstander te groot is. Het vereist volgens Aristoteles een voortreffelijk gevormd karakter en grote kunde om te handelen naar het juiste midden. Hij noemt dit phronèsis: praktische wijsheid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20223038 149.44 27679 2015-04-07T11:40:45+00:00 yes no filosoof denken filosofie Griekenland geluk https://schooltv.nl/video-item/rene-descartes-1596-1650-ik-denk-dus-ik-ben 2024-11-14T13:20:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26071.w613.r16-9.012e518.webp René Descartes (1596 – 1650) | Grote geesten René Descartes staat met die ene formulering aan de wieg van wat de moderne filosofie wordt genoemd: cogito ergo sum. Oftewel: ik denk, dus ik ben. Dat zinnetje staat voor een nieuwe methode om onszelf en de wereld om ons heen te onderzoeken. Descartes stelt dat onbetwijfelbare kennis niet kan voortkomen uit traditie of gewoonte. Zelfs onze eigen zintuigen zijn niet helder genoeg. Ware kennis begint bij een radicale twijfel aan alles wat we geloven, menen te weten of waarnemen. Pas als we aan alles twijfelen, stuiten we op iets wat onbetwijfelbaar is. Namelijk dat iets twijfelt, of denkt. Ons eigen verstand is volgens Descartes het startpunt van kennis. Vandaar: ik denk dus ik ben. Met Descartes klopt de Verlichting aan de deur; niet blind een overtuiging volgen, maar kritisch nadenken. Durf te twijfelen. Maar, als het verstand de bron is van kennis, hoe zit het dan met ons lichaam? Volgens Descartes moeten we het lichaam beschouwen als een mechanisch systeem. Descartes maakt een scherp onderscheid tussen denken en onze lichamelijkheid. Het lichaam is te zien als een voorgeprogrammeerde machine, zonder gedachten of wil. Het denken is daarentegen vrij en bewust van zichzelf. Dit zogeheten dualisme stuit op veel kritiek, ook vandaag nog. Neurowetenschappers stellen dat wij niets meer zijn dan een biologische machine. Die vrijheid van Descartes is een illusie. Descartes zou hen deels gelijk geven. Ja, het lichaam is een machine. Maar over het denken kunnen we dat niet zeggen. Een machine voert immers blind zijn programma uit, maar het verstand kan twijfelen en alternatieve gewoontes ontwikkelen. ‘Iets’ in ons lichaam moet zich dan toch onttrekken aan dat gedetermineerde. Een zelfbewuste geest in de machine, in staat tot ethiek en politiek. Descartes woonde twintig jaar in Nederland, waar naar eigen zeggen het klimaat om te denken beter was dan in Frankrijk. Hier ontmoette hij ook de hoogbegaafde Elisabeth van de Palts. Tussen beide ontstond een wereldberoemde correspondentie, die voor Descartes de aanleiding was om De passies van de ziel te schrijven. Een studie over hoe hartstochten onze ziel beroeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222626 180.864 16362 2024-10-08T12:06:35+00:00 yes no filosoof verlichting filosofie denken https://schooltv.nl/video-item/michel-foucault-1926-1984-macht-en-tegenmacht 2024-11-14T13:32:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46445.w613.r16-9.b299608.webp Michel Foucault (1926 – 1984) | Grote geesten De laatste regel van De woorden en de dingen uit 1966 luidt dat de mens zal verdwijnen, zoals een gelaat in het zand aan de rand van de zee. Het boek, en de aankondiging van de ‘dood van de mens’ maken Foucault einde jaren zestig tot een beroemdheid. Het gaat Foucault niet om het daadwerkelijk uitsterven van de mens. Wat hij wel bedoelt, is dat een bepaalde manier van spreken van de mens over zichzelf verdwijnt. Namelijk het verhaal van de mens als rationeel wezen, het centrum van de wereld. De mens die vooruitgang boekt, zowel op het gebied van de rede als van de moraal. Dit mensbeeld is volgens Foucault een eindig verschijnsel. Foucault meent dat de mens geen authentieke kern bezit, maar dat het karakter van de mens is opgebouwd als een ui: als je de rokken een voor een verwijdert op zoek naar de kern, dan zie je dat de kern leeg is. De ui bestaat uit die schillen. Op vergelijkbare manier wordt de mens wie hij is door de structuren waaraan hij deelneemt en waarvan hij onderdeel uitmaakt: de taal, de geschiedenis, de maatschappij. Foucault analyseert hoe door de eeuwen heen over en door de mens is gesproken. Hij doet dit op verschillende terreinen, zoals de seksualiteit, de psychiatrie en het gevangeniswezen. Hij concludeert dat elk tijdvak zijn eigen discours kent. Niet iedereen mag en kan zomaar alles zeggen en het is de taal die ons zelfbewustzijn bepaalt. Foucault laat zien dat de geschiedenis niet een perfectionering is van wat we weten. Ze is verbrokkeld, steeds weer komen andere verhalen en waarheden bovendrijven. We denken dat moderne gevangenissen beter zijn dan de vroegere lijfstraffen. Maar volgens Foucault staat onze tijd in het teken van verregaande controle over de mens en zijn lichaam. Zo is het hedendaagse model van de gevangenis het panopticum of koepelgevangenis: de totale zichtbaarheid van de gevangene. Waarheid en rationaliteit zijn voor Foucault niet de beloften van de vooruitgang, maar machtsmiddelen; manieren om de mens en zijn lichaam te disciplineren. Het denken over het goede leven wordt volgens Foucault bepaald door rechten en plichten, commercialisering, medicalisering en andere vormen van disciplinering. De laatste jaren van zijn leven onderzoekt hij de mogelijkheden van een tegenmacht, die hij zelfzorg noemt. Hoe kunnen we vormgeven aan het eigen bestaan? Waarom zou niet iedereen van zijn leven een kunstwerk maken? Maar dan in een levende vorm, van scheppen en herscheppen. Altijd open staan voor verandering en vernieuwing, biedt weerstand aan een disciplinerende macht. Door zijn vroege dood aan AIDS in 1984 heeft Foucault zijn werk niet verder kunnen voltooien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222385 202.346 4037 2024-10-07T11:58:13+00:00 yes no filosoof filosofie Frankrijk https://schooltv.nl/video-item/martin-heidegger-1889-1976-omstreden-inspiratiebron 2024-11-14T13:18:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26073.w613.r16-9.6a68daa.webp Martin Heidegger (1889-1976) | Grote geesten In 1947 publiceert Martin Heidegger zijn Brief over het humanisme, op uitnodiging van de Franse filosoof Jean Beaufret. Heidegger is op dat moment een besmet figuur. In de jaren dertig sympathiseerde hij met de nazi’s. Toch werd zijn kritiek op de moderniteit gretig opgenomen door Franse denkers als Jean Paul Sartre. In de ogen van Heidegger heeft de moderne filosofie, en in haar kielzog de wetenschap en techniek, de mens en de wereld uit elkaar gedreven. De mens staat tegenover de wereld. Die wereld wordt vervolgens voorgesteld als een verzameling dingen die wetenschappelijk verklaard en technisch beheerst kan worden. Neem bijvoorbeeld een rivier. In onze, moderne tijd zien we de rivier als iets dat ons wat kan opleveren. Met een stuwdam kunnen we bijvoorbeeld elektriciteit opwekken. Maar we vergeten dat die rivier ook een meer oorspronkelijke betekenis heeft voor een gemeenschap, die eromheen woont. Voor hen is die rivier geen te beheersen object, maar ten diepste bepalend voor wie ze zijn. Heidegger spreekt eerder al, in zijn hoofdwerk Sein und Zeit, van ‘zijnsvergetelheid’. We vergeten een manier van zijn, die voorafgaat aan de technische kijk op de wereld. Namelijk dat we ons niet tegenover, maar in de wereld bevinden. In een even vanzelfsprekende als zinvolle betrokkenheid tot alles om ons heen. Bijvoorbeeld een rivier. Volgens Heidegger is ook het humanisme onderdeel van die moderne, technische visie, met de nadruk op individuele autonomie, rationaliteit, en maakbaarheid. Heidegger is daarom zeer kritisch over het humanisme. Maar Heidegger wijst de legitimiteit van de technische of wetenschappelijke blik beslist niet af. Alleen is ze allesoverheersend geworden. In 1947 niet zo’n vreemde opmerking. Twee jaar eerder bleek de verwoestende kracht van techniek, toen een atoombom Hiroshima verwoestte. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222419 154.069 2345 2024-10-07T12:28:23+00:00 yes no filosoof wetenschap humanisme filosofie Hitler techniek https://schooltv.nl/video-item/david-hume-1711-1776-op-zoek-naar-de-menselijke-natuur 2024-11-14T13:16:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46458.w613.r16-9.5338e2b.webp David Hume (1711 – 1776) | Grote geesten David Hume is pas 28 als zijn filosofisch debuut A Treatise of Human Nature verschijnt. Een boek dat tot zijn grote teleurstelling volkomen genegeerd wordt. Inmiddels geldt het als één van de belangrijkste filosofische studies. Het traktaat is een aanval op elke vorm van speculeren of gissen. Het belangrijkste inzicht van Hume luidt dat de menselijke natuur de grond vormt van alle kennis. Een uitspraak over hoe de wereld in elkaar zit, of over het bestaan van God, zegt vooral iets over hoe wij zelf in elkaar zitten. Neem causaliteit ofwel de wet van oorzaak en gevolg. Een uitspraak dat alles een oorzaak heeft, lijkt objectief waar. Hume betwijfelt dat. We kunnen hooguit zeggen dat de mens van nature relaties legt tussen verschillende zintuiglijke gewaarwordingen. Maar wat de mens waarneemt of denkt waar te nemen hoeft niet de werkelijkheid te zijn. Het zegt meer iets over hoe onze geest werkt. Hume wil de menselijke natuur begrijpen en beseft dat de rede beperkt is. De rede is een slaaf van onze hartstochten. Begeerten en emoties zijn vaak allesbepalend, die moeten we dus onderzoeken. We kunnen bijvoorbeeld allerlei abstracte theorieën ontwikkelen, maar kijk liever naar de praktijk, zegt Hume. Dan zien we hoe de mens een natuurlijke neiging en heeft om zich goedwillend te gedragen. Hume keert zich af van de populaire opvatting dat de mens in wezen egoïstisch is. Hume schreef veel over religie, hij probeert, als een antropoloog, te ontdekken waar de natuurlijke behoefte aan religie vandaan komt. Bijvoorbeeld uit angst voor het onbekende. Hume, die op zijn sterfbed geestelijke bijstand weigerde, schreef zijn eigen grafrede, waarin hij zichzelf neerzet als een man met een mild karakter. Het past bij zijn onderzoekende temperament, wars van dogma’s. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222623 143.872 3531 2024-10-08T11:58:17+00:00 yes no filosoof natuur filosofie verlichting https://schooltv.nl/video-item/immanuel-kant-1724-1804-vrijheid-is-verantwoordelijkheid 2024-11-14T13:28:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46461.w613.r16-9.f88db9c.webp Immanuel Kant (1724 – 1804) | Grote geesten Immanuel Kant is geboren in de toenmalige Pruisische stad Koningsbergen – het tegenwoordig Russische Kaliningrad – en daar stierf hij ook. Hij verliet de stad nooit. Aan Kant danken we het idee van de autonome mens; de mens die voor zichzelf denkt, en zich niet onmondig laat leiden door een ander. Sapere aude! schrijft Kant in 1784. Ofwel: durf te denken! Hij leidde een strikt leven. Elke dag om vijf uur liet Kant zich wekken door zijn bediende, de oud-militair Lampe, die hem toeriep: “Het is tijd!”. Zijn dagelijkse wandelingen waren zo punctueel dat men de klok erop gelijk kon zetten. Kant laat in zijn Kritiek van de Zuivere Rede zien dat er een grens is aan wat we kunnen kennen. In die tijd deden filosofen uitspraken over het bestaan van God of de onsterfelijkheid van de ziel, maar volgens Kant is dat louter speculatie. Ze gaan immers de zintuiglijke ervaring te boven. Maar had Newton niet laten zien hoe gedetermineerd door natuurwetten die zintuiglijke ervaringen zijn? Hoe zit het dan met die menselijke autonomie? Dat is een actuele discussie: wetenschappers laten zien hoe genen en omgevingsfactoren ons gedrag bepalen. Waarom nog spreken over autonomie? Omdat het geweten ons belet om verantwoordelijkheid voor onze handelingen af te schuiven, aldus Kant. Daarom moeten we wel veronderstellen vrij te zijn: alleen een vrij mens kan immers bij zichzelf nagaan of zijn handelingen moreel te rechtvaardigen zijn. Vrijheid betekent bij Kant dus niet: doen waar je zin in hebt. Vrijheid impliceert verantwoordelijkheid. Een autonoom mens verplicht zichzelf goed te handelen. In de beroemde categorisch imperatief geeft Kant een criterium: handel volgens dat principe waarvan je zou willen dat het een algemene wet wordt. Een autonoom mens weet dat hij niet egoïstisch zijn gang kan gaan. Als immers iedereen dat zou doen, gaat het ten koste van ieders vrijheid. (De mens is onderhevig aan natuurwetten, en tegelijkertijd – als moreel wezen – autonoom.) Op het grafmonument van Kant vinden we een beroemd citaat, waarin hij vertelt hoe hij zowel de sterrenhemel als de morele wet bewondert. Wie naar de sterren kijkt, voelt zich verpletterend nietig, niettemin stijgt onze geest uit boven elke materie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222620 150.08 23140 2015-04-07T11:49:24+00:00 yes no filosoof filosofie Duitsland https://schooltv.nl/video-item/karl-marx-1818-1883-grondlegger-van-het-communisme 2024-11-14T13:14:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26076.w613.r16-9.38bff0f.webp Karl Marx (1818-1883) | Grote geesten Karl Marx reist veel door Europa. Hij ziet een continent waar de spanningen hoog oplopen. Revolutionaire groeperingen eisen politieke hervormingen in landen die nog steeds autoritair worden bestuurd. En door de Industriële Revolutie ontstaat een nieuwe klasse: de fabrieksarbeider, een mens die is gereduceerd tot een productie-eenheid. De arbeider produceert tegen een laag loon meer goederen dan ooit tevoren. De winst daarvan verdwijnt in de zakken van fabriekseigenaren. Marx beschrijft hoe de arbeider onontkoombaar meewerkt aan zijn eigen ondergang. Door technische innovaties en efficiënte arbeidsdeling levert zijn arbeid steeds meer winst op voor de eigenaren. Marx noemt dat meerwaarde. Daardoor wordt het verschil in kapitaal tussen arbeider en eigenaar steeds groter, waardoor die arbeider zelf relatief steeds armer wordt. In zijn Parijse Manuscripten en zijn hoofdwerk Het Kapitaal beschrijft Marx de schrijnende reductie van mens tot productie-eenheid. Voor Marx is de mens een sociaal wezen, en arbeid speelt in sociale relaties een cruciale rol. Maar in het kapitalisme is arbeid ondergeschikt aan winst. Arbeid is niet langer een wezenlijk aspect van de mens, maar de belangrijkste reden van zijn ellende. Marx spreekt van vervreemding. Als radertje in de machine, vervreemdt de mens zich van zijn werk. Maar hij vervreemdt zich ook van zijn medemensen, die niets meer zijn dan andere radertjes. Uiteindelijk herkent de mens ook zichzelf niet meer. Hij is volledig ontmenselijkt. Charles Chaplin verbeeldt het later in de film Modern Times, waarin een arbeider door een machine wordt opgeslokt. Nu met de financiële crisis is Marx weer actueel. Vandaag zou hij uitleggen hoe de financiële sector de samenleving kannibaliseert, terwijl een alternatief onmogelijk schijnt. Economie bepaalt immers het bewustzijn van de mensen; ze is de onzichtbare hand achter politieke en morele opvattingen. Het lijkt alsof we niet anders kunnen. Toch voorzag Marx in zijn tijd dat de uitbuiting niet is vol te houden. Mensen komen in opstand, een revolutie is onvermijdelijk. Dat is ten dele ook gebeurd, maar het door Marx geïnspireerde communisme liep uit op wrede onderdrukking. Is er een rechtvaardig alternatief?  https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222919 181.461 32541 2024-10-09T14:08:08+00:00 yes no filosoof Duitsland industrie filosofie communisme Europa industrialisering https://schooltv.nl/video-item/john-stuart-mill-1806-1873-voor-vrijheid-en-vrouwenrechten 2024-11-14T13:11:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26077.w613.r16-9.450be12.webp John Stuart Mill (1806 – 1873) | Grote geesten Vrijheid. Dat is voor John Stuart Mill het belangrijkste woord. In On Liberty komt hij tot de meest scherpe formulering ervan: een individu heeft het recht te doen wat hij wil, zo lang hij anderen geen schade berokkent. Dit zogeheten ‘no harm principle’ zou het liberalisme diepgaand beïnvloeden. Individuele vrijheid dient ons allemaal, vindt Mill. Hij verdedigt een radicale vrijheid van meningsuiting. Zelfs als iedereen dezelfde mening is toegedaan behalve één persoon, dan nog heeft de meerderheid niet méér recht om die ene het zwijgen op te leggen dan andersom. Omdat ook een enkeling de waarheid kan spreken – zelfs als die waarheid ongemakkelijk is, en wordt gecensureerd door wat Mill de tirannie van de meerderheid noemt. Vrijheid is bij Mill niet gelijk aan vrijblijvendheid of onverschilligheid. Vrijheid van denken en spreken komt de waarheid ten goede, en dan zijn we uiteindelijk allemaal beter af. Individuele vrijheid en maatschappelijke vooruitgang gaan bij Mill dan ook hand in hand. Dat laatste is een duidelijke invloed van het utilisme, een ethische stroming die het algemene geluk voorop stelt. Mill kreeg het utilisme met de paplepel ingegoten. Zijn vader was goed bevriend met Jeremy Bentham, één van de grondleggers. Maar hoe belangrijk maatschappelijke progressie ook is, voor Mill ligt het einddoel ervan nooit vast. Omdat één individu de opvatting van de meerderheid al onderuit kan halen, is vooruitgang een kwestie van zoeken en proberen. Individuele vorming is zeer belangrijk, want van het individu hangt veel af. Ontwikkeling, emancipatie en onderwijs zijn voor Mill sleutelwoorden. Kritisch denken is belangrijker dan materiële welvaart. Liever een ontevreden Socrates dan een tevreden varken, aldus Mill. Mill was een strijder voor vrouwenrechten. Zijn grote liefde, Harriet Taylor, was tevens zijn intellectuele voorbeeld. Ze hadden een langdurige, intieme vriendschap – hoewel Taylor getrouwd was. Een schandaal in het victoriaanse Engeland, waar sociale druk weinig ruimte liet aan individuele expressie en liefde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222590 167.061 2569 2024-10-08T10:44:40+00:00 yes no filosofie economie emancipatie filosoof vrijheid vrouw https://schooltv.nl/video-item/michel-de-montaigne-1533-1592-que-sais-je 2024-11-14T13:10:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26078.w613.r16-9.eabffaf.webp Michel de Montaigne (1533 – 1592) | Grote geesten Michel de Montaigne is de eerste denker die zichzelf als onderwerp nam. Zijn essays gaan over van alles en nog wat – spijt, eerlijkheid, nut, strijdrossen, slapen, eten, vriendschappen en over zijn goede en slechte eigenschappen. Deze vorm van introspectie breekt met een oude opvatting dat filosofie gaat over de onveranderlijke en eeuwige waarheid; over abstracties. Montaigne is sceptisch; de mens is te goedgelovig, te ijdel en vooral te veranderlijk voor een eeuwige waarheid. Dat wil niet zeggen dat er niets te doen valt. Door zelfonderzoek krijg je inzicht hoe te handelen volgens je eigen aard. Maar dat is eerder praktische wijsheid dan een grote filosofische waarheid. Bescheidenheid is de grootste deugd, vindt Montaigne. Que sais-je? (‘wat weet ik’) is zijn lijfspreuk. Montaigne wordt geboren op het kasteel van Montaigne, grenzend aan de Bordeauxstreek. Net als zijn vader – burgemeester van Bordeaux – heeft hij een politieke carrière. Hij treedt als twintiger toe tot het parlement van Bordeaux, waar hij drie jaar oudere Étienne de La Boétie leert kennen. Tussen hen ontstaat een intense vriendschap. Montaigne is ontroostbaar als La Boétie al op 32-jarige leeftijd sterft. “Beroofd van de dierbaarste, schranderste, beminnelijkste en volmaakste vriend”, laat hij boven de boekenkast van zijn studeerkamer zetten. Montaigne trekt zich een paar jaar later (in 1571) terug in een toren van zijn kasteel. Hij werkt aan zijn Essays. Op de torenbalken laat hij spreuken schilderen van grote Griekse en Latijnse schrijvers. De invloed van klassieke denkers als Seneca en Livius is in heel zijn werk terug te vinden. Hij streeft naar het stoïcijnse ideaal van de standvastige man onaangedaan door emoties. Maar later zien we in de Essays een verschuiving naar een meer epicurische, genietende levensstijl. Zijn niersteenaanvallen maken dat niet eenvoudig. Hij bezoekt kuuroorden in Frankrijk, Zwitserland en Italië. Hij bezoekt Parijs aan om koning Hendrik III zijn essays aan te bieden. Meerdere koningen zochten zijn raad, ook al schreef hij ‘ook koningen en filosofen poepen, evenals dames’. Hij sterft op 59-jarige leeftijd. “Het nut van het leven ligt niet in de lengte ervan, maar wat u er mee doet”, schrijft hij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222923 159.424 3040 2024-10-09T14:40:47+00:00 yes no filosoof Griekenland filosofie Frankrijk oorlog https://schooltv.nl/video-item/multatuli-eduard-douwes-dekker-1820-1887-schrijver-en-denker 2024-11-14T13:26:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26079.w613.r16-9.ea17e22.webp Multatuli, Eduard Douwes Dekker (1820 – 1887) | Grote geesten ‘Ik heb veel geleden’ is de Nederlandse vertaling van Multatuli, het pseudoniem van Eduard Douwes Dekker. Zijn gevoel voor rechtvaardigheid, non-conformisme en voortdurende speelschulden brengen hem vaak in problemen. Bovenal is hij de man die met Max Havelaar of de Koffijveilingen der Nederlansche Handel-Maatschappij de misstanden van de Nederlandse koloniale politiek in Nederlands-Indië krachtig aan de kaak stelt. Het boek wordt in heel Europa omarmd door emancipatiebewegingen als de vrijdenkers, socialisten en humanisten. Het fairtrademerk Max Havelaar dankt er zijn naam aan. Multatuli maakt de koloniale misstanden van dichtbij mee. Hij werkt 18 jaar als ambtenaar in Indië, tot hij in 1856 gedesillusioneerd naar Nederland terugkeert. Gestationeerd in Lebak op Java, ziet hij hoe een plaatselijke Indisch hoofd zich schuldig maakt aan ernstig machtsmisbruik tegen zijn bevolking. Hij dient een aanklacht in, maar die wordt door het Nederlands-Indisch bestuur genegeerd. Max Havelaar is een literaire vertaling van onder meer de gebeurtenissen in Lebak. Daarnaast zet Multatuli de Hollandse kleinburgerlijkheid te kijk. Droogstoppel is de spreekwoordelijke karikatuur van de calvinistische en fantasieloze handelaar, die geen benul heeft van wat er in Nederlands-Indië gebeurt. Multatuli is naast schrijver ook redenaar en denker. Geïnspireerd door de Verlichting, wijst hij net als Spinoza een persoonlijke God af. De mens moet zijn natuur volgen, die inherent goed is. Maar uit bekrompen geloofsijver of financieel gewin maken mensen elkaar juist het leven zuur. Multatuli schrijft: ‘de roeping van de mens is mens te zijn!’ In 1866 emigreert Multatuli naar Duitsland. Hij is inmiddels bij verstek veroordeeld tot een korte gevangenisstraf en een geldboete. De reden: hij ergert zich tijdens een theatervoorstelling aan het gedrag van enkele toeschouwers, en deelt klappen uit. Het draait uit op een rechtszaak. Multatuli verschijnt op tijd bij de rechtbank, maar omdat hij geen zin heeft te wachten tot de zaak vóór hem is afgerond, vertrekt hij. In 1868 wordt het vonnis vernietigd. Multatuli blijft in Duitsland wonen. Hij overlijdt in 1887, en wordt als eerste Nederlander gecremeerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222918 169.877 8118 2015-04-07T11:57:07+00:00 yes no schrijver Nederlands-Indië boek fair trade verlichting filosoof literatuur kolonie koffie humanisme https://schooltv.nl/video-item/friedrich-nietzsche-1844-1900-god-is-dood 2024-11-14T13:08:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26080.w613.r16-9.26880d9.webp Friedrich Nietzsche (1844 – 1900) | Grote geesten Friedrich Nietzsche wil aan de mens een vitalisme en waardigheid teruggeven die is kwijtgeraakt sinds de Klassieke Griekse cultuur. Toen dwongen grootse prestaties, autonomie en dominantie nog bewondering af. Bij het Christendom wordt al het grootse juist verdacht gemaakt. Het Christendom is een techniek van de middelmatige massamens om de aristocratische vrije geest te knechten, vindt Nietzsche. Hij spreekt van een slavenmoraal. Alles wat zich onderscheidt, moet terug de kudde in. Nietzsche is een antihumanist. Gelijke rechten voor alle burgers, is het doel, maar voor Nietzsche biedt dat slechts een schijnzekerheid, niet veel anders dan het zogenaamde hiernamaals van christenen. In zijn boek De vrolijke Wetenschap lachen zogenaamd Verlichte burgers een ‘dolle mens’ uit, die zegt God te zoeken. ‘God? Die hebben we niet meer nodig’, roepen ze. Maar de dolle mens begrijpt veel beter wat vrijheid betekent nu God dood is. Een totale desoriëntatie, een volkomen verlies van wat goed of kwaad is. We moeten eerst leren leven met het tragische besef dat niets vaststaat, ook idealen niet. Pas dan kunnen we zelf waarden scheppen, ons durven onderscheiden. Dat is gevaarlijk, we kunnen falen. Maar ook van ellende moeten we houden. Je eigen falen of ongeluk afschuiven op anderen, of op een god, is er niet meer bij. Amor fati noemt Nietzsche het: heb uw lot lief. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20221938 119.872 5697 2024-10-03T14:32:26+00:00 yes no filosofie godsdienst Nietzsche https://schooltv.nl/video-item/karl-popper-1902-1994-verwerping-is-vooruitgang 2024-11-14T13:06:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26081.w613.r16-9.931b11f.webp Karl Popper (1902 – 1994) | Grote geesten Als tiener loopt Karl Popper opgewonden door het Wenen van 1919. De voorspelling van Einstein dat licht afbuigt, is door een experiment bevestigd. Tijdens een lezing van Einstein raakt Popper nog enthousiaster. Hier is een wetenschapper aan het woord die bereid is zijn theorie te onderwerpen aan cruciale experimenten en zo nodig te verwerpen. In tegenstelling tot de bekendste Weense wetenschapper uit die tijd: Sigmund Freud. Later zou Popper zeggen dat psychoanalyse eerder mythologie is dan wetenschap. De jonge Oostenrijker is dan nog een overtuigd communist, maar breekt daar resoluut mee als de communistische partijtop arbeiders aanzet tot het bestormen van een politiebureau waar enkele kameraden gevangen zitten. De politie opent het vuur en twaalf mensen sterven. Popper vindt dat de partijtop verantwoordelijk is; je kunt niet zo maar levens opofferen voor een hoger doel. Beide momenten zijn beslissend voor het latere denken van Popper. In zijn filosofie speelt de mogelijkheid van falsificatie een allesbepalende rol. Ideeën, wetten of theorieën moeten altijd openstaan voor kritiek, ook als dat betekent dat ze worden verworpen. Sterker nog: verwerping, en niet bevestiging is vooruitgang. Dat geldt voor zowel wetenschap als politiek. Communisme vergoelijkt geweld en onderdrukking door te verwijzen naar een einddoel. Popper verzet zich hevig tegen historicisme – de idee dat de geschiedenis zich voltrekt volgens een ijzeren logica. In de jaren dertig ziet Popper hoe Europa buigt voor fascisme. De Anschluss van Oostenrijk bij Nazi-Duitsland noopt hem te vluchten naar Nieuw-Zeeland; hij is van joodse afkomst. Hij is inmiddels een bekend wetenschapsfilosoof, maar de politieke gebeurtenissen brengen hem ertoe een pleidooi te schrijven voor de open samenleving en vrijheid van denken en spreken. The open society and its enemies is één van de belangrijkste politieke werken van de twintigste eeuw. Na de oorlog vestigt Popper zich in Londen. Poppers idee van falsificatie oogt pessimistisch: kunnen we dan niets ooit zeker weten? In een lezing aan het einde van zijn leven zegt hij juist het tegenovergestelde. Omdat de toekomst open is, zijn wij zelf degenen die beslissen hoe ze eruit gaat zien. Daarom is optimisme een plicht.   https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222417 162.56 2669 2024-10-07T12:12:36+00:00 yes no filosoof wetenschap filosofie Einstein https://schooltv.nl/video-item/ayn-rand-1905-1982-grondlegger-van-het-objectivisme 2024-11-14T13:05:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46457.w613.r16-9.2dec124.webp Ayn Rand (1905-1982) | Grote geesten Romanschrijver en filosoof Ayn Rand emigreert in 1925 vanuit de Sovjet-Unie naar Amerika. Individuele vrijheid is de leidraad in haar leven en werk, het communisme vindt ze daarom verwerpelijk. In 1957 verschijnt haar roman Atlas Shrugged, door de lezers van Time Magazine uitgeroepen tot het één na belangrijkste boek van de twintigste eeuw. Alleen de Bijbel is belangrijker. De boektitel verwijst naar de Griekse mythe, waarin Atlas de wereld op zijn schouders draagt. Rand ziet de scheppers van de welvaart als moderne Atlassen, en beschrijft welke drama’s het op gaat leveren als zij in staking zouden gaan. Voor Rand is egoïsme een morele deugd. Altruïsme maakt volgens haar passief. Wie hulp accepteert, onderwerpt zichzelf immers aan wat een ander wenst te geven en onderneemt zelf niets meer. Dat gaat ten koste van creativiteit, en betekent het einde van een welvarende samenleving. Dat klinkt meedogenloos, maar voor Rand is het volkomen rationeel. Ayn Rand wordt zowel gehaat als bejubeld. Zij inspireert door haar optimisme over de mogelijkheden van de mens. Zij doet een beroep op eigen verantwoordelijkheid en creativiteit. Wie verantwoordelijkheid neemt voor zichzelf neemt verantwoordelijkheid voor de samenleving. Rand ontkent dat haar filosofie – die ze objectivisme noemt – de samenleving zou verwoesten, vanwege doorgeschoten egoïsme. Integendeel: alleen een samenleving van trotse individuen, die hun eigen levensgeluk najagen en verstand verkiezen boven vals sentiment, is rechtvaardig en harmonieus. Alle andere vormen leiden tot geweld. Volgens Rand dient de staat een minimale rol te spelen. Slechts het beschermen van enkele individuele rechten – zoals lijfsbehoud en bezit - is moreel toegestaan. Alle verdere bemoeienissen gaan ten koste van ondernemerszin en creativiteit. Bemoeienis met de vrije markt is uit den boze. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222382 152.064 1267 2024-10-07T11:35:25+00:00 yes no filosoof boek filosofie schrijver vrijheid https://schooltv.nl/video-item/bertrand-russell-1872-1970-filosoof-en-pacifist 2024-11-14T13:04:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46456.w613.r16-9.ad9dbbf.webp Bertrand Russell (1872-1970) | Grote geesten Filosoof, wiskundige, essayist en politiek activist Bertrand Russell is een van de meest markante en veelzijdige intellectuelen van de twintigste eeuw. Russell is uitermate kritisch over religie. De argumenten voor het bestaan van God deugen niet en godsdienstige dogma's zijn niet te bewijzen, zo toont hij met zijn zogenoemde 'theepotargument'. Iemand die beweert dat zich tussen Aarde en Mars een theepot bevindt, die je zelfs met de sterkste telescopen niet kan zien, wordt voor gek verklaard. Maar als het in een religieus geschrift zou staan, moeten we het dan opeens wel geloven? Onzin, stelt Russell. Voor hem is er tussen God en deze bovennatuurlijke theepot geen verschil. Als filosoof levert hij belangrijke bijdragen aan de logica. De paradox van Russell is de meest bekende. Het klassieke voorbeeld van de barbier uit Sevilla illustreert dit. Stel, een barbier zegt dat hij uitsluitend alle mannen scheert die zichzelf niet scheren. Scheert hij dan zichzelf, of niet? Zo ja, dan scheert hij dus weldegelijk ook mannen die zichzelf scheren. Zo nee, dan scheert hij niet alle mannen die zichzelf niet scheren. Hoe dan ook eindig je in een paradox. Naast logicus is Russell een essayist en een uitgesproken politiek activist. Zijn Geschiedenis van de Westerse filosofie is nog steeds een veelgelezen inleiding tot de wijsbegeerte. Albert Einstein roemt de kostelijke frisheid van het werk. In 1950 ontvangt Russell de Nobelprijs voor Literatuur. Zijn pacifisme brengt hem gedurende zijn lange leven meerdere malen in de problemen. Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog belandt hij vijf maanden in de cel wegens protesten tegen de Britse deelname. In 1967 organiseert hij met Jean Paul Sartre het eerste zogeheten Russell-tribunaal om mensenrechtenschendingen aan de kaak te stellen. Bijzonder aan dit tribunaal, is dat het een initiatief van burgers is. Om het tribunaal te financieren, richt Russell de Russell Peace Foundation op. Ook na zijn dood blijven de Russell-tribunalen voortbestaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222421 170.069 1185 2024-10-07T12:39:53+00:00 yes no Eerste Wereldoorlog filosofie politiek godsdienst https://schooltv.nl/video-item/jean-paul-sartre-1905-1980-lenfer-cest-les-autres 2024-11-14T13:25:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46460.w613.r16-9.66f4828.webp Jean-Paul Sartre (1905 – 1980) | Grote geesten Jean-Paul Sartre houdt een lezing met de titel ‘L’existentialisme est un humanisme’ (het existentialisme is een humanisme). De ruimte is afgeladen vol. De atmosfeer is geladen, het is warm en sommigen vallen flauw, terwijl Sartre de leerstukken van het existentialisme afkondigt. Zoals: de menselijke existentie gaat aan zijn essentie vooraf. Of: de mens is veroordeeld tot vrijheid. Een filosofische superster is geboren. In het naoorlogse Frankrijk en Europa, dat bijkomt van de onderdrukking door de Nazi’s, slaat het radicale vrijheidsidee van Sartre in als een bom. De mens, volgens Sartre, heeft geen kern of essentie die hij in zich draagt en waaraan hij moet beantwoorden. Hij is geen schepsel van God, noch de uitkomst van een traditie. Hij komt volstrekt onbepaald ter wereld, als louter existentie. De mens is daarmee ook volledig verantwoordelijk voor zijn keuzes. Hij kan niets afschuiven op gewoonte, bevel of religie. Sartre wordt beschuldigd van pessimisme. Dat lijkt te worden bevestigd door de jonge generatie die met hem dweept. Gehuld in zwarte coltruien, bevolken ze ’s nachts de keldercafés van de Parijse wijk Saint-Germain-des-Près. Ze worden ‘Les Rats’- de ratten – genoemd. Maar Sartre vindt zich allerminst een pessimist. In zijn eerdere romans en toneelstukken verwoordt hij weliswaar de keerzijde van die radicale vrijheid. Ze is ronduit beangstigend, en altijd vrezen we dat anderen haar inperken. De hel, dat is de ander, schrijft Sartre. Maar tegelijkertijd is de consequenties van vrijheid onder ogen zien optimistisch omdat we het lot geheel in eigen handen nemen. Niet alleen jongeren, maar ook de media volgen en masse iedere stap van Sartre en zijn levensgezel en intellectuele partner Simone de Beauvoir. De twee ontmoetten elkaar jong en sluiten een pact elkaar volledig vrij te laten – ook seksueel. Het huwelijk is immers een bourgeois, een onderdrukkend systeem. Ze werken en debatteren in cafés als Les Deux Magots en Café de Flore. Toeristen kunnen er nu terecht voor souvenirs. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20221937 160.064 4544 2015-04-07T12:19:37+00:00 yes no filosofie Frankrijk filosoof https://schooltv.nl/video-item/lucius-annaeus-seneca-4-v-chr-65-na-chr-stoicijn-uit-de-romeinse-tijd 2024-11-14T13:23:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26085.w613.r16-9.e0ca32d.webp Lucius Annaeus Seneca (± 4 v. Chr. - 65 na Chr.) | Grote geesten Het aanvaarden van het lot is typisch voor de leer van de filosofische stroming de Stoa, waartoe Seneca zichzelf rekende. Het lot staat voor de stoïcijnen gelijk aan de natuur, waartoe ook mensen behoren. Verzet daartegen is volkomen onredelijk. Wat heeft het immers voor zin je te verzetten tegen de natuurlijke orde of rede? Wijs is te willen waartoe het lot je dwingt. De wijze schakelt daarbij zijn gevoel uit, want emoties getuigen van onzinnig verzet. Zijn ideaal is bevrijding van alle hartstochten – apatheia. Seneca is een gedreven staatsman, zoals meer stoïcijnen. Immers: de weg van de natuur ofwel de rede, geldt niet alleen voor de enkeling maar ook voor de staat. Dat zijn voorschriften voor een deugdzame en sobere levensstijl sterk contrasteren met zijn persoonlijke rijkdom, is overigens een smetje. Seneca’s geschriften getuigen van wat we nu Klassiek Humanisme noemen; we vinden dat vooral in zijn brieven aan Lucillius. Hierin adviseert hij een jonge vriend over het alledaagse leven, van vriendschap tot het oordeel van de massa. Seneca prijst Lucillius om zijn menselijke omgang met slaven. Dat siert hem en toont zijn wijsgerige ontwikkeling, meent Seneca. Je moet met een lager geplaatste omgaan zoals je zelf door een hoger geplaatste behandeld wilt worden. Daarbij is slavernij een relatief begrip. Iemand die formeel geen slaaf is, kan slaaf zijn van zijn ambitie, zijn wellust of zijn angst. En, als de natuur ons lot bepaalt, dan zou in principe ieder vrij mens een slaaf kunnen worden. Er is dus geen enkele natuurlijke grond om je boven slaven of minderen verheven te voelen. Door de nadruk op lot en natuur, zien we bij de Stoa een kiem van de gedachte dat ieder mens gelijk is. Ongehoord in de Klassieke Oudheid. Het levenseinde van Seneca laat alles zien over zijn levensleer. Nero, de wrede keizer van Rome, dwingt zijn vroegere leermeester Seneca tot zelfmoord, omdat deze betrokken zou zijn bij een complot tegen de keizer. Het zijn vage geruchten, en de straf van Nero getuigt van paranoia. Toch aanvaardt Seneca zijn lot, naar verluidt zonder een spier te vertrekken. Hij drinkt de gifbeker. Een eervolle dood, overigens. Socrates stierf immers ook zo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222937 163.072 4192 2015-04-07T12:20:56+00:00 yes no filosoof Romeinen natuur filosofie denken schrijver https://schooltv.nl/video-item/mary-wollstonecraft-1759-1797-feminist-en-schrijfster 2024-11-14T13:22:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/46000/images/46459.w613.r16-9.7524320.webp Mary Wollstonecraft (1759 – 1797) | Grote geesten Mary Wollstonecraft schreef met A Vindication of the Rights of Woman een van de eerste feministische geschriften. Vrouwen in haar tijd werden voornamelijk als bezit gezien, maar Wollstonecraft claimt dat ze dezelfde rechten hebben als mannen. Daarnaast schreef ze romans en reisverslagen. Als één van de eerste vrouwen kon ze leven van de pen. Ze noemde zichzelf ‘de eerste van een nieuwe soort.’ Wollstonecraft heeft een moeilijke jeugd. De familie moet vaak verhuizen, omdat vader schulden maakt. Bovendien slaat hij zijn vrouw. Mary ligt regelmatig voor de deur van haar moeders slaapkamer om haar moeder te beschermen. Op haar achttiende verlaat ze het huis. Met hartsvriendin Fanny Blood richt Wollstonecraft een school op in Newington Green, maar Blood sterft niet lang daarna. Wollstonecraft verlaat de school en vestigt zich in Londen. Hier is ze vaak te vinden in de uitgeverij van Joseph Johnson, waar ze veel progressieve intellectuelen ontmoet. De Franse Revolutie beroert de harten van progressieve intellectuelen. Wollstonecraft ontvangt roem voor haar A Vindication of the Rights of Man, waarin ze de principes van de revolutie – de vrijheid en gelijkheid van ieder mens – verdedigt. Maar vooral het latere A Vindication of the Rights of Woman is ook nu nog bekend. Wollstonecraft stelt hierin, dat de ideeën van de revolutie ook voor vrouwen gelden. Daar hadden de mannelijke revolutionaire denkers niet bij stil gestaan. Sterker nog, ook revolutionaire filosofen als Jean-Jacques Rousseau schreven dat onderwijs aan vrouwen nauwelijks nodig is, omdat ze toch oppervlakkig en zwak zijn. Onzin, stelt Wollstonecraft. Het is juist door gebrek aan educatie dat meisjes oppervlakkig zijn. Meisjes leren zich te gedragen als brave hondjes, als spaniëls. Wollstonecraft vertrekt naar het postrevolutionaire Frankrijk, en begint een noodlottige liefdesrelatie met de Amerikaanse avonturier Gilbert Imlay. Hij verlaat haar na de geboorte van hun dochter Fanny. Eenmaal terug in Londen probeert Wollstonecraft zelfmoord te plegen door in de Thames te springen, maar wordt gered door een voorbijganger. Later trouwt ze met de bekende liberale filosoof William Godwin. Ze overlijdt bij de geboorte van haar tweede kind, Mary. Dochter Mary trouwt later met de Engelse dichter Percy Shelley; op 19-jarige leeftijd schrijft ze Frankenstein. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_HUMAN_20222618 169.066 3639 2015-04-07T12:28:16+00:00 yes no filosofie schrijver feminisme filosoof Frankrijk emancipatie https://schooltv.nl/video-item/aurorae-northern-and-southern-light 2026-01-20T09:24:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26091.w613.r16-9.b9079ef.webp Aurorae | Northern and southern light These beautiful colours in the sky can be seen around the North and South pole. And sometimes you can even see them in The Netherlands. We call this phenomenon northern lights in the northern hemisphere, and southern lights in the southern hemisphere. The lights are caused by two sources: the sun, and the magnetic field of the earth. The sun has eruptions, which can cause solar particles to be thrown into space. This is called solar wind. When a solar wind heads for the earth, solar particles collide with the magnetic field of our planet. Think of the earth as a giant magnet, with a north and south pole. The electrically charged solar particles are bent past the magnetic field and attracted by the south or north pole. The solar particles continue to head for the earth, but they are slowed down by our atmosphere. Out atmosphere contains air, with substances that we need to live, such as oxygen. The electrically charged solar particles collide with the substances in earth’s atmosphere. That collision passes the energy from the solar particles to the atmosphere, causing a light in a great variety of colours. You can see this light best when it’s dark, and when you’re near the north or south pole. And of course, from space, if you happen to be in a space station. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830758 54 2445 2015-04-08T13:29:26+00:00 yes no licht ruimte Noordpool zon zuidpool aarde noorderlicht https://schooltv.nl/video-item/what-is-a-moon-not-only-the-earth-has-one 2024-01-16T16:01:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26092.w613.r16-9.a2a900e.webp What is a moon? | Not only the earth has one Our moon. We often see it in the sky as a bright white circle. We have only one moon, but there are planets with many more moons. Like Jupiter, the fifth planet in our solar system. Jupiter has four big moons and even more smaller moons: altogether about 50 moons. Galileo Galilei was the first to discover that we are not the only planet with a moon, over 400 years ago. He studied Jupiter through a telescope and discovered its four moons. With a good pair of binoculars you can see them yourself on a bright night. But in Galileo’s time it is a big discovery, because in his day people believed that the entire universe revolves around the earth. Our moon revolves around the earth in about a month. But Io, one of Jupiter’s moons, is much faster: it takes Io less than two days to circle around Jupiter, and Jupiter is much bigger than the earth. So a moon really is a space object revolving around a planet. That is why we call moons natural satellites. Moons come in different shapes and colours. Our moon is white and round, but Mars for example has two small moons, Phobos and Deimos, that look more like potatoes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830759 94 1905 2015-04-08T13:33:08+00:00 yes no planeet aarde maan ruimte satelliet https://schooltv.nl/video-item/planet-mars-the-red-planet 2024-01-04T11:27:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26093.w613.r16-9.2983c50.webp Planet Mars | The red planet Mars is the fourth planet in our solar system, viewed from the sun. That makes mars our neighbour. She is called the red planet, because to us, Mars looks like a little red dot in the sky. Mars gets its red colour from the composition of the planet’s soil, which consists mainly of iron. The oxidation of the iron particles gives the surface of Mars its distinguishing red-brown colour. Mars is a lot farther from the sun than the earth. That means it takes longer for the sunlight to reach the planet, which makes it a lot colder than here on earth. The average temperature on Mars is 63 degrees below Celcius: about as cold as our own South Pole during winter. Like earth, Mars has a South and North pole, where there’s ice. But unlike our ice, the ice on Mars is not made out of water, but out of carbon dioxide. Although Mars is a cold planet, scientists think that it’s been warmer in the past. And it’s possible that there used to be water on Mars. Since Mars is relatively close to the earth, there has been a lot of research to the planet. Small space crafts have been sent to Mars to investigate. Like Curiosity, a small vehicle that drives around on Mars. Curiosity measures the air and the soil, to see if Mars is suitable for life. But it’s not likely humans will join him anytime soon. For now it’s just Curiosity doing its laps on the red planet. And that makes Mars the only planet in the galaxy, inhabited solely by robots. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830760 120 7882 2015-04-08T13:37:27+00:00 yes no Mars https://schooltv.nl/video-item/the-milky-way-our-home-in-the-universe 2024-01-04T11:27:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26094.w613.r16-9.7bb8833.webp The Milky Way | Our home in the universe Our solar system is not alone. We are part of an even bigger galaxy. We call this the milky way. It’s a spiral shaped collection of billions of stars, one of which is our sun. The stars you can see in the sky at night, are the stars in the galaxy. There are about 200 billion of them. It may not look like a spiral shaped galaxy, but that’s because we are in it. From our point of view it looks more like a big stripe you can sometimes see in the sky when it’s very clear. One of those stars is our sun. Right about… here. Revolving around the sun are the planets. Mercury, Venus, our very own Earth, Mars, Jupiter, Saturn, Uranus and Neptune. The other stars in the Milky Way have planets too. That means there are not only many more stars out there, but also many other planets. And on top of that, astronomers say the milky way contains an enormous amount of moons, comets, gas and star dust. And that’s only our galaxy. Apart from that, there are many other galaxies. The Andromeda galaxy for example. Close to ours, and pretty similar to our own milky way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830761 98 3500 2015-04-08T13:40:48+00:00 yes no aarde melkweg zon ruimte zonnestelsel ster https://schooltv.nl/video-item/constellations-images-in-space 2024-01-04T11:27:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26095.w613.r16-9.fa7d3ef.webp Constellations | Images in space Taurus, Aries, Gemini. Names of famous star signs. But the southern crown, the carpenter’s square and serpent bearer are less well known. These are also constellations. And there are many more. Ever since we started looking at the stars, we have been wondering about those shiny lights in the sky. What do they mean and why are they where they are? Science didn’t exist yet, so people gave their own meaning to the position of the stars. By connecting the stars like dots, they created recognizable images in space. These stars, for example, look like twins. And with a little imagination, you can see a ram here. And these stars together make a scorpion. The twelve most famous signs are called the zodiac. And there are more signs we don’t always see because the earth revolves around the sun. You get your own sign when you are born. That’s the sign situated in the direction of the sun. Of all constellations, the Big Dipper is the most famous one. You can see it in the sky every night. It looks more or less like a saucepan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830762 105 945 2015-04-08T13:44:26+00:00 yes no ruimte dier ster figuur https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-de-strijd-om-de-noordpool 2024-01-04T11:27:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26096.w613.r16-9.b392740.webp Nieuwsuur in de klas | De strijd om de Noordpool Vak: aardrijkskunde. Door de opwarming van de aarde smelt het ijs op de Noordpool. Dit maakt olie- en gaswinning steeds makkelijker. Daar willen veel landen van mee profiteren. Maar van wie is de Noordpool? Het grootste gedeelte is nog van niemand. In 1996 is de Arctische Raad opgericht met als doel het beheren en beschermen van de Noordpool. Want iedereen wil olie en gas, maar iedereen lijdt ook onder de opwarming van de aarde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830836 291 9835 2015-04-09T14:39:37+00:00 yes no gas Noordpool olie opwarming brandstof aarde klimaatverandering https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-onder-het-bestaansminimum 2024-01-04T11:27:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26097.w613.r16-9.364bcc0.webp Nieuwsuur in de klas | Onder het bestaansminimum Vak: economie. Veel mensen met schulden raken nog dieper in de problemen omdat de belastingdienst en deurwaarders maandelijks te grote bedragen inhouden op het loon of de uitkering. Om mensen met schulden te beschermen is er een wettelijk bestaansminimum afgesproken zodat er in ieder geval geld overblijft voor de huur en boodschappen. Maar daar komt in de praktijk weinig van terecht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830837 385 2326 2015-04-09T14:40:53+00:00 yes no geld wet schuld uitkering https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-de-haringvlietdelta-open-de-sluizen 2024-01-12T12:30:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26098.w613.r16-9.f04cf8d.webp Nieuwsuur in de klas | De Haringvlietdelta: open de sluizen! Vak: aardrijkskunde. In het Haringvliet in Zuid-Holland is na de watersnoodramp van 1953 een grote dam gebouwd. De delta was vroeger een gebied waar zoet en zout water elkaar ontmoetten. Met de komst van de dam werd het water achter de dam zoet. In 2018 moet de Haringvlietdam een open dam worden wat grote invloed heeft op de flora en fauna. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830838 259 4964 2015-04-09T14:45:59+00:00 yes no watersnoodramp sluis Deltawerken dam rivier https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-hoe-vrouwen-china-veranderen 2024-01-04T11:27:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26099.w613.r16-9.e5bc892.webp Nieuwsuur in de klas | Hoe vrouwen China veranderen Vak: aardrijkskunde. China is een van de snelst groeiende economieën ter wereld. Maar ondanks de modernisering en de grote economische sprong voorwaarts, zijn de verhoudingen tussen man en vrouw nog steeds zeer ouderwets en traditioneel. De Chinese vrouw is ondergeschikt aan de man en moet hem gehoorzamen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830839 353 2467 2015-04-09T14:47:51+00:00 yes no feminisme emancipatie vrouw China recht https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-kansloze-winkels-moeten-verhuizen 2024-01-04T11:27:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26100.w613.r16-9.3471382.webp Nieuwsuur in de klas | Kansloze winkels moeten verhuizen Vak: economie. Duizenden winkels zijn in Nederland gevestigd op inmiddels kansloze locaties. Op deze plekken zullen ze vrijwel zeker failliet gaan. En het aantal groeit. De consument shopt steeds meer online en de winkels worden minder bezocht. Door leegstand en lege etalages worden winkelstraten steeds onaantrekkelijker en lopen de overgebleven klanten hier ook weg. Een oplossing lijkt een grote verhuizing van winkels van de slechte locaties naar kleinere en compacte centra. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830840 257 1158 2015-04-09T14:51:53+00:00 yes no internet consument kopen winkel https://schooltv.nl/video-item/nieuwsuur-in-de-klas-steeds-meer-daklozen 2024-01-16T14:59:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26101.w613.r16-9.c1546fd.webp Nieuwsuur in de klas | Steeds meer daklozen Vak: economie. Het aantal daklozen in Nederland loopt in 2015 hard op. Dat komt vooral door de zogenaamde ‘nieuwe daklozen’: mensen die hun baan verliezen, hoge schulden maken en daardoor uiteindelijk hun huis niet meer kunnen betalen. Daarnaast zijn er meer psychiatrische daklozen die door de bezuinigingen op de gezondheidszorg niet de hulp krijgen die zij nodig hebben . https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830841 391 1271 2015-04-09T14:53:46+00:00 yes no schuld huis geld dakloos https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-zoek-het-uit-enzymen 2024-01-04T11:27:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26106.w613.r16-9.b40255b.webp Het Klokhuis | ZOEK HET UIT! Enzymen Een nieuwe aflevering van de Klokhuisserie 'Zoek Het Uit!'; een serie over wetenschappelijk onderzoek in Nederland. Enzymen spelen een belangrijke rol bij de spijsvertering. Ze 'knippen' het voedsel in hapklare brokken die opgenomen kunnen worden door de darmen. Zouden die enzymen dat knipwerk ook buiten je lichaam kunnen doen? Bij de afwas bijvoorbeeld? Maurice gaat op onderzoek in een enzymenlaboratorium. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233587 852.33 8187 2015-03-17T05:54:35+00:00 yes no enzym voeding darm wetenschap spijsvertering https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-melk 2024-01-04T11:27:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26110.w613.r16-9.6475384.webp De Buitendienst | Melk In De Buitendienst gaan de presentatoren in hun oude stadsbus Buitendienst op pad voor hét Natuurprogramma voor kinderen van 8 tot 80. Ze experimenteren, bouwen en maken zichzelf proefkonijnen. Geïnspireerd door nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen of maatschappelijke dilemma's, zoeken zij uit hoe het nu echt zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1231803 1280.7 26357 2015-04-10T16:45:00+00:00 yes no koe kaas drinken melk dier yoghurt smaak https://schooltv.nl/video-item/de-dokter-corrie-show-ongesteld 2024-01-16T15:43:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26116.w613.r16-9.fcd0394.webp De Dokter Corrie Show | Ongesteld Ongesteldheid, wat is dat eigenlijk? Dokter Corrie legt uit wat er precies in je lichaam gebeurt wanneer je ongesteld bent. Waarom word je ongesteld en hoe ga je er mee om? Tess Milne vertelt over haar ervaring met ongesteldheid. Dokter Corrie leert alles over maandverband en tampons. En wat weten jongens eigenlijk over ongesteldheid? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233924 1177.97 49909 2015-04-12T17:30:00+00:00 yes no maandverband puberteit eicel meisje tampon menstruatie https://schooltv.nl/video-item/top2000-in-de-klas-percy-sledge-when-a-man-loves-a-woman 2024-01-16T15:48:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26130.w613.r16-9.340e3c1.webp Top 2000 in de klas | Percy Sledge: When a Man Loves a Woman Vak: CKV. Het nummer When a man loves a woman van Percy Sledge werd eigenlijk per ongeluk een wereldhit in 1966. In die tijd leefden wit en zwart gescheiden in het zuiden van de VS. Percy’s liefdeslied werd desondanks een wereldwijd succes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_835515 447 484 2015-04-15T13:36:16+00:00 yes no Amerika liedje liefde muziek racisme https://schooltv.nl/video-item/mahatma-gandhi-symbool-van-de-indiase-onafhankelijkheid 2024-01-16T16:01:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26131.w613.r16-9.23df101.webp Mahatma Gandhi | Symbool van de Indiase onafhankelijkheid Een oude, vriendelijk ogende man. Kaal, een brilletje, en gekleed in doeken. Zo is Mahatma Gandhi over de hele wereld bekend. Vriendelijk, ongevaarlijk misschien. Maar wel een icoon. En meer strijder dan je zou zeggen. Gandhi leeft honderd jaar geleden in India, één van de dichtstbevolkte landen ter wereld. In India zijn dan de Engelsen de baas geworden. Zij hebben het land gekoloniseerd, zoals dat heet. Hoewel ze in India met veel meer mensen zijn, kunnen ze niet op tegen het leger van de Engelsen en hebben ze in hun eigen land niks meer te vertellen. Gandhi wil hier een einde aan maken en India onafhankelijk maken. Niet door te vechten, maar door te protesteren zonder geweld te gebruiken, bijvoorbeeld door te spinnen! In India wordt door het hele land heel veel katoen verbouwd, waar je kleding van gemaakt wordt. Het katoen wordt door de Engelsen naar Engeland verscheept en hier maken ze er in textielfabrieken kleding van. De Engelsen brengen de kleding weer naar India om het met winst te verkopen. Gandhi roept de Indiërs op om geen Britse kleren meer te kopen maar gewoon eigen kleren te maken van het eigen katoen. Zo wordt het spinnewiel het symbool van de Indiase onafhankelijkheid Gandhi krijgt hele groepen Indiërs aan het spinnen en wint daar ook iets heel belangrijks mee: eigenwaarde en trots. Wij kunnen het prima zelf en hebben de Engelsen helemaal niet nodig hier. Gandhi organiseert massale protestmarsen om duidelijk te maken dat Indiërs onafhankelijk willen worden. Engeland is alleen niet van plan om haar kolonie zomaar op te geven en gebruikt geweld om de protesten neer te slaan. Duizenden Indiërs worden gearresteerd. Maar dit was de kracht van Gandhi, juist door zelf geweldloos te protesteren, door niet te doen wat de Engelsen willen, en je ook niet te verdedigen als er op je ingeslagen wordt. ZO toon je aan dat de Engelsen slechte manieren hebben en dat de Indiërs het volste recht hebben om onafhankelijk te worden. Om de baas te worden in eigen land. Het wordt voor de Engelsen heel moeilijk om hier tegen te blijven strijden en de Indiase onafhankelijkheid komt steeds dichterbij. Een onafhankelijk India waar miljoenen mensen wonen. Maar wel mensen die onderling sterk van elkaar verschillen. Een belangrijk verschil is bijvoorbeeld de godsdienst. De twee grootste groepen gelovigen in India zijn de moslims en die hindoes. En die leven op gespannen voet met elkaar. Gandhi hoopt dat India onafhankelijk kan worden met vredig naast elkaar levende gelovigen, maar dat is hem niet gelukt. Terwijl de Britten zich terugtrekken, breken in India bloedige gevechten uit tussen moslims en hindoes. De voormalige kolonie valt uiteen en Pakistan, waar voornamelijk moslims wonen, wordt losgemaakt van India. Beide landen zijn dan onafhankelijk, maar dus niet samen. Er komt een enorme volksverhuizing op gang tussen de landen. Hindoes vluchten uit Pakistan en moslims uit India. Ongeveer een miljoen mensen komen om. Door al het geweld viert Gandhi de onafhankelijkheid niet mee. Hij besluit te vasten, niet meer te eten. Dat doet hij net zo lang tot het geweld tussen hindoes en moslims zal stoppen. Het lukt, maar voor even. 30 januari 1948 wordt Gandhi vermoord door een extremistische hindoe. Gandhi is tijdens zijn leven al een held, door zijn geweldloze strijd voor gelijke rechten en voor onafhankelijkheid. Na zijn dood is zijn heldendom alleen nog maar groter geworden. Denk jij dat je vrede kan krijgen zonder geweld te gebruiken? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_835516 298 63322 2015-04-15T13:48:03+00:00 yes no kolonie protestant India Engeland geweld Gandhi https://schooltv.nl/video-item/nelson-mandela-de-eerste-zwarte-president-van-zuid-afrika 2025-06-03T07:27:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26132.w613.r16-9.ee308dd.webp Nelson Mandela | De eerste zwarte president van Zuid-Afrika Bijzondere mensen verdienen een standbeeld. Dat van Nelson Mandela is negen meter hoog, en dat heeft hij verdiend ook. Zijn hele leven is hij opgekomen voor gelijke rechten, voor iedereen. Een echte held. Nelson Mandela is geboren in Zuid Afrika. In dat land is dan een kleine groep blanke mensen de baas over miljoenen zwarte mensen. Zwarte mensen mogen niet stemmen, wonen in eigen wijken en mogen niet zelf bepalen hoe ze willen leven. Deze ongelijkheid wordt ‘apartheid’ genoemd. Je mag bijvoorbeeld niet naar een goede school gaan, alleen vanwege de kleur van je huid. Nelson Mandela is hier woedend over en hij probeert hier tegen te vechten. Maar Mandela wil geen geweld gebruiken bij het protesteren. Telkens worden vreedzame demonstraties met harde hand neergeslagen. Bijvoorbeeld in 1960 in Sharpville. Een grote groep mensen die voor gelijke rechten demonstreert wordt met zoveel geweld uit elkaar gedreven dat er 69 doden vallen. Een zwarte dag in de geschiedenis van Zuid Afrika. Maar ook een keerpunt in de tactiek van Mandela. Het ANC, de partij van Mandela, gaat nu ook geweld gebruiken en de leiders worden gearresteerd. Ook Mandela. Hij wordt opgesloten in een gevangenis op Robbeneiland, waar hij 27 jaar vast wordt gehouden. 27 jaar! In al die jaren dat Mandela gevangen zit blijft de apartheid gelden in Zuid Afrika. Maar de protesten houden ook aan en in de hele wereld groeit de boosheid over de oneerlijkheid en de onderdrukking. Ook de roep om vrijlating van Nelson Mandela, wordt steeds luider. Dan, 27 jaar later in 1990, besluit de Zuid Afrikaanse regering dat Mandela vrij mag komen en de hele wereld is benieuwd hoe dat zal gaan. Mandela moet toch heel boos zijn over alles wat hem is aangedaan? Maar Mandela heeft in al die jaren goed nagedacht. Hij weet dat zijn glimlach en wijsheid sterker zijn dan zijn vuist. Hij wil zelfs helemaal niet de gevangenis uit. Eerst moet hij de toezegging krijgen dat Zuid Afrika vrije verkiezingen krijgt waar iedereen aan mee mag doen. Dan pas komt hij naar buiten. Zijn vrijlating is heel belangrijk en wordt zelfs in Nederland live op tv uitgezonden. Zuid Afrika krijgt vrije verkiezingen en de apartheid wordt afgeschaft. Voor het eerst in de geschiedenis krijgt het land een zwarte president, en dat kan maar één man zijn: Nelson Mandela, de held van het land. Mandela blijft 5 jaar lang president en reist als vredesstichter de hele wereld over. Overal wordt hij met open armen ontvangen, ook in Nederland. De laatste jaren van zijn lange leven is hij vaak ziek en leeft iedereen met hem mee. Uiteindelijk overlijdt Mandela, 95 jaar oud. Zelfs de Amerikaanse president Obama is op de begrafenis en spreekt mooie woorden. Mandela zal nooit meer vergeten worden. Met zijn glimlach, sterker dan zijn vuisten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_835517 314 2032-04-30T22:00:00+00:00 73707 2015-04-15T13:49:19+00:00 yes no Zuid-Afrika apartheid Nelson Mandela https://schooltv.nl/video-item/top2000-in-de-klas-paul-mccartney-blackbird 2024-01-08T15:41:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26133.w613.r16-9.8b52cfa.webp Top 2000 in de klas | Paul McCartney: Blackbird Vak: CKV. Paul McCartney werd in de jaren ’60 van de vorige eeuw beroemd als zanger en gitarist van The Beatles. Voor het nummer ‘Blackbird’ liet hij zich inspireren door niemand minder dan Johann Sebastian Bach. De tekst gaat over de spanningen door de protesten van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging tegen rassenscheiding in de VS. Een maatschappelijk nummer dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_835521 353 2185 2015-04-15T15:11:48+00:00 yes no melodie muziek Amerika klassiek discriminatie Bach https://schooltv.nl/video-item/top2000-in-de-klas-the-trammps-disco-inferno 2024-01-04T11:28:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26134.w613.r16-9.20023c3.webp Top 2000 in de klas | The Trammps: Disco Inferno Vak: CKV. Disco Inferno van The Trammps betekende het begin van de disco. Het nummer werd pas echt een hit in 1977, toen het nummer werd toegevoegd aan de soundtrack van de eerste discofilm: Saturday Night Fever. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_835520 393 945 2015-04-15T15:10:12+00:00 yes no film disco muziek dansen https://schooltv.nl/video-item/top2000-in-de-klas-bruce-hornsby-the-way-it-is 2024-01-04T11:28:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26135.w613.r16-9.7c9372e.webp Top 2000 in de klas | Bruce Hornsby: The Way It Is Vak: CKV. Bruce Hornsby is een Amerikaanse zanger en pianist. Hij werd vooral bekend door zijn nummer ‘The Way It Is’ uit de jaren 80. Het gaat over de maatschappelijke klassenverdeling en de tegenstelling tussen arm en rijk. De boodschap is: wacht niet tot er sociale onrust komt om gerechtigheid te eisen. Kom eerder zelf in actie en geloof niet iedereen die je vertelt ‘het is eenmaal zo’. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_835522 351 944 2015-04-15T15:20:00+00:00 yes no klas rijkdom arm muziek https://schooltv.nl/video-item/martin-luther-king-een-dominee-met-een-droom 2024-01-16T16:21:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26136.w613.r16-9.d5b5edb.webp Martin Luther King | Een dominee met een droom ‘I have a dream’. Misschien heb je deze uitspraak wel eens gehoord. Het komt van deze man, dominee Martin Luther King. In 1963 houdt hij een beroemde toespraak in Washington, de hoofdstad van Amerika. King droomt dat het in zijn land ooit mogelijk moet zijn dat blanke en zwarte mensen gelijkwaardig en in harmonie kunnen samenleven. Die droom is in het zuiden van Amerika nog ver weg, Hier groeit Martin Luther King op. De zwarte bevolking leeft er gescheiden van de blanke bevolking. Bordjes geven aan of er blanke mensen naar binnen mogen, of zwarte mensen. Cafés zijn gescheiden, wachtkamers, zelfs toiletten. In de bus mogen zwarte mensen alleen achterin zitten, de voorste plekken zijn gereserveerd voor blanke mensen. Martin Luther King is hier heel kwaad over. En hij is niet de enige. In 1955 is deze Rosa Parks na haar werkdag op weg naar huis. Ze gaat zitten op een stoel die alleen voor blanken is gereserveerd. Ze weigert op te staan voor een blanke man en wordt daarom zelfs gearresteerd. Martin Luther King hoort van Rosa Parks en roept alle zwarte mensen op om niet meer de bus te nemen zolang daar gescheiden plaatsen zijn. Het wordt het begin van langdurige protesten. De strijd voor gelijke rechten is begonnen. Martin Luther King wil wel dat de strijd waardig wordt gestreden. Hij roept op een geweldloze strijd te voeren. Blijf rustig en kalm. Verweer je niet. Je hebt net zoveel recht als blanke mensen. Dominee King organiseert massale protestmarsen, waarbij ze bijvoorbeeld allemaal gaan zitten op de openbare weg. En als ze je het recht niet geven om te stemmen, dan ga je dat halen. En als het protest dan met harde hand wordt neergeslagen, geen geweld terug doen. Sla niet terug. Dan toon je nog beter aan dat je in je recht staat. Dat je vrij bent. King wordt vaak gearresteerd, maar vindt dat door zijn arrestatie alleen maar duidelijker wordt dat de regels oneerlijk zijn. Martin Luther King inspireert duizenden mensen met zijn manier van protesteren. Zo trekken er 200.000 mensen naar de hoofdstad waar ze naar zijn beroemd geworden toespraak luisteren. De mars op Washington verloopt vreedzaam, maar de geweldloze strijd om vrijheid en gelijke rechten duurt veel mensen te lang. Er wordt tóch geplunderd en brand gesticht door zwarte demonstranten. Geweldloos protesteren is voor sommigen te moeilijk. King houdt het bij woorden. Een vreedzame protestmars in het zuiden wordt hardhandig neergeslagen en het gewelddadige optreden van de politie wordt in het hele land afgekeurd. Een paar dagen later maakt de Amerikaanse president bekend dat de rassenscheiding wordt afgeschaft en zwarte Amerikanen krijgen in het hele land dezelfde rechten als de blanke. De beroemde droom is een stuk dichterbij en de woorden van Martin Luther King worden overal herinnerd. Maar King maakt dat zelf niet lang mee. King zegt het beloofde land te zien in zijn laatste toespraak. En het lijkt wel of hij zijn dood voelt aankomen. Want op 4 april 1968 wordt hij in Memphis doodgeschoten. De geweldloze dominee komt door geweld om het leven. Toch zullen we zijn woorden, en zijn droom altijd herinneren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_835523 364 79355 2015-04-15T15:30:25+00:00 yes no discriminatie racisme Martin Luther King https://schooltv.nl/video-item/nederland-bevrijd-na-vijf-jaar-tweede-wereldoorlog 2025-05-15T08:45:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26137.w613.r16-9.a689d7c.webp Nederland bevrijd | Na vijf jaar Tweede Wereldoorlog Ieder jaar, op 5 mei, is het feest. Dan vieren we onze vrijheid die we sinds de Tweede Wereldoorlog hebben. - En niet alleen omdat we wel houden van een feestje, we proberen op 5 mei ook stil te staan bij hoe fijn het is om in vrijheid te leven. Want dat hebben we in de Tweede Wereldoorlog vijf jaar lang niet kunnen doen. Op 10 mei 1940 vallen Duitse soldaten ons land binnen. Vaak ook letterlijk ‘vallen’, overal in het land springen soldaten met parachutes uit Duitse vliegtuigen. Er breekt een hele zware periode aan, want de Duitse bezetters, de Nazi’s voeren een schrikbewind in Nederland. Je mag niet meer openlijk zeggen wat je vindt en denkt, je kan zomaar gevangen worden gezet of zelfs worden doodgeschoten. En de Duitsers zijn ook meedogenloos tegen allerlei mensen, alleen maar omdat ze vinden dat ze anders zijn. Vooral Joden worden massaal opgepakt en weggevoerd naar concentratiekampen. Sommige kampen, zoals Auswitz-Birkenau, zijn speciaal gemaakt om grote groepen mensen massaal te vermoorden. Vernietigingskampen. In 1942 heeft Duitsland grote delen van Europa bezet en noemen dat Het Duitse Rijk. Maar daaromheen werken grote landen samen om de Nazi’s te stoppen en terug te dringen. Dat zijn de geallieerden. Rusland heeft als eerste succes. Ze weten het Duitse leger in het Oosten terug te dringen. En later lukt het Engelse, Amerikaanse en Canadese soldaten in 1944. Het is D-Day. Ook hier kan de bevrijding beginnen. Ze landen aan de kust van Frankrijk en er wordt zwaar gevochten. Veel soldaten komen om. Maar toch lukt het de geallieerden door de Duitse linies te breken. Nu kan Frankrijk worden bevrijd en daarna België. De geallieerden komen steeds dichter bij Nederland. En dan is het zover. Het is, 12 september 1944. Maastricht is de eerste grote stad die wordt bevrijd, de oorlog lijkt bijna over. Dan verzinnen de geallieerden een gewaagd plan. Om de opmars zeker te stellen proberen de geallieerden met parachutisten de bruggen over de grote rivieren veroveren. Bij Nijmegen en bij Arnhem. Als de bruggen heel blijven dan kunnen de tanks door rollen en kan Nederland verder worden bevrijd. Het is een gedurfde aanval. Er worden bruggen veroverd, maar bij Arnhem gaat de verovering moeizaam. De Duitsers zijn te sterk. En na een hevige strijd blijkt Arnhem een brug te ver... De stad blijft verwoest achter. De geallieerden komen alleen tot de zuidkant van de rivieren. De bevrijding van de rest van Nederland laat nog maanden op zich wachten. De mensen in Noord Nederland krijgen het zwaar te verduren. Het voedsel raakt op en een hongerwinter teistert Nederland. Terwijl de bevrijding zo dichtbij leek, komen nog duizenden mensen om van honger en uitputting in die laatste maanden van de bezetting. De geallieerden droppen voedselpakketten voor de hongerige bevolking. In April rukken Geallieerde troepen weer op in ons land. Als eerste worden het oosten en het noorden bevrijd. Dan, op 5 mei 1945 geven de Duitse troepen zich officieel over tijdens besprekingen in Hotel de Wereld in Wageningen. Hier is onze vrede getekend. De eerste dagen na de bevrijding is ook een onrustige tijd. Duitsers trekken zich massaal terug en in Nederland wordt afgerekend met de Nederlanders die tijdens de bezetting met de Duitsers hadden samengewerkt. NSB-ers, de bevriende partijleden van de Nazi’s, worden gearresteerd. Er worden ook overal meisjes uitgejouwd die verkering hadden gehad met Duitse soldaten. Na de bevrijding wordt velen pas echt duidelijk hoe wreed het Nazi Duitsland was, als de mensen terugkomen die gevangen zaten in concentratiekampen. Nu, zoveel jaren later, praten we er juist wel weer over. Want als je weet wat er toen is gebeurd, waardeer je de vrijheid van nu des te beter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_835525 446 2032-04-30T22:00:00+00:00 27947 2015-04-15T15:36:51+00:00 yes no geallieerden Tweede Wereldoorlog bevrijding https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-koraal 2024-01-04T11:28:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26144.w613.r16-9.80da6c7.webp Het Klokhuis | Koraal Koraal is een bijzondere levensvorm. Het is eigenlijk een plant, een dier en een steen tegelijk. Koraalonderzoeker Mark Vermeij laat Dolores in Curaçao zien hoe het koraal leeft. Eén keer per jaar laten koraaldiertjes allemaal tegelijk hun eitjes los om zich voort te planten. Die bijzondere gebeurtenis vindt 's nachts plaats en Dolores is er bij! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1225176 892.11 23224 2015-04-17T18:00:00+00:00 yes no plant dier Curaçao zee water koraal https://schooltv.nl/video-item/de-dokter-corrie-show-grenzen-aangeven 2025-03-18T13:19:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26148.w613.r16-9.55f2ebf.webp De Dokter Corrie Show | Grenzen aangeven Hoe geef je je grenzen aan? Dokter Corrie bezoekt een training waar ze dit aan kinderen leren. Wat moet je doen als iemand iets doet wat jij niet wil? Eén ding is in ieder geval heel belangrijk: geef je grenzen aan en praat er over met iemand die je vertrouwt. Een slachtoffer van seksueel misbruik vertelt haar verhaal. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233925 1277.3 31539 2015-04-19T17:45:00+00:00 yes no seks puberteit grensoverschrijdend gedrag https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-vuur 2024-01-04T11:28:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26149.w613.r16-9.fe7c8e8.webp De Buitendienst | Vuur Het kan gevaarlijk zijn om een vuurtje te stoken in de natuur of in de buurt van je huis. Voor je het weet, slaat het vuur over en ontstaat er brand. Wat moet je eigenlijk doen als er brand uitbreekt in je huis? Hoe verlaat je het huis veilig en wat kun je doen om het vuur tegen te houden? De Buitendienst zoekt het uit! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1231804 1120.62 26086 2015-04-17T17:15:00+00:00 yes no natuur brandweer brand vuur veiligheid https://schooltv.nl/video-item/top2000-in-de-klas-jim-croce-time-in-a-bottle 2024-01-04T11:28:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26159.w613.r16-9.c3c0af5.webp Top 2000 in de klas | Jim Croce: Time in a Bottle Vak: CKV. Songteksten als je dagboek. Over jezelf, je eigen leven zingen. Dat werd een nieuwe trend in de jaren 70 van de vorige eeuw. Jim Croce schreef Time in a Bottle in 1970 toen zijn vrouw hem vertelde zwanger te zijn van zijn zoon. Het nummer werd pas na 1973 bekend, nadat Jim Croce stierf in een vliegtuigcrash. De tekst, die gaat over leven en dood en de tijd die voorbij gaat, werd extra beladen na zijn overlijden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_837535 427 872 2015-04-20T10:07:02+00:00 yes no dagboek leven muziek zingen dood https://schooltv.nl/video-item/top2000-in-de-klas-the-eagles-hotel-california 2024-01-15T10:55:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26160.w613.r16-9.0e1322a.webp Top 2000 in de klas | The Eagles: Hotel California Vak: CKV. Hotel California van The Eagles was een wereldhit over de decadente levensstijl van de Amerikaanse westcoastscene in de jaren 70 van de vorige eeuw. Luxe en ledigheid die je niet los kan laten en die jou ook niet loslaten. Het nummer heeft zijn glans nooit verloren en heeft al een paar keer op nummer 1 gestaan in de Top 2000. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_837536 384 1404 2015-04-20T10:18:52+00:00 yes no popmuziek gitaar muziek Amerika https://schooltv.nl/video-item/mensjesrechten-de-leeuw-en-de-dappere-muis 2024-01-04T11:28:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26162.w613.r16-9.4692742.webp ZappDoc: Mensjesrechten | De leeuw en de dappere muis Nora is negen jaar als een raket haar huis in Homs, Syrië, verwoest. Haar kat wordt bedolven onder het puin en is dood. Nora moet vluchten en mag maar één koffertje met wat kleren meenemen. Verder laat ze alles achter. Het gezin rijdt vier dagen en nachten door de woestijn, verstopt in een vrachtwagen. Als ze eindelijk aankomen in Jordanië is Nora doodsbang. Regie: Els van Driel Productie: IKON https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1234211 1226.45 1363 2014-11-08T23:00:00+00:00 yes no oorlog vluchteling kinderrechten https://schooltv.nl/video-item/college-tour-in-de-klas-lodewijk-asscher 2024-01-04T11:28:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26168.w613.r16-9.dfe0527.webp College Tour in de klas | Lodewijk Asscher Vak: maatschappijleer. Lodewijk Asscher is als minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid niet alleen verantwoordelijk voor de goede verhoudingen tussen werkgevers en werknemers; ook integratie zit in zijn portefeuille. Als wethouder in Amsterdam maakte Asscher zich eerder hard voor beter onderwijs voor kinderen met een taalachterstand. Ook stond hij aan de basis van de metamorfose van de Amsterdamse rosse buurt tot een gebied waar prostitutie wordt teruggedrongen en kunst en cultuur de ruimte krijgen. Na het vertrek van Job Cohen was Asscher korte tijd waarnemend burgemeester van de hoofdstad. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830393 615 544 2015-04-08T08:38:59+00:00 yes no minister politiek beroep https://schooltv.nl/video-item/college-tour-in-de-klas-malala-yousafzai 2024-01-16T15:33:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26169.w613.r16-9.b95da55.webp College Tour in de klas | Malala Yousafzai Vak: maatschappijleer. Malala Yousafzai is een Pakistaans meisje dat in oktober 2012 bij een aanslag door de Taliban in het hoofd is geschoten en dit wonderwel heeft overleefd. Malala is het boegbeeld van de strijd voor meisjesonderwijs in haar thuisland. Na de aanslag is ze voor behandeling overgebracht naar Groot-Brittannië, waar ze tegenwoordig woont en op school zit. Ze heeft onder meer de Kindervredesprijs in Den Haag in 2013 ontvangen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830394 576 5980 2015-04-08T08:40:32+00:00 yes no onderwijs politiek leren cultuur feminisme multicultureel nobelprijs islam Pakistan https://schooltv.nl/video-item/college-tour-in-de-klas-mark-rutte 2024-01-04T11:28:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26170.w613.r16-9.5d0ec9b.webp College Tour in de klas | Mark Rutte Vak: maatschappijleer. Mark Rutte is een Nederlands politicus. Sinds 14 oktober 2010 is hij minister-president van Nederland en minister van Algemene Zaken. Op 5 november 2012 werd zijn tweede kabinet, kabinet-Rutte II, beëdigd. Hij is tevens politiek leider van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD). https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830395 541 2000 2015-04-08T08:42:01+00:00 yes no regering politiek multicultureel politieke partij minister-president Den Haag arbeid https://schooltv.nl/video-item/college-tour-in-de-klas-michaela-deprince 2024-01-04T11:28:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26171.w613.r16-9.7210171.webp College Tour in de klas | Michaela DePrince Vak: Maatschappijleer. Michaela DePrince werd als Mabinty Bangura geboren in Sierra Leone en verloor haar ouders op driejarige leeftijd tijdens de burgeroorlog. Ze werd opgenomen in een weeshuis. Door haar huidziekte vitiligo werd DePrince beschouwd als een duivelskind en kreeg ze te maken met verwaarlozing en mishandeling. Op vierjarige leeftijd werd ze geadopteerd door een Amerikaans echtpaar. DePrince ging op balletles en bleek een natuurtalent te zijn. Inmiddels danst Michaela DePrince in Nederland bij de Junior Company van het Nationale Ballet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830396 555 2270 2015-04-08T08:44:23+00:00 yes no artiest discriminatie vooroordeel dansen ballet racisme https://schooltv.nl/video-item/college-tour-in-de-klas-richard-branson 2024-01-04T11:28:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26172.w613.r16-9.5b69a11.webp College Tour in de klas | Richard Branson Vak: economie. Richard Branson is een Britse zakenman. Hij heeft meer dan 400 Virgin-bedrijven opgericht, waaronder een platenmaatschappij, een vliegtuigmaatschappij en ruimtevaartbedrijf voor commerciële ruimtevluchten. Branson is geridderd en bezit een geschat vermogen van rond de drie miljard dollar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830397 504 1541 2015-04-08T08:46:38+00:00 yes no werk geld muziek commercie bedrijf ondernemen ondernemer https://schooltv.nl/video-item/bio-bits-vmbo-erfelijkheid-de-familie 2024-01-04T11:28:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26173.w613.r16-9.8c9ad8d.webp Bio-Bits vmbo: Erfelijkheid | De familie Het DNA-profiel van Hugo maakt duidelijk dat hij zijn vrouw niet vermoord kan hebben. Ook Mabel gaat vrijuit. Dan komt een zekere Erik opdagen die beweert dat hij een eeneiige tweelingbroer van Arend is. Hij vertelt dat hij naar Villa Genetica was gekomen om Julia haar moeder te vragen Arend in het ziekenhuis op te zoeken. Maar ze schrok zo toen ze Erik zag, dat ze een hartaanval kreeg en stierf. Het DNA van de plaats delict is van Erik. Vlak voor de moeder van Julia stierf heeft ze hem in paniek gekrabd en zo zijn zijn cellen onder haar nagels terecht gekomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_TELEAC_011167 581 8210 2013-05-15T15:59:30+00:00 yes no moord erfelijkheid DNA https://schooltv.nl/video-item/bio-bits-vmbo-erfelijkheid-afl10-de-vader 2024-01-04T11:28:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26174.w613.r16-9.d85d0f7.webp Bio-Bits vmbo: Erfelijkheid | De vader Shirley laat Julia zien hoe uit een eicel en een zaadcel een bevruchte eicel ontstaat. Die bevruchte eicel gaat zich delen door ongeslachtelijke celdeling (mitose). Het bijzondere van die delingen is, dat elke nieuwe cel precies dezelfde chromosomen heeft en dus hetzelfde DNA als de bevruchte eicel. Daardoor zitten in Julia's cellen kopieën van het DNA van haar moeder en vader. In een DNA-profiel van Julia moet je daarom overeenkomsten vinden met het DNA-profiel van haar vader. Als die er niet zijn, is Hugo niet haar biologische vader. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_TELEAC_011165 572 9070 2013-05-15T15:59:27+00:00 yes no DNA erfelijkheid familie https://schooltv.nl/video-item/bio-bits-vmbo-erfelijkheid-afl9-de-moord 2024-01-04T11:28:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26175.w613.r16-9.85ef5f8.webp Bio-Bits vmbo: Erfelijkheid | De moord Terrence wijst Julia erop dat haar bruine oogkleur niet klopt met de wetten van de erfelijkheidsleer. Haar hele familie heeft immers blauwe ogen. In hun gesprek komt naar voren dat het uiterlijk afhangt van erfelijke en omgevingsinvloeden. Ook of je een gootje van je tong kunt maken is volgens Terrence genetisch bepaald. Als gevolg van dit gesprek gaat Julia eraan twijfelen of haar vader Hugo wel echt haar vader is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_TELEAC_011163 586 9604 2013-05-15T15:59:24+00:00 yes no DNA erfelijkheid familie chromosoom https://schooltv.nl/video-item/bio-bits-vmbo-erfelijkheid-de-broer 2024-01-11T15:51:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26176.w613.r16-9.d7d512d.webp Bio-Bits vmbo: Erfelijkheid | De broer Shirley werkt in een IVF-laboratorium, waar ze Julia laat zien hoe een zaadcel samensmelt met een eicel. Die zaadcel en die eicel zijn ontstaan door meiose. Dat is een celdeling, die alleen in de geslachtsklieren voorkomt als daar zaadcellen of eicellen worden gevormd. Zaadcellen en eicellen zijn geslachtelijke voortplantingscellen. Het aantal chromosomen in deze cellen is door de meiose gereduceerd tot de helft van het normale aantal. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_TELEAC_011166 575 6419 2013-05-15T15:59:28+00:00 yes no zaadcel eicel DNA https://schooltv.nl/video-item/college-tour-in-de-klas-bill-gates 2024-01-04T11:28:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26177.w613.r16-9.8eccfa9.webp College Tour in de klas | Bill Gates Vak: economie. Bill Gates is de oprichter van softwarebedrijf Microsoft. Gates is met een geschat vermogen van 76 miljard dollar de rijkste en één van de meest invloedrijke personen van deze tijd. Hoe denkt hij over de grote economische ongelijkheid in de wereld? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_830392 578 1506 2015-04-08T08:36:00+00:00 yes no rijkdom armoede concurrentie bedrijf geld software https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-vissen 2024-01-04T11:28:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26186.w613.r16-9.7d24b55.webp De Buitendienst | Vissen In De Buitendienst gaan de presentatoren in hun oude stadsbus Buitendienst op pad voor hét Natuurprogramma voor kinderen van 8 tot 80. Ze experimenteren, bouwen en maken zichzelf proefkonijnen. Geïnspireerd door nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen of maatschappelijke dilemma's, zoeken zij uit hoe het nu echt zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1231805 1180.73 17744 2015-04-24T16:40:00+00:00 yes no sloot vis sluis Noordzee water dier dijk https://schooltv.nl/video-item/de-dokter-corrie-show-verliefd 2025-09-30T13:00:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26187.w613.r16-9.34e4a7a.webp De Dokter Corrie Show | Verliefd Hoe weet je dat je verliefd bent? En hoe weet je of iemand verliefd op jou is? Dokter Corrie zoekt het voor je uit. Ze vertelt wat je voelt als je verliefd bent en waarom je verliefd op iemand wordt. Mainstreet vertelt over hun ervaringen met verliefdheid. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233926 1305.22 30563 2015-04-26T17:30:00+00:00 yes no verliefd liefde puberteit https://schooltv.nl/video-item/top2000-in-de-klas-peter-koelewijn-kom-van-dat-dak-af 2024-01-04T11:35:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26195.w613.r16-9.a953048.webp Top 2000 in de klas | Peter Koelewijn: Kom van dat dak af! Vak: CKV. In 1959 schudt Peter Koelewijn de Nederlandse tieners wakker met het eerste Nederlandstalige rock-‘n-rollnummer: Kom van dat dak af! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_843768 378 1359 2015-04-28T11:44:20+00:00 yes no popmuziek rock muziek Nederland https://schooltv.nl/video-item/top2000-in-de-klas-slade-merry-xmas-everybody 2024-01-04T11:35:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26196.w613.r16-9.73952e0.webp Top 2000 in de klas | Slade: Merry Xmas Everybody Vak: CKV. Tot de jaren 70 van de vorige eeuw hoorde je kerstmuziek alleen in de kerk. Glamrockband Slade bedenkt in 1973 dat je met een lied jarenlang plezier kan hebben: het is ten slotte elk jaar kerst. En elke keer dat het gespeeld wordt, is het kassa! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_843769 380 1504 2015-04-28T11:57:43+00:00 yes no kerst muziek popmuziek kerk rock https://schooltv.nl/video-item/top2000-in-de-klas-don-mclean-american-pie 2024-01-04T11:35:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26197.w613.r16-9.5c0fa0b.webp Top 2000 in de klas | Don McLean: American Pie Vak: CKV. Je kent het nummer American Pie misschien van Madonna, maar het origineel is van Don McLean. Het nummer gaat waarschijnlijk over de dood van muzikant Buddy Holly: ‘the day the music died’. Maar American Pie werd ook een symbool voor de onrust in de Amerikaanse samenleving in de jaren 60. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_843770 398 797 2015-04-28T12:13:37+00:00 yes no liedje samenleven popmuziek Amerika ongeluk https://schooltv.nl/video-item/top2000-in-de-klas-clannad-theme-from-harrys-game 2024-01-15T10:39:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26199.w613.r16-9.aa34176.webp Top 2000 in de klas | Clannad: Theme from Harry's Game Vak: CKV. Clannad is een band uit Ierland die vooral in de jaren 80 veel succes had. Het nummer Theme from Harry’s Game gaat over de Ierse rellen. De boodschap: geweld heeft alleen verliezers. Bijzonder is dat het nummer helemaal in de Ierse taal wordt gezongen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_843779 423 748 2015-04-29T07:29:28+00:00 yes no liedje popmuziek geweld https://schooltv.nl/video-item/mijn-wereld-vergaat-niet-joseph-oubelkas 2024-01-04T11:35:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26208.w613.r16-9.5b28b2e.webp Mijn wereld vergaat niet | Joseph Oubelkas In de eerste aflevering het verhaal van Joseph Oubelkas. Joseph Oubelkas is een opgewekte 32-jarige man die de schrik van zijn leven krijgt als hij wordt opgepakt in Marokko. Daar belandt hij als verdachte van drugssmokkel in een Marokkaanse gevangenis; de hel op aarde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NCRV_049189 780 2604 2012-10-05T10:43:02+00:00 yes no drugs criminaliteit gevangenis Marokko https://schooltv.nl/video-item/mijn-wereld-vergaat-niet-meysam-noori-vluchtte-uit-afghanistan 2024-01-04T11:35:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26209.w613.r16-9.3fd36a8.webp Mijn wereld vergaat niet | Meysam Noori vluchtte uit Afghanistan Meysam Noori verloor op zijn achtste zijn vader en zijn oudere broer. Zij werden in Afghanistan vermoord door de Taliban. Met zijn moeder, broertje en zusje vlucht hij naar Nederland. Op school ontdekt hij zijn grote passie: dansen. Als hij op televisie een fragment ziet van 'So You Think You Can Dance' besluit hij daaraan mee te doen. Hij hoopt eindelijk aan zijn moeder te laten zien waar hij mee bezig is en haar te laten zien wat dansen voor hem betekent… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NCRV_055520 786 1284 2012-12-13T11:03:02+00:00 yes no vluchteling emotie terrorisme dansen https://schooltv.nl/video-item/mijn-wereld-vergaat-niet-monique-samuel-is-lesbisch-en-gelovig 2024-01-04T11:35:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26211.w613.r16-9.a385828.webp Mijn wereld vergaat niet | Monique Samuel is lesbisch en gelovig Monique krijgt als kind te horen dat de mogelijkheid bestaat dat ze blind wordt. Maar in plaats van bij de pakken neer te gaan zitten wil ze kost wat kost zoveel mogelijk zien en doen. Ze wil presteren en de wereld zien. En zeker niet naar het blindeninstituut waar haar ouders haar indertijd, vanuit goede intenties, naartoe wilden sturen. In plaats daarvan gaat Monique naar een Christelijke middelbare school. Monique wil het liefst opgaan in het geheel, maar door de speciale begeleiding die ze krijgt vanwege haar oogziekte lukt dit niet. Ook komt ze erachter dat ze niet op jongens valt maar op meisjes. En dan barst het helemaal los. Monique moet in therapie gestuurd om over haar homoseksualiteit te praten. En uiteindelijk zwicht ze onder alle druk en trouwt ze met haar beste vriend: een man. Jarenlang probeert Monique haar gevoelens voor een vrouw te onderdrukken, uiteindelijk wil ze dat niet meer. En staat ze zichzelf toe om te voelen voor vrouwen. In deze uitzending van “Mijn wereld vergaat niet” vertelt Monique over hoe ze tot haarzelf is gekomen. En over hoe zij haar wereld liet voortbestaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NCRV_055513 889 917 2012-12-10T09:26:32+00:00 yes no blind homoseksualiteit https://schooltv.nl/video-item/mijn-wereld-vergaat-niet-ronald-verloor-een-been-door-auto-ongeluk 2024-01-04T11:35:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26214.w613.r16-9.bc11edb.webp Mijn wereld vergaat niet | Ronald verloor een been door auto-ongeluk Ronald Hertog, kijkt op een dag in de spiegel en ziet iemand die niet meer op hem lijkt. “Ik was zwaar vermagerd en had nog maar één been, ik herkende mezelf niet.” Het auto-ongeluk wat hij eerder heeft gehad had hem getekend. Een diep dal. Maar bij de nuchtere Ronald duurde het niet lang voordat de knop omging. “Ik zou géén invalide worden. Ook al heb ik maar één been. Ik ging meteen bij mezelf te rade, wat kan ik allemaal nog wel en dat ging ik doen.” Op een gegeven moment besloot hij meer aan sport te gaan doen. Een besluit dat hem een nieuw leven gaf: dat van topsporter. Hij traint hard, om uiteindelijk met de top mee te dingen naar het hoogste haalbare binnen de sport: een Olympische gouden medaille. In deze uitzending van “Mijn wereld vergaat niet” vertelt Ronald over hoe hij sterker in zijn schoenen is gaan staan. En over hoe hij zijn wereld liet voortbestaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NCRV_055517 1020 674 2012-12-12T23:00:00+00:00 yes no auto ongeluk gehandicapt https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-donker 2024-01-04T11:35:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26215.w613.r16-9.bd97317.webp De Buitendienst | Donker In De Buitendienst gaan de presentatoren in hun oude stadsbus Buitendienst op pad voor hét Natuurprogramma voor kinderen van 8 tot 80. Ze experimenteren, bouwen en maken zichzelf proefkonijnen. Geïnspireerd door nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen of maatschappelijke dilemma's, zoeken zij uit hoe het nu echt zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1231806 1219.65 22509 2015-05-01T17:00:00+00:00 yes no blind zien oog donker dier natuur https://schooltv.nl/video-item/de-dokter-corrie-show-internet 2024-01-16T15:32:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26216.w613.r16-9.726cf80.webp De Dokter Corrie Show | Internet Het is heel normaal dat je op deze leeftijd op zoek bent naar informatie over seksualiteit. Maar als je dat zoekt, kom je vaak dingen voor volwassenen tegen. Soms kom je dingen over seks tegen terwijl je daar helemaal niet naar op zoek bent. Hoe ga je hier mee om? Dokter Corrie gaat op onderzoek uit. Ze gaat op bezoek bij pornoactrice Bobbi Eden en praat ze met Kraantje Pappie over porno. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1233927 1176.51 31086 2015-05-03T17:30:00+00:00 yes no internet seks puberteit https://schooltv.nl/video-item/moderne-romeo-en-julia-juliette-is-joods-en-rabii-moslim 2024-01-04T11:35:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26223.w613.r16-9.ad57060.webp Moderne Romeo en Julia | Juliette is Joods en Rabii Moslim Juliette en Rabii uit Amsterdam zijn een moderne Romeo en Julia. Juliette is Joods en Rabii Moslim, een niet zo voor de hand liggende combinatie. Sommige mensen in hun omgeving moeten dan ook even slikken. Maar het stel trekt zich niets aan van alle vooroordelen. "Wij vinden het juist mooi om twee religies samen te brengen, we leren van elkaar." De liefde wint en het stel heeft sinds kort een liefdesbaby, dochter Yasmin. "Yasmin is het mooiste meisje van de wereld, ze is Joods en Moslim", zegt de kersverse vader Rabii. Het Joods-Islamitische stel stoort zich aan alle haat tussen Joden en Moslims op sociale media en op televisie. Zij willen hun dochter juist beide geloven meegeven en de wereld laten weten dat een liefde tussen een Jood en een Moslim wel kan! "Onze dochter zullen wij het beste meegeven van beide geloven, dus Chanoeka, en de ramadan, maar ook de kerstboom en Sinterklaas", aldus Juliette. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NCRV_745830 120 3987 2014-12-22T18:44:42+00:00 yes no islam cultuurverschil Jodendom godsdienst https://schooltv.nl/video-item/a-moroccan-dutch-girl-schrijfster-van-een-populaire-blog 2024-01-04T11:35:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26222.w613.r16-9.369b044.webp A Moroccan Dutch Girl | Schrijfster van een populaire blog Ouassima Yahyaoui is schrijfster van de populaire blog “The Daily Life of a Moroccan Dutch Girl”. Duizenden mensen volgen haar blogs, foto’s en filmpjes. Ouassima begon toen ze 14 was met schrijven: "Ik vond het niet fijn om over mijn gevoelens te praten dus pakte de pen. Het was een soort therapie, ik schreef het van me af en voelde me weer happy”. De blogster schrijft voornamelijk over herkenbare onderwerpen uit het dagelijks leven, zoals haar familie, vriendschap, liefde en soms ook over spiritualiteit. “Ik schrijf niet veel over het geloof maar het geloof is voor mij heel erg belangrijk, bij Allah vind ik mijn rust. Ik houd veel van God, God is liefde." Ouassima wil haar lezers vooral inspireren en laten lachen. "Just laugh, be happy. Mijn oma zei altijd, zelfs de ergste dag gaat voorbij." De blogster is ambitieus, naast haar studie en bijbaan is ze bezig met een boek over haar leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NCRV_805969 120 4463 2015-03-09T13:10:18+00:00 yes no schrijver internet islam cultuur https://schooltv.nl/video-item/titaantjes-eva-modeontwerper 2024-01-04T11:35:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26248.w613.r16-9.59901e8.webp Titaantjes | Eva De 15-jarige Eva is een jong modetalent. In 2013 heeft ze met haar eigen collectie - zeven ontwerpen in één lijn - de modeprijs van de 'Kunstbende' gewonnen. Eva ontmoet ontwerper Bas Kosters tijdens de Fashion Week. Hij nodigt haar uit om een keer langs te komen in zijn atelier. Een uitnodiging waar ze geen nee tegen zegt! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1230151 1512.45 1521 2015-04-25T22:00:00+00:00 yes no mode kunst talent ontwerpen https://schooltv.nl/video-item/titaantjes-welmoed-pianiste 2024-01-04T11:35:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26249.w613.r16-9.fa46d7d.webp Titaantjes | Pianiste Welmoed en Klara Wurtz De 14-jarige Friese Welmoed blijkt niet alleen een groot schaatstalent, maar kan vooral heel goed pianospelen. Ondanks dat Welmoed pas drie jaar piano speelt is ze enorm gepassioneerd, zo baalt ze bijvoorbeeld echt als haar leraar naar het toilet gaat tijdens haar les, en won ze dit jaar het Prinses Christina Concours Noord. Welmoed probeert zo ver mogelijk te komen met haar pianotalent en ontmoet pianiste Klara Wurtz. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1230147 1445.54 507 2015-03-28T23:00:00+00:00 yes no kunst muziek muziekinstrument piano talent https://schooltv.nl/video-item/titaantjes-rodriquez-balletdanser 2024-01-04T11:35:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26250.w613.r16-9.b52e6f7.webp Titaantjes | Balletdanser Rodriquez en Hans van Manen De 12-jarige Rodriquez is een half jaar lang, zonder dat zijn oma en vader het wisten, in het geheim naar balletles gegaan. Inmiddels zit hij op De School voor Jong Talent, wat onderdeel is van het prestigieuze Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Voor Rodriquez is balletdanser en choreograaf Hans van Manen zijn grote voorbeeld. Wat volgt is een bijzondere ontmoeting, waarin hij goede tips en wijze levenslessen krijgt van Hans. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1230148 1491.93 1423 2015-04-04T22:00:00+00:00 yes no dansen ballet talent bewegen https://schooltv.nl/video-item/titaantjes-sterre-beeldend-kunstenaar 2024-01-10T11:45:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26251.w613.r16-9.4f4b57b.webp Titaantjes | Beeldend kunstenaar Sterre Marlène Dumas Het 11-jarige tekentalent Sterre wil niets liever dan te worden toegelaten op de School voor Jong Talent en kunstenaar te worden; daar werkt ze dan ook keihard voor. Sterre heeft regelmatig last van onverklaarbare hoofdpijn waardoor ze niets meer kan, het enige wat haar nog wel lukt tijdens zo'n hoofdpijnaanval is bezig zijn met tekenen en kunst. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1230149 1323.58 948 2015-04-11T22:00:00+00:00 yes no beeld talent hoofdpijn kunst tekenen kunstenaar https://schooltv.nl/video-item/titaantjes-jiske-schrijfster 2024-01-04T11:35:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26252.w613.r16-9.c610fc1.webp Titaantjes | Schrijfster Jiske en Daan Remmerts Jiske is 10 en woont in Amsterdam Noord. Haar vader is purser, haar moeder geeft les op een basisschool. Jiske gaat graag naar buiten en naar de paarden waar ze zo dol op is en waar ze veel over schrijft. Ze wil van kinderboekenschrijver Daan Remmerts de Vries leren hoe ze beter kan schrijven en, belangrijker, hoe je verhalen nu eens echt af kan maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1230150 1430.93 458 2015-04-18T22:00:00+00:00 yes no schrijver verhaal kunst https://schooltv.nl/video-item/titaantjes-bram-filmmaker 2024-01-10T16:27:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26253.w613.r16-9.29985e3.webp Titaantjes | Filmmaker Bram en Burny Bos Bram is een 14-jarige jongen die er alles aan doet om op de filmacademie te komen. Hij schrijft zich in voor diverse scenario- en filmwedstrijden, ook wedstrijden die voor volwassenen zijn bedoeld. Hij lijkt over een groot talent te beschikken en praat over film op een volwassen niveau. Wanneer hij vastloopt tijdens een wedstrijd schakelt hij hulp in van zijn grote idool: regisseur Burny Bos. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1230146 1423.87 1047 2015-03-21T23:00:00+00:00 yes no beeld wedstrijd schrijven film talent https://schooltv.nl/video-item/duivelse-dilemmas-symbiose 2024-01-04T11:36:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26263.w613.r16-9.51b6223.webp Duivelse Dilemma's | Symbiose In 'Duivelse Dilemma's' zetten prominente Nederlandse filmmakers in korte films hun personages voor een keuze tussen kwaden. Eén juiste oplossing ontbreekt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1192755 2700 1285 2013-10-01T05:00:40+00:00 yes no ziekte Syndroom van Down https://schooltv.nl/video-item/geloven-op-hakken-huis-van-belle 2024-01-04T11:36:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26265.w613.r16-9.b64c3fa.webp Geloven op hakken | Huis van Belle Huis van Belle is een stichting die zich richt op christelijke tienermeiden tussen de 11 en de 17 jaar. Het doel is deze meisjes empoweren door hen te vertellen hoe mooi ze gemaakt zijn door hun Schepper en hen helpen het beste uit zichzelf te halen. Eline is oprichtster van Huis van Belle. vroeger heeft zij een plek gemist waar ze als jong meisje met haar vragen terecht kon en is daarom deze site gestart. Inmiddels hebben ze ook een tijdschrift en organiseren ze bijeenkomsten. “Tieners hebben zoveel vragen en zoveel onzekerheden, wij brengen ze een plek waar ze zichzelf kunnen zijn en met alle vragen terecht kunnen, dit gaat van zware onderwerpen zoals mijn vriend kijkt porno hoe moet ik hiermee omgaan of ik voel me niet mooi en ben bang dat ik depressief ben tot beauty tips en mooie geloofsteksten die inspireren”. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NCRV_849957 120 994 2015-05-01T15:12:33+00:00 yes no puberteit christendom godsdienst https://schooltv.nl/video-item/3-op-reis-in-de-klas-mozambique 2024-01-16T16:18:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26266.w613.r16-9.1cb6927.webp 3 op Reis in de klas | Mozambique Mozambique ligt in Zuidoost-Afrika en heeft veel Arabische en Portugese invloeden. Tot 1974 is het een Portugese kolonie geweest. Mozambique is een christelijk land, maar in het hele land is te zien dat Mozambique een mix is van verschillende culturen en religies. Mozambique is een land met veel armoede en is nog steeds in ontwikkeling. De bevolking leeft er veelal van de landbouw gevolgd door visserij. Presentatie: Daphne Bunskoek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_853972 531 4786 2015-05-06T12:44:04+00:00 yes no Portugal Afrika kolonie https://schooltv.nl/video-item/titaantjes-yana-beeldend-kunstenaar-1 2024-01-10T11:43:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/26000/images/26267.w613.r16-9.06df9d1.webp Titaantjes | Animator Yana De 13-jarige Yana is heel gepassioneerd met (beeldende) kunst bezig en haar grote droom is om, net als haar opa, kunstenaar te worden. Ze gebruikt al haar vrije uurtjes om iets te maken, van tekenen en schilderen tot fotograferen en het maken van animaties. Doordat haar vader twee jaar geleden werkeloos is geraakt, staat het leven van de familie op zijn kop: het grote huis werd verkocht en nu reizen ze al een hele tijd rond van huis naar huis. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1230152 1431.97 1205 2015-05-02T22:00:00+00:00 yes no kunstenaar schilderen animatie kunst tekenen fotografie