https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-sporenonderzoek-gedaan-de-dader-vinden-met-behulp-van-dna 2024-01-04T11:17:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24796.w613.r16-9.5d9014a.webp Hoe wordt sporenonderzoek gedaan? | De dader vinden met behulp van DNA Je gelooft het niet hé. Mijn fiets is gewoon gestolen. Hij stond gewoon hier. Het was een oudje maar ik baal toch als een stekker. En de dader, vast geen spoor meer van te vinden. Nou heb ik gehoord dat je met de sporen van een druppeltje bloed of een haartje toch de dader kunt achterhalen dus ik ff checken hoor. Nee, dat is het niet. Ik ga gewoon aangifte doen bij de politie. Mijn fiets gestolen. Hallo goedendag. Ik kom aangifte doen van diefstal. Mijn fiets is gestolen. Wat vervelend voor u. Ja ik ben echt niet blij. Wat moet ik doen? Ik zet u in het systeem voor het doen van aangifte. Dan mag u plaatsnemen aan tafel en dan wordt u binnengeroepen. Mag ik uw achternaam? Achternaam is de Campos Neto. Oke prima. Maar heb ik nog 1 vraagje. Nu heb ik zelf onderzoek verricht, helaas niks gevonden want de dief was allang weg. Maar ik heb begrepen dat je met 1 druppel bloed al een dief kunt opsporen. In dat geval is het handig dat u met iemand van de forensische opsporing gaat praten. Hallo goedendag, ik heb begrepen dat ik hier moet zijn voor de afdeling forensisch onderzoek. Ja klopt, ga zitten. Ik hoorde dat je een vraag had? Ja, klopt het dat je met 1 druppel bloed een dader kunt achterhalen? Ja dat klopt. Er zit DNA in bloed. Ik weet niet of je daar wel eens van gehoord hebt. Ja wel, maar wat is het ook alweer precies? Ons lichaam bestaat uit hele kleine deeltjes, echt 100 miljard kleine deeltjes. Die deeltjes zijn cellen, echt super klein die kun je niet met het blote oog zien. In die cellen zitten chromosomen. Die chromosomen zijn opgebouwd uit hele lange draden zoals je hier kunt zien. Een hele lange wenteltrap. Dat is eigenlijk je DNA. DNA bevat eigenlijk al je erfelijke eigenschappen die je van je vader en moeder meekrijgt. Dat kan zijn haarkleur, oogkleur maar ook huidskleur. Zit DNA alleen in bloed? Het zit onder andere ook in bloed maar ook in je haarzakjes, in sperma, speeksel maar ook in huidschilfers. He, er is overval bij iemand in de auto en er zijn mogelijk sporen te halen en ik ga er nu naartoe. Dat is stoer. Mag ik mee? Wat mij betreft wel. Kan je kijken hoe dingen gaan. Dan zie ik je zo. Het lichaam is opgebouwd uit 100 duizend miljard hele kleine onderdeeltjes. Dat zijn de cellen. Ze zijn heel klein en niet te zien met het blote oog. In het midden van de cel zit de kern. In die kern zitten chromosomen. Iedere chromosoom bestaat uit een heel kleine draad. Die draad is het DNA. In het DNA zitten eigenschappen als haarkleur, de kleur van je ogen en je huidskleur opgeslagen. Dat ziet er goed uit. Stoer zeg, het lijkt net een film. Waarom hebben we eigenlijk deze rare pakken aan? Deze pakken beschermen ons, zodat we geen sporen bij brengen. Als we in onze gewone kleren lopen en we praten gewoon, dan maken we sporen bij. Dus dit is om te beschermen dat we zelf sporen bij maken. Oke ik begrijp het, en dit gaan we bekijken? Zo dat ziet er heftig uit. Dat is het zeker. Hier moeten we het vinden dus. Ja nu moeten we goed kijken, we bekijken het eerst van afstand voordat we allemaal sporen bijmaken. We hebben onze mond nog vrij. Het kan bloed zijn, vingerafdrukken, vezels. Glas moet je ook niet vergeten, want de dader is weggelopen door het glas heen. Daar moeten we even goed op letten allemaal. Zou hij zich beschadigd hebben aan het glas? Ja dat kan. Hij kan zich verwond hebben. Even kijken. Wat vind ik hier? Volgens mij is dat... Pas op dat je er niet te dichtbij komt. Volgens mij is dat bloed. Dat lijkt echt inderdaad bloed te zijn. Dat is altijd lastig met glas, dat springt uit elkaar. Gelukkig zijn we goed beschermd. Dit lijkt het bloed hier zo. Dat doen we in het zakje om het te laten onderzoeken. Spannend zeg. Stoer zeg, we hebben nu echt een bloedspoor gevonden. Is het nu uit het zakje halen en testen? Nee zo gaat het net niet. Wat we eerst moeten doen. We kunnen niet iedereens DNA gaan testen, Wat we eerst moeten doen is naar de officier van Justitie zodat we toestemming krijgen om het te laten onderzoeken. Wat moet er gebeuren om toestemming te krijgen? Je moet onderzoeksbelang aantonen. Er is hier een inbraak of tenminste overval op de auto geweest dus dan krijgen we wel toestemming, want dat spoor is achter gelaten door de dader dus daar krijgen we wel toestemming voor. Ik heb toestemming en ik heb het bewijs. Dankjewel. Wat we denken dat bloed is doen we op een papiertje. Er zit een heel klein beetje op. En nu? Wat gebeurt er nu? Nu kunnen we een vloeistof toevoegen. Dat zijn 2 verschillende vloeistoffen en als we goed kijken moet het blauw worden als het inderdaad om bloed gaat. Je ziet dat er een blauwe vlek verschijnt. Ja dat klopt. Dus we hebben bloed. Nu hebben we inderdaad bloed, dat is mooi. Laten we die dader aanhouden. We moeten er natuurlijk eerst een DNA-profiel van maken maar dat doen we niet hier. Dat gaan we opsturen naar het Nederlands forensisch instituut en daar maken ze er een DNA-profiel van. Het bloed wordt nu opgestuurd naar het Nederlands forensisch instituut, wat gebeurt er dan? Daar maken ze er een DNA-profiel van dat bloed en dan gaat het door de Nederlandse databank. DNA databank? Dat is het computersysteem van het Nederlands forensisch instituut waar alle DNA-profielen die ooit gemaakt zijn van sporen zijn verzameld. Daar kunnen we dan mee zoeken. Dat wordt dan op het Nederlands forensisch instituut gedaan, maar ik kan je wel een voorbeeld laten zien. We hebben hier een heel mooi DNA-profiel van een persoon en dat zouden we willen vergelijken met een spoor. Dat heb ik hier. Als we die 2 nou over elkaar heen leggen, dan kun je zien dat er een overeenkomst is. Het profiel komt dus volledig overeen en we spreken hier dan van een match. Hoeveel zaken lossen jullie nou per jaar op? Dat is natuurlijk heel lastig te zeggen omdat wij alleen kunnen aantonen dat het bloed afkomstig zou kunnen zijn van een bepaald persoon, maar de rechter moet bepalen of de persoon schuldig is. We merken wel dat sinds de invoering van het DNA dat we mogen onderzoeken we ieder geval 6% meer woninginbraken kunnen oplossen. Dus in huidschilfers, in haarzakjes, in bloed, in speeksel zit DNA. DNA bevat erfelijke eigenschappen en die bepalen onder andere de kleur van je haar, je ogen en je huidskleur. Elk DNA-profiel is uniek. Dat is informatie waar de politie heel veel aan heeft. Met 1 druppeltje bloed kan je de dader achterhalen. Dat is wel heel erg CSI. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662740 470 2032-12-31T22:00:00+00:00 8074 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no misdaad haar bloed DNA huid bloedneus forensisch onderzoek https://schooltv.nl/video-item/wat-moet-je-doen-als-je-werkloos-bent-een-uitkering-aanvragen-en-solliciteren 2024-01-16T15:02:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24797.w613.r16-9.789db42.webp Wat moet je doen als je werkloos bent? | Een uitkering aanvragen en solliciteren Om geld te verdienen moet je werken en om te werken moet je op zoek naar een baan. Die banen worden aangeboden door bedrijven die op zoek zijn naar werknemers. Je ziet wel eens advertenties staan in de krant bijvoorbeeld bij een restaurant waar iemand voor de keuken nodig is of in de bediening. Je kan op zo'n advertenties reageren en soms word je dan uitgenodigd voor een gesprek. Dat noem je solliciteren. Alle banen die vrijkomen en alle mensen die op zoek zijn naar een baan heten samen de arbeidsmarkt. Er zijn in Nederland te weinig banen voor mensen die op zoek zijn naar werk. De vraag naar arbeid is kleiner dan het aanbod naar arbeid.Daardoor ontstaat werkloosheid. Ook Peter is werkloos. Hij is al 8 maanden op zoek naar een nieuwe baan. Hoi. Alles goed met je? Ik hoorde dat je werkloos bent. Ja dat is vervelend. Elke ochtend sta ik ook op met het idee 'ik ga naar mijn werk', maar dan bedenk ik me ineens 'nee, ik heb helemaal geen werk mee'. Hoe komt dat precies? Ik werkte bij een bouwbedrijf en op een gegeven moment was daar gewoon te weinig werk. Toen ben ik ontslagen bij een reorganisatie. Hoe ga je er dan mee om? Dat is helemaal niet leuk. Ik zit de hele dag thuis. Ik probeer aan werk te komen, maar ik verveel me. En werk zoeken? Ik doe mijn best om een baan te vinden. Ik heb heel veel brieven geschreven, zo'n 30 sollicitatiebrieven. Het helpt niet, ik krijg steeds afwijzingen. Dat komt natuurlijk omdat er meer mensen op zoek zijn naar een baan dan dat er werk is. Ik denk het ja of misschien vinden ze me niet goed genoeg. Misschien hebben ze een ander, mensen die jonger zijn. Ik weet het niet. Jeetje wat vervelend, maar hoe kom je aan geld? Ben je niet bang dat je dakloos wordt? Zover zal het niet komen. Ik krijg een uitkering. Daar kan ik de rekeningen van betalen. Hoef je daar helemaal niks voor te doen? Nee, daar moet je nog wel wat voor doen. Als je werkloos wordt ga je eerst naar het UWV. Daar helpen ze je in ieder geval aan geld. Daar helpen ze ook met het zoeken van een baan. Tjonge wat een gedoe zeg. Ik hoor steeds vaker om me heen dat mensen werkloos raken. Dus voordat ik zelf de pineut word ga ik maar naar het UWV. Succes met solliciteren en ik hoop dat snel weer aan de bak bent. Dankjewel! Doei. Ik kom net bij Peter vandaan en hij vertelde me over het UWV werkbedrijf. Wat doen jullie nou precies voor werklozen? We helpen mensen met het zoeken van een nieuwe baan. Of ze komen bij ons op het moment dat ze een WW-uitkering willen aanvragen. Daar had Peter het ook al over, een uitkering. Wat is dat precies? Een uitkering is geld wat je krijg op het moment dat je geen werk meer hebt. Dat heet bijvoorbeeld de WW. De WW staat voor werkeloosheid wet. Mensen kunnen daar dus gebruik van maken op het moment dat ze ontslagen worden of dat hun contract niet wordt verlengd. Oh, dus een uitkering is super handig? Dat zou je wel denken, alleen is het zo dat een uitkering veel minder is dan het geld wat je gewend bent. De uitkering is 70% van je laatstverdiende salaris. Dat betekent wel dat je wat zuiniger moet omgaan met je geld. Je kunt niet meer alle dingen doen die je misschien hier voor deed. Nou hoorde ik van Peter dat je echt moet solliciteren. Wat doen jullie precies om mensen met een uitkering te helpen? We kunnen ze bijvoorbeeld helpen met een opzetten van een sollicitatiebrief. Met het schrijven ervan? Ja klopt. En het maken van hun cv. Ook kunnen we kijken of er geschikte vacatures voor ze zijn. Vacatures, is dat een ander woord voor baan? Vacatures zijn eigenlijk openstaande banen. Hier heb je bijvoorbeeld een vacature voor verpleegkundige 20 uur per week. Dit is ook gewoon wat er in de krant staat? Klopt. Dan kun je kijken of je daar op past. Heb je de goede opleiding en voldoe je aan alle eisen. Wanneer het met een bedrijf niet goed gaat, zal het proberen te bezuinigen om kosten te besparen. Daardoor worden vaak mensen ontslagen. Deze mensen zijn dan werkloos en moeten weer opnieuw gaan zoeken naar een baan. Als je werkloos bent, kun je terecht bij het UWV. Voor een uitkering en om een nieuwe baan te vinden door te solliciteren. Als een werkgever jou dan wil aannemen dan kun je weer aan het werk. Dus als je werkloos raakt, val je niet gelijk in een zwart gat. Je hebt een back-up: een uitkering. Deze kun je aanvragen bij het UWV. Dit bedrag is wel minder dan je eerst verdiende, maar het is in ieder geval iets. In de tussentijd kun je gewoon blijven zoeken naar werk: solliciteren noemen we dat. Ik ben in ieder geval wel wat gerust gesteld en weet waar ik moet zijn als ik geen werk meer heb. Ik doe er natuurlijk alles aan om mijn baan te behouden. Werkloos zijn zou ik echt niet tof vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662741 309 2032-12-31T22:00:00+00:00 12436 2014-08-18T20:00:00+00:00 yes no werkloos UWV werk uitkering solliciteren https://schooltv.nl/video-item/hoe-zitten-windmolens-in-elkaar-een-kijkje-in-de-windturbine 2024-01-16T16:21:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24798.w613.r16-9.7121a98.webp Hoe zitten windmolens in elkaar? | Een kijkje in de windturbine Hallo Augusto. Arno. Ik dacht ik kom even langs, want ik wilde weten hoe de windmolens gebouwd worden en of ze ook veilig zijn. Ja ze zijn hartstikke veilig. En deze molens die hier staan zijn ongeveer 100 meter hoog. Als je met me mee gaat trekken we even wat spul aan en dan gaan we boven even kijken. Graag. Stoer. Zo dat ziet er goed uit. Dus we gaan hier omhoog. Nee gelukkig gaan we met de lift. Op naar de top. Deurtjes dicht. Daar gaan we. Tot straks. Zo dat is vet. Zo, dus we zitten op 100 meter hoogte? Ja. Indrukwekkend zeg. Hoe groot zijn die wieken eigenlijk? Die wieken zijn 44 meter lang en alle 3 samen met rotor hebben ze een diameter van 90 meter. Zo dat is vet, echte flinke jongens. Zijn ze ook veilig. Ja helemaal. En kunnen ze ook kapot gaan? Het blijft een machine, het is techniek dus het kan een keer kapot, maar ze worden regelmatig een keer geïnspecteerd. Ze krijgen af en toe een onderhoudsbeurt. Dus praktisch kan er eigenlijk niks misgaan. Uit wat voor onderdelen bestaat zo'n windmolen? Dat kan ik je wel even laten zien aan de hand van dit modelletje. Dit draaiende gedeelte noemen we de rotor. Die zit hier voor vast aan de tandwielkast en de tandwielkast drijft weer de generator aan. Dat is deze hier. De generator kun je vergelijken met de dynamo die op iedere fiets zit. Die stroom opwekt voor de verlichting alleen deze dynamo is iets groter. Van wat voor soort materialen wordt dit allemaal gemaakt? De mast, de toren is gemaakt van een flexibel soort staal. Kan heel veel hebben en is beweegbaar. Bestand tegen allerlei soorten weersomstandigheden. De wieken: de bladen zijn gemaakt van composietmateriaal. Onder andere koolstofvezel zit daarin. Heel erg licht, maar ook heel erg sterk. Dus het gaat allemaal niet kapot. Nee, niet zomaar. Een constructie bestaat uit onderdelen. De onderdelen worden met elkaar verbonden. Nu worden de onderdelen 1 geheel. Een constructie. Die constructie moet natuurlijk wel tegen weer en wind kunnen. Daarom moet de constructie stevig, stabiel en een beetje flexibel zijn. Wat indrukwekkend. Welke windkracht heb je nou minimaal nodig om stroom op te wekken? Nou minimaal windkracht 3 en dat noemen wij dan 4 meter per seconde. En wat nou als er geen wind is? Dan staan ze stil. En hoe vangen deze windmolens nou de meeste wind? Op het dak zit een sensor die meet de windsnelheid en de windrichting. En die zorgt er samen voor dat ie in de goede windrichting blijft staan. Maar waarom hebben deze windmolens nou uitgerekend 3 wieken? Vroeger hadden ze 2, maar uiteindelijk oogt het een stuk rustiger als er 3 wieken op zitten. Dus het is alleen maar voor de looks? Het is niet alleen voor de looks, maar het is ook efficiënter. Als het efficiënter is, waarom stoppen jullie het dan niet helemaal vol met wieken? Er is ook gebleken uit onderzoek dat 4 wieken is weer net 1 te veel omdat ze dan in hun eigen luchtwerveling zitten. Wat gebeurt er dan precies? Vanwege die luchtwervelingen vangt niet iedere wiek de volledige windsterkte. Oke dat is duidelijk, maar nu even waar het om gaat. Stroom. Hoeveel huishoudens krijgen nou stroom van 1 zo'n windmolen. 1 zo'n windmolen als deze levert genoeg stroom per jaar voor 3000 huishoudens. Zo dat is veel. Voor heel Nederland betekent dat 1,5 miljoen en dat komt overeen met alle inwoners van de provincie Friesland en Limburg samen. Dat is wel heel veel stroom hoor. Dus een windmolen is een constructie en een constructie bestaat uit onderdelen en deze onderdelen moeten flexibel, sterk en stabiel zijn. Anders breken ze af of gaan ze kapot. Dus deze kanjers moeten wel tegen een stootje kunnen want ze moeten namelijk een deel van Nederland van stroom voorzien. Tenminste als er wind is. Zoals nu. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662742 292 2032-12-31T22:00:00+00:00 19672 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no windturbine energie molen https://schooltv.nl/video-item/hoe-maakt-een-pretpark-gebruik-van-zwaartekracht-bij-achtbanen-en-andere-attracties 2024-01-16T15:36:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24799.w613.r16-9.d136a92.webp Hoe maakt een pretpark gebruik van zwaartekracht? | Bij achtbanen en andere attracties Het is weer zover. Het pretparkseizoen is begonnen. En een snelheidsduivel als ik is er als eerste bij om een ritje te testen. Dus let's go! Ahh waar ben ik aan begonnen! Dit is vet man! Wat een kracht zit er in deze rit. Maar daar weet jij alles van he Robert. Ik kan je wel wat laten zien. Kom anders maar deze kant op. Bij deze attractie maken we gebruik van de zwaartekracht. Omdat je zwaarder bent dan de lucht op je heen, wordt je altijd weer naar de aarde teruggetrokken. Het karretje waar je net in zat weegt bij elkaar zo'n 10.000 kg. Hoe hoger je die optakelt hoe sneller hij ook naar beneden toe valt. Alles en iedereen op aarde heeft te maken met de aantrekkingskracht van de aarde. Dat heet de zwaartekracht. Dit is de reden waarom voorwerpen altijd naar beneden vallen. De aarde trekt het dus aan. Hoe hoog is deze attractie nou? De attractie waar we nou bij staan is 46 meter hoog en die wordt door middel van een lier omhoog getrokken en als hij op het hoogste punt is valt hij door de zwaartekracht vanzelf naar beneden. Hoe zorg je ervoor dat alle karretjes genoeg kracht hebben om de hele baan te doorlopen? Hij wordt zo hoog gehesen dat ie in principe genoeg vaart heeft om de hele baan te halen. Dus je hebt trekkracht nodig om de karretjes omhoog te hijsen en ook zwaartekracht om voldoende snelheid te krijgen. Precies. Maar die karretjes moeten ook een keer stoppen na zo'n rit. Hoe doen jullie dat? Elke heuvel in de baan is een stukje lager, daardoor krijgt het karretje minder vaart en aan het einde van de baan hebben we magneten zitten die het karretje helemaal tot stilstand brengen. De aarde heeft een sterke aantrekkingskracht op alles om zich heen. Dat heet zwaartekracht. Daardoor vallen de dingen naar beneden en niet omhoog. Om los te komen van de aarde gebruik je spierkracht. Dat doe je bijvoorbeeld als je loopt of springt, maar hoe goed je je best ook doet, de aarde trekt je altijd weer terug. Als je echt los wilt komen van de aarde heb je heel veel kracht nodig. Nu nog een ander staaltje werk. Ik zie het, het is geen achtbaan he. Nu ben ik wel zo dapper he, maar eigenlijk niet. Zo, dat is andere koek. Hier wordt ook gebruik gemaakt van zwaartekracht dus. Ja je wordt hier als een gek 60 meter omhoog gelanceerd door middel van luchtdruk. En ook weer naar beneden dus? Daar gaat de zwaartekracht een rol spelen. Je trekt het karretje weer naar beneden. Maar je komt niet helemaal naar beneden tot de grond. Het laatste gedeelte wordt gedoceerd door middel van luchtdruk. Ik weet het niet hoor met al die attracties. Ik zie het niet meer zitten. Ik heb er eigenlijk nog eentje in petto. Maar kijken hoe we dat gaan oplossen hoor. Kom we gaan even kijken. Al een beetje bijgekomen? Ik zie het niet meer zitten met al die attracties, maar ik heb een geluidsman en die houdt ervan. Daar gaat ie. Dit is toch wat anders dan die andere achtbaan. Hij gaat hier nog een keer achteruit. Maat het werkt in principe hetzelfde? Deze achtbaan gaat over de kop en die ander niet. Je krijgt hier een heel ander gevoel bij dan die andere waar je net in zat. Hier wordt ook gebruik gemaakt van zwaartekracht he. Ja eerst wordt hij achteruit getrokken door middel van trekkracht en daarna ga je door middel van zwaartekracht de baan door. En achteruit ga je eerst weer omhoog. Eerst een stukje trekkracht en daarna ga je achteruit door zwaartekracht. Oke dus weer de zwaartekracht en trekkracht. Ik begin hem te snappen. Robert, bedankt voor alles maar ik heb mijn portie achtbanen wel weer gehad hoor. Graag gedaan hoor, tot de volgende keer. Dus pretparken maken heel handig gebruik van krachten. Zo heb je trekkracht, magnetische kracht en de zwaartekracht. En de zwaartekracht zorgt ervoor dat dingen uit de lucht naar de aarde worden getrokken en daar weten ze bij pretparken heel handig gebruik van te maken en het is nog leuk ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662743 331 2032-12-31T22:00:00+00:00 26625 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no zwaartekracht achtbaan attractie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-macht-wie-de-macht-heeft-bepaalt 2024-01-04T11:17:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24800.w613.r16-9.3cda20d.webp Wat is macht? | Wie de macht heeft, bepaalt Als leider van bijvoorbeeld een politieke partij heb je een bepaalde macht. Immers, de leden van die partij hebben je gekozen als partijleider. Macht betekent dat je anderen je wilt op kunt leggen zelfs als het tegen hun zin is. Een politieagent heeft ook macht. Als je door rood fietst, slingert hij je op de bon. Je noemt dit formele macht of gezag, want die macht is officieel vastgelegd in regels en wetten. Binnen een vriendengroep kun je ook macht hebben maar dit is niet vastgelegd in regels. Je noemt dat informele macht. Als burger heb je macht om te stemmen op de partij waarop je wilt stemmen. Je kunt ook proberen politici te beïnvloeden met je overtuigingskracht. Of met een hele grote groep mensen die gezamenlijk iets willen. Je noemt dat een machtsmiddel: een middel waarmee je het gedrag van anderen probeert te beïnvloeden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662744 54 2032-12-31T22:00:00+00:00 9546 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no politiek vriendschap macht politieke partij https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-macht-net-als-bij-apen 2024-01-04T11:17:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24801.w613.r16-9.5d067e7.webp Hoe werkt macht? | Net als bij apen Als je kijkt wat macht is kan je heel kort samengevat kijken naar bijvoorbeeld apen. Je mag iets meer dan de ander. Je kunt invloed op de ander uitoefenen. En dat noemen we eigenlijk macht. Dat niet iedereen dezelfde rechten heeft, maar ook niet dezelfde plichten. Diegene met macht moet bijvoorbeeld beslissingen nemen, maar die mag ook meer voedsel opeisen dan anderen dat doen. Het belang van macht ligt eigenlijk bij iedereen. Iedereen heeft er voordeel van. Natuurlijk die de baas is krijgt het meeste eten, dat is zijn grootste belang misschien wel. Of hij mag met de vrouwen paren waardoor hij heel veel kinderen krijgt. Maar ook een ander heeft voordeel. Bijvoorbeeld bij bavianen. Als er gevaar is, dan zijn het de sterke, grote mannen die moeten de groep verdedigen. Als je kijkt hoe je macht kunt krijgen dan kun je dat bijvoorbeeld doen doordat je groot en sterk bent en dan doe je dat heel erg agressief. Maar eigenlijk bij de meeste apensoorten, maar ook bij mensen, krijg je meestal macht doordat je populair wordt. Mensen gunnen het jou. Dat betekent dat je macht ook een klein beetje moet kopen. Je geeft kleine diensten. Aandacht geven, mee mogen doen in een vriendenspel. Dat zorgt ervoor dat je meer aanzien in de groep krijgt, maar dat je uiteindelijk ook een stukje macht kunt krijgen. Dus macht is niet eens dat je neemt, maar macht is iets wat je krijgt van de groep. Macht heeft ook invloed op jouw persoonlijkheid. Het bijzondere is niet alleen dat je gedrag verandert, maar ook je uiterlijk. Mensen met meer macht gaan meer rechtop lopen. Die gaan zich anders kleden. Soms gebeurt dat ook door te pesten, we zien dat ook bij apen. Dus macht heeft heel veel invloed op jou als persoon. Je ziet voorbeelden waar mensen met macht, die macht volledig misbruiken. Een goed voorbeeld van een tijdje geleden Justin Bieber. Hij gaat op reis met een aapje. Dat is wettelijk verboden. En dan zie je ineens dat mensen denken dat die regels die voor iedereen gelden voor jou als individu, dat omdat je macht of invloed hebt, niet meer van toepassing zijn. Afgelopen jaar zagen we in Noord-Afrika de ene Staat en de andere dictator viel. Vaak zie je dan ook dat die mensen niet meer in de spiegel kunnen kijken en helemaal niet meer een goed eigen beeld hebben. En dan moeten ze uiteindelijk door de omgeving gecorrigeerd worden. En dat is 1 van de grote problemen als mensen uiteindelijk macht krijgen. Een voorbeeld hoe macht kan werken is te zien in het beroemde Stanford experiment die in 1971 werd uitgevoerd in Amerika. 24 Studenten werden willekeurig in 2 groepen gesplitst: een gevangenengroep en een bewakersgroep. En wat er uiteindelijk gebeurde, was dat het experiment volledig uit de hand liep. Want die mensen die theoretisch een bordje met bewaker kregen opgeplakt gingen zich misdragen. Wat we daarvan hebben geleerd is dat je mensen de macht geeft, dan gaan ze zich daar vaak ook naar gedragen en die macht gaan ze vaak dan ook misbruiken. En daaruit bleek dat macht veel complexer is en ook veel gevaarlijker is dan we vaak denken. Een president, de paus en een rijke oliesjeik. Allemaal mensen, mannen met macht. Macht is het vermogen om andere mensen te laten doen wat jij wilt. Je kan de macht krijgen of de macht grijpen. In beide gevallen verandert het je. En niet altijd in positieve zin. Apen zijn eigenlijk veel democratischer dan mensen. Want als diegene met de macht zojuist heeft gekregen de macht gaan misbruiken, dan tikken we hem onmiddellijk op de vingers. En als hij niet luistert zullen we de macht uiteindelijk weer terugnemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662745 253 2032-12-31T22:00:00+00:00 12404 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no politiek aap macht biologie https://schooltv.nl/video-item/normen-waarden-en-de-nederlandse-cultuur-samen-vormen-ze-je-identiteit 2024-01-16T16:28:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24802.w613.r16-9.48626df.webp Normen, waarden en de Nederlandse cultuur | Samen vormen ze je identiteit Tijdens de opvoeding worden normen en waarden aangeleerd. Je noemt dit cultuuroverdracht of socialisatie. Maar ook door met je vrienden te praten of via media als internet en tijdschriften kom je met normen en waarden in aanmerking. Zo ontwikkel je een eigen identiteit. Dat wil zeggen dat je weet wie je bent en waar je voor staat. Maar er is ook een nationale identiteit. Het is eigenlijk de levenswijze van een groep mensen of land die bestaat uit tradities, gewoonte en omgangsvormen. Dit noem je cultuur. Zo rijdt de koning op Prinsjesdag met de gouden koets door Den Haag en in de winter is het de gewoonte dat we wel nog al eens boerenkool met worst eten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662746 50 2032-12-31T22:00:00+00:00 38702 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no waarde media norm cultuur https://schooltv.nl/video-item/hoe-kom-je-aan-je-achternaam-315000-verschillende-achternamen-in-nederland 2024-01-16T16:20:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24815.w613.r16-9.36cf920.webp Hoe kom je aan je achternaam? | 315.000 verschillende achternamen in Nederland Timo hier van het Klokhuis kantoor! Wat is jouw vraag? Hoe kom je aan je achternaam? En waarom wil je dat weten dan? Heb je zelf ook een achternaam? Ja ik heet Terlouw van mijn achternaam maar sommige heten De Groot omdat hun voorouders misschien groot waren. Maar ik heet Terlouw en hoe kom ik daar eigenlijk aan? Is dit een goede vraag? Ja!! Dan stuur ik Bart op achternamen onderzoek uit. Doei! Je voornaam is simpel, die verzinnen je ouders omdat ze hem leuk vinden. In mijn geval vonden ze Bart een leuke naam. Maar hoe kom je aan je achternaam? Hier in het Meertens Instituut in Amsterdam weten ze daar gelukkig alles van. Het gebruik van achternamen begon ongeveer in de Middeleeuwen. Dit zijn hele oude boeken waar de eerste namen in te zien zijn. Achternamen werden in die tijd vaak afgeleid van de naam van de vader. Neem hier bijvoorbeeld: Jan was de zoon van Piet, dan heette hij Jan Pieterszoon. Grappig hé. Dat noem je patroniemen. Dat betekent dat achternamen afgeleid worden van de naam van de vader. Dit is Leendert en hij is familienaamdeskundige bij het Meertens Instituut. Heb jij enig idee waar mijn achternaam Meijer vandaan komt? Ik heb hier het middeleeuws woordenboek. Ik zal het eens laten zien. Daar staat het woord Meijer zeker in. Hier staat het: Pachter van een hoeve. Achternamen werden heel lang niet officieel geregistreerd. Dat veranderde toen deze man aan de macht kwam. In 1790 werd Napoleon de baas van Nederland en nog meer landen in Europa. Hij wilde dat iedereen zich bij de overheid officieel liet registreren. Dat was handig. Zo wist hij precies hoeveel mensen er in zijn rijk woonde. Zo wist hij ook wie hij kon oproepen voor het leger. In Nederland zijn er 315.000 verschillende achternamen en je kunt ze in een aantal groepen verdelen: De geografische namen. de grootste groep bijvoorbeeld van Leiden, van Velzen, de Vries horen daarbij. Maar ook namen die een kleinere plaats aanwijzen zoals van der Plein, van den Akker, van de Berg. Groep 2 de vadersnamen. Patroniemen. Daar zijn ze weer. Jansen komt bijvoorbeeld van Janszoon, Pieter komt van Pieterszoon. Groep 3 Beroepsnamen. Die verwijzen natuurlijk naar een beroep als Zeeman, Boer, Timmerman, Koetsier. Ook indirecte namen horen daarbij. Brood voor iemand die bakker was of Snoek voor een visser. Tegenwoordig staan alle namen digitaal opgeslagen. Op de site van het Meertens Instituut kun je kijken hoe vaak jouw naam voorkomt en waar in Nederland. Wil je dit nou ook doen? Ga dan naar de site van het Klokhuis. Daar staat een linkje naar de site van het Meertens Instituut. Nou hebben wij ook een vragenstelster: Noa. Zij heet Terlouw van haar achternaam. Zij wil graag weten waar dat vandaan komt. Dat is een Aardrijkskundige naam. Die wijst een woonplek aan dus haar voorouder woonde op een plekje dat heette Loo want Terlouw is een klankvariant van Terloo en die kun je splitsen in 'ter' en 'loo'. Ter betekent te en loo is een naam van een watertje. Dus Noa, jouw over, over, overgroot opa heeft waarschijnlijk ergens aan de Loo gewoond, een watertje. Grappig hé? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662760 211 2032-12-31T22:00:00+00:00 16311 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no naam Napoleon Middeleeuwen https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-een-ondergrondse-afvalcontainer-eruit-voor-glas-papier-en-afval 2024-01-04T11:17:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24816.w613.r16-9.ad61677.webp Hoe ziet een ondergrondse afvalcontainer eruit? | Voor glas, papier en afval Lekker zo'n pakje drinken, maar als het leeg is wel in de vuilnisbak. Wist je dat op steeds meer plekken in Nederland onder de vuilnisbak een complete container zit? Onder de grond is de container met de kleppen. Daar bovenop het bordes. Tenslotte de zuil met de vulopening. Nu moet het nog even in elkaar worden gezet. Zo'n ondergrondse container is eigenlijk 1 grote bouwplaat. Een beetje knippen, vouwen, plakken, klaar! Allereerst worden alle onderdelen getekend op de pc in 3D, zodat je alle kanten kunt bekijken. Zo krijg je een idee hoe het er in het echt uit gaat zien. Precies volgens de tekening snijdt deze computergestuurde laser alle onderdelen uit plaatstaal. De zijwanden van de container worden gezet in een zogenaamde kantbank. Zo worden stukken plaatstaal in de juiste vorm gevouwen, alsof het karton is. De meeste losse onderdelen, zoals de onderdelen van deze grondplaat, worden heel precies aan elkaar vastgemaakt met een lasrobot. Dit is de zuil waar je afvalzakken in gooit. Pasje erop en dan gaat de klep vanzelf open. Zak erin. Pas op het moment dat de bovenste klep dicht zit, gaan de onderste open. Dat is heel veilig. Nu komt de zak in de ondergrondse container terecht. Deze werkt. De ingebouwde elektronica geeft de vuilnisophaaldienst een seintje wanneer de container vol is. Die elektronica heeft stroom nodig. Daar zorgt deze zuil zelf voor. Deze heeft zonnepanelen en accu's. En het is slim bedacht en het is beter voor het milieu. Alle losse onderdelen zijn nu klaar. Nu moet er nog 1 geheel van gemaakt worden. Zo'n ondergrondse vuilcontainer is hartstikke handig. Je gooit je vuil erin, glas, papier en het is weg. Geen vieze vuilnisbakken meer langs de weg en je kan op deze manier veel vuil onder de grond kwijt. In 1 container kan je het afval kwijt van 20 van deze vuilnisbakken. Mooi hé. Nou deze container is klaar om ingegraven te worden in een woonwijk. Maar na 200 vuilniszakken moet hij wel geleegd worden. Er komt een vrachtwagen, tilt hem op en ... Wacht even. Volgens mij zijn we iets vergeten. Er zitten kleppen onder en die kunnen open zodat het vuil zo in de vrachtwagen terecht komt. Precies op het juiste moment. Vandaar dat hier een systeem in zit van stangen en kettingen zodat de klep precies op het juiste moment open gaat en geen seconde te vroeg. Hij kan hoor! Het is maar goed dat ik het even gecontroleerd heb. Het zou een rotzooi worden hier, echt! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662761 186 2032-12-31T22:00:00+00:00 9453 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no glas afval papier https://schooltv.nl/video-item/wat-draagt-een-astronaut-een-speciaal-pak-voor-in-de-ruimte 2024-01-16T15:48:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24817.w613.r16-9.5a727bb.webp Wat draagt een astronaut? | Een speciaal pak voor in de ruimte Dit is André. André is astronaut. Krijg de kleren André! Bij astronauten denk je misschien aan mannetjes in grote pakken met zo'n glimmende vissenkom helm. Dat zijn de pakken die worden gebruikt om een wandeling buiten het ruimtestation te maken. Maar er zijn nog meer astronautenpakken. Tijdens de lancering wordt bijvoorbeeld een speciaal lanceerpak gedragen. De meeste tijd besteden de astronauten in het ruimtestation en daar wordt vaak een zogenaamd 'flysuite' gedragen. In een ruimtestation draagt echt iedereen sokken. Toch André? Ja dat klopt. Waarom hebben jullie nou geen schoenen aan? Je hoeft niet te lopen. Je zweeft in het ruimtestation dus dat betekent dat je geen schoenen nodig hebt om je voeten te beschermen. Dat betekent ook dat je niks kapot kunt schoppen. Knopjes van de muren? En je kan je voeten makkelijk gebruiken om je ergens achter vast te houden. Dus je gebruikt je voeten ook om je ergens aan vast te maken terwijl je met je handen aan het werk bent. Je hebt als het ware 4 handen. Soort aapje eigenlijk. Ik zie ook dat je een soort rare lusjes aan je broek hebt zitten. Ja die zitten aan deze overals omdat het anders omhoog gaat kruipen. Je broekspijp zakt niet automatisch naar beneden net zoals op aarde. Maar die kan omhoog gaan zitten zo halverwege je kuiten. Dat ziet er niet uit. Jullie met van die blote benen. Vandaar dat die dingen erop zitten. Wat is dat? Een soort klittenband. Klittenband is ideaal in de ruimte. Een klein stukje klittenband erop en je plakt het vast. Je plakt het aan de muur en dat soort dingen. Dan raak je het niet kwijt. Nee, hartstikke handig. Als je iets moet opschrijven kan je het zo makkelijk om je been plakken. Natuurlijk moet je pen vastzitten want anders zweeft ie weg. Alles vastbinden dus. Alles vastbinden. Als je dat niet doet is alles weg. Als je zo'n rits bijvoorbeeld niet dichtdoet dan zie je het ineens voorbij zweven. Dan denk je 'oh ik heb de rits niet dichtgedaan'. Dus je hele pak is ervoor gemaakt dat je eigenlijk geen spulletjes kunt verliezen. Wat is er nog meer bijzonder aan jouw pak? Het is erg comfortabel. Brandwerend. Je kunt zelf bepalen wat voor kleuren je hebt. Je kunt precies doen wat je wil. Wacht even hoor. Wat is dit nou voor vakje? Dat is geen vakje. Dit is om open te maken en dan kan je makkelijk naar de wc. Sorry, ik dacht dat het een vakje was. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662762 170 2032-12-31T22:00:00+00:00 89119 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no ruimte kleding astronaut ruimtevaart https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-bowlingbal-gemaakt-perfect-op-maat 2024-01-04T11:17:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24818.w613.r16-9.63f61b4.webp Hoe wordt een bowlingbal gemaakt? | Perfect op maat Zijn er hier nog vragen? Hoe wordt een bowlingbal gemaakt? Ja dat weet ik. Een bowlingbal is gewoon een meloen waar ze gaten in boren voor je vingers. Dat kan niet. Oké goed. Dan geloven jullie me maar niet. Ik stuur Maurice wel naar de bowlingballenmaker. Doei! Bedankt voor de mooie vraag. Ik vind bowlen echt onwijs tof om te doen. Altijd weer spannend of die pins omgaan of niet. Je pakt een bal, je gooit, je kijkt hoe hij rolt en je gooit een strike. Appeltje eitje. Bij bowlen is het belangrijk hoe je gooit, maar ook met welke bal je gooit. In de bal zit echt een hele bijzondere techniek verwerkt. Zo dat ging lekker. Maar dat is logisch. Dit is Carmen. Een van Nederlandse topbowlsters. Waarom is het nou zo belangrijk met welke bal je gooit? De gaten die in de ballen zitten worden op maat gemaakt en als de bal goed op mijn hand zit, kan ik de perfectie techniek uitvoeren. Als je een bowlingbal zo ziet, zou je denken dat hij uit 1 geheel bestaat. Maar dat is niet zo. Dit is de doorsnede van een bowlingbal. Je ziet de verschillende onderdelen. De buitenste rand is de schil van de bowlingbal. De rest is heel hard en gewoon de opvulling. Heel belangrijk in het midden van de bowlingbal zit het hart. Dat is eigenlijk het gewicht wat in iedere bowlingbal zit en ervoor zorgt dat elke bowlingbal zijn eigen gewicht heeft. Dat gewicht bepaalt niet alleen hoe zwaar de bal is, maar ook op wat voor manier je de bal gooit. Als je nou bijvoorbeeld een strike wilt gooien, moet je met een bepaalt effect gooien. Daar zorgt zo'n gewicht voor. Discobowlen wil ik ook! Maar wel met een op maat gemaakte bal. Dat is het werk van bowlingbalspecialist Erik. Ben je linkshandig Maurice of rechtshandig? Ik gooi met rechts. Dan gaan we je rechterhand opmeten. Ik krijg gewoon mijn eigen bowlingbal. Nog even een laatste test Maurice. Volgens mij zitten ze helemaal perfect. Ze zitten hartstikke goed. Hier kan ik nog niet mee bowlen denk ik. Nee die gaan we kopiëren en in jouw bowlingbal zetten. Erik voert nu alle gegevens in en de computer rekent precies uit waar de gaten moeten zitten. Dan komt een heel spannend moment. Erik moet de gaten er zelf inboren. Dat kan hij maar 1 keer doen, dus dat moet goed gebeuren. Nog even een laatste check Maurice. Goed toch? Super. Dit voelt echt onwijs goed man. Gewoon mijn eigen bal. Nu durf ik het tegen iedereen op te nemen. Kijken of het ook echt zo goed gaat. Gooien.. We zijn nog geen team he, de bal en ik. We moeten nog een beetje met elkaar praten, met elkaar trainen. Even aan elkaar wennen. Komt goed. Komt goed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662763 241 2032-12-31T22:00:00+00:00 6311 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no productie sport bowlen https://schooltv.nl/video-item/waarom-zitten-fruitvliegjes-graag-op-een-fruitschaal-een-hele-goede-reuk 2024-01-04T11:17:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24820.w613.r16-9.94ca6bd.webp Waarom zitten fruitvliegjes graag op een fruitschaal? | Een heel goede reuk Zo, geen vragen meer zeker hé? Wel! Soms heb je overal in huis fruitvliegjes. Hoe kan dat? Ja fruitvliegjes. Waar zitten die bij jou? In de fruitschaal? Ja. Op je limonadeglas? Op je suikerpot? Ze zitten echt overal. Weet jij waar ze vandaan komen? Nee. Ik ook niet. Dus is dit een goede vraag? Ja! We sturen Maurice wel naar de fruitvliegjeskweker. Ja die bestaan echt. Dit zijn ze dan. Fruitvliegjes. Normaal leven ze buiten. Ze leven dan van fruit, bloemen en afval. Ze vinden dat omdat ze heel goed kunnen ruiken. Dus als ik een rijpe banaan in huis heb liggen, dan ruiken ze dat ook. Dat ruiken jullie hé. In dit bakje doe ik een stukje banaan en een stukje appel. Dan doe ik de pot met fruitvliegjes erbovenop. Dan gaan we eens kijken hoe goed ze nou ruiken. En daar gaan ze al hoor. Kijk ze een peuzelen. Zelfs als ik thuis alle ramen en deuren dicht heb, komen de fruitvliegjes nog binnen. Dat komt omdat een fruitvliegje maar 2 tot 4 mm is. Dat is echt ontzettend klein en als we ze willen zien dan leggen we ze onder een microscoop. Omdat ze zo klein zijn, kunnen ze door de smalste spleetjes en kleinste gaatjes. Dus als ze echt willen, komen ze toch wel binnen. Zo zijn ze eigenlijk wel leuk, leuker dan bij mij thuis. Dat fruit vinden ze niet alleen lekker om te eten maar ze leggen er ook hun eitjes in. Daar heb je natuurlijk wel mannetjes en vrouwtjes voor nodig. Mannetjes zijn te herkennen aan hun zwarte achterlichaam en vrouwtjes niet. Mannetjes hebben net als bij ons hun geslachtsorgaan aan de buiten. Daar bevruchten ze de vrouwtjes mee die vervolgens de eitjes gaan leggen. Onder de microscoop kun je het eitje goed zien. Hier ligt een vrouwtje die een eitje aan het leggen is en in het cirkeltje zie je het eitje. Het is wit en doorzichtig. Na een dag komt er een larve uit het eitje. Die larf gaat vervolgens verpoppen en uit die pop komt een fruitvliegje. Het hele proces van eitje tot fruitvliegje duurt ongeveer 10 dagen. Als een vrouwtje eenmaal bevrucht is, is er geen houden meer aan. Want 1 zo'n vrouwtje legt al snel zo'n 400 eitjes dus als je meerdere van die vrouwtjes rond je fruitschaal hebt, dan heb je voor dat je het weet overal van die fruitvliegjes in je huis. Die fruitvliegjes zijn dus ontzettend vervelend. Je krijgt ze je huis bijna niet meer uit. Je zou het bijna niet geloven, maar sommige mensen zijn blij met de fruitvliegjes. Ze gebruiken ze voor onderzoek. Bijvoorbeeld hier in het Radboud universitair medisch centrum. Bonny, waarom kweek je nou fruitvliegjes in een ziekenhuis? Wij kweken fruitvliegjes die dezelfde problemen hebben als mensen met een verstandelijke handicap. Wij proberen er zo achter te komen wat er nou fout gaat in de hersenen van deze mensen. Wat doen jullie met al deze informatie dan? Deze kennis gebruiken we later om deze mensen te helpen. Dus ze zijn echt heel nuttig die fruitvliegjes. Ja zeker. Ik heb ze toch liever buiten m'n huis. Dan helpt het misschien om je huis een keertje schoon te maken of je vuilnisbakken te legen. Of misschien helpt het om je fruit in de koelkast te bewaren. Als je geen fruitvliegjes wil, moet je je fruit in de koelkast doen. Als ik een fruitvliegje tegenkom dan doe ik gewoon aardig. Ze blijken nog nuttig te zijn ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662765 228 2032-12-31T22:00:00+00:00 2289 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no fruitvlieg fruit vlieg https://schooltv.nl/video-item/waarom-huilen-dieren-niet-tranen-van-verdriet 2024-01-04T11:17:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24821.w613.r16-9.288ffd0.webp Waarom huilen dieren niet? | Tranen van verdriet Hallo! Met Timo van het Klokhuis kantoor. Ik kom hier voor een treurige vraag. Waarom huilen dieren niet? Ik kan die vraag moeilijk beantwoorden. Ik vind het zo zielig als dieren moeten huilen. Rustig maar. Als ik een huilend hondje zie moet ik gelijk huilen. Ik stuur Dolores wel naar de dierenarts oke? Ik kan het echt niet! Mensen huilen. Dieren niet. Toch hebben de meeste dieren traanvocht, omdat het vocht de ogen beschermen. Zowel bij mensen als bij dieren. Om het oog van mensen en dieren zit een doorzichtig laagje: het hoornvlies. Het hoornvlies bestaat uit dezelfde soort cellen als je huidcellen. Alleen de hoornvliescellen zijn doorzichtig, daar kun je door heen kijken. De huidcellen niet. Het is heel belangrijk dat de hoornvliescellen vochtig blijven. Gebeurt dat niet, dan krijgen de hoorncellen dezelfde kleur als de huidcellen. Daar kun je dus niet doorheen kijken. Het is heel belangrijk dat het oog vochtig blijft. Dat gaat bij een hond als volgt. Die hebben bovenin het oog en onder in het oog traanklieren. Die maken traanvocht. Door het knipperen wordt dat over het oog verspreidt. Dat is heel belangrijk. Zo blijven de cellen doorzichtig en kan ze blijven zien. Dat traanvocht moet afgevoerd worden. Anders zou je de hele dag tranen over je wangen hebben biggelen. Daarom heb je boven en onder in je oog traanbuizen. Via die traanbuizen wordt het vocht afgevoerd naar je neus. Als je gehuild hebt, heb je heel veel traanvocht gemaakt. Dat merk je door het snotteren. Bij honden merk je dat doordat ze een natte neus hebben. Dat gaat bij jou goed hé. Jeroen, hoe kun je als dierenarts checken of een hond wel genoeg traanvocht aanmaakt? Als een neus droog wordt dan ben je te laat. Je hebt daar testjes voor. Je hebt papiertjes die je in het linker en rechter oog kunt doen. Als er genoeg vocht geproduceerd wordt dan loopt de kleurstof in het papiertje op en zie je dan het over het papiertje gaan. Wat is goed? Rond de 20 mm is voldoende vocht geproduceerd in het oog. Het ziet er niet echt prettig uit. Ze vinden het niet zo erg, het is een soort vuiltje in het oog. Je ziet in het linker dat het mooi 22 mm is. dat is heel netjes. Het rechteroog lijkt iets droger, 18 mm. Maar boven de 15 is in principe voldoende. Beide ogen zijn dus goed? Beide zijn goed. Mensen krijgen tranen als ze boos zijn, verdrietig of juist heel blij. Dieren niet. Een hond gaat bijvoorbeeld kwispelen, een kat gaan miauwen. Er zijn dus wel emoties maar er komen geen tranen bij. Weet je heel zeker dat huisdieren niet kunnen huilen van blijdschap of verdriet? Weet je het heel zeker? Wat we zeker weten is dat huisdieren, en honden, tranen maken om door hun hoornvlies heen te kunnen kijken, omdat het daardoor transparant blijft. Dat betekent niet dat huisdieren of honden geen emotie hebben. Ze kunnen kwispelen, piepen ze kunnen zelfs lachen. Het enige wat we niet zeker weten is of huisdieren huilen. Wij denken dat huisdieren in principe niet huilen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662766 232 2032-12-31T22:00:00+00:00 42666 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no dier oog kat huilen dierenarts hond emotie https://schooltv.nl/video-item/hoe-voorkom-je-een-ingegroeide-nagel-een-ontsteking-aan-je-teen-of-vinger 2024-01-04T11:17:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24822.w613.r16-9.b60f6e7.webp Hoe voorkom je een ingegroeide nagel? | Een ontsteking aan je teen of vinger Hoi ik ben Sammy-Jo. Ik heb wel eens bij mijn grote teen een ingegroeide teennagel gehad. Dat deed echt ontzettend veel pijn. Ik liet het aan mijn moeder zien en die drukte op een plekje die super veel pijn deed. Er kwam allemaal vies pus uit. Mijn moeder zei 'ik durf dit niet, we moeten maar naar de dokter gaan'. Toen was ik bij de dokter en toen gingen ze bij m'n teen, ik laat het wel even bij mijn duim zien. Toen hebben ze bij m'n teennagel precies een sneetje gemaakt en daarna deed het helemaal geen pijn meer. Hoe kom je eigenlijk aan een ingegroeide nagel? Dat kan bij tenen bijvoorbeeld door te kleine of te smalle schoenen. Je kan het ook bij je vingers krijgen door het bijvoorbeeld verkeerd af te knippen. Je moet ze toch lekker rond afknippen zo. Nee, dat zou ik niet doen. Als je ze te rond afknipt dan kan de zijkant heel makkelijk in de huid ernaast ingroeien. Dan wordt het dik, rood en het doet zeer. Het gaat helemaal kloppen dan. Ja, het gaat ontsteken dan en kloppen. Dan kan er zelfs pus bij komen. Hoe krijg je het dan weer weg? Je kan het beste dan met die vinger in een bakje lauw water 10 minuutjes. En als het dan nog niet over is? Ga dan eens langs bij de dokter. Die kan namelijk kijken of het nodig is dat er een sneetje wordt gezet en er een stukje nagel wordt verwijderd. Hoe kan je dit voorkomen? Dat doe je door als je je nagels moet knippen niet rond te doen en vooral niet te kort. Als je dat nou doet als je net in bad bent geweest of net onder de douche hebt gestaan dan zijn ze lekker zacht. Dus niet te kort en recht afknippen. Dan voorkom je dit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662767 112 2032-12-31T22:00:00+00:00 8393 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no teen ontsteking schoen nagel vinger knippen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-jeuk-een-kriebelend-gevoel-op-je-huid 2024-01-16T16:24:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24823.w613.r16-9.220e331.webp Wat is jeuk? | Een kriebelend gevoel op je huid Hallo hier is Timo van het Klokhuis kantoor! En wat is jouw vraag? Wat is jeuk eigenlijk? Heb je zelf vaak jeuk? Ja en dat irriteert me heel erg. Nu we het er samen over hebben, krijg ik ineens last van jeuk. Kennen jullie dat? Ja! Is dit een goede vraag? Dan stuur is Mustafa naar de jeukdokter. Wat is jeuk nou eigenlijk? Het lastige is, dat weten we niet precies. De meest voorkomende gezondheidsklacht in de wereld is jeuk. Wat we wel zeker weten is dat als je jeuk hebt, je moet krabben. Dus net als niezen. Je kunt het niet tegenhouden. Jeuk is vanuit de natuur gezien heel erg nuttig. Het is je lichaam die waarschuwt dat er iets op je huid zit wat er niet thuishoort. Maar soms heb je jeuk terwijl er niks op je lichaam zit. Zoals nu op mijn rug bijvoorbeeld. Maar hoe kan dat eigenlijk? We weten dat er specifieke jeukzenuwen uitkomen op het gedeelte tussen de opperhuid (het lichtblauwe) en de lederhuid (dit roze gedeelte). Deze specifieke jeukzenuwen worden op de een of andere manier geprikkeld. Door je hele lichaam lopen dus zenuwen en dus ook jeukzenuwen. Die geven een signaal aan je hersenen dat op een bepaalde plek van je lichaam jeuk is. Sommige plekken hebben meer jeukzenuwen dan andere. Je hebt er bijvoorbeeld veel onder je oksels en ook onder je voetzolen en je hebt er een stuk minder op je billen. Jeukzenuwen worden dus geprikkeld en dat kan verschillende oorzaken hebben. Op wat voor manieren kun je eigenlijk jeuk en kriebel krijgen? Je kunt op verschillende manieren gewone jeuk krijgen. De belangrijkste manier is de mechanische manier. Bijvoorbeeld doordat ik jou kietel. Ook nog een andere manier: door het dragen van een wollen trui. Kijk maar. Een beetje irritatie. Een andere manier om jeuk te krijg is de chemische manier. Een chemische manier is de jeuk bij een insectensteek of een muggenbeet. Wat kun je tegen jeuk doen behalve krabben? Je kan jezelf een beetje pijn doen door bij een muggenbult je nagel erin drukken en een kruisje erin zetten. Daarnaast moet je de stoffen die de jeuk geven vermijden. Vermijd de wollen trui. En verkoeling is ook een hele belangrijke. Zo kun je een ijsklontje pakken en op de muggenbult drukken. Beter is nog om een hele hand ijsklontjes te pakken, in een washandje doen en op de jeukende plek houden. Waarom? Een washandje met ijsklontjes is beter dan een ijsklontje alleen, omdat de huid anders kan beschadigen. Bedankt Martijn. We weten nu een heleboel over jeuk en wat je er tegen kunt doen. Graag gedaan. Ik weet wel dat je hier een heleboel minder jeukzenuwen hebt, maar ook hier moet je af en toe krabben hoor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662769 209 2032-12-31T22:00:00+00:00 5018 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no huid zenuwstelsel reflex jeuk kriebelen zenuw https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-kakkerlak-een-heel-schoon-diertje 2024-01-16T15:28:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24824.w613.r16-9.a4debce.webp Wat is een kakkerlak? | Een heel schoon diertje Hallo ik ben Loes. Ik stond verleden week onder de douche, ik had me lekker ingesopt en afgespoeld. Toen keek ik naar het putje en kwam er zo'n kakkerlak uit. Ik schrok en ik gilde heel erg. Toen kwam mijn broertje erbij en die pakte de kakkerlak op en kneep hem fijn. Een kakkerlak dood knijpen Burgh. Maar Marcel die naam: kakkerlak. Hoe komen ze daar nou aan? Zitten ze op kak de hele dag ofzo? Nee joh die beesten hebben niks met kak te maken. Het is een oude naam uit het Caribisch gebied, dat ligt in Zuid-Amerika hier. Daar noemen ze die beesten Kakalaka. Dat zijn dus beesten die niks met kak te maken hebben en het zijn hele mooie beesten die heel erg schoon zijn. Moet je eens kijken. Ik zal er eentje op je hand zetten. Dat is een vrouwtje. Ze kriebelen een beetje en ze zijn heel erg hard. Dat is wel een beetje eng. Dat harde is hun skelet aan de buitenkant en de pootjes zijn ook een beetje hard. Als je hem oppakt en omdraait zie je de pootjes ook heel mooi zitten met alles erop en eraan. Dat is allemaal het skelet wat we nu zien. Mooi hé. Het zijn echt hele schone beesten. Wat eten ze nou? Ze eten alles wat wij achterlaten. Als wij ergens voedsel laten liggen, eten zij het op. Ik heb hier een stukje brood. Dan gaat hij het opeten. Het zijn de schoonmakers in plaats van de viespeuken. Wij zijn de viespeuken en zij maken het voor ons schoon. Ze ruimen etensresten op. Dat is hartstikke handig. Dat is hartstikke handig. Ze worden nog steeds handiger want we weten dat ze in hun hersenen stofjes hebben die hen beschermen tegen bacteriën en dat willen wij ook graag. Wij moeten ons ook beschermen tegen bacteriën. Halen we het stofje uit hun hersenen en daar gaan we pillen van maken die ons beschermen. Dat is toch hartstikke handig zo'n kakkerlak. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662770 114 2032-12-31T22:00:00+00:00 11988 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no dier schoon insect schoonmaken https://schooltv.nl/video-item/wat-is-kaviaar-een-luxeproduct 2024-01-04T11:17:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24825.w613.r16-9.4d7f890.webp Wat is kaviaar? | Een luxeproduct En zijn er hier nog meer vragen? Ik zie wel eens op tv mensen op chique feestjes kaviaar eten, maar wat is dat nou eigenlijk? Chique feestjes, mensen kaviaar eten? Ik smeer het elke ochtend op mijn brood. Ik stuur Maurice wel naar de kaviaarkwekerij en daar zit ook iemand die het op zijn brood smeert. Echt! Dat vind ik nou een leuke vraag. Kaviaar staat erom bekend dat je er best wel wat voor moet betalen. Zo'n klein blikje van 30 gram kost al snel 60 euro. Dat smeer je niet 1,2,3 op je brood bij het ontbijt. Ik kom uit Azerbeidzjan en daar deed ik het toen ik klein was wel. En Azerbeidzjan ligt bij de Kaspische zee bij Rusland toch? Ja. En daar komt de kaviaar oorspronkelijk vandaan. Dit is Woesal en hij kweekt als enige kaviaar in Nederland hier in Eindhoven. Woesal ik wil straks alles weten over het maken van kaviaar, maar ik wil het eerst zelf even proeven. Daar offer ik mezelf wel even voor op. Dus ik ga wat kaviaar op dit bord leggen. Nee zo moet je dat niet doen. Je eet kaviaar van je hand. Ik zal het je laten zien hoe je dat doet. Chic. Dit is dus kaviaar? Ja. Wat is het eigenlijk? Het zijn de visseneitjes. De visseneitjes? Dit is de kaviaarkwekerij. Er zwemmen hier wel 10.000 vissen. Niet zomaar vissen. Het zijn steuren. Alle vissensoorten geven eitjes, maar alleen de onbevruchte eitjes van de steur mogen kaviaar heten. De grootste steur die ze hier hebben is bijna 1,5 meter lang. Er zwemmen hier ook kleine steurtjes rond van zo'n 20 cm. Hier zitten de mannetjes en vrouwtjes nog bij elkaar want ze weten pas over 3 jaar of het een mannetje of een vrouwtje is. Na die 3 jaar worden de mannetjes en vrouwtjes van elkaar gescheiden. In dit bassin zitten ongeveer 200 vrouwtjes die genoeg ruimte hebben om rond te zwemmen. Het duurt wel 5 jaar voordat een vis volwassen is en eitjes geeft. Om nou te weten of een vis eitjes geeft kijken ze in de buik van de vis. Best gek, net als bij zwangere vrouwen met een echoapparaat. De vis wordt eerst in een bak water gelegd met een beetje kruidnagelolie. Daar blijft de vis rustig van en niet gestrest. Wat grappig is: Olek hier naast me praat ook met de vis en aait hem een beetje. Daar wordt hij heel rustig van. Leuk om te zien. Zitten er eitjes van voor naar achter? Ja van kop tot staart. Dit zijn de eitjes? Ja. Die zwarte bolletjes met die witte bovenkantjes? Hij kan gemolken worden? Ja. Dit vrouwtje zit vol. Dit zijn ze dan. Verse steureitjes. Oftewel kaviaar. De eitjes worden gewassen, gezeefd, gezouten en verpakt. Dan kan de kaviaar gegeten worden. Dat is wel een hele klus voordat je kaviaar op je hand kunt scheppen. Ik ben ook wel heel benieuwd hoe het smaakt. Mag ik? Ja natuurlijk. Hoe eet je het eigenlijk? Dan pak je eitjes uit het blikje, legt het op je hand en dan pak je het met de binnenkant van je tong en dan druk je het heel zacht tegen je gehemelte. Heerlijk. Het is echt heel zacht. Ik denk dat ik het toch nog 1 keertje moet proeven om het echt te weten. Mag dat? Nou, vooruit dan maar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662771 246 2032-12-31T22:00:00+00:00 2495 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no vis eitjes echo https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-koelkast-een-speciaal-middel-dat-koelt 2024-01-16T15:10:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24826.w613.r16-9.6cd196e.webp Hoe werkt een koelkast? | Een speciaal middel dat koelt Niemand zo cool als ik dus er is vast geen coole gast met een coole vraag. Jawel hij! Wat is je vraag? Hoe werkt een koelkast? Volgens mij gooien ze een bak met sneeuw in een kast en dat houdt die kast cool. Nee dat klopt niet. Maurice is ook een hele coole dude. We laten hem lekker in de kou staan. Heerlijk zo'n warme douche. Nadeel is dat als je er onder staat, dan wil je er niet meer onder uit. Dan krijg je het zo koud. Dat heeft te maken met verdamping. Als het water verdampt, trekt het warmte uit zijn omgeving. In dit geval mijn lichaam dus. Snel afdrogen. Sommige vloeistoffen verdampen sneller dan water. Ze onttrekken daarom sneller warmte uit hun omgeving. Ik heb een speciale camera meegenomen. Daarmee kan je zien wat warm is en wat koud. Nu heb ik 3 vloeistoffen: olijfolie, water en alcohol. Paar druppels op het karton. Beetje water. Ook nog de alcohol. Kijk, je ziet het al. Olijfolie gebeurt niet zoveel mee. Water verdampt al wat sneller, wordt al wat kouder. Alcohol is echt een grote, blauwe vlek geworden. Alcohol is een vluchtige stof en kan als koelmiddel gebruikt worden. Om dit te koelen heb je wel heel veel koelmiddel nodig. Het is hier binnen eigenlijk een hele grote koelkast. Zeg maar gerust ijskast. Hier binnen is het tussen de -5 en de -8 graden Celsius. Het werkt hier hetzelfde als in een gewone koelkast. Dit rooster is eigenlijk een hele lange buis die niet alleen aan de achterkant zit, maar ook aan de binnenkant. Door die buis stroomt koelmiddel. In dit geval geen alcohol maar een goedje genaamd R600A. Aan de achterkant is het vloeibaar, maar zodra het buisje de koelkast in gaat wordt het buisje dikker en krijgt het koelmiddel de ruimte om te verdampen. Wat als het koelmiddel verdampt? Dan onttrekt het warmte aan zijn omgeving. Dus het wordt kouder in de koelkast. Het verdampte koelmiddel is niet weg, maar dat zit nog steeds als gas in de buis. Dit zwarte ding noemen we een compressor. Dat drukt het gas samen, zodat het weer vloeibaar wordt. Het wordt ook warmer. Warmte willen we niet in de koelkast. Vandaar dat dit aan de buitenkant zit. Zo kan de vloeistof zijn warmte kwijt aan de omgeving. Daarna gaat de vloeistof de koelkast weer in en kan het weer warmte opnemen en zo wordt de koelkast weer koud. En zo gaat het door en door en door. En zo werkt het hier eigenlijk ook, maar dan in het groot. Die roosters verdampen het koelmiddel zodat het hier heel erg koud wordt. Door die buizen gaat het naar de machinekamer. Zoals een gewone koelkast zijn warmte kwijt kan in de ruimte waar hij staat, zo raakt deze grote koelkast zijn warmte kwijt aan het dak. In de buitenlucht. Over warmte gesproken... Gelukkig zweet ik, dat is ook een soort koelvloeistof. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662772 244 2032-12-31T22:00:00+00:00 26490 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no koelen ski koelkast ijs snowboard https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-kroepoek-gemaakt-stomen-drogen-en-frituren 2024-01-04T11:17:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24827.w613.r16-9.91ae0dc.webp Hoe wordt kroepoek gemaakt? | Stomen, drogen en frituren Ik zie het al, allemaal slimme kinderen. Ik ga wel naar de volgende klas. Hoe wordt kroepoek gemaakt? Dat is toch gewoon oude chips die over de datum heen is? Gadverdamme! Oke, ik stuur Maurice wel naar de kroepoek bakkers. Was dit een goede vraag? Ja! Timo, wat ben ik blij met jouw vraag. Kroepoek. Echt heerlijk. Je hebt ze in allerlei smaken: banaan, chocolade, ananas, allemaal kleurtjes. En natuurlijk ook gewoon naturel. Allemaal heerlijk, maar hoe wordt kroepoek nou gemaakt? Dat zoeken we uit in de kroepoek fabriek in Baarn. Dit is Henri, topkok geweest van verschillende restaurants en ook heel vaak in Indonesië geweest. Jij weet precies hoe je kroepoek moet maken. Dat klopt. Ik zal voor deze garnalen kroepoek het deeg maken. Daar zit natuurlijk garnaal in, daar zit tapioca meel in (dat is gemaakt van de cassave wortel), daar zit een eitje in, een beetje suiker en zout, bakpoeder, een beetje gecondenseerde melk en speciaal voor de Klokhuis kroepoek gaat er appelmoes in. Dit gaan we mengen tot een mooi glad deeg. Na 5 minuten roeren en kneden ziet het deeg er zo uit. Dan is het klaar. Dat is nog steeds geen kroepoek. Nee dat klopt. Van dat deeg maken wij een mooi pilletje, een staafje. Dat ziet er zo uit. Dat gaan we een uur lang stomen en dan krijg je dit. Dat is nog steeds geen kroepoek. Dat klopt ook. Maar dan gaan we naar de snijplank. Daarna moeten ze gedroogd worden en dan zien ze er zo uit. Dus dit is Klokhuis kroepoek pallet. We doen een beetje Klokhuis kroepoek in het mandje. Nu laten we het zakken in de olie. Je ziet het vocht eruit komen en de kroepoek wordt groot. Hier heb je de hele mooie Klokhuis kroepoek. De pallets worden gebakken in deze hele grote frituurpan. Dat gebeurt in zonnebloemolie met een temperatuur van 180 graden. Na het bakken zit er nog olie op de kroepoek. Dat wordt er hier afgetrild. Dit is garnalen kroepoek. Willen ze nou een smaakje, dan worden deze zak met kruiden hierin gegooid en wordt er een proces toegevoegd. Voordat de kroepoek de zak in gaat, moet het nog afgekoeld worden. Dat gebeurt op deze lopende band. Nu kan de kroepoek verpakt worden. Ze wegen nauwkeurig elke portie af. De zakken worden gevuld en luchtdicht afgesloten. Laten we die Klokhuis kroepoek maar eens gaan proberen. Hartstikke lekker. Ik heb er ook nog een Klokhuis dipsaus bij. Dat ga ik zeker proberen. Top! Smaakt hartstikke lekker. Wil je nou het recept weten van de Klokhuis kroepoek of de Klokhuis dipsaus? Kijk dan even op onze website. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662773 217 2032-12-31T22:00:00+00:00 8746 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no productieproces Indonesië bakken olie https://schooltv.nl/video-item/zijn-maden-vies-de-jonkies-van-de-groene-bromvlieg 2024-01-16T16:15:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24828.w613.r16-9.1d164b6.webp Zijn maden vies? | De jonkies van de groene bromvlieg Hallo ik ben Lodewijk en ik liep een keertje langs de straat en toen zag ik iets liggen vlak achter een auto. Toen kwam ik wat dichter bij en toen bleek het een dode duif te zijn. Toen kwam ik nog wat dichter bij en toen zaten er in die duif allemaal van die dikke, vieze, friemelende wormpjes en die waren aan het eten. Die daar, dat soort dingen: maden heetten die geloof ik. Dat vind ik zo raar, ze zijn met zoveel. Het ziet er zo vies uit altijd. Dit zijn enge, vieze beesten. Marcel, maden zijn goor. Wat je me ook gaat vertellen. Nee, maden zijn helemaal niet goor. Kijk hier heb je maden. Die maden eten dood vlees. Daardoor denk je dat ze goor zijn. Sorry hoor, maar het stinkt echt verschrikkelijk die beesten. Nee dat zijn niet de maden die stinken niet, dat is het dode vlees wat er tussen ligt wat zo stinkt. Nou kunnen we dat heel goed gebruiken dat maden dood vlees eten. Mensen hebben wonden die niet willen genezen. Dan kan je het ziekenhuis maden erop laten zetten zodat zij de wond schoonmaken. Maar doet dat dan geen zeer? Kietelt dat niet? Een klein beetje, maar daar hebben we ook weer wat op gevonden. In het ziekenhuis hebben ze maden in een zakje. In een theezakje? En dat theezakje, daar zie je de maden in lopen. Hele kleintjes. Hele kleintjes, die moeten nog groter groeien. Die maden doen ze in het theezakje, dat doen ze dan op de wond en verbinden het dan en die maden gaan dan door het theezakje heen de wond eten. Het dode vlees opeten. Dat wordt ingepakt, daar ga je mee naar huis. De maden doen hun werk en na een paar dagen kom je terug en dan halen ze het theezakje weg en dan is de wond schoon. Maar worden dit dan van die hele vieze, groene bromvliegen? Dit zijn inderdaad de jonkies van de groene bromvliegen, maar dan moet je niet zeggen dat ze smerig zijn en vies zijn. Bromvliegen wassen zich vaker dan jij en ik. Dat zal wel, maar ik vind het vies. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662774 130 2032-12-31T22:00:00+00:00 4995 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no wond vlieg vleeseter https://schooltv.nl/video-item/waarom-heb-je-eerst-melktanden-voordat-je-gaat-wisselen 2024-01-16T15:12:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24829.w613.r16-9.4caf027.webp Waarom heb je eerst melktanden? | Voordat je gaat wisselen Hier is Timo van het Klokhuis kantoor. Het Klokhuis heeft heel hard vragen nodig dus willen jullie nog iets weten? Ja! Waarom heb je eerst een melkgebit en ga je later tanden wisselen? Het volwassen gebit zit verstopt in je kaken en dat duwt je melkgebit weg. Oke ik stuur Maurice wel naar de tandarts maar dan zul je zien dat het echt waar is. Dit is de kaak en het gebit van een 3-jarige. En dit is de kaak en het gebit van een volwassene. Je ziet het al, het is echt een onwijs verschil. Het gebit van een 3-jarige is een stuk kleiner dan het gebit van een volwassene. Het melkgebit heeft 20 tanden en kiezen, terwijl het volwassene gebit er 32 heeft en die ook nog eens groter zijn. Als ik 32 volwassen tanden in een kinderkaak probeer te stoppen past dat natuurlijk nooit. En andersom moet je voorstellen dat ik 20 van die melktandjes in mijn gezicht heb. Dat ziet er toch niet uit. Het antwoord kan kort zijn. We wisselen van tanden omdat het anders niet past. Tanden groeien namelijk niet met je kaak mee. Het gekke is: die tanden zitten er allang voordat ze doorbreken. Dit is je melkgebit en hierboven en hieronder, daar zit het volwassen gebit. Dan past het allemaal wel. Hoe kan dat? Dat komt omdat die tanden in eerste instantie nog niet volgroeid zijn. Kijk dit is het begin van een blijvende kies. Als je dan kijkt naar dit plaatje zie je hier een melktand met een wortel in de kaak. Hier is een begin van de blijvende tand. Die gaat groeien in de lengte en die krijgt ook een wortel. De blijvende tand lost de wortel van de melktand op. Die lost hem zo ver op dat de melktand los komt te staan en de melktand eruit gaat en de blijvende tand door kan komen. Dan is er weer plek voor de nieuwe tand. Op welke leeftijd begin je nou eigenlijk met wisselen? Als je 6 jaar bent. Dan gaan eerst de tanden die je als eerst hebt gekregen, de snijtanden onder, die gaan wisselen. Je krijgt er ook een kies bij. Achter de melkkies komt een blijvende kies door en die krijg je zonder dat je een melkkies wisselt. Als je 7 bent gaan de snijtanden boven wisselen en als je 8 bent zijn ook de snijtanden aan de zijkant onder en boven gewisseld. Dan gebeurt er ongeveer 2 jaar niks. Als je dan ongeveer 10 jaar bent ga je je melkhoektanden en je melkkiezen wisselen. Dat duurt ook ongeveer 2 jaar en als je 12 bent dan krijg je er nog een kies bij. Dat is deze. En dan zit je met je mond vol tanden. Inderdaad. Je bent toch kindertandarts? Ja maar jij bent presentator van een jeugdprogramma, dus ik mag echt wel even kijken. Zet je brilletje maar op tegen het felle licht. Nou Maurice, je hebt een mooi gebit hoor. Je hebt je gebit netjes onderhouden. Dat ik als volwassene mijn gebit moet onderhouden dat snap ik, maar zo'n melkgebit gaat er toch uit. Dat hoef je toch niet te onderhouden? Zeker wel, want de laatste melkkies die je ga je wisselen als je ongeveer 12 bent. Dus dat duurt een hele lange tijd. Dus Maurice, goed poetsen ook als je een melkgebit hebt. Super goed gedaan. Als je mij de bril geeft dan mag jij een cadeautje uitkiezen. En goed blijven poetsen he! Dat ga ik doen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662775 242 2032-12-31T22:00:00+00:00 27637 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no tand gebit tandarts tandenpoetsen https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-mierenpoppen-van-larve-tot-mier 2024-01-04T11:17:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24830.w613.r16-9.73c33f3.webp Wat zijn mierenpoppen? | Van larve tot mier Hallo ik ben Yaran en op een dag was ik aan het vegen in de tuin en toen zag ik een hoopje zand met een klein gat erin. Ik dacht weg met dat hoopje zand en toen kwamen er allemaal mieren uitgelopen. Ik dacht 'he wat is dit' en snel haalde ik de steen weg. Het krioelde van de mieren. Het was alleen maar mieren, mieren, mieren. Snel haalde ik een tweede steen weg en daar zag ik ook mieren en eitjes. Kleine witte eitjes en aan elkaar vastplakte. Het was zo goor dat ik snel al die stenen er weer opgooide. Ik vind mieren zo leuk. Die lopen in een treintje in mijn tuin. Enig. Miereneitjes hé, dat is toch niet vies? Ik denk niet dat hij miereneitjes gezien heeft maar mierenpoppen gezien heeft. O ja joh? Die poppen zien er zo uit. Hier heb je een mier en dit zijn de poppen. Een mier verpopt net als een vlinder dat doet. Hier heb ik een rups en die rups wordt een pop en die pop wordt een vlinder. Zo gaat dat bij een mier ook. Uit een eitje komt een larf, larfje wordt een pop en dan wordt het pas een mier. Waarom lopen ze in een treintje door mijn tuin, achter elkaar aan? Dan heeft er eentje ergens voedsel gevonden en die is met het voedsel naar huis gelopen en die legt onderweg een klein beetje parfum neer. Parfum? Ze praten met geur met elkaar. Dus dit betekent bijvoorbeeld van jongens ik heb brood gevonden. Ja bijvoorbeeld. Zo hebben ze een parfum voor oorlog en een parfum voor als er gevaar is of een parfum voor als de koningin iets zegt en parfum voor als ze voor de eieren moeten zorgen of een parfum als ze poppen moeten verplaatsen. Echt een hele parfumdoos? Dat wist ik niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662776 117 2032-12-31T22:00:00+00:00 7126 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no pop mier tuin https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-mobiel-toilet-poepen-en-plassen-in-de-natuur 2024-01-04T11:17:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24831.w613.r16-9.0b10138.webp Wat is een mobiel toilet? | Poepen en plassen in de natuur Welkom bij het Klokhuis. Vandaag gaan we.... Even wachten jongens ik moet even... Hallo met Mustafa. Volgens mij kunnen jullie mij wel een handje helpen. Ja hier heen! Normaal gesproken wordt je poep en plas via de riolering afgevoerd, maar hier midden in de natuur is dat altijd een beetje lastig. Of tijdens een festival midden in een weiland. Als je dan moet heb je het mobiele toilet. De toiletten worden gemaakt in een fabriek in Duitsland. Ze bestaan helemaal uit kunststof, zijn goed schoon te maken en lekker licht, want je moet de mobiele wc wel makkelijk kunnen vervoeren. Ze gooien de blauwe, plastic korrels in een mal, een soort vorm. De mal gaat 18 minuten in een oven van 300 graden. De korrels smelten aan elkaar vast en vormen de verschillende onderdelen. Even afkoelen en dan kan het wc-onderdeel uit de mal gehaald worden. De onderdelen zijn klaar om in elkaar gezet te worden. Dat duurt 15 minuten en klaar is de mobiele wc. Zo'n mobiel toilet werkt eigenlijk net als vroeger. Tot 1800 gooide mensen hun poep en pies gewoon op straat of in de gracht maar dat ging wel heel erg stinken. Dus besloten ze dat mensen hun poep in emmers of tonnen konden meegeven aan de strontkar, net als nu het afval opgehaald wordt. In het mobiele toilet is de emmer vervangen door deze tank. Hier wordt het poep en plas in opgevangen. De opvaltank wordt gevuld met water. Er komt een tablet bij van schoonmaakmiddel. Dat middel vormt een soort filterlaagje op het water. Zorgt ervoor dat het minder stinkt en werkt bacterie dodend. Veel mensen noemen het een chemisch toilet, maar dat klopt eigenlijk niet. Er worden helemaal geen chemicaliën gebruikt. Dat mag niet meer omdat er wel eens mensen zijn die het grappig vinden om een toilet om te duwen. Als er chemische troep in zou zitten, zou het gevaarlijk kunnen zijn. In deze tank past 250 liter. Dat is voldoende voor 500 poep- en plasbeurten. Aan de wagen zit een zuigslang en daarmee kan de chauffeur de tank leegzuigen. Al het poep, plas en wc-papier komen in de opslagtank achterop de vrachtwagen terecht. De wagen heeft ook een hogedrukspuit en daarmee spuit de chauffeur alles schoon. Nou genoeg weetjes. Ik heb ze niet voor niks laten komen. Ho wacht, ik zit er nog in! Help! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662777 194 2032-12-31T22:00:00+00:00 5288 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no riool festival toilet productieproces https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-oorworm-een-klein-insect 2024-01-04T11:17:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24832.w613.r16-9.a143087.webp Wat is een oorworm? | Een klein insect Hallo ik ben Chloe en ik heb een keer iets heel engs meegemaakt. Ik was op kamp en we moesten gaan slapen, ik lag in bed en ik voelde wat kriebelen. Ik deed het licht aan en keek op m'n kussen en daar lag een hele dikke, bruine, oorworm met allemaal pootjes en een soort van gele, poten, scharen. Toen rende ik de gang op en iedereen moest me een beetje uitlachen want een oorworm wat is daar eigenlijk eng aan? Maar ik vond het zo eng. Ik zou ook schrikken hoor. Stel dat zo'n ding in je oor kruipt. Want dat doen ze toch Marcel, oorwormen? Nee die willen helemaal niet in je oor zitten, die willen in allerlei spleten zich verstoppen en dan zoeken ze naar voedsel. Oorwormen eten bijvoorbeeld bladluizen en bladluizen zie je hier op deze plant zitten. Die bladluizen zuigen van de plant en daar gaat de plant op een gegeven moment aan dood. In boomgaarden worden oorwormen uitgezet om die bladluizen op te eten en de plant te beschermen. Dus hij is hartstikke handig? Dat is hij zeker. Hij is ook hartstikke mooi. Moet je hier nou eens kijken. Hier een mannetje en hier een vrouwtje. Maar ze hebben wel van die enge stekels. Vind je dat nou eng? Wat denk je dat ze er mee doen? Mij steken. Dat kunnen ze nooit door je huid heen. Om er mee te vechten als wapens? Misschien de mannetjes. Die vechten daar wel een beetje mee onderling. Die mannetjes hebben echt van die ronde tangen. Dat ziet er een beetje uit als dit. Die mannetjes pakken daar echt zo een vrouwtje mee en die houden ze goed vast en dan kunnen ze er lekker mee paren. Oh, dit is dus een heel pittig dingetje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662778 105 2032-12-31T22:00:00+00:00 7621 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no worm bladluis oor insect https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-ziekte-van-pfeiffer-de-kusziekte 2024-01-04T11:17:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24833.w613.r16-9.90a7b2f.webp Wat is de ziekte van pfeiffer? | De kusziekte Timo hier van het Klokhuis kantoor. Ik zie het al, allemaal slimme kindertjes. Jullie weten natuurlijk alles al. Geen vragen dus. Ik ga wel even naar de volgende klas. Wat is de ziekte van pfeiffer? De ziekte van pfeiffer krijg je toch van het zoenen? Ik stuur Maurice wel naar de pfeiffer-expert. Goede vraag. Ik ben zelf ook heel erg benieuwd naar de ziekte van pfeiffer. Timo zei het net al, het staat ook wel bekend als de kusziekte. Als dat echt zo is, dan ga ik nooit meer met iemand zoenen. Ik weet in ieder geval dat de ziekte van pfeiffer veroorzaakt wordt door een virus. Annet Stemerding is viruskenner hier in het Universitair medisch centrum in Utrecht en zij weet alles over virussen. Dus ook over de ziekte van pfeiffer. Annet, hoe ziet een virus er nou uit? Kijk zo ziet een virus eruit. Maar veel kleiner. Je hebt echt een microscoop nodig om hem te zien. Als je daar doorheen kijkt, is dit wat je ziet. Wat is dit voor virus dan? Dit is het pfeiffer virus. Mooi plaatje, maar wat is een virus precies? Een virus is een heel klein deeltje maar kan zichzelf niet vermenigvuldigen. Daarvoor heeft hij cellen nodig. Cellen in jouw lichaam. Hij kruipt als het ware in jouw lichaamscel en gebruikt jouw fabriekje om zichzelf te kunnen kopiëren. Eigenlijk als een soort kopieerapparaat. Stel, dit is jouw lichaamscel. Het virus kruipt daarin en jouw cel vermenigvuldigt het virus wel duizenden keren. Maar waarom wil een virus zich vermenigvuldigen? Dat virus wil zich kunnen vermenigvuldigen om te kunnen overleven. Gebeurt dat bij de ziekte van pfeiffer ook? Ja, dat gebeurt bij de ziekte van pfeiffer ook en zo word je ziek. Dit zijn gezonde cellen en als die geïnfecteerd worden door een virus dan worden ze ziek en dan komen ze er zo uit te zien. Ze worden rond en verliezen hun mooie structuur. Hoe komt je virus nou je lichaam binnen? Dat kan op verschillende manieren. Dat kan door lichaamscontact. Bijvoorbeeld op deze manier. Maar het kan ook door lichaamsvloeistof als speeksel of bloed of zelfs via de lucht. Via de lucht? Ja via de lucht vliegen kleine luchtbolletjes naar de andere persoon toe. Daarom moet je altijd je handen voor je mond doen? Ja, of bijvoorbeeld hoesten in je elleboog. Annet, hoe weet je nou dat je pfeiffer hebt? Daarvoor hebben we een test op het lab en daarvoor gebruiken we een buisje bloed van de patiënt. Dat wordt getest. Als de vloeistof nou gaat klonteren, dan heeft de patiënt pfeiffer. Hoe is het met deze patiënt? Eens even kijken. Ja deze klontert. Deze patiënt is ziek. De ziekte van pfeiffer daar word je toch heel erg moe van? Ja dat klopt. Wat merk je daar nog meer van? De meeste mensen krijgen koorts, je kan keelpijn krijgen, je klieren raken opgezet en sommige mensen krijgen ook last van hun buik. Maar wat als je de ziekte hebt, wat kun je er dan aan doen? Dat is een beetje jammer, je kunt er eigenlijk niks tegen doen. We hebben geen medicijn, dus het enige wat je kunt doen is uitrusten. Lekker onder de wol. Beterschap. Nog 1 vraagje Annet. Hoe zit het nou met zoenen? Kan je het virus ook krijgen door te kussen? Wat ik net uitlegde is dat het virus overgebracht kan worden door speeksel. Het virus zit in het speeksel dus je kunt het krijgen door te zoenen, maar gelukkig hebben heel veel kinderen het virus al gehad voordat ze 5 jaar zijn. Dus ze zijn beschermd. Dus ze hebben pfeiffer gehad, zonder dat ze er iets van hebben gemerkt? Ze hebben er helemaal niks van gemerkt. Dus eigenlijk kun je gewoon blijven zoenen. Oh Annet wat goed nieuws! Laat me je kussen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662779 231 2032-12-31T22:00:00+00:00 5289 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no ziek zoenen speeksel ziekte virus kussen https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-pil-een-pil-als-medicijn 2024-01-04T11:17:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24834.w613.r16-9.c242c09.webp Hoe maak je een pil? | Een pil als medicijn Als je vroeger naar de apotheek ging, kreeg je meestal kruiden zoals in deze potjes, of een poedertje zoals in deze potjes, of een vloeistof zoals in deze potjes. Tegenwoordig krijg je medicijnen meestal zo, als pillen. Maar hoe maak je die eigenlijk? Bij hoge uitzondering mogen we in een fabriek filmen waar ze pillen maken, maar daar wandel je niet zomaar naar binnen hoor. Eerst even omkleden, speciale kleren aan, bril op, horloge af, handen wassen, haar onder het netje. Klaar om de fabriek in te gaan. Dit is geen astronaut en we zijn nog steeds in de pillenfabriek. Deze man in een maanpak is een weger. Hij heeft een soort hermetisch afgesloten pak aan. Dat is voor 2 redenen: je mag de ingrediënten natuurlijk niet vervuilen en het is voor zijn eigen veiligheid. Je wilt natuurlijk niet het medicijn inademen, dat kan heel gevaarlijk zijn. In de weegkamers worden de grondstoffen afgewogen. Een pil bestaat uit 2 dingen: als grootste deel bestaat uit vulmiddel stoffen zoals aardappelzetmeel of melkpoeder wat eigenlijk geen werking heeft maar om de pil groter en steviger te maken. Veruit het belangrijkste deel is het werkzame stofje. Waar je de pil voor inneemt, waar je beter van wordt. Van dat medicijnstofje heb je maar een heel klein beetje nodig: microgrammen. Omdat dit de stof is waarvoor je de pil inneemt, zou je kunnen denken dat de pil alleen van deze stof gemaakt kan worden, maar dan wordt het zo klein dat je het niet eens uit de verpakking kunt halen. Het zou meteen kwijt zijn. Dan worden de afgewogen hulpstoffen gemengd met het medicijn en dat gebeurt in dit enorme apparaat. Het is heel belangrijk dat het heel goed mengt. Elk tabletje moet natuurlijk uiteindelijk evenveel medicijn bevatten. De gemengde poedermix wordt naar de pillenmachine vervoert. Er valt de juiste hoeveelheid medicijnpoeder in een soort malletje: de matrijs. Daarna drukt de machine dit pinnetje, de stempel, keihard op de poeder totdat er uiteindelijk een pilletje wordt geperst. Deze machine maakt wel een half miljoen pillen per uur. Hier worden de pillen in strips verpakt en wordt een folietje op de verpakking vast gesmolten. Daarna moeten de strips nog in een doosje en dan doen ze er meteen een bijsluiter bij, de gebruiksaanwijzing. Inpakken en dan kan hij naar de apotheker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662780 191 2032-12-31T22:00:00+00:00 15304 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no medicijn ziek productieproces pil ziekte fabriek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-pissebed-een-diertje-met-een-pantser 2024-01-04T11:17:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24835.w613.r16-9.66c8dde.webp Wat is een pissebed? | Een diertje met een pantser Hoi ik ben Paul. Ik was met een vriend van mij een hut aan het verplaatsen en op de plek waar ik de hut wilde hebben, lagen allemaal stenen. Ik moest de stenen dus verplaatsen en dat had ik ook gedaan. Onder 1 van die stenen lag een dode pad. Ik schrok zo erg van die dode pad dat ik de steen liet vallen op die pad. Die pad spatte uit elkaar op mijn been. Niet alleen pad, maar ook allemaal vieze, grijze pissebedden. Toen keek ik naar de resten pad en ik weet niet waar het vandaan kwam maar het krioelde ineens van die vieze pissebedden. Dat was zo goor. Pissebedden in een dode pad. Dat is wel erg vies. Waarom zaten die pissebedden in een dode pad, Marcel? Zaten ze hem op te eten? Nee pissebedden houden helemaal niet van een pad. Een dode pad is een natte kledder. Pissebedden houden van natte, vochtige plekjes waar het niet al te licht is. Daar is zo'n dode pad een prima plek voor. Ze zitten ook allemaal onder dit blaadje. Precies. Dat vinden ze allemaal lekker. Die pissebedden zien er zo uit. Ze hebben een schildje en zijn familie van deze dieren. Echt waar? Van de kreeften. Dit is de kreeft van het land. Dat kan je ook een beetje zien. Hij haalt adem met kieuwen en dat moet hij op vochtige plekjes doen. Hij heeft een pantser net als een kreeft. En ze hebben zo'n ribbeltjesruggetje hé? Ja. En die ribbeltjesrug is hun harnas, het skelet. Net als ridders in de Middeleeuwen hadden ook een harnas. Maar waarom heten ze dan pissebed? Waarschijnlijk als je er veel bij elkaar hebt en je je neus erin steekt het een beetje ruikt naar pis. Echt waar? Ik ruik niks hoor. Dan moet je er wel een paar duizend bij elkaar hebben. Nee dat red ik niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662781 116 2032-12-31T22:00:00+00:00 19209 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no insect pissebed kreeft https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-puistjes-pukkeltjes-in-je-gezicht 2025-09-30T12:43:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24837.w613.r16-9.37d2ec1.webp Wat zijn puistjes? | Pukkeltjes in je gezicht Hallo ik ben Puck. Ik heb een keer een puistje gehad, dat zat hier ongeveer. Toen hoorde ik klets of pats en toen ging er allemaal vieze smurrie langs mijn wang en dat ging ik met een doekje afvegen. Toen was mijn puistje weg, dat vond ik fijn omdat het best wel pijn deed. Dat vond ik gewoon lekker. Eigen schuld, dikke bult zou ik zeggen. Moet je maar geen patat eten de hele dag. Nee hoor, dat heeft er helemaal niks mee te maken. Oh. Beter wassen. Ook niet. Een puistje kan er wel vies uit zien maar eigenlijk kun je er niks aan doen. Over ons hele lichaam, in onze huid, en met name ons hele gezicht hebben we talgkliertjes zitten. Die talgkliertjes zitten vrijwel altijd in de buurt van een haar. Je klieren maken talg en dat verspreidt zich over de huid. Waar is dat nou weer goed voor? Talg is een beetje vettig. Daardoor wordt de huid waterafstotend en blijft hij ook soepel. Maar nu weet ik nog niet hoe je een puist krijgt. Als nou zo'n talgklier meer talg maakt, dan kan hij een beetje uitzetten en dan kan hij er ook voor zorgen dat de afvoer verstopt raakt. Ik kan het je laten zien. Als dit nou een talgklier is en verstopt is.. Dan komt er een hele dikke puist. Vooral in de pubertijd, dan hebben we meer hormonen, dan heb je ook meer kans op puistjes. Dan zit je helemaal onder. Lekker uitknijpen dan maar. Nee, nee. Dat zou ik zeker niet doen. Met uitknijpen beschadig je je huid en kan daardoor zelfs ontstoken raken en dat kan weer littekens geven. Jammer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662783 110 2032-12-31T22:00:00+00:00 3725 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no huidprobleem huid ontsteking https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-regenboog-een-boog-van-kleuren 2024-01-04T11:17:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24838.w613.r16-9.dbff43d.webp Wat is een regenboog? | Een boog van kleuren Hier is Timo van het Klokhuis kantoor. He jongens, ik heb nog vragen nodig dus, en niet al te moeilijk graag. Hoe ontstaat een regenboog? Pittige vraag. Zouden ze misschien vanaf de maan met hele lange verfkwasten en viltstiften bezig zijn? Nee ik denk het niet. We laten het onze kleurrijke Bart het wel uitzoeken, want hij weet echt alles. Bedankt hoor! Een regenboog heb je natuurlijk niet zomaar. Allereerst heb je een flinke regenbui nodig, de zon en dan moet je ook nog precies op de goede plek staan. Die zon hebben we, maar die regenbui.. Wacht. Ik weet wel iets. Dat is geregeld. Die regenbui komt eraan, maar eerst is het belangrijk om te weten wat licht nou precies is. Wit licht is een verzameling van kleuren. Normaal gesproken zie je die kleuren niet, want al die kleuren bij elkaar is wit. Als je dat witte licht schuin op een doorzichtig voorwerp, bijvoorbeeld glas of water, laat vallen dan buigen die lichtstralen een beetje. Wat ik hier heb is een prisma, een driehoekig stuk glas. Als het licht hierop valt, wordt het als het ware uit elkaar getrokken. Met deze opstelling hebben we een aantal prisma's tegen elkaar aan gezet zodat die stralen nog verder buigen. Dit is de lichtbron, en let op, het witte licht wordt uit elkaar getrokken en de kleuren van een regenboog ontstaan. Bij een druppel kan het ook gebeuren. Het licht valt erin, wordt weerkaatst door de achterkant van de druppel en verlaat de druppel weer. Het licht wordt niet alleen weerkaatst, maar buigt ook een beetje. Bij het invallen van de druppel en het verlaten van de druppel. Je ziet al een boogvorm. Dat komt omdat het licht tegen de achterkant van de druppel niet alleen naar beneden weerkaatst, maar in een cirkel. Stel nou dat dit een druppel uit een wolk is, dan zou je precies hier moeten gaan staan om die regenboog ook echt te kunnen zien. Niet te hoog, niet te laag, niet te ver naar links, niet te ver naar rechts. De hoek is heel erg belangrijk. Hier heb ik hem. Ja hallo. De regenboog is er? Top, ik kom eraan. Woehoe daar is ie, de regenboog. Kijk nou, mooi man. Helemaal van onder naar boven en weer naar beneden. Het klopt precies. Ik sta met mijn rug naar de zon en met mijn gezicht naar de regenbui. Bij iedere druppel weerkaatst het licht van de zon. Tegen de achterkant van de druppel breekt het licht en zie we die prachtige kleuren. De hoek waarin je naar de regenboog kijkt is heel erg belangrijk. Van lang niet alle druppels komt het licht in mijn oog terecht. Van deze druppels niet, deze ook niet. Van deze druppels valt het rode licht precies in mijn ogen. Dat verklaart ook waarom het een regenboog is. De rode kleur valt onder deze hoek in mijn oog. Dat geldt ook voor daar, en daar. Alleen onder deze hoek is rood te zien. Niet deze hoek en ook niet een grotere hoek. Precies deze hoek. En daarom is het een boog. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662784 248 2032-12-31T22:00:00+00:00 32537 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no regen licht kleur regenboog https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-rijstwafel-gemaakt-van-rijstkorrel-tot-wafel 2024-01-04T11:17:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24839.w613.r16-9.0805790.webp Hoe wordt een rijstwafel gemaakt? | Van rijstkorrel tot wafel Iedereen die wel eens popcorn maakt weet dat als je mais in een pan met kokende olie gooit, dat die mais uiteindelijk open popt en uitzet tot gepofte mais, oftewel popcorn. Nou is mais een graansoort, maar dat poppen kan met verschillende soorten graan. Bijvoorbeeld tarwe, maar ook met rijst. Deze rijstwafel bestaat ook uit gepofte rijst, maar hoe maak je zo'n rijstwafel? Hier lossen de vrachtwagens hun rijst, hun silo's in. Met ieder 40 ton aan rijst. De rijst wordt hier de fabriek ingepompt en komt vervolgens in de mengkuip terecht. Er wordt water en zout aan toegevoegd en heel belangrijk sesamzaad. Dat zorgt ervoor dat de rijst goed poft en dat de korrels beter aan elkaar blijven plakken. Dit hier zijn de poffers en dat hoor je ook wel. Die zorgen ervoor dat de rijstkorrels net als popcorn poffen. Die rijstkorrels zelf komen via die dikke buis hier de poffer binnen. Maar hoe maken ze nou van rijst een rijstwafel? Er valt precies 9 gram rijst in de poffer. Daar gaat een hulst omheen waar het heel erg warm is. In de rijst zit water, vocht. Door de hitte gaat het water koken, het wordt stoom en dat stoom wil naar buiten en de druk wordt opgebouwd. De rijst ontploft maar doordat het afgesloten is, blijft de rijst aan elkaar vast zitten. Dan krijg je de prachtige vorm van een rijstwafel. Elke machine maakt zo'n 6,5 rijstwafel per minuut. Er staan hier wel zo'n 500 machines dus dat zijn er al gauw meer dan 3000 per minuut. De rijstwafels worden op de lopende band verzameld. Stel nou dat er per ongeluk een stukje metaal in achter is gebleven of een schroefje, dan wordt hij er hier uitgekieperd door de metaaldetector. Zelf houd ik meer van chocolade. Hier gaan de wafels in een chocolade bad. Aan het einde van de lijn worden ze omgedraaid en in dit geval krijgen ze ook nog een laagje kokos. De robot maakt stapeltjes van 3 en zo worden ze verpakt. Terug naar de gewone wafel. De wafels worden in stapeltjes tegen elkaar aan gelegd. Er komt plastic folie om de stapels met de datum erop. De rollen worden hier gewogen om te kijken of ze het goede gewicht hebben. Zo niet, dan worden ze eruit geflipperd. Het maken van rijstwafels gaat zo snel dat de fabriek in 36 uur genoeg rijstwafels maakt om het hele magazijn te vullen. Ze moeten snel vervoerd worden anders raakt het hele magazijn vol. Geen tijd te verliezen dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662785 188 2032-12-31T22:00:00+00:00 15136 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no stoom productieproces rijst popcorn https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-schuim-altijd-wit-alle-kleuren-samen-maakt-wit 2024-01-04T11:17:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24840.w613.r16-9.3da778e.webp Waarom is schuim altijd wit? | Alle kleuren samen maakt wit Hier is Timo van het Klokhuis kantoor. Ik zie het al, geen vragen zeker? Hoezo is schuim altijd wit? Wil je andere kleuren dan? Wil je zwart schuim? Nee dat lijkt me niet zo lekker. Nee precies. Waarom is schuim wit en niet groen of geel of paars? Weet je wat? We sturen Bart om lekker te schuimbekken. Oke doei! Ik heb brand! Dit is prima, dit is perfect. Dit is precies wat ik nodig had. Schuim is een heel goed middel om bepaalde branden te doven. De brandweer maakt daar veel gebruik van. Zoals je ziet is dit schuim spierwit. Net zoals het schuim van de afwas maar hoe kan het dat het blauw is in de fles? In deze vloeistof zit een kleurstof. Een kleurstof bestaat uit heel veel kleine deeltjes van die kleur. Dus als ik door deze fles heen kijk, dan kijk ik tegen die kleurdeeltjes aan. Dan zie ik dat de vloeistof blauw is. Let op. Als ik de vloeistof verspreid over deze glasplaat, dan zie je dat de kleur veel lichter is. Dat komt omdat het laagje vloeistof veel dunner is en in dat dunnere laagje zitten veel minder kleurdeeltjes. Een bel heeft wel een heel dun randje. In dat hele dunne laagje vloeistof zitten ook maar heel weinig kleurdeeltjes. Het schuim bestaat uit heel veel van zulk soort belletjes. Hoe kan het dan dat schuim wit is en niet doorzichtig? De rode kleur van de brandweerwagen komt via de bel in mijn oog terecht. Dat rode licht wordt weerkaatst. Een tweede bel zou precies hetzelfde doen met het rode licht alleen weerkaatst de kleur een andere kant op. Een derde bel weerkaatst ook weer de kleur alle kanten op. Dat gebeurt niet alleen met de rode kleur van de brandweerwagen maar ook met de groene kleur van het gras, de bruine kleur van mijn jas en de kleur van de tafel. Al die kleuren weerkaatsen alle kanten op. Al die kleuren ervaar ik als wit. Dat principe geldt eigenlijk voor heel veel dingen. Neem nou bijvoorbeeld suiker. Een korreltje is doorzichtig maar een hele hand vol is precies wit. Of dit plastic zakje. Als ik het strak trek is het bijna doorzichtig, maar prop je het bij elkaar dan wordt het steeds witter. Zelfs hetzelfde geldt voor het schuim van de brandweer. Het spierwitte schuim wordt gemaakt van dit morsige, bruine goedje. Dat klopt helemaal, maar was dit nou waar je ons voor belde? Ja tuurlijk, ik moest het ze toch goed uitleggen? We hebben wel wat beters te doen. Oke. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662786 207 2032-12-31T22:00:00+00:00 4303 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no blussen wassen zeep schuim kleur https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-sleutel-sleutel-en-slot 2024-01-16T15:37:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24841.w613.r16-9.321f4b7.webp Hoe werkt een sleutel? | Sleutel en slot Hier is Timo van het Klokhuis kantoor. Het Klokhuis heeft heel hard vragen nodig. Willen jullie nog iets weten? Hoe maken ze sleutels en hoe kan het dat hij op ieders eigen huisdeur past? Waren er maar sleutels waarmee je overal binnen kon komen, het liefst 's nachts een speelgoedwinkel binnen of een bank. Grapje natuurlijk. Ik stuur Lisa wel naar de sleutelfabriek. Dan kan zij kijken of ze de goede sleutel op het juiste slot kan vinden. Lekker klusje. Was dit een goede vraag? Ja! We maken iedere dag wel een deur open, denk je helemaal niet meer bij na, gaat vanzelf. Als je niet de goede sleutel hebt gaat het mooi niet door. Hier in de oudste sleutelfabriek van Nederland in Raamsdonksveer weten ze wel hoe het zit. Het slot is eigenlijk alleen dit blokje. Die bedien je met de deurkruk. Achter de deurkruk zit het hele sluitsysteem. Het slot wordt bediend door de cilinder. Daarin zit de meeste techniek, want die moet kunnen draaien bij de juiste sleutel. Kijk, nou zit de deur op slot, maar het begint allemaal hier mee. Zo komen de sleutels de fabriek binnen als lege sleutels. Blanks noem je dat. Er is nog niks mee gebeurd. Er staan nog niet eens tandjes in, maar dan krijgen ze in de fabriek een uniek profiel. Dat is zodat ze alleen op jouw deur passen. Als je de zijkant bekijkt, zie je dat ze al meer op een sleutel lijken. Elke sleutel krijgt een eigen bijpassende kern die straks precies past. Dat gebeurt in deze machine. Daar zitten van dit soort messen in. Die zitten er zo achter elkaar, ik zal het even aanwijzen, zitten die erin. Daar wordt die kern langsgetrokken. Heel gevaarlijk, dus Marijke doe de klep maar dicht. Alsjeblieft Lisa. Dankjewel. Ah die is heet. Zo was ie en zo is ie geworden. Nu komen nog tandjes in de sleutel. Dat doet deze machine. Alsjeblieft. Dankjewel. Ja tandjes! De kern wordt nu helemaal passend gemaakt op de tandjes van de sleutel. Dat doen ze met een heleboel kleine onderdelen. Als ik mijn sleutel erin doe, duwen de tandjes de kleine stifjes naar beneden. Omdat ik de juiste sleutel heb, gaat ie open. Dit was het geheim achter slot en sleutel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662787 218 2032-12-31T22:00:00+00:00 7716 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no productieproces slot https://schooltv.nl/video-item/wat-kun-je-doen-tegen-sluipverbruik-gebruik-stekkerdozen-met-schakelaar 2024-01-04T11:17:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24842.w613.r16-9.73e0892.webp Wat kun je doen tegen sluipverbruik? | Gebruik stekkerdozen met schakelaar! Weet u wat u hiermee kunt besparen? Ik zou het niet weten. De meeste elektrische apparaten werken op elektriciteit: stroom. En stroom komt van elektriciteitscentrales. Grote fabrieken dus. Hoe meer stroom je gebruikt, hoe slechter voor het milieu. En het kost nog geld ook. Maar hoeveel stroom gebruiken die apparaten eigenlijk? Dat kun je met dit apparaatje zien, een energiemeter. 41.5 watt. Tv 207 watt. Wekker 0,5 watt. Dat lijkt helemaal niet zoveel, maar zo'n wekker staat dag in dag uit aan. Het verbruik hangt dus niet alleen af van het vermogen, maar ook hoelang je het gebruikt. Deze staat ook altijd aan, dit is een echte stroomslurper. Sommige apparaten verbruiken zelfs stroom als ze uit staan. Dat noem je sluipverbruik. Een televisie op stand-by bijvoorbeeld, een radio, een mobieltje aan de oplader. Als het mobieltje eraf is, dan nog verbruikt een oplader stroom. Stichting Milieu Centraal heeft uitgerekend dat al het sluipverbruik in Nederland 2,2 GWh is. Doe je dat keer 22 cent dan kom je uit op 482 miljoen euro. Hoe kun je al dat sluipverbruik nou voorkomen? Door een paar goede aan- en uitknoppen. 482 miljoen euro aan sluipverbruik gedeeld door 7,3 miljoen huishoudens in Nederland is 66 euro, heb ik u uitgespaard. En het is nog goed voor het milieu ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662788 142 2032-12-31T22:00:00+00:00 5997 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no besparen energie milieuvriendelijk elektriciteit energiebesparing milieu https://schooltv.nl/video-item/wat-is-snot-een-doorzichtige-vloeistof-uit-je-neus 2024-01-04T11:17:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24843.w613.r16-9.adbba71.webp Wat is snot? | Een doorzichtige vloeistof uit je neus Wat komt er soms veel snot uit je neus. Moet je kijken, snot! Toch is die smurrie belangrijk. Maar waarom? Met je neus ruik je en haal je adem. De koude lucht die je inademt wordt eerst door je neus verwarmt voordat ie je longen in gaat. Deze jongen doet veel meer. Je neus zorgt ervoor dat deeltjes stof en vuil die in de lucht zweven, en die je dus ook inademt, eruit gefilterd worden voordat de lucht je longen in gaat. Eerst door de vochtige neushaartjes die aan het begin van je neus zitten, die houden de grootste, vieze deeltjes tegen. Daarna gaat de lucht verder je neus in. De binnenkant van je neus is bedekt met bloedvaten en slijmklieren. En die slijmklieren maken slijm. De kleinere deeltjes stof en vuil die in de lucht zitten en in je hebt ingeademd blijven plakken in het slijm. Het slijm zorgt er dus voor samen met je neusharen dat de lucht die je inademt schoon je longen ingaat. In het slijmvlies in je neus zitten kleine trilhaartjes die bewegen op en neer en zorgen ervoor dat de opgevangen troep uit de lucht langzaam naar achter worden gewerkt van je neus je keel in. Dat slijm in je keel slik je door! Per dag slik je minstens een halve liter door. Dat is maar goed ook want doorslikken is veel beter dan snuiten. Dat komt omdat het slijmvlies aan de binnenkant van je neus dun is en vrij teer. Er lopen heel veel bloedvaatjes doorheen. Als je te hard snuit kan het gebeuren dat een bloedvaatje stuk gaat waardoor je een bloedneus krijgt. We hebben een S, we hebben een N, we hebben een O en we hebben een T: snot snot snot. Soms wordt het slijm hard en krijg je dit: een neuspeuter. Dat is niet veel meer dan slijm met opgevangen stof en vuil dat is opgedroogd. Dat kun je niet meer afvoeren via je keel naar je maag. Dat komt dan naar buiten als je bijvoorbeeld je neus snuit of in je neus peutert. Als je toch perse wilt peuteren gebruik dan een zakdoekje. Je peutert meestal met je blote vingers maar het vuil op je vingers komt dan ook weer in je neus. Niet doen dus. Bedankt Rene. Wanneer wordt slijm nou snot? Dat gebeurt bijvoorbeeld als je verkouden bent. Dan maakt je neus heel veel slijm aan om al die bacteriën en vuiligheid je neus uit te krijgen. Wees dus maar blij dat je snot hebt anders zou je veel langer verkouden zijn. Dat moeten we niet hebben dus wees maar blij met die vieze snotneus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662789 185 2032-12-31T22:00:00+00:00 11054 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no neus snot ziek https://schooltv.nl/video-item/hoe-ziet-een-spin-er-van-binnen-uit-kliertjes-om-spinnenwebben-te-maken 2024-01-04T11:17:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24844.w613.r16-9.dcf3f5d.webp Hoe ziet een spin er vanbinnen uit? | Kliertjes om spinnenwebben te maken Hallo ik ben Hans en ik ben Constantijn. We gingen een keer bij mij spelen en toen gingen we naar buiten toen gingen we achter het schuurtje kijken en daar lagen allemaal dakpannen. Toen tilde we die op en toen zagen we daar allemaal spinnen onder liggen. Toen zagen we nog een bob de bouwer zaagje en toen moesten we allebei heel erg lachen want we dachten hetzelfde 'Zullen we die spinnen doorzagen?'. Toen heb ik het gedaan want Constantijn durfde niet helemaal en toen had ik er toch 4 doorgezaagd? Ja 4 - 5 zoiets. Oh Hans en Constantijn snijden gewoon spinnen doormidden. Marcel dat kan toch niet? Nou ik hoop dat ze goed gekeken hebben want zo'n spin vanbinnen is hartstikke mooi. Doe je dat ook wel eens? Dat doe ik ook wel eens ja. Hier heb je zo'n spin doormidden gezaagd. Kijk hier zijn kop en zijn poten, hier zijn darm, hier maken ze eitjes. Hier heeft ie klieren zitten en die lopen zo naar buiten en daar maken ze een spinnenweb mee. Dat zijn van die hele dunne draadjes hé. Heel dun en sterk en als je die net zo dik zou maken als een staaldraad dan zou het veel sterker zijn dan deze staaldraad. Die hele kleine draadjes uit die mini spinnetjes? Als we dat spindraad nou zouden gebruiken, zouden we hele leuke dingen ermee kunnen doen. Nu heeft bijvoorbeeld de politie kogelvrije vesten. Dat is zwaar joh. Moet je maar eens voelen. Als je dat van dat spinrag kunt maken, is het veel lichter. Wat zou dat mooi zijn als we dat spinrag konden gebruiken. Die spin kan iets wat wij niet kunnen, hele sterke draden maken. Geweldig toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662790 113 2032-12-31T22:00:00+00:00 4766 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no klier spin draad https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-stroopwafels-gemaakt-een-typisch-hollandse-wafel 2024-01-16T16:18:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24845.w613.r16-9.1542f60.webp Hoe worden stroopwafels gemaakt? | Een typisch Hollandse wafel De stroopwafel. Een typisch Hollandse koek die 200 jaar geleden in Nederland al gemaakt werd. In Gouda, waar ze oorspronkelijk vandaan komen, waren in de 19de eeuw wel honderd stroopwafelbakkers. In die tijd werden ze armenkoeken genoemd omdat ze werden gemaakt van oude koeksnippers en deegresten. Ik ben benieuwd hoe ze nu worden gemaakt. Hoofdingrediënten zijn allang geen oude koek- en deegresten. Hoofdingrediënten van nu zitten in deze silo's. 40.000 kg bloem en 40.000 glucosestroop en 40.000 kg suiker. In deze ruimte wordt het deeg van de wafels gemaakt. Via deze buizen komt de ingrediënten rechtstreeks uit de silo's zo in de deegkneder terecht. Gelukkig zitten er wieltjes onder de bak want 150 kg til je niet zomaar ff. De bak wordt automatisch opgetild en omgekieperd in de verdeelmachine. Het deeg zakt in vormpjes zodat er deegrollen ontstaan. Hieronder worden met een heel dun ijzertje steeds plakjes vanaf gesneden, die komen op een lopende band terecht en die gaat richting het wafelijzer. Van boven en onder duwen de hete ijzers tegen elkaar. De wafels moeten 1 minuut in de oven van 250 graden. Als de wafels gebakken zijn, worden de randjes er in 1 klap afgesneden. De wafels zijn nu mooi rond. Ze worden tegen het mes aangeduwd en zo doormidden gesneden. Kijk, dit begint al ergens op te lijken. Maar om er een echte stroopwafel van te maken moet er eerst iets tussen: de stroop. De stroop wordt hier gemaakt in de stroopkokerij. Nou moet de stroop nog tussen die wafeltjes komen. Dat gebeurt hier. Even voorproeven. Beetje heet. Zo kan je ze ook niet inpakken. Ze moeten eerst worden afgekoeld in de koelcel. Zo wordt iedere minuut 240 wafels gebakken. Dat zijn er 14000 per uur. In de koelcel is het 20 graden. In 20 minuten tijd zijn de koeken afgekoeld. Het ruikt lekker hierbinnen joh. Wanneer de stroopwafels verpakt zijn, gaan ze het magazijn in. Klaar om vervoerd te worden naar winkels. Deze gaan ook naar Frankrijk, Duitsland, Turkije, zelfs Japan. Ook daar zijn ze gevallen voor de Hollandse lekkernij. Gas erop Marijn. Weer stroopwafel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662791 191 2032-12-31T22:00:00+00:00 22175 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no Holland fabriek koek traditie productieproces https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-tapijttegels-gemaakt-vezels-van-kunststof 2024-01-04T11:17:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24846.w613.r16-9.a7de210.webp Hoe worden tapijttegels gemaakt? | Vezels van kunststof Ik ben net verhuisd, en het handige van tapijttegels is dat je ze mee kunt nemen en in een andere ruimte opnieuw kunt leggen. Dat is waar ook. Ik ben iets ruimer gaan wonen. Even wat bijhalen. Als je zo'n tegel ziet, denk je al gauw dat hij is gemaakt van wol of katoen, maar deze vezels zijn gemaakt van kunststof. Deze vezels komen echt in hele grote balen de fabriek in. Moet je kijken wat een kleuren. Sommige tegels worden wel gemaakt van 8 verschillende kleuren. Hier liggen al die verschillende kleuren en die moeten allemaal nog gemengd worden. Dat gebeurt hier als eerst, in de balenbreker. Een draaiende mat met allemaal pennen deelt de vezels op en laat ze weer vallen. Zo worden ze los gemaakt en al een beetje gemengd. Daarna worden ze door deze pijp naar de volgende mengmachine geblazen. Alle vezels komen hier in de mengkamer. Die gigantische douchekop sproeit de vezels rond. Mengen is belangrijk. Waarom? Anders hebben die tapijttegels niet dezelfde kleur. De gemengde vezels gaan door een kadermachine. Die maakt er een dun vlies van. Het dunne vlies wordt in 10 dunne lagen op elkaar gelegd tot een dik pakket. Nu de truc. Een plank van 3 meter lang prikt met duizend, dunne naaldjes in de stof en duwt daarbij de vezeltjes omlaag waardoor de vezels van de verschillende lagen in elkaar glijden. De dikke, luchtige tegel wordt nu heel dun en stevig. Maar we zijn er nog niet. Het tapijt lijkt stevig, maar kijk, je kunt de vezels gewoon nog lostrekken. Om de vezels bij elkaar te houden wordt er een plaklaag opgesmeerd. Het tapijt loopt heel losjes over de roller. Om ervoor te zorgen dat de tegels plat blijven liggen, wordt er nog een laag onder gesmeerd. Dat zorgt weer voor extra stevigheid. Als de rug erop zit wordt het tapijt op een rol gewikkeld. We hebben een rol tapijt, maar nog geen tegels. Die krijgen we dankzij deze machine. Die snijdt iedere 3 seconde 8 tegels uit. Als je denkt ik ik wil geks, iets anders, dan kunnen deze machines dat op jouw tegel drukken. Een tegel met bloemetjes of de Eiffeltoren. Wat je maar wilt. Nou, niks meer aan doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662792 185 2032-12-31T22:00:00+00:00 3416 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no verhuizen tegel productieproces https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-teek-overbrenger-van-bacterien 2024-01-04T11:17:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24847.w613.r16-9.c26dfac.webp Wat is een teek? | Overbrenger van bacteriën Hallo ik ben Mika en ik was een keer aan het spelen in het bos met vriendjes. Ik had hier jeuk, jeuk, jeuk. Ik dacht het is een muggenbult ofzo en later werd het best wel een groot bultje. Ik bleef jeuk krijgen en toen ik later thuis kwam zei ik tegen mijn moeder 'ik heb hier een bultje en het jeukt de hele tijd'. Toen ging ze met een vergrootglas kijken en toen zag ze dat er pootjes aan zaten. Echt heel smerig en toen keek ze verder en toen ging ze het met een tang en alcohol het eruit halen. En toen bleek later dat het een teek was. Echt heel smerig. Teken zijn link joh. Je kunt er ziek van worden hé Marcel? Niet van de teek, maar wel van de bacterie die het bij zich heeft. Hier heb je zo'n teek en naast de teek heb je zijn eitjes. Hij is doodgegaan nadat hij eitjes had gelegd. Dat zijn ongeveer 2000 eitjes. Hier zie je zo'n teek met de eitjes. Als die eitjes uitkomen, komen er hele kleine teekjes uit. Dit is een centimeter, een tiende centimeter. Dat soort kleine beestjes komen eruit. Die zijn zo gevaarlijk voor ons he? Die zijn hartstikke gevaarlijk voor ons. Die zien we nauwelijks, maar die kunnen wel in onze huid inboren. Hoe doen ze dat dan? Daar hebben ze hele mooi monddelen voor. Dit is de mond en als je dat verder uitvergroot.. Een zwaard. Dat is net zoiets als dit. Zo boort hij zich in jou in. Daar is hij 24 uur mee bezig. Als hij dan lekker stevig zit, dan wil hij eten. Het eerste wat hij doet is lekker spugen in jou om te zorgen dat het bloed soepel blijft. In dat speeksel zitten de bacteriën, dan is het gevaarlijk. Dus voor 24 uur moet je ze eruit zien te halen? Ja. En hoe kan je het nou voorkomen? Als je buiten bent geweest in het bos dan ga je kijken of je teken hebt. Als je nou een teek hebt dan neem je een tekentang, hier om de mond leggen, knippen, draaien en trekken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662793 127 2032-12-31T22:00:00+00:00 11209 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no bacterie eng insect bloed https://schooltv.nl/video-item/wat-is-tennisbalmeting-uit-of-in 2024-01-04T11:17:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24848.w613.r16-9.230f850.webp Wat is tennisbalmeting? | Uit of in? Hallo hier is Timo van het Klokhuis kantoor! Zijn er hier nog vragen? Ja! Hoe meten ze de balsnelheid bij tennis en hoe weten ze of de bal in of uit is? Door heel hard mee te rennen? Of door een piepklein km-tellertje in de bal te verstoppen? Oke, ik stuur Lisa wel naar de tennisbaan. Was dit een goede vraag? Ja! Nou Timo ik ben er hoor. Dit is het veld van een van de grootste tennistoernooien van Nederland in Rosmalen. En bij alle grote wedstrijden houden ze bij hoe hard de bal gaat. Bij dit tennistoernooi hebben ze daar een speciaal systeem voor. Dat meet niet alleen hoe snel de bal gaat maar ook waar hij heen gaat en waar hij neer komt. Als de scheidsrechter, of de umpire, zoals dat bij tennis heet, roept dat de bal uit is maar de tennisser denkt dat hij in was dan mag je een paar keer per wedstrijd een challenge uitroepen. De umpire, de spelers en het publiek die kijken meteen naar het grote scherm daarachter waar het speelmoment nog een keer te zien is. Je ziet precies hoe de bal valt. Zo weten ze op 3 mm precies waar de bal is neergekomen. Dat lijkt uit, maar het is hartstikke in. Zo is er dus geen twijfel meer. Het begint allemaal met de camera's die rondom het veld hangen. Kijk daar hangen ze, 10 stuks om precies te zijn. Op deze computer komen de beelden van de 10 camera's binnen. Zoals je kan zien is het beeld zwart/wit. Daardoor kan je het verschil tussen licht en donker beter zien en zo ook de bal beter volgen. In deze computer wordt van de losse beelden een 3-dimensionaal beeld gemaakt. Daarvoor moet de computer wel weten hoe de camera's staan opgesteld en welk stukje ze van het veld filmen. Daarom worden de camera's voor de start van het toernooi ingesteld, gekalibreerd. Dat moet heel precies gebeuren, want er mag geen foutje worden gemaakt. Het instellen duurt daarom wel 4 dagen. Als alle informatie over het veld is verzameld, gaan ze de lijnen in de computer zetten. Elke keer als de spelers serveren, wordt er op start gedrukt. De computer neemt dan het beeld van de camera's op. Als er een punt wordt gemaakt, wordt er weer op stop gedrukt. En dat bij iedere service. Zo kunnen ze service voor service terugkijken. De computer is zo ingesteld dat het ook een bal kan herkennen op de camerabeelden. Hij volgt de bal en weet precies hoe hij over het veld beweegt. Omdat hij weet hoeveel afstand de bal aflegt in hoeveel seconden, weet hij ook precies hoe snel de bal gaat. Zo kan de snelheid van de service naast het veld worden weergegeven. Voor een challenge moet dat schematische, 3-dimensionale beeld er wel mooi uitzien. Dan moeten de scheidsrechter, de spelers en het hele publiek meekijken. Dan gaat het beeld van deze computer naar deze computer toe. Hier wordt er een heel echt mooi beeld van gemaakt. Er is net een challenge aangevraagd. We gaan terugkijken. Volgens mij gaat hij uit, nee hij is in. Op dat hele kleine randje. Ongelooflijk hé. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662794 217 2032-12-31T22:00:00+00:00 2094 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no spel camera tennis computer https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-touchscreen-op-bijvoorbeeld-je-mobiele-telefoon-of-tablet 2024-01-04T11:17:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24849.w613.r16-9.4ca6242.webp Hoe werkt een touchscreen? | Op bijvoorbeeld je mobiele telefoon of tablet Timo hier van het Klokhuis kantoor. Ik weet echt alles dus is er hier nog een moeilijke, technische, ingewikkelde vraag? Hoe werkt de touchscreen van bijvoorbeeld een smartphone? Ja dat weet ik. Er zit een heel dun wc-rolletje in het schermpje en die veeg je steeds opzij. Oke, ik stuur Maurice wel naar de touchscreenbouwers. Tabletcomputers hebben een touchscreen. Navigatiesystemen kun je aanraken op het scherm. Mobiele telefoontjes, we gebruiken ze de hele dag en ze hebben tegenwoordig bijna altijd een touchscreen. Maar hoe werken ze? Met elektrische stroompjes. Ik zal de techniek achter zo'n touchscreen eens laagje voor laagje nabouwen. We beginnen natuurlijk met het gewone scherm. Dit is eigenlijk het scherm dat de plaatjes weergeeft. Daar bovenop komt een dun glaslaagje met allemaal kleine gleufjes waar materiaal in zit dat de stroom geleidt. Ik heb daar nu koperdraadjes voor gebruikt. Je ziet het al, ze lopen horizontaal en verticaal. In het echt zijn dat er natuurlijk veel meer. Daar bovenop komt een beschermend glaslaagje. Het zorgt ervoor dat je de draadjes niet voelt en dan hoef je ook niet zo voorzichtig te zijn. Hier heb je zo'n laagje in het echt, zie je al die draadjes lopen? Echt niet normaal zoveel techniek in zo'n dun laagje folie. Zo'n zelfde laagje heb ik hier in het klein. Hier zie je dat alle draadjes samenkomen in deze 2 staartjes. Die staartjes zijn weer aangesloten op dit printplaatje. Die vertaalt alle informatie in deze kabel. Waar we normaal de muis voor gebruikten, hebben we nu onze vingers die over het touchscreen gaan en zo de computer bedienen. Schitterend staaltje techniek, maar aan losse onderdelen heb je natuurlijk niks. In de werkplaats bij dit bedrijf in Eindhoven brengen ze alles bij elkaar en maken ze er een touchscreen van. Alle techniek komt samen in dit flinterdunne pakketje. Oke Twan, dat ziet er goed uit. Alsjeblieft. Dankjewel. Even terug naar ons model. Hoe zit het nou precies met die stroompjes? Door die draadjes loopt stroom. Als ik nou die draadjes op het scherm aanraak dan vangt de computer de signaaltjes op en weet hij precies waar mijn vinger zich bevindt. Die draadjes liggen niet voor niks verticaal en horizontaal. Zo kruisen ze elkaar en die kruispunten zijn belangrijk. Oke stel nou, alle horizontale draadjes krijgen een letter. Alle verticale lijnen krijgen een cijfer. Als de computer doorkrijgt dat de spanning op draadje G verandert, kan mijn vinger overal op lijn G zijn. Als hij doorkrijgt dat de spanning op G7 verandert dan weet de computer precies op welk kruispunt mijn vinger drukt. Daar maakt de computer handig gebruik van en hij weet dus altijd waar mijn vinger is. G5, H6, F3, G9, F8. En zo kun je dus met je vingers zoomen, schuiven of gewoon een spelletjes spelen. Yes! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662795 233 2032-12-31T22:00:00+00:00 11413 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no koper computer mobiele telefoon https://schooltv.nl/video-item/waarom-kun-je-op-een-trampoline-zo-hoog-springen-een-mat-met-stalen-veren 2024-01-04T11:17:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24850.w613.r16-9.1d6d042.webp Waarom kun je op een trampoline zo hoog springen? | Een mat met stalen veren Hallo hier is Timo van het Klokhuis kantoor. Hallo! Waarom kan je op een trampoline zo hoog springen? Volgens mij kan ik op mijn matras veel hoger springen dan op een trampoline. Nee hoor dat kan op mijn matras niet, dat kan bij jou thuis ook niet. Mijn matras veert prima. Ik stuur Dolores wel naar de trampolinewinkel. Kijken hoe hoog zij komt. Is dat een goede vraag? Ja! Zie je, dit kan ook best aardig zonder trampoline. Vanaf de grond spring je nou niet direct een gat in de lucht. Met een goede trampoline kom je een stuk hoger. Maar hoe kan een trampoline ervoor zorgen dat je veel hoger kunt springen. Hier bij het trampolinebedrijf in Boxtel hebben ze lekker veel trampolines dus kan ik het haarfijn uitleggen. Een trampoline bestaat uit verschillende onderdelen: een stalen frame met poten met daaraan vastgemaakt de veren. Die rekken uit en springen weer terug. Veren in een trampoline zijn gemaakt van staal. Ze zijn sterk maar wel heel buigzaam. We hebben verschillende soorten veren. Veren die je kunt indrukken en ook veren die je kunt uittrekken. Wat voor veer je ook hebt, ze willen altijd terug naar hun originele vorm. Hetzelfde idee als een elastiekje. Als je hem uittrekt en je laat hem weer los, dan gaat hij weer terug naar waar hij vandaan kwam. Nou zitten er in trampolines veren die je kunt uittrekken en als je die nou los laat schieten ze weer terug. Om die veren nou te laten werken, moet je er wel voor zorgen dat ze worden uitgerekt zodat ze weer terug kunnen veren. Madelief is zo lief om te springen. Door te springen ontstaat er energie, als ik dat op de grond doe dan vloeit de energie weg in de grond. Doordat madelief dat op de mat doet, geeft ze de energie door aan de veren en die veren kunnen het weer teruggeven. En dat doet de grond niet. Met andere woorden; door te springen geef je energie aan de veren, op het moment dat Madelief de mat raakt, rekken die veren uit. Op het moment dat zij de mat weer loslaat gaan de veren weer terug naar hun originele vorm: ze veren weer in. Waardoor de mat weer strak getrokken wordt. Door al die veren bij elkaar geven ze de mat een extra kracht omhoog waardoor Madelief extra hard omhoog gaat. Die veren zijn dus heel belangrijk, maar laten we wel zijn: zonder mat geen trampoline. De mat zorgt ervoor dat je weer omhoog wordt geduwd. Die is gemaakt van permatron, dat is een kunststof waar bijvoorbeeld ook kunstgras van gemaakt is. Permatron heeft iets weg van katoen want die draden zijn ook zo in elkaar geweven. Dat maakt de mat glad maar ook heel sterk. Bovendien is permatron elastisch waardoor je nog een betere afzet van je sprong kunt maken. Die mat en die veren zorgen er dus voor dat je veel hoger kunt springen dan wanneer je vanaf de grond springt. Maar je moet er wel voor oppassen dat je niet te hoog... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662796 228 2032-12-31T22:00:00+00:00 4480 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no veer springen veerkracht https://schooltv.nl/video-item/hoe-kan-verf-verkleuren-als-het-warm-wordt-een-magische-speelgoedauto 2024-01-04T11:17:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24851.w613.r16-9.2a36148.webp Hoe kan verf verkleuren als het warm wordt? | Een magische speelgoedauto Hallo hier is Timo van het Klokhuis kantoor! Oh ik zie het al: slimme kinderen. Geen vragen in Den Haag zeker. Wat is jouw vraag? Waarom kan mijn speelgoedautootje in water verkleuren? Nou laat zien dan? Ik verkleur nooit in warm water. Jij? Ik stuur Lisa wel naar de kleurenprofessor. Was dit een goede vraag? In het Klokhuis kunnen we bijna alle vragen beantwoorden maar dit is gewoon magie. Nee, dit heeft alles te maken met kleur veranderende verf. Het is heel moeilijk te beantwoorden maar we gaan het toch proberen. Daarom zijn we vandaag in het laboratorium van de grootste verffabriek ter wereld in Sassenheim. Alles is opgebouwd uit kleine bouwsteentjes: moleculen. Deze zijn 200 miljoen keer vergroot. Mijn blauwe spijkerbroek heeft andere moleculen dan mijn gele t-shirt. Je kunt al die kleurmoleculen ook mengen. Rode kleurmoleculen en gele kleurmoleculen worden als je ze mengt oranje. Als je nou zou inzoomen op dat oranje dan zie je nog steeds dat het bestaat uit rode- en gele kleurmoleculen. Een beetje zoals bij deze ballonnen. Waarom verandert die verf nou van kleur Erik? Dat komt door de warmte. Op deze autootjes zit een bijzonder soort verf dat van kleur verandert als ze warm worden. We zagen net de moleculen in gewone verf zitten, die hadden we weergegeven met deze ballonnen. In deze verf zitten ook verfmoleculen, maar ze zitten in bakjes. In de bakjes zitten hele bijzondere verfmoleculen. Ik heb hier de molecuul zoals ze eruit zien. In deze bakjes zit ook een soort zout. Als de zout warm wordt, komen de zoutdeeltjes bij deze verfmoleculen en die maken hier het molecuul een beetje los waardoor de molecuul van vorm kan veranderen. En dan gebeurt het hé? Dan gebeurt het. De molecuul verandert van vorm en dan wordt ook de kleur anders. Wat voor kleur wordt het dan? In plaats van rood wordt het dan doorzichtig. Dus als de verf warm wordt, verandert de vorm van de moleculen van de rode verf en wordt hij doorzichtig. Als hij nou afkoelt, verandert de vorm van de molecuul weer terug en dan zijn de verfmoleculen weer rood. Het is dus een heel ingewikkeld proces maar je kunt er hele leuk dingen mee doen. Bijvoorbeeld die rode stip onder in je pan die verkleurt en zo kan je zien of de pan warm genoeg is. Batterijen, dat wordt warm zodat je kunt zien of de batterij nog vol is. Verder hebben we deze lepeltjes om baby's te voeren. Als het eten op het lepeltje te heet is dan zie je dat het een andere kleur krijgt. Je kan nog meer doen met verkleurende verf. Kijk een schimmel. Je hebt ook kleding met verkleurende verf. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662797 221 2032-12-31T22:00:00+00:00 4036 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no kleur warmte verf speelgoed molecuul https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-vis-gefileerd-van-zalm-tot-platvis 2024-01-04T11:17:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24852.w613.r16-9.8ba75fc.webp Hoe wordt een vis gefileerd? | Van zalm tot platvis Eet meer vis. Vis is gezond. Hier in de winkel ligt de vis panklaar. Gefileerd en al. Geen graatje te zien want zo willen de meeste mensen het hebben. De meeste vis verlaat als filet de winkel, maar een echte vis ziet er heel anders uit. Vanuit zee en vanuit de afslag worden hier de hele vissen aangevoerd. Kijk een dorade en een hele grote zalm. Dan is het de beurt aan de fileerders: ouderwets vakwerk. De vissen worden op maat gesorteerd en komen in deze bakken de fileerderij binnen. Hier een mooie kabeljauw. Hier een mooie zalm of een lekkere lading platvis. Altijd lastig te fileren, want... plat. De kunst van het fileren. De filet moet uit 1 stuk uit de vis. Ga je hakken en hij komt hij er als stukken uit, dan ben je af. Toch Sjaak? Ja dat klopt. De filet moet zo dun mogelijk worden uitgesneden. Dat betekent dat er zoveel mogelijk vlees aan de filet blijft vastzitten en zo min mogelijk aan het karkas. Dit hier is een heel mooi filetje, zo zuinig mogelijk uitgesneden. Fileren doe je bijna altijd van de kop naar de staart. In de richting van de graatjes mee. Doe je dat niet en je gaat van de staart, dan snij je de graatjes eraf en dan kunnen ze in de filet terecht komen. Dat kan echt niet. Een stuk moeilijker is het om een platvis te fileren. Het zijn maar hele dunne fileetjes en bovendien de graten ook een stuk dunner. De fileetjes moeten in 1 stuk van het karkas worden afgesneden. Om dat goed te kunnen doen gebruikt Sjaak een speciaal mes. Dit mes is extra buigzaam. Zodat het precies de vorm van het karkas kan aannemen. Van de resten wordt bouillon getrokken, worden kattenbrokken gemaakt, veevoer of vismeel. Kortom alles wordt gebruikt. Zalm is een van de makkelijkste te fileren vis omdat de filet mooi recht is. Dat moet ik dus ook kunnen. Achter de kieuw naar de kop. Dan voel ik nu de graat en dan over de graat. Nou sorry vriend, dat wordt helemaal niks. Dat wordt zalmmousse. Ga jij maar aardappels schillen. Ik maak het wel even af voor je. Oh moet je kijken. 6 kilo overheerlijke zalmfilet. Het allerlekkerste. Een beetje aanbakken op de gril. Roze laten van binnen, peper en zout erbij en niks meer aan doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662798 186 2032-12-31T22:00:00+00:00 4123 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no visserij vis zalm https://schooltv.nl/video-item/hoe-komen-er-letters-of-logos-op-een-vliegtuig-bespuiten-of-beplakken 2024-01-04T11:17:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24853.w613.r16-9.d03d2f6.webp Hoe komen er letters of logo’s op een vliegtuig? | Bespuiten of beplakken Hier is Timo van het Klokhuis kantoor. Is er hier een luchtvaartvraag? Hoe komen er letters of logo’s op een vliegtuig? Dat weet ik. Het leger staat naast de vliegbaan met tanks en dan vliegt er een vliegtuig heel hard langs en dan schieten de tanks de letters erop. Dan stuur ik Lisa wel naar Schiphol want daar weten ze wel hoe het zit. Was dit een goede vraag? Ja! De afbeeldingen en de kleuren kunnen op 2 manieren op het vliegtuig worden gezet. De eerste is spuiten, dat gebeurt met de hand. Dat is dus een hele klus want bij zo'n groot vliegtuig duurt het wel 12 dagen voordat ie af is. Er is nog een manier om letters en logo's op een vliegtuig te krijgen. Dat is met stickers. Het gaat hartstikke snel. Het is goedkoop. Lekker makkelijk. Het gaat alleen veel minder lang mee. Het is nog een heel precies werkje om een sticker op het vliegtuig te krijgen. De technici van deze vliegtuigmaatschappij gaan iets doen wat nog nooit eerder is gedaan. Er zijn wel meer vliegtuigen beplakt met stickers maar dit vliegtuig van wel 64 meter lang en 18 meter hoog wordt beplakt met een recordaantal stickers. Moet je kijken. Het zijn een soort portretjes, soort delfblauwe tegeltjes. Ieder vel heeft een eigen nummer en deze is L023 en dat correspondeert weer met een nummer op de modeltekening. Even kijken, L023 is hier. Voordat ze de sticker erop plakken wordt de sticker op maat gesneden. Zo zorgen ze ervoor dat de ramen en deuren vrij blijven. Ze kunnen niet eerst plakken en dan snijden want dan zouden ze het vliegtuig beschadigen. Het plakken doen ze met meerdere mensen tegelijk. Ze beginnen bovenaan bij het randje en gaan dan naar onderen toe. Het is een heel precies werkje. Net als bij behangen als er een luchtbel onder komt of hij zit een beetje scheef dan gaat het mis en kan je zo'n sticker weggooien. Dan is nu het grote moment daar. Het Klokhuis gaat de wereld rond. Welke gaat het worden? Doe maar die met het hele ploegje. Met je vrienden vlieg je altijd verder. Ja Piet, heel mooi. Alle tegels zijn op het vliegtuig geplakt en dan nu moeten alle veiligheidsstickers er nog op. Het zijn er wel honderden. Kijk hier zitten ze om te laten zien waar de deur zit en hoe hij open moet. Stickers krijgen nog een laagje edgesealer erover heen zodat ze er niet afwaaien. Als echt alle stickers erop zijn geplakt dan moet het vliegtuig nog een paar uur drogen. En dan... Zo wat een klus maar het is gelukt en mooi geworden. Ik vind het zelf natuurlijk cool dat wij er zelf ook op staan met Het Klokhuis team vliegen we gewoon de hele wereld rond. Nouja, onze koppen dan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662799 215 2032-12-31T22:00:00+00:00 3288 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no spuiten vliegtuig letter https://schooltv.nl/video-item/wat-kost-een-wasdroger-een-grote-energieverbruiker 2024-01-04T11:17:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24854.w613.r16-9.17f1470.webp Wat kost een wasdroger? | Een grote energieverbruiker Het is natuurlijk goed om aan het milieu te denken, maar we letten natuurlijk ook op de centen en daarom heb ik weer een mooi rekensommetje gemaakt. Eens even kijken of er iemand thuis is. Weet u wat u hiermee kunt besparen? Geen idee. Dat ga ik u eens vertellen. Er zijn heel veel apparaten die elektriciteit verbruiken hier in huis: de televisie, de dvd-speler, de koelkast, de magnetron, mobieltjes. Maar 1 van de grootste elektriciteitsverbruikers is de wasdroger. Om natte was te kunnen drogen, wordt er warme lucht door een trommel geblazen. Die lucht zorgt ervoor dat het water in de was verdampt. Die warme vochtige lucht wordt vervolgens afgevoerd. Om al die was te drogen moet er heel veel warme lucht doorheen en dat kost flink wat elektriciteit. Bij de meeste gezinnen draait de wasdroger 3 keer per week. Stichting Milieu Centraal heeft uitgerekend dat als elk gezin niet 3 keer maar 2 keer per week de wasdroger gebruikt, dat een besparing van 125 miljoen euro aan elektriciteit oplevert. En dit is gratis. Eens even kijken. 125 miljoen euro in heel Nederland gedeeld door 5 miljoen huishoudens met een wasdroger is 25 euro. Dat heb ik u zojuist uitgespaard. En het is nog goed voor het milieu ook. Top! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662800 112 2032-12-31T22:00:00+00:00 3354 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no elektriciteit milieuvriendelijk energie wassen besparen milieu energiebesparing https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-de-wind-de-verplaatsing-van-lucht 2024-01-04T11:17:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24855.w613.r16-9.2fc59e2.webp Hoe ontstaat de wind? | De verplaatsing van lucht Hier is Timo van Het Klokhuis kantoor. Ik kwam even langs. Zijn er hier nog vragen? Hoe ontstaat de wind? Nee de wind buiten. Oh sorry, ik had het verkeerd begrepen. Nou Bart is wel een winderig type dus die zal het wel uitzoeken. In Nederland waait het vaak. Dat kan heel handig zijn, maar het kan ook irritant zijn die wind. De wind heeft altijd een bepaalde kracht. Dat voel je duidelijk maar dat zie je nergens. Dat komt omdat het piepkleine gasdeeltjes zijn die tegen je aankomen: lucht. Want wind is niks anders dan verplaatsing van lucht. Ik kan de lucht een handje helpen door te gaan wapperen of een ventilator te gebruiken. Maar er zijn ook andere manieren om de lucht in beweging te brengen. Ik kan de lucht ook verwarmen met een vuurtje bijvoorbeeld. Kijk dit vuurtje is lekker warm en verwarmt de lucht er omheen. De lucht hier stijgt op. Dat kunnen we testen met een stokje met papiertjes. Die wapperen mooi omhoog. Er is dus een stroming van lucht en dat komt omdat warme lucht uitzet en lichter wordt en omhoog wil. Hier ontstaat dus een kolom aan warme lucht omhoog. Als de lucht hier beneden verdwijnt en omhoog stroomt, betekent het dat er hier beneden minder lucht overblijft. Dat noem je een lagedrukgebied. Terwijl hier omheen de luchtdruk gelijk blijft, een hogedrukgebied. Omdat lucht altijd op zoek is naar evenwicht, wordt de lucht die hier wegstroomt aan de zijkant aangevuld. Er ontstaat dus een beweging van het hogedrukgebied naar het lagedrukgebied. Van dit hogedrukgebied naar dit lagedrukgebied. Dat is de wind. Goed he. Nou is dit natuurlijk een klein vuurtje maar op aarde werkt dit precies zo maar dan met een heel groot vuur namelijk... de zon. De zon schijnt op de aarde. Verwarmt het aardoppervlak en daardoor ontstaat warme lucht en warme lucht stijgt op. Maar die opwarming is niet overal hetzelfde. Landen rond de evenaar ontvangen meer zonnestralen dan landen op de polen. Water warmt minder snel op dan land. Doordat de aarde ook nog eens draait, ontstaan er overal op de wereld stromingen van hogedrukgebieden en lagedrukgebieden. Wind dus. Om de wind goed te kunnen voorspellen moet je dus weten hoe hoog de luchtdruk is, maar ook de temperatuur is belangrijk. Zelfs de kracht van de zon en zo zijn er nog een paar dingen. Daarom hebben ze hier op dit veld allerlei apparatuur staan om goed te kunnen meten. Maar je kunt ook zelf goed kijken. Vallende bladeren bijvoorbeeld. Dat is al snel windkracht 4 of 5. Bij windkracht 6 waait het petje van je gezicht en probeer bij windkracht 7 of 8 geen paraplu op te steken want die vliegt er gewoon vandoor. Bij 9, een storm, wordt het echt gevaarlijk. Dan vliegen de dakpannen van het dak en vallen de takken van de bomen af. Dan kun je beter binnen blijven. Koud. Doe mij maar een zonnetje. Staat het erop? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662801 246 2032-12-31T22:00:00+00:00 53275 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no zon luchtstroom luchtcirculatie wind evenaar lucht https://schooltv.nl/video-item/hoe-komt-het-dat-zweet-stinkt-zweten-om-af-te-koelen 2024-01-04T11:17:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24856.w613.r16-9.f4b34a9.webp Hoe komt het dat zweet stinkt? | Zweten om af te koelen Hallo ik ben Marieke en ik zit op paardrijles en paardrijles duurt meestal een uur. Dan kom ik thuis en dan zweet ik heel erg en dat vind ik vies. Dat wordt nog het allerergste als ik mijn paardrijlaarzen uit doe en mijn sokken. En dan doe ik die dus uit en dan stinkt het, echt vies. Dan ga ik naar boven en ga ik onder de douche staan en na 5 minuten is het alweer over. Dit is vies. Kijk. Zweten is niet vies. Sterker nog, niet zweten is ongezond. Normaal is onze lichaamstemperatuur tussen tussen de 36 en 37 graden. Dat komt omdat we zweten en afkoelen. 36,5, niks mis mee. Waar komt al dat zweet dan vandaan? Zweet wordt gemaakt in de zweetklieren. Daar hebben we er wel miljoenen van in onze huid. Op dit plaatje kan je het duidelijk zien. Dit is de huid in het groot en hier zitten zweetklieren. Die maken de hele dag door zweet. Maar hoeveel zweet je dan? Zeker een halve liter per dag. Maar als je heel erg zenuwachtig bent geweest of je hebt heel hard gesport, dan kan het wel een liter worden. Waarom stinkt dat zweet dan zo? Zweet stinkt niet. Ik ruik het toch? Zweet kan gaan stinken vanaf de puberteit want dan krijgen we schaamhaar en haren onder de oksels. Omdat we altijd bacteriën op onze huid hebben kan dat met die haren in je oksel gaan stinken. Maar zweetvoeten dan? Op je voeten heb je natuurlijk geen haren zitten, maar als je afgesloten schoenen draagt en je hebt zweet en die bacteriën dan kan het wel gaan stinken. Dus schone sokken dragen en goed douchen. Daar kun je dat stinken wel mee voorkomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662802 113 2032-12-31T22:00:00+00:00 9734 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no sport lichaamstemperatuur zweet bacterie https://schooltv.nl/video-item/bang-in-het-donker-is-daar-iets-aan-te-doen-het-bos-is-helemaal-niet-eng-zelfs-niet-in-het-donk 2024-01-04T11:17:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24857.w613.r16-9.33615c2.webp Bang in het donker, is daar iets aan te doen? | Het bos is helemaal niet eng, zelfs niet in het donker Dit is Francesco. Francesco is vaak bang in het donker. Hij vraagt zich af of daar wat aan te doen is. Dat zou ik ook wel eens willen weten. Boeh! Ah! Boeh! Ah! Help! Vond je dat eng? Behoorlijk. Dit is Marieke. Ze is boswachter. Vind je zo'n donker bos niet eng? Ik ben niet bang in het bos. Echt niet? Als ik net een enge film heb gezien, misschien wel. Maar anders niet. Ga je mee? Oke. Als je dat muziekje even uitzet, kunnen we ook nog wat horen. Dat is een stuk minder eng. Kom je nooit enge types tegen 's nachts in het bos? Mensen kom ik eigenlijk nooit tegen. Maar wel dieren, want die worden 's nachts actief. Spannend! Welke dieren zie je dan? Zien is wat lastig, want het is donker. Maar je kunt ze wel goed horen. Hoor je dat? Ja. Dat zijn uilen. O. Die jagen achter elkaar aan. Spannend. Vroeger dachten mensen dat dat spoken waren. O, zit dat zo? Enge geluiden zijn vaak in het echt helemaal niet eng. Als je het donker in gaat, doe gewoon eens je zaklamp uit en neem de tijd om te luisteren. Dan leer je die geluiden kennen. Neem lekker je ouders mee. Misschien moet je hun handje wel vasthouden.Bangeriken! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662803 117 2032-12-31T22:00:00+00:00 11318 2014-03-23T22:00:00+00:00 yes no eng dier bang bos https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-haarbal-een-kat-braakt-zijn-eigen-haar-uit 2024-01-04T11:17:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24858.w613.r16-9.7226138.webp Wat is een haarbal? | Een kat braakt zijn eigen haar uit Dit is Sven, Hij heeft een vraag. Laatst zag hij een vies dingetje in de kamer liggen. Nu wil hij graag weten: Wat is dat? Dat zou ik ook wel willen weten. Dit is Filos de kat. Ik ben Claudette, de dierenarts van Filos. En wat is dit? Dat is een haarbal van een kat. Getsie!Ja, vies he? Het lijkt niet eens op een bal. In de maag is het wel een bal. Maar omdat hij hem uitbraakt, moet het door de slokdarm... en wordt het zo'n langwerpig, vies, slijmerig drolletje.Bleh! Ik trek wel even mijn handschoenen aan.Zou ik zeker doen. Zoals je kunt zien is het bijna alleen maar haar. Ieuw!Maar er zitten ook een beetje etensresten...Ieuw! en slijm...Ieuw!en soms ook wat kattengras tussen.Ieuw! Er komt een lucht vanaf... Getsiederrie! Nooit geweten dat die katten van die smerige beesten waren! Een kat is heel schoon van zichzelf. Hij kan echt wel een aantal uren per dag ermee bezig zijn om zichzelf schoon te likken. Dan kan je wat haren in je maag krijgen. En dat haar, dat moet eruit? Of hij kotst hem vanzelf uit, of soms hebben ze wat hulp nodig... zoals een beetje kattengras.Ieuw! En van dat kattengras gaat hij kotsen? Ja, vies, he? Haha! Ja, behoorlijk! En als je daar nou per ongeluk in trapt met je blote voeten? Ik denk dat het een beetje glibberig en slijmerig en... Niet prettig. Heb je dat zelf wel eens gehad? Nee, ik heb geen kat! Laat me raden, jij bent een hondenmens.Ja, ik heb 'n hond.O.. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662804 108 2032-12-31T22:00:00+00:00 5003 2014-03-23T22:00:00+00:00 yes no dierenarts haar kat huisdier https://schooltv.nl/video-item/waarom-zitten-er-altijd-van-die-harde-stukjes-in-vogelpoep-gepantserde-zaadjes 2024-02-22T09:03:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45042.w613.r16-9.c69618d.webp Waarom zitten er altijd van die harde stukjes in vogelpoep? | Gepantserde zaadjes Waarom zitten er altijd van die harde stukjes in vogelpoep? Hoi, ik ben Marieke en ik ben boswachter. Weet u toevallig wat van dierenpoep? Heel veel zelfs. Tijdens mijn studie heb ik kilo's poep verzameld en onderzocht. Getsie. Dat viel wel mee. Ik heb het eerst laten drogen. Wat zijn die harde dingetjes? Dat zijn zaadjes. O ja? Een vogel eet vruchtjes, dat vruchtvlees verteren ze... maar het zaadje heeft een pantser, dat is heel hard... dat beschermt dat zaadje en dat wordt weer uitgepoept. Hier heb ik een besje. Dat witte is het zaadje. Ik ga proberen het door te bijten. Ja, dat is dus echt keihard. O ja joh? Dat poept zo'n vogeltje weer uit... en dan groeit er een nieuw plantje uit.Nou ja! Waarom is dat handig? Voor zo'n zaadje is dat handig... want die vogel brengt het naar een andere plek om tot plant te groeien. Dit zaadje komt misschien wel van een kilometer ver... vervoerd in een maag van een vogel, een soort openbaar vervoer. Wat het plantje daarvoor betaalt, is een beetje vruchtvlees.O. Dat zaadje gebruikt de vogel dus. Maar dan ligt ie wel in de poep. Dat vindt dat zaadje lekker. Er zitten allemaal voedingsstoffen in. Kijk, daar is ie. Lekker in de poep, klaar om uit te groeien tot een nieuw plantje. Ja hoor, slim! Poepen wij de zaden ook uit als we fruit eten? Ja, als je een appel eet of bramen poep je die zaadjes weer uit. Dus uit mijn poep kan een appelboom komen.Tenzij je die poep wegspoelt. Even eerlijk, poep jij weleens in het bos? Als je als boswachter de hele dag in het bos loopt, moet je weleens. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662805 121 2032-12-31T22:00:00+00:00 2246 2014-03-23T22:00:00+00:00 yes no vogel poep https://schooltv.nl/video-item/waarom-komen-katten-altijd-op-hun-pootjes-terecht-omdat-ze-zo-lenig-zijn-als-een-wokkel-1 2024-01-04T11:17:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24859.w613.r16-9.2260920.webp Waarom komen katten altijd op hun pootjes terecht? | Omdat ze zo lenig zijn als een wokkel! Dit is Loes. Loes heeft een vraag: Waarom komen katten altijd op hun pootjes terecht? Dat zou ik ook wel eens willen weten. Hoi, ik ben Claudette, ik ben dierenarts. Dit is Filos de kat. Filos komt altijd op zijn pootjes terecht. Toch? Filos is een kat en die komen altijd op hun pootjes terecht. Dat heeft te maken met hun evenwichtsorgaan. Daardoor weten ze wat onder en wat boven is. Belangrijk, als je valt. Even testen? Duw hem eens van de tafel. Ooooh, dat heb je niet gehoord. TROMGEROFFEL 1, 2... 3! APPLAUS Katten zijn heel erg lenig. Ze zijn zo flexibel, dat ze zich als een soort wokkel in de juiste positie kunnen draaien. Daardoor komen ze op hun pootjes terecht. Oooo! Zit dat zo? Mislukt het ook wel eens? Als het te laag is om helemaal te draaien, komen ze niet goed terecht. Dus hij kan beter van hoog vallen? Te hoog ook weer niet. Dan komt hij wel op zijn pootjes terecht... maar dan zijn ze gebroken. Aaah. En als ik mijn cavia uit het raam gooi? Komt hij dan ook op zijn pootjes terecht? Ik denk het wel. Maar er zal verder niet veel van over zijn. En een schaap? Die is helemaal houterig. Ben je zelf een beetje lenig? Nee. Laat eens zien dan. Dit gaat nog wel. Dit is best indrukwekkend, he? Maar daar blijft het bij.Soepel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662806 103 2032-12-31T22:00:00+00:00 10006 2014-03-23T22:00:00+00:00 yes no evenwichtsorgaan kat poot huisdier https://schooltv.nl/video-item/hoe-repareer-je-een-autoruit-een-sterretje-in-het-glas 2024-01-04T11:17:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24860.w613.r16-9.ed453ca.webp Hoe repareer je een autoruit? | Een sterretje in het glas Zit je in de auto en ineens.. sterretje in de ruit. Waarschijnlijk kan dat wel gerepareerd worden maar hoe doen ze dat nou? Schade aan de voorruit wordt meestal veroorzaakt door losliggende steentjes op de weg. De band van de auto die voor je rijdt neemt het steentje mee en gooit deze omhoog en de auto die erachter rijdt, die rijdt vervolgens op hoge snelheid er tegenaan. Autovoorruiten zijn gelaagd. Het bestaat uit 2 stukken glas met daar tussen een plastic, kleverig folie laagje. Als het glas nu breekt, houdt het folielaagje de boel bij elkaar. Als je een sterretje in je voorruit krijgt, moet je het direct afdekken met een stickertje. Zo kan er geen vuil op het beschadigde plekje komen en maakt de reparatie daarna een stuk makkelijker. Daarna zo snel mogelijk repareren want als je niks doet wordt het kleine putje groter, gaat het scheuren en voor je het weet is de hele ruit kapot. De meeste steenslagschade kan gewoon gerepareerd worden. Het hangt er alleen wel van af hoe groot de schade is en waar de schade precies zit. De schade mag niet groter zijn dan een 2 euro muntstuk. Dat is bij deze auto overduidelijk wel het geval. De ruit wordt hier niet gerepareerd, maar helemaal vervangen. Het wordt wel gerepareerd als het sterretje niet te dichtbij de rand van de ruit zit en de schade mag alleen aan de buitenkant van de ruit zitten. Klopt allemaal, repareren maar. Maar hoe doen ze dat nou? Allereerst wordt het beschadigde plekje van de buiten- en van de binnenkant goed schoongemaakt. Op de beschadigde plek wordt een speciaal apparaat gezet dat eerst al het vuil en vocht uit het sterretje haalt. Daarna wordt met lage druk een klein beetje speciaal kunsthars ingespoten. Het sterretje vult zich dan met lijm. Het uitharden van de kunsthars wordt versnelt door met een uv-lamp erop te schijnen. De autoruit is net zo sterk als dat hij was en van het sterretje is niks meer te zien. Mooi he. Maar als het echt niet meer lukt om een sterretje in een ruit te repareren dan zit er nog maar 1 ding op: een hele nieuwe voorruit. Eerst moet natuurlijk de beschadigde autoruit eruit. Alleen die zit helemaal vastgekit. Hoe krijg je die kit nou los? Het lijkt moeilijker dan het is. Nadat de bovenste afdekstrip eraf is, wordt om de hele ruit een ijzerdraad gespannen. Die wordt van binnenuit opgerold en snijdt als het ware net als een kaassnijder die kit los van de autoruit. Om de nieuwe ruit in de auto te zetten wordt gebruik gemaakt van een slim tilsysteem. Dit apparaat draagt het gewicht van de ruit zodat er maar 1 monteur nodig is om de ruit op zijn plaats te zetten. Afkitten, afdekstrip, uurtje wachten tot alles goed vastzit en dan kan de eigenaar van deze auto veilig weer de weg op. Mijne is al klaar dus dag.. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662807 191 2032-12-31T22:00:00+00:00 2792 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no kapot monteren auto glas https://schooltv.nl/video-item/hoe-repareer-je-blikschade-aan-een-auto-een-deuk-strak-trekken 2024-01-04T11:17:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24861.w613.r16-9.545abed.webp Hoe repareer je blikschade aan een auto? | Een deuk strak trekken Ojeej. Wat denk je? Een nieuwe kopen of valt er nog wat van te maken? Hier in het autoschadeherstelbedrijf in Tiel kunnen ze een deuk zo strak maken dat ie weer als nieuw is. Maar hoe doen ze dat? Elke auto die hier binnenkomt wordt eerst helemaal schoongemaakt en ontvet dat als er straks een nieuwe laklaag op komt er geen vuiltje in de buurt is. Daarna wordt, als het even kan, het gedeukte onderdeel van de auto gehaald. Dat werkt natuurlijk wel zo makkelijk. De schadehersteller heeft een helemaal aanbeelden zoals deze of wat dacht je van die? En hij heeft een heleboel hamers, deze bijvoorbeeld. Daarmee brengt hij het plaatwerk weer in zijn oorspronkelijke vorm. Het is hartstikke moeilijk. Echt vakwerk. En hij heeft ook nog allemaal trucs om die deuk als het ware uit zijn vorm te trekken. Op de juiste plaats worden lasoogjes op de deuk gelast. Met een speciale trekstang die precies door de oogjes past, kan je de deuk er als het ware uittrekken. Mocht dat nog niet genoeg zijn, dan kan je de spotter gebruiken. Dat is een apparaat waarmee je het plaatwerk kan terug hameren. Als die deuk helemaal onder handen is genomen door de deuken specialist dan is het tijd voor de plaatwerker. Hij schuurt en plamuurt het helemaal met polyester om te zorgen dat de laatste oneffenheden eruit gaan. Dan wordt het nog een keertje geschuurd zodat het spiegeltje glad is. Uiteindelijk is dan de spuiter aan de beurt. Die spuit het onderdeel eerst in de grondverf en vervolgens gaat de kleur erover heen. Met deze kleuren kan je 70.000 verschillende soorten kleuren maken. Hoe weet je nou welke de goede is? De auto krijgt van de fabriek een bepaalde kleurcode. Is die auto nou wat ouder dan kan de kleur ook wat vervagen. Wat doe je dan? Daar hebben ze dit apparaat voor. Dit houd je tegen de kleur aan en die geeft dan niet alleen de kleur maar ook het juiste mengrecept. Dit is volgens het apparaat blauw, en dat klopt. Het is wel een hele moeilijke kleur blauw volgens mij. Het eindresultaat. Zo glad als een spiegel en niemand kan zien dat hier een deuk heeft ingezeten. En dat is ook de bedoeling toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662808 185 2032-12-31T22:00:00+00:00 18327 2014-04-13T20:00:00+00:00 yes no botsen metaal auto ongeluk https://schooltv.nl/video-item/welke-kleding-draagt-een-badjuf-een-juf-die-zwemles-geeft 2024-01-04T11:17:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24862.w613.r16-9.730ef10.webp Welke kleding draagt een badjuf? | Een juf die zwemles geeft Dit is Suzanne en Suzanne is badjuf. Krijg de kleren Suzanne! Uitstrekken die armen, dat heet uitdrijven. Badmeesters en badjuffen geven zwemles in een zwembad, maar ze letten ook op je veiligheid als je voor je lol gaat zwemmen. Opletten. Kom op zwemmen. Suzanne draagt plastic slippers. Je kan er makkelijk in- en uit stappen, ze zitten ook lekker, als je er de hele dag op staat krijg je geen pijnlijke voeten en ze zijn goed tegen voetschimmel. En dus zijn ze hier ook verplicht. Ze geven ook lekker grip op de gladde vloer al mag je niet rennen in een zwembad. Suzanne draagt een korte broek van dunne stof. Dit omdat het warm is in zo'n zwembad dus dan heb je niet zoveel aan. En het droogt ook heel snel. En moet ze nou iemand redden dan is het niet handig als ze veel kleren aan hebt die veel water opnemen. Dat is onhandig en zwaar. Ook het shirt van Suzanne is luchtig en dun en het heeft bepaalde kleuren. Dat is voor de herkenbaarheid. Als er iets gebeurt in het zwembad iedereen precies weet wie de badmeester is. Als Suzanne les moet geven waar ze zelf het water in moet dan draagt ze een badpak. Geen leuke bikini natuurlijk want ze is niet met vakantie he en daarna hijst ze zichzelf in een warme badjas. Dat is lekker joh dat water. Suzanne! De camera ligt in het water. Ik kom eraan! Rustig rustig, ik neem je mee. Doet ie het nog? Volgens mij wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662831 123 2032-12-31T22:00:00+00:00 22333 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no zwemmen bad zwemles badmeester kleding https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-bakstenen-gemaakt-gebakken-klei 2024-01-04T11:17:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24863.w613.r16-9.0fb1643.webp Hoe worden bakstenen gemaakt? | Gebakken klei 1,2,3, .... 1000, 6066, 9099, 20000. Zoveel bakstenen zitten er in een vrijstaand huis. Bij een rijtjeshuis zijn dat er altijd nog 5000. Als je zoveel stenen nodig hebt, kun je ze moeilijk 1 voor 1 maken. Hoe doen ze dat dan? En waarom is de ene geel en de ander rood? Om een baksteen te maken heb je klei nodig. Dat klei wordt meegenomen door het water in een rivier. De klei wordt bij de rivier afgegraven, hier naartoe gebracht en neergestort. Nou lijkt deze klei allemaal precies hetzelfde. Het ene deel bestaat uit meer ijzerdeeltjes en als je dat gaat bakken dan heb je een rode baksteen. Terwijl de andere klei juist veel kalk bevat en dan krijg je een gele baksteen. De klei wordt hier in grote bakken gestort en onderin loopt een soort lopende band met schubben die telkens wat klei meeneemt. De klei loopt hier langs een hele grote magneet zodat ze zeker weten dat er geen grote stukken metaal meer inzitten. In deze kneedbak zitten grote wielen die ronddraaien en de klei door een rooster persen. Daardoor ontstaan er allemaal kleine worstjes. Al die kleine worstjes komen via de lopende banden in deze grote bak terecht. In deze bak doen ze er precies voldoende warm water bij zodat de klei lekker kneedbaar is. In grote hompen gaat de klei naar mallen. Dat zijn deze vormen. Om er voor te zorgen dat de klei niet aan de mal vast blijft plakken, wordt er een laagje zand in gedaan. Daarna wordt de klei erin geperst en krijgt de baksteen de vorm van een mal. Zo maken ze er 35000 per uur. Als ze gedroogd zijn dan lijken het al stenen maar als je dit een bak met water gooit dan wordt het gewoon weer klei. Om stevig genoeg te zijn moeten ze nog gebakken worden. Vandaar de naam baksteen. Daarvoor worden ze op deze ovenwagen geplaatst. Achterin de fabriek rijdt de wagen de oven in. Het is daarbinnen meer dan 1000 graden, ontzettend warm. De oven is 200 meter lang en staat al 20 jaar aan en is altijd in gebruik. Het duurt een week om de oven op temperatuur te krijgen. In totaal blijven de bakstenen 5 dagen in de oven. Kijk ze zijn nu hard en stevig en hebben een heel ander geluid. Als je dit in een emmer water zou gooien wordt het nooit meer klei. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662832 187 2032-12-31T22:00:00+00:00 44379 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no bouwen bouwstof productie steen bouw huis productieproces https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-blaar-een-zwelling-in-je-huid 2024-01-04T11:17:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24864.w613.r16-9.f4e6b73.webp Wat is een blaar? | Een zwelling in je huid Hallo ik ben Priyanka, ik was een keer op verjaardag en ik had hele mooie roze schoenen met glittertjes erop. Op een gegeven moment had ik heel veel pijn in mijn voet dus ik ging naar een hoekje toe en deed mijn schoenen uit en toen zag ik allemaal blaren: hier, hier, hier en hier. Dus ik krabte er eentje open en toen kwam er een beetje water en bloed uit. Toen ging ik heel snel naar mijn moeder toe en zei 'kijk' en plakte er een pleister op. Eigenlijk heb ik die schoentjes niet meer aangedaan omdat ze toch een beetje te klein waren. En wat dacht je van deze? Jawel, wie mooi wil zijn moet pijn lijden. Maar het is wel vies hoor zo'n gebarsten blaar. Zo'n blaar is eigenlijk helemaal niet zo vies, het is eigenlijk een zwelling in je huid waar vocht in zit er uit komt. Maar hoe kom je daar nou aan? Je kan een blaar krijgen als je huid in contact komt met extreme hitte of kou. Een brandblaar. Of bij langdurige wrijving of druk op je huid kun je een drukblaar krijgen. Oja dat heb ik wel eens als ik lang heb staan dansen op iets te kleine schoenen. Daar kun je zeker drukblaren van krijgen. Die ontstaan dan hier tussen je bovenste huidlaag en je middelste huidlaag. Bij te krappe schoenen wrijft die bovenste huid over die middelste huidlaag. Als dat maar lang genoeg aanhoudt dan kan er een zwelling ontstaan waar vocht in komt. Kijk nou, een blaar! Maar kan ik die nou ook lekker doorprikken? Een brandblaar zou ik in ieder geval nooit doorprikken maar een drukblaar eigenlijk alleen maar als je er heel veel last van hebt. Ja hier is heel veel last bij hoor. Dan is het belangrijk dat je de huid eerst goed schoonmaakt, desinfecteert en dat je altijd een schone naald gebruikt. Prik hem door, al het vocht komt eruit. Haha, het spuit er helemaal uit! Lekker. En met een schoon gaasje nog even goed afdrukken en eventueel verbinden. Dus eigenlijk kan ik beter passende schoenen kopen? Beter van wel. Jammer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662833 120 2032-12-31T22:00:00+00:00 6785 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no genezen huid pijn https://schooltv.nl/video-item/wat-moet-je-doen-als-je-een-bloedneus-hebt-een-wondje-in-je-neus 2024-01-04T11:17:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24865.w613.r16-9.f6c784a.webp Wat moet je doen als je een bloedneus hebt? | Een wondje in je neus Hallo ik ben Kevin en ik heb toch eens een bloedneus gehad. Met vrienden ging ik met mijn pet frisbeen. Toen gooide ik hem en mijn vriend gooide hem terug en toen kwam dit zo tegen mijn neus aan. Toen begon het heel erg te bloeden. Toen moest ik mijn hoofd achterover doen en heel snel een toiletpapiertje pakken en zo oprollen en in mijn neus doen. En zo blijven wachten tot het over was. Zo wc-papier in je neus en hoofd achterover. Nee dat zou ik niet doen. Kom maar snel zitten. Trek je papiertjes er maar uit en wat je eerst moet doen is heel goed je neus snuiten. Al het bloed eruit. Heel goed. En nu met 2 vingers daar waar het neusbotje ophoudt, stevig drukken en naar voren. Anders loopt het bloed steeds weer je keel in en daar wordt je hartstikke misselijk van. Dit moet je wel 10 minuten volhouden. Wat gebeurt er eigenlijk? In je neus heb je je neustussenschotje. Als je aan de binnenkant daarvan een scheurtje krijgt, dan krijg je een bloedneus. Dat scheurtje ontstaat heel makkelijk omdat de huid die hier loopt heel dun is en er heel veel bloedvaatjes lopen. Net als bij je lippen? Ja net als bij je lippen. Die huid is zo dun dat als je even flink in je neus zit te peuteren dat je daarvan zelfs een bloedneus van kunt krijgen. Als je er een klap op krijgt... Gaan die bloedvaatjes ook kapot en heb je ook een bloedneus. En als je nou een bloedneus hebt gehad dan ontstaat er in je neus een korstje. Blijf daar van af. Als je daar weer aan gaat peuteren dan krijg je weer een bloedneus. Dus niet... Nee. Hoelang nog? Zo lang? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662834 112 2032-12-31T22:00:00+00:00 10759 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no bloed bloedvat bloedneus neus https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-boer-een-soort-scheet-via-je-mond 2024-01-04T11:17:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24866.w613.r16-9.11cec64.webp Wat is een boer? | Een soort scheet via je mond Hallo ik heet Berra. Na schooltijd ging ik naar mijn vaders pizzaria en hij verkoopt frisdrank en toen mocht ik een colaatje pakken. Toen had ik het te snel en te veel gedronken. Toen moest ik opeens een hele grote boer laten en de hele winkel zat vol met mensen en ze moesten er allemaal om lachen. Zo hehe. Harde boer, dat is wel vies he? Ja een harde boer is wel vies. Maar wat is een boer eigenlijk? Een boer is het geluid dat je maakt als lucht van je maag via je slokdarm, naar boven komt en uit je mond komt. Maar waar komt die lucht dan vandaan? Die lucht ontstaat wanneer er bij de spijsvertering gassen ontstaan. Eigenlijk zoiets als scheetjes? Ja het is wel dezelfde lucht maar zit die lucht al in je dikke darm en komt het eruit als een scheet. En heeft wat je eet daar nog invloed op? Ja zeker. Denk maar aan uien, kool, knoflook en frisdrank waar koolzuur in zit. Zo. Sorry. En ik ken mensen die dat kunnen zonder iets te eten of te drinken. Hoe kan dat dan? Dat komt dan omdat ze lucht inslikken. Dat noem je ook wel aerofagie. Eigenlijk is het dus heel erg chic: aerofagie. Hier in Nederland natuurlijk niet, maar in China als je na het eten een boer laat dan laat je aan de kok zien dat het lekker was. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662835 109 2032-12-31T22:00:00+00:00 7670 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no boer frisdrank lucht gas koolzuurgas https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-bonbons-gemaakt-chocolade-met-een-vulling 2024-01-04T11:17:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24867.w613.r16-9.ae28c20.webp Hoe worden bonbons gemaakt? | Chocolade met een vulling Mooie, zoete cadeautjes. Kleine kunstwerkjes die er net zo verleidelijk uitzien als dat ze smaken. Een schitterende buitenkant en als je er in bijt komt er een kleine verrassing uit. Maarja, hoe krijg je die verrassing er eigenlijk in? In deze ambachtelijke bonbonfabriek in Etten-Leur maken ze ruim 70 verschillende soorten bonbons. Gemaakt van witte chocolade, van melkchocolade en van pure chocolade en ook nog eens tientallen verschillende vullingen. Deze tank zit helemaal vol met warme, vloeibare chocolade uit België. Witte chocolade, ziet er lekker uit! Ook de pralinevulling, dat is een speciale combinatie van chocolade en hazelnoten, die worden hier vloeibaar afgeleverd. Dat is maar 1 van de tientallen verschillende vullingen. In deze keuken worden tientallen andere vullingen gemaakt. Wat dacht je bijvoorbeeld van aardbeien of pistache. Of hier crème fraîche. Heel lekker. Maar hoe krijg je die vulling nou in die bonbons? Bonbons kun je grofweg op 2 verschillende manieren maken. De eerste is mouleren. Je begint met deze vorm en die giet je vol met chocolade zodat je deze mooie hulsjes krijgt. Die giet je vol met bijvoorbeeld advocaat als vulling, dat top je af met crème fraîche bijvoorbeeld. Je giet deze dekseltjes erop en als het goed is krijg je deze mooi bonbonnetjes. Manier 2: glaceren. Je begint met een bodempje en daar leg je de vulling bovenop. Dan komt er een warme douche van chocolade overheen en dan krijg je uiteindelijk deze mooie bonbon. Als de chocolade nog warm is dan kan je ze mooi versieren met nog meer chocolade of suikergoed. Een speciale categorie bonbon is de truffel. Hier maken ze de crème fraîche truffel. Een opengetrokken bolletje met crème fraîche dompelen ze onder in pure chocolade en daarna wordt het rondgewenteld in cacao. Super simpel maar super lekker. Geglaceerd, gemouleerd, geglaceerd dan weer.. wat maakt het ook eigenlijk uit, als ze maar lekker zijn. Mmm karamel en crème fraîche. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662836 189 2032-12-31T22:00:00+00:00 17040 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no productieproces chocolade fabriek https://schooltv.nl/video-item/wat-draagt-een-boomverzorger-een-pak-dat-beschermt 2024-01-04T11:17:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24868.w613.r16-9.85f1dff.webp Wat draagt een boomverzorger? | Een pak dat beschermt Dit is Robert en Robert is boomverzorger. Krijg de kleren Robert. Een boomverzorger verzorgt zieke en gezonde bomen. Zijn belangrijkste gereedschap is een kettingzaag. Hij klimt in bomen, zelfs wel 20 meter hoog. Robert draagt extra stevige werkschoenen, er zitten stalen platen in en ze hebben veel grip. De kettingzaag zaagt met gemak een boom om en hij zaagt ook heel gemakkelijk door je been dus vandaar dat Robert een speciale broek draagt. Als de kettingzaag hier tegenaan komt, loopt hij hierin vast. Het is gemaakt van hele speciale stof waar hij niet door heen kan. Bovendien is de boek extra hoog en dat voorkomt weer dat je 's avonds zaagsel in je onderbroek vindt. Om zijn middel draagt hij een klimgordel en daarmee zit hij stevig vast aan de boom. De helm beschermt zijn hoofd tegen vallende takken en dit schermpje kan hij zo voor zijn gezicht klappen en dan krijgt hij geen zaagsel in zijn oog. Robert dit is gaaf werk man. Mag ik ook een keer met de kettingzaag? Nee sorry, daar heb je een hele opleiding voor nodig. Dat gaat niet zomaar. Wat je wel kan doen is mij helpen versnipperen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662837 106 2032-12-31T22:00:00+00:00 4154 2014-04-13T20:00:00+00:00 yes no verzorgen boom kleding https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-borstels-gemaakt-vezels-van-planten-kunststof-of-dierenhaar 2024-01-04T11:17:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24869.w613.r16-9.b51f95a.webp Hoe worden borstels gemaakt? | Vezels van planten, kunststof of dierenhaar Straatbezem natuur, straatbezem kunststof, dit is een typische borstel om mee te schrobben, een wc-borstel, een stoffer zonder blik, een behangersborsteltje en dit is een schildersborstel. Dit zijn allemaal borstels die we dagelijks gebruiken. Vezels in hout. Vezels in stevig hout. Maar hoe doen ze dat? Dit is het vezelmagazijn van de borstelfabriek in Aalten. In borstelland wordt 1 vraag altijd als eerste gesteld, namelijk: Wat gaan we borstelen? Groot of klein, zacht of hard, nat of droog. Vervolgens wordt bij die borstelvraag een vezel gezocht. Moet er grof geveegd worden op straat of op de stoep, dan moet je deze vezels hebben. Dit zijn banzine stalks, twijgjes gecombineerd met de nerven van palmbladeren. Komt uit Azië en ideaal voor straatvuil. Maar je wil goedkoper, dat kan natuurlijk ook, dan moet je deze hebben. Dit zijn nylonvezels van kunststof. Ideaal voor slechtweer omstandigheden als bijvoorbeeld sneeuw. Voor het echte schoonmaakwerk zijn deze toch net iets beter. Ga je de badkuip schrobben of vegen met stoffer en blik? Gebruik dan fiber. Het is niet hard het is niet zacht. Ideaal voor het middelmatige schrobwerk. Deze fibervezels zijn gemaakt van planten, maar je hebt ze ook van de bast van een kokosnoot. Kijk maar, echt waar. Dit is een kokosnoot. Precies dezelfde haren. Ben je een meesterveger of moet je stof heel voorzichtig kunnen verwijderen, gebruik dan haar van dieren. Dit bijvoorbeeld: paardenhaar. Het is nog redelijk stug. Of gebruik varkenshaar uit China. Heel zacht, heel fijn. Ideaal voor bijvoorbeeld schilders. Zoveel vezels, zoveel houtjes. Iedere borstel heeft zijn eigen vorm, maar het belangrijkste is: Hoe komt puntje bij paaltje oftewel hoe komen al die vezels in de borstel terecht? Aan deze kant worden de houtjes ingevoerd. Via een vast patroon worden vervolgens gaatjes ingeboord. Tegelijkertijd aan de andere kant van de machine worden de gaatjes gevuld met plukjes vezel. Deze schijf met dit gaatje pakt iedere keer een bundeltje vezel. Dan komt halverwege een klein krammetje. Vervolgens worden de vezels met een pin dubbelgeknakt en worden de vezels met het krammetje het gat ingeslagen. Nu zit het muur en muurvast. Om zeker te weten dat alle haren even lang zijn en om te zorgen dat er geen losse vezels achterblijven worden de vezels hier geknipt en gekamd. Met dit principe kan je natuurlijk alle soorten borstels maken die je maar wilt. Toch heb ik liever een stofzuiger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662838 186 2032-12-31T22:00:00+00:00 5002 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no productieproces schoonmaken hout fabriek https://schooltv.nl/video-item/waarom-prikt-een-brandnetel-een-plant-met-kleine-injectienaaldjes 2024-01-04T11:17:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24870.w613.r16-9.df27797.webp Waarom prikt een brandnetel? | Een plant met kleine injectienaaldjes Hallo Timo hier van het Klokhuis kantoor. En wat is jouw vraag? Waarom prikt een brandnetel? Waarom wil je dat weten? Ik loop meestal door het bos met de honden van de buren. Waarom blijf je niet gewoon op de paden lopen Roy? Ik moet achter de hond aan en dan loop ik dwars door de brandnetels. Klas is dit een goede vraag? Dan stuur ik Mustafa op pad met deze netelige kwestie. Doei! Waarom prikt een brandnetel? Dat is een hele goede vraag want iedereen prikt zich wel eens aan een brandnetel. Als er iemand is die antwoord weet op die prikkelende vraag dan is het Pieter Baas, hij is professor in de plantkunde hier in het Herbarium van Naturalis. Pieter, ik heb wat voor je meegenomen. Voila. Maar je krijgt het pas als je vertelt waarom die krengen nou zo prikken. Ik zit er net naar te kijken onder de microscoop en dat ziet er zo uit. Aan de bladeren en stengeltjes zitten haren. Dat zijn een soort injectienaalden en in die injectienaald zit een stofje. Kijk, dit is een uitvergroting. Dit is hetzelfde wat je hier uitvergroot ziet. Dan zie je hier de punt van de injectienaald. Daar zit een zwak topje op. Als dat in aanraking komt met je huid dan breekt het af en houd je een vlijmscherp puntje over en daaruit spuit het stofje je huid in. Dan gaat het jeuken en krijg je een bultje, een blaar, en dat heet ook wel een netelblaar. Netelblaar? Gemeen spul zeg. Hier in het Herbarium is een plantenarchief met wel 5 miljoen gedroogde planten. Allemaal voor onderzoek: 5 miljoen! Het is ongelooflijk hé? Ze hebben hier ook een heleboel brandnetelachtigen. Het is eigenlijk wel logisch dat er zoveel brandnetels hier in het Herbarium liggen, want wereldwijd komen er brandnetelachtige planten voor. Over de hele wereld zijn er 650 soorten en in Noord-Europa zijn dat er 80. In Nederland zijn er maar 4 soorten. Dat zijn simpelweg grote en kleine brandnetels en dan heb je ook nog groot en klein glaskruid. Glaskruid heeft niet van die brandharen dus jeukt niet maar hoort wel bij de brandnetelfamilie. Even een testje. Au! Dit is helemaal niet leuk! Wat helpt hier tegen? Als dat je overkomt en je bent in het veld dan moet je kijken of er toevallig een weegbree in de beurt staat. Dan hebben we hier ook nog ui. Dat wil ook nog wel eens helpen. Het schijnt ook zo te zijn dat als je erop spuugt dat het ook de jeuk tegenhoudt. Spugen? Gewoon spugen. De brandnetel is dus een hele vervelende prikplant maar je kunt ook hele leuke dingen mee doen. Brandnetelsoep maken of wat dacht je van brandnetel thee? En brandnetel kaas? Lekker! Heerlijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662839 209 2032-12-31T22:00:00+00:00 5182 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no brandnetel pijn huid https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-brandwond-iets-heel-heets-of-iets-heel-kouds 2024-01-04T11:17:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24871.w613.r16-9.b56ca7f.webp Wat is een brandwond? | Iets heel heets of iets heel kouds Hallo ik ben David en ik heb een brandwond gekregen toen ik aan het knutselen was met een lijmpistool en toen kwam er lijm op mijn hand, hierzo. Dat deed heel erg veel pijn en toen ben ik naar beneden gegaan om er koud water op te doen en het afkoelde. Toen ging ik van de naschoolse opvang naar huis en daar deed ik een ijsklontje met een vochtig papiertje erom op mijn hand zodat het nog meer afkoelde. En nu na een week of 2 ziet het er nog maar zo uit en is het een stuk kleiner geworden. Wat is een brandwond eigenlijk? Een brandwond ontstaat als je huid, die zie je hier sterk vergroot, in contact komt met extreme temperaturen. Bijvoorbeeld heel erg heet maar ook heel erg koud. Bijvoorbeeld heet water uit een waterkoker? Ja inderdaad. En dan heb je verschillende soorten brandwonden. Hier zie je een eerstegraads brandwond. Dan is de huid rood, pijnlijk en voelt warm aan. Dit gebeurt volgens mij als je te lang in de zon hebt gezeten. Ja. Inderdaad. Hier zie je een tweedegraads brandwond. Dan krijg je een blaar. Het verschil tussen deze 2 is dat de eerstegraads brandwond is alleen het bovenste laagje van de huid verbrand en bij een tweedegraads brandwond gaat dat dieper. Bij een derdegraads brandwond gaat het nog dieper? Weer dieper dan de tweedegraads. En hier ijsklontjes in een papiertje zo erop? Nee. Nooit koelen met ijs. Wat je moet doen is koelen met lauw water en dan niet op de brandwond maar erboven. En dan minstens 10 minuten. Zo lang? En dan? Dan kun je een eerstegraads brandwond insmeren met aftersun of bodylotion en heb je nou een tweedegraads brandwond dan moet je er niks op smeren. De blaar moet je heel laten en dan moet je naar de dokter. Toch naar de dokter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662840 118 2032-12-31T22:00:00+00:00 11448 2014-04-13T20:00:00+00:00 yes no pijn verbranden brandweer huid https://schooltv.nl/video-item/waarom-kun-je-in-je-broek-plassen-van-het-lachen-de-spieren-in-je-buik-zetten-druk-op-de-blaas 2024-01-04T11:17:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24872.w613.r16-9.c64abfe.webp Waarom kun je in je broek plassen van het lachen? | De spieren in je buik zetten druk op de blaas Hallo ik ben Nesrine. Iedere ochtend hebben wij een kringspel. Een keer moesten we allemaal dieren nadoen. Bijvoorbeeld een hond, een kip of bijvoorbeeld een olifant. Maar de juf moest ook meedoen en moest een aap nadoen. Ze deed het zo grappig, ik moest er zo van gaan lachen dat ik in mijn broek moest gaan plassen. Dat heb ik ook zo vaak, dat ik in mijn broek pies van het lachen. Heb jij dat ook wel eens? Ja, dat kan van heel hard lachen of heel erg verslikken. Maar hoe komt dat nou? De hele dag zijn je nieren bloed aan het schoonmaken en daarbij ontstaan dan urine. Dus de nieren werken als een soort filter, soort zeefje? Zo zou je ze kunnen vergelijken. En hoeveel urine wordt er dan per dag gemaakt? Dat is minimaal een liter per dag. En die liter urine gaat van je nieren, naar beneden naar je blaas en die vangt het op. En hoe kan het dan dat het in die blaas blijft? Als ik hier een blaas heb, dan zit er onderaan die blaas 2 sterke sluitspieren. Die zorgen ervoor dat je de urine niet laat lopen. Als je nou een volle blaas hebt ga je naar het toilet en dan geven je hersenen een seintje en dan ontspannen de sluitspieren en dan kan je plassen. En als ik in mijn broek plas ineens, wat gebeurt er dan? Als je ineens heel hard moet lachen, iets zwaars tilt of moet niezen dan spannen heel veel spieren in je buik zich aan. Die geven dan wat extra druk op de blaas en dan kun je dus wat urine verliezen. Maar dan moet je zeker een hele volle blaas hebben of niet? Dat hoeft niet eens, al bij een klein beetje kan het al gebeuren. Dus je kan er eigenlijk niks aan doen? Nee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662841 121 2032-12-31T22:00:00+00:00 11701 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no lachen blaas spier plassen schrikken urine https://schooltv.nl/video-item/waarom-wordt-een-appel-bruin-een-roestend-stuk-fruit 2024-01-04T11:17:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24873.w613.r16-9.b0fdc41.webp Waarom wordt een appel bruin? | Een roestend stuk fruit Binnen. Jij bent Frederik. Kom maar op met je vraag. Hoe komt het dat een appel bruin wordt als hij een tijdje opengesneden ergens blijft liggen? Dat zouden wij van Klokhuis wel moeten weten hé. Maar ik ga het toch nog eventjes vragen. We gaan het voor je uitzoeken. Tot ziens hé. Tot ziens. Dit ziet er niet heel lekker meer uit hé. Als je eenmaal aan een appel bent begonnen dan kan je hem maar beter helemaal opeten want hij wordt bruin en dan smaakt hij ook niet heel lekker meer. Zou dat nou komen dat bruine omdat zo'n appel in aanraking komt met je spuug? Dat zou je denken, maar het gebeurt ook als je een appel doorsnijdt en niet alleen bij een appel. Ook bij een banaan, bij een peer, en deze avocado en bij de andijvie. Hierin zitten stofjes die reageren met zuurstof. Dat zorgt nou voor de bruine kleur. Onder de microscoop hebben we een heel klein flinterdun stukje appel eronder gelegd. Als je daar doorheen kijkt zie je dat de appel bestaat uit miljoenen cellen. Hier kan je zo'n cel ook goed zien op de computer. Dit is een cel en daar omheen zit een celwand. In de celwand zitten stofjes: polyfenolen. In die cel zitten ook stofjes. Andere stofjes zoals enzymen. Snij je nou zo'n appel of je bijt erin, dan gaat die celwand stuk en komt er zuurstof bij. Doordat die zuurstof erbij komt en de polyfenolen en enzymen bij elkaar komen, krijg je die bruine kleur. Dat noem je oxidatie. Je appel is als het ware aan het roesten. Ralf is voedseltechnoloog en weet alles van appels. Nou wil ik weten Ralf. Appelsap, is dat daarom zo geel/bruin? De geel/bruine kleur die je hier ziet is dezelfde kleur als krijgt als je de appel zo laat liggen, maar je kan het ook op een andere manier maken. Je kan ook appelsap maken dat niet bruin is. Tijd voor de appelsap proef. De luchtdichte kast, blender, appels en een onderzoeker en assistent natuurlijk. Ralf wat gaan we dan? We hebben de appels, die brengen we in deze sluis. Dan halen we de zuurstof eruit en dan brengen we het in de kast en dan maken we appelsap in de blender. Kijk, onze groene appelsap. Nou ja! Hoe kan dat nou? In die kast zit geen zuurstof en dan vindt die reactie niet plaats en dan blijft hij mooi groen. Geen oxidatie. Nou ja zeg. Wel snel opdrinken zeker. Je moet hem wel direct opdrinken. Anders wordt hij alsnog bruin. Proost Ralf. Oh dat is heel lekker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662842 203 2032-12-31T22:00:00+00:00 9635 2014-04-13T20:00:00+00:00 yes no cel appel enzym oxide fruit roest https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-chinchilla-een-diertje-met-een-zachte-vacht 2024-01-16T15:57:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24874.w613.r16-9.f260822.webp Wat is een chinchilla? | Een diertje met een zachte vacht De avond is net begonnen en als het goed is liggen de chinchilla's niet meer te chillen. Het zijn schemerdieren en zijn vooral 's avonds wakker. Ze liggen de hele dag door te maffen. Als jij naar bed gaat, staan ze op. Niet zo'n handig huisdier dus, want je kan er niet echt mee spelen. Als het goed is beginnen ze nu een beetje actief te worden. Hallo daar. Wakker worden! De lekkere warme vacht van een chinchilla is nog zachter dan die van een konijn. De chinchilla heeft namelijk een hele dichte vacht. Kijk. Dit is de doorsnede van hun huid met een haarzakje. Bij zoogdieren, dus ook bij de mens, groeit er 1 haar uit een haarzakje. Bij een chinchilla zijn dat er wel 120. Er zijn wel 10 verschillende soorten vachten. Je hebt deze, maar ook deze en deze. Ze zouden een complete modeshow kunnen lopen. Dat is mooi he. Maar daarom is er wel veel op ze gejaagd. De mensen wilden net zo'n mooie, warme jas van chinchilla bond hebben. Ze waren bijna uitgestorven, maar gelukkig zijn er nog genoeg overgebleven. Je krijgt zo'n chinchilla nog niet zo makkelijk te pakken hoor. Als je ze bij hun haren vastpakt laten ze gewoon los. Handig in de natuur als een roofvogel hem bijvoorbeeld probeert te pakken. Laten de haren los en dan vliegt hij weg met een hele dot haar en onze chinchilla rent vrolijk verder. Je moet hem daarom altijd met 2 handen vastpakken en niet bij zijn haren. 1 hand bij zijn staartwortel en de ander onder zijn buikje om hem te ondersteunen. Om hun vacht goed te kunnen verzorgen, nemen de chinchilla af en toe een lekker bad. Niet van water, want daar houden ze niet van, maar een zandbad. Daar gaan ze lekker in rollen, dit gaat tussen hun vacht zitten en haalt al het vuil weg. Dan hebben ze nog wat voer nodig: plantaardige brokjes. Dan kan ik naar bed en dan kan hier het feest beginnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662843 137 2032-12-31T22:00:00+00:00 40898 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no nacht huisdier dier vacht knaagdier https://schooltv.nl/video-item/hoe-zet-je-een-dinosaurus-in-elkaar-een-bouwwerk-van-prehistorische-botten 2024-01-04T11:17:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24875.w613.r16-9.8469689.webp Hoe zet je een dinosaurus in elkaar? | Een bouwwerk van prehistorische botten Hallo Timo hier van het Klokhuis kantoor. En wat is jouw vraag? Hoe zet je een dino in elkaar als je zijn botten hebt gevonden? Gewoon naar de dierentuin gaan en er eentje bekijken toch? Die leven toch allang niet meer. Ja dat wist ik wel. Goed. Is dit een goede vraag? Dan stuur ik Mustafa naar de dino-deskundige. Dit is de nieuwste aanwinst van Naturalis. Het is een Plateosaurus en ze heet Monica. En botten zijn inderdaad, nadat ze zijn gevonden als een puzzel helemaal in elkaar gezet. Dinosaurus botten zijn heel lastig te vinden en dat is ook niet zo gek want 65 miljoen jaar geleden is de dinosaurus uitgestorven. Maar John, hoe graaf je nou zo'n dinosaurus op, dat lijkt me een gigantische klus? Ja dat is het ook. Deze is een meter of 8 en je moet je voorstellen een vlakte waar je niks ziet. Maar je weet dat ze er zitten. Dan ga je gleuven maken, om de 2 meter een gleuf. Dan hoop je dat je iets raakt. Op het moment dat je botten ziet ga je eerst wat ruw te werk en dan ga je heel voorzichtig die botten proberen eruit te halen. Hier heb ik een dino bot. Een echt dinosaurus bot? Een echt versteent dinosaurus bot. Het zit nog in het gesteente en nu ga ik het gesteente van het bot afhalen. Als jij hem even vasthoudt. Totdat hij eruit is. En wat als je dat bot uiteindelijk breekt? Dat geeft niks, dat ga je daarna gewoon lijmen. Lijmen? Ja. Niet puzzelen. Je moet zorgen dat als er iets af gaat je het bij elkaar houdt. Lijm ertussen, vastplakken en wachten tot het goed vastzit. En wat als je het helemaal niet meer aan elkaar kunt lijmen? Als het helemaal uit elkaar dreigt te vallen dan gooi je er een, zoals je dat noemt, gipskap omheen. Een beetje zoals wanneer je je been breekt? Zoals je een been breekt. Dat doet de dokter ook als je been is gebroken. Een gipskap en dan kan er niks mee gebeuren. Goed dan heb je het bot, maar hoe weet je nou van welke dino het is? Stel je hebt zo'n bot van een dino. Dan ga je kijken waar hij bij past. Je rent als eerste natuurlijk aan de t-rex. Je wilt graag dat het een t-rex is. Nou daar is hij te klein voor. Dan ren je naar de diplodocus. Daar is hij ook te klein voor. Zo ga je al die dino's af, net zolang tot je weet: deze is het. Daarna ga je nog even verder puzzelen want hij moet wel in elkaar gezet worden. Ja, hij moet wel in het museum staan. Daarvoor heb je dan een bouwplan. Dan kun je alle botten netjes op hun plek zetten. Je maakt een stalen frame waarop je de botten aan kan bevestigen. En dan klaar is kees. Ja, dit is het dan. Monica, een plateosaurus. En hoe oud is ze? 220 miljoen jaar. 220 miljoen jaar? Hoelang duurde het eigenlijk om haar op te graven en in elkaar te zetten? Het opgraven dat heeft zo'n 3 maanden geduurd en het totaal in elkaar zetten daar zijn we zo'n 2 jaar mee bezig geweest. 2 jaar? Zo! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662844 221 2032-12-31T22:00:00+00:00 21717 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no bot archeologie museum dinosaurus fossiel prehistorie https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-dreadlocks-rasta-haar 2024-01-04T11:17:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24876.w613.r16-9.717f547.webp Hoe maak je dreadlocks? | Rasta-haar Jij bent Youssouf. Oke wat is je vraag? Hoe maak je rasta haar? Wil je rasta haar dan? Ja ik ook maar het duurt zo lang dus ik gebruik maar een doekje. We gaan het uitzoeken: Hoe maak je rasta haar. Bedankt Youssouf. Dat vind ik nou een leuke vraag, over rasta haar. Ik ben hartstikke blij met mijn dreadlocks, want zo heten ze. Eigenlijk bestaat mijn haar alleen maar uit klitten. Dat is wat dreadlocks eigenlijk zijn. Een grote bundel vervilt haar. Als je een haar onder een microscoop bekijkt dan zie je dat hij is opgebouwd uit schubben en wat er bij vervilten gebeurd is dat de schubben haken in elkaar (ze plakken als het ware aan elkaar vast) en dat wordt steeds compacter en dat gaat automatisch. Zo ontstaat een dreadlock. We hebben 2 modellen: 1 met kroeshaar en 1 met golvend haar. Mark jij gaat nu laten zien je hoe je dreads zet hé? In principe deel je het hele haar af in vakjes. Normaal gesproken is het ongeveer 5 uur werk en het is heel afhankelijk van hoe dik iemand dreads wil. Dus hoe groter het vakje hoe dikker de dreadlock wordt. Je begint met het touperen van het haar, je kampt het haar eigenlijk tegen. Je zorgt ervoor dat het haar zo getoupeerd is dat het rechtop blijft staan. Dan ga je het draaien, dan pak je een vloeitje om te voorkomen dat de punten dubbel zitten in de wikkel. Dan pak je een gewone permanent wikkel, die twist je. Die draai je ook nog een keer om? Ja, en dan zet je hem gewoon vast. Dan komt er vloeistof op. Permanentvloeistof? Ja en dat laten we een half uur zitten. Daarna spoelen we het uit. Daarna komt er nog een vloeistof op om te zorgen dat de haarschubben worden gesloten. Dan wordt het weer uitgespoeld, dan wordt alles gedroogd en dat doen we met wax. Wanneer haal je de wikkel eruit? De wikkel haal je eruit na de laatste vloeistof. En dan na 5 uur werk met haar type haar, ziet het er zo uit. Zet je dreads bij kroeshaar op dezelfde manier? Dat kan. Je kan het zoals bij jou doen met vlechtjes. Je kan het bijvoorbeeld zelf twisten. Maar bij mij in de winkel doen we dezelfde methode als Europees haar. Mijn haar is kroes. Dat betekent dat het heel erg gekruld is en dus makkelijker in elkaar blijft zitten. Ik kan zelf makkelijker dreads zetten dan iemand met glad haar. Dan ga ik 1 keer in de 3 maanden voor onderhoud naar de kapper en dan haalt Erika met draadjes de dreads uit elkaar zodat ze niet allemaal aan elkaar klitten en dat onderhouden. Daar ben ik 2 uur mee bezig. Je moet er wat voor overhebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662845 202 2032-12-31T22:00:00+00:00 25554 2014-04-13T20:00:00+00:00 yes no kapper cultuur haar mode https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-earthship-een-zelfvoorzienend-schip-op-het-land 2024-01-04T11:17:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24877.w613.r16-9.e0eea96.webp Wat is een earthship? | Een zelfvoorzienend schip op het land Dit is geen berg zand maar dit is een gebouw. Dit is nu een theehuis maar het is ooit gebouwd als earthship. Maar wat is nou een earthship? De architect Mike Reynolds bedacht eens een gebouw van gerecycled materiaal. Daarmee kon je je eigen energie maken en je kunt ook je eigen drinkwater opvangen. Met het land er om heen kun je ook nog voor je eigen eten zorgen. Kortom: het is net als een schip op de oceaan en helemaal zelfvoorzienend. Dit is hem dan. Tot nu toe het enige Nederlandse earthship hier in Zwolle. Aan de noordzijde, de schaduwzijde, ziet het er eigenlijk uit als een heuvel. Maar hier aan de zuidkant zie je deze prachtige glazen wand en een hele band zonnecollectoren. Dat heeft natuurlijk een reden. Ze doen er hier alles aan om de zonnewarmte om te zetten in verwarming en elektriciteit. Nogmaals, het ziet eruit als een gewone zandheuvel maar het is een enorme muur van hergebruikte autobanden. Oude autobanden zijn stuk voor stuk gevuld met zand en heel stevig aangedrukt met een hamer. Vervolgens zijn ze slim opgestapeld. Op die manier krijg je een stevige zandwal en die kan niet wegspoelen of verzakken. Leuk detail: hier bij de ingang kun je ze nog zien zitten. Het zonlicht wordt niet alleen gebruikt om het gebouw warm te houden, maar met deze zonnecellen wordt er ook elektriciteit opgewekt. Hier staan een paar behoorlijke accu's om die elektriciteit uiteindelijk op te slaan. Dan kan je de boel mooi verlichten met deze zuinige 24 volt LED-lampjes. Op deze accu's zou je misschien nog een koelkast kunnen aansluiten, maar elke dag een wasmachine draaien, dat zit er niet bij. Ook het drinkwater wordt zelf gemaakt. Via dit hele dak en deze regengoot wordt het regenwater hier opgevangen, sijpelt naar beneden en wordt opgevangen in een hele grote bak. Al het regenwater wordt hier gefilterd. We hebben de grote filter, dat is voor het drinkwater, en we hebben hier 2 kleine filtertjes en die zijn voor het spoelwater. Al het water wat wordt gebruikt wordt ook nog eens naar de wc gestuurd om daar door te spoelen. Dit is eigenlijk 1 grote puzzel. Als je alle cadeautjes die de natuur je gratis geeft goed in elkaar past. Heb je uiteindelijk helemaal niks meer nodig. Het blijft eigenlijk alleen maar theorie, want dit theehuis heeft toch nog een aansluiting op de waterleiding en op elektriciteit. Het is toch een beetje jammer dat we niet kunnen ontdekken of het hele earthship idee eigenlijk wel werkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662846 190 2032-12-31T22:00:00+00:00 2321 2014-04-13T20:00:00+00:00 yes no schip milieuvriendelijk gebouw recyclen milieubewust https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-eieren-ingepakt-sorteren-en-controleren 2024-01-04T11:17:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24878.w613.r16-9.3403909.webp Hoe worden eieren ingepakt? | Sorteren en controleren Kip, ei, klaar. Nou echt niet. Wanneer die kip het ei heeft gelegd, gebeurt er nog heel veel mee. Wat doen ze allemaal met het ei voordat het in de winkel ligt? 15 Vrachtwagen leveren dagelijks bij dit eierinpakstation meer dan 1,5 miljoen eieren en die komen van verschillende kippenboerderijen door het hele land. Van elke partij die binnenkomt neemt de controleur steekproeven van 180 eieren om de kwaliteit te bepalen. Die kwaliteit bepaalt hij allereerst met zijn oren. Hij kan namelijk horen of er barstjes in de eierschaal zitten. Haarscheurtjes noemen ze die. Als die erin zit kan het ei heel makkelijk breken en dan kan natuurlijk niet. Een ei met haarscheurtjes klinkt doffer dan een ei zonder haarscheurtjes. Verder controleert de controleur of er bloed in het ei zit en of de kleur en dikte van de dooier en eiwit goed is en hij kijkt naar het vuil op de schaal. Dankzij de steekproef weten we nu wat de kwaliteit van de eieren is en dat bepaalt ook weer de prijs die de boer voor zijn eieren krijgt. Dit ei heeft de eerste test doorstaan, maar dat zegt nog helemaal niks want vanaf nu gaat het een reis van een paar uur maken door dit bedrijf en dan wordt het op 10 punten gecontroleerd. Dan is het de bedoeling dat elk ei binnen 48 uur na binnenkomst ook weer naar buiten is. Verschillende eieren gaan naar verschillende controlemachines. Scharreleieren die kant op, alle andere eieren die kant op. De meeste eieren hier zijn scharreleieren en die worden allemaal gecontroleerd door deze superturbomachine. Die controleert er wel 120.000 per uur. De bijzondere eieren zoals de vrije uitloop, de biologische en de zonnebloemeieren worden door deze machine gecontroleerd en die doet het net iets meer op zijn gemakje. Die controleert er namelijk maar 60.000 per uur. De controle is voor elk ei hetzelfde. Eerst zet de robot heel voorzichtig de eieren op een zachte ondergrond op een lopende band. Dan begint de grote afvalrace. Een soort Idols voor eieren. Kom je door de controle heen, dan mag je door op de lopende band. Word je op een bepaald punt afgekeurd, dan ga je er bij de eerste de beste uitgang zonder pardon in de prullenbak. Piepkleine cameraatjes kijken van alle kanten door en naar een ei om te koken of en niet teveel poep en veertjes op de schaal zitten en of er geen bloedpropjes van binnen zitten. En er worden met rubberen dopjes op 16 plekken op een ei getikt om te horen of er haarscheurtjes zitten. Eigenlijk hetzelfde wat de controleur al deed door te luisteren naar de eieren. Tot slot worden alle eieren dezelfde kant op gedraaid zodat ze met de punt naar beneden de verpakking in gaan. Deze eieren zijn door alle controles doorgekomen en toch zijn ze net niet goed genoeg voor de supermarkt en dat komt omdat er deukjes, barstjes of vlekjes op zitten. Maar met de inhoud is niks mis, zonde om weg te gooien, dus ze gaan naar fabrieken waar ze er sauzen, mayonaise en cakejes van maken. Waar ze ook heel goed voor zijn is voor een presentator om er een reuze omelet van te bakken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662847 201 2032-12-31T22:00:00+00:00 12882 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no productieproces fabriek ei kip controle https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-fiets-gemaakt-van-300-onderdelen 2024-01-04T11:17:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24879.w613.r16-9.6793317.webp Hoe wordt een fiets gemaakt? | Van 300 onderdelen Dit is een fiets. Maar zo kan je er natuurlijk niet op rijden. Hoe maak je van deze 300 onderdelen nou een fiets? In deze fabriek worden fietsen gemaakt en dan beginnen ze natuurlijk met de voorvork en het frame. Die kunnen gemaakt zijn van staal, aluminium of super licht carbon, speciaal voor race fietsen. Deze frames zijn klaar om geverfd te worden, maar ze moeten eerst even in bad, ze moeten grondig ontvet worden. Alle stoffen roest moet eraf want anders plakt de lak niet. Alles wat gespoten wordt, krijgt wel 3 lagen verf. Grondlak ter voorkoming van roest, kleurenlak en ten slotte een keiharde poedercoating. Het spuiten van de fiets gebeurt op een hele speciale manier. In de cabine wordt de verfspuit en het frame een beetje onder stroom gezet. Het frame wordt plus, verf wordt min. Plus en min trekken elkaar aan dus het frame trekt als het ware de verfdeeltjes aan waardoor je een heel dun laklaagje krijgt zonder druipers. Het frame moet eerst drogen in een zogenaamde moffeloven. Dat is een heteluchtoven van zo'n 180 graden. Daarna worden sommige plekjes met de hand gespoten. Hier krijgt het frame overal stickers. Dat gaat eigenlijk als een tattooplaatje dat je op je huid plakt. Daarna gebeurt er iets heel raars. Over die stickers wordt een poedercoating gespoten, een hele harde laklaag waardoor de frames weer wit worden. Maar let op! Als het onderdeel voor de laatste keer de oven in gaat dan smelt het witte poeder en tadaaa! Geen wit meer te zien. Al die verflagen, je zou denken dat er liters verf doorheen gaan, maar dat is niet zo. Met dit emmertje kunnen ze 200 fietsen een kleurtje geven. Hangend aan zo'n haak volgt zo'n vork, spatbord of frame een hele route door de fabriek terwijl er van alles mee gebeurt en aangehangen wordt. Duurt zo'n 6 uur. Hier wordt een wiel in elkaar gezet. De spaken worden gevlochten, dat gebeurt met de hand, vervolgens draait de machine ze op spanning en het wiel wordt gericht zodat hij precies recht is. Binnen- en buitenband erop, oppompen en dan gaan ze naar de grote hal waar ze straks met de rest van alle onderdelen een fiets gaan maken. Hier ligt de rest: remmen, kabels, sturen, verlichting, zadels en noem maar op. En dat in allerlei kleuren en maten. Showtime. Iedereen aan deze lopende band zet een klein stukje van de fiets in elkaar zodat we aan het einde van deze band een complete fiets hebben. Nou wordt elk onderdeel nog 1 keer gecontroleerd en als de fiets helemaal perfect is dan worden ze met de vrachtwagen naar de winkels gebracht. Stuur, voorspatbord, achterwiel, voorvork, rem, lampje, wiel, trapper, achterspatbord, zadel, check. Je hoeft hem niet in te pakken hoor, ik neem hem zo mee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662848 193 2032-12-31T22:00:00+00:00 31183 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no fiets fabriek fietsen productieproces https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-fotoboek-gemaakt-een-boek-met-herinneringen 2024-01-04T11:17:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24880.w613.r16-9.6b329cd.webp Hoe wordt een fotoboek gemaakt? | Een boek met herinneringen Op deze usb-stick staan alle foto's die we met breaking news hebben gemaakt. Maarja de serie is helaas afgelopen en ik wil natuurlijk een aandenken. Wat doe je dan? Dan maak je natuurlijk een fotoboek. Via internet kun je tegenwoordig heel makkelijk een fotoboek samenstellen: grote foto's, kleine foto's, staand, liggend, je kunt tekst toevoegen, eigen achtergronden bepalen, je maakt een mooi kaftje erbij en dan druk je op bestellen. Maar waar komt het dan terecht? Dit is de plek waar mijn en heel veel andere fotoalbums naar toe gestuurd worden. Hier links komen de digitale fotobestanden binnen en rechts komen de fotoalbums eruit. Allereerst moeten de fotopagina's geprint worden. Dat gebeurt hier in de printstraat. Dit zijn allemaal grote, professionele printers die haarfijn kunnen afdrukken. Dat afdrukken gebeurt in badges. Dat betekent dat alle fotoalbums van hetzelfde formaat in 1 keer worden uitgeprint. Zo houd je een heleboel pagina's over van hetzelfde formaat, maar wel heel veel verschillende albums. Kijk maar, dit is onze foto en deze mensen ken ik allemaal niet. Om het te scheiden komt er na ieder album een geel velletje. De foto's krijgen hier een extra laagje hoogglans. Daardoor gaan ze heel mooi glimmen. Echt een fotoboek, kijk! De pakken met pagina's worden eerst gescheiden in aparte fotoalbums. Ieder fotoalbum krijgt een schutblad voor en een schutblad achter. Daarna wordt de boel aan elkaar gelijmd en gesneden als een boekblok. Dat boekblok moet gewoon nog even wachten tot de kaft klaar is. De kaft wordt geprint op grote rollen printpapier. De kaft wordt meteen ook gelamineerd. Dat betekent dat er een dun glanzend laagje overheen komt. Om de foto's te beschermen tegen plakvingers en andere viezigheid. Wow, eigen boek. Van de print wordt een harde kaft gemaakt door in de kaftmachine de print te voorzien van een stuk hard karton: het grijsbord. En dat hoort er ook nog bij: een ruggetje. Wow, moet je kijken. Een hele stapel verse kaften met een ruggetje. Zowel boekblok en kaft hebben een streepjescode en daarmee kun je zien of ze bij elkaar horen. In deze machine worden de delen aan elkaar gelijmd en samengeperst met 9000 kg. Wow, moet je kijken. Ons eigen Breaking News boek en hij lijkt net echt. Maar toch, hij is niet in de winkel te koop. Als je zoiets wilt maken, zul je het zelf moeten doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662849 188 2032-12-31T22:00:00+00:00 2802 2014-04-13T20:00:00+00:00 yes no boekdrukkunst productieproces printen foto boek drukpers https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-fototaart-gemaakt-een-eetbare-foto-op-een-taart 2024-01-04T11:17:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24881.w613.r16-9.b7f0498.webp Hoe wordt een fototaart gemaakt? | Een eetbare foto op een taart Ik wil deze foto of deze taart, maar ik krijg het maar niet voor elkaar! Hoe doen ze dat toch? In deze bakkerij gaan ze er voor zorgen dat deze foto op de taart terecht komt. Voordat je een foto op een taart kunt plakken moet je de taart eerst bakken. Dat rijmt. De beslagkom in dit bedrijf is ietsje groter dan bij jou thuis maar het idee blijft hetzelfde. Eieren, citroenrasp, bloem en suiker erin en mixen maar. Als het beslag lekker luchtig geklopt is, wordt het op enorme bakplaten gespoten en gaan met kar en al een half uurtje de oven in. Het eerste deel van de taart, het kapsel, is klaar. Dit moet eerst even afkoelen voordat de bakker hier een taart van kan maken. Zo lijkt het natuurlijk nog nergens op. Allereerst wordt het kapsel in stroken gesneden, zo breed als de taart moet worden. Dan wordt met een taartzaag de cake 2 keer overdwars doorgesneden en omgeklapt. Zo ontstaan 3 lagen cake waar de vulling tussen gaat komen. Op de eerste deel cake komt een beetje suikersiroop met een laagje jam. Dan weer een plak cake, een beetje suikersiroop en een laag slagroom. Dan de laatste plak cake. Dan gaat op de boven en zijkanten een dun laagje slagroom tegen het uitdrogen. Dan pas wordt de taart op maat gesneden voor het juiste aantal personen. Dit is een body. Dat is een op maat gesneden en gevulde cake. Begint voor mij al op een taart te lijken. Hoe zit het nou met die afbeelding? Wacht even. Als je een fototaart besteld kan je kiezen tussen heel veel afbeeldingen en foto's. Bijvoorbeeld je favoriete ster uit Spangas, Avatar of Donald Duck. Maar je kan ook net als ik je bestelling mailen en je digitale bestandje bijvoegen. De bestelling met bijgevoegde digitale afbeelding komt dan hier in het bedrijf op deze computer binnen en dan moet het natuurlijk nog uitgeprint worden. Dat gaat met een hele gewone inkjet printer. Alleen zijn er 2 grote verschillen namelijk de inkt is eetbaar en het papier ook want het is gemaakt van een laagje suikergoed. Kijk dan, zo gaaf! Onze foto in eetbare inkt afgedrukt op een laagje suikergoed. Voor de stevigheid komt er onder de foto nog een laagje marsepein en dan wordt de afbeelding op de taart gelegd en is het ineens een echte fototaart. Je kan bij de bestelling aangeven met wat voor lekkers je je taart afgewerkt wilt hebben, bijvoorbeeld slagroom, feestelijk gekleurde hagel, vers fruit, gehakte nootjes of misschien wel allemaal. Kijk dan! Zo leuk! Leuk is eigenlijk niet het goede woord, hij is prachtig. Super goed gelukt, echt mooi hé? Ik vind het zonde om aan te snijden. Ga weg, weg! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662850 198 2032-12-31T22:00:00+00:00 11290 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no taart productieproces foto cake https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-frikandel-gemaakt-het-worstje-zonder-vel 2024-01-04T11:17:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24882.w613.r16-9.1cab3e2.webp Hoe wordt een frikandel gemaakt? | Het worstje zonder vel Per jaar worden er in Nederland 500 miljoen van deze frikandellen weggeslikt. 500 miljoen! Dat is per persoon per jaar 30 frikandellen! Als je al die frikandellen achter elkaar zou leggen dan kom je uit op 90.000 km. Dat is 2 rondjes om de aarde! Een frikandel is eigenlijk gewoon een worstje zonder velletje. Maar een worst zonder velletje dat valt toch uit elkaar als je dat in de frituurolie doet? Hoe zorgen ze ervoor dat je zonder velletje toch een frikandel krijgt? Het belangrijkste ingrediënt voor een frikandel is kippenvlees. Dat komt hier vers, gekoelt binnen en het is al vermalen dus het ziet er een beetje uit als puree. Maar kippenvlees heeft uit zichzelf niet heel veel smaak dus daarom worden er spekblokjes aan toegevoegd. Dat mengsel gaat met honderden kilo's tegelijk in deze enorme mixer. Net zolang totdat het een mooie egale massa is geworden. Er worden nog gedroogde uien aan toegevoegd, zout, paneermeel, dextrose (dat zijn eigenlijk een soort suiker), smaakversterker, bouillon en water. En dan nu het allerbelangrijkste: de kruidenmix. Dit is zo supergeheim dat het recept veilig in een kluis ligt en in deze hele fabriek zijn er maar 2 mensen die het recept weten. Hé dat mag jij helemaal niet zien. En dan nu de truc van de frikandel, het worstje zonder vel. Het vlees moet een stevige, gebonden massa worden en dat doe je door het vleesdeeg in deze machine door messen op hele hoge snelheid fijn te malen. Daardoor wordt het een hele stevige massa die, als je het frituurt, niet uit elkaar valt. Die stevige vleespasta wordt door vulbuisjes gepompt en de floepen de rauwe frikandelletjes zo in kokend heet water. In dat bad water van ongeveer 90 graden worden de worstjes gaar gekookt. Eventuele bacteriën gaan dood en de frikandel krijgt zijn vaste vorm. In deze enorme vriescel wordt elke frikandel ingevroren tot -18 graden. Door die ijskoude wind voelt het daarbinnen als -63 graden. Alle worstjes zonder velletje worden gecontroleerd met een camera ende foute frikandellen worden uit de lopende band geblazen. Bijvoorbeeld deze heeft een uitstulpsel, hier is een hap uit en deze veel te krom. Weg ermee. Tot slot pakt de robot het juiste aantal op en doet ze in een doos. Tussen het moment dat het verse kippenvlees de fabriek in gaat en als ingevroren frikandel er weer uitgaat, zit maar 2 uur. Is ongelofelijk hé! Rij voorzichtig en tot straks in de snackbar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662851 195 2032-12-31T22:00:00+00:00 26720 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no snack https://schooltv.nl/video-item/de-bergpolderflat-de-eerste-galerijflat-in-nederland 2024-01-04T11:17:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24883.w613.r16-9.48a17fc.webp De Bergpolderflat | De eerste galerijflat in Nederland We zijn hier in het Nederlands architectuurinstituut en hier wordt deze maquette gekoesterd. Het lijkt een gewone flat en dat is het eigenlijk ook. Maar wel een bijzondere. Het is namelijk de eerste galerijflat van Nederland. In 1934 werd hij gebouwd, 75 jaar geleden. Toch ziet hij er heel modern uit. Dit is hem dan in het echt: de Bergpolderflat in Rotterdam. Hij staat er dus nog steeds. De architect van Tijen wilde een gebouw neerzetten waar de mensen met weinig geld toch luxe konden leven in een licht en praktisch huis. De oude bewoners kwamen namelijke uit donkere, grauwe, oude arbeiderswijken. Het is niet groot maar kijk een praktisch, klein overzichtelijk keukentje, een huiskamer met veel en grote ramen. Typerend voor die tijd waren ook schuifdeuren waarbij je de ene ruimte bij de andere kon betrekken of juist kon afsluiten. Vroeger was dit trouwens vaak de slaapkamer. Hier zie je nog de contouren van een tweepersoons opklapbed, die kon je zo naar beneden klappen en lekker slapen. Helemaal uniek in die tijd was het uitzicht vanuit een flat. Je kon over de hele stad uitkijken, als je op een van de bovenste verdiepingen woonde natuurlijk. De bedoelingen van de architect waren eigenlijk heel idealistisch. De bewoners konden een aantal dingen delen die toch iedereen nodig had. Zo bedacht van Tijen het gemeenschappelijke terras maar er waren meer voorzieningen waar iedereen gebruik van kon maken. In de kelder van deze flat zit dit gemeenschappelijke washok. Vroeger deed iedereen hier zijn was. Alle bewoners hadden recht op 1 emmer warm water per dag, gratis af te halen bij de conciërge. Ze hadden toen namelijk alleen koud stromend water. De Bergpolderflat is in een hele korte periode gemaakt. Kijk dit zijn de bouwtekeningen van het architectuurinstituut. Dit stalen skelet stond er al na 3 weken. Het skelet is later als het ware aangekleed met gevels en tussenmuren die van te voren waren gemaakt. Je zou het een bouwpakket kunnen noemen. Dit was heel vooruitstrevend voor die tijd. Deze flat is het begin geweest van een flatkoorts in de woningbouw. Dit soort gallerijflats is later namelijk in grote getale gebouwd en het beroemdste voorbeeld daarvan is natuurlijk de Bijlmer. Daar werd een hele nieuwe stad gebouwd die voor het grootste gedeelte uit gallerijflats bestond. Dat was dan weer het andere uiterste. Delen van die gloednieuwe wijk deden het heel slecht. Dat heeft het imago van de gallerijflat geen goed gedaan. Dat kon van Tijen natuurlijk niet voorzien. Hij had echt goede bedoelingen met deze flat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662852 193 2032-12-31T22:00:00+00:00 5208 2014-04-13T20:00:00+00:00 yes no hoog Rotterdam gebouw flat wonen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-gistextract-een-smaakdrager 2024-01-04T11:17:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24884.w613.r16-9.cc06d9d.webp Wat is gistextract? | Een smaakdrager Rundvleesbouillonblokjes ingrediënten: gistextract. Satésaus ook gistextract, chips ja hoor ook gistextract. Bij heel veel hartige producten die een beetje zoutig smaken staat als ingrediënt op de verpakking gistextract. Maar wat is dat? Dit is gistextract. In dit geval is het een poedertje maar je kunt het ook krijgen in de vorm van pasta of vloeibaar in deze poedervorm vind je het terug in de bijvoorbeeld droge soep. Het smaakt een beetje naar zout, het is een beetje bouillon-achtig. Het is een smaakje die je heel vaak proeft maar niet echt thuis kunt brengen. Gistextract is een smaakdrager. Dat betekent dat als je er een smaakje of kruiden er aan toevoegt het dan pas echt iets wordt. Het smaakt dus wel naar bouillon, maar het is gewoon gemaakt van gist. Gist bestaat uit eencellige micro-organismen. Onder de microscoop kun je dat heel goed zien. Als je deze cellen op een bepaalde manier behandeld, dan vallen ze uit elkaar en dan komt er smaak vrij. De truc is natuurlijk om een giststam zo te kweken dat hij de smaak kan opleveren die je wil hebben. Hier in de gistfabriek hebben ze in de vriezer heel veel verschillende giststammen liggen. Een heel klein beetje gist is al voldoende om een vrachtwagenlading gistextract te maken. Moet dit kleine beetje natuurlijk wel vermeerdert worden. Het flesje met gist van de goede stam wordt eerst in een puntbus vol met voeding gedaan. De gistcellen proberen zich dan al te vermeerderen. Na een dag zit de puntbus vol met gistcellen en gaat hij naar de fabriek. De puntbus met gistcellen wordt eerst in deze kleine ketel met voedingsbodem gegoten. Deze ketel wordt heel precies op temperatuur gehouden zodat de gistcellen zich gaan vermeerderen. Dat gebeurt net zo lang totdat deze ketel bommetje vol zit met gistcellen. Dit proces heet fermenteren. Vervolgens wordt dat kleine keteltje overgegoten in deze enorme fermenterketel zodat die weer helemaal vol kan groeien met al die gistcellen. Dat kweekproces herhaalt zich dus een aantal keer. Net zolang totdat je een enorme berg gistcellen hebt. Dat komt allemaal nog steeds uit dit kleine flesje. Dan is het tijd voor de grote truc. Hier in deze kast worden de gistcellen door een warmtewisselaar gestrest. Dat betekent dat de temperatuur omhoog gaat en dat de cellen als het ware stuk gaan, ze breken, en de smaakstof komt vrij. Kijk, dit is dan wat je overhoudt. Dode cellen onderin en daarboven vloeistof met de smaak waarnaar we op zoek waren. In deze enorme centrifuge worden die dode celresten uit de vloeistof gecentrifugeerd. De vloeistof die je overhoudt kun je al gebruiken als smaakmaker, maar om dit nog kleiner te maken, koken ze hier het water uit de vloeistof. Aan dat water heb je eigenlijk niks: concentreren heet dat. Uiteindelijk houd je dan poeder over of zoals hier een dikke pasta. Een emmer vol geconcentreerde smaak. Dit is dus gistextract. Dit kan zo naar de soepfabriek. Dit is alleen wel heel geconcentreerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662853 234 2032-12-31T22:00:00+00:00 2579 2014-04-13T20:00:00+00:00 yes no productieproces gist kweken https://schooltv.nl/video-item/kan-een-robot-gitaar-spelen-een-robot-versus-de-mens 2024-01-04T11:17:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24885.w613.r16-9.951e26b.webp Kan een robot gitaar spelen? | Een robot versus de mens Vandaag in robots tegen de rest de gitaarrobot. Een gitaar is al meer dan 4000 jaar oud. Hij bestaat uit een klankkast, een lange nek en natuurlijk de snaren. Je maakt geluid door met je ene hand de snaren aan te slaan en met je andere hand korter of langer te maken. Daardoor krijg je een hoger of een lager geluid. Omdat er 6 snaren op zitten, krijg je daardoor prachtige klanken. Dit is hem nou, de gitaarspeelrobot. Hij is gemaakt door team Der, een groep van 8 robotbouwers. Maar is de robot nou beter dan de mens? Aan de rechterkant gitaarleraar Martien. Hij speelt gitaar sinds 1968, heeft 10 vingers waar hij wel 1000 aanslagen per minuut mee haalt en hij speelt in de band Jazzimpressions. Aan de rechterkant staat Guitarmaster. Hij is gebouwd in 2008, heeft 78 vingers en kan daarmee 100 noten per seconde mee spelen en hij is de onbetwiste winnaar van de internation Artemis Orchestra contest 2009. Oke Martien, speel eens een moeilijk stukje. Dankjewel. En dan nu de robot. Kijk de snaren worden aangeslagen door een motortje met daaraan een plektrum. Voor iedere snaar zit er een eigen motortje aan, 6 in totaal. Die snaren worden korter of langer gemaakt met behulp van 72 stiften in plaats van vingers. En daarom krijg je ook hier allerlei verschillende tonen. Ja ja, maar kan de robot ook dit? Een band. Nee dat kan hij niet, maar hij kan wel meerdere partijen tegelijkertijd spelen. Nee dat kan ik niet. Kan de robot van jullie ook improviseren? Dat wordt lastig, maar we kunnen de robot wel dirigeren met behulp van deze camera. Zullen we een stukje samen spelen? Ik zou hem niet kunnen verslaan, maar Martien komt een heel eind vind je niet? Ik zeg de gitaarrobot en de mens zijn even goed. Nou shake it baby! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662854 190 2032-12-31T22:00:00+00:00 7501 2014-04-13T20:00:00+00:00 yes no robotica muziek technologie robot gitaar muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-golfkarton-gemaakt-een-bouwwerk-van-verschillende-lagen-papier 2024-01-04T11:17:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24886.w613.r16-9.d193fdb.webp Hoe wordt golfkarton gemaakt? | Een bouwwerk van verschillende lagen papier Bijna alles bij jou thuis heeft ooit in een doos gezeten. Echt waar, ga maar na. Grappig idee hé. Je kunt het je niet voorstellen maar dit flexibele papier wat voor 3/4 uit hergebruikt papier bestaat, is de grondstof voor dit soort dozen. Hoe krijg je van dit slappe papier van dit stevige karton? Als je goed naar karton kijkt, zie je dat het een bouwwerk is van verschillende verdiepingen. Met een vergrootglas kun je dat helemaal goed zien. Je hebt het onderste laag papier, de vloer, daarboven een geribbelde laag papier en daar bovenop het dak, het derde laag papier. Het zijn juist de ribbels die voor stevigheid zorgen. Grappig hé. Ze hebben de vorm van een golf en daarom heet het ook wel golfkarton. Het papier voor de ribbel wordt warm en vochtig gemaakt zodat het heel buigzaam wordt. Met een grote, warme riffelwals wordt het papier weer gedroogd zodat de ribbel van de wals in het papier blijft staan. Op de boven- en onderkanten van de golf wordt lijm gesmeerd zodat de gladde vloer en dak op de ribbel geplakt kunnen worden. Door een aantal walsen en lijmmachines slim achter elkaar te plaatsen kun je in 1 keer meerdere ribbellagen stapelen. Zo komt het karton uiteindelijk uit de machine. Het wordt hier ook meteen op maat gesneden. Precies de maat voor een doos van karton. De meestgebruikte doos ter wereld is de Amerikaanse vouwdoos. Je hebt ze in allerlei soorten en maten natuurlijk, maar de basis is hetzelfde. De doos heeft een aantal uitsparingen, die noem je slitsen, en een aantal vouwranden en die noem je rillen. En dan is het simpel van 1 stuk karton vouw je zo een doos. Het patroon van al die slitsen en rillen is natuurlijk bij iedere doos anders. Vandaar dat er voor iedere doos een mal wordt gemaakt en die worden opgeslagen in het mallen magazijn. Zo'n mal ziet er zo uit. Misschien een beetje raar, maar je moet je voorstellen dat het karton hierover heen gelegd wordt en dat die mal de vouwranden en de uitsparingen eruit drukt. Deze botte mesjes hier zorgen voor de vouwrandjes en de scherpe mensen zorgen voor de uitsparingen, de slitsen. Zo'n mal wordt gebruikt in een stansmachine. Ik kan hier niet bij, het is helemaal afgesloten, maar in deze machine wordt in razend tempo alle slitsen en rillen in de kartonnen platen gedrukt. De kartonnen vouwdozen komen er in 1 keer uit. Iedere dagen verlaten hier wel een miljoen dozen het pand. Meer dan een miljoen. Grote kans dus dat 1 van die dozen bij jou terecht komt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662855 195 2032-12-31T22:00:00+00:00 3807 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no fabriek productieproces karton papier doos https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-grasmaaierrobot-robot-versus-de-mens 2024-01-04T11:17:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24887.w613.r16-9.41ed6de.webp Hoe werkt een grasmaaierrobot? | Robot versus de mens Als het nou mooi weer is, dat kan gras wel 2 cm per dag groeien. Als je nou een flink gazon hebt, kan je het beste 2 keer per week lekker maaien. Als je het nou heel mooi wilt hebben, moet je het eigenlijk iedere dag doen zodat die afgemaaide stukjes niet te lang worden en niet in je gazon gaan liggen rotten. Dit is greenmow en dit is zijn baasje Anton en deze robot is speciaal gebouwd om gras te maaien. Maar is de robot ook beter dan de mens? Voor de wedstrijd hebben we 2 even grote stukken gras afgezet. Deze kant ga ik maaien met de ouderwetse hand grasmaaier en dit veld gaat de robot maaien. Hij moet natuurlijk wel weten wat zijn veld is dus daarom heeft Anton een draad gespannen. Aan de onderkant van de robot zit een sensor en als de sensor over de draad heen gaat, dan weet de robot dat hij te ver is en dus om moet draaien. Hier zitten ook ronddraaiende messen en daarmee maait de robot het gras. Oke, kijken we er het snelst kan maaien. Gaat lekker! Anton heeft zijn hele familie meegenomen om de greenmow aan te moedigen. Ik voel dat ik ga winnen. Ik ben klaar! Gewonnen! Hé Anton, die robot van jou lijkt een beetje willekeurig in de ronde te gaan. Dat schiet toch niet op? Nee dat klopt wel, maar als ik hem rechte banen wil laten maaien dan moet ik hem eerst helemaal inprogrammeren. Nu maait hij willekeurig, dat is ook beter voor het gras en hij komt toch overal. Maar als er nou ineens een boom in het grasveld staat, dat heb ik bijvoorbeeld thuis, wat doet hij dan? Ga er maar voor staan. Ik ben een boom, ik ben een boom. Hij gaat gewoon naar achteren. Ja, zei ik toch? Maar hoe doet hij dat nou? Hoe weet hij nou dat ik hier sta? Kijk er zitten hier 2 oogjes en daarmee ziet hij obstakels en daarmee jou ook. Maar er zit hier een hele computer in joh. Daarmee onthoudt hij wanneer hij moet beginnen met maaien, hoe vol de accu is, waar laadstation is, waar de draad is en of hij overal is geweest. Wat een gaaf ding. Maar sorry, ik laat hem maar maaien want het gras blijft groeien hé. Ik heb dan misschien wel gewonnen, maar iedere dag een grasveld maaien is ook niet je van het hé. Ik denk dat ik het toch maar gewoon door de greenmow laat doen dan heb ik weer lekker tijd voor andere dingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662856 184 2032-12-31T22:00:00+00:00 7205 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no robot knippen gras tuin https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-hersenschudding-een-klap-tegen-je-hoofd 2024-01-04T11:17:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24888.w613.r16-9.6e34d50.webp Wat is een hersenschudding? | Een klap tegen je hoofd Hallo ik ben Ashwini en een paar weken terug heb ik een hersenschudding gehad want we gingen vuurspel spelen. Dan moet je zo snel mogelijk over spelen en toen kwam hij precies hier op mijn hoofd. Toen ben ik naar mijn bed gegaan, maar ik was echt ontzettend misselijk en ik had ook heel erg hoofdpijn. We zijn niet naar de dokter gegaan, want m'n moeder zei dat het wel over zou gaan en dat was ook wel zo. Wat is een hersenschudding eigenlijk? Dat kan ik je heel simpel uitleggen. Stel: je schedel, een goed stel hersenen, een deksel (want je schedel is altijd dicht). Hou maar eens vast. Ik geef er een klap tegen. Ja die hersenen worden goed door elkaar geschud. Omdat je schedel dicht is, kunnen je hersens nergens naar toe. Dan kun je je wel voorstellen dat je daar flinke hoofdpijn van kan krijgen. Ja maar waarom mag ik dan niet lezen en filmpjes kijken wanneer ik een hersenschudding heb? Je hersenen moeten even tot rust komen. Wanneer je je arm stoot, dan gebruik je die ook even niet. Stel dat je valt en heel hard op je hoofd terecht komt of je krijgt een stoot en het valt even op zwart, dan moet je wel even naar de dokter toe. Die kan je moeder dan uitleggen dat ze je iedere 2 uur even moet wakker maken. Waarom? Om te kijken of je iedere keer dat je wakker wordt goed reageert en niet suf bent. Als dat wel zo is dan moet je even terug naar de dokter. Toch weer naar die dokter hé. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662857 103 2032-12-31T22:00:00+00:00 6122 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no hoofd dokter hersenen hoofdpijn https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-rode-pepers-zo-heet-de-spaanse-peper-uit-azie 2024-01-04T11:17:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24889.w613.r16-9.97d9f7b.webp Waarom zijn rode pepers zo heet? | De Spaanse peper uit Azië Hier is Timo van het Klokhuis kantoor. Zijn er nog vragen? Je bent bij de verkeerde. Daar zit de vragenstelster. Waarom zijn pepers zo scherp en heet? Omdat ze hele kleine peperkorreltjes in de peper strooien? Oké, ik stuur Maurice wel naar de peperexpert. Was dit een goede vraag? Ja! We gaan het zo over de peper hebben, maar eerst een ander voedsel: sambal. Heb je wel eens sambal gegeten? Je kent het wel, daardoor wordt eten super pittig. Dit is Henri, de sambal deskundige. Wat zit er eigenlijk allemaal in sambal? Rode peper, zout, suiker en azijn. Wel logisch eigenlijk dat het zo pittig is. Ja, het is bijna allemaal peper. Dit is Marga, sambal proever in de fabriek. Waar letten jullie allemaal op bij het proeven van sambal? Wij kijken naar de geur, de kleur, de smaak en het uiterlijk. Nu heeft Henri heerlijke sambal gemaakt, aan jou de vraag of je het wil proeven. Er mag iets meer peper bij. In totaal zijn er zo'n 1200 verschillende soorten pepers. Deze bijvoorbeeld: de lombok. Erg pittig. Madame Jeannet, nog heter. De habanero pepers, super heet. De Spaanse peper, maar die komt helemaal niet uit Spanje, die komt uit Azië. Die kan flink pittig zijn. Er zijn ook milde pepers, deze bijvoorbeeld. Je zou denken: dit is gewoon een hele grote Spaanse peper, maar dat is helemaal niet waar. Eigenlijk zijn deze hetzelfde. Dit is een zoete paprika en dit is een gewone paprika. Een paprika is eigenlijk gewoon een peper maar niet heet. Voor de sambal wordt de Spaanse peper het meest gebruikt, maar wat maakt de peper nou zo heet? Pepers zijn zo heet omdat ze een stofje bevatten wat met een moeilijk woord capsaïcine wordt genoemd. Hier hebben we een dicht pepertje en hier hebben we hem opengesneden. Daar zie je allemaal pitjes. Vaak wordt er gedacht dat de pitjes het meest heet zijn, maar het witte randje, de zaadlijst, daar zit dus de capsaïcine in. Omdat de pitjes aan de zaadlijst vast zitten, worden die vanzelf ook heet. Over je hele lichaam lopen zenuwen. Ook in je tong lopen zenuwen. Als de capsaicine in je mond komt dan zorgt het ervoor dat de zenuwen in je tong worden geprikkeld. Normaal reageren deze tongzenuwen op warmte en nu denken ze dat er iets heel warms in je mond zit. Dit laten ze weten aan de hersenen. Nu voelt het in je mond heel erg warm maar dat is het eigenlijk helemaal niet dus je lichaam wordt voor de gek gehouden. Als je toch te heet eet zijn er een paar dingen die je kan doen. Wat je vooral niet moet doen is veel water drinken. Water zorgt ervoor dat de capsaïcine door je mond wordt verspreidt en dat willen we niet. Wat wel helpt is melk. Door de melk komt er een laagje vet op je tong waardoor de capsaïcine niet wordt verspreidt maar juist snel wordt afgevoerd. Wat zeker helpt is een potje suiker. Door de zoete smaak van de suikerkristallen wordt de pittigheid in je mond opgeheven. Dus als ik jou was zou ik altijd een potje suiker in de buurt houden als je heet gaat eten. Hier in de sambalfabriek weten ze wel raad met al die hete pepers. Ze maken er allerlei soorten sambal van. Van niet zo scherp tot heel pittig. Eet smakelijk en denk erom, houd het suikerpotje goed in de buurt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662858 222 2032-12-31T22:00:00+00:00 5333 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no peper melk heet eten https://schooltv.nl/video-item/wat-moet-je-doen-als-je-door-een-hond-gebeten-wordt-naar-de-dokter 2024-01-04T11:17:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24890.w613.r16-9.4f91573.webp Wat moet je doen als je door een hond gebeten wordt? | Naar de dokter Hallo ik ben Beaudine en ik ben gebeten door een hond. Ik ging collecteren met mijn vader. Ik belde ergens aan en toen kwam er een hond naar buiten rennen en die greep me hier bij mijn elleboog. Ik schrok heel erg. We gingen naar het ziekenhuis en daar deden ze spul erop, maar ik weet niet meer precies wat het was. Verband er om heen en dat moest 2 weken blijven zitten. Het is al een maand geleden en nu zie je het litteken nog. Moet je altijd naar de dokter als je gebeten wordt? Ja, dat zou ik wel doen want een hondenbeet kan makkelijk ontsteken en om dat te voorkomen is het soms nodig om medicijnen te krijgen. Wat gebeurt er precies als een hond je bijt? Stel, je wordt in je arm gebeten. Een stukje klei erop anders doet het heel veel pijn. Dit is zogenaamd het bovengebit van een hond met die 2 scherpe hoektanden. Nou let goed op. Hap! Oh dat valt nog mee, dat zijn hele ondiepe gaatjes. Nee hoor, dat is dieper dan je zo zou zeggen. Maar hoe komt het dan dat dat gaat ontsteken? Dat komt weer omdat het hond niet net als wij 2 keer per dag zijn tanden poetst. Dus die tanden zijn vuil en het vuil gaat in de wond zitten. En daardoor kan het weer gaan ontsteken. Wat kan een dokter daar dan aan doen? Die kan het heel goed spoelen en die kan beoordelen of het nodig is dat je een antibiotica kuur krijgt om te voorkomen dat het gaat ontsteken. Dus altijd naar de dokter. Ja altijd naar de dokter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662859 92 2032-12-31T22:00:00+00:00 4471 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no wond hond ontsteking https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-hondenbrokken-gemaakt-de-schijf-van-vijf-in-een-brokje 2024-01-04T11:17:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24891.w613.r16-9.a34bd88.webp Hoe worden hondenbrokken gemaakt? | De schijf van vijf in een brokje Hallo Timo hier van het Klokhuis kantoor! En wat is jouw vraag? Hoe worden hondenbrokken gemaakt? Waarom wil je dat weten? We weten hoe ons eten wordt gemaakt, maar hoe worden hondenbrokken nou eigenlijk gemaakt? Nou volgens mij zijn het gewoon kruidnoten hoor! Nee misschien heb je wel gelijk. Is dit een goede vraag? Ja! Dan stuur ik Bart naar de hondenbrokkenfabriek! Dat is een goede vraag, want wat we eten is natuurlijk belangrijk. Als wij als mens fit en gezond willen blijven, kennen wij de schijf van 5. Met daarin een zuivelproduct, de groente en fruit, brood en pasta, water en natuurlijk vette vis met natuurlijk gezonde oliën omega 3 en 6. Maar gezond eten is niet alleen goed voor ons, ook voor de 2 miljoen honden in Nederland en die hebben ook de schijf van 5 nodig. Dat zit gelukkig allemaal in dit brokje. De schijf van 5 voor de hond bestaat uit eiwitten in de vorm van gedroogd vlees, vitamines en mineralen maar dan in poedervorm, koolhydraten en dan niet uit brood en pasta maar uit maisgerst of tarwekorrels, water, en honden gebruiken geen boter maar visolie. Maar hoe krijg je de schijf van 5 nou in zo'n brokje? In deze hondenvoerfabriek worden per jaar meer dan 25 miljoen kilo hondenbrokken gemaakt. De voorraden worden de hele dag aangevoerd door vrachtwagens. Ze komen vanuit heel Europa met grondstoffen als vleesmeel zoals dit, maar ook met mais of zalmolie. Alle ingrediënten moeten eerst even klein worden gemaakt zodat ze in het brokje kunnen. Dat gebeurt in dit apparaat: een hamermolen. Deze hamertjes rammen als het ware alle ingredienten door zo'n zeef heen. Zo ziet het mengsel er dan uit als het in de volgende machine terecht komt. Dit is nog rauw. Als een hond het zo zou eten dan zou hij ziek kunnen worden. Wij mensen koken onze groenten ook voordat we het opeten. Het koken gebeurt in dit apparaat, het is eigenlijk een soort snelkookpan. Het heet een extruder. Het is hierin zo'n 135 graden. Het mengsel wordt helemaal verhit en vervolgens met een schroef naar het einde van de extruder geduwd. Daar zitten deze piepkleine gaatjes. Daar wordt het mengsel doorheen gedrukt en vervolgens met mesjes die daar zitten heel snel afgesneden waardoor er geen slierten ontstaan maar brokjes. En die hebben we nodig. De brokjes worden hier weer afgekoeld en kijk, dan ziet het er zo uit. Het is een beetje een natte, zachte, warme brij. Dit moet weer worden droog gemaakt en dat gebeurt in de volgende machine. Dat drogen gebeurt hier. Dit is eigenlijk een enorme föhn. Het is belangrijk dat die brokjes zo droog mogelijk worden geblazen want dat maakt ze krokanter en langer houdbaar. En dan de laatste stap. De brokken krijgen hier een coating, een soort beschermlaag. Daar worden ze wat donkerder van en vetter. Dan zijn de brokken helemaal klaar en kunnen ze verpakt worden en gaan ze vanaf hier de hele wereld over. Nou Sam, nu weet je ook hoe je brokjes gemaakt worden. Lekker hé. Kijk eens, rechtstreeks vanuit de fabriek een verse maaltijd. Mooi hé, ik krijg er een brok van in mijn keel. Op? Dan is het item afgelopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662860 213 2032-12-31T22:00:00+00:00 16053 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no voer productieproces hond fabriek https://schooltv.nl/video-item/waarom-hebben-honden-een-staart-een-communicatiemiddel 2024-01-16T16:25:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24892.w613.r16-9.096e4d2.webp Waarom hebben honden een staart? | Een communicatiemiddel Hallo mag ik even storen. Mag ik weten wat uw vraag is mevrouw? Waarom hebben honden een staart? Om te kwispelen toch? Mijn hond doet heel veel met zijn staart. Wat kan hij dan? Verven met zijn staart? Roeren in de thee? Nee hij draait er rondjes mee. Is dit een goede vraag? Ja! Dan stuur ik Moustafa naar de hondenstaartspecialist. Dat is een goede vraag. Honden kwispelen altijd wel zo vriendelijk, maar waarom hebben ze die staart eigenlijk? Niet alleen om te kwispelen. Dat antwoord op die hondenstaartvraag hebben ze hier bij Naturalis in Leiden. Dit is Alice van Duin van Naturalis en zij weet er alles van. Hoe zit dat nou eigenlijk met hond en staart? De hond gebruikt zijn staart om te laten weten hoe hij zich voelt. Zijn staart is zijn communicatiemiddel. Hij gebruikt niet alleen zijn staart maar ook zijn houding en lichaamsgeur dus elkaar besnuffelen en plasjes overal achterlaten. En ook met geluid. Blaffen bijvoorbeeld? Grommen en janken geeft hij aan hoe hij zich voelt. De staart is belangrijk voor balans bij rennen en springen. Communicatie is het belangrijkste van de staart. Even wat hondenstaartstandjes op een rij. Als de hond ontspannen is dan hangt hij er gewoon een beetje bij, dan bungelt hij los, lekker relaxt. Als hij alert is, houdt hij hem horizontaal. Dat betekent dat hij nieuwsgierig is. Dit is de dominant-stand. Hij wil duidelijk laten merken dat hij sterker is. Als hij bang is dan hangt hij hem naar beneden. Dan druipt hij af met de staart tussen de benen. Het lekkerst vindt hij deze stand, lekker kwispelen, dan is hij lekker blij. De staart bij de hond is heel flexibel, hij kan alle kanten op bewegen, maar hoe kan dat eigenlijk? Dit is het skelet van een hond. Je kunt zien dat zijn staart is opgebouwd uit losse botjes die ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. Het is dus niet 1 groot bot? Nee dat wordt vaak gedacht. Door die kleine botjes kan hij lekker kwispelen. De hond stamt af van de wolf. Duizenden jaren geleden wist de mens de wolf zo tam te maken dat het uiteindelijk een huisdier is geworden. Er zijn ongeveer 400 verschillende hondenrassen en ze stammen allemaal af van de wolf. De lichaamstaal tussen een hond en een wolf verschilt niet zo heel erg veel. Wolven hebben allemaal dezelfde staart, maar bij honden is dat niet zo. Door het fokken van de mens zijn er verschillende rassen ontstaan en hebben allemaal een andere staart. Sommige honden hebben een lange zwiepende staart en andere honden hebben een piepklein staartje. Een grote of kleine staart, honden begrijpen elkaar allemaal. Nu we hier toch zijn gaan we even kijken naar andere staarten want bijna elk dier heeft een staart met verschillende functies. Bijvoorbeeld de zwarte slingeraap. Die gebruikt hem om zich vast te grijpen. En de kat gebruikt hem om in balans te blijven op smalle randjes en de vliegende eekhoorn gebruikt hem om te sturen als hij zweeft. De pony gebruikt hem als vliegenmepper en de kangoeroe steunt er lekker op. We hebben hier nog meer voorbeelden van gewervelde dieren. Hier de kat met zijn lange staart, de leeuw en iets groter de zebra. Bedankt Alice voor die prachtige staarten maar jij hebt toch echt wel de mooiste hé?! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662861 217 2032-12-31T22:00:00+00:00 13317 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no staart hond kwispelen communicatie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-hoofdpijn-pijn-met-verschillende-oorzaken 2024-01-04T11:17:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24893.w613.r16-9.56c3965.webp Wat is hoofdpijn? | Pijn met verschillende oorzaken Hier is Timo van het Klokhuis kantoor! Wat is jouw vraag? Wat is hoofdpijn? Heb je er vaak last van? Nee. Zal ik je dan een hoofdpijnervaring geven? Oké, misschien ook niet dan. Is dit een goede vraag? Dan stuur ik Bart naar de hoofdpijn dokter. Au au auw! Dokter, als er een kind komt met hoofdpijnklachten, wat doet u dan? Dan vraag ik: hoelang heb je die hoofdpijn? Hoe vaak? Hoe erg? En daarna? Daarna ga ik aan de hand van die informatie het kind onderzoeken en er proberen achter te komen waar die hoofdpijn vandaan komt. Wat gaat u allemaal onderzoeken? Eigenlijk begin ik met met het hoofd en de hals. De ogen of je goed kunt zien. Of de neus verstopt is bij de bijholte. Kijk ik je mond of er problemen zijn met je tanden. En kijk ik naar het hart en de longen. Dat kan ook hoofdpijn geven als er problemen mee zijn. Kijk ik naar de buik of het er goed uitziet. Ik kijk naar hoe je loopt of je reflexen goed zijn. Dus hoofdpijn kan uit het hele lichaam voortkomen? Precies. En wat zijn de meest belangrijke vormen van hoofdpijn? De spierspanningshoofdpijn is de meest voorkomende hoofdpijn bij kinderen. Daarnaast komt migraine vaak voor. Het heet niet voor niks spierspanningshoofdpijn want het heeft te maken met alle spieren die op of rond ons hoofd zitten. Niet alleen op onze schedel zitten spieren maar ook in onze nek. Bij die spierspanningshoofdpijn komen die spieren strak te staan. Dat voelt als een strak elastiek, een strakke badmuts rond je hoofd. Die spierspanningshoofdpijn voel je vaak aan beide kanten van je hoofd. Strikt genomen is het dus niet hoofdpijn maar een soort spierpijn. Een zwaardere vorm van hoofdpijn is migraine. Deze hoofdpijnsoort komt vooral voor bij volwassenen, maar ook bij kinderen. Gelukkig niet zo vaak. Maar wat gebeurt er precies bij een migraineaanval? Kijk even mee. Dit is ons hoofd met neus, ogen en natuurlijk ons brein, onze hersens. Als je goed kijkt zie je dat er allemaal kleine bloedvaatjes, aderen, over heen lopen. Om onze hersenen heen zit het hersenvlies. Dat is even dit boterhamzakje, een heel dun vliesje. Tijdens een migraineaanval is er een bloedvat of een aantal bloedvaatjes dat opzwelt, dat groter wordt. Dan zie je eigenlijk al meteen wat er gebeurt. Die bloedvaatjes drukken tegen het hersenvlies aan. Dat zorgt voor een bonkend, vervelend en naar gevoel: een migraineaanval. Maar er is nog een soort hoofdpijn met een prettige oorzaak. Eentje die al na 30 seconden is verdwenen. Dat heeft alles te maken met een ijsje. Je hebt zelf wel eens een hele grote hap ijs genomen of een grote slok koude limonade. Dan schiet er zo'n steek naar je hersenen toe. Heel vervelend maar het kan geen kwaad hé? Ik hoef geen pilletje te nemen? Nee, het duurt hoogstens 30 seconden. Eet smakelijk. Alleen kleine hapjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662862 212 2032-12-31T22:00:00+00:00 3761 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no hoofd dokter spieren hoofdpijn pijn spier hersenen https://schooltv.nl/video-item/wat-moet-je-doen-als-je-iets-in-je-oog-krijgt-een-tandenborstel-in-je-oog 2024-01-04T11:17:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24894.w613.r16-9.9f5f136.webp Wat moet je doen als je iets in je oog krijgt? | Een tandenborstel in je oog Hallo ik ben Max en ik heb eens hier een tandenborstel in mijn oog gehad. Dit deed super pijn en als ik keek dan leek het net of er iets in mijn oog zat. Toen moest ik naar de eerste hulp en bij de eerste hulp hebben ze mijn oog nagekeken. Toen kreeg ik oogdruppeltjes in en een oogtest. Toen kreeg ik een hele grote, mooie pleister op. Na 2 weken mocht hij eraf en kon ik weer helemaal kijken. Wat gebeurt er precies wanneer je iets in je oog krijgt? Je oog is hol van binnen, er zit vocht in en bestaat uit verschillende laagjes. Aan de buitenkant van je oog, hier, een heen dun laag dat zit hier: je hoornvlies. Er lopen heel veel zenuwen doorheen dus het is heel gevoelig. Dus als je daar iets tegen aan krijg, een tandenborstel bijvoorbeeld... Ja dan gebeurt er het volgende. De panty is het hoornvlies, tandenborstel krijg je tegen je oog en je krijgt een kras op je hoornvlies. Het ziet er pijnlijk uit. Het is niet alleen pijnlijk, maar je krijgt er een traanoog van en je gaat heel erg knipperen. Kan je er iets aan doen? Het beste is om niet te wrijven en je oog lekker dicht te houden. Moet je er mee naar de dokter? Dat zou ik doen als het heel erg pijnlijk is. De dokter kan namelijk een druppel in je oog doen, dan verdoofd het, of een cremetje en dan wordt je oog afgeplakt. Dat moet je 24 uur laten zitten en als je dat na 24 uur weer verwijderd dan ziet je hoornvlies er weer helemaal gaaf uit. Helemaal als nieuw maar tot die tijd niet wrijven? Nee niet wrijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662863 105 2032-12-31T22:00:00+00:00 7775 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no verdoven oog dokter https://schooltv.nl/video-item/waarom-kun-je-jezelf-niet-kietelen-het-prikkelen-van-je-zenuwen 2024-01-04T11:17:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24895.w613.r16-9.fb7ae57.webp Waarom kun je jezelf niet kietelen? | Het prikkelen van je zenuwen Hallo jongens hier is Timo van het Klokhuis kantoor! Ik kom een vraag op halen en ik ben op zoek naar Ruchsana. Wat is jouw vraag? Waarom kun je jezelf niet kietelen? Nee dat heb ik nog nooit zelf geprobeerd. Jongens laten we het even proberen. Waarom kun je jezelf niet kietelen? En als je nou eens je buurvrouw gaat kietelen? Is dit een goede vraag? Ja! Ik zoek het uit op het Klokhuis kantoor. Gaan jullie maar verder met kietelen. Kietelen. Ik krijg er echt de zenuwen van, nou hou op. Flauwe woordgrap. Kietelen heeft alles te maken met zenuwen. Die zenuwen lopen door je hele lijf en in je huid zitten allemaal zenuwuiteinden. Dat zijn alle lampjes die je hier ziet. Als die zenuwuiteinden worden geprikkeld, wordt aangeraakt, dan sturen die via je hersenen een signaal. En dan kan je voelen, voelen of iets warm is, koud of iets ruw is, glad of dat de trui prikt. Als je gekieteld wordt, gaan er ook signalen naar je hersenen en dan weet je lijf dus dat je gekieteld wordt en dan moet je lachen. Maar waarom moet je nou lachen? Als je iets wilt vastpakken wat heel erg heet is, bijvoorbeeld thee, dan trek je je hand meteen automatisch terug. Dat noem je een reflex. Een reflex die gaat vanzelf, zonder er bij na te denken. Als je eerst zou moeten gaan nadenken 'het is heel erg heet en als ik nu mijn hand niet weg haal dan gaat het misschien wel zo veel pijn doen en verbrand ik iets dat beschadigd'. Dan is het al te laat, zo'n reflex gaat helemaal vanzelf. Bijvoorbeeld net als dat je bij de dokter zit en je met een hamertje op je knie slaat, dan gaat je voet vanzelf omhoog: kniepezenreflex. Het hele idee van zo'n reflex is dat je er geen controle over hebt. Nu zijn er dus wetenschappers die denken dat lachen wanneer je gekieteld wordt ook zo'n reflex is. Daar kun je dus niks tegen doen. Nu is het ook nog zo dat naarmate je ouder wordt, je steeds beter tegen kietelen kan. Vooral bij mannen van boven de 40 wordt de reflex steeds minder sterk bij dus een kietelgevecht met je opa beginnen - niet doen. Dan is er nog iets. Ik heb hier 2 proefkonijnen Laurens en Lennard. Jongens, ga je gang. Er zijn wetenschappers die beweren dat kietelen goed zou zijn voor de sociale band. Wat bedoelen ze daar nou mee? Als je de kieteldood krijgt van je vriendje dan wil hij eigenlijk zeggen dat hij je heel erg aardig vindt. Dat is ook wel het gekke aan kietelen. Ergens is het best wel prettig want je moet lachen, maar het kan ook iets vervelends hebben. Jongens ik vind jullie zo ontzettend aardig. Lachen bij kietelen is niks anders dan een reflex die wordt veroorzaakt doordt je zenuwuiteinden geprikkeld worden. Je kan er dus helemaal niks tegen doen. Mag ik even jullie kietelreflex testen? Je kan er misschien 1 ding tegen doen: weglopen. Ik heb net al gezien dat het lachen bij kietelen niks anders is dan een reflex bij een onverwachte aanraking. Als je jezelf gaat kietelen weet je precies waar en hoe je aangeraakt gaat worden en daar is dus helemaal niks onverwachts meer aan dus hoef je ook niet te lachen. Nou zijn ze in Engeland wel bezig met onderzoek met een zelf-kietel-machine. Dat is een machine met allemaal bewegende handjes en zelfs als je die zelf aan zet dan moet je net zo hard lachen als dat andere mensen je kietelen. Ik heb geprobeerd om zelf eentje te maken met een mixer en een handschoentje erop. En als het goed is kan je zo jezelf ontzettend hard kietelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662864 269 2032-12-31T22:00:00+00:00 6672 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no kietelen reflex zenuw lachen zenuwstelsel https://schooltv.nl/video-item/radio-kootwijk-het-oudste-betonnen-gebouw-van-nederland 2024-01-04T11:17:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24896.w613.r16-9.822c861.webp Radio Kootwijk | Het oudste betonnen gebouw van Nederland Dit is het raarste gebouw van Nederland. Een enorme kolos in 'the middle of nowhere'. Dit is een natuurgebied bij het dorpje Kootwijk op de Veluwe. Op deze rare plek is het eerste betonnen gebouw van Nederland gebouwd. Daar staat ie en het zijn geen kantoren, ook geen kathedraal en ook geen station. Dit is het gebouw van de eerste lange afstand radiozender van Nederland: Radio Kootwijk. Deze betonnen kolos is gebouwd als behuizing voor een enorme zender. Dit is een hele oude foto van toen het gebouw net klaar was in 1923. Om het gebouw heen stonden van dit soort enorme masten, het waren er 5, en die waren elk 212 meter hoog. Met een netwerk van kabels waren ze allemaal verbonden met het middelpunt: de zender. Bovenin het torentje, daar inhet gat, kwamen de kabels eruit en die liepen naar de verschillende zendmasten toe. Achter dat gat stond de zender. Hier stond de zender. Dit was echt het kloppende hart van het gebouw. Je moet je even voorstellen: hier stond een enorme spoel en je had ook ontzettend veel elektriciteit nodig om met die spoel een zendsignaal af te geven. Dat gaf zo veel straling dat het ijzer in het gebouw soms heel erg warm werd of zelfs gloeiend heet. Vandaar dat het gebouw ook helemaal van beton gemaakt moest worden. In elk ander gebouw zouden de schroeven en de spijkers zo heet worden dat het hele gebouw in de fik zou vliegen. Hier in de hal stonden enorme generatoren die nodig waren om elektriciteit op te wekken voor het zenden. Deze hele vloer stond vol met dat soort apparaten. Nu ze weg zijn, kun je eindelijk pas zien hoe mooi die vloer eigenlijk is. Dit is wat ze nou noemen een lyrisch labyrint. Helemaal symmetrisch, precies en regelmatig uitgevoerd. Dit enorme zenderpark is eigenlijk alleen maar gebouwd om een paar morse piepjes uit te zenden. Tragisch is dan ook dat het maar een paar jaar gebruikt is want heel snel daarna werd het korte golf zenden uitgevonden. Met het korte golf zenden kon je gewoon door praten in plaats van die stomme piepjes verzenden. Die enorme, rare kolos hier was eigenlijk niet meer nodig maar het blijft wel een heel mooi gebouw. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662865 173 2032-12-31T22:00:00+00:00 5031 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no beton veluwe radio gebouw https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-grootste-krab-van-de-wereld-de-reuzenspinkrab 2024-01-16T16:23:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24897.w613.r16-9.7907676.webp Wat is de grootste krab van de wereld? | De reuzenspinkrab Zijn er hier nog vragen voor het Klokhuis kantoor? En wat wil jij weten? Ik vraag me af hoe groot een krab wordt. Dat hangt er vanaf. Ik kan een grote krabbel geven. Ik bedoel een krab in de zee met van die scharen. Ja ja, ik wist wel wat je bedoelde. Is dit een goede vraag? Dan stuur ik Bart naar de krabben! Er zijn maar liefst 8600 krabsoorten op de wereld. Ongeveer 40 daarvan leven in Nederland. Ze verschillen enorm van elkaar. De ene is heel fel gekleurd, de ander is zandkleurig. Wat ik je al wel kan vertellen is dat de kleinste krab ongeveer 1,5 centimeter groot is. En de grootste? Dat gaan we uitzoeken hier in Sealife in Scheveningen. Krabben verschillen dus heel erg van elkaar maar lijken eigenlijk ook heel erg op elkaar. Iedere krab heeft 4 paar poten en 2 scharen. Heb je dat niet? Dan ben je geen krab. Sorry, maar dan ben je een ander beest. Voor derest heeft iedere krab een harde buitenkant, een pantser, en een zachte binnenkant. Daarin zitten zijn ingewanden, het weefsel, z'n spieren. Wist je dat een krab kan vervellen? Als hij niet meer in zijn pantser past, krijgt hij gewoon een nieuwe. Dit is hem dan, de allergrootste van de wereld: de reuzenspinkrab. Wat een gevaarte. Mooi hé? Ze noemen hem hier krabzilla. Dit is de grootste krab die ooit in Europa te zien is geweest. Hij is nu 15 kg en als hij zijn poten uitstrekt is hij 3,5 meter lang. Het grappige is, hij kan nog groter worden. Deze krab is ongeveer 40 jaar maar hij kan 100 jaar worden. Wie weet is hij straks 25 kg. In het wild komen ze voor aan de andere kant van de wereld in de zee tussen China, Japan en Taiwan. 1 keer in de 2 dagen wordt krabzilla gevoerd. Op zijn menu staan wijting, inktvis en mosselen. Je gelooft het of niet maar hij kan een half jaar zonder eten. Dit is Marjolein en zij is de verzorgster van de reuzen krab. Is hij niet heel gevaarlijk? Nee hij is niet gevaarlijk in de zin van dat je hem gewoon vast kunt pakken. Wel met 2 personen omdat hij 15 kg weegt dus even goed vasthouden. Alleen je vingers tussen zijn scharen is niet fijn. Maar hoe vervoer je eigenlijk zo'n reuzen krab. 3,5 meter lang zijn poten hé? Ja hij is 3,5 meter als je hem helemaal uitstrekt, maar als wij hem vervoeren gebeurt dat natuurlijk niet echt. De krab wordt vervoerd in een koelwagen want de temperatuur blijft 8 tot 10 graden. Tijdens de reis checken we een aantal keer en als er iets niet goed is dan maken we dat in orde. Zijn reis hier naartoe was niet zijn laatste verhuizing hé? Nee dat was helaas niet zijn laatste verhuizing. We gaan verbouwen en het is niet eerlijk om hem hier te laten zitten terwijl hij last heeft van de verbouwing. Dat is niet goed voor zo'n dier. Zo nemen we voor elk dier maatregelen en voor krabzilla is dat helaas dat hij nog een keer moet verhuizen. Zullen we hem alvast een goede reis wensen? Goede reis! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662866 211 2032-12-31T22:00:00+00:00 19836 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no zeedier reus zee groot https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-litteken-gerepareerde-huid 2024-01-04T11:17:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24898.w613.r16-9.298ba00.webp Wat is een litteken? | Gerepareerde huid Hallo ik ben Hoedifa. Zie je dit litteken op mijn voorhoofd? Ik heb een gat in mijn hoofd gehad. Ik zat te spelen en was aan het rennen, rennen, rennen en toen 'boem'. Ik kwam tegen de muur. Het ging bloeden de hele tijd. Ik moest naar het ziekenhuis en daar moest ik op een bankje liggen. Ze hebben met een doekje het bloed eruit gehaald en schoon gemaakt. Toen hebben ze het gehecht. Na 2 a 3 weken moest ik terug komen naar het ziekenhuis en hebben ze de hechting eruit gehaald. Daarom zie je nog steeds dit litteken op mijn voorhoofd. Waarom blijf je een litteken altijd zien? Dat komt omdat het gerepareerde huid is en die is minder elastisch en lichter van kleur. Zo Hans. Zo hé, die zie je goed! Dat is wel een heel goed voorbeeld. Moet je een wond altijd hechten? Niet altijd met naald en draad. Soms heb je ook andere mogelijkheden. Stel dit is de huid en er zit een snee in. Niet een hele grote snee en die kunnen we dan met speciale lijm plakken. Of een hechtpleister, die plak je er zo overheen. Maar Hans, die van jou is toch niet gelijmd? Nee, dat zal een wond zijn geweest die meer lijkt op deze. Wat groter en dieper en dan moet je echt met naald en draad aan de slag. Dan moet je echt zo een hechting maken. Weet je wat ik altijd zo vervelend vindt? Dan heb je een wondje en dan komt er een korstje op en dat zo ontzettend jeuken. Ja dat klopt. Dat is een teken dat het aan het genezen is. Maar ga er nou niet aan krabben want dan ga je het korstje eraf halen en dan krijg je een lelijk litteken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662867 110 2032-12-31T22:00:00+00:00 3769 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no wond huid genezen https://schooltv.nl/video-item/hoe-lopen-mensen-het-best-tegengestelde-armen-en-benen 2024-01-04T11:17:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24899.w613.r16-9.50df95a.webp Hoe lopen mensen het best? | Tegengestelde armen en benen Goedemiddag. Wie is Latanya? Ik. Waarom gaat je linker arm naar voren en je linkerbeen naar achter met het lopen en andersom? Laat eens zien. Je loopt niet zo. Niet? Ik loop altijd zo. Jongens vonden jullie dat een goede vraag? Dan zoeken we dat uit. Je denkt er eigenlijk niet bij na, je loopt gewoon. Maar waarom loop ik nou zo, en niet zo of zo? Ik ga het vragen aan Andreas, hij is bewegingswetenschapper aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Waarom loop ik eigenlijk zo? Dat is een goede vraag. Eigenlijk denk je daar nooit over na. Je loopt zo omdat het een handige manier is om jezelf voort te bewegen. Maar waarom gebeurt dat nou? Ik laat het je even op de computer zien. Als je een stap naar voren doet draait je heup mee en je arm blijft feitelijk hangen maar dan lijkt het of hij naar achter slingert. Ik laat het je even in het echt zien. Als je een stap naar voren doet, draait je heup eigenlijk mee. Je heup draait nu naar rechts en je rechter arm blijft hangen. Daarom lijkt het erop dat je arm naar achter slingert. Maar dat doet hij eigenlijk niet? Nee, hij blijft eigenlijk hangen. Volgende stap, dan moeten je heupen weer omdraaien. Je arm wordt eigenlijk meegesleurd. Dus eigenlijk door die heupdraai, lijkt het erop dat je arm meegezwiept wordt? Klopt. Oké, even proberen. Rechter heup naar voor, rechter arm naar achter, linker heup naar voren, linker arm naar achter. Het klopt echt. We weten nu hoe het zit dat je armen bewegen terwijl je loopt. Hoe zit het nou eigenlijk met hardlopen. Dat testen ze hier op deze super grote loopband en je kunt gewoon normaal lopen, maar op dit ding kun je ook hardlopen. Andreas, hoe kan het nou dat als ik aan het hardlopen ben, mijn armen veel meer mee zwaaien? Door die aanzwaai kan je nog een beetje harder gaan. Doe eens je armen op je rug, dan kan je het wel zien. Denk je? Nu gaat het eigenlijk nog wel prima. Ik merk het wel, dit gaat toch al wel lastiger. Hij gaat ook steeds harder. Toch lastig met je handen op je rug rennen. Conclusie: je doet het met je benen maar ook met je armen. Andreas, zet maar weer aan. Ja jongens, tenzij je te snel gaat helpen de armen ook niet. Mag ik weer naar beneden? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662868 229 2032-12-31T22:00:00+00:00 3532 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no been evenwicht lopen arm https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-mestrobot-de-robot-versus-de-mens 2024-01-04T11:17:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24900.w613.r16-9.b4a11ac.webp Hoe werkt een mestrobot? | De robot versus de mens Vandaag in robot tegen de rest de mestrobot. Koeien zijn niet zindelijk, ze poepen de hele boel onder. Gelukkig staan de koeien op een rooster. Als ze dan ergens poepen, stroomt die poep door de gleuven heen. Maar de meeste mest blijft er op liggen. En dus staan die dames de hele dag met hun poten in de stront. Hartstikke vies en ongezond. Om te voorkomen dat die koeien in de mest staan, wordt die mest door de gleuven gedrukt. Dat is een hele klus want 80 koeien dat is toch zo'n 3000 kg mest per dag. Dan ben je wel even bezig. In deze stal rijdt een mestrobot. Die schuift de mest tussen de gleuven. Dat is fijn want dan hoef ik het vuile werk niet te doen. Maar is deze robot ook beter dan de mens? Aan de linkerkant zien we Lisa, ik dus. 30 jaar, 1.54 meter en 47 kg schoon aan de haak. Ik werk het beste op Chinese tomatensoep. Aan de rechterkant zien we de mestrobot Discovery. 1 jaar oud, 260 kg, kan na 4 uur opladen 4 uur werken met een snelheid van 600 m2 per uur. Oke, wie is het snelst? De mestrobot neemt meteen een voorsprong. Aan de voorkant van de robot zit een brede schuif, deze duwt de mest in het rooster. Hij wordt voort bewogen door 2 wielen en een elektromotor. De robot is zo geprogrammeerd dat hij weet waar de muren zijn en dat hij weet wanneer hij moet sturen. Wacht even, er kijkt toch niemand. Ik doe gewoon of ik een koeienpoot ben, hij staat stil. Hij gaat er echt overheen. Ik geef het op. De winnaar is de mestrobot. Gelukkig maar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662869 174 2032-12-31T22:00:00+00:00 5949 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no koeienmest stal koe robot poep https://schooltv.nl/video-item/het-sonneveldhuis-de-eerste-moderne-villa-in-nederland 2024-01-04T11:17:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24901.w613.r16-9.ba96d65.webp Het Sonneveldhuis | De eerste moderne villa in Nederland Moet je je voorstellen. In een tijd waar alleen dit, dit en dit werd gebouwd, stond er in Rotterdam ineens dit gebouw. De eerste moderne villa van Nederland. Gebouwd in 1933 voor de heer Sonneveld. Het heet inmiddels ook het Sonneveldhuis. Het bijzondere aan dit gebouw is dat er moderne fratsen die we nu nog steeds gebruiken, voor het eerst in dit gebouw werden toegepast. Nieuw aan het huis was de manier van bouwen. Meestal werden en worden huizen als volgt gemaakt: Met bakstenen worden er draagmuren gemetseld en die draagmuren moeten het dak dragen. Het lastige van die constructie is, is dat als je de ramen te groot maakt, het dak instort. Architecten Brinkman en van der Vlucht gebruikten iets veel moderners: het staalskelet. Het mooie van de staalskelet is dat het helemaal open is. Je hebt dus geen grote muren nodig om het dak te dragen want dat doet het skelet. En je kunt de ramen zo groot maken als je wilt want ze hoeven niks te dragen. Dat deden de architecten ook. Veel ramen, veel licht en veel ruimte. Die manier van bouwen had de architect ook toegepast in de fabriek waar meneer Sonneveld directeur was: de van Nelle fabriek. Een heel mooi licht en open gebouw. Voor die tijd super modern. Nieuw was ook de garage in het huis. De architecten begrepen dat de auto het vervoermiddel van de toekomst was en ze bouwde een speciale drive-in woning. Je reed naar binnen met je auto, stapte uit en je was meteen midden in je huis. Ook nieuw: balkons. Heel veel deuren naar buiten. Op die manier haal je de natuur als het ware naar binnen. Dat was ook precies het idee van de architect. Als je binnen bent, ben je gelijk ook een beetje buiten. Nieuw is ook de binnenkant van de woning. Hij is super praktisch ingericht. De hele inrichting is gebeurd in overleg met de architecten en het mooie is, de hele inrichting is nog in tact. Veel meubels en lampen zijn van de beroemde meubelontwerper Gispen. Iedere kamer heeft zijn eigen kleurencombinatie. Alles is heel precies op elkaar afgestemd. Sonneveld was gek op techniek. Het huis zit dan ook helemaal vol met technische snufjes die voor die tijd bijzonder waren. Iedere kamer heeft een eigen telefoon, overal was elektrisch licht en door het hele huis liep een oproepsysteem voor de bediendes. Maar helemaal bijzonder, let op, de douche met 10 douchekoppen. Kun je het je voorstellen, nu nog heel modern, maar dit komt uit 1933. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662870 194 2032-12-31T22:00:00+00:00 3980 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no bouw huis architectuur bouwkunst https://schooltv.nl/video-item/wat-is-oorsmeer-een-soort-huidvet-in-je-oor 2024-01-04T11:17:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24902.w613.r16-9.6dece67.webp Wat is oorsmeer? | Een soort huidvet in je oor Hallo ik ben Pjotr en ik zat een keer naast mijn zusje op de bank en zij heeft nogal last van oorontsteking dus heel veel oorsmeer. Ik wou het wel een aanraken en dat was vies! Het was helemaal geel en heel warm. Ik ging gelijk mijn handen wassen en mijn moeder kwam met een doekje en toen deed ze een watje in mijn zusje haar oor. Zo, dit is vies. Nee helemaal niet. Oorsmeer is juist heel belangrijk. Sterker nog, oorsmeer heeft verschillende functies. Dit gele goedje functies? Kijk, oorsmeer wordt gemaakt in je oor. En wel hier in je buitenste gehoorgang. Daar zitten wel 1000 tot 2000 kliertjes die oorsmeer maken. Zo dat is een hoop. Als we hier nou de buitenste gehoorgang hebben met oorsmeer dan beschermt dat tegen heel erg droog maar ook tegen nat. Het is namelijk vettig en daardoor waterafstotend. Het vangt ook allemaal vuil weg. Dus eigenlijk moet ik het helemaal niet weghalen? Nee, dat zou ik inderdaad niet doen. Oorsmeer wordt droog en daardoor valt het uit je oog. Soms zit het hier zo aan de buitenkant, dan kan iedereen het zien. Dat zou je wel weg mogen halen en dan zou ik het alleen weghalen als je het ziet hier op het begin van je gehoorgang. Dus niet lekker zo... Nee niet te diep want daar kan je oorpijn van krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662872 87 2032-12-31T22:00:00+00:00 10677 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no bacterie dokter oor arts beschermen https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-peren-geoogst-plukken-en-sorteren 2024-01-04T11:17:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24903.w613.r16-9.d953ad4.webp Hoe worden peren geoogst? | Plukken en sorteren Nederland is een perenland. We maken zulke mooie en lekkere dat ze ze over de hele wereld willen hebben. We zitten nu in september, midden in de perentijd. Deze conference peren zijn hartstikke rijp. Ze moeten binnen nu en 2 weken worden geplukt. Hier heeft de perenteler het hele jaar naar toe gewerkt: een mooie rijpe peer. Om precies te weten wanneer hij ze moet plukken, heeft hij ze de afgelopen week regelmatig op hardheid en suikergehalte getest. Nou weet hij op de dag nauwkeurig wanneer ze geplukt moeten worden en dat is nu dus: 21 september. Je kan ook aan de peer zelf zien dat hij eraf wil. Als je heel goed kijkt zie je dat hier aan het eind van het steeltje een verdikking zit: een laagje kurk. Als dat er eenmaal zit dan weet je dat het niet lang meer duurt tot hij er zelf af valt. Dat is namelijk een teken dat hij rijp is. Dat kurkschijfje is ook de plek waar de plukkers de peer van de boom moeten afbreken want zo sluit je de peer als het ware op een natuurlijke manier af. Blijft al het vocht erin zitten. Doe je dat niet en haal je het steeltje er halverwege af en haal je het dopje eraf, dan kan het vocht verdampen. Zonde want daar wordt de peer niet lekkerder van. Wanneer de peren eenmaal geplukt zijn, dan worden de peren zo snel mogelijk afgekoeld naar -1 celcius en ze worden afgesloten van zuurstof. Zo kan je ze een jaar lang goed houden. Pas wanneer ze verkocht zijn, worden ze uit de koeling gehaald en kan de rijping verder gaan. Voordat de peren naar de winkel gaan, worden ze gesorteerd en dat gebeurt helemaal automatisch met deze sorteermachine. Eerst gaan ze hier de fotostudio in en worden ze worden ze rondom opgemeten en daarna op een bakje gelegd. Zo'n bakje weet precies hoe groot zo'n peer is die erop ligt en bij de juiste categorie, de juiste grootte, dan kiept het bakje vanzelf om. Zo krijg je keurig gesorteerde peertjes. Kleine bij de kleine en grote bij de grote. Die hele boomgaard is leeggeplukt en het mooie is, je kan nu al zien of er volgend jaar een goed perenjaar wordt. Kijk die knoppen voor de nieuwe peren zitten er al. Veel knoppen, snel boompje. Ik denk volgend jaar 15 september zulke peren! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662873 179 2032-12-31T22:00:00+00:00 9583 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no oogst productieproces fruit plukken https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-plas-geel-vocht-met-afvalstoffen 2024-01-16T15:13:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24904.w613.r16-9.e86f917.webp Waarom is plas geel? | Vocht met afvalstoffen Hier is Timo van het Klokhuis kantoor. Wat is jouw vraag? Waarom is plas geel? Ik heb wel eens rode plas als ik net bietjes heb gegeten. Herkennen jullie dit? Maar inderdaad. Pies is meestal geel. Is dit een goede vraag? Dan stuur ik Bart met zijn plas naar de plasdokter. Dus is Ruud Fleming en hij is uroloog. Hoi Ruud. Hoi Bart. Leg maar uit, waarom is je plas geel? Dan gaan we eerst eens kijken hoe de urinewegen in elkaar zitten. Kijk, hier zie je het lichaam van de mens. Daar zit je navel en helemaal achterin zitten 2 nieren: 2 boonvormige organen. Hier is er eentje uitvergroot. Hierin zitten filters. Daar wordt je bloed gezuiverd en de afvalstoffen komen terecht in vocht dat de urine heet. Wordt opgevangen in de nierbekken en via je urineleider komt dat in je blaas terecht. Je blaas is een orgaan waar het een tijdje wordt opgeslagen en als je gaat plassen dan leeg je je blaas. Dus die nieren zorgen eigenlijk voor je plas? De nieren zijn de zuiveraars van je bloed die er voor zorgen dat je plas wordt gemaakt. Plas dit potje maar eens vol. Oké. Oh Bart, dekseltje erop. Oh ja natuurlijk. Geen probleem. Kijk eens, prachtig geel en lekker warm. Mirjam, is dit Bart zijn plas? Ja dat klopt.. Hoe ziet het eruit. Goed, het is eigenlijk een heel saai plas want er is niks te zien. Saai is goed? Ja. Maar we hebben ook geen saaie plassen waar wel wat te zien is toch? Klopt. Dit zijn zoutkristallen die noemen we ook calciumoxelaat en die kan je vinden na het eten van spinazie. Maar dit is verder gezond toch? Ja dit is gezond. Kijk, dit is urine van een ziek iemand. Dit zijn witte bloedcellen en hier hebben we weer calciumoxelaat en deze bewegende staafjes zijn bacteriën. Witte bloedcellen en bewegende staafjes, bacteriën, dat is waarschijnlijk een blaasontsteking. Oej, dat is niet goed. Dan moet je naar de dokter. Ja, dan komen ze meestal bij mij. Ruud, je plas zit dus vol afvalstoffen maar gele kleur heb ik onder de microscoop niet gezien. Nee die gele kleur zie je ook niet onder de microscoop maar wel in het toilet. Die nier van je doet het niet helemaal alleen. Je lichaam is 1 grote fabriek. Hier zitten je longen, daar zit je lever, hier je darmen. In je lever worden allemaal producten uit je bloed afgebroken die niet meer nodig zijn. Een soort afvalfabriek? Een grote afvalfabriek. Die afvalstoffen komen voor een deel via de galwegen, hier zie je de galblaas, in je darmen. Een ander deel wordt uitgescheiden via je nieren. Dat heet urobiline. Dat maakt je plas geel. Als je veel drinkt wordt je urine lichter, als je minder drinkt wordt je urine donker. Wat klopt er van het verhaal dat je plas roder wordt als je bietjes eet? Het wordt wel wat ogerkleurig, wat oranje, maar echt helemaal rood niet. Als je plas rood is, zitten er rode bloedcellen in. Dat is niet goed. Dan moet je naar de dokter. Kan ik nu naar het toilet? Ja ik moet ook. Zullen we ff? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662874 220 2032-12-31T22:00:00+00:00 15560 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no blaas bloed plassen afvalstoffen https://schooltv.nl/video-item/wat-voor-kleding-draagt-een-radioloog-beschermd-tegen-roentgenstraling 2024-01-04T11:17:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24905.w613.r16-9.a57dabc.webp Wat voor kleding draagt een radioloog? | Beschermd tegen röntgenstraling Dit is Maria en zij is radioloog. Maria, krijg de kleren! Radiologen werken met röntgenstraling. Daarmee kun je door het lichaam kijken en kan je bijvoorbeeld zien of je iets gebroken hebt. Die straling is niet gezond dus als je er mee werkt, dan moet je een speciaal pak aan. Maria draagt over haar gewone ziekenhuiskleren een loodschort. Dat is gemaakt van een bepaalde stof waar lood in is verwerkt. Dat lood houdt alle röntgenstraling tegen. Omdat het schort van lood gemaakt is, is hij letterlijk loodzwaar. In je nek zit je schildklier en die is heel gevoelig voor röntgenstraling. Daarom draagt Maria ook een loodkraag. In deze bril, je raad het al, zit loogglas. Ter bescherming van je ogen. Hij is wel wat zwaarder dan een gewone bril. En is er iets te zien? Nee, maar we hebben ook niet echt gekeken want röntgenstralen moet je eigenlijk alleen gebruiken als er iets ernstigs met je aan de hand is. We kunnen wel even je jas bekijken. Oh dat vind ik wel leuk. Je ziet gewoon mijn portemonnee zitten. Ja goed hé. En ik zie dat je 6 muntjes erin hebt zitten. Een veiligheidsspeld. Waarom? Geen idee. En een ring en een sleutel. Dit is wel heel grappig zeg. Deze portemonnee is gezond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662875 109 2032-12-31T22:00:00+00:00 30358 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no kleding bot ziekenhuis beroep https://schooltv.nl/video-item/hoe-komt-het-dat-je-rimpels-krijgt-van-het-zwemmen-rimpels-op-je-vingertoppen-en-voetzolen 2024-01-04T11:17:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24906.w613.r16-9.e614193.webp Hoe komt het dat je rimpels krijgt van het zwemmen? | Rimpels op je vingertoppen en voetzolen Ah jij bent Michelle? Ja. Wat is je vraag? Hoe komt het dat je na het zwemmen rimpels op je huid krijgt? Goed ik zal het voor je uitzoeken. Wat was de vraag ook alweer? Hoe komt het dat je rimpels krijgt van het zwemmen? Oké, hartstikke bedankt Michelle. Ja ik vind het een topvraag. Ik dacht alleen dat we gingen zwemmen. Maar ja, met een teiltje werkt het ook. Want als je gaat zwemmen of in bad gaat, dan gebeurt dit. Dat vind ik altijd wat minder, een rimpelhuidje. Is dit normaal? Ja, een gezonde huid als het langer in water blijft gaan rimpelen. Dit komt omdat de huid anders is op je vingertoppen en voetzolen. Daarom krijg je het alleen daar. Om te begrijpen hoe het werkt, moet je eerst wat van de huid weten. Dan gaan we dat even uitzoeken. Dit is een huidmodel. Wat je ziet is de huid zoals je ook hier ziet. Daaronder is de opperhuid. Er zitten ook allemaal andere dingen in de huid: bloedvaatjes, zweetkliertjes, haren en talgkliertjes. En wat doet dat talgkliertje? Talgkliertjes maken een soort vetachtig stofje en dat houdt je huid soepel. De huid op je handpalm en je voetzool zijn wat dikker dan de huid op je arm of hier op je buik. Dat is eigenlijk heel logisch want op je voeten moeten je lopen en met je hand moet je allemaal dingen vastpakken. Als de huid dun zou zijn, heb je al gauw wondjes. Daarom zit er een beschermlaag hier op. Dat noemen ze de hoornlaag. Dat zijn eigenlijk oude huidcellen met een laagje vet ertussen. Maar wat gebeurt er nou met die hoornlaag als mijn huid lang in het water zit? Kijk hier heb je de opperhuid en hierboven heb je de hoornlaag. Als je in water komt, dan gaat het veranderen. Er gebeurt eigenlijk niks met de opperhuid maar de hoornlaag gaat opzwellen. En hoe komt dat? De vetlaag die ertussen zit gaat oplossen en de huidcellen gaat opzwellen. Maar waarom gaat het hier en hier wel rimpelen en hier en hier niet? De hoornlaag hier op je vingertoppen en op je voetzolen is veel dikker dan op je handen en op je voeten. Daarom kan het hier veel meer water opnemen waardoor je de rimpels krijgt. Als je hier naar kijkt is in bad gaan of zwemmen eigenlijk wel gezond? Natuurlijk kun je in bad of zwemmen, maar je moet wel een beetje voorzichtig zijn met de zeep. Als je te veel zeep gebruikt dan lost het beschermlaagje, de hoornlaag van je huid, meer op waardoor je huid kan uitdrogen. Daarom is het verstandig om na het douchen of het bad een vette crème of olie te smeren. Oké maar dit dan, die rimpels? Wat moet ik daar aan doen? Je hoeft je niet zorgen te maken daar over want het gaat na een paar minuutjes zelf weg. Gewoon even wachten. Ja. Ik blijf voorlopig een tijdje uit het water. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662876 227 2032-12-31T22:00:00+00:00 3723 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no rimpel water huid zwemmen https://schooltv.nl/video-item/wat-kun-je-met-een-robothond-hond-versus-robot 2024-01-16T16:10:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24907.w613.r16-9.4cef0b3.webp Wat kun je met een robothond? | Hond versus robot Dit is Rakker en hij is een sporthond en dit is zijn baasje Heidi. Rakker, lig. Dit is Ibo, een robothond en dit is zijn programmeur Bas. Lig. Vandaag in robots tegen de rest is het hond tegen robothond. Maar wie is de knapste hond? Het is de bedoeling dat hij slalomt om die pionnetjes, over de wip (dat is heel spannend) en dan moet hij dit botje pakken en dat moet in zijn mand en dan komt het allermoeilijkste naast de etensbak zitten zonder het op te eten. We gaan het proberen. Goed geslalomd, over de wip, valt hij er af? Nee. Goed zo hij pakt hem. In de mand. Hij neemt hem mee uit de mand. Keurig naast de bak maar wel met zijn botje. Bas je hebt het gezien. Denk je dat Ibo het ook kan? Het wordt wel moeilijk maar we gaan het proberen. Hé Bas, je bestuurt de robot met je laptop hé? Maar is het dan geen echte robot die het zelf kan? Ja hij kan het wel zelf, maar niet het hele baantje tegelijk. Ik moet hem elke keer opdrachtjes geven. Eerst de pionnen en dan over de wip. Gaat niet lukken hé Bas? Nu het volgende onderdeel. Hij moet nu het botje in de mand gaan gooien. Dit lijkt me echt leuk speelgoed Bas, maar doe je er nog verder iets mee? We gebruiken deze robots om er onderzoek mee te doen hoe je robots zelfstandig klusjes kan laten doen. Eigenlijk een soort onderzoeksobject voor jullie? Ja. Kijk nou. Echt goed gewoon. Met dit botje ging het hartstikke goed. Veel beter dan Rakker. Alleen dat slalommen en de wip, daarin is Rakker natuurlijk onverslaanbaar. Nu je laatste opdracht, de hondenbak. Zonder aan de brokjes te zitten hé! Hij tilt zijn poot op. Ja dat is nog een foutje. Hij staat gewoon te plassen. Hé Rakker, volgens mij ben jij veel knapper dan die robothond hoor. Hij kan praten! Kan jij ook praten? Doe dat ding eens uit je mond. Zeg eens wat. Nee? Jammer. Dan heb je niet gewonnen. Maar ik kan jou wel lekker aaien hé. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662877 178 2032-12-31T22:00:00+00:00 8417 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no hond technologie robot trainen robotica https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-scheet-25-keer-per-dag 2024-01-04T11:17:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24908.w613.r16-9.3de738a.webp Wat is een scheet? | 25 keer per dag Hallo ik ben Thijs en ik liet eens een keer een scheet. Ik ging naar mijn oma en die maakt de lekkerste bruine bonensoep van de hele wereld. Ik had al 2 borden maar voordat ik ze op had moest ik naar de wc. Daar liet ik me een scheet. Ik hoorde mijn oma de deur open doen. Ik dacht 'shit, nu ruikt ze het'. En inderdaad, mijn oma deed de deur open. Ze zei 'wie heeft er hier een atoomscheet gelaten?'. Ja dat was ik! Een atoomscheet. Dat is vies. Laat iedereen scheten? Iedereen, niemand uitgezonderd, laat scheten. Zelfs dieren laten scheten. Maar hoe ontstaat zo'n scheet? Een scheet is eigenlijk een mengsel van gassen. 90% is de lucht die we de hele dag door inslikken. Wat ik inslik? Ja en die overige 10% komt weer van de bacteriën die we in onze darmen hebben. Maar dat kan toch nooit zo veel zijn? Dat kan wel een 1 liter tot 1,5 liter per dag zijn. Maar hoeveel scheten zijn dat? Dat zijn wel 25 scheten. 25 scheten per dag? Maar hoe komt dat? Dat komt weer door het voedsel dat we eten. Eten waar veel koolhydraten in zitten... Suikers.. Juist. Daar laten we meer winden van. Dat komt weer omdat onze dunne darmen, koolhydraten slecht verteren. Voordat we weer poepen komt het in de dikke darm terecht en de bacteriën in de dikke darm die verteren de suikers en daar komt heel veel lucht bij vrij. Maar sommige scheten stinken ook heel erg. Dat kan. En dat komt weer van eten waar koolhydraten en eiwitten in zitten. Zoals bijvoorbeeld bruine bonen. Maar kan ik zo'n scheet nou ook inhouden als ik bijvoorbeeld in de klas zit en het komt niet uit? Het kan wel, maar beter is het om het niet te doen. Daar krijg je toch wel een beetje buikpijn van. Dan kan je beter naar buiten of even naar het toilet gaan. Goede tip. Gewoon even naar de wc of naar buiten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662878 122 2032-12-31T22:00:00+00:00 17779 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no poep darm gas bacterie https://schooltv.nl/video-item/heeft-een-robot-emoties-een-robot-die-schrikt 2024-01-16T15:54:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24909.w613.r16-9.aff3538.webp Heeft een robot emoties? | Een robot die schrikt Robots zijn gemaakt van metaal of plastic en er zit allemaal elektronica in. Hoe zielig dit er ook uit ziet, het blijft toch gewoon een dood ding. Vandaag testen we: hoe goed kunnen robots schrikken? Ik ga even Leo bellen, hij is regisseur bij het Klokhuis en een enorme bange poeperd. Even kijken of we hem kunnen laten schrikken. Nou Leo hoe schrok jij precies? Nou mijn koffie viel uit mijn hand. Dat komt omdat je naar achteren liep. Ik zag verder dat je grote ogen op zette, je mond ging open en wat nog meer? Mijn armen gingen de lucht in. Dat klopt en geef toe, gilde je een beetje? En toen voelde ik aan je borst.. Ik kreeg echt een steek hier. Jawel en je had zweethandjes hé. We hebben hier 3 robots. We gaan eens kijken hoe ze schrikken. Eerst de robot kat. Oke, hij ging niet naar achteren, had wel grote ogen, mond ging ook open, gillen nee, hartslag heeft hij niet, hij zweet ook niet. Dan nu de robotsapies. Het is speelgoed maar eens kijken of hij kan schrikken. Hij ging wel naar achteren, geen grote ogen, zijn mond kan niet open, armen bewoog hij, gilletje. Even kijken, hartslag heeft hij niet en zweet nee. Dit robotje is de phobot. Hij is speciaal gemaakt om te schrikken. Henriette is 1 van zijn bouwers. Waar is hij nou precies bang voor? Phobot is bang voor andere robots. Oh hij gaat er vandoor. Hij is echt geschrokken, wat zielig. Was het eng? Even het lijstje erbij halen. Oké, hij ging naar achteren, grote ogen de wenkbrauwen gingen omhoog, z'n mond open Henriette? Nee. Armen omhoog, ja. Gillen? Duidelijk. Zijn hartslag? Ja hé, hij heeft een hartje. En zweet hij ook? Nee hij zweet niet. Phobot kan dus het beste schrikken van de robots. Maar Henriette, waarom heb jij een robot gebouwd die kan schrikken? Schrikken is maar een voorbeeld van een emotie, maar stel nou dat er in de toekomst veel ingewikkelder robots komen. Het is misschien makkelijker als we met robots kunnen werken net zoals we met mensen kunnen praten. Als zo'n robot bijvoorbeeld een fout maakt dat hij spijt heeft en sorry zegt in plaats van storing. Dat lijkt me ook wel wat voor jou maatje als je weer eens iemand slaat met je armen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662879 183 2032-12-31T22:00:00+00:00 15040 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no robotica emotie mens robot schrikken technologie https://schooltv.nl/video-item/hoe-krijg-je-slaap-in-je-ogen-opgedroogd-traanvocht 2024-01-04T11:17:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24910.w613.r16-9.ecd58c3.webp Hoe krijg je slaap in je ogen? | Opgedroogd traanvocht Hallo ik ben Merel en ik heb last van slaap in mijn ogen. Een keer kwam mijn zusje naar boven en die zei 'Merel doe je ogen nou open, doe je ogen nou open' en ik zei 'Ja Iris wacht even ik krijg ze niet open'. Toen ging ze een beetje zo trekken en vanzelf lukte dat wel maar toen had ik nog allemaal draden en korreltjes en toen ging ik mijn gezicht wassen en toen was het weg. Dat heb ik 's ochtends ook, zo'n korstje in je ooghoek. Dat vind ik zo vies. Nee joh, slaap in je ogen is helemaal niet vies. Maar ze noemen het ook wel slaapzand hé? Ja, maar daar heeft het helemaal niets mee te maken. Nee, is het niet zo dat Klaas Vaak het in je oog strooit? Nee het is geen zand maar opgedroogd traanvocht. De hele dag door maken we traanvocht om er voor te zorgen dat onze ogen lekker vochtig blijven en daarmee beschermd zijn tegen vuil. Waar komt het traanvocht dan vandaan? Dat wordt gemaakt in een traanklier en die zit hier boven je oog. Als ik hem eruit haal zie je het beter. Zie je het zitten? Ja. Door met je ogen te knipperen, verspreidt het traanvocht zich over je oog. Oh daarom knipper ik de hele dag. Ja, wel 12000 keer. Maar als dat traanvocht de hele dag loopt, waarom huil ik dan niet de hele dag? Dat komt weer omdat het traanvocht afgevoerd wordt door je traanbuisjes richting je neus. En waarom heb ik dan toch een hard korstje in mijn oog als het afgevoerd wordt? Dat komt weer omdat traanvocht overdag meer water bevat en daardoor lekker dun is. 'S nachts maak je ook traanvocht maar daar zit minder water in en dan is het wat stroperiger. Je hebt natuurlijk je ogen dicht als je slaapt en daardoor knipper je niet en hoopt het zich op in je ooghoek. Oh ik snap het helemaal. Zeg, en heeft het ook nog nut? Nee slaap in je oog heeft geen nut dus een lekkere plens water over je gezicht en het is weer weg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662880 120 2032-12-31T22:00:00+00:00 5648 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no zand ochtend slaap oog wakker https://schooltv.nl/video-item/hoe-kom-je-aan-een-slechte-adem-een-vieze-lucht-uit-je-mond 2024-01-04T11:17:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24911.w613.r16-9.1ebb21c.webp Hoe kom je aan een slechte adem? | Een vieze lucht uit je mond Hallo ik ben Youssra en ik had een keer een slechte adem. Dat kwam allemaal door mijn eigen uiensalade. Daar had ik allemaal van die vieze dingetjes in gedaan zoals uien, knoflook en zout en al die vieze dingetjes. Iedereen vond het wel lekker maar mijn moeder zei tegen mij "Ah wat stink jij uit je mond". Toen ging ik het zelf ruiken en toen rook ik het ook. Toen zei mijn moeder "Ga maar gauw tanden poetsen". Is het zo erg? Ik schijn nogal uit mijn mond te ruiken. En je hebt wel je tanden gepoetst? Ja, 2 keer per dag. Misschien iets van knoflook gegeten? Ja shoarma. Ja daar kan je inderdaad wel van uit je mond gaan stinken, maar het gaat wel weer snel weg hoor. Maar hoe komt het dan dat ik daarvan uit mijn mond stink? De geur uit onze mond wordt voor het grootste deel bepaald door hetgeen wat we eten en drinken. Die knoflook zeker. Ja en uien, maar ook ongepoetste tanden of een keelontsteking. Maar het komt toch vooral uit je maag die lucht? Dat denken heel veel mensen maar dat is niet zo. Die geur komt namelijk gewoon uit je mondholte. Daar hebben we namelijk 400 bacteriën in zitten. Hallo hé. En die bacterien zijn gek op voedselresten bijvoorbeeld tussen onze tanden. Daar maken ze namelijk gassen van. Oh ze laten een soort scheetjes? Ja zo zou je het inderdaad kunnen zien. Maar ik heb vooral 's ochtends dat ik uit mijn mond stink. Dat komt weer omdat je mond veel droger is en die scheetjes er eigenlijk veel makkelijker uit komen. Wat kan ik daar dan tegen doen? Natuurlijk tanden poetsen maar wat je ook zou kunnen doen is je tong schoonmaken met een tongschraper. Helpt het al? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662881 121 2032-12-31T22:00:00+00:00 5437 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no ui tandenpoetsen mond geur ademen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-spuug-vloeistof-uit-de-speekselklieren-in-je-mond 2024-01-04T11:17:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24912.w613.r16-9.695d7b7.webp Wat is spuug? | Vloeistof uit de speekselklieren in je mond Hallo ik ben Jelmer en ik was een keer aan het voetballen op het schoolplein en er kwam een jongen voor me staan en hij deed zo en spuugde in mijn gezicht. Het was zo vies en het droop helemaal langs mijn gezicht en nek. Ik was heel boos op hem en rende meteen achter hem aan. Hij struikelde over een tegel en viel op zijn knie. Hij had best wel een grote wond op zijn knie maar ik vond het niet zo erg hoor. Nou in je gezicht spugen, bah. Dat is toch vies. Dat is wel echt heel erg vies. Speeksel moet je gewoon doorslikken, je maakt het niet voor niks. Waarvoor dan? Het beschermt je tanden, het zorgt ervoor dat je eten verteert en dat je eten makkelijker weggeslikt krijgt. En hoe komt dat dan? Speeksel wordt gemaakt door speekselklieren. Hier in je mondholte zit er 1 bij je oor, 1 bij je kaakhoek en 1 onder je tong. In totaal maken die speekselklieren wel een liter speeksel per dag. Zo! Een hele liter? Ja. Maar ik heb ook wel eens dat ik iets ruik, bijvoorbeeld een appeltaart, en dat dan echt het water in mijn mond loopt. Dan maak je alvast meer speeksel aan en dat is niet alleen als je iets lekkers ruikt maar ook bij hele sterke smaken proeven. Steek je tong maar eens uit. Oh, wat zuur! Daar maak je dus extra speeksel bij en dat komt voornamelijk door de speekselklier bij je oor. Dat wordt gemaakt om je tanden te beschermen tegen het zuur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662882 94 2032-12-31T22:00:00+00:00 8312 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no mond eten speeksel klier https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-stoel-gemaakt-gebogen-hout-op-gebogen-staal 2024-01-04T11:17:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24913.w613.r16-9.b12d716.webp Hoe wordt een stoel gemaakt? | Gebogen hout op gebogen staal Simpel maar toch knap. Eigenlijk zit je gewoon op een stuk gebogen hout met gebogen staal eronder. Als ik hout buig zegt het krak. Hoe doen ze dat eigenlijk? Gebogen hout voor stoelen wordt niet gemaakt van planken. In dit magazijn van een fabriek voor buighout in Culemborg kan je goed zien waar een zitting wel van wordt gemaakt. Van hele dunne velletjes, geschilde boomstam, fineer noemen ze dat. Het is zo'n 2 mm dik en wordt gemaakt van beukenhout. Eerst worden de vellen op maat gesneden. Daarna worden ze ingesmeerd met lijm en dan om en om op elkaar gestapeld. Als je goed kijkt, kun je de houtvezels in het fineer zien zitten. Dat noem je de nerf. Die nerf loopt nu zo en bij het lijmen wisselen ze steeds de richting van die nerf. Doordat ze hem steeds wisselen, wordt die zitting ijzersterk. Als de lijm nog nat is gaan de velletjes fineer door een matrijs. Die matrijs heeft de vorm die de stoel uiteindelijk gaat hebben. Die matrijs is warm, zo'n 100 graden, en die perst dat hout als het ware in zijn uiteindelijke vorm. Na een kwartiertje in de matrijs zit de vorm er goed in. Met deze computervreesmachine worden de randen er vanaf gevreesd en als het nodig is worden er ook nog gaten in gemaakt. Hij heeft een mooi randje en nu moet hij nog worden afgewerkt met lak of met verf. Eerst het onderstel nog. Daarvoor moet je geen hout buigen maar staal. Hier in Culemborg zit een meubelfabriek en kan elk onderstel maken wat je maar wilt. Rond, plat, vierkant, recht. Het maakt niet uit. Alle onderdelen voor het onderstel worden eerst op maat gezaagd en gebogen. Daarna worden de losse onderdelen aan elkaar gelast of gesoldeerd zodat er een compleet onderstel ontstaat. Zo'n onderstel kan worden verchroomd zoals dit model of worden gepoedercoated en dat gebeurt hier achter me in de poederstraat. Die dingen kunnen in iedere kleur gespoten worden daar. Dat doen ze met behulp van statische elektriciteit. Daarmee wordt die poeder als het ware aan zo'n frame vastgeplakt. Daarna wordt de poeder in deze hete oven gesmolten en krijg je een hele mooie laklaag. Zitting klaar, frame is klaar, schroeven erin, tijd voor een bakkie. Ah lekker. Hij zit lekker hoor mannen! Willen zij ook wel, even lekker zitten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662883 192 2032-12-31T22:00:00+00:00 8860 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no stoel productieproces hout metaal fabriek https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-stofzuigerrobot-robot-versus-de-mens 2024-01-04T11:17:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24914.w613.r16-9.f355ec2.webp Hoe werkt een stofzuigerrobot? | Robot versus de mens Joehoe, lekker troep maken. Daar nog een beetje. Lisa houd nou eens op zeg. Ja klaar nu! Pak die stofzuiger maar. Nou goed gelukt. Mooi zooitje geworden. Dat moet ook wel want vandaag testen we de stofzuigerrobot! Dit is de robocleaner. Je kan hem gewoon kopen in de winkel en kost wel 1400 euro. Hij gaat nu eerst naar zijn huisje, daar wordt zijn accu opgeladen. Wat je nu hoort is dat het opvangbakje wordt geleegd door het oplaadstation. Het vuil verplaatst zich nu hier naar toe. Even wachten. Het stof komt uiteindelijk hierin terecht. Er zit gewoon een echte stofzuigerzak in. Maar kijk. Als we hem nou eens omdraaien de robocleaner en ik haal de hendeltjes naar boven. Dit is nou het opvangbakje, er zit nog wat confetti in. En met deze borstels doet hij de moeilijke stukken, daar haalt hij bijvoorbeeld de haren mee uit het tapijt. Door dit mondje zuigt hij. De robocleaner rijdt kriskras door de kamer en als hij ergens tegen op botst, mijn voet bijvoorbeeld, dan weet hij dat omdat hier een sensor zit. Die sensor geeft door aan de computer dat hij ergens tegen op loopt en dan draait hij zich om. Als je nou thuis een trap hebt, dan mag de robot daar niet vanaf vallen. We hebben hier een afgrond, kijken wat hij doet. Ja hoor, hij draait om. Maar wie is er beter in stofzuigen? De robot of de mens? Tijd voor een test. We hebben 2 dezelfde huiskamers gemaakt. In deze moet de robocleaner het vuile werk opknappen en in deze ga ik proberen de boel schoon te krijgen: met de gewone stofzuiger. Maar wie is het snelst? Nou klaar! Bij mij ligt er helemaal niks meer en moet je hier eens even kijken zeg. Hier ligt het nog helemaal vol confetti. Ik ben natuurlijk veel sneller met stofzuigen, maar als je niet van stofzuigen houdt dan is dit wel super relaxt. Beetje doorwerken hé maatje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662884 177 2032-12-31T22:00:00+00:00 8485 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no schoon robot stof schoonmaken robotica https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-suiker-gemaakt-van-suikerbiet-tot-suikerkristal 2024-01-16T15:58:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24915.w613.r16-9.997177e.webp Hoe wordt suiker gemaakt? | Van suikerbiet tot suikerkristal De suikerbietencampagne is weer begonnen. Van al deze suikerbieten gaat suiker gemaakt worden. Ze zijn nu rijp dus het is de bedoeling dat in een paar maanden tijd er suiker voor het hele jaar geproduceerd gaat worden. Dit is suiker. Dat wil zeggen: de suikerbiet. Deze is, ik schat, ongeveer 1 kg zwaar, daar kunnen zo'n 70 klontjes suiker uit en dat is zo'n 2 ons. Op 1 april zijn de zaadjes de grond in gegaan. En nu, het is nu half september, kan er worden geoogst. Alle suikerbieten die hier in Nederland uit de grond komen, worden verdeeld over 2 suikerfabrieken. Hier in de suikerfabriek in Dinteloord worden iedere dag 700 vrachtwagens met bieten gelost en die bieten gaan dan rechtstreeks via de lopende band de fabriek in. Eerst worden die suikerbieten heel goed gewassen. De schone bieten worden met dit soort gekartelde mesjes in hele dunne reepjes gesneden. Dit heet snijdsel. Dat snijdsel gaat in een zogenaamde broeitrog. In deze enorme ketel wordt het snijdsel opgewarmd tot 70 graden en daarna gaat het naar de diffusietoren. Hier wordt het snijdsel heel langzaam geroerd. Op die manier lost het suiker uit die snijdsel op in het water. Dat noem je diffusie. Dan wordt het water met de suiker erin, de ruwsap, heel goed gefilterd en ingekookt. Zo krijg je diksap. Nog steeds vloeibaar maar verzadigd met suiker. Om van die vloeistof nou kristallen te maken voor de uiteindelijke kristalsuiker, worden er hele kleine kristalletjes in de kookpan gedaan. Zodra die kristallen in de pan komen, gaat het suiker dat in de pan zit aan de kristallen vastkleven waardoor ze steeds groter worden. Deze camera kijkt in de pan en hier zie je wat er gebeurd. Je ziet kristalletjes in de vloeistof drijven en worden steeds groter. Dat is goed. Na een tijdje ziet het er zo uit: kristalstroop. Maar het is nog steeds een beetje nat. Dat laatste beetje vocht wordt in een supersnelle centrifuge eruit geslingerd en het grappige is: er gaat bruine suiker in en als het eruit komt is het wit. Ah, mooie witte kristalsuiker. Toch en gek idee. Je begint met een grote, lompe knol en uiteindelijk houd je dit, mooie witte kristalsuiker over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662885 203 2032-12-31T22:00:00+00:00 61465 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no suiker oogst fabriek suikerbiet kristal productieproces https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-tafelvoetbalrobot-robot-versus-de-mens 2024-01-04T11:17:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24916.w613.r16-9.7b700c5.webp Hoe werkt een tafelvoetbalrobot? | Robot versus de mens Er gaat niks boven een lekker potje tafelvoetbal met je vrienden. Een beetje rammen op die dingen. Tegenwoordig heb ik die vrienden mooi niet meer nodig. Nu is er de shotbot: de tafelvoetbalrobot. Komt ie jongens! Dit is nou het geheim van de tafelvoetbalrobot. Met deze camera bepaalt hij precies waar de bal is. Dat doet hij door wel 100 foto's per seconde te maken. Die foto's stuurt hij naar de computer en hierin zit een speciaal programma die al de beelden afzoekt naar de bal. Het is nog niet zo makkelijk want al die poppetjes bewegen op het veld en die bal lijkt precies op de middenstip. Hé Rob, jij hebt de shotbot gebouwd. Hij is nu op zoek naar de bal. Als hij hem gevonden heeft, wat gebeurt er dan? Dan berekent de computer waar de bal heen gaat. Hij geeft het door aan de motortjes onder de tafel. Deze motortjes zorgen ervoor dat de poppetjes heen en weer kunnen bewegen. En deze motortjes zorgen ervoor dat de poppetjes kunnen draaien en dus kunnen schieten. Maar, is de robot beter in tafelvoetbal dan de mens? Nou kan ik zelf wel een beetje tafelvoetballen maar hier staan altijd een paar jongens achter die tafel dus die moeten wel goed zijn. Ze staan er weer. Hoi! Mag ik jullie misschien heel even lenen? Oké, daar gaat ie. De shotbot tegen de mens. Ja jongens! Vet gescoord. Dat doet zeer hé robotje. Ojee, de shotbot heeft een storing. Het hele middenveld is uitgeschakeld. Daar profiteren Robin en Maurice dus goed van. Maurice ga jij er eens uit, dan is het weer een beetje gelijk. Dan krijgt de robot nog een beetje een eerlijke kans. Je krijgt het moeilijk! Ja Rob wat is er nou gebeurd. De shotbot is verslagen. Ja helaas. We kregen een storing op het middelste motortje. Daardoor hadden we geen controle meer over het spel. Nog een beetje tweaken dat ding. Zullen wij nog even een potje doen samen? Ja wel op mij wachten hé! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662886 185 2032-12-31T22:00:00+00:00 4245 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no robotica spel robot voetbal spelen https://schooltv.nl/video-item/welke-kleding-draagt-een-tandarts-de-dokter-voor-je-gebit 2024-01-16T15:16:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24917.w613.r16-9.e7945ad.webp Welke kleding draagt een tandarts? | De dokter voor je gebit Dit is Ilse. Krijg de kleren Ilse! Ilse is tandarts. Een tandarts is een dokter voor je mond. Elk half jaar controleert hij of zij of je tanden nog gezond zijn. Is er nou iets aan de hand? Dan maakt de tandarts het weer in orde. Als je bang bent voor de tandarts moet je weten dat de tandarts ook een beetje bang is voor jou. Voor de viezigheid in je mond dan hé. Tandartsen mogen zelf weten welke schoenen ze aantrekken. Deze tandarts bijvoorbeeld is hartstikke cool, bling bling schoenen. Wel handig is het om dichte schoenen te nemen want als er een boor valt of een spuit die niet in je voet terecht komt natuurlijk. De tandartsbroek. Hygienisch wit, hij is niet zo modieus maar hij zit wel lekker. Net als doktoren en verpleegkundigen dragen tandartsen een witte jas. Er is alleen 1 groot verschil: de knoopjes. Die zitten bij een dokter in het midden maar bij een tandarts aan de zijkant. Als ze in het midden zouden zitten, zouden ze in het haar van de patiënt blijven hangen. Tijdens een behandeling spettert er wel eens speeksel, bloed of tandsteen uit de mond van de patiënt. Niet zo fris en ook nog eens gevaarlijk. Daarom draagt een tandarts een spatbril en een mondkapje. Nou dat ziet er verder allemaal goed uit. Heb je verder nog vragen? Ilse, mag ik voor een keer tandarts spelen? Wat zeg je nou? Of ik ook een keer tandarts mag spelen. Dit heb ik altijd al een keer willen doen. Zo, doet u maar eens wijd open. Dat kan wijder! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662887 123 2032-12-31T22:00:00+00:00 15249 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no kleding tandarts https://schooltv.nl/video-item/wat-moet-je-doen-als-je-een-tand-door-je-lip-krijgt-eerst-het-bloeden-stoppen 2024-01-04T11:17:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24918.w613.r16-9.c983892.webp Wat moet je doen als je een tand door je lip krijgt? | Eerst het bloeden stoppen Hallo ik ben Saber en ik ben van het stapelbed afgevallen en ik heb mijn tand door mijn lip gekregen. Ik ging naar Marokko met de boot en toen viel ik keihard van het stapelbed af. Ik ging boven slapen en toen viel ik op de grond. Dat ging heel erg bloeden en toen kreeg ik dit van die mevrouw, een watje. Dat moest ik tussen mijn tand houden. Waarom bloedt je lip eigenlijk zo? Dat komt omdat je lippen heel goed doorbloedt zijn. Oh zijn ze daarom ook zo rood? Ja, dat klopt en de huid is veel dunner. Daarom zijn ze roder dan de rest van je gezicht. Ik laat het je wel even zien. Houd die eens vast. Als dit nou de huid is van je gezicht. Stevig. En als ik daar nou in prik dan kom ik er niet makkelijk doorheen. Als je nou dit hebt als huid van je lippen, dat is al dunner. Dan zie je dat ik daar zo doorheen kom. Zo heb je heel makkelijk een wondje. Waarom blijven ze zolang bloeden dan? Dat komt weer omdat het nat is van binnen. Speeksel erbij en dat wordt rood. Dat smaakt niet lekker, een beetje metaalachtig. Pleister erop? Nee dat zou ik niet doen. Met die nattigheid blijft het toch niet zitten. Watje erop? Zo zie je al, het pluist heel erg en het is vies. Wat ik zou doen is gaasjes pakken en dan zou ik er een rolletje van maken en die zou ik dan precies waar het wondje zit. Houd het er maar op en druk het maar een beetje aan. Even een tijdje zo houden en wat druk erop en dan stopt het vanzelf. 1 Ding wat echt belangrijk is, is naar de tandarts gaan als dit gebeurt is. Die kan ook zeggen of er iets aan de hand is met je tand, die kan er dan iets aan doen. Dus even naar de tandarts. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662888 111 2032-12-31T22:00:00+00:00 5126 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no bloedvat tandarts bloed tand mond https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-tape-gemaakt-een-stevig-soort-plakband 2024-01-04T11:17:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24919.w613.r16-9.3584abc.webp Hoe wordt tape gemaakt? | Een stevig soort plakband Lekker geluid hé? Supertape. Het plakt alles vast wat los zit. Heb je er wel eens over nagedacht dat het aan alles vast blijft plakken? Behalve aan zichzelf? Hoe doen ze dat toch? Om goede tape te maken heb je eerst een drager nodig. Dat kan van alles zijn: papier, weefsel, plastic. Het is maar net waar je de tape voor wilt gebruiken. Het hele magazijn hangt vol met verschillende soorten dragers, zogenaamde moederrollen. Het is natuurlijk heel belangrijk dat de drager goed blijft plakken. Daar is lijm voor nodig en die lijm bestaat voor het grootste deel uit hars en rubber. Het zijn nu nog korrels maar als je ze verwarmt, dan smelten ze samen tot 1 mooie pasta. Dit is de lijmoven. Ook wel de extruder genoemd. Hier smelt alles samen tot deze dikke, hete, stroperige plakbandlijm. Hier is waar lijm en tape bij elkaar komen. Voordat dat gebeurt wordt er eerst een releaselaag op de tape gedaan. Hier bovenop. Release is eigenlijk het Engelse woord voor loslaten. Als je dat niet doet dan kun je hem er niet zo van af trekken. Daarom wordt er een onzichtbaar poedertje over het tape gedaan. Dat is een brandgevaarlijk proces dat gebeurt hier in de bunker. Daar mogen we niet bij zijn. Dit is in elk geval waar de tape met de releaselaag uit komt. Dat is de lijm aan de beurt. Dat gebeurt met deze lijmkop. Vanuit deze spleet wordt lijm geperst zodat het tegen de drager aan komt. De lijm is dan nog warm en met het röntgenapparaat wordt de dikte van de lijmlaag gecontroleerd. Als dat klopt en de lijm erop zit dan wordt de tape gekoeld. Hier wordt al dat tape gerold tot 1 grote, mooie moederrol. Hij is veel te breed en hij kan wel 6 km lang zijn. Hoe maak je hier nou kleine rolletjes van? De moederrol wordt in genadeloze wijze in repen gesneden met dit soort vlijmscherpe mesjes. In deze wikkelmachine kan je heel goed zien hoe dat gebeurt. Achter deze ijzeren rol zitten deze vlijmscherpe messen en deze moederrol wordt gesneden tot deze repen. Nou dit is hem dan, de rol tape. Het enige wat er nu nog mee moet gebeuren is inpakken en de fabriek uitsturen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662889 194 2032-12-31T22:00:00+00:00 6292 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no lijm productie plakband plastic productieproces https://schooltv.nl/video-item/wat-draagt-een-trambestuurder-speciaal-ontworpen 2024-01-04T11:17:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24920.w613.r16-9.840638f.webp Wat draagt een trambestuurder? | Speciaal ontworpen Dit is Narcis. Krijg de kleren Narcis! Narcis is trambestuurder. De bussen, metro's en trams van Amsterdam vervoeren samen 800.000 mensen per dag. Om er klantvriendelijk en professioneel uit te zien, dragen alle medewerkers een speciaal en herkenbaar uniform. Een trambestuurder moet nette, zwarte schoenen dragen. Dat staat mooi bij de rest van zijn uniform. De mannelijke trambestuurder draagt een nette, donker blauwe broek. Omdat hij de hele tijd moet zitten, moet die broek wel mooi zitten. Daarom is hij elastisch en kreukherstellend, zit lekker en als hij de benen wil strekken zit het weer gelijk netjes. Trambestuurders zijn natuurlijk de meest vriendelijke mensen ter wereld. Ja toch? Maar soms heb je wel eens een boze klant. Stel dat hij aan je stropdas trekt, dan gaat hij gewoon los. Handig hé? Dan wordt de trambestuurder tenminste niet gekild. Dit overhemd is gewoon netjes met een streepje. Daaronder zit een speciaal koelte shirt. Dat dragen sporters ook en het zorgt ervoor dat het zweet niet aan je lichaam blijft plakken. Narcis, jouw uniform zit heel soepel hé en het helpt goed tegen zweet maar het lijkt wel of je sportkleren aan hebt. Klopt, zo voelt het ook. Maar je zit wel de hele dag op je kont? Zal ik je eens laten zien hoe ik 's avonds naar huis ga? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662890 105 2032-12-31T22:00:00+00:00 2934 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no kleding verkeer uniform https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-verkeersbord-gemaakt-een-reflecterend-bord 2024-01-04T11:17:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24921.w613.r16-9.c4edc86.webp Hoe wordt een verkeersbord gemaakt? | Een reflecterend bord Hoe donker het ook is, met een heel klein lampje (bijvoorbeeld een fietslichtje) kun je een verkeersbord al zien. Maar hoe maak je een reflecterend verkeersbord? Het loopt hier inderdaad vrij dood. Ieder reflecterend verkeersbord wordt gemaakt van dit soort folie. Dit is retro reflectie folie. Als je dit onder een loep bekijkt, zie je heel veel kleine reflectortjes. Overal piepklein. Gemaakt van glas en aluminium. Het voordeel van deze folie is dat het niet rechtstreeks in je oog reflecteert zoals een spiegel. Zo kun je dus in het verkeer niet verblind worden en dat is belangrijk. Folie is 1 ding, hier moet nog een verkeersbord van worden gemaakt. Eerst wordt de drager gemaakt, het bord maar dan zonder plaatje. Aluminium platen worden op maat gemaakt en de hoeken worden er op een speciale manier uit gestanst. Vervolgens worden de randen omgebogen en de hoeken samengeperst. Ja bedankt. En zo houd je een mooi bord over met mooie ronde hoeken. Er moet alleen nog een plaatje op en hoe doe je dat? Dat kan op 2 manieren. Bij grote aantallen, waarvan borden vaak gebruikt worden worden de plaatjes gezeefdrukt. In de zeefdrukmachine gebruiken ze dit soort sjablonen. Op de plek waar het plaatje moet komen is een heel dun gaas gesponnen. Met deze wisser, een zogenaamde rakel wordt de verf door het gaas heen op het reflecterende folie gedrukt zodat je een mooi plaatje over houdt. Kijk een haarscherp plaatje. De inkt die wordt gebruikt is wel doorzichtig want anders zou de reflectie die eronder zit niet meer werken. Gaat het maar om kleine aantallen of ingewikkelde plaatjes dan wordt het zoals hier uitgesneden. Op deze plottertafel ligt een dun laagje folie. Via de computer snijdt deze plotter precies het plaatje uit de folie. Dat gaat volautomatisch. Het figuur is uitgesneden maar je ziet het nog niet. Pas als je de restje weghaalt zie je hoe het eruit komt te zien. Met een paar overzet stappen wordt het plaatje uiteindelijk op het reflectiefolie geplakt. Dan is de laatste stap aan de beurt: het stickeren. De stickers moeten zo strak mogelijk op het verkeersbord worden geplakt. Daar hebben ze iets op bedacht. De lijm van de folie bestaat uit bolletjes en door de druk van de wals spatten die bolletjes uiteen waardoor de hechtingen ontstaan. Vanaf dat moment kan de sticker er nooit meer vanaf. En voila, een vrolijk vers verkeersbord. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662891 178 2032-12-31T22:00:00+00:00 21156 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no verkeer reflectie verkeersbord verkeersveiligheid productieproces https://schooltv.nl/video-item/wat-draagt-een-verpleegkundige-speciale-hygienische-kleding 2024-01-04T11:17:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24922.w613.r16-9.a0d62b9.webp Wat draagt een verpleegkundige? | Speciale, hygiënische kleding Dit is Robert Jan en hij is verpleegkundige. Robert Jan haalt eerst zijn kleren bij een speciaal loket in het ziekenhuis. Daar wassen ze elke dag de kleding van het ziekenhuispersoneel. Oke Robert Jan, krijg de kleren! Verpleegkundige verplegen mensen die in het ziekenhuis liggen, bijvoorbeeld mensen die net zijn geopereerd. Ze zorgen ervoor dat patiënten op tijd hun medicijnen krijgen, te eten krijgen en worden gewassen. Een verpleegkundige draagt klompen. Die zitten lekker en zijn makkelijk schoon te houden en je mag ze absoluut niet buiten dragen. Verpleegkundigen dragen (ook vrouwen) altijd een witte broek. Een witte broek straalt hygiëne en schoonheid uit. Omdat wit lekker heet gewassen kan worden, blijft het ook schoon. Ze dragen een hes met veel zakken en dat komt omdat verpleegkundigen altijd veel bij zich moeten hebben: een pieper, een rolletje tape, een schaar, een klem, een papiertje waar informatie over de patiënt op staat en een pen die 4 kleuren kan schrijven. Overdag wordt er met blauw geschreven, 's avonds met groen en 's nachts met rood. Waar zal dit voor zijn? Dit is onze pijnkaart. Hierop kunnen patienten de hoeveelheid pijn aangeven door middel van gezichtjes. Het lachende gezichtje betekent geen pijn en het huilende gezichtje is het meest denkbare pijn die je kan hebben. Achterop staan cijfers, dat is voor ons belangrijk want vanaf 4 ondernemen we actie. Volgens mij is er met mij niks aan de hand hoor. Robert Jan later, ik ga er vandoor! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662893 118 2032-12-31T22:00:00+00:00 16819 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no kleding ziekenhuis verpleegkundige https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-als-je-je-vinger-tussen-de-deur-krijgt-een-blauwe-vinger 2024-01-04T11:17:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24923.w613.r16-9.08d7b02.webp Wat gebeurt er als je je vinger tussen de deur krijgt? | Een blauwe vinger Hallo ik heet Meryam en ik heb eens een keertje 3 vingers tussen de deur gekregen. Ik had straf en toen zei mijn moeder 'ga maar even bij de deur staan'. Ik ging bij de deur staan en mijn vader kwam thuis. Hij deed de deur keihard dicht met mijn vingers er nog tussen. Ze waren allemaal blauw en ze deden zo zeer. Ik hoefde niet naar de dokter maar moest het wel in lauw water stoppen. 3 gekneusde vingers in lauw water. Dat zou ik niet doen. Ik zou gekneusde vingers niet in lauw water doen maar in koud water. In lauw warm water gaan je bloedvaten uitzetten en je vingers gaan kloppen dus beter koud water en hoog houden. Wat gebeurt er eigenlijk als je vingers tussen de deur komen en je vingers worden blauw? Wat er gebeurt. Als dit nou je vinger is. Dit is het bot en dit is je huid om je vinger heen. Er lopen heel veel bloedvaatjes. Als je vinger tussen de deur komt, plet je zo'n vinger en dan gaan de bloedvaatjes kapot en dan ziet het er uiteindelijk zo uit. Maar dit is rood. Ja een bloeding in de vinger maar als je naar de vinger kijkt door de huid dan krijg je dat het blauw/paars wordt. Vervolgens moet je lichaam heel hard werken om het bloed weer op te ruimen en daardoor verandert het van kleur. Dan krijg je vervolgens een beetje groene vinger, daarna geel en daarna is hij weer normaal. Dat kan wel 4 weken duren. Maar waar komt dit dan vandaan? Wat doe je hier aan? Met zo'n vinger of een vinger die te pijnlijk is zou ik toch wel even naar de dokter gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662894 97 2032-12-31T22:00:00+00:00 9451 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no blauw dokter vinger bloed https://schooltv.nl/video-item/hoe-kan-een-robot-voetballen-robot-versus-de-mens 2024-01-16T15:58:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24925.w613.r16-9.b5fa15c.webp Hoe kan een robot voetballen? | Robot versus de mens Dit zijn de spelers van tech united. Het robot voetbalteam van de Technische Universiteit van Eindhoven. Ze zijn Nederlands kampioen en vorig jaar waren ze zelfs tweede van de wereldkampioenschappen. Gaaf hé? Dat was een goal! Maar zijn de robots ook beter in voetballen dan de mens? Boven op de robot zit een bolle spiegel met daaronder een camera. Zo kan de robot goed om zich heen kijken. Hij kan de lijnen van het veld goed zien en zo weet hij precies waar hij is en het doel is. Omdat die bal oranje is, kan hij de bal ook goed vinden. Maar nu moet je hem nog wel zien te pakken hé! We hebben de kap er even afgehaald en zo kan je goed zien hoe de robot zich voort beweegt. Dat doet hij namelijk met 3 speciale wielen. Die kunnen niet alleen vooruit rijden maar ook opzij. Zo kan de robot alle kanten op bewegen. Dat kan je wel doen met 12 km/u. Hier vooraan zit een schietmechanisme. Let op. Rob jij bent een van de bouwers van de robot. Hoe bestuur je ze nou? Ik bestuur ze helemaal niet. De robots maken hun eigen beslissingen. Ik zet ze alleen aan en kijk of alles goed gaat. Je kan het zien hé. Dit is de bal en dit zijn de anderen. Leuk zeg, maar genoeg gekletst. Tijd voor harde actie. Ik ga het opnemen tegen de robots. Helaas mag ik er niet tussendoor rennen, dat is veel te gevaarlijk dus we gaan penalty's nemen. Oke, de laatste. Een duidelijke overwinning voor de mens. Dat ding kan wel ongelofelijk hard schieten dus ik denk dat ik morgen allemaal blauwe plekken hebt. Maar alleen wij kunnen goed voetballen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662896 184 2032-12-31T22:00:00+00:00 18948 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no robotica camera techniek robot voetbal technologie https://schooltv.nl/video-item/wat-draagt-een-vriescelmedewerker-extra-warme-kleding 2024-01-04T11:17:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24926.w613.r16-9.4b8825f.webp Wat draagt een vriescelmedewerker? | Extra warme kleding Dit is Nick. Krijg de kleren Nick! Nick is vriescelmedewerker! Deze winkel verkoopt eten en drinken dat in restaurants wordt gebruikt. Bestel je nou appeltaart of warme chocomel op een terras dan heb je een grote kans dat het hier vandaan komt. Hé Nick, ik heb 20 appeltaarten nodig, heb je dat? Nee die heb ik niet, dan zullen we even naar het magazijn achter moeten. Ah koud! Normale werkschoenen hebben van die stalen neuzen om je tenen te beschermen. Maarja, staal geleidt kou dus krijg je er koude tenen van in de vriescel. Daarom hebben deze schoenen van die harde plastic neuzen. Nick draagt een speciale diepvriesoverall. Daarin kan hij wel een uur warm blijven bij een temperatuur van -35 graden. De stof is verder ontzettend sterk en waterafstotend. Dat is belangrijk want als er water over hem heen komt dan zou het pak bevriezen en dan kan je niet lekker bewegen natuurlijk. Verder zit er een grote, goede rits op. Dan kan hij het pak snel aan en uit doen als hij snel in en uit de vriescel moet. Veel van je lichaamswarmte verlies je via je hoofd. Daarom is het belangrijk dat je een goede muts op hebt. Zo belangrijk zelfs dat het niet uitmaakt hoe hij eruit ziet. Z'n handschoenen moeten er voor zorgen dat zijn vingers er niet vanaf vriezen. Daarom zijn ze extra stevig en heel erg dik gevoerd. Hier zijn je 20 appeltaarten. Bedankt maar wat is het hier koud zeg. Ik zie gewoon mijn adem. Je hebt ook geen goede kleren voor een diepvries aan. Dan drink ik wel even mijn warme chocomel op. Dan warm ik me zo wel op. Dan wens ik je heel veel succes hiermee. Nee, het is gewoon bevroren. Het is hier echt koud. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662897 126 2032-12-31T22:00:00+00:00 2956 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no vriezen uniform kleding winkel koud https://schooltv.nl/video-item/wat-draagt-een-wegwerker-speciale-kleding-voor-de-veiligheid 2024-01-04T11:17:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24927.w613.r16-9.d59de74.webp Wat draagt een wegwerker? | Speciale kleding voor de veiligheid Dit is Dirk en Dirk is wegwerker! Krijg de kleren Dirk! Een wegwerker bouwt en onderhoudt de wegen. Hier wordt de grond klaar gemaakt voor een nieuw fietspad. Omdat ze de bestaande weg vaak niet kunnen afsluiten tijdens het werk en moeten de wegwerkers naast het verkeer werken. Om ongelukken te voorkomen moeten ze dus opvallen. Om op te vallen draagt Dirk deze modieuze schoenen. Ze zijn natuurlijk wel hip maar ze zijn vooral belangrijk omdat er stalen neuzen in zitten. Hoor maar. De broek is fluorescerend oranje. Valt goed op. Het bijzondere aan dit stofje is dat wat voor licht je er ook op schijnt, het blijft oranje. Kijk, als ik bijvoorbeeld dit blauwe lampje er op richt en het schijnt op mij dan is het blauw, maar de broek blijft oranje. Hartstikke handig want als het nou zonnig is of schemert? Het maakt niks uit. Je ziet gewoon oranje. De jas van Dirk is ook oranje en hij heeft reflecterende strepen. Zie je ze? Aan alle kanten. Dat is handig ook in het donker want de strepen zorgen ervoor dat de lichten van auto's goed weerkaatst worden en je goed zichtbaar bent. Die jas is handig omdat hij in de winter gevoerd kan worden (blijf je warm) en als het hartstikke heet is haal je gewoon de mouwen er van af. De helm met gehoorbeschermers. Die moet je natuurlijk dragen als je hele gevaarlijke dingen doet of met luidruchtige machines werkt. Ja dat doen jullie toch altijd op bouwplaatsen of niet? Ja, maar wat wil je van me? Mag ik even op de trilplaat? Ja natuurlijk. Kijk, nu zijn we aan het praten. Ah lekker dit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662898 124 2032-12-31T22:00:00+00:00 6685 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no bouwen reflectie veiligheid weg bouw veilig https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-als-een-wesp-je-steekt-een-prik-van-een-angel 2024-01-04T11:17:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24928.w613.r16-9.db84022.webp Wat gebeurt er als een wesp je steekt? | Een prik van een angel Hallo ik ben Lucy en ik ben een keer door een wesp gestoken en dat was hier. Toen zat ik met mijn moeder op de brommer en toen voelde ik iets in mijn arm prikken en toen zei ik heel hard au. Toen stopte ze en ging ze de angel en het vieze spul weg wrijven en toen ging ze het uitzuigen en dat spul op de grond tuffen. Een dag later was het heel erg dik geworden en toen ging ik met mijn opa naar de dokter en toen kreeg ik pilletjes en een zalfje. Toen was een na een week pas echt over. Wat gebeurt er als een wesp je steekt? Een wesp heeft een angel aan zijn kont. Hier zien we het wat beter. Als hij zich bedreigd voelt gaat hij steken en laat hij wat gif achter in je huid via die angel. Die angel blijft dan toch ook in je huid zitten? Nee, dat gebeurt niet. Dat gebeurt alleen als je door een bij gestoken wordt. Niet door een wesp. Die kan ook meerdere keren achter elkaar prikken. Oh fijn. En zo'n steek geeft een allergische reactie? Er kunnen een aantal dingen gebeuren. Stel hij prikt in je arm. Het wordt meteen dik en rood en dat kan wel een paar uur duren. Kan je er iets aan doen? Het beste is om ijsblokjes of een coldpack (wel even een washandje) op de wespensteek om te koelen. Natuurlijk niet wrijven en krabben. Wat ook kan gebeuren is dat die roodheid en zwelling veel groter wordt. Dat gebeurt als je allergisch bent. Behalve dat kun je ook over je hele lichaam rode bultjes krijgen. Niet alleen op die plek? Nee, niet alleen op die plek. Een dikke tong en daarbij heel kortademig worden. Dan moet je naar de dokter gaan. Toch de dokter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662899 110 2032-12-31T22:00:00+00:00 18707 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no bult allergie wesp pijn dokter https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-wrat-een-eeltachtige-vergroeiing 2024-01-04T11:17:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24929.w613.r16-9.a69b1c8.webp Wat is een wrat? | Een eeltachtige vergroeiing Hallo ik ben Anne-Roos en ik heb hier een wrat op mijn teen en hier eentje op mijn knie en ik heb er hier eentje op mijn duim. Het is gewoon heel erg vervelend en ik ben al 2 keer naar de dokter geweest om ze te laten bevriezen en dat doet natuurlijk hartstikke veel zeer en van de dokter heb ik ook een soort flesje gekregen waarmee ik elke avond moet aanstippen en er een pleister over doen. Dat trekt erin dat spul en dat doet gewoon hartstikke veel pijn. Kijk, mijn wratten zitten er nog. Waarom gaan wratten zo moeilijk weg? Dat komt omdat je heel veel geduld moet hebben en er niet aan moet krabben. Wat zijn wratten eigenlijk? Wratten zijn eigenlijk een soort harde eeltachtige vergroeiingen op je huid. In het echt ziet dat er zo uit. Dat zijn net mini bloemkooltjes hé? Hoe kom je er aan? Een wrat krijg je door een bepaald soort virus dat je kan oplopen in bijvoorbeeld een zwembad of gymzaal. Ze zijn besmettelijk? Ja inderdaad. En als je nou gaat krabben aan zo'n wrat en met dezelfde vinger zit je aan je duim dan kun je daar ook een wrat krijgen. Dus als je bijvoorbeeld met blote voeten in de gymzaal loopt en iemand anders heeft wratten, dan kan jij ze ook krijgen? Eigenlijk wil je proberen om zo'n wratje te verwoesten. Dat kun je thuis doen door bij de apotheek een spulletje te kopen om het aan te stippen maar je kunt er ook mee naar de dokter. Die zal proberen om de wrat te bevriezen. Als dit die wrat is dan probeert hij met de kou de wrat te verwoesten. Dat stipt hij aan en dan valt hij uiteen. Als nou zo'n stukje blijft zitten? Dan groeit hij weer aan. Dan begint het weer van voor af aan. Dan begin je weer van voor af aan. Daarom duurt het zo lang. Ja, eigenlijk bestaat er nog niet een heel goed middeltje tegen wratten. Het beste wat helpt is heel veel geduld en er vanaf blijven. Heel veel geduld en niet krabben! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662900 115 2032-12-31T22:00:00+00:00 5156 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no huidprobleem dokter huid virus https://schooltv.nl/video-item/waarom-heeft-een-zebra-strepen-een-unieke-streepjescode 2024-01-04T11:17:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24930.w613.r16-9.b62cd72.webp Waarom heeft een zebra strepen? | Een unieke streepjescode Timo hier van het Klokhuis kantoor. Ik kom een vraag ophalen. Wie is Vincent? Wat is je vraag Vincent? Waarom hebben zebra's strepen? Maar anders zie je ze toch niet liggen op straat? Ik bedoel eigenlijk het dier. Als ze geen streepjes zouden hebben dan is het gewoon een paar toch? Ik zal het voor je uitzoeken. Was dat een goede vraag? JA! Oké ik zie jullie wel. Tot ziens! Mooi hé die zebra's. Ze zijn familie van de ezels. Wist je dat? Er is natuurlijk een groot verschil, zebra's hebben wit met zwarte strepen. Er zijn verschillende soorten. Dit zijn de Grevy zebra's en komen voor in Afrika. Voornamelijk in Noord-Kenia, Ethiopië en Somalië. Deze soort heeft hele fijne strepen. Het lijkt wel of alle strepen bij alle zebra's hetzelfde zijn, maar dat is niet zo. Elke zebra heeft zijn eigen streepjespatroon een soort zebra streepjescode. Je kan het vergelijken met vingerafdrukken bij mensen. De vingerafdruk is bij elk mens uniek. De moeder kent het jong door middel van het streepjespatroon. De strepen hebben ze niet alleen om elkaar te herkennen, die dienen ook ter camouflage in het wild. Hier hoeven ze niet bang te zijn voor hun grootste vijand de leeuw. In het wild moeten ze natuurlijk niet opvallen want anders grijpt die leeuw ze. In het wild zijn zebra's heel vaak heel dicht bij elkaar. Dat is niet alleen voor de gezelligheid maar het heeft ook een functie. Die leeuw ziet de groep wel maar herkent ze niet als zebra want door al die strepen raakt hij helemaal in de war. Hier staan 3 zebra's maar een kudde ziet hij zo, geen touw aan vast te knopen. Eigenlijk ziet hij dit. Zwart met witte rondjes, hij ziet niet waar de zebra begint en waar hij op houdt. Hij kan niet 1 zebra uit kiezen. Hij kan niet inschatten welke kant de kudde op gaat en hij weet ook niet wanneer hij aan moet vallen. Nou wordt er gezegd dat de zwart-wit strepen nog een functie hebben. Die beesten leven natuurlijk in een warm gebied en die zwart-wit strepen zouden voor verkoeling zorgen. Hoe werkt het? Die zwarte strepen houden de warmte vast, de witte strepen weerkaatsen licht en warmte dus de lucht bij de zwarte strepen is veel warmer dan bij de witte strepen en warme lucht stijgt op. Er ontstaat een luchtstroom en die stroom zou voor verkoeling zorgen. Daphne Valk is dierenartsassistent en heeft een hele mooie warmtebeeldcamera en infraroodcamera en daarmee kan je heel goed het temperatuurverschil zien. Wat zie ik nu? Zoals je hier inderdaad ziet kan je heel goed het streeppatroon op de camera zien en zijn de rode strepen op de camera de zwarte strepen op haar lijf want die zijn het warmst. De gele strepen op de camera zijn de witte strepen op haar lijf want die zijn kouder. Herkenbaarheid, camouflage, eigen koelsysteem. Eigenlijk heel slim en handig. Hier in Artis heb je het niet nodig maar in het wild is het hartstikke handig. Zo'n gestreepte jas staat ook zo leuk! Toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662901 203 2032-12-31T22:00:00+00:00 13311 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no streepjescode koelen zebra vingerafdruk schutkleur https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-zwanenhals-tegen-vieze-geurtjes-uit-het-riool 2024-01-04T11:17:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24931.w613.r16-9.8e1ed61.webp Wat is een zwanenhals? | Tegen vieze geurtjes uit het riool Hallo hier is Timo van het Klokhuis kantoor. Ik kom weer een vraag ophalen en ik ben op zoek naar Lakyscha. Wat wil jij weten? Ik wil graag weten hoe een zwanenhals werkt van een wasbak in de gootsteen. Vreemd. Ik heb nog nooit een zwaan in mijn badkamer gezien of in m'n keuken. Ik bedoel geen zwaan maar de kromme pijp die in de wasbak zit. Hoe werkt ie en wat doet hij daar? Dat zoeken wij dan uit op het Klokhuis kantoor. Wij spoelen op een dag heel wat water weg. 1 á 2 keer per dag onder de douche en het water gaat gewoon via het doucheputje naar het riool. En dan doen we ook nog iedere dag de afwas. Het afwaswater gaat ook weer via de afvoer naar het riool. En dan gaan wij Nederlanders zo'n 5 keer per dag naar de wc. 4 keer om te plassen en 1 keer om te poepen. Alles, inclusief toiletpapier, verdwijnt weer in het riool. Na het plassen natuurlijk handen wassen en je raadt het al, alles verdwijnt weer in het riool. Om er voor te zorgen dat al het water netjes afgevoerd wordt, ligt er een heel buizenstelsel onder de grond. Alle huizen en gebouwen lozen het afvalwater in dit buizenstelsel: het riool. Als al ons afvalwater in het riool verdwijnt, dan betekent het ook dat alle wc's en afvoerputjes in onze huizen op dat riool moeten zijn aangesloten. In dat riool ruikt het nou niet bepaalt fris en die stinkende geurtjes van poep en pies en afvalwater willen we natuurlijk niet in huis ruiken. Daarom hebben de loodgieters daar iets slims op bedacht. De afvoerpijpen zijn niet recht, maar er zit een keurige bocht in. Kortom: de zwanenhals. Wat is nou het nut van zo'n zwanenhals? Aan de ene kant moeten de vieze luchtjes uit het riool worden tegengehouden, maar het water moet wel gewoon weg kunnen spoelen naar het riool. Als je de kraan gebruikt en het water loopt in de afvoerpijp, op deze manier, en je doet daarna de kraan weer dicht dan loopt er een heleboel naar het riool. Er blijft in de bocht van de zwanenhals een heleboel water staan en dat zorgt ervoor dat de vieze luchtjes uit het riool worden tegengehouden. Dit is dus een hele goede stankafsluiter. Als je daarna weer de kraan laat lopen, dan stroomt het water in de zwanenhals gewoon weer door. Als je dan genoeg hebt en je draait de kraan weer dicht, dan heb je weer een stankafsluiter. Alles wat in je huis op het riool aangesloten is, heeft dus zo'n zwanenhals. Met een chic woord noem je het ook wel sifon. Je hebt ze in verschillende soorten. Deze is bijvoorbeeld voor de wastafel, deze is voor onder de douchebak, dit is er eentje voor het ligbad en hier heb je een hele chique deze is helemaal weggewerkt. Dit is het model voor een urinoir. Hier heb je weer de zwanenhals waar het water in blijft staan. Je moet er toch niet aan denken hoe het zou ruiken zonder zwanenhals in de wc-pot als de grote of kleine boodschap gedaan is, spoelt het water weg en er blijft weer een deel in de zwanenhals staan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662902 251 2032-12-31T22:00:00+00:00 5593 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no toilet waterleiding afvoer riool water poep https://schooltv.nl/video-item/dominante-cultuur-en-subculturen-iedereen-heeft-zijn-eigen-gewoontes 2024-01-16T16:12:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24932.w613.r16-9.913eb2c.webp Dominante cultuur en subculturen | Iedereen heeft zijn eigen gewoontes Als een groep mensen dezelfde waarden, normen en gewoonten heeft, noemen we dit een cultuur. De overheersende cultuur van een land noemen we de dominante cultuur. Daarbinnen heb je kleinere groepen met een eigen cultuur, dat noem je een subcultuur. In Nederland vieren de Limburgers uitgebreid carnaval. Ook rappers, skaters, turken en Surinamers hebben hun eigen gewoonten. Je hoort altijd bij verschillende subculturen. Je kunt gek zijn op computergames en de regels van je geloof volgen. We kennen ook religieuze subculturen. Door erfelijke factoren heb je uiterlijk kenmerken waar mensen kunnen zien waar je voorouders vandaan kwamen. Iemand met voorouders uit China ziet er anders uit dan iemand met voorouders uit Marokko. Dat noemen we etnische subculturen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662903 60 2032-12-31T22:00:00+00:00 60834 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no samenleving subcultuur cultuur Nederland traditie https://schooltv.nl/video-item/de-geschiedenis-van-de-democratie-de-macht-verschuift-naar-het-volk 2024-01-04T11:17:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24933.w613.r16-9.365b07f.webp De geschiedenis van de democratie | De macht verschuift naar het volk De oudst bekende democratie was in de Griekse oudheid. In Nederland bestaat sinds 1798 een grondwet, hiervoor waren koningen alleen heersers. In 1848 werd de grondwet behoorlijk veranderd. Willem II was bang dat er net zoals in Duitsland en Frankrijk een revolutie in Nederland zou uitbreken. Hij besloot daarom het volk meer macht te geven. Onder leiding van de liberale staatsman Thorbecke kwam er een nieuwe grondwet. Daarom staat Thorbecke bekend als de grondlegger van onze democratie. Vanaf 1917 mogen alle mannen ouder dan 23 jaar stemmen. Het stemrecht voor vrouwen volgt pas later, in 1919. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662904 48 2032-12-31T22:00:00+00:00 14934 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no Griekenland grondwet democratie regering https://schooltv.nl/video-item/democratie-en-dictatuur-het-volk-versus-een-alleenheerser 2025-01-28T11:12:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24934.w613.r16-9.2ed395c.webp Democratie en dictatuur | Het volk versus een alleenheerser Er zijn grote verschillen tussen een democratie en een dictatuur. In een democratie worden politici gekozen. In een dictatuur komen politici vaak via een staatsgreep aan de macht. In een democratie hebben alle burgers grondrechten. In een dictatuur hebben burgers alleen plichten en anders denkende lopen het risico opgepakt te worden. In een democratie is de rechter onafhankelijk. In een dictatuur beslist de rechter altijd in het voordeel van de dictator. In een democratie moet de politie zich ook aan de wet houden. In een dictatuur kan de politie ongestraft de wet overtreden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662905 50 2032-12-31T22:00:00+00:00 35123 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no dictatuur democratie https://schooltv.nl/video-item/immigranten-in-nederland-wat-brengt-mensen-naar-nederland 2024-01-16T15:07:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24935.w613.r16-9.d3f5987.webp Immigranten in Nederland | Wat brengt mensen naar Nederland? Om verschillende redenen komen mensen naar Nederland. Rotterdam is een van de steden waar immigranten zich vestigen. Rotterdam is een migrantenstad omdat in Rotterdam veel mensen wonen met verschillende nationaliteiten. We zijn een havenstad en dat zijn we altijd al geweest. Daarom komen er mensen vanuit heel Nederland en ook vanuit het Buitenland zijn die altijd naar Rotterdam gekomen. Autochtoon is iemand die hier in Nederland is geboren en echt Nederlands is. Allochtoon is iemand die een andere etnische achtergrond heeft en uit het buitenland komt. In hokjes denken we liever niet. We denken als Rotterdammers, Nederlanders, Europeanen. We wonen allemaal in dezelfde stad en we moeten allemaal met elkaar om gaan. Of je vader nou geboren is in Polen, Rusland, Turkije dat maakt allemaal niet uit. Je bent gewoon een Rotterdammer en daarmee klaar. Die Nederlandse cultuur zit vooral in, hoe wij dat noemen, westerse normen en waarden. Dat zijn culturele verworvenheden en vrijheden waar we decennia lang, eeuwenlang voor gevochten hebben. Dat zijn bijvoorbeeld vrouwenstemrecht, homorechten, gelijke behandeling van vrouwen en mannen, vrijheid van meningsuiting en ook scheiding van kerk en staat. Ik denk dat normen en waarden niet hetzelfde is als cultuur, wel veel met elkaar te maken hebben. Cultuur is naar schaatsen kijken, boerenkool eten en om 6 uur eten, ga maar zo door. Wij van Leefbaar Rotterdam vinden dat iedereen die naar Nederland komt, moet inburgeren. Ook kennismigranten en EU-burgers, omdat ze daarmee kransen creëren en ervoor kunnen zorgen dat ze niet vervreemden in onze maatschappij. Daar is niet alleen de Nederlandse samenleving mee gebaat, maar in het bijzonder de migrant zelf. Iedereen moet een goede opleiding kunnen doen en iedereen moet uiteindelijk fatsoenlijk betaald werk kunnen krijgen. Dat is wel waar inburgering over gaat en we moeten zorgen dat mensen niet geïsoleerd raken en dat iedereen samen elkaars cultuur respecteert. Nederland, en in het bijzonder Rotterdam, herbergt een heleboel orthodoxe moslims. Die mensen willen heel moeilijk aanpassen aan onze normen en waarden en die willen eigenlijk hun normen en waarden aan ons opleggen. Dit hoort van origine niet bij onze Nederlandse cultuur en waar we toch wel waakzaam voor moeten blijven. Wij vinden dat de multiculturele samenleving heel veel moois te bieden heeft, het heeft hartstikke mooie invloeden in Nederland en Rotterdam. Je kan uit elk land wel wat eten in Rotterdam en uiteindelijk de multiculturele samenleving, het heeft heel wat moois te betekenen. Daar moeten we misschien wel een beetje trots op zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662906 167 2032-12-31T22:00:00+00:00 15216 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no migratie immigratie Rotterdam Nederland https://schooltv.nl/video-item/inburgeren-les-over-de-taal-en-cultuur-van-nederland 2024-01-04T11:17:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24936.w613.r16-9.519052a.webp Inburgeren | Les over de taal en cultuur van Nederland Wie van buiten de Europese gemeenschap langdurig in Nederland komt wonen moet inburgeren. Met andere woorden, nieuwkomers moeten de taal leren spreken en de Nederlandse samenleving leren kennen. Op sommige mbo opleidingen geven ze burgerschap als vak. Welkom allemaal in de les. We geven les aan cursisten die sinds kort uit het buitenland zijn gekomen. Ze moeten wennen aan de Nederlandse cultuur. Onze lessen zijn erop gericht dat ze op de hoogte zijn van de regels die in Nederland gelden. De plichten en rechten. Het doel is dat we leerlingen voorbereiden te functioneren als assistent op de werkvloer, dus het is een beroepsopleiding. Bijna alle studenten zijn op jonge leeftijd weggegaan uit hun eigen land. Bijvoorbeeld omdat ze moesten vluchten voor een vijandelijk regime. Sommige hebben inmiddels de Nederlandse nationaliteit. Ze komen uit alle delen van de wereld: Somalië, Polen, Marokko, Angola, Nederland, Curaçao, Afghanistan. Ik denk dat je je moet realiseren dat als je uit een ander land komt dat er een heleboel dingen op je afkomen die onbekend zijn en die voor ons vanzelfsprekend zijn. Wie kan een voorbeeld noemen van een heel groot verschil tussen het eigen land en Nederland? Vrijheid van mening. Ik ben hier geboren en zo ben ik ook naar Somalië geweest en daar heb je geen vrijheid van mening. Je mag niet precies zeggen wat jij wilt. Ik wil eigenlijk respect voor elkaar hebben. Dan krijg je geen problemen met andere culturen. Mannen en vrouwen zijn hier voor de wet gelijk en in mijn land is dat niet zo. De Nederlandse cultuur is bijzonder voor de meeste deelnemers van ons omdat we te maken hebben in Nederland met gelijkheid. Mannen en vrouwen zijn gelijk. Homo's en hetero's zijn gelijk. Mensen van bepaalde religies zijn gelijk. Dat is vaak niet vanzelfsprekend als je het afzet tegen de cultuur waar ze vandaan komen. Zijn er dingen in Nederland die je eigenlijk afkeurt, waarvan je denkt 'raar dat het zo gaat in dit land'? Hier in Nederland moet je altijd op tijd komen. Dat een meisje met een ander meisje trouwt, dat is echt raar volgens mij. In ons land mag dat niet. Hoe kan het dat een meisje met een ander meisje trouwt? Iemand anders nog een voorbeeld? Lima daarachter. Blowen mag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662907 166 2032-12-31T22:00:00+00:00 10280 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no integratie inburgeringscursus cultuur inburgering Nederland https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-elektriciteit-van-elektriciteitscentrale-tot-stopcontact 2024-01-16T15:48:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24937.w613.r16-9.58f3bdd.webp Hoe werkt elektriciteit? | Van elektriciteitscentrale tot stopcontact Laten we het hebben over nutsvoorziening. Nutsvoorzieningen: gas, water en elektriciteit. Veel mensen herkennen dit aan het einde van het jaar wel. Iedereen groot en klein weet dat er water uit een kraan komt, dat er gas uit het fornuis komt en dat er stroom uit het stopcontact... oh wacht. Uit een kraan komt stromend water, uit het fornuis komt stromend gas, wat voor soort stroom komt er uit het stopcontact? Oké, draai maar open. Goed opengedraaid? Eens zien of we dit raadsel kunnen oplossen op de plek waar onze stroom wordt gemaakt. Dit is een elektriciteitscentrale. Een groot, grijs gebouw, geen raampjes, een paar rare vogels. Ooit naar binnen willen kijken? In zo'n centrale brandt altijd een groot vuur. Dit vuur is de bron van onze elektriciteit. In deze leiding komt water binnenstromen. Ergens onderweg gaat het water koken en ontstaat er stoom. Stoom neemt veel meer ruimte in beslag dan vloeibaar water, dus als de stoom weer uit de leiding komt is dit met veel snelheid en veel meer kracht. De stoom spuit tegen een schroef aan en deze begint te draaien. De warmte energie die van het vuur komt, is omgezet in andere energie: beweging. Nu moet deze energie nog worden omgezet in elektrische energie. Aan het schoeper rad zit aan het as een grote magneet verbonden. Om deze magneet zit een spoel van koperdraad. Deze koperdraad loopt via hoogspanningsmasten naar ons stopcontact thuis toe. Hé, wat voor stroom er thuis precies uit het stopcontact komt moet dus te maken hebben met deze magneet en die koperdraad. Dit is koper van extreem dichtbij. Die kleine bolletjes heten elektronen. Koper zit er vol van en ze kunnen door de koperdraad heen stromen en dat is waar het om draait. Ze zijn zo klein dat je ze alleen kunt bewegen door een elektrisch veld of, en daar komt het, een magnetisch veld. Als die magneet dan rond draait midden in een spoel van koperdraad zit, worden de elektronen door de draad heen geduwd. Terug naar huis en dat stopcontact nog eens open draaien en nu extreem goed kijken. Tada, daar zijn de elektronen weer. En nu weet iedereen dat er water uit de kraan komt, gas uit een fornuis komt en dat er een stroom van elektronen uit een stopcontact komt https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662908 160 2032-12-31T22:00:00+00:00 111538 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no stroom elektriciteit energie https://schooltv.nl/video-item/waarom-beschimmelt-brood-altijd-zo-snel-schimmels-houden-van-warmte 2024-02-22T09:03:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45041.w613.r16-9.93dcbff.webp Waarom beschimmelt brood altijd zo snel? | Schimmels houden van warmte Dit is Dagmar. Ze heeft een vraag. Dagmar vraagt zich af waarom beschimmelt brood altijd zo snel? Hallo, ik ben Tom en ik ben bakker. En wat is dit? Een beschimmelde boterham. Maar hoe komt die schimmel daar? In de lucht zitten sporen van schimmels. Sporen zijn kleine stukjes, zaadjes, van schimmels. Komen die in het brooddeeg? Ook in het brooddeeg. Daar groeit een nieuwe schimmel uit. Hier heb je een boterham. Je ziet witte puntjes. Die is twee dagen oud. Dit is na drie dagen. En dit is na vijf dagen.Ieeuw! Moet je niet eten. Schimmel is toch giftig. Jeetje. Ik weet nog steeds niet waarom het zo snel gaat. Ten eerste hebben schimmels voedsel nodig. Dat vinden ze in brood.Logisch. Schimmels houden van warmte. Brood is op kamertemperatuur.O ja. En ten derde houden ze van vocht. Dat vinden ze ook in die boterham. Voedsel, warmte en water. Oh, zit dat zo? Is er eigenlijk wat tegen te doen? Je kan brood invriezen. Schimmels houden niet van kou. En je kan het brood helemaal uitdrogen. Schimmelt ook niet. Helpt het ook bij voetschimmel?Ja. Je moet je voeten goed afdrogen. Als je dan toch nog schimmel hebt, zet je schoenen dan in de vriezer. Lekker, naast het brood. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662910 93 2032-12-31T22:00:00+00:00 21693 2014-03-23T22:00:00+00:00 yes no schimmel https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-aardappels-geoogst-nederland-het-aardappelland 2024-01-04T11:17:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24939.w613.r16-9.1ea4e73.webp Hoe worden aardappels geoogst? | Nederland, het aardappelland Onder de oppervlakte van dit stoppelveld liggen aardappels. Tonnen aardappels. De vraag is; Waar zitten ze? Waarom die stoppels en hoe krijg je ze eruit? Dit is Klaas Schenk en hij is aardappelboer in Anne Paulowna. Hij heeft het op dit moment heel erg druk, want alle aardappels moeten de grond uit. Hier heeft hij het hele jaar naar toe gewerkt: de oogt. Aardappelen worden geteeld met aardappelen. Pootaardappelen om precies te zijn. Dat zijn aardappelen van hele sterke planten waar geen ziektes meer in zitten. Nederland is daar heel beroemd om. Boeren in heel Europa willen die aardappelen graag hebben om mee te telen. 1/3 van de Nederlandse aardappeloogst bestaat uit pootaardappelen. Klaas teelt ze ook. Hoe teel je aardappels? Het begin is eigenlijk vrij simpel. Je hebt een aardappel, die leg je op het maaiveld (dus niet erin maar erop) en daar gaat een hele grote kwak grond overheen. Je maakt er een bedje van. Dat laat je zo zitten tot mei en dan komen er groene puntjes boven de grond uit. Dan gaat er vervolgens weer een laag grond overheen en dit noem je aanaarden. Zo rond juli ziet het aardappelveld er zo uit: helemaal groen. De aardappels zelf zijn ook mooi alleen hebben ze nog maar een heel dun schilletje. Hoe maak je de schil dikker? Al het loof eraf maaien en 3 weken laten staan. Dan krijg je een droog stoppelveldje, ligt er een beetje braakliggend uit. Maar het goud, om het maar even te noemen, zit in de grond. Dan is de rooimachine aan de beurt. Die hoeft niet te graven. De moederaardappel lag al op het maaiveld. De kleine aardappelen groeien omhoog want planten groeien altijd omhoog en nooit naar beneden. Wat de rooimachine doet is hij tilt het bed op, schud het lekker op zodat de grond er tussen uit valt en dan blijven de aardappelen over. Het enige wat nu nog moet gebeuren is de moeder tussen de kinderen vandaan halen. Klinkt heel onaardig maar daar hebben we niks meer aan. Uiteindelijk komen de aardappelen hier in deze schuur terecht met airconditioning en worden ze droog gehouden en opgeslagen. Wat brengt zo'n aardappel nou op? Ongeveer 40 cent per kilo. Hoeveel kilo zit er dan in zo'n krat? 1000. 400 euro ja. En hoeveel kratten heb je hier dan staan? Ga jij ze maar tellen. Je gaat het me niet vertellen? Nee. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ,8, 9... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662911 203 2032-12-31T22:00:00+00:00 12672 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no oogst Nederlands aardappel oogstmachine boer https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-aardbei-een-schijnvrucht 2024-01-04T11:17:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24940.w613.r16-9.70915c7.webp Wat is een aardbei? | Een schijnvrucht Ik ben Nashita en ik ben 9 jaar en ik ga het hebben over de aardbei. Ik vind het een super, super, super lekkere vrucht omdat het zoet, sappig en zacht is. Je kan bijna alles er van eten en zie je deze gele puntjes? Dat zijn de pitjes die kan je namelijk ook eten. Behalve het groene en het witte gedeelte, want als je een beetje groen eet dan eet je een beetje plant en dat is niet zo fijn. Nou goed, dan neem ik er nog eentje. Hier zitten de zaadjes ook aan de binnenkant en hier ook. Bij de aardbei zitten ze aan de buitenkant, kleine gele pitjes. Dat zijn de zaadjes en die kan je er natuurlijk niet allemaal af zitten peuteren. Dus je doet hem zo, kuiltje maken, aardbei zachtjes in de grond, toedekken en dan kan je een aardbeienplant krijgen. Die aardbei is dan ook geen echte vrucht maar een schijnvrucht. Wist je dat er 600 verschillende soorten zijn? En eigenlijk hoe we hem nu kennen pas 200 jaar bestaat. Hij heeft Amerikaanse voorouders, hier de Verenigde Staten. 2 eetlepels yoghurt, 2 eetlepels honing. Ze worden ook wel zomerkoninkjes genoemd en staan symbool voor kortstondig geluk. Nog eentje want dit is wel heel kort. Fijn gemalen amandelen, 5 aardbeien prakken. In aardbeien zit heel veel vitamine C. Baby's kunnen er zelfs een soort allergische reactie van krijgen. Dan lijken ze ook wel een beetje op een aardbei. Een rood hoofd met van die pukkeltjes erop. Nou ik ben benieuwd. Ik weet het niet hoor. Ik stop ze toch liever in mijn mond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662912 129 2032-12-31T22:00:00+00:00 7091 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no fruit aardbei zaad vrucht pit https://schooltv.nl/video-item/kun-je-hoogte-meten-met-behulp-van-de-kromming-van-de-aarde-achter-de-horizon 2024-01-07T17:45:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24941.w613.r16-9.c6d435e.webp Kun je hoogte meten met behulp van de kromming van de aarde? | Achter de horizon Ja daar zijn we weer en dit is de altijd gezellige vuurtoren van Stavoren. Volgens de bouwtekeningen en is hij precies 15 meter en 20 centimeter. Wij gaan hem nameten maar dan zonder liniaal. De vraag van vandaag is: Kunnen we de vuurtoren meten met een aardbol? De aarde lijkt plat maar is natuurlijk een bol. Daarom kun je nooit in 1 keer de hele aarde zien maar kun je alleen kijken tot de horizon. Ik heb hier een cameraatje en een potloodje. Als we de camera zo neerzetten dan ligt de horizon ongeveer hier. Als je verder dan de horizon wilt kijken dan zul je omhoog moeten. Bijvoorbeeld door op een berg te gaan staan. Dan zie je meer. Maar je kunt ook achter de horizon kijken maar dan zie je alleen echt grote dingen. Ik heb hier mijn cameraatje en een mini vuurtoren. Als ik die vuurtoren achter de horizon zet dan zie je alleen nog het topje. Zet ik hem nog verder dan verdwijnt ook dat topje achter de horizon. Maar verwijder ik deze mini vuurtoren voor een grote mini vuurtoren en zet ik die op dezelfde plek dan zie ik het topje weer wel. Dan zal ik de camera er nog verder vanaf moeten houden om hem echt niet meer te zien. Er bestaat dus een verband tussen de hoogte van een vuurtoren en de afstand waarop ik hem nog kan zien. Sterker nog, hoe groter de vuurtoren hoe groter de afstand dat ik hem nog kan zien. Dat is logisch. Daar is ook een formule bij gemaakt. De formule zie je in deze grafiek. Stel de vuurtoren is 40 meter, dan hoort daar een afstand bij van 27 km. Wat we nu aan het doen zijn is het bepalen van de afstand waarop we onze vuurtoren nog kunnen zien. Als we dat weten, kunnen we in onze grafiek terugvinden hoe hoe hij is. Ik zie hem nog hoor. Volle kracht vooruit. Wat een beest is dit. Wacht even, wel in de gaten houden of ik hem nog zie. Wacht stop! Mijn enige echte Bart de Meter helm! Oh gelukkig. Mijn logo'tje is eraf maar dat maakt niet uit. Even kijken hoor. Nu ben ik hem kwijt achter de horizon. Stop maar hoor. Schipper, hoever zijn we nu van Stavoren vandaan? Dat is 20,5 km. Dan pak ik mijn grafiekje er even bij want bij 20,5 zichtbare km hoort de hoogte van de vuurtoren van 20 meter. Dat vind ik helemaal niet slecht. Volgens de officiële bouwtekeningen is ons vuurtorentje precies, maar dan ook precies, 15 meter en 20 centimeter. Met de methode van vandaag kwamen we op 20 meter dat is dus een verschil van bijna 5 meter. Maar ons vuurtorentje staat dan wel op een dijkje en ik deinde lekker op de golven. Echt nauwkeurig is het niet maar in de buurt kom je wel. Doei! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662945 219 2032-12-31T22:00:00+00:00 3177 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no hoog aarde meten vuurtoren https://schooltv.nl/video-item/hoe-verzorg-je-een-baardagaam-een-hagedis-uit-australie 2024-01-04T11:17:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24942.w613.r16-9.e52dcf0.webp Hoe verzorg je een baardagaam? | Een hagedis uit Australië Hoe kun je een baardagaam het best verzorgen en naar de zin maken? Om dat goed te kunnen doen moet je eerst iets weten of de baardagaam. Het is een hagadissensoort en hagedissen zijn koudbloedig. Dat betekent dat ze hun lichaamstemperatuur aanpassen aan de temperatuur van hun omgeving. Baardagamen komen uit Australie en leven dan het liefst in de woestijn. Om het de baardagaam een beetje naar zijn zin te maken, moet je de woestijn thuis een beetje nabootsen. Leg bijvoorbeeld grote stenen neer voor schaduw, lekker koel, en hang speciale lampen op voor de warmte. De lampen mogen best heet zijn want 45 graden vinden baardagamen heerlijk. In de bak moet het ook donker kunnen zijn. Baardagamen hebben een strak dag- en nachtritme. Ze hebben iets bijzonders waarmee ze dag en nacht kunnen onderscheiden. Dat is het derde oog boven op hun kop. Dat zijn lichtgevoelige cellen dit zitten boven op de kop. Die geven overdag een extra prikkel aan de hersenen om extra actief te worden. Dat hebben ze echt nodig? Dat hebben ze echt nodig om actief te worden. Zo voedertijd! Baardagamen eten zowel groente als vlees. Als je echt goed voor je baardagaam wilt zorgen moet je hem af en toe iets geven wat nog leeft zoals een sprinkhaan. Het lijkt een beetje wreed maar in de natuur werkt het ook zo. Baardagamen leven graag in een groep, maar zet nooit meerdere mannetje bij elkaar want dat wordt vechten. Mannetjes zijn dominant. Ze willen laten merken dat ze de baas zijn. Dat doen ze op verschillende manieren. 1 Daarvan is met hun kop knikken. Een andere manier is een baardje opzetten. Dat doen ze ook om te laten zien dat ze bang zijn, maar de mannetjes doen het ook omdat ze heel stoer zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662946 116 2032-12-31T22:00:00+00:00 14129 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no huisdier hagedis reptiel dier verzorgen https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-bellenblaas-water-en-zeepsop 2024-01-04T11:17:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24943.w613.r16-9.46c1e3b.webp Hoe werkt een bellenblaas? | Water en zeepsop Wauw! Ja hoe werkt bellenblaas. Water en sop bij elkaar, roeren en hoppatee. Bellenblazen, het lijkt heel simpel maar er komt meer bij kijken dan je denkt. Eerst moet het houdertje gevuld worden met een vliesje van zeepsop. Met alleen water lukt het niet. Met appelsap dan? Lukt ook niet. Melk? Ja! Stroop? Gaat het ook wel goed. Wat is dan het verschil tussen appelsap en stroop? Appelsap is heel vloeibaar en stroop is juist heel stroperig. Afwasmiddel maakt het water ook stroperig. Er ontstaat een vliesje. Maar kan je dan met stroop ook bellen blazen? Nee dat kan dan weer niet. Blijkbaar is er nog iets aan de hand. Ik heb hier een schone, droge doek en puur water. Wanneer ik het water op een doek leg dan blijft het als een bol er bovenop liggen. Blijkbaar zitten er krachten in dat water zodat het als een bol bij elkaar blijft en die krachten zijn nodig om een bel te kunnen maken. Maar nu doe ik een beetje zeep in het water en dat leg ik op de doek dan ontstaat er geen bol maar trekt het in de doek. Zijn die krachten die in het water zitten dan verdwenen? Nee, die zorgen er nu voor dat er een stevig en elastisch vlies kan ontstaan. Bak met zeepsop en een beugel met touwtje ertussen en er ontstaat een vlies. Als ik nou aan het touwtje trek, dan trekt het vlies het touwtje weer omhoog. De stroperigheid van het sopje en de krachten van het water zorgen voor de sterkte van het vliesje en dus ook van de bellen. Als ik heel zacht tegen het vliesje aan blaas dan bolt hij op en rekt hij uit maar zodra ik stop schiet hij weer terug. Pas wanneer ik harder ga blazen ontstaan er bellen. Hoe die bellen precies ontstaan kunnen ee niet zien, dat gaat gewoon te snel. Nu hebben ze bij de Universiteit van Wageningen een speciale camera waarmee ze heel veel beeldjes per seconde kunnen maken. Door die beeldjes heel langzaam af te spelen hebben ze bijvoorbeeld kunnen onderzoeken hoe de tong van een kameleon werkt. Nou mochten wij die camera van hun lenen om onze bellenblaas te filmen. Wanneer je tegen het vlies blaast, ontstaat er een lange, bewegende slang die op sommige plekken dikker en dunner wordt. Wanneer hij zo dun wordt dat hij zichzelf raakt dan sluit het vlies zich en ontstaat er een bel. Gaaf hé? Van dichtbij kun je het nog beter zien. Daar gaat hij en pats daar is de bel. Er is weer een nieuw vlies in het houdertje en daar kun je weer een nieuwe bel mee blazen. Omdat je voor die bellen maar heel weinig sop nodig hebt omdat ze heel dun zijn, kun je met 1 keer onderdompelen meerdere bellen maken. Weet je wat nou nog leuker is? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662947 231 2032-12-31T22:00:00+00:00 6369 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no zeep speelgoed blazen https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-beton-gestort-zand-grint-cement-en-water 2024-01-04T11:17:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24944.w613.r16-9.9c4aff8.webp Hoe wordt beton gestort? | Zand, grint, cement en water Heel veel nieuwe gebouwen worden als lego in elkaar gezet. Alleen zijn de stukjes veel groter, complete vloeren, muren inclusief raamgaten en leidingen worden in de fabriek in elkaar gezet: prefab heet dat. Maar hoe maak je zoiets? Beton bestaat uit zand, grint, cement en water. Om het stevigheid mee te geven is er ook een ijzeren vlechtwerk nodig zoals dat hier ligt. Dat noemen ze wapening en daar komt de naam bewapend beton ook vandaan. Zo wapening moet wel eerst gemaakt worden. In deze betonfabriek in Wansum wordt die bewapening helemaal automatisch gemaakt door een machine. Het is eigenlijk een soort ijzervlechter. Eerst worden de ijzeren kabels op maat geknipt. Verschillende diktes door elkaar. Vervolgens worden ze netjes op de juiste plek gelegd. Een lasrobot last de ijzeren kabels aan elkaar. Wat er uit de machine komt zijn gevlochten matten. De gevlochten matten worden hier aan hoekstukken gelast die ook automatisch gemaakt worden. Zo krijg je kant-en-klare elementen die in de gietmal kunnen worden gelegd. Voor elk element wordt een gietmal op maat gemaakt van hout. Dit is de gietmal van de voorkant van een huis. Kijk maar, daar komt de deur en dit hier wordt een raam. In deze mal wordt het vlechtwerk neergelegd en komen eventuele elektriciteits- of waterleidingen. Ook wordt de mal ingevet met olie om te voorkomen dat het beton blijft plakken aan het hout. Dan is de mal klaar voor de betonstort. Moet je kijken. Het beton wordt in de mal gestort en loopt keurig in alle hoeken en gaten. Binnen 3 uur is het beton hard genoeg om overheen te lopen en binnen 2 dagen kan je er al mee bouwen. Ongelooflijk he. Zo ziet de voorgevel er dan uit. Deurtje, raampje. Dit element wordt morgenvroeg opgehaald en gaat rechtstreeks naar een nieuw huis. Misschien wel van jou? Ik ben in ieder geval al binnen geweest. Ding dong. Goedemiddag! Leuk huisje hoor! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662948 187 2032-12-31T22:00:00+00:00 16548 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no bouw beton constructie https://schooltv.nl/video-item/waarom-zoemen-bijen-trillingen-van-geluid-in-de-lucht 2024-01-04T11:17:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24945.w613.r16-9.5f41799.webp Waarom zoemen bijen? | Trillingen van geluid in de lucht Ik ben Anna, ik ben 8 jaar en ik woon in Hoorn. Mijn vraag is: Waarom maken bijen en wespen zo'n zoemend geluid? Moet je kijken, een heel bijenvolk. Wauw, wat een gezoem. Om uit te leggen waarom dat gezoem hoort bij bijen, hommels en muggen moet je eerst iets weten over geluid. Geluid heeft alles te maken met lucht wat in trilling wordt gebracht. Even een proefje. Omdat je lucht niet ziet gebruiken we even water. Dus het water in dit aquarium is de lucht. Dat pingpongballetje is het trommelvlies in je oor. Moet je kijken wat er gebeurt als ik deze tennisbal aan deze kant in de bak gooi. Er ontstaan golven en dat bereikt hier het pingpongballetje en dat gaat mee bewegen. Dat gebeurt ook met geluid in je oor. De geluidsgolven komen in je oor tegen je trommelvlies aan en dat gaat dan mee trillen. Hoe kan dat? Nog een voorbeeld. Als je de snaren van een gitaar aanslaat, gaan de snaren trillen. De hele klankkast gaat trillen en de lucht er omheen ook. Die trilling wordt via de lucht, net zoals die golven in het aquarium, naar het trommelvlies in je oor gebracht. Dat gaat ook trillen. Dat wordt in je hersenen weer omgezet in geluid. Alles wat je hoort is dus trillende lucht. Net als bij de snaren van een gitaar, brengen de vleugels van een insect de lucht ook in trilling. Dat is dus het gezoem dat je hoort. Kunnen we even stemmen dames? Al die verschillende beestjes klinken anders. Het gezellige gezoem van een bij dan het irritante gezoem van een mug. Een wesp klinkt nog weer heel anders. Al die verschillende zoemgeluiden hebben alles te maken met de vleugeltjes. Hoe sneller ze met die vleugeltjes flapperen, hoe hoger het geluid. Dat kunnen we nabootsen met een meetlat op tafel. Als ik hem ver laat uitsteken en ik breng hem in trilling dan klinkt hij laag want hij trilt heel laag. Als ik hem minder ver laat uitsteken dan klinkt hij hoger want hij trilt veel sneller. Even terug naar de natuur. Het gezoem van een vlieg met grote, lange vleugels is lager want hij beweegt trager. Maar nog altijd 150 keer per seconde hoor. Het kan nog sneller want een klein mugje fladdert wel meer dan 600 keer per seconde. Dus Anna, een vlieg met grote vleugels klinkt lager dan een mugje met kleine vleugels. Tot slot nog even een quizje om te kijken of jullie wel goed hebben opgelet. Daar komt het eerste geluid: klinkt hoog, klein insect dus. Klopt het is een mug. Volgende is wat moeilijker. Inderdaad! Een vlieg. Lager inderdaad. Een bij. Gaat goed. Laatste vraag. Jongens de verkeerde band. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662949 214 2032-12-31T22:00:00+00:00 11367 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no geluid vleugel mug wesp bij trillen vlieg vliegen https://schooltv.nl/video-item/wat-draagt-een-brandweerman-of-vrouw-beschermende-kleding-tegen-hitte-en-rook 2024-01-16T15:18:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24946.w613.r16-9.4eb24b7.webp Wat draagt een brandweerman of -vrouw? | Beschermende kleding tegen hitte en rook Zo, deze zijn voor straks. Huppakee. Als je aan de brandweer denkt dan denk je al snel aan een man in een groot zwart pak met een mooie helm. Maar iemand die bij de brandweer werkt hoeft natuurlijk helemaal geen man te zijn en net zo goed een vrouw zijn. Mag ik je voorstellen aan Mireille. Deze blauwe combinatie is het kazerne tenue. Als Mireille dienst heeft om uit te rukken dan blijft ze niet de hele dag wachten in een zwaar dik pak. Op de kazerne draagt ze dit donkerblauwe kazerne tenue. Stel nou dat er ergens een brandje is en ik zie en ruik wel een beetje onraad. Kunnen we dan in deze kleding een brandje blussen? Nee natuurlijk niet. We moeten we beschermende pakken tegen de straling en vlammen. Voordat we uitrukken moet eerst wel de pieper gaan. Nou.. Gaat net die pieper. We moeten dus echt uitrukken. Wat gaan we doen? We trekken ons uitrukpak aan. Ik heb er ook 1 voor jou meegenomen, die staat achter je. Je trekt eerst je schoenen uit en stapt in je laarzen. Broek omhoog, bretels om, laarzen dicht, broek vast, jas erover heen en als laatst de helm op. Je bent al klaar joh. Als ik alles aan heb, ben ik dan beschermd tegen alle hitte? Ja, dan ben je in principe beschermd tegen de hitte. Het pak heeft een hitte beschermende laag en die bestaat tussen een binnen- en buitenpak. Dat is voor een isolerende werking. Hoe meer lagen hoe minder de hitte je bereikt. Ik moet echt wat vaker oefenen. In het echt hebben we meer haast Bart. Dat begrijp ik, ik doe mijn best. Deze rits blijft een beetje hangen. En die flappen achter op mijn helm, waar is dat voor? Die zijn er om je te beschermen tegen de hitte straling. Daar waar het pak je huid niet afdekt. Dus vooral bij mijn nek? Ja vooral bij je nek. Ben ik nou helemaal klaar? Je begint bij je rits en als afsluiting doen we deze. Waar is dat voor? Dan komt je veiligheidsbril tevoorschijn. Als we bij een ongeval auto's moeten open knippen dan heb je kans op glassplinters en scherpe delen dan moeten we de ogen beschermen. Ja precies, dan komt het niet in mijn oog terecht. De auto staat nog wel te wachten. Ja dat begrijp ik. Deze nog dicht. Zijn we helemaal klaar om de brandhaard in te gaan? Een ademluchttoestel. Dat hebben we nog nodig. Gaan we halen. Wat we gaan doen. We draaien eerst de fles open. Is hij in orde? Hij is in orde. Wat lees je hier af? 28. Dat is de tijd in minuten dat we binnen kunnen zijn. Dus je kunt 28 minuten met deze lucht de ruimte in lopen. Je legt hem als het ware als een rugzak op je rug. Dan de buikband vast. Dat ding is nog best zwaar. We hebben nog een masker. Dus je brengt het masker naar je gezicht, trekt de beugels aan en die haak je in je helm. Ik zal het eerst even voor doen, dan kan je even kijken. Probeer het maar. Dat zit nog behoorlijk strak zeg. Dat moet ook wel. Binnen het masker creëer je een overdruk zodat er van buiten nooit lucht of rook naar binnen kan. Je hoort het. Nu haal ik verse lucht uit de fles. Het is wel lastig om elkaar te verstaan zo. Precies, wat je moet doen is altijd rustig spreken, duidelijk en geen lange verhalen. Geen moppen tappen. Zijn we nu klaar? Ja we zijn nu klaar om de brand in te gaan. Het begint hier nu wel heel rokerig te worden, het is tijd om de brandhaard te vinden. Je kan niet zomaar naar binnen rennen. Ik ken het hier. Het Klokhuis studiootje. Maar je ziet niks meer. Nee dat klopt. Met je voet de vloer aftasten. Met je linkerhand de muur en met je rechterhand voor langs. Het ziet er wel een beetje raar uit hé? Ik heb hier iets. Een gitaar. Laat maar liggen. Ik ruik iets verbrand. Weet jij iets van een broodrooster? Zijn ze al klaar? Lekker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662950 270 2032-12-31T22:00:00+00:00 11659 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no kleding rook brandweer vuur veiligheid https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-breedbeeld-televisie-van-vierkant-naar-breder-beeld 2024-01-04T11:17:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24947.w613.r16-9.32e0d8d.webp Hoe werkt breedbeeld televisie? | Van vierkant naar breder beeld Hallo ik ben Mats en ik woon in Naarden en ik heb een vraag voor het Klokhuis. Waarom is een breedbeeld tv breder dan een gewone tv? Waarom ik het vraag. Ik heb thuis 2 tv's een breedbeeld en een gewone tv, en ze zeggen dat er een verschil tussen zit, maar het verschil waarom zou ik niet weten. Dus dat vraag ik aan het Klokhuis. Nou Mats, het verschil tussen een breedbeeld televisie en een gewone televisie is eigenlijk heel logisch. Een oude tv is bijna vierkant en een breedbeeld tv is veel breder. Kijk maar, dit is oud en dit is breed. Met breedbeeld heb je eigenlijk een soort bioscoopscherm. Het is breder het beeld en je ziet daarom veel meer. Dat kan je goed zien als we lijntjes in beeld trekken. Deze lijnen geven weer wat je ziet bij een oude beeldbuis en deze lijnen wat je ziet bij breedbeeld. Wat een verschil hé? Dat vinden mensen die programma's maken heel handig want zo kunnen ze de mensen thuis veel meer laten zien. Wat eerst buiten shot viel, krijg je nu wel te zien. Hoeveel meer zie je dan? Even iets over hoogte en breedte. Dit is een vierkant en bij een vierkant zijn de hoogte en breedte gelijk. Bijvoorbeeld 9 bij 9. Je zou denken dat een oude televisie een vierkant is maar dat is niet zo. Het is een rechthoek, net als bij breedbeeld televisie. De oude televisie was 9 hoog en 12 breed en breedbeeld televisie is ook 9 hoog maar 16 breed. Bij breedbeeld zie je dus meer maar is het ook beter? Als je van dichtbij naar de televisie kijkt dan zie je allemaal lijnen en puntjes. Het zijn 576 lijnen en 720 puntjes. Nu zou je denken dat er bij breedbeeld televisie meer puntjes zijn om het beeld breder te krijgen, maar dat is niet zo. Ze hebben die puntjes in de breedte opgerekt. Dat ziet er niet heel lekker uit. Gelukkig zit er op de camera een knopje waarmee we het beeld ook breedbeeld kunnen opnemen. Kijk, dat is beter. Maar hoe weet je televisie nou dat het in breedbeeld wordt uitgezonden? Dat regelen ze hier bij de eindregie in Hilversum. Ze hebben er 1 voor Nederland 1, voor Nederland 2 en heel belangrijk voor Nederland 3. Want daar vandaan wordt het Klokhuis uitgezonden. Hier op de computer kan je dus zien of het programma in breedbeeld wordt uitgezonden. Hier het Klokhuis, 6:2. Dat is de code voor breedbeeld. We zijn dus in breedbeeld op televisie. Dat had je natuurlijk al lang gezien. Dit knopje geeft aan of het in breedbeeld is of niet. Nu gaat het allemaal automatisch via de computer. Vroeger deden de mensen van de eindregie dat gewoon met de hand. Kijk zo. Sorry hoor. Ik zet hem weer terug. Zo dat is beter. Lekker breed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662951 202 2032-12-31T22:00:00+00:00 5674 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no camera verhouding televisie beeld https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-brood-gebakken-in-de-fabriek-honderdduizend-broden-en-broodjes-per-dag 2024-01-04T11:17:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24948.w613.r16-9.ac34917.webp Hoe wordt brood gebakken in de fabriek? | Honderdduizend broden en broodjes per dag In deze broodbakkerij worden elke dag meer dan 100.000 broodjes gebakken voor de supermarkten. Dat is veel. Hoe doen ze dat? Heel veel broodjes betekent heel veel meel: tarwemeel. In deze 2 silo's ligt tarwebloem voor het witte brood, in deze silo volkorenmeel en in deze zit een speciale mix voor tarwebrood. Door middel van luchtleidingen worden al deze meelvormen de bakkerij ingeblazen. Het basisrecept voor brood is eigenlijk heel simpel. Het bestaat uit 4 ingrediënten: meel, water, zout en gebakken lucht. Gist is een legertje bacteriën dat lucht produceert. Het is een vloeistof. De bacteriën eten de suikers uit het deeg op en door die suikers gaan ze koolzuurwinden laten. Door die winden komen er belletjes in het deeg en het deeg wordt daardoor luchtig. Dat is fijn om te weten hé? In de computer staat het recept klaar voor 900 tarwe casinobroden. In deze silo worden alle juiste hoeveelheden van de ingrediënten gedaan en de computer regelt dan precies hoelang en welke temperatuur er gekneed en gemengd moet worden. Plop. Wanneer het deeg gemengd is wordt het geproportioneerd. De afgewogen hoeveelheid van 1 brood gaat straks de reiskast in. Dit is echt een enorme reiskast. Met een heel knap bedacht kiepsysteem blijven de broodjes precies 50 minuten in deze kast. Het is hier behoorlijk vochtig en warm en dat moet om die gistbacteriën aan de gang te krijgen. Bij precies de juiste temperatuur maken ze de perfecte belletjes. Het deeg heeft nu de vorm van een brood gekregen en wordt het in een bakblik gedaan en dan moet het nog een uur worden na gerezen. Dat gebeurt weer in de reistoren. Dan is eindelijk de oven aan de beurt. De oven is een soort straat waar de lopende band heel langzaam doorheen loopt. Moet het brood wat langer in de oven, dan wordt de lopende band gewoon wat sneller gezet. Hier gaat het deeg de oven in. Hier komen de verse, heerlijk geurende, gloeiend hete broden er weer uit. Al het brood komt uiteindelijk in deze gigantisch broodtoren terecht. Het wordt afgekoeld voordat het wordt ingepakt. Zo doen ze dat dus in 1 dag 100.000 broodjes en broden bakken en ze zijn precies op tijd klaar voor de vrachtwagens die ze zo direct naar de supermarkt brengt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662952 195 2032-12-31T22:00:00+00:00 25484 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no bakken productie voeding brood fabriek eten https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-cactusvijg-nationaal-symbool-van-mexico 2024-01-04T11:17:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24949.w613.r16-9.405fc2c.webp Wat is een cactusvijg? | Nationaal symbool van Mexico Hallo ik ben Farah en ik ben 9 jaar oud en ik ga wat vertellen over de cactus. De cactus heet zo omdat alle bruine dingetjes die eraan zitten de stekeltjes zijn. Dat doet heel erg pijn aan je vingertjes. In Marokko groeit de vrucht en die eten we zo. Het is net als dat je een banaan aan het pellen bent alleen heet het geen banaan. Er zitten heel veel pitjes in en als je hem pelt blijft er heel weinig van over. Lekker sappig. Net een vijg. Je moet die jongens inderdaad niet zonder handschoentjes aanpakken. Zie je die bobbeltjes? Het lijken wratjes maar er zaten eerst hele grote stekels op. Die hebben ze er vanaf gehaald maar nog steeds zit die vijg onder de hele kleine geniepige jeukende haartjes. Hij groeit boven op de schijfcactus en die schijfcactus kan wel 4 meter hoog worden. Weet je waar hij vandaan komt? Uit Mexico, hier onder de Verenigde Staten. Weet je hoe ik dat weet? Hij staat namelijk op de nationale vlag. Die dikke adelaar zit boven op de cactus en die rode dingetjes zijn nou die cactusvijgen. Wist je dat die oorspronkelijk gebruikt werd als luizenfabriek? Hij zat helemaal onder de cochenilleluis en de rode kleurstof uit de eitjes en uit het bloed van de vrouwtjesluis werd gebruikt in de textielindustrie om kleding mee te kleuren. En weet je wat ze er nog meer mee kleuren? Muisjes! De roze dan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662953 115 2032-12-31T22:00:00+00:00 2947 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no cactus fruit Mexico https://schooltv.nl/video-item/waarom-piept-een-cavia-een-manier-van-communiceren 2024-01-16T16:28:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24950.w613.r16-9.8b5dad7.webp Waarom piept een cavia? | Een manier van communiceren Hoor je hem piepen? Zou hij blij zijn? Vind hij het een beetje eng? Heeft hij gewoon honger? Waarom piept een cavia eigenlijk? Cavia's zijn hele sociale dieren. In Zuid-Amerika waar ze oorspronkelijk vandaan komen, leven ze in hele grote groepen bij elkaar. Als je van plan bent een cavia te nemen, neem er dan minimaal 2 anders worden ze zo eenzaam. Doordat ze zoveel samen zijn, moeten ze wel met elkaar kunnen praten. Daar hebben ze verschillende geluidjes voor. Cavia's zijn eigenlijk hele grote kletskousen. Als ik de koelkast open doen, het eten pak, dan hoor je ze al. Een hoog piepgeluid. Jullie weten dat er eten aan komt hé? Korte, hoge piepjes waarbij ze hun bek helemaal open doen betekent help of ze zijn bang of ze proberen hun groep te waarschuwen dat er gevaar dreigt. Als ze bij jou thuis piepen dan kan het zijn dat ze ergens van geschrokken zijn of omdat je ze pijn doet. Oh sorry. Hoor je dat? Ze zijn aan het murmelen. Dat is heel fijn want dat doen ze als ze zich op hun gemak voelen, als ze samen zijn. Het is ook soort gezelligheidsgeluidje. Katten gaan bijvoorbeeld spinnen, cavia's gaan murmelen. De zwarte cavia is een mannetje en hij is net bij 2 vrouwtjes gezet. Het geluid dat hij maakt heet ratelen. Dat betekent dat hij seksueel opgewonden is. Cavia's gaan klappertanden als ze boos op elkaar zijn, vooral mannetjes, beren, doen dat naar elkaar. Als er niet 1 van de 2 maakt dat hij wegkomt dan wordt het vechten. Zo wat kunnen die cavia's kletsen zeg. Je kunt wel merken dat het sociale dieren zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662954 122 2032-12-31T22:00:00+00:00 52187 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no huisdier dier cavia communicatie https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-de-citroen-vandaan-een-vrucht-voor-de-rijken 2024-01-04T11:17:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24951.w613.r16-9.010b3aa.webp Waar komt de citroen vandaan? | Een vrucht voor de rijken Hallo ik ben Yassine en ik ben 9 jaar en ik ga het hebben over de citroen. Mijn moeder gebruikt citroen bij heel veel gerechten zoals salade, vis en het allerlekkerste is bij soep. Niet alleen mijn moeder gebruikt het, maar ik gebruik het ook zelf. Na het voetbal heb ik zo'n dorst en dan neem ik een hap. Een enorme hap en heel erg lekker. Het helpt tegen de dorst, maar als je begint met de eerste hap is het heel erg zuur. De tweede keer is het heel erg lekker. Terwijl we grapefruit, sinaasappel en mandarijn gewoon zo eten, belandt de citroen bij ons in de cola. Het is dan ook de zuurste van de citrusfamilie. Ze weten eigenlijk niet zeker waar hij vandaag komt, maar wat ze wel zeker weten is dat hij 4000 jaar geleden in China als heel duur, kostbaar product werd gezien. Eigenlijk alleen bestemd voor de keizer en hele hoge ambtenaren. Omdat die citroen rijkdom en aanzien gaf noemde ze die bomen goud getooide slaven. Die gele, goudkleurige kleur krijgt hij pas als hij het een paar nachtjes heel erg koud heeft gehad. Toen Columbus de citroen naar Europa nam, werd het gewoon een ontvettingsmiddel en hingen ze het in de kledingkast tegen motten. Per jaar eet een gezin in Nederland een kilo citroenen. In Arabië en Azië wel 10 keer zo veel. Maar waar zit het niet allemaal in citroen: frisdrank, mixdrank, schoonmaakmiddel, vlekkenmiddel, afwasmiddel, shampoo, in lekker fris voor het toilet, in nagelharder zit het zelfs, in citroenthee en ook in parfum. Ja jongens, hou maar op het zit overal in. Wat wel heel handig is van citroen is dat het helpt tegen verkleuring van groente en fruit. Zo blijft het langer mooi. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662955 122 2032-12-31T22:00:00+00:00 7090 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no eten citroen fruit voeding https://schooltv.nl/video-item/wat-is-couscous-en-waar-komt-het-vandaan-kleine-korreltjes-tarwe 2024-01-16T15:58:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24952.w613.r16-9.d696d7f.webp Wat is couscous en waar komt het vandaan? | Kleine korreltjes tarwe Hallo ik ben Yassir en ik ben 11 jaar. Ik ga het hebben over couscous. Couscous ziet er zo uit en is zoiets als rijst met kleine korreltjes. Couscous wordt veel gegeten met groente en vlees maar ik eet het met karnemelk. Even roeren. Het is echt heerlijk en het smaakt naar zuur en het is heerlijk. Hier komt couscous nou vandaan, uit Noord-Afrika. Het is daar een beetje zoiets als rijst in Azië en aardappelen in het westen. Couscous wordt gemaakt van durumtarwe. Zo ziet dat er uit. Het wordt net zo lang gebroken totdat je daar griesmeel van overhoudt. Het is heel klein, zo'n 1 a 2 mm. Weet je wat er ook van durumtarwe wordt gemaakt? Noedels, spaghetti en het wordt vooral in warme landen verbouwd zoals bij ons in Zuid-Europa. Ze verbouwen het het meest in Noord-Dakota in de VS, in Argentinië en helemaal in Rusland. In landen waar het veel gegeten wordt, maken ze het nog helemaal zelf. Net zoals met pasta in Italie. Dan moet je het eindeloos stoven en daar hebben we helemaal geen tijd meer voor. Nu alleen wat warm water erop en klaar. Je hoeft er ook niet meer voor naar een Marokkaans winkeltje maar staat het gewoon in de supermarkt naast de toverrijst. Afgieten, scheutje olijfolie erbij, even roeren en klaar. Marokkanen eten couscous vaak op vrijdag na het moskee bezoek. Dat is bij ons zoiets als op zondag. De hele familie en vrienden en dan gezellig uit 1 grote schaal eten. Ik vind het wel wat zo met je handen eten. Nou jongens dit vind ik nou leuk. Dat moeten we vaker doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662956 129 2032-12-31T22:00:00+00:00 12429 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no eten voeding tarwe Arabië https://schooltv.nl/video-item/welk-dier-houdt-ervan-geaaid-te-worden-hoe-enger-hoe-vriendelijker 2024-01-04T11:17:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24953.w613.r16-9.9ab6cf0.webp Welk dier houdt ervan geaaid te worden? | Hoe enger, hoe vriendelijker Wie houdt van aaien? Nee kom op jongens, wie houdt van aaien? Foutje? Moet ik er echt 1 kiezen? Ik kan me niet voorstellen dat een boa constrictor het fijn vindt om geaaid te worden. Volgens mij grijpt hij me als ik dat doe. Dat doen ze hé. Ze grijpen hun prooi en draaien hun lijf er heel strak omheen en dan wurgt hij hem. Nee volgens mij houdt deze niet van aaien toch? En die kan je aaien? Ik heb werkelijk waar nog nooit zo'n griezelig dier gezien. Dit is een wandelende tak en een wandelende tak is eigenlijk heel erg vriendelijk. Hoezo? Geeft hij dan pootjes als je hem dat vraagt? Nee dat niet, maar vaak is het zo hoe enger een dier eruit ziet, hoe vriendelijker hij is. Waarom is dat? Als zo'n dier er heel gevaarlijk uitziet dan denkt een vogel wel 2 keer na voordat hij hem gaat opeten. Hij lijkt ook een beetje op een takje zodat vogels hem minder snel zullen zien. Dat is natuurlijk ook zo. Onschuldige planteneten moeten ontzettend uitkijken voor roofdieren en om ze af te schrikken hebben ze bijvoorbeeld een gewei zoals een antilope. Of wat dacht je van die? Een elandhert. Of stekels? Die werken ook heel goed. Roofdieren moeten juist niet opvallen. Deze panter heeft bijvoorbeeld een heel mooi camouflage printje op zijn vacht zodat hij niet opvalt in de natuur. Enorme poten en hele scherpe tanden. Dus dit beestje vindt het lekker om geaaid te worden? Dat vindt hij heerlijk. Dit is een baardagaam, een klein soort hagedis en hij ziet er een beetje venijnig uit met zijn stekels maar het is een heel aardig dier. Welk dier jaagt op de baardagaam? Dingo's en roofvogels lusten wel een hapje baardagaam. Waarom vinden ze het lekker om geaaid te worden? Hij voelt de warmte van je hand en dat vindt hij lekker. Reptielen houden van warmte. Wat vindt hij het lekkerste plekje om geaaid te worden? Tussen zijn oogjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662957 153 2032-12-31T22:00:00+00:00 4382 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no huisdier insect dier reptiel slang https://schooltv.nl/video-item/welk-dier-maakt-zon-laag-geluid-dat-wij-mensen-het-niet-kunnen-horen-een-lokroep-voor-de-vrou 2024-01-04T11:17:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24954.w613.r16-9.4e6350b.webp Welk dier maakt zo’n laag geluid dat wij mensen het niet kunnen horen? | Een lokroep voor de vrouwtjes Van wie is dit geluid? Ik hoor helemaal niks. Staat er wel wat op? Hoor jij wat? Dieren maken geluid. Dat weet ik ook wel. Dat doen ze omdat er gevaar dreigt of om te laten zien dat ze de baas zijn. Mannen doen het om vrouwtjes te lokken, maar die geluiden hoor je wel. Ik hoor niks. Helemaal niks. De siamang zijn de luidruchtigste dieren van het oerwoud. Als ze zich bedreigd voelen of er iets in hun territorium komt dan maken ze dit geluid. En dat noemen ze dan zingen. Voorlopig maken ze net zoveel geluid als mijn mp3 speler en dat is niet zoveel. Weet je wie wel bijna altijd geluid maken? Parkietjes. Papegaaien trouwens ook en die kunnen ook praten. Die hebben net als wij stembanden en een hele lange luchtpijp zodat ze beter harde en zachte geluiden kunnen maken. En ze hebben een tong waarmee ze de geluiden kunnen omzetten in klanken zoals de A, O, I. Zo kunnen ze korte zinnen maken. Weet jij misschien wat voor geluid dit is want ik hoor helemaal niks. Volgens mij is het een olifant. Kom op zeg. Een olifant klinkt toch zo? Olifanten kunnen ook hele diepe geluiden maken maar die kunnen wij niet horen. Maar als je die versneld zou afspelen met een trucje dan hoor je een soort gebrom. Waar wordt dat gebrom voor gemaakt dan? Dat is heel handig want mannen leven normaal gesproken niet in een kudde met vrouwen en kinderen en als ze dan zin hebben om... ... even hoppatee. Ja dan maken ze dat geluid en dan wordt het op tientallen kilometers ver gehoord. Dat is handig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662958 148 2032-12-31T22:00:00+00:00 9680 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no geluid dier https://schooltv.nl/video-item/welk-dier-heeft-de-langste-piemel-groot-klein-dun-of-dik 2024-01-16T15:49:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24955.w613.r16-9.2ce7cf8.webp Welk dier heeft de langste piemel? | Groot, klein, dun of dik Wie heeft de langste? Je bedoelt toch niet de langste... Echt? Nou dan ga ik dat maar even uitzoeken hé. Het lijkt misschien een beetje vies of raar maar in de dierenwereld draait het daar wel om. Je hebt ze groot, klein, dik, dun. We doen er dan wel een beetje lacherig over, maar even serieus. Even zonder gekheid. De piemel is in de natuur van levensbelang en niet alleen om mee te plassen maar ook om voort te planten. We kunnen er heel kort over zijn. De langste heeft natuurlijk de olifant. Hij heeft niet alleen aan de voorkant een lange slurf maar ook aan de achterkant kan hij 1,5 meter worden. Het is ook echt nodig die 1,5 meter. De olifant is natuurlijk groot en het vrouwtje is ook groot en die heeft een enorme vagina en het moet wel allemaal passen. Mantelbavianen zijn weer een verhaal apart. Die heeft namelijk een knalrode piemel en die gaat er ook mooi voor zitten zodat je goed kan zien hoe mooi en groot hij wel niet is. Zo laat hij zien dat hij de baas is. Dat moet ook wel want anders nemen de andere bavianen zijn plaats in en al die vrouwtjes die erbij horen dus showen dat ding. Ze kunnen dan wel een mooie piemel hebben maar of hij de langste is. Van de landdieren heeft de olifant dus de langste. Heeft hij dan ook de langste van het dierenrijk? Dat dacht ik al. Maar daar overheen komt de blauwe vinvis. Met een piemel van wel 3,5 meter lang. Hoe lang is dat? Langer, langer. Zo hallo. Maar hoelang is de blauwe vinvis zelf dan? Zo'n blauwe vinvis kan zelf ook wel 33 meter lang worden. Maar dan is het een piemeltje van niks voor zo'n lange vis. Maar met stip op de eerste plaats staat de zeepok. Een klein garnaaltje dat van kalk een huisje bouwt en als hij er eenmaal in zit dan komt hij er niet meer uit. Zeepokken zijn een mannetje en vrouwtje tegelijk en hebben 2 piemels van 25 keer hun eigen lengte. Kijk, dat vind ik nou lang. Maar waarom moet dat zo lang zijn? Als hij in zijn huisje zit en er niet meer uit kan en die piemel zo ver naar buiten moet steken om die buur te bevruchten. Het is maar goed dat het alleen in het dierenrijk kan. Oh verschrikkelijk. Maar je bent het met me eens hé? Bij landdieren staat de olifant op de eerste plaats. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662959 189 2032-12-31T22:00:00+00:00 63708 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no dier walvis penis olifant mier https://schooltv.nl/video-item/welk-dier-slaapt-het-langst-de-hele-dag-door-luieren 2024-01-16T15:52:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24956.w613.r16-9.474ea7f.webp Welk dier slaapt het langst? | De hele dag door luieren Wie slaapt het langst? Als ik zo een avondje doorzak kom ik zo aan de 12 uur, maar bij dieren? Dat hangt er helemaal vanaf. Als er genoeg eten is en je niet op pad hoeft dan kan je lekker de hele dag luieren. Sommige dieren slapen de hele winter door en het hangt van veel meer dingen af: je leeftijd, je gezondheid, je karakter. Als ik ga uitrekenen wel dier in de dierentuin het langst slaapt, dan kom ik volgens mij niet bij de bruine beer uit. Als hij zijn buik heeft rond gegeten en lekker vol zit dan kan hij zo 14 uur achter elkaar pitten. Geen probleem. Als hij op pad moet om eten te zoeken dan slaapt hij hooguit 7 uur per dag. Dat doen wij ook ongeveer. Aan 8 uur slaap hebben wij genoeg. Een varken slaapt 8 uur, een mol slaapt 8 uur, een hond en een cavia trouwens ook. Maar bij dieren is de tijd dat ze slapen heel verschillend. De egel bijvoorbeeld is niet van het luie gedoe. Hij slaapt hooguit een uur per dag. De egel is het dus niet, maar wie is het dan wel? Die doen helemaal geen oog dicht, letterlijk. Ze hebben geen oogleden. Die liggen een beetje in het water uit te rusten. Daar moet je toch niet aan denken. Daar word je helemaal gek van. Vleermuizen staan op de derde plaats die het langste slapen. Ja natuurlijk dat had ik kunnen weten. Ja ze hangen aan hun tenen, vleugels ingetrokken en koppies naar beneden. Hoelang slapen ze dan? 19 uur per dag. En weet je wel dier het allerlangste slaapt? Het is een gedeelde eerste plaatst: de luiaard. Hoelang slaapt hij dan? 20 uur per dag. Zo, die doet zijn naam eer aan. Ja eigenlijk brengt hij zijn leven hangend door aan die klerenhanger-achtige klauwen en alles gaat heel traag in zijn leven. Zijn hele leven verloopt in slowmotion eigenlijk? Ja. Maar met wie deelt hij de eerste plaats dan? Met een dier dat in de vrije natuur vaak hard moet werken en daarom neemt hij het ervan als het niet hoeft. De leeuw? Ja precies. Een leeuw is erg lui. Als hij op jacht gaat heb je niet altijd succes. Dus als je een grote prooi hebt waar je een paar dagen mee verder kan dan doe je voor de rest helemaal niks. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662960 164 2032-12-31T22:00:00+00:00 4468 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no slaap dierentuin dier wakker https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-erwtensoep-vandaan-een-typisch-nederlands-gerecht 2024-01-12T15:40:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24957.w613.r16-9.cb5484b.webp Waar komt erwtensoep vandaan? | Een typisch Nederlands gerecht Hallo ik ben Anoub en ik ben 9 jaar en ik wil het over erwtensoep hebben. Zo ziet onze erwtensoep uit Marokko eruit. Je kan er knoflook in doen, sambal en ook ui. Er zit geen varkensvlees in want wij mogen dat niet, alleen als we heel arm zijn. Dat we niks kunnen eten. Wij in Marokko eten het zo. Je pakt een stuk brood en je schept een beetje van de erwtensoep. Er zitten alleen erwten in. Wij eten erwtensoep gewoon met een lepel hoor. Dat kan ook niet anders. Heb je gezien wat er tegenwoordig allemaal in zit? Naast erwten koolraap, dikke stukken varksenvlees, knolselderij, rookworst. Hoe voller, hoe dikker, hoe lekkerder. Je zou je bord bijna opeten. Dat deden ze vroeger ook. Toen hadden ze niet van die leuke soepkommetjes zoals wij die hebben. Toen aten ze soep uit brood. Ze deden de soep in het brood zo en aten het brood op. Heerlijk. Zo'n erwtensoep met alleen maar erwtjes dan, is ontstaan uit armoede. Mensen hadden niks anders dan dat. Nog steeds krijgen arme mensen op straat soep met brood uitgedeeld. Ik vind het wel wat zo'n broodbord. Hoef je lekker niet af te wassen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662961 95 2032-12-31T22:00:00+00:00 4522 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no soep vlees erwt armoede brood https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-de-euromunt-geslagen-een-munt-met-twee-kleuren 2024-01-16T15:35:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24958.w613.r16-9.ce8f3d8.webp Hoe wordt de euromunt geslagen? | Een munt met twee kleuren Wij zijn bicolor. Tenminste als je je portemonnee bij je hebt waar euromunten in zitten. Sinds de invoering van de euro zijn wij bicolor. Onze euromunten bestaan namelijk uit 2 kleuren. Dan vraag ik me altijd af: hoe krijgen ze dat voor elkaar? Is het geboord, gezaagd, gestanst of gelijmd? Ik weet het niet. Tot voor kort werden alle munten alleen met de hand ontworpen en gegraveerd. Eerst werd het ontwerp gemaakt en vervolgens met de hand op een gipsmodel gegraveerd. Precisiewerk op de vierkante mm. Dat gipstablet ging dan in een soort, je zou het nu een kopieerapparaat noemen, een apparaat van begin vorige eeuw en het doet het nog steeds. Het gipstablet wordt afgetast met een passertje en elk ribbeltje wat hij voelt geeft hij verkleind door aan de frase. De frase maakt dan de afdruk in de muntstempel. De muntstempel gaat naar de muntpers en daar werden munten mee geslagen. Inmiddels worden munten ook digitaal gemaakt. Een geheel nieuw procedé. Er wordt een afbeelding in de computer gemaakt. Dat kunnen we nu helaas niet zien omdat ze bezig zijn met een nieuw geheim ontwerp. Maar ik heb wel een voorbeeld van een andere munt. Die digitale afbeelding wordt naar de computerlaser gestuurd en daar wordt een stempel gemaakt. Dit is die laserkamer, daar mogen we ook niet in, omdat ze net bezig zijn de nieuwe munt in te laseren. Maar ik kan je uitleggen hoe het werkt. Laagje voor laagje wordt door die laser precies op het juiste moment aan en uit te zetten, die afbeelding als het ware ingebrand. Duizenden laagjes achter elkaar. Dan krijg je uiteindelijk zo'n stempel. Maar hoe zit het nou met die bicolormunten? Ik heb hier de zogenaamde rondellen, dat zijn blanco ongestempelde munten. Dit is de nikkelkleurige kern van de munt en de koperkleurige rand. Ze passen wel in elkaar, maar blijven niet in elkaar vast zitten. Pas in de muntpers wordt het 1 munt. Dit is de muntpers voor speciale munten voor verzamelaars. Die zal 1000 per uur slaan. Voor dagelijks werk worden de muntpersen gebruikt die er wel 40.000 per uur kunnen slaan. Wat is het principe? Zowel bovenin als onderin zit er een stempel. De ring en de kern worden in een muntring geplaatst en daar past de rondel precies in zodat het geen kant uitkan. Vervolgens wordt er met een kracht van 2000 kg de stempel in de rondel geslagen. Wat gebeurt er dan met die bicolor? Door die enorme kracht zetten zowel de ring als de kern uit en klemmen zich aan elkaar vast. Dus geen lijm, geen schroeven, geen ribbels, gewoon brute kracht. Dit is die geheime munt. Die wordt in een hele kleine, super speciale oplage gemaakt. Ga weg! Het is nu al van onschatbare waarde. Nou jullie krijgen de primeur. De eerste echte bicolor Klokhuis munt. Geslagen door de koninklijke Nederlandse munt en daar ben ik nou trots op. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662962 238 2032-12-31T22:00:00+00:00 35155 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no munt (geld) metaal euro geld bank betalen https://schooltv.nl/video-item/hoe-weet-de-verkeerscentrale-waar-de-files-staan-cameras-en-detectielussen 2024-01-16T15:57:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24959.w613.r16-9.e2af4d7.webp Hoe weet de verkeerscentrale waar de files staan? | Camera’s en detectielussen Het is weer zover. Ik sta weer vast. Per jaar staan we met zijn allen zo'n 15 miljoen minuten in de file en we blijven het maar proberen. Tijdens een gemiddelde ochtendspits staat er zo'n 160 km. Het eerste wat je natuurlijk wilt weten is: sta ik erin? Hoe weten ze nou waar welke file staat en hoelang hij is. Nederland heeft 3250 km rijksweg. Van de A1 tot de A200. Dit hele wegennet wordt in de gaten gehouden door Rijkswaterstaat. Om dat goed te doen is Nederland ingedeeld in 5 regio's en wij zijn op dit moment hier: in de regio midden-Nederland. Zo ziet een regionale centrale eruit. Zo'n knooppunt waar allerlei informatie over het wegennet samenkomt. De belangrijkste taak van zo'n centrale is om het verkeer zo veilig en vloeiend mogelijk over de weg te loodsen. Het is nu vrij rustig, want het spitsuur is net voorbij. Tijdens de spits hebben ze het hier ontzettend druk. Een belangrijke informatiebron voor de centrale is het cameranetwerk. Op punten waar vaak en snel files ontstaan, de beroemde knelpunten, zijn camera's opgehangen. Die camera's kunnen heen en weer bewegen en inzoomen en ook weer uitzoomen. Zodat het verkeersbeeld in goed in de gaten gehouden kan worden en zodat er ingegrepen kan worden wanneer er iets gebeurd. Stel dat hier bijvoorbeeld een ongeluk gebeurd, dan kunnen er bijvoorbeeld rijbanen kunnen worden afgesloten of als het ineens heel druk is op de weg dan wordt er een spitsstrook vrijgegeven zodat het verkeer daar kan rijden. Maar die camera's zijn niet de enige informatiebron. Bijna de helft van alle rijkswegen hebben detectielussen en die liggen onder het asfalt. Wat doet zo'n detectielus? Die meet precies hoeveel auto's met welke snelheid passeren. Onder bijna elke snelweg in de randstad zitten die lussen en dan niet eentje, maar om de 300, 400, soms om de 500 meter. Dat zijn een heleboel lussen om iedere minuut van de dag de doorstroming van het verkeer te meten. Het mooie is dat je met die lussen heel goed files kunt detecteren. Dit is de kaart van het wegennet van midden-Nederland en al die gedeeltes die oranje zijn gekleurd, dat zijn files. Hier in het hoekje, dit hele gedeelte is oranje, dat klopt ook. Dat is dat gedeelte waar een camera op is gericht. Uiteindelijk komt alle informatie uit alle regio's van Nederland samen in het verkeerscentrum Nederland. Dat is ook hier in Utrecht. Om even op die filemeldingen terug te komen. Vanuit deze plek wordt alle verkeersinformatie de wereld ingestuurd: naar internet, de ANWB, teletekst. Die redacteuren daar maken daar dan weer hun eigen filemeldingen mee. Die hoor je dus ook op de radio. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662963 210 2032-12-31T22:00:00+00:00 7068 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no verkeersstromen file auto verkeer verkeersveiligheid weg https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-frietbakjes-gemaakt-350-miljoen-bakjes-per-jaar 2024-01-16T16:09:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24960.w613.r16-9.04817b4.webp Hoe worden frietbakjes gemaakt? | 350 miljoen bakjes per jaar Dit is echt een typisch Nederlands fenomeen: het frietbakje. Je komt het bijna nergens ter wereld tegen. Trouwens, we doen niet alleen friet in plastic bakjes, maar ook allerlei andere snacks: kroketten, frikadellen, kaassouffles, zigeunersticks met pindasaus, berenhap, pikanto's, mexicanos. We gebruiken met zijn allen per jaar zo'n 350 miljoen van deze plastic bakjes. Dan rest nog 1 vraag: Hoe worden ze eigenlijk gemaakt? Hier in Helmond staat de grootste frietbakjesfabriek van Nederland. Een frietbakje begint als plastic korrel: plasticgranulaat heet dat. De granulaat wordt in deze pijp omgesmolten, enorm verhit tot vloeibaar plastic. Dat vloeibare plastic wordt op deze rol afgezet en gewalst zodat je een hele dunne laag folie overhoudt. Kijk die komt er hier weer uit. Hier is de folie trouwens zwart omdat het gebruikt wordt voor zwarte bakjes. Vervolgens worden de bakjes anti-statisch gemaakt en wordt er anti-plak opgespoten. Zodat ze bij de patatboer niet steeds aan elkaar vast blijven zitten. De folie wordt er afgerold en weer warm gemaakt. De warme folie wordt hier over een mal heengetrokken en vacuüm worden de vormpjes erin getrokken. Daarna wordt het plastic eraf gestuwd. Deze stansmachine snijdt vervolgens de bakjes los. In 1 keer 12 bakjes. Nu is het natuurlijk handig als je niet met je vingers hoeft te eten. Vandaar dat ze hier ook plastic snackvorkjes maken. Hoe doen ze dat? Gloeiend hete plastic wordt een mal ingespoten en meteen daarna afgekoeld zodat het plastic daarna meteen hard wordt. Je krijgt een hele mooie cirkel met plastic vorkjes. Het enige is nog dat ze zitten aan elkaar vast en worden losgemaakt in de draaitrommel. Iedere dag worden er hier zo'n 370.000 wegwerpbakjes gemaakt. Dan is het wel de bedoeling dat je die netjes in de prullenbak weggooit. Ze heten wel plastic wegwerpbakjes, maar het is niet de bedoeling dat je dat al te letterlijk neemt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662964 167 2032-12-31T22:00:00+00:00 5417 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no eten plastic patat fabriek https://schooltv.nl/video-item/kun-je-hoogte-meten-met-geluid-geluidsgolven-gaan-door-de-lucht 2024-01-04T11:17:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24961.w613.r16-9.6e4a1dd.webp Kun je hoogte meten met geluid? | Geluidsgolven gaan door de lucht Bart de meter, kunnen we het meten? Bart de meter, nou en of! Hallo daar zijn we weer met ons mooie vuurtorentje van Stavoren. Volgens onze bouwtekening is hij precies, maar dan ook precies, 15 meter en 20 cm. Wij gaan hem weer nameten maar dan zonder liniaal. Vandaag is de vraag: kunnen we het vuurtorentje meten met geluid? Daar zijn ze, De Lytse Súdwesthoeke, het fanfarekorps van Stavoren. Hartelijk welkom! Stop maar hoor. Geluid is niks anders dan trillende lucht. Bij deze trom kan je heel goed zien hoe dat werkt. Kunt u er nog een keer op slaan? Ja, heel goed. Door op de trommel te slaan, gaat het vel trillen. Dat trillende vel zet lucht daaromheen ook in trilling. Die trillende lucht komt in mijn oor terecht en de trillende lucht in mijn oor hoor ik als geluid. Nu is het zo dat het heel even duurt tot het geluid van de trommel of het geluid van de hele fanfare bij mijn oor is. Nu sta ik heel dichtbij en heel dichtbij de fanfare en dan is het geluid er zo. Maar nu loop ik wat verder weg en neem ik wat meer afstand, daar duurt het langer voordat het geluid van de fanfare bij mijn oor is. Dat kunnen we gebruiken. Wetenschappers hebben bepaald dat geluid zich verplaatst met 340 m/s. Dat betekent dat als ik ergens hallo roep, dat het 1 sec. duurt tot het 340 m verderop te horen is. Dat principe gaan we gebruiken om de hoogte te bepalen van de vuurtoren. Ik heb hier een speciaal computerprogramma en 2 microfoons: 1 voor boven en 1 voor beneden. Hallo meneer van de fanfare, hoort u mij? Kunt u misschien op uw tenen gaan staan en de bekken zo hoog mogelijk slaan, dan hebben we de beste resultaten op de computer. 3, 2, 1.. Geweldig! Klinkt hartstikke goed, ik ga gelijk kijken op de computer. Wat we nu moeten doen, is het verschil in tijd bepalen tussen de bekkenslag boven en de bekkenslag beneden. Daarvoor zoom ik even in. Kijk op dit punt kwam de bekkenslag aan bij de microfoon boven en op dit punt bij de microfoon beneden. 43 duizendste van een seconde. Heel erg kort, maar we kunnen het wel berekenen. 0,043 x de snelheid van het geluid en dat is 340 meter p/s en dat is 14 meter en 62 cm. Volgens de officiele bouwtekeningen heeft ons vuurtorentje een lengte van 15 meter en 20 cm. Na onze geluidsmeting kwamen we tot een hoogte van 14 meter en 62 cm. Dat is dus een verschil van 58 cm. Dat vind ik helemaal niet slecht. Kunnen we dus meten met geluid? Nou en of! Doei! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662965 215 2032-12-31T22:00:00+00:00 6382 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no meten trillen vuurtoren geluid lucht https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-gerberas-gekweekt-kleurrijke-bloemen-op-een-lange-steel 2024-01-04T11:17:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24962.w613.r16-9.6f5af67.webp Hoe worden gerbera’s gekweekt? | Kleurrijke bloemen op een lange steel Hier is Nederland beroemd mee geworden: bloemen. Keurig ingepakt. Dekseltje erop en het kan zo het vliegtuig in naar Duitsland, Engeland of Frankrijk. Of zelfs naar de andere kant van de wereld, Amerika of naar Japan. En die bloemen komen gewoon uit Nederland. Uit een kas hier in Mijdrecht. De bloemen worden 2 keer aangeraakt: een keer om te plukken en een keer om in de machine te stoppen. Hier in de kas is het altijd lente. Er schijnen hier een paar duizend kleine zonnetjes en het is altijd een graadje of 18. De bloemen groeien dus het hele jaar door. Dit zijn gerbera's en gerbera's kunnen heel veel verschillende kleuren hebben. Ieder land heeft zijn eigen voorkeuren. Engelsen houden van roze-achtige. Duitsers houden meer van harde kleuren en Fransen willen iets pastelerigs. Gerbera's groeien aan een vaste plant. Kijk maar, hij zit gewoon in een pot. Uit elke pot groeien per jaar gemiddeld zo'n 80 gerbera's. Een voor een worden ze rijp. En wanneer zijn ze rijp? Daar is een trucje voor. Hier zie je een gele ring met draden en zodra die zichtbaar is weet je: die kan geplukt worden. Deze gerbera heeft dat nog niet en moet nog even staan. Deze is rauw zoals ze dat noemen. Dit is de laatste keer dat de bloemen met de hand worden aangeraakt. Moet je opletten. In deze kast wordt iedere bloem gefotografeerd. Van boven door deze camera om te kijken of de bloem zelf wel groot genoeg is. Kleintjes opgehoepeld. Vanaf de zijkant met deze camera via een spiegel of de stengel wel recht genoeg is. Vervolgens worden de bloemen hier op maat gesneden, maar niet iedere bloem, iedere stengel wordt even lang. Kijk maar, deze is veel korter dan die lange voor hem. Iedere houder waar een bloem in zit, zo'n gerbera, weet precies hoe lang de stengel is die hij aan boord heeft. De gerbera's worden met een enorme precisie één voor één in het kartonnetje gestoken. De lange stengels vooraan en de korte stengels achteraan. Dat heeft een reden. De gerbera's worden namelijk gekanteld opgehangen. Kijk zo. Dus dan is het logisch dat de gerbera die bovenin hangt een langere stengel nodig heeft om in het water te komen dan de gerbera onderin. In deze enorme vaas krijgen de bloemen 4 uur de tijd om heel veel water op te nemen om het een beetje uit te kunnen houden tijdens de lange reis naar de andere kant van de wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662966 184 2032-12-31T22:00:00+00:00 9249 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no kweken transport bloem Nederland https://schooltv.nl/video-item/hoe-verzorg-je-een-goudvis-zuurstof-waterplantjes-en-niet-te-veel-licht 2024-01-16T15:36:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24963.w613.r16-9.105d170.webp Hoe verzorg je een goudvis? | Zuurstof, waterplantjes en niet te veel licht Wat is het beste voor je goudvis? Iedereen denkt direct aan een ronde vissenkom. Maar is zal het gelijk verklappen. Het beste is een ruim, rechthoekig aquarium. Door de kom heeft de vis te weinig ruimte en door de kleine opening aan de bovenkant, komt er te weinig zuurstof in het water. Daardoor raakt de vis in ademnood, gaat naar de oppervlakte om lucht te happen. Bovendien komt er in zo'n ronde kom van alle kanten licht binnen en dan lijkt het net of hij onbeschermd in open water rond zwemt. Zou hij in de natuur ook doen. Dan zoekt hij beschutting achter rotsen of waterplanten. Nu heeft hij het gevoel alsof hij van alle kanten aangevallen kan worden door roofvissen. Daarom heeft een goudvis liever minder licht in zijn aquarium en een wand die beschut is. Dat kan je bijvoorbeeld doen door er een stuk karton achter te plaatsen. Als je hem helemaal blij wilt maken dan leg je in het aquarium een grote steen of een huisje waar hij zich achter kan verstoppen. Dan voelt hij zich nog veiliger. Zo, waterplantjes erbij. Zo ziet het er wat gezelliger uit, vissen kunnen zich daar ook achter verstoppen. Die waterplantjes hebben echt een functie, die staan er niet voor de gezelligheid. Ze houden namelijk het water schoon. zij leven op vissenpoepjes. Je moet het water verversen maar niet te vaak. En bovendien moet je altijd gebruikmaken van een filter, zodat het water schoon blijft. Wat heel belangrijk is als je een nieuw aquarium koopt, moet je niet gelijk je vissen erin gooien. Want het water, de waterplantjes en de steentjes hebben ongeveer 2 weken nodig om aan elkaar te wennen zodat de juiste mix van bacteriën ontstaat die de vissen nodig hebben om te kunnen leven. Deze goudvissen hebben het goed voor elkaar. Beetje voer erbij. Ze zijn gek op droogvoer. En onthoud hé, wees niet dom, doe je goudvis niet in een kom. Kom maar jongens. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662967 121 2032-12-31T22:00:00+00:00 25637 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no huisdier vis verzorgen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-granaatappel-een-vrucht-met-pitjes 2024-01-04T11:17:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24964.w613.r16-9.f189a04.webp Wat is een granaatappel? | Een vrucht met pitjes Hallo ik ben Somea en ben 9 jaar en ik ga het hebben over de granaatappel. Ik vind granaatappel zo lekker omdat er veel verschillende pitjes in zitten. Als ik er een flinke hap van neem dan komt er een explosie in mijn mond van sap en daarom is het mijn lievelingsfruit. In Marokko eten ze dit ook maar na het eten als een toetje. Daarom vind ik het zo lekker, je kan het persen, je kan er alles mee doen maar het blijft toch een granaatappel. Het is wel een heel gedoe, het eten van een granaatappel. Het komt door al die vruchtvlees-celletjes die erin zitten. Ze lijken net op besjes. Ze zijn echt heerlijk maar je krijgt ze er zo moeilijk uit. Ze schieten overal naar toe, je handen zitten onder het plak, het sap spat in je oog op je trui, krijg je er nooit meer uit. Ik pers ze liever. Het sap is echt supergezond. De Egyptenaren dachten dat je hier onsterfelijk van zou worden. In het graf van Toetachamon, de farao, hebben ze ook granaatappels gevonden. Weet je waar het ons aan doet denken? De handgranaat. Die zijn er naar vernoemd. Weet je waarom? Als zo'n rijpe granaatappel uit de boom valt, dan spat hij uiteen. Dan schieten de vruchtjes alle kanten op. Net of er een handgranaat ontploft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662968 103 2032-12-31T22:00:00+00:00 3785 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no eten appel fruit voeding https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-groente-verpakt-snijden-wassen-en-verpakken 2024-01-04T11:17:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24965.w613.r16-9.af7343d.webp Hoe wordt groente verpakt? | Snijden, wassen en verpakken Allerlei soorten groenten worden de fabriek in gebracht, om vervolgens gesneden en gemengd te worden. Er worden wel drie miljoen zakjes per week gevuld. Hoe doen ze dat precies? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662969 187 2032-12-31T22:00:00+00:00 8304 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no fabriek zak wassen groente productieproces mengen snijden https://schooltv.nl/video-item/waarom-kraait-een-haan-elke-ochtend-en-avond 2024-01-04T11:17:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24966.w613.r16-9.3b6edad.webp Waarom kraait een haan? | Elke ochtend en avond Hallo mijn naam is Rianna de Vries en ik kom uit Almere en we hebben een haan om de hoek wonen. Nou is mijn vraag: waarom kraait een haan als er geen hen in de buurt is? Ja Rianna, zal je net zien, kan je een keer uitslapen, begint de haan van de buren te kraaien. Het is gedaan met de rust en je vraagt je af: waar kraait zo'n beest nou naar? Die kan er eigenlijk ook niks aan doen, die doet ook maar wat ie moet doen. Het is gewoon de natuur. Zo'n haan kraait een paar keer per dag. 's Ochtends als het licht wordt en de zon opkomt dan begint hij te kraaien en 's avonds wanneer het weer donker wordt dan laat hij ook weer van zich horen? Leuk hoor dat gekukel op zijn tijd, maar je vraagt je af: waar is dat gekraai voor nodig? Ten eerste om te laten zien hoe sterk en gezond hij wel niet is. Eigenlijk zegt hij hiermee 'hier ben ik' haantjesgedrag. Hanen worden gekozen door de hennen en niet andersom. Hanen moeten de hele tijd hun stinkende best doen om te laten zien hoe goed en hoe leuk ze wel niet zijn. Dat doet hij door zijn kleuren en door zijn gekraai. Een kukelt ook om zijn gebied aan te geven, om zijn territorium af te bakenen. Daarmee zegt hij eigenlijk, blijf uit mijn buurt maar vooral uit de buurt van mijn hennen. Als er nou een haan is die wel het lef heeft om de buurt te komen dan gaan ze tegen elkaar opkraaien. Ik heb een cd'tje bij me met hanengeluiden. Even kijken of hij reageert. Goed zo jongen, laat maar zien wie de baas is. Elke haansoort heeft ook zijn eigen kraai, daar herkennen ze elkaar aan. Dit is een barnevelder en die klinkt zo. Er is ook een verschil in toonhoogte, maar dat is voor ons niet of nauwelijks waarneembaar. Dominante hanen die brengen hogere kraaitonen uit en die kraaien ook vaker. Hoe vaker de haan kraait, hoe gezonder hij is, hoe meer hij zin heeft om te paren. In de voortplantingsperiode kraaien ze vooral 's ochtends en de dominante mannetjes, de echte baasjes dus, zijn vaak seksueel actiever dan andere. Deze valt bijna in slaap joh. Deze is helemaal niet actief. Wanneer begint hij met kraaien? Daar begint hij mee als hij ongeveer 14 weken oud is. Dan zit hij in zijn pubertijd zeg maar. Dan worden ze ook seksueel actief. Ze willen paren. De haan kraait onder invloed van testosteron: een mannelijk geslachtshormoon. Rond de 20 weken is een haan volwassen. Een haan moet trouwens oefenen in het kraaien. Het geluid van een jonge haan zal dus anders klinken dan dat van een volwassen haan. Dus Rianna, een haan zal altijd wel van zich horen. Dat doet hij meer om zijn territorium af te bakenen, dan om indruk te maken om hennetjes. Als hij eenmaal begint te kraaien dan kan je maar beter oordopjes in doen. Van deze horen we voorlopig helemaal niks meer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662970 199 2032-12-31T22:00:00+00:00 18568 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no kip geluid vogel ochtend https://schooltv.nl/video-item/wat-is-hamsteren-voedsel-verzamelen 2024-01-16T15:06:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24967.w613.r16-9.35a9ea0.webp Wat is hamsteren? | Voedsel verzamelen De hamster is beroemd om 1 ding: het hamsteren. Wat ze doen is ze proppen zich helemaal vol. Dan is de vraag natuurlijk: waarom doen ze dat? En vervolgens: Waar laten ze dan al dat voedsel? Kom op jongen. Verzamelen. Om iets van dat voedsel verzamelen, het hamsteren, moet je snappen hoe hamsters leven. In de vrije natuur bouwen ze een gangenstelsel onder de grond, een burcht. In die burcht wonen ze alleen. Ze komen elkaar alleen maar tegen om te paren. Die burcht bouwen ze na in hun hok en daar maken ze 3 kamers in. De eerste is het toilet. Hamsters zijn hele schone dieren, ze plassen altijd op dezelfde plek. De tweede is de slaapkamer. De meeste hamsters slapen nogal veel. Vooral overdag, want het zijn nachtdieren. Omdat ze zoveel tijd op die plek doorbrengen, moet het wel een beetje comfortabel zijn. Ze slepen er houtsnippers naartoe als je speciale papiersnippers geeft dan brengen ze die er ook naartoe. De derde kamer is de voorraad kamer. Daar leggen ze al het voedsel neer wat ze gehamsterd hebben. Dat hamsteren, hoe doen ze dat eigenlijk? Dat extra eten komt in de wangzakken. Die zitten aan de zijkant van zijn koppie en kunnen enorm oprekken. Als die vol zitten dan gaat hij naar zijn voorraad kamer en dan drukt hij met zijn pootjes tegen zijn wangen en duwt hij zo het eten eruit en legt hij een voorraadje aan. Hamsters hamsteren omdat er in de winter te weinig eten is. Nou is er bij jou thuis waarschijnlijk genoeg, maar dat weet die hamster niet dus die blijft vrolijk doorgaan met eten verzamelen en voorraadjes aanleggen. Toe maar jongen, ga maar hamsteren. Even kijken. Hier heeft hij een voorraadje aangelegd. Goed gehamsterd man. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662971 121 2032-12-31T22:00:00+00:00 33321 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no huisdier eten verzamelen dier hamster wang https://schooltv.nl/video-item/kun-je-meten-met-een-helikopter-meten-met-een-hoogtemeter 2024-01-16T15:18:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24968.w613.r16-9.03148f4.webp Kun je meten met een helikopter? | Meten met een hoogtemeter Bart de meter, kunnen we het meten, Bart de meter, nou en of! En daar zijn we weer bij ons altijd mooi vuurtorentje van Stavoren. Volgens de bouwtekening is hij precies, maar dan ook precies 15 meter en 20 cm. Wij gaan hem weer nameten maar dan zonder liniaal. Vandaag doen we dat met een helikopter. Hoe kom je nou zo snel aan een helikopter. Even bellen met de luchtmacht. Goedendag, met Bart de meter. Wij willen graag ons vuurtorentje nameten. Nee niet met een meetlint. Nee precies. Oke, tot zo! Geregeld. Het zal mij benieuwen. Joehoe, hier! Hoi! Ze komen eraan. Van welke kant? Ik denk ongeveer daar. Hij komt eraan. Daar is ie! Wow! Dit is de zogenaamde Search and rescue helikopter van de luchtmacht. Bij ongelukken zoals bijvoorbeeld als een F16-piloot zijn schietstoel moet gebruiken en in zee terecht komt, dan rukt deze helikopter uit. Aan deze haak zit de redder vast om de piloot uit het water te vissen. Maar dan is het natuurlijk heel belangrijk dat de helikopter stil boven het water blijft hangen. Carino is de piloot van deze helikopter. Carino, goed dat je er bent. Stil hangen boven het water, hoe doe je dat? Dat doen we met een radar altimeter, die zit achter in de staart. Hoe werkt dat nou? We hebben een centrale computer, die zendt via deze een signaal uit. Een radiosignaal naar de grond en die weerkaatst en wordt opgevangen met deze. Wat meet die computer nou? Die weet precies wanneer het signaal uitgezonden wordt en wanneer hij weer ontvangen wordt. De tijd tussen die 2 geeft aan de hoogte. Als ik nou laag zit, heeft dat signaal een hele korte tijd om terug te komen. Zit ik nou hoog, dan duurt het veel langer. Die tijd zet de computer om in een hoogte. Wat handig. Zullen we eens gaan testen of hij werkt? Dat is goed. Dat staat niet Bart. Die gaat af. Carino, waar zit de hoogtemeter precies? De hoogtemeter zit hier beneden. Hoe hoog vliegen we op dit moment? We vliegen bijna 300 voet. Voet? Voet zijn Engelse maten. Dan komt overeen met 100 meter. 300 voet is 100 meter? Ja. Dan is het nu tijd voor onze finale experiment. We gaan de hoogte van onze vuurtoren meten. Carino, kun je op de hoogte van onze vuurtoren gaan vliegen? Ja, ik ga nu naar de vuurtoren vliegen en dan gaan we eens kijken hoe hoog hij is. We proberen nu net zo hoog te vliegen als het topje van de vuurtoren. Nog ietsje omhoog. Carino, hoe hoog vliegen we nu? We vliegen nu 45 voet. 45 voet, dat kunnen we gebruiken. Volgens de officiële bouwtekeningen is ons vuurtorentje 15 meter en 20 cm lang. Met de meetapparatuur van de helikopter kwamen tot 45 voet, wat neerkomt op 15 meter. Dat is dus maar een verschil van 20 cm. Hartstikke nauwkeurig. Kunnen we dus meten met een helikopter? Nou en of! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662972 228 2032-12-31T22:00:00+00:00 3208 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no hoog vuurtoren meten helikopter https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-houten-planken-gemaakt-van-boom-in-het-bos-tot-houten-plank 2024-01-16T15:22:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24969.w613.r16-9.ba996e4.webp Hoe worden houten planken gemaakt? | Van boom in het bos tot houten plank Zo komt het hout uit het bos... en zo wordt het uiteindelijk! Hier in de grootste naaldhout-zagerij van Nederland in Kuijk, toveren ze tientallen boomstammen per minuut om tot planken. Het hout wordt vaak al in het bos tot boomstammen gezaagd en hier in deze reuze sorteermachine worden ze op lengte en dikte gesorteerd. De gesorteerde stammen worden hier in een soort openluchtmagazijn opgestapeld. Iedere stapel heeft zijn eigen maat. Als er een bestelling binnenkomt, worden ze uit het magazijn gehaald en naar de zagerij gebracht. De stammen worden hier supersnel geschild en klaargemaakt voor de zagerij. Dunne stammen gaan wel 45 per minuut. Iedere stam wordt door een laser nauwkeurig opgemeten: lengte, dikte, kromming. Zo weet de computer precies hoeveel planken er uit gezaagd kunnen worden. De hele zagerij kan daarom worden bediend door maar 1 man. Hoe haal je nou zo veel mogelijk planken uit een ronde boomstam en zo weinig mogelijk te verliezen. Stel dat dit een boomstam is. Dan leg je hem eerst goed bij de zaagmachine. Dan wordt hij afgekant. Dan worden er reepjes aan de zijkant weggezaagd. Vervolgens wordt hij uitgefreesd, dan worden hier de hoekjes afgehaald. Dan kunnen de eerste planken worden afgezaagd. Die zijn nog niet echt van goede kwaliteit. Die gaan naar de palet industrie. Dan houden we een dikke, rechthoekige balk over waaruit je de planken kunt zagen. Dit is de binnenkant van de zaagmachine. Er zitten een heleboel zagen hier achter elkaar en die worden allemaal tegelijk gebruikt. Daarmee zagen ze een balk in 8 planken tegelijk. De kwaliteitscontrole van de planken gebeurt hier met de hand. Hij kijkt of ze goed zijn en mooi en of er lelijke stukjes op zitten. Het sorteren op maat gebeurt weer met de computer. Uiteindelijk worden de planken hier opgestapeld. Ze leggen er van deze latjes tussen zodat de lucht er goed bij kan en het hout kan drogen. Geen snippertje hout blijft hier ongebruikt. De boomschors maken ze compost van en van deze enorme bergen zaagsel en houtsnippers maken ze spaanplaat van of elektriciteitscentrales maken er zelfs stroom van. Hutje bouwen, vloertje leggen, kastje timmeren, zeg het maar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662973 190 2032-12-31T22:00:00+00:00 55614 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no boom plank hout zaag fabriek https://schooltv.nl/video-item/hoe-bouw-je-een-hut-in-het-bos-water-en-winddicht 2024-01-04T11:17:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24970.w613.r16-9.8aeb9f2.webp Hoe bouw je een hut in het bos? | Water- en winddicht Wat is er mooier dan van de natuur te genieten door er echt te zijn. Prachtig toch hier? De komende tijd blijf ik hier in het bos survivallen met zo min mogelijk spullen. Ik ga een hut bouwen, vuur maken, water zoeken, thee zetten. Kortom, wat er nodig is om te overleven in de natuur. Het leuke is dat je er zo vanzelf achter komt wat er groeit, wat er bloeit en wat er allemaal leeft in het bos. Ja kijk, dit is een mooi plekje. Mooi open in het bos. Bomen er omheen. Een beetje in een cirkeltje. Alleen deze takken nog even weghalen. Ik blijf hier namelijk slapen in het bos. Dat doe ik natuurlijk liever niet in de buitenlucht op deze natte, koude bladeren. Daarom ga ik hier op deze plek, volgens mij is hij prima geschikt, een hut bouwen. Dit stukje bos is een privé bos. Hier mag ik allemaal dingen doen die normaal niet mogen in een Nederlands bos. Een hut bouwen bijvoorbeeld. Je kunt een hut op verschillende manieren bouwen. Dit is 1 manier, maar voor iedere hut is 1 ding belangrijk: de basis van je hut, de fundering. Een paar stevige stokken die ervoor zorgen dat de boel niet in elkaar valt. In de hut die ik ga bouwen zijn dat er 3. Twee vorktakken die de ingang vormen en een schuine nokbalk die daartegen aan staat. Kijk, deze is ideaal. Precies de goede lengte en niet onbelangrijk, een 'v' aan het uiteinde. Als ik er nog zo een vind dan haak ik ze zo in elkaar. Dan heb ik een prima, sterke ingang. Ik heb een schitterende tweede vorktak gevonden, kijk deze. Als het goed is haakt hij prima in die andere vorktak. Het mooie is, er is ook nog ruimte voor de nokbalk. Een nokbalk hoeft eigenlijk alleen maar lang en stevig te zijn. Jawel, kijk! Staat als een huis. Hartstikke stevig. Geen touw, geen spijkers. Helemaal niks nodig. Het skelet staat, dan gaan we nu de muren bouwen. De hut moet natuurlijk wel wind- en waterdicht worden. Zoek een heleboel stokken en zet ze schuin tegen de nokbalk. Nog even de gaten zoals hier opvullen met wat kleinere takjes. Hier komt straks de isolatie overheen. Even harken, want je hebt aardig wat nodig. Winddicht, waterdicht en warm. Het perfecte isolatiemateriaal: bladeren. Mooi hé? Mijn hut. Helemaal zelf gemaakt. Een plaatje. Perfect! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662974 194 2032-12-31T22:00:00+00:00 22702 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no hut bos survival https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-hutspot-vandaan-aardappels-wortelen-en-ui 2024-01-16T16:22:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24971.w613.r16-9.45ad284.webp Waar komt hutspot vandaan? | Aardappels, wortelen en ui Ik ben Robin, ik ben 10 jaar en mijn lievelingseten is hutspot. Weet je wat het nou zo lekker maakt met de aardappels, de jus (die ben ik nu even vergeten) en de worst (die ben ik ook vergeten). Dan doe je het er eerst in, de penen en ui, dan de gekookte aardappels erin. Dan gaan je hutsen. Oh, ik ben de stamper vergeten. Dan doe ik het maar even met mijn handen. Oh, ik ben hem vergeten om te draaien. Als je nou denkt dat hutspot typisch Hollands is, dan heb je het mooi mis. Het is Spaans. Echt waar. Dat komt door de stad Leiden. Zo'n 400 jaar geleden werd de stad Leiden omsingeld door een Spaans leger. Mensen in die stad waren uitgehongerd, hadden niets te eten. Op 3 oktober 1574, werden ze bevrijd. Ze kregen wit brood van de bevrijders, haring zie je ze hier eten. Ze vochten gewoon hier om. Het leuke is nou, er was een weesjongetje, Cornelis. Ik denk haast wel dat dit hem is. Hij is het verlaten Spaanse legerkamp binnen geslopen. Hij deed me toch een ontdekking. Hij vond een kookpot en daar zaten wortelen, uien, vlees helemaal door elkaar gestampt. Je raad het al: hutspot. Ze hadden toen nog geen aardappelen, die kende ze nog niet. Er is dus eigenlijk helemaal niks Hollands aan. Behalve de worst dan en het lekkere kuiltje jus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662975 113 2032-12-31T22:00:00+00:00 9253 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no wortel Nederlands aardappel vlees ui https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-grootste-gebouw-van-baksteen-in-nederland-22-miljoen-bakstenen 2024-01-04T11:17:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24972.w613.r16-9.e4772ae.webp Wat is het grootste gebouw van baksteen in Nederland? | 22 miljoen bakstenen Dit gebouw staat in Utrecht en heet de inktpot. Je ziet nu alleen nog maar de voorkant, maar het is een vierkant gebouw, gebouwd om een binnenplaats heen. Het is het grootste gebouw van baksteen in Nederland en zelfs 1 van de grootste in Europa. Hij is gemaakt van 22 miljoen bakstenen. Dit enorme bouwwerk is bijna 90 jaar gebouwd als kantoor voor de spoorwegen. Meer dan 1000 mensen moesten er werken. Nog steeds heeft het een band met het spoor. Nu wordt het gebruikt door Prorail. Toen het gebouw af was, kreeg het de poëtische naam: derde administratiegebouw. Iedereen vond dat moderne nieuwe kantoor veel meer lijken op een inktpot. Leuker toch? En daarom heet het nu ook zo. Een kantoorgebouw van zo'n groot formaat had je in die tijd nauwelijks. Het was voor de architect ook een hele puzzel om te bedenken hoe het eruit zou moeten zien. Van Heukelom, dat was de architect van dit gebouw, heeft toen goed om zich heen gekeken naar andere gebouwen waar veel mensen samenkomen. Zoals naar kerken of kloosters. Dat kan je als je hier door het gebouw loopt ook goed zien. Het zijn lange gangen met prachtig gewelfde plafonds. Het lijkt wel een beetje op een klooster toch? Na de Eerste Wereldoorlog toen de inktpot gebouwd moest worden, waren er bijna geen bouwmaterialen. De spoorwegen verzonnen daar natuurlijk wel wat op. Ze regelde de bouwmaterialen gewoon zelf. Voor de fundering en de constructie gebruikte ze zo'n 22 km spoorstaaf. Het eikenhout voor de deuren, de balken en de vloeren kwam uit een eigen bos in Zuid-Limburg. Voor alle bakstenen die er nodig waren voor het bouwen, kochten ze 2 steenfabrieken. De inktpot was voor die tijd een heel modern gebouw. Overal was elektrisch licht (helemaal nieuw voor die tijd), centrale verwarming en er zaten zelfs liften in. Maar ook het allernieuwste materiaal werd hier gebruikt: beton. En dat van Heukelom er trots op was is te zien want hij liet de betonnen balken gewoon zitten en plaatste er zelfs siersteentjes op. Nog iets bijzonders: de toren van het gebouw. Mooi om te zien, ook van binnen uit, maar hij is ook nog ergens voor bedoeld. Helemaal bovenin zit een watertoren. Als je 22 miljoen bakstenen moet maken, dan zitten er ook een aantal mislukkingen bij. Van al die misbaksels hebben ze hiervoor een geinig, leuk parkje gemaakt. Maar ja, is het nou een mooi gebouw? Smaken verschillen. Het is in ieder geval een bijzonder gebouw. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662976 193 2032-12-31T22:00:00+00:00 5921 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no utrecht architectuur gebouw steen https://schooltv.nl/video-item/waarom-heeft-een-kameel-bulten-overleven-in-de-woestijn 2024-01-04T11:17:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24973.w613.r16-9.8ad6079.webp Waarom heeft een kameel bulten? | Overleven in de woestijn Waarom hebben kamelen bulten? Waarom heeft een kangoeroe een buidel? Waarom hebben tijgers strepen? Weet je wat het eigenlijk is? Een kameel is eigenlijk een vervoersmiddel, een kledingzaak en een supermarkt in 1. Je kan er op rijden, van de vacht kan je een jas maken want het kan heel warm of heel koud zijn in de woestijn, je kan de melk drinken, het vlees is te eten. Kortom, zonder een kameel kan een mens niet overleven in de woestijn. Weet je trouwens waarom een kameel 2 bulten heeft? Zo kan hij heel lang zonder water. Dat is handig hoor als je heel lang door die loeihete woestijn moet lopen waar bijna geen water te vinden is. Nu denken heel veel mensen dat in die bulten water zit. Mis. In die bulten zit namelijk vet. En dat vet is eigenlijk een reserve voorraadje eten en drinken. Het ziet eruit als een groenige brij, maar als ze de kans krijgen eten kamelen een heleboel. Want ze zitten al die tijd in de woestijn. Ja. En als het moet kunnen ze 40 dagen zonder water en teert hij op die vetvoorraad. Maar jonge kameeltjes hebben eigenlijk helemaal nog niet van die bultjes. Die bulten hangen erbij als theezakjes. Maar als je naar deze grote kijkt, die bulten staan ook niet meer lekker rechtop. Als een kameel ouder wordt, gaan de bulten ook hangen. Wat dat betreft zijn het net mensen. Kamelen hebben een fantastisch woestijn pakje. Leg uit. Een lange vacht is in de winter het beste wat je kunt hebben tegen die ontzettende kou in de woestijn. In de zomer verliest hij die vacht en krijgt hij een korte stekeltjesvacht waarmee hij heel goed tegen die hitte kan. Moet je eens letten op die neusgaten. Die lange neusgaten. Hij kan er 1 open houden en 1 dicht. Als er een zandstorm is kan hij met de goede kant naar de zandstorm staan. Moet je zijn ogen zien. Hij heeft van die prachtige, dubbele oogharen zodat zijn oogharen fantastisch beschermd zijn. Aan zijn poten heeft hij eeltplekken. Aan zijn buik trouwens ook dus hij kan in het hete zand liggen zonder ergens last van te hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662977 153 2032-12-31T22:00:00+00:00 12870 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no woestijn bult kameel dier https://schooltv.nl/video-item/waarom-geeft-een-kat-kopjes-territoriumdrang 2024-01-16T15:43:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24974.w613.r16-9.0aade74.webp Waarom geeft een kat kopjes? | Territoriumdrang Waarom geeft een kat kopjes en niet alleen aan zijn baasje maar ook aan de buurman, aan de tafelpoot? Een kat heeft een territorium. Dat is een gebied waarvan hij denkt dat het van hem is, dat hij daar de baas is. Hij wil aan iedereen laten zien waar de grenzen van zijn territorium zijn. Dat doet hij door geurtjes af te geven. Die geurtjes komen uit geurklieren en die zitten bij een kat op verschillende plekken. Hij heeft onder andere geurkliertjes op zijn kop. Hier bij zijn oortje waar het een beetje kaal is. En onder zijn kin bij de onderste liprand zeg maar. Met die geurtjes bakent hij zijn territorium af. Als een kat jou een kopje geeft, zegt hij eigenlijk tegen andere katten: dit is mijn mens, afblijven! Dat doet hij dus ook bij de buurman die in zijn territorium woont of de bank. Overal waar hij zijn geur aan afgeeft, behoort tot zijn gebied. Kopjes geven is niet de enige manier om een geurtje af te zetten. Hij heeft namelijk onder zijn pootjes, tussen zijn tenen, ook geurkliertjes zitten. Dan zet hij zijn geur af door te krabbelen. Als je mazzel hebt aan je krabpaal en anders aan je bank, je stoel of wat dan ook. Dan is er nog een manier om zijn territorium af te bakenen en dat doet hij door te sproeien. Dat is heel hard en heel hoog vooral van zich af te plassen. Daar zit zo'n hele mooie sproeiplek. Katten moeten natuurlijk wel genoeg energie hebben om lekker in hun territorium te kunnen scharrelen dus ze moeten goed eten. Daarom een kleine tip voor de etensbak. Soms zie je kat met zijn pootje in de bak hengelen, vist er een brokje uit, gooit het op de grond en eet hij het daar op. Dat betekent dat het bakje te diep is. Als hij daar met zijn kop in moet, dan komen zijn snorharen steeds tegen die rand en dat is heel vervelend want die snorharen zijn super gevoelig. Dus neem een ondiepe etensbak, dan komen de snorharen niet steeds tegen de rand en ze kunnen mooi over de rand hun net afgezette territorium goed in de gaten houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662978 127 2032-12-31T22:00:00+00:00 8936 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no gedrag kat huisdier https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-de-kiwi-vandaan-vernoemd-naar-een-vogel 2024-01-04T11:17:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24975.w613.r16-9.7b6850e.webp Waar komt de kiwi vandaan? | Vernoemd naar een vogel Hallo ik ben Sjoerd, ik ben 9 jaar en mijn lievelingsfruit is de kiwi. Ik vind de kiwi altijd zo erg lekker als dit hier een beetje zacht is. Dat is gewoon zacht in je mond en het smaakt echt naar zacht, naar echt fruit en niet hard ofzo. Als je hele kleine pitje voelt, dat zijn hele kleine, zwarte pitjes. Dat kan je gewoon eten en als het iets heel hards is, dan is het het witte in de kiwi. De kiwi is 1 van de gezondste fruitsoorten. Wist je dat? Hij ziet er ook zo geestig uit. Hij is bedekt met allemaal kleine haartjes. Net alsof hij zijn baard vanmorgen heeft laten staan. Die kiwiplant is ook helemaal bedekt met haartjes. Zelfs de takken en de bladeren hebben haartjes. Je kan het heel moeilijk zien, maar je kan het wel horen. Dat is om de insecten te verjagen. Dat loopt helemaal niet lekker over zo'n plant met allemaal haartjes. Weet je waar hij eigenlijk vandaan komt die kiwi? Uit China! Hij heet ook eigenlijk de Chinese kruisbes. Toen Nieuw-Zeeland er handel mee ging drijven, toen wilde ze reclame maken voor hun eigen land en hebben ze het vernoemd naar hun nationale vogel: de kiwi. Is hij niet om op te vreten? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662979 101 2032-12-31T22:00:00+00:00 8765 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no fruit vogel kiwi China vrucht https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-knoflook-vandaan-een-knolgewas 2024-01-16T16:11:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24976.w613.r16-9.c91298d.webp Waar komt knoflook vandaan? | Een knolgewas Hallo ik ben Yasmina, ik ben 10 jaar en ik ga het over knoflook hebben. Zo ziet knoflook eruit als het gewassen is en de schil eraf is gehaald. Veel mensen vinden knoflook vies omdat het stinkt en het scherp is. Maar ik vind het echt heel lekker. Wij eten het heel vaak thuis met vis of kip. Eerst pak ik een stukje knoflook en bijt er een stukje af. Dan een stukje vis en een stukje brood. Knoflook is al zo oud als de weg naar Rome. Misschien nog wel ouder. De Egyptenaren gebruikte het al bij het bouwen van de piramides. Je zou er namelijk enorm sterk van worden. Goed voor ziektes. In Rusland noemen ze het penisiline voor de armen. In de middeleeuwen zeiden ze dat je er heksen en duivels mee kon verjagen door een streng aan je deur te hangen. Weet je wie er ook niet goed tegen kon? Dracula. Kijk, hier komt knoflook vandaan: Midden-Azië. Het is een bolgewas en het behoort tot de lelieachtigen net als bieslook en ui. Dat kan je ook ruiken, want ze stinken allemaal een beetje. Daarom hebben sommige mensen ook zo'n hekel aan knoflook. Wist je trouwens dat ze in Argentinie pas net hebben ontdekt dat hoofdluis er ook niet van houdt? Ik zou zeggen: tijd voor een nieuw shampootje. Het stinkt inderdaad behoorlijk, maar het is wel het meest geliefde kruidje in de keuken. Je kan er ook in doorslaan natuurlijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662980 124 2032-12-31T22:00:00+00:00 2594 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no voeding smaak eten knol https://schooltv.nl/video-item/waarom-knort-je-maag-de-maag-als-klankkast 2024-01-04T11:17:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24977.w613.r16-9.0a2b887.webp Waarom knort je maag? | De maag als klankkast Mmm, dat ziet er echt heerlijk uit. Oh oh, een borborygmi. Een borborygmi? Haha. Een knorrende maag dus. Dat kennen we allemaal. Maar waarom doet je maag dat? Dat heeft allemaal te maken met eten. Alles wat je doorslikt komt in je maag terecht. Het begint natuurlijk met je mond. Via je mond komt het eten in je slokdarm. Dat is een elastische pijp die het eten naar beneden je maag in duwt. Je slokdarm kan het zo goed dat je zelfs op de kop kan eten. Dan nog stuurt je slokdarm je eten naar je maag. Je maag zit hoger dan de meeste mensen vaak denken. Namelijk net onder je middenrif. Zo ziet hij er van binnen dus echt uit: je maag. Leeg is je maag niet veel groter dan de hand van een volwassene en toch kan je er een hele maaltijd in kwijt. Dat komt omdat je maag net als een ballon uit kan rekken totdat hij wel 3 keer zo groot is geworden. Maar dan zit je wel helemaal vol. Nog een beetje maagsap erbij. Je gelooft het niet maar per dag maak je 2 liter maagsap aan. Dat zorgt ervoor dat je eten wordt voor verteert. Samen met die sappen wordt het eten in je maag tot een brij gekneed. Dat doet hij helemaal zelf. Je maag bestaat namelijk uit sterke spieren die krachtig samentrekken en daardoor ontstaat die kneedbeweging. Dat fijn kneden van het eten dat duurt wel eventjes. Met een ontbijtje ben je zo'n 1 a 2 uur mee bezig, maar met een hamburger kan je wel 3 uur aan het kneden zijn. Als het een gladde brij is, dan knijpt je maag het beetje bij beetje (zo'n 3 keer per minuut) in je darmen. Die darmen knijpen ook weer samen en zo wordt het eten steeds verder naar beneden geduwd. Dat heeft nou alles te maken met een knorrende maag. Je darmen en maag zijn namelijk altijd aan het kneden. Als er nou eten in zit of niet. Als je maag leeg is, en ook een beetje hol, dan hoor je dat gekneed. Je maag werkt dan als een soort klankkast. Dat gekneed hoor je dan als geknor. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662981 164 2032-12-31T22:00:00+00:00 15672 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no geluid maag lichaam https://schooltv.nl/video-item/hoe-voorkom-je-lange-tanden-bij-een-konijn-genoeg-te-knagen 2024-01-04T11:17:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24978.w613.r16-9.7adf9e4.webp Hoe voorkom je lange tanden bij een konijn? | Genoeg te knagen Wist je dat konijnentanden 15 cm per jaar groeien? Dat is best veel en je ziet er niks van. Hoe kan dat? Hou eens op! Dat kan omdat konijnen in de natuur de hele dag door knagen en daardoor slijten hun tanden af. Dus als je thuis konijnen hebt dan doe je er goed aan om naast konijnenmix af en toe ook eens hooi te geven en wilgentakken. Wilgentakken zijn namelijk lekker hard. Ze moeten veel moeite doen om deze door te knagen. In dit konijnenschedeltje kun je tanden van een konijn heel goed zien. Hij heeft 20 kiezen en 6 grote tanden: 4 boven en 2 onder. Die grote tanden zijn de boosdoener bij een slecht gebit. Want wat gebeurt er nou precies? De tanden worden op een gegeven moment zo lang dat ze om gaan krullen en dan gaan ze in het tandvlees steken en daar hebben de konijnen gewoon last van, dat doet zeer. En wat nog veel erger is, met die lange tanden kunnen ze niet eten dus de tanden slijten niet meer af. En dat gaat dus zo door. In de natuur kunnen konijnen dood gaan van de honger als dit gebeurt. Maar zo ver hoeft het met je konijn thuis natuurlijk niet te komen want die kan gewoon naar de dierentandarts. Die knipt of slijt dan heel voorzichtig een stukje van zijn tanden af en dan eet je konijn nog lang en gelukkig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662982 107 2032-12-31T22:00:00+00:00 16189 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no tand dierenarts konijn knaagdier https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-kraslot-gemaakt-een-vernislaagje-en-krasinkt 2024-01-04T11:17:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24979.w613.r16-9.1391f16.webp Hoe wordt een kraslot gemaakt? | Een vernislaagje en krasinkt Hallo ik ben Stefan Waals en ik kom uit Dongen, ik ben 11 jaar. Ik heb een keer een kraslot gezien en nu is mijn vraag: Hoe wordt een kraslot gemaakt? Krassen, krassen en nog eens krassen. Loten, spelletjes, prepaidkaarten, supermarktacties. Zelfs parkeerkaarten. Je kan heel wat krassen. Krassen is in! Even opgekrast met die loten. Ik win toch nooit wat. Weetje, eigenlijk is het principe van kraslopen heel simpel Stefan. Misschien heb je zonder dat je het wist ook wel eens een kraslot gemaakt. Je maakt met waskrijt een tekening met allemaal kleurtjes en vervolgens ga je daar met zwart waskrijt overheen. Daarna kras je de zwarte laag weer weg. Tadaa! Daar is weer een stukje van de tekening te zien. Bij een kraslot werkt het eigenlijk net zo alleen het drukken van krasloten is iets moeilijker. Eerst wordt de onderdruk gemaakt, dat kun je bij deze 3 loten goed zien. Dat is de tekst of de afbeelding onder de kraslaag. Als je zo'n lot nou tegen het licht houdt dan kun je met een beetje moeite lezen wat er staat. Met zo'n kraslaag eroverheen is dat onmogelijk. Bovendien wordt er heel speciaal papier gebruikt dat minder doorzichtig is. Dus vals spelen is er niet bij. Over de onderdruk komt eerst een vernislaag. Die zorgt ervoor dat je alleen de kraslaag eraf krast en niet ook de onderdruk. Anders zou je de onderdruk ook weg krassen. De drukkerij maakt vandaag Klokhuis kraskaarten om te laten zien hoe met krasinkt wordt gedrukt. Op een raamwerk met gaas komt een heel dun filmlaagje. Dan worden op het laagje 3 zwarte vlakjes, de krashokjes, gelegd. Het raamwerk en vlakjes komen tussen een grote plaat te liggen en die plaat wordt gekanteld. Op deze plaat wordt een hele felle lamp gericht. Op plaatsen waar het licht komt, wordt de filmlaag hard. Daarna wordt met water het filmlaagje op plaatsen waar het niet hard is geworden van het gaas gespoeld. De krasvlakjes blijven achter. Het raamwerk wordt op de drukmachine gelegd. Onder het raamwerk worden voorbedrukte Klokhuiskaarten met vernislaagje geschoven. Op het gaas wordt een zilveren krasinkt gesmeerd. Door nu de krasinkt over het raamwerk te gieten, komt het op de juiste plaats op het papier. Dit zijn ze dan, de Klokhuis kraskaarten. Om nou te laten zien dat het vernislaagje onder de kraslaag echt nodig is, heb ik er hier een zonder vernislaag. Dan moet je eens zien wat er gebeurt. Ten eerste krijg je dat kraslaagje er heel moeilijk af en ik haal er ook gelijk de onderdruk mee weg. Prijs weg. Hier zit het vernislaagje wel onder. En wat komt er onder uit? Wat heb ik gewonnen? Poeh poeh, een klokhuis. Om te voorkomen dat je door de kraslaag heen kan zien wat er onder zit, wordt er behalve van speciaal papier ook gebruikt gemaakt van contrast. Klinkt heel ingewikkeld, is het niet. Contrast wil niks anders zeggen dan verschil. Zwart wit verschil kan niet groter zijn. Als ik hier een papiertje overheen doe dan kun je nog lezen wat er staat. Als ik het kleurverschil nou kleiner maak, dus het contrast kleiner, licht grijs en donker grijs en ik doe daar een papiertje overheen, dan kun je al niet meer lezen wat er staat. Dus bij krasloten moet het contrast zo klein mogelijk zijn. Dat is bij dit lot volgens mij hartstikke goed gelukt. Ik kan echt niet lezen wat eronder zit. Nou Stefan, dan zit er niks anders op. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662983 278 2032-12-31T22:00:00+00:00 3155 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no laag winnen krassen inkt papier https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-kroketten-gemaakt-het-begint-bij-de-bouillon 2024-01-04T11:17:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24980.w613.r16-9.a6f0054.webp Hoe worden kroketten gemaakt? | Het begint bij de bouillon Dit eten we in Nederland zo'n 350 miljoen keer per jaar. Het zit namelijk in een kroket. Iedere week worden er bij deze ambachtelijke krokettenmaker in Utrecht 200.000 kroketten en bitterballen gemaakt. Het vakmanschap van het kroketten maken zit hem in het belangrijkste ingrediënt: de bouillon. Je kan nep bouillon maken van bouillonblokjes of poeder, maar hier maken ze echte bouillon van heel mooi mager rundvlees. Het gaat de hele nacht in een enorme pan met water en kruiden. Dat vlees wordt er dan weer uitgehaald en wat je overhoudt is een heerlijke, bruine bouillon. Als de bouillon klaar is, wordt er een roux gemaakt. Dat is heel simpel. Er wordt boter gesmolten, er wordt een uitje in gebakken, dan gaat er een beetje bloem bij en dan krijg je een hele dikke pap: de roux. Je kan dunne bouillon aan de dikke roux toevoegen terwijl hij toch dik blijft. De roux bindt namelijk de vloeistof. Als je nou die roux en bouillon hebt samengevoegd, dan heb je een ragout. Zo komt die rundvlees nou uit de bouillon. Het wordt in draadjes getrokken en in blokjes gesneden en het gaat dan zo terug in de ragout. Dit is ragout voor 6000 kroketten. Hij is nu nog te zacht om kroketten van te maken, daarom moet hij eerst opstijven. Dat gebeurt vanzelf als hij afkoelt. Deze ragout is helemaal stijf, klaar voor de kroketten. Van de ragout worden balletjes gemaakt, die worden gepaneerd en gewalst tot kroketjes. Dan krijgen ze een douche van eiwit, dat is nodig om het tweede laagje paneermeel goed te laten plakken. Daar worden die kroketjes lekker knapperig van. Ze worden even afgeblazen en klaar is de kroket. Nou is het leuke van zo'n kroket dat je eindeloos kan variëren met de inhoud. Je kan het allemaal zelf bedenken. Je kan er bijvoorbeeld garnalenragout in stoppen, groente ragout of wat dacht je van een satékroket? Gewoon lekker frituren. Nou dacht ik zelf aan een tropische kroket met banaan en mango. Is lekker toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662984 187 2032-12-31T22:00:00+00:00 14220 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no snack https://schooltv.nl/video-item/waarom-kussen-mensen-met-elkaar-begroeten-feliciteren-of-afscheid-nemen 2024-01-04T11:17:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24981.w613.r16-9.1648d41.webp Waarom kussen mensen met elkaar? | Begroeten, feliciteren of afscheid nemen Ik ben Jannes, ben 7 jaar en kom uit Amsterdam. Mijn moeder zoent me heel vaak en daarom wil ik weten wie de zoen heeft uitgevonden. Je kent het wel: ben je jarig, willen alle ooms en tantes je een kus geven. Jannes, er wordt heel wat afgezoend op verjaardagen, feestjes of begroetingen of afscheid. De paus, misschien heb je het wel eens gezien, die kust zelfs de grond als hij uit het vliegtuig stapt of voetballers die kussen hun bal vlak voor het nemen van een penalty. Het is allemaal bijgeloof, let op. Er zijn landen waar ze zoenen met hun neus. Hier de lappen en de vuurlanders doen een soort van snuffelkus. Ze snuiven een beetje aan elkaars gezicht. Eskimo's en Polynesiërs die drukken de puntjes van hun neus tegen elkaar aan. Deze kus kent bijna iedereen, de kus van prins Willem Alexander en Maxima op hun huwelijksdag op 2 februari 2002. Dat ze dat toen in het openbaar deden en iedereen dus lekker kon meegenieten was nieuws in de hele wereld. In de Arabische landen is het heel ongepast als een man en vrouw elkaar een zoen geven op straat. Daar geven ze elkaar eerder een knikje. Mannen mogen daar wel mannen zoenen op straat en vrouwen vrouwen. We kussen al heel erg lang. Op eeuwenoude afbeeldingen zie je mensen elkaar al lekker vastpakken. Dieke van Ewijk heeft dit boek geschreven over zoenen. Hoi Dieke, hoi. Waarom geven wij elkaar nou 3 kussen? Nog niet zo lang geleden gaven we elkaar 1 of 2 zoenen en dat we elkaar 3 keer zoenen hebben we overgenomen van de Brabanders. Echt waar? Dat zijn stevige zoeners geweest? Ja die lusten er wel pap van. Nu doen we het in heel Nederland zelfs. Het oudste plaatje wat er gevonden is van een zoen is 3500 jaar oud. We weten ook dat de Romeinen er lustig op los zoenden die waren blijkbaar gekker op zoenen dan wij. Die hadden allemaal verschillende namen voor verschillende zoensoorten. Sommige mensen geloven dat we zijn gaan zoenen omdat mensen elkaar vroeger besnuffelde toen ze elkaar tegenkwamen. Als ze dan een nieuw iemand in de groep kwam dan moest er even aan geroken worden om te kijken of hij niet ziek was of gekke eetgewoontes had. Blijkbaar zijn ze daar steeds meer de lippen bij gaan gebruiken. Dat vonden ze zo prettig dat ze dat erin hebben gehouden. Een andere verklaring is weer dat het ons doet herinneren aan dat we vroeger aan de borst van de moeder zogen. Dat we dat zo lekker vonden dat we dat weer terug proberen te krijgen. Wat nou precies de waarheid is weten we gewoon niet. Let goed op want dit kan je heel goed van pas komen op vakantie. In Frankrijk gaat het begroeten veel meer om lichamelijk contact. Ze noemen een begroetingskus La bis, vertaald windvlaagje. Afhankelijk van de streek geef je er 2, 3 of zelfs 4. In België geef je juist maar 1 kus. In Spanje en Italië zoen je elkaar 2 keer. De Duitsers geven ook 1 zoen, maar nog vaker geven ze elkaar gewoon een hand. Finland is helemaal saai, daar zoenen ze elkaar vrijwel nooit. Heel jammer. Zonde zeg. Jannes, er wordt dus al heel lang gezoend. Al duizenden jaren alleen ieder land heeft zijn eigen gebruik. Dat zoenen van je moeder is dus al een eeuwenoude traditie. Dieke, we hebben het nu steeds over de gezelschap kus gehad, maar er zijn toch veel meer soorten zoenen? Daar wil ik nou wel wat meer van weten. Ja heel veel. Bedoel je misschien de handkus? Nee, nee geen handkus. De zuigzoen misschien. Nee gadverdamme nee. Ik dacht misschien meer aan die. Oh die wil jij wel weten. Die gaat jullie lekker niks aan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662985 239 2032-12-31T22:00:00+00:00 12641 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no gewoonte kussen cultuur https://schooltv.nl/video-item/welk-dier-heeft-de-langste-tong-50-centimeter-lang 2024-01-16T15:50:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24982.w613.r16-9.8ecb7ed.webp Welk dier heeft de langste tong? | 50 centimeter lang Wie heeft de langste tong? Nou zo'n centimeter of 6. Ik denk een slang. Dit is een rattenslang. Wij mensen kunnen ruiken, horen, zien, voelen, proeven. Een slang heeft nog een extra zintuig. Het orgaan van Jacobsen. Dat orgaan zit in zijn bek. Als hij zijn tong naar buiten steekt, dan merkt die tong alles wat er buiten gebeurd. Dan brengt hij hem weer terug in zijn bek en dan voelt het orgaan wat er buiten aan de hand is. Dus dan weet hij ook waar zijn prooi zit? Ja. Hij weet precies waar zijn prooi zit. Oh wat handig. Maar is zijn tong dan ook de langste? Nee het is niet de langste tong. Wat kan je nou nog meer met je tong? Wassen. Poezen wassen hun jongen schoon, die wassen ze met hun tong. En zweten met je tong. Een nijlkrokodil houdt van heet, van hoge temperaturen. Alleen heeft hij een hele harde huid. Dus via de huid kan er geen zweet uit zijn lichaam. De enige plek waar het zweet naar buiten kan komen is via zijn tong. Daarom ligt hij ook de hele dag een beetje zo met zijn bek open. Zweten. Maar ja, niet de langste. Flamingo's hebben een hele grote tong. Hun hele bek zit vol met tong en als hij een slok water neemt dan duwt hij met zijn tong het water eruit. Dan blijven de eetbare diertjes achter de randjes hangen. Dus die snavel en tong werken als een vergiet? Ja, hij zeeft uit het water wat hij lekker vindt. Heeft hij dan ook de langste tong? Nee. Hij heeft niet de langste maar wel de dikste tong. Dat is leuk om te horen, maar ik heb er niks aan. Maar de langste tong heeft de giraf. En de kameleon dan? Ook, maar de giraf heeft een tong van wel 50 cm lengte en bovendien een hele harde tong met eelt erop. Giraffen eten bladeren van de akasiaboom en die hebben scherpe doorns en met zo'n harde tong heeft hij er geen last van. Weet je trouwens waarom die tong blauw is? Nou. De zon is nogal fel in Afrika. Het is een soort zonnebrand Erik. Ja dat klopt wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662986 168 2032-12-31T22:00:00+00:00 13188 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no tong giraffe dier zintuig https://schooltv.nl/video-item/hoe-en-wanneer-gaan-lantaarnpalen-aan-de-verlichting-van-straten-en-wegen 2024-01-16T16:20:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24983.w613.r16-9.1296add.webp Hoe en wanneer gaan lantaarnpalen aan? | De verlichting van straten en wegen Het schemert hier in Utrecht, het is bijna donker. Het is nat, regenachtig. Het zal niet lang meer duren of ze gaan aan. In Nederland staan er in totaal bijna 3 miljoen lantaarnpalen of lichtmasten moet je eigenlijk zeggen. Dat is het officiële woord. Hier in Utrecht alleen al zijn dat er al 58000. Ineens gaan ze aan maar er is niemand te zien die op een knopje drukt. Hoe gaan ze aan en wanneer gaan ze aan? Kijk ik heb hier een lijstje er daar staat precies bij elke dag vermeld hoe laat de zon op komt en ook hoe laat hij weer onder gaat. Ongeveer een kwartier na zonsondergang zouden hier de lichten aan moeten gaan. De zon gaat onder rond 20:04. Dat betekent dat de inschakeltijd 20:29 is. Dat is over een paar minuten. Ik ben benieuwd. Mooi hé. Maar nog steeds niemand die op het knopje drukt. Het gaat helemaal automatisch. Deze kast regelt de verlichting van een klein stukje Utrecht. Hier op de kaart kun je zien welk stukje. We zijn hier nu bij deze busbaan, de bushaltes, hier loopt een fietspad en de stoep wordt ook verlicht. Al die lichtpunten zijn verdeeld in lichtgroepen die je hier in de kast kunt zien zitten. Maar hoe gaan die lichten nou allemaal aan? Vaak wordt er een toon meegestuurd met een elektriciteitskabel. Zodra die toon hier binnenkomt in de kast, gaan de lantaarnpalen aan. In Utrecht gebruiken ze een ander systeem. Ze werken namelijk met gsm'etjes. Iedere kast hier heeft een eigen 06-nummer. De centrale computer stuurt dan een code, een berichtje, naar deze kast met bijvoorbeeld de tekst 'ga aan'. Dit is een mooi plekje hier. Mooi uitzicht op de busbaan. Laat ik nou de code en het nummer hebben van de kast. Let op. Een berichtje.Niet kijken anders doen jullie het ook. Verzenden. Let op hé. Ik zet de lantaarnpalen uit met mijn mobiele telefoon. Mooi hé? En nog iets. Ik heb hier de mobiele telefoon van de storingsmonteur. Berichtje: storing uithof. Op autowegen is het licht een beetje oranje/geel-achtig. Dat is rustiger voor je ogen en veiliger, maar het verkleurt wel. Een wit tasje als deze wordt onder zo'n lamp ontzettend oranje. Mensen en kleuren herkennen is onder zo'n lamp dus veel moeilijker. Vandaar dat ze op fiets- en wandelpaden en zoals hier op de bushalte wit licht gebruiken. Zo zie je meer details en kunnen mensen elkaar makkelijker herkennen. Geeft een veilig gevoel. Even kijken. 58000 lantaarnpalen gaan morgen aan op 20:26. Dat is 3 minuten vroeger. Mocht je dat nou toevallig zien dan weet je nu hoe ze dat doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662987 210 2032-12-31T22:00:00+00:00 11422 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no lantaarn energie licht straat elektriciteit https://schooltv.nl/video-item/welk-dier-is-het-liefste-zacht-sociaal-en-vriendelijk 2024-01-16T15:13:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24984.w613.r16-9.3f63819.webp Welk dier is het liefste? | Zacht, sociaal en vriendelijk Wie is het liefst? Dat zijn er zo veel. Toen ik klein was was dat mijn teddybeertje en nu is het mijn katje Simba. Maar wie is het dan in de dierentuin? Weet je trouwens waar de naam teddybeer vandaan komt? Hij is vernoemd naar een Amerikaanse president van begin 1900: Theodore Teddy Roosevelt. Die president was dol op beren jagen. Nou bedachten zijn vrienden op een dag, weet je wat, we gaan een beer vastbinden aan een boom en het enige wat de president nog moet doen is richten en de trekker overhalen. Dan kon hij de beer zo als trofee mee naar huis nemen. Dat wilde de president absoluut niet. Een speelgoedfabrikant hoorde dat verhaal en vond dat zo bijzonder. Hij heeft de president een brief geschreven en vroeg of hij zijn beren voortaan teddyberen mocht noemen. En dat mocht. Ja in speelgoedland mogen beren dan wel de liefste zijn, in de natuur moet je er echt voor oppassen. Beren kunnen levensgevaarlijk zijn. Hun enige vijand is eigenlijk alleen de mens. Mensen jagen nog steeds op beren omdat ze er bang voor zijn. Beertjes zijn dus helemaal niet zo lief, maar wie dan wel. Hier zijn de stokstaartjes en die zien er heel lief, heel schattig en heel aaibaar uit, maar dat zijn ze beslist niet. Moet je maar eens opletten. Met zijn allen erboven op. Kamelen kunnen best heel lief zijn, maar ze zijn het over het algemeen niet. Vooral die mannetjes kamelen kunnen uithalen, trappen, bijten. Nee het zijn geen knuffelbeertjes. Nou ik weet het niet meer hoor, schiet mij maar lek. Er zijn zoveel lieve dieren. Wie is nou het liefst? Zijn jullie dan misschien de liefste dieren van de dierentuin? Ik denk het wel. Vari's zijn niet alleen heel vriendelijk en zacht. Ze hebben een heerlijke knuffelvacht. Weet je hoe dat komt? Ze horen eigenlijk thuis op het Afrikaanse eiland Madagascar. Daar zijn helemaal geen grote roofdieren dus ze hoeven nergens bang voor te zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662988 157 2032-12-31T22:00:00+00:00 3916 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no dierentuin dier gedrag https://schooltv.nl/video-item/kun-je-hoogte-meten-met-luchtdruk-een-verschil-in-millibar 2024-01-04T11:17:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24985.w613.r16-9.9e1535d.webp Kun je hoogte meten met luchtdruk? | Een verschil in millibar Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Hallo daar zijn we weer. Dit is de vuurtoren van Stavoren. Volgens de bouwtekening precies 15 meter en 20 cm. Op de kop af. Wij gaan hem nameten vandaag maar dan zonder liniaal. De vraag is: Kun je meten met luchtdruk? 1 liter lucht weegt 1,29 gram. Dat lijkt niet zo veel maar kijk maar eens omhoog. 50 km lucht. Al die lucht drukt met een gewicht van 1 kg op een gebied van 1 cm2. Dat kun je vergelijken met het gewicht van 1 pak suiker op het gebied van je nagel. Stel, dit pak suiker is de 50 km lucht boven ons. Dan maakt het nogal uit waar ik me op dat moment bevind. Helemaal onderaan op zeeniveau is de luchtdruk het hoogst. De meeste suiker drukt op mijn vingers. Hoe hoger ik ga, hoe minder suiker er op mijn vingers drukt. Met lucht werkt het precies hetzelfde. Hoe hoger je komt, hoe lager de luchtdruk. Luchtdruk kun je meten en wel met een barometer. Hierop kun je zien dat op dit moment er een luchtdruk is van 1019 millibar. Dat betekent dat de lucht op dit moment drukt met een gewicht van 1 kg en 19 gram op een gebied van een 1 cm2. Hartstikke handig om het weer mee te voorspellen maar wij willen er natuurlijk ons mooie vuurtorentje mee meten. Dan hebben we echt een nauwkeuriger apparaat nodig. Deze bijvoorbeeld. Die meet tot achter de komma. Op dit moment is de luchtdruk 1019,56 millibar. Als ik hem de lucht in steek, moet je opletten, dan neemt de luchtdruk af. Het is nu nog maar 1019,41. Voor iedere meter dat ik dit kastje verder omhoog houd, neemt de luchtdruk af met 0,12 millibar. Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Ik zet de meter helemaal op de grond. De luchtdruk hier is 1020,27 millibar. Onthoud dat. Kijk, de meter daalt. Ja, dit is ongeveer wel even hoog. Nu nog even aflezen. Nu gaan we rekenen. De luchtdruk beneden was 1020,27 millibar. De luchtdruk boven is 1018,53. Die 2 trek ik van elkaar af. Het verschil tussen beneden en boven is 1,74 millibar. We wisten dat iedere meter dat je de lucht in gaat de luchtdruk afneemt met 0,12 millibar. Ik deel die 1,74 door 0,12 en dan heb ik hier de lengte van de vuurtoren: 14,5 meter. Als je de lengte van de vuurtoren meet met een hele nauwkeurige luchtdrukmeter, dan kom je tot een lengte van 14,5 meter. Volgens de officiële bouwtekening is hij 15,20 meter. Dat is dus een verschil van 70 cm. Dat is helemaal niet slecht. Kortom, kun je meten met luchtdruk? Nou en of! Doei! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662989 218 2032-12-31T22:00:00+00:00 5387 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no meten lucht hoog vuurtoren luchtdruk https://schooltv.nl/video-item/volgt-de-maan-je-waar-je-ook-heen-gaat-de-maan-reist-met-je-mee 2024-01-16T15:47:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24986.w613.r16-9.3097447.webp Volgt de maan je, waar je ook heen gaat? | De maan reist met je mee Hallo ik ben Lieska en ik ben 7 jaar. Ik kom uit Leidschendam. Mijn vraag is: Waarom gaat, als je in de auto zit, de maan met je mee? Als je met de auto rijdt, dan lijkt het inderdaad of de maan met je mee beweegt. Dat doet hij speciaal voor jou Liska. Als jij met de auto vanuit Leidschendam, waar jij woont, naar onze studio in Hilversum rijdt 's avonds, dan gaat de maan met jou mee. Als je daarna weer terug rijdt dan gaat de maan weer met jou mee naar Leidschendam. Als jouw moeder nou op hetzelfde moment naar familie naar Eindhoven gaat, dan gaat de maan ook met haar mee naar Eindhoven en met jou mee naar Hilversum. Dus dat kan helemaal niet. Stel je rijdt met de auto over de weg en kijkt door het raampje opzij naar buiten (even een cameraatje op de auto) dan zie je dat de bomen die langs de weg staan van 5 meter afstand die flitsen aan je voorbij. Die zijn voor je, naast je, achter je. Je hoeft maar 10 meter te rijden en ze zijn al uit je blikveld verdwenen. Je ziet ze al niet meer. De bomen die 100 meter verderop staan, die blijf je veel langer zien. Misschien moet je wel een paar honderd meter rijden voordat je die bomen niet meer ziet. De boerderij die een kilometer verderop staat, blijf je kilometers verderop zien. Hoe verder iets weg staat hoe langer het duurt voordat het uit je blikveld is verdwenen. Als het op die km al zoveel verschil maakt, kan je nagaan met de maan die 400.000 km ver staat. Op die afstand maken die paar kilometers die je in Nederland over de weg heen rijdt echt helemaal niks meer uit. Misschien zou je een verschil merken als je aan de andere kant van de wereld rijdt, 20000 km naar Peking. Dat duurt zo lang dat het al een paar keer dag en nacht is geweest. Dus dat kan helemaal niet. Dus die maan, omdat hij zo ver weg staat, beweegt hij niet eens meer in je blikveld en omdat hij niet in je blikveld beweegt, lijkt het of hij constant met je mee beweegt. Als je in een ruimtevaartuig zit en je vliegt met een behoorlijke snelheid de ruimte in dan zie je de maan wel voor je, naast je en achter je voorbij schiet. Dat komt omdat je in de ruimte veel dichter bij de maan kunt komen dan vanaf de aarde. Sterker nog, ze zijn al op de maan geweest. Meer dan 30 jaar geleden zijn ruimtevaarders verschillende keren met een raket naar de maan gereisd. Die astronauten hebben daar rondgelopen, ze hebben zelfs met een speciale maanauto rondgereden. De grap was dat het voor de astronauten net leek alsof zij in een maankarretje door de aarde werden gevolgd. Precies andersom dus. Ik ben natuurlijk niet echt met een raket langs de aarde gescheurd. Het is gewoon de Klokhuis studio. Ik neem aan dat jullie thuis ook geen raket in de tuin hebben staan. Laat staan dat je met je eigen auto over de maan kan scheuren om te kijken of de aarde je al dan niet volgt. Neem maar van mij aan of iets beweegt of stilstaat vooral afhangt van de plek waar jij bent als je er naar kijkt. Die maan lijkt stil te staan en die lijkt je te volgen omdat hij zo ontzettend ver van de aarde af staat. Die maan beweegt echt wel. Als je dat wil zien moet je maar een keer stil gaan staan op 1 en dezelfde plek. Dan volgt de maan jou niet, maar dan kan de maan jou volgen zo langs de hemel. Maar dan moet je wel wakker blijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662990 211 2032-12-31T22:00:00+00:00 19382 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no heelal ruimtevaart maan ruimte https://schooltv.nl/video-item/waarom-zitten-er-haren-aan-een-maiskolf-een-bijzondere-voortplanting 2024-01-04T11:18:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24987.w613.r16-9.179b846.webp Waarom zitten er haren aan een maïskolf? | Een bijzondere voortplanting Dit kennen we allemaal wel: maiskorrels. Die kunnen we gewoon zo opeten maar je kunt er ook popcorn van maken, tortilla's, tortilla chips. Maar totdat het zover is. Dit is de maisplant. In deze dichtgevouwen bladeren zit een maiskolf en inderdaad, er steken haren uit. Die haren zijn nodig voor de voortplanting, want dat gaat wel even anders dan bij andere planten. Veel planten hebben insecten nodig om zich voort te planten. Kleurrijke bloemen trekken insecten aan zoals bijen en vlinders. In die bloemen vinden insecten nectar, dat vinden ze lekker. Dat lijkt heel aardig van de plant, maar hij geeft die nectar niet zomaar weg. Die plant wil bevrucht worden, want hij wil zich voortplanten. De insecten zorgen voor die bevruchting. Als een insect de bloem inkruipt, dan plakken er stuifmeelkorrels aan het beestje vast. De insect vliegt weg naar een volgende bloem om nectar te drinken. De stuifmeelkorrels die op zijn rug zitten, worden in de bloem opgevangen door de plakkerige top van de stijl. De stuifmeelkorrel beweegt zich dan door de stijl heen en bevrucht het vruchtbeginsel. Dit groeit dan uit tot een lekkere vrucht, bijvoorbeeld een appel. Als die vrucht wordt opgegeten en die zaadjes worden weggegooid of uitgepoept dan kan op die plek weer een nieuw plant groeien. Zoals je wel kan zien hebben maisplanten geen felgekleurde bloemen en ze hebben ook al geen zoete nectar dus er komen geen insecten op af. Maisplanten zijn familie van gras. Mais en grasplanten worden bevrucht door de wind. Aan het uiteinde van de tak zitten dan een soort bloemen, geen felgekleurde, en die bloemen maken hele lichte stuifmeelkorrels. Die stuifmeelkorrels worden meegenomen door de wind. Dus maisplanten hebben helemaal geen insecten nodig maar alleen maar een heel licht briesje. Naast deze bloemen hebben maiskorrels ook nog hele andere bloemen en die zijn verpakt in deze bladeren. Ik doe de bladeren weg en er zitten allemaal kleine bloemetjes in. Elk bloemetje heeft een zaadbeginsel. Dat zijn die hele kleine korreltjes die je hier ziet. Al die zaadbeginsels hebben een hele lange stijl. Waarom? Nou die zaadbeginsels en stijlen worden omgeven door al die bladeren. Als die stijlen heel kort zouden zijn, dan zouden ze verborgen blijven in die bladeren en dan zou er nooit een stuifmeelkorrel bij kunnen komen. Zo kan er ook geen bevruchting plaatsvinden. Dus die stijlen moeten lang zijn zodat ze uitsteken boven de bladeren. Wanneer die stuifmeelkorrels langs die stijlen waaien, worden ze opgevangen en die korrels werken zich een weg naar beneden, naar het vruchtbeginsel. Die wordt bevrucht en groeit uit tot een volwaardige maiskorrel. Dus voor elke maiskorrel is er een vruchtbeginsel en een stijl. Het kan wel eens voorkomen dat er een gaatje in je maiskolf zit. Dat wil niks anders zeggen dan dat er een stuifmeelkorrel het vruchtbeginsel niet heeft bereikt dus er is nooit een vruchtje uit gegroeid. Dat maakt verder niet uit, er zitten vruchtjes genoeg. Dus een maiskolf heeft geen haren, maar hele lange stijlen. Sterker nog, de langste stijlen ter wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662991 222 2032-12-31T22:00:00+00:00 5075 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no gewassen landbouw maïs plant https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-mango-fruit-uit-de-grootste-fruitboom-ter-wereld 2024-01-04T11:18:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24988.w613.r16-9.83d609e.webp Wat is een mango? | Fruit uit de grootste fruitboom ter wereld Hallo ik ben Amber, ben 9 jaar en ik ga het houden over de mango. De mango komt uit warme landen. Aan de ene kant is hij vaak groen en aan de andere kant rood. Dan is hij rijp. Van binnen is hij geel, dat is heel lekker. Heerlijk. Hij is romig, sappig en ik kan er goed op kauwen want hij is zacht. De pit is zo groot als de palm van je hand. Kijk maar. Bij mij is hij een beetje groter, maar dat komt omdat de pit zo groot is. De mango is mijn lievelingsfruit en ik vind ze gewoon heel erg sappig. Ik sabbel graag op de pit, kijk maar. Heel erg lekker. Doei! Dat afkluiven van zo'n mango pit dat doet me nou zo denken aan vakantie. Zon, zee, hagelwitte stranden. Weet je trouwens waarom zo'n pit zo groot is? Daar zit me toch een joekel van een zaad in. Daar komt nou de grootste fruitboom ter wereld uit. Kan wel 30 tot 40 meter hoog worden (dan moet je hem wel in een warm land planten) en komt oorspronkelijk uit India. Zo'n mango kan wel 2 kg wegen. Het allerleukste van een mangoboom is dat ze in India geloven dat als je aan de bladeren ruikt, dat zal helpen tegen de hik, als je aan de bloemen ruikt zal je liefdesverdriet verdwijnen. Doe mij zo'n boom. Maar ik ga toch voor die pit hoor. Je weet wat ze zeggen, ik geloof dat, dat je daar ongelofelijk mooi van wordt. Dat geloof ik wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662992 114 2032-12-31T22:00:00+00:00 5102 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no boom vrucht fruit pit https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-melkrobot-een-automatische-melkmachine 2024-01-16T15:37:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24989.w613.r16-9.97ffaf8.webp Hoe werkt een melkrobot? | Een automatische melkmachine Dit is boer Theo en Theo heeft 70 melkkoeien. Al die melkkoeien moeten 2 tot 3 keer per dag gemolken worden. Heel zwaar werk en daarom dat boer Theo een hele dikke laag eelt op zijn handen heeft. Maar niet heus. Steeds meer boeren hebben tegenwoordig een melkrobot. Of niet boer Theo? Jazeker. Melken doe je zo. Je knijpt met je duim en wijsvinger de bovenkant van de speen dicht en dan knijp je van boven naar beneden je hand dicht. Tegenwoordig gebeurt dat allang niet meer met de hand. Dat gebeurt met melkmachines met een vacuümpomp. De melkbeker wordt om de speen geplaatst en dan wordt er met behulp van vacuüm de handbeweging nagedaan. Dat is al een stuk makkelijker. Het kan nog gekker want boer Theo heeft niet alleen een melkmachine maar hij heeft ook een melkrobot. Als al zijn koeien gemolken worden, leest boer Theo de krant. Normaal gesproken worden koeien 2 keer per dag gemolken maar deze dames mogen dat helemaal zelf weten. Zij voelen natuurlijk zelf het best wanneer hun uier vol zit. Als dat het geval is dan lopen ze op hun gemakje naar de melkmachine en dan worden ze gemolken. Soms 2 keer per dag, soms 3 keer per dag. De dames staan allemaal geduldig in de rij te wachten tot ze aan de beurt zijn. Als ze dan aan de beurt is loopt ze naar binnen. Aan haar rechter voorpoot heeft ze een zendertje. Daardoor weet de computer precies welke koe het is en weet ze ook welke hoeveelheid krachtvoer ze moet hebben. Het krachtvoer wordt daar in het hok gegooid en terwijl mevrouw heerlijk op haar gemakje staat te eten, wordt ze gemolken door een ingenieuze machine die erachter staat. Het gaat allemaal automatisch. Boer Theo heeft het er maar druk mee. Dit is hem dan: de melkrobot. Door het zendertje aan de poot weet de computer precies welke koe hier staat. Bij elke koe heeft hij een soort uier foto in zijn geheugen. Zo weet hij ook precies waar de spenen zitten. Die laserkop daar zoekt de speen op en dan worden de melkbekers van de melkrobot 1 voor 1 aangesloten op de spenen. En dan wordt de koe gemolken. De machine telt elke druppel die van de koe komt en aan het einde van de dag hoeft de boer alleen maar op de knop te drukken en dan kan hij precies zien welke koe welke hoeveelheid melk heeft gegeven. Theo, even zonder gekheid. Is het nou echt zo makkelijk geworden? Het kan een stuk makkelijker hoor. Sociaal vind ik het veel beter. Je kunt eens een keer weg, je kunt op andere tijden melken. Het bevalt me wel. Zitten er ook nadelen aan of is het alleen maar mooi? Als hij kapot is hé. Vooral 's nachts. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662993 195 2032-12-31T22:00:00+00:00 15685 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no koe robot melk boerderij https://schooltv.nl/video-item/hoe-goed-ruikt-een-neushoorn-op-kilometers-afstand 2024-01-04T11:18:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24990.w613.r16-9.3120698.webp Hoe goed ruikt een neushoorn? | Op kilometers afstand Van wie is deze neus? Dat wordt een makkie vandaag zeg. Die kan je moeilijk verwarren met een ander dier. Dieren ruiken veel scherper dan mensen en dat moet ook wel. Hun hele leven hangt er vanaf. Voedsel, ruiken ze. Vijanden, ruiken ze ook. Een mannetje of vrouwtje om mee te paren, ruiken ze. De allerbeste neus van het dierenrijk is van de olifant. Dat komt door die enorm lange slurf. Neushoorns kunnen ook heel goed ruiken, kijk maar naar die grote neusgaten. Als de wind goed staat, kunnen ze je al op kilometers afstand ruiken. Aan de andere kant zijn ze zo kippig als wat. Ze hebben hele kleine oogjes. Van 10 meter afstand zien ze niet eens het verschil tussen een boomstronk, een mens of een struik. Die oren zijn weer prima in orde. Als ze iets horen of ruiken wat gevaarlijk kan zijn, nemen ze een aanloop en stormen ze met dat lichaam met een snelheid van 40 km/uur op hun doel af. Dan kan je maar beter zorgen dat je weg komt. Weet jij eigenlijk waarvan die hoorn is gemaakt? Van bot? Nee niet van bot. Hij is eigenlijk gemaakt van aan elkaar geklit haar. Haar? Je moet eigenlijk zeggen keratine. Dat is het spul waar onze haren en nagels van gemaakt zijn. Bij de neushoorn staat ie op zijn neus. Een hele dikke dreadlock eigenlijk? Waar werd de hoorn voor gebruikt? Dat weten we niet, maar neushoorns bestaan al heel lang. In de ijstijd leefden ze ook in Nederland. De wolharige neushoorns. En misschien gebruikte ze die hoorn wel om onder ijs naar voedsel te zoeken. Er zijn neushoorns met 1 hoorn, maar je hebt ze ook met 2. Als ze pas geboren zijn hebben ze die hoorns nog niet, maar hebben ze een soort wratje op hun neus. Na een week of 5 begint het er al aardig op te lijken. Kijk dat lipje. Alles aan een neushoorn is groot, dik en zwaar. Behalve het bovenlipje. Dat is heel handig want daar kan hij alles mee vastpakken. Zelfs stukjes appel en hij kan er blaadjes mee plukken. Kortom, eigenlijk is het een soort vingertje wat hij boven zijn mond heeft. Dat is ook saai zo alleen in bad. Ja maar neushoorns zijn echte eenlingen. Mannen en vrouwen leven apart en ze vinden het best zo. En niemand om de rug te schrobben. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662994 160 2032-12-31T22:00:00+00:00 6753 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no neushoorn neus dier ruiken zintuig https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-de-olijf-vandaan-symbool-van-vrede-en-geluk 2024-01-04T11:18:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24991.w613.r16-9.f135d78.webp Waar komt de olijf vandaan? | Symbool van vrede en geluk Hallo ik ben Erva, ben 9 jaar en ik ga het hebben over olijven. Heel veel kinderen eten 's ochtends op hun brood jam, hagelslag of pindakaas. Dat vind ik niet zo lekker. Ik eet liever 's morgens op mijn brood olijven. Ik vind groene olijven lekkerder dan zwarte. Ik maak eerst mijn brood open, leg er heel veel olijven in en dan klap ik hem dicht en... Niks zo lekker dan een olijfje alleen die pit is kei- en keihard. Je hoeft niet te proberen om hem in de grond te stoppen om een olijfboom te krijgen. Dat doet helemaal niks. Een olijfboom moet je stekken. Je knipt een stukje van de boom af, stopt hem in de grond en dan maar hopen dat hij het doet. Ze kunnen heel erg oud worden. De oudste boom is zelfs 1500 jaar oud. De geschiedenis van de olijf gaat echt duizenden jaren terug. Eerst groeide hij hier, een beetje in Israel en Syrie en is steeds meer deze kant opgeschoven. In de mediterrane landen zoals Griekenland en Italië. De Griekse godin van de wijsheid Palas Athene, gaf de stad Athene een olijfboom als teken van overwinning en vrede. Bij de olympische spelen in Griekenland kregen de winnaars een olijfslinger omgehangen en een laurierkrans. De olijfboom en dus de olijfolie spelen sindsdien een belangrijke rol in het geloof en de boom is daarom het symbool geworden van vrede en geluk. Wij eten de olijf vooral. Hoe rijper hij is hoe donkerder en sappiger hij is. Dit is dus eigenlijk een onrijpe en dit een hele rijpe olijf. Daarna kan je zo'n olijf persen en dan krijg je olijfolie. Weet je wat ze zelfs zeggen, dat als je het op je tanden smeert dat ze er dan mooi van gaan glansen. Zie jij het al? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662995 121 2032-12-31T22:00:00+00:00 4982 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no voeding eten https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-ontkreukelmachine-klaarmaken-voor-de-verkoop 2024-01-04T11:18:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24992.w613.r16-9.c3bc0d4.webp Hoe werkt een ontkreukelmachine? | Klaarmaken voor de verkoop Bijna alle kleding die je in winkels en warenhuizen kunt kopen komt van ver, heel ver. Shirtjes uit India, pantalons uit China, prachtig mooie truien uit Taiwan. Wanneer je de spullen uit de doos haalt zien ze er een beetje verfrommeld, een beetje vodjes achtig. Wanneer ze in de winkel hangen zijn ze ineens prachtig gestreken, compleet met merklabel (goed merk trouwens) en maatlabel. Hoe maak je van dit vodje een prachtig gestreken pantalon. Hier bij het reconditionerings bedrijf in Veenendaal worden dagelijks 10000-en kledingstukken klaargemaakt voor de winkel. De eerste stap is dat alles wat nu ligt, moet hangen. Beugelen heet dat. De volgende stap is dat de kleding gereconditioneerd wordt. Oftewel opnieuw nieuw gemaakt en dat gebeurt op de pop. Mouwspanners erin. Dan wordt het jasje eerst warm gemaakt waardoor de vezels al wat soepeler worden. Wat meer stoom erbij dan blazen ze zichzelf in model en dan gaat de mevrouw er ook nog een beetje aan trekken zodat het goed in model blijft. Kreukels verdwijnen, het jasje wordt gedroogd, jasje klaar. Hartstikke goed. Jasje voor, jasje na. Ik wil thuis ook zo'n apparaat, hartstikke handig. Nou is dat met die pop een tijdrovende bezigheid, vooral als het om zulke grote partijen gaat. Daarom is er ook een machine die het allemaal automatisch doet en die kan tot 2000 kledingstukken per uur aan. Eerst wordt het kledingstuk verwarmd. Dan komt de stoom erbij. Oh wat stoomt dat lekker zeg. Dan gaat het kledingstuk langs een ijzeren plaat en die werkt als een soort strijkijzer. Dan wordt hij gedroogd en tot slotte komt er aan het eind een klein toefje lucht. Dat wordt in de kleding geblazen. Uiteindelijk komt de kleding hier in het magazijn te hangen. Als ze bij de winkel nou nieuwe kleding nodig hebben dan bestellen ze hier een nieuwe voorraad. Nou zijn hier heel veel stangen en nou hebben die stangen een nummer: 64, 66, 67. Elk nummer is een winkel. Die kledingstukken worden via de transportband aangestuurd en nou is het mooie dat die transportband weet welk kledingstuk naar welk rek moet. Dus uiteindelijk krijg je de hele bestelling juiste kledingstuk en juiste maat bij elkaar en kan het zo naar de winkel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662996 218 2032-12-31T22:00:00+00:00 1641 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no stoom kleding distributie https://schooltv.nl/video-item/welk-dier-wordt-het-oudst-maar-liefst-176-jaar-oud 2024-01-04T11:18:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24993.w613.r16-9.deb9e26.webp Welk dier wordt het oudst? | Maar liefst 176 jaar oud Oh wat leuk. Ik ben helemaal niet jarig. Welk dier wordt het oudst? De oudste mens is in ieder geval 122 geworden. Ik moet er niet aan denken. Dieren kunnen ook ouder worden dan je denkt. Dat heeft ook te maken met of je in gevangenschap leven of in het wild. Dat is logisch. Als ze in gevangenschap leven dan is er altijd eten, geen gevaar en als ze ziek zijn komt de dierenarts. Dat is in het wild niet zo. Neem nou de mus die buiten leeft. Hoe oud denk je dat hij kan worden? Nee ouder, nog ouder, veel ouder. Hij kan wel 13 worden. De merel 15, de zwaan zelfs 20 jaar en deze vale gier wel 45 jaar. Dit zijn ook wel hele sterke dieren die niet snel ziek worden en ze hebben weinig vijanden. Zullen we nog een aantal insecten doornemen? Bijvoorbeeld de vlieg leeft 20 dagen, de mug 40 dagen (dat vind ik persoonlijk 40 dagen te lang) dan zijn er ook een aantal vlinders en insecten die maar een paar dagen leven zoals bijvoorbeeld dit gentiaanblauwtje. Die wordt geboren, moet een partner zoeken, gaat paren, legt eitjes en vervolgens gaat hij dood. Ik zou na die paar dagen ook gesloopt zijn. Dit zijn nijlkrokodillen. Levensgevaarlijk. Hoe oud worden ze eigenlijk? Zo'n jaar of 80, maar lang niet alle krokodilletjes overleven hun eerste levensjaar. Ze worden vaak gepakt door roofdieren of grote vissen. De moeder probeert ze dan nog wel eens in veiligheid te brengen in de grote bek, maar dat lukt lang niet altijd. Schildpadden worden het alleroudst. De oudste schildpad is 176 jaar oud geworden. Worden die kleintjes ook zo oud? Ja. Die kleintjes ook. Hoe kan dat dan? Mensen en dieren bestaan uit cellen. Die cellen delen zich. Als je ouder wordt gaat dat delen steeds langzamer. Totdat je uiteindelijk dood gaat? Ja. Bij schildpadden gaat dat delen van cellen vanaf het begin al heel erg traag. Dus die kunnen veel ouder worden. Ja, die kunnen veel ouder worden. Schildpadden zijn niet alleen dieren die het oudst kunnen worden, het zijn ook de dieren die het langst bestaan. Er waren al schildpadden voordat er dinosaurussen waren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662997 167 2032-12-31T22:00:00+00:00 8336 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no dier ouderdom schildpad https://schooltv.nl/video-item/hoe-vang-je-een-vis-een-fuik-om-vis-te-vangen 2024-01-04T11:18:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24994.w613.r16-9.0a776ea.webp Hoe vang je een vis? | Een fuik om vis te vangen Mijn moeder zei altijd 'eet vis als het er is'. Naar je moeder moet je natuurlijk altijd luisteren maar nu staat mijn hutje naast een piepklein beekje. Maar zit hier vis? Zelfs in dit kleine beekje zit vis. Kleine beekforelletjes maar ook echt grote forellen. Trouwens, in vis zit alles wat een survivallaar nodig heeft. Vis zit boordevol waardevolle vitaminen, eiwitten en vetten. Vandaag ga ik een visje vangen. Een plastic fles door de midden snijden en dan is het heel erg simpel. Je draait hem om en voila, dit is je fuik. Vissen zwemmen meestal stroomopwaarts. Die komen dan hierin terecht, worden door de hals gedwongen en komen in de fles terecht. Als ze daar zitten lukt het ze nooit meer om daar uit te zwemmen want die ring kunnen ze niet vinden. Dit is een mooie, kleine dam met een stroomversnellinkje in het midden. De vissen moeten daar eigenlijk wel langs. Stroomopwaarts of stroomafwaarts. Hier leg ik hem dan ook neer, zo goed onder water. Dan zet ik hem even vast met een steentje. En dan hopen dat het goed gaat. Voor de grote vissen ook een grote fuik. Hij is helemaal gemaakt van natuurlijke materialen maar het principe is precies hetzelfde. De vis wordt door het gat heen geloodst en komt in het reservoir terecht waar hij niet meer uit kan. Eens even kijken hoor. Er is een redelijke stroming dus dan komt de opening van de fuik stroomafwaarts want de forellen zwemmen die kant op. Dan heb ik nog een paar stenen nodig om hem op zijn plek te houden. Nu hopen op een lekker visje. Even kijken. Zo! Moet je kijken, dit is echt een gigantische vis. Dit werkt gewoon. Die is echt groot zeg. Ik vind het ook een beetje zielig dus deze laat ik gewoon weer vrij. Ik ben benieuwd naar de grote fuik. Ja kijk nou! Er zit er 1 in! Wat een grote, wat een mooie! Hij is een beetje versuft ook. Hij leeft nog wel. Oke jongen, het is niet leuk maar jij gaat wel mee naar het kamp. Mmm heerlijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662998 188 2032-12-31T22:00:00+00:00 15280 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no vis kamperen survival https://schooltv.nl/video-item/welke-paddenstoelen-uit-het-bos-kun-je-eten-overleven-in-de-natuur 2025-09-23T11:41:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24995.w613.r16-9.cbcb4be.webp Welke paddenstoelen uit het bos kun je eten? | Overleven in de natuur Dit is eten. Het groeit gewoon uit de grond. Dit is de gele ringboyleed. Een sterrenrestaurant zou hier goud geld voor betalen. Hij groeit gewoon in het bos! Ook voor de survivalaar is hij goud waar, hij zit boordevol energie, koolhydraten. Zo aan het einde van de zomer zijn de meeste lekkere dingen wel uitgebloeid: bramen, bosaardbeien, bessen of kruiden. Dan moet je op zoek gaan naar iets anders om te eten. Laat dat nou net het moment zijn waarop het paddenstoelenseizoen begint. Als je ook echt goed kijkt, zie je ze als paddenstoelen uit de grond schieten. Vaak met tientallen gelijk en vaak ook een enorme variatie aan soorten. Wist je dat in Nederland alleen al meer dan 4000 paddenstoelen zijn? Het probleem is alleen: er zitten ook giftige bij. Een paddenstoel is net als een appel of een peer een vruchtlichaam zoals dat heet. Alleen bij een paddenstoel zit de boom onder de grond. Dit paddenstoeltje hier is een duivelseitje, komt best veel voor en kan ik even weghalen. Onder de paddenstoel zie je een netwerk van witte draden. Dat zijn zeg maar de takken van de paddenstoel. Met een duur woord noem je dat museleum. Dat kan heel erg groot worden, kijk maar. Overal waar je hier kijkt zie je de witte draadjes. Een paddenstoel is gemaakt om zich voort te planten en dat doet hij met zijn sporen. Dat is een soort stuifmeel. Iedere paddenstoel heeft weer zijn eigen manier om die sporen te bewaren. Deze mooie paddenstoel bijvoorbeeld, ik kan het mooi even laten zien, die heeft lamellen. Die heeft een hele mooie serie plaatjes waarin die sporen verstopt zitten. Je hebt ook andere soorten. Deze bijvoorbeeld. Die goudgele ringboyleed heeft geen lamellen maar die heeft gaatjes. Zie je dat? Kleine buisjes. Elke paddenstoel heeft zo zijn eigen sporensysteem. Dat sporensysteem kun je gebruiken om de soorten uit elkaar te houden. Dan is een spiegeltje heel erg handig. Met behulp van een spiegeltje kun je kijken hoe een paddenstoel er van onderkant uit ziet zonder dat je hem hoeft te plukken. Paddenstoelen kunnen heel erg op elkaar lijken, maar ondertussen heel erg verschillen. Deze is wel eetbaar en deze is helemaal niet lekker. Ook het verschil tussen giftige en niet giftige is soms zo ontzettend klein. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662999 183 2032-12-31T22:00:00+00:00 49429 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no plant bos paddenstoel eten overleven https://schooltv.nl/video-item/hoe-verzorg-je-een-papegaai-de-witkuifkaketoe 2024-01-04T11:18:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24996.w613.r16-9.afd6c5e.webp Hoe verzorg je een papegaai? | De witkuifkaketoe Dit is Karel en Karel is een witkuifkaketoe, dat is een papegaaiensoort. Papegaaien zijn gezelschapsdieren en hebben heel veel aandacht nodig. Als je dat niet doen kunnen ze eenzaam worden en kunnen ze zich kaal gaan plukken of heel agressief worden. Wat kan je daar aan doen? In de natuur zijn papegaai de hele dag bezig met eten zoeken en je kan thuis de natuur een beetje nabootsen. Je kan hem zijn gewone eten geven, maar je maakt het extra leuk voor hem als je iets geeft waar hij moeite voor moet doen. Bijvoorbeeld een walnoot. Ze hebben heel veel ruimte nodig dus het liefst een zo groot mogelijke kooi met horizontale spijlen, dan kan hij lekker klimmen. Wanneer hij klimt gebruikt hij zijn snavel ook, kijk. Aandacht geven is dus heel belangrijk voor je papegaai. Als je weet dat je niet heel veel tijd hebt, zet er dan een soortgenoot bij. Dan kunnen ze elkaar vermaken. Trucjes leren vindt hij ook helemaal leuk. Zij kan bijvoorbeeld het dopje van de pen afhalen. Dan moet je ze altijd met iets belonen door iets te zeggen of iets te geven. Goedzo! En zo kan je ze van alles leren, maar je moet wel heel veel geduld hebben. Lekker hé? Je kan papegaaien leren praten, maar dan moet je el een beetje moeite voor doen, want dat gaat allemaal niet zo snel. En nu een moeilijker woord: Klokhuis. Zeg eens klokhuis. Nee niet lekker hé, maar klokhuis. Dus aandacht, aandacht, aandacht. Als je ze echt wilt verwennen dan moet je ze douchen, dat vinden ze heerlijk. Vind je het wat Karel? Klokhuis.. Volgens mij gaat dit nog even duren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663000 122 2032-12-31T22:00:00+00:00 15998 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no dier papegaai vogel huisdier verzorgen https://schooltv.nl/video-item/hoe-verzorg-je-een-parkiet-een-vogel-uit-de-kromsnavel-familie 2024-01-04T11:18:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24997.w613.r16-9.a9ba546.webp Hoe verzorg je een parkiet? | Een vogel uit de kromsnavel familie Parkieten zijn lid van de kromsnavel familie. Net als de ara, de papegaai en de kaketoe. De kromme snavel gebruiken ze om te klimmen. Je kan het zien als een derde pootje. Wat het klimmen nog handiger maakt is dat hun voetjes teentjes voor en achter hebben. Wij hebben neusgaten, parkieten hebben neusdoppen. Mannetjes hebben blauwe en de vrouwtjes hebben bruine. Jurre, kan jij zien hoe oud ze zijn? Jongen hebben ringen tot voor aan hun neusdoppen en heeft zwarte ringen op de kop. Hoe ouder de vogel wordt, hoe verder de ringen naar achteren trekken. Deze zijn niet zo jong meer? Nee dit zijn geen jonkies meer. Een grasparkiet mag een zo groot mogelijke kooi hebben. Verder heeft hij in ieder geval 3 zitstokjes nodig zodat hij steeds naar verschillende hoogtes kan springen. 1 tip: hang zijn zitstokje nooit boven zijn voederbakje want ze poepen zittend en poep in het eten is niet zo lekker. Een kromsnavel kooi moet horizontale spijltjes hebben want dan kan hij lekker klimmen met die kromme snavel. Vogels zijn supergevoelig voor gassen. Bijvoorbeeld de gassen die vrijkomen wanneer je olie te heet laat worden in de pan met een antiaanbaklaag. Dan gebeurt er dit. Dus zet je parkieten nooit in de keuken. Hoe kun je parkieten het beste vasthouden? Je zorgt ervoor dat je je duim en wijsvinger tegen de kaak aan zet. Met je duim langs je wijsvingers. En dan krom je je wijsvinger iets. Juist. Waarom doe je niet gewoon zo dan? Omdat de vogel zijn warmte dan niet kwijt kan. Waarom zou je een grasparkiet willen pakken? Bijvoorbeeld om de nageltjes te knippen en eventueel ook om te kijken of hij niet te dik is. Au au au! Dat valt wel mee toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663001 121 2032-12-31T22:00:00+00:00 30463 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no vogel kooi snavel parkiet huisdier verzorgen https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-petfles-gemaakt-plastic-smelten-en-opblazen 2024-01-04T11:18:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24998.w613.r16-9.9c33b63.webp Hoe wordt een petfles gemaakt? | Plastic smelten en opblazen Dit is een petfles en dit is een fles gevuld met pet. Deze hele silo zit vol met polyethyleentereftalaat zoals dat heet. Daar is pet de afkorting van. Dit is pet: korrels. Granulaat zoals dat heet en hier kun je flessen mee maken. Heel veel flessen. Hier komen de flessen binnen en via deze slangen, je hoort de korrels door de slangen heen schieten, komen ze in een soort föhn terecht. De föhn blaast warme lucht tegen de korrels zodat ze droog worden. Van natte korrels krijg je slappe, ondoorzichtige flessen. Hier worden de korrels opgewarmd, net zolang totdat ze een mooie vloeibare pasta vormen. De massa wordt gloeiend heet in een mal gespoten en de grap is dat die mal meteen weer wordt afgekoeld zodat de massa stolt. Op die manier krijg je een mooi klein petflesje. Schattig he? Dit noemen ze een preform. De plek waar de dop straks moet komen is al wel op ware grootte, maar het flesje zelf is natuurlijk veel te klein. De prevormpjes worden hier als het ware opgeblazen. Ze komen eerst op het verwarmingsrad terecht, maar met behulp van infrarode straling worden de prevormpjes verhit, verwarmd zodat ze zacht worden. De machine daarnaast pakt ze vervolgens vast, trekt ze een beetje uit en onder enorme druk blaast de machine ze heel erg op. Eigenlijk een soort ballonnetje. Als de fles is afgekoeld is de pre-vorm veranderd in een mooi, doorzichtig, stevig exemplaar. Om nou te controleren of alles wel goed is gegaan, maken deze cameraatjes van elke fles nog even een foto en controleert de computer of alles goed is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663002 169 2032-12-31T22:00:00+00:00 20098 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no plastic productie fles fabriek https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-popcorn-gemaakt-het-poppen-van-mais 2024-01-16T16:20:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24999.w613.r16-9.c76728c.webp Hoe wordt popcorn gemaakt? | Het poppen van maïs Ik vind het zo goed bij elkaar passen: een bioscoopfilm en popcorn. Trouwens popcorn wordt gemaakt van mais. Popcorn en mais bestaan al heel lang. Al veel langer dan films en bioscopen. Popcorn is al eeuwenlang populair in Noord- en Zuid-Amerika. In Mexico is zelfs een beeld van een maisgod gevonden van ruim 2000 jaar oud. Waarschijnlijk werd er al ruim voor die tijd popcorn gegeten. De meeste indianenstammen aten popcorn en die gebruiken werden overgenomen door de eerste kolonisten. De emigranten uit vooral Europa die zich in Amerika gingen vestigen. Tot de 19e eeuw aten Amerikanen popcorn thuis, maar door de opkomst van kermissen, circussen en markten ontstonden er popcornwagens en machines. Rond 1925, bij het ontstaan van de eerste bioscopen, werd ook daar de popcorn populair. Er zijn verschillende soorten mais. Nu is niet iedere soort geschikt om popcorn van te maken. Pofmais wel. De naam zegt het al, je kan het poffen. Verhitten zodat de maiskorrel uit elkaar ploft. Er is een overeenkomst tussen pofmais en een fluitketel. Als je water namelijk verhit in een fluitketel, dan wordt het water heet, er ontstaat stoom, er ontstaat dus letterlijk druk op de ketel en het stoom wil eruit. Wanneer de stoom de ketel verlaat dan gaat hij fluiten. Bij pofmais gebeurt precies hetzelfde. Er zit een heel klein beetje water in zo'n maiskorrel dus als je hem verhit komt hij ook onder druk te staan. Als de druk te groot wordt, dan ploft hij uit elkaar en heb je popcorn. Nog een proefje. Een klein beetje water in een boterhamzakje afgesloten. Boterhamzakje in de magnetron. Dan gaan we het water verwarmen en door het verwarmen komt het zakje onder druk te staan en als de druk te groot wordt knalt hij uit elkaar. Een explosie is nog maar het halve verhaal. Voor de explosie is een maiskorrel hard en niet te eten. Na de explosie lekker zacht en wit, lekker. In elk maiskorreltje zit een heel klein bolletje zacht zetmeel. Wat gebeurt er nou precies? Een proefje. Lepel met maiskorrels, beetje olie erop en dat gaan we verhitten. In zo'n maiskorrel zit een beetje maiszetmeel. In dat maiszetmeel zit water opgeslagen. Een heel klein beetje. Doordat we die korrel gaan verhitten wordt het water heet en dat maiszetmeel wordt vloeibaar. Doordat het heet wordt, wordt de druk in de korrel opgevoerd en dat water wil er op een gegeven moment uit. Dat gaat niet zo gemakkelijk want die rand van de maiskorrel is heel hard. Pas als de druk 9 keer hoger is dan normaal en bij een temperatuur van 175 graden zal die maiskorrel uit elkaar ploppen en dat maiszetmeel komt eruit. Dat vormt witte bubbels. Wat is er nou gebeurd? Doordat de buitenlucht kouder is, stolt dat vloeibare maiszetmeel en krijg je dus popcorn. Daar komt namelijk ook de naam vandaan, popcorn. Corn is Engels voor mais, dat popt, dat uit elkaar springt bij verhitting. Een paar korrels op een lepel poppen schiet natuurlijk ook niet op dus als je thuis popcorn wilt maken: pan op het vuur, olie erin, wachten totdat de olie heet is, pofmais erin (niet teveel want anders schiet het alle kanten op) en de deksel erop want anders schiet het alsnog alle kanten op. Kijk daar gaan ze. Popcorn maken in een pannetje in leuk voor thuis, maar in bijvoorbeeld bioscopen gebruiken ze liever dit soort popcornmachines. Het werkt hetzelfde eigenlijk alleen kun je veel meer popcorn in 1 keer maken. Beetje olie erin, maiskorrels erbij, dekseltje erop. Na 2 minuten beginnen die maiskorrels te poppen. Klaar. Als je nou de volgende keer in de bioscoop zit dan kun je mooi aan je buren vertellen hoe popcorn wordt gemaakt. Dat vinden ze vast hartstikke leuk. Of niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663003 276 2032-12-31T22:00:00+00:00 14256 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no eten bioscoop maïs film https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-post-gesorteerd-miljoenen-brieven-per-dag 2024-01-04T11:18:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25000.w613.r16-9.95e1413.webp Hoe wordt post gesorteerd? | Miljoenen brieven per dag Dit hier is 1 van de 6 brievensorteercentra van Nederland. Iedere avond na het sluiten van de postkantoren en legen van de brievenbussen komen hier 3 miljoen brieven binnen. Aan het eind van de avond verlaten al die brieven ook weer het pand met het verschil, ze zijn gesorteerd op postcode. Daar hebben ze hele speciale, bijzondere machines voor. Eerst worden de brieven in deze trommel op maat gesorteerd. Sommige brieven zijn nou eenmaal te groot, te dik of te kreukelig. Daar kan de machine niks mee, gaat hier de trommel uit en worden verder met de hand uitgezocht. De rest en het overgrote deel van de brieven gaat de machine in. De brieven worden allemaal netjes met het adres aan de voorkant gestapeld. Groot bij groot, klein bij klein. Maar hoe weet die machine nou precies wat de voorkant van een brief is: de postzegel. Op iedere postzegel zit een dun fosforlaagje dat door de machine wordt herkend. Zo weet hij niet alleen wat de voorkant van de brief is, maar ook waar de postzegel zit. Dan doet hij er meteen een stempel op. Hier gaat de voorgesorteerde post de codeherkenningsmachine in. Let op, want dit is echt een fraai staaltje van super techniek. Moet je je voorstellen: van elke handgeschreven brief of voorbedrukte envelop die hier langs flitst maakt dit apparaat een foto. Dat gaat dus echt super snel. Iedere foto wordt naar een handschriftherkenningscomputer gestuurd die hier boven staat en die computer leest dus de handschriften. Het eerste wat die computer doet is op zoek gaan naar de postcode en in heel veel gevallen herkent hij die meteen. Het komt wel eens voor dat die postcode er heel onduidelijk op staat en dan kijkt de computer naar het adres, naar de straatnaam en vult dan de postcode aan. Als hij de postcode herkent heeft, krijgt iedere brief een streepjescode mee waarin de postcode verwerkt zit. Met behulp van deze streepjescode komt de brief uiteindelijk in de goede bak terecht. Deze rij bijvoorbeeld gaat naar Harderwijk, terwijl deze kleinere stapel naar Dieren gaat. Dat is vlakbij Arnhem. Uiteindelijk komt alle gesorteerde post hier weer terecht. Op de kantoren zelf wordt de post nog op volgorde gelegd van straatnaam en huisnummer voor de postbodes. 3 Miljoen brieven in minder dan 12 uur, best knap. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663004 185 2032-12-31T22:00:00+00:00 20802 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no brief machine post sorteren https://schooltv.nl/video-item/waardoor-heeft-een-rat-zon-goed-evenwichtsgevoel-een-lange-staart 2024-01-16T15:55:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25001.w613.r16-9.9b4a05d.webp Waardoor heeft een rat zo'n goed evenwichtsgevoel? | Een lange staart Ratten zijn groepsdieren. In de natuur leven ze in hele grote groepen. Als je besluit er 1 als huisdier te nemen, neem er dan een paar anders worden ze eenzaam. Bovendien zijn ze super intelligent. Ratten zijn echte evenwichtskunstenaars. Ze kunnen zich letterlijk overal handelende en staande houden. Zo'n touw vinden ze heel leuk om mee te spelen, maar de vraag is natuurlijk: hoe kunnen ze zich zo goed in evenwicht houden? Dat kan omdat ze iets kunnen wat de meeste knaagdieren niet kunnen namelijk diepte zien. Bovendien hebben ze hele handige pootjes met buigbare vingertjes, maar het belangrijkste is hun staart. Als ze met haar lichaampje iets te ver naar rechts hangt, dan gaat het staartje naar links en dat zorgt ervoor dat ze niet zo snel naar beneden valt. Bovendien heeft die staart er allemaal haartje op, voelhaartjes, die werken hetzelfde als snorharen. Daarmee voelt ze bijvoorbeeld hoe groot of breed iets is dus die staart is echt heel belangrijk. Ratten kruipen in de natuur overal op of in. Als je ze in een kooitje wilt zetten dan moet je er iets bijzetten waar ze op of in kunnen klimmen. Nou zijn ratten heel erg intelligent dus als ze uitgekeken zijn op hun omgeving dan gaan ze gewoon ergens anders heen. Dat wordt in een kooi een beetje lastig dus wat je kan doen is alles op een andere plek zetten zodat het weer helemaal nieuw is. Je kan je rat naast de gewone brokjes ook eens iets anders geven, iets spannends, iets waar hij meer moeite voor moet doen. Bijvoorbeeld een kwarteleitje. Die staart helpt hem om op de gekste plekken eten te vinden. Bijvoorbeeld zo'n lekker kwarteleitje. Die is echt lekker hé? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663005 121 2032-12-31T22:00:00+00:00 8523 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no dier staart rat huisdier evenwicht https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-het-riool-schoongemaakt-en-geinspecteerd-een-speciale-inspectiecamera 2024-01-16T16:28:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25002.w613.r16-9.df23241.webp Hoe wordt het riool schoongemaakt en geïnspecteerd? | Een speciale inspectiecamera Het is een beetje een open deur maar iedereen poept en plast. Op een enkele wildpoeper na, doen we dat allemaal op de wc. Dat moet allemaal worden afgevoerd, maar hoe zorg je er voor dat dat een beetje netjes gebeurd? In elke straat, dorp of stad loopt een afvoer: het riool. Dit is een rioolkaart. Een heel netwerk van buizen en als het goed is zijn we nu bij deze put. Ongeveer om de 50 meter heb je een put. Als je nou het riool in duikt, zou ik niet doen trouwens, kruipt 50 meter die kant op dan kom je weer een put tegen. Nou zijn sommige rioolbuizen tientallen tot 100 jaar oud en die moeten soms schoongemaakt en geïnspecteerd worden. Het zit onder de grond dus als er iets mis is dan kan je dat op het eerste gezicht niet zien. Voordat er geïnspecteerd kan worden, moet er eerst worden schoongemaakt. Door die vieze buizen kan je niks zien. Dat gebeurt met dit raket vormige waterkanonnetje. Het gaat via die put de buis in en daar spuit het water met enorme druk door die buizen en zo wordt de aanslag op de buizen afgespoten. Dit is de inspectiewagen voor het riool. Zo kunnen ze het riool in kijken zonder er zelf in te hoeven kruipen, wel zo handig. Dat doen ze met dit apparaat: een hightech-rioolcamera. Op wieltjes en er zit ook een geavanceerde lens op. Hij kan draaien, alle kanten op, en hij kan in- en uitzoomen. Dat wagentje zetten ze dan heel voorzichtig in het riool. Dat rijden ze dan tot de volgende put. Dit is het beeld van de camera. Zoals je kan zien kan de lens alle kanten opdraaien om de buis goed te bekijken. Otto, jij bent rioolinspecteur. Waar let je nou op? Ik let vooral op beschadigingen. Oude buizen kunnen nog lekken, vooral op de voegen. Dat wordt heel nauwgezet bekeken. Ben je wel eens iets geks tegengekomen daar beneden? Je wil niet weten wat mensen af en toe wegspoelen: schoenen, aanstekers, lepels, wc-borstels. Hele wc-borstels weggespoeld? Ja. Iedere beschadiging wordt genoteerd met een code en het beeld wordt opgeslagen. Dat gaat naar de gemeente en die besluit dan wat er moet gebeuren. Of het riool moet worden vervangen of gerepareerd. De camera is ophoog gehaald, wordt keurig netjes afgespoeld. Helemaal klaar voor de volgende put. Dit was Lisa, live vanuit het riool in Utrecht vanaf de poepcamera. Terug naar Hilversum. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663006 183 2032-12-31T22:00:00+00:00 40525 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no toilet poep schoonmaken riool afvoer plassen https://schooltv.nl/video-item/waarom-steekt-een-slang-zijn-tong-uit-een-bijzondere-manier-van-ruiken 2024-01-16T15:35:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25003.w613.r16-9.80f1320.webp Waarom steekt een slang zijn tong uit? | Een bijzondere manier van ruiken De rode rattenslang is een hele lieve en zachtaardige slangensoort. Ze zijn niet giftig en ze bijten bijna nooit. Dat is een hele geruststelling maar het is en blijft een slang en daarom houdt Robert Jan hem ook gewoon lekker vast. Omdat ze zo zachtaardig zijn, zijn ze in Nederland best populair alleen doen ze iets heel brutaals en dat doet bijna elke slangensoort: ze steken hun tong uit. Waarom doen ze dat Robert Jan? Daar vangen ze eigenlijk geurdeeltjes mee op. Dus ze ruiken als het ware de lucht. En daarmee kunnen ze hun prooi vinden? Ja. In de lucht zitten heel veel geurdeeltjes: geurmoleculen. Nou heeft alles, of het nou leeft of niet leeft, een eigen geur. Dus alles heeft zijn eigen unieke geur. Dus ik geef andere geurmoleculen af dan bijvoorbeeld deze muis. Die geurmoleculen vangt de rode rattenslang op met zijn tong. Dan weet hij dus waar iets is maar ook waar hij zelf is. Hij ruikt bijvoorbeeld een boom of water of aarde. Dus met zijn tong kan hij een plaatje maken van zijn omgeving en weet hij ook precies waar zijn prooi zit. Met zijn tong vangt hij dus geurmoleculen op, die tong trekt hij weer in zijn bek. Die tong komt langs het gehemelte en in dat gehemelte zit een orgaan. Het orgaan van Jacobsen. Die geeft de geurmoleculen weer door aan de hersenen en die hersenen maakt daar gegevens van. Wat ruikt hij nou precies? Ruikt hij iets gevaarlijks of ruikt hij juist iets heel lekkers? Waarom is zijn tong gespleten? De slang ruikt in stereo dus hij kan makkelijk bepalen of de geur van links of rechts komt. Als hij dan heeft geroken waar zijn prooi zit, dan gaat hij er direct op af. Hoe dichterbij hij komt, hoe sneller die tong naar binnen en buiten gaat. Dat is om precies te bepalen waar zijn prooi zit en ook gewoon omdat hij honger heeft. Volgens mij heeft deze behoorlijke trek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663007 121 2032-12-31T22:00:00+00:00 51182 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no tong dier slang reptiel https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-rookmachine-vast-vloeibaar-of-gas 2024-01-04T11:18:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25004.w613.r16-9.a314a58.webp Hoe werkt een rookmachine? | Vast, vloeibaar of gas Ik ben Denise Veenstra, ben 11 jaar, kom uit Zoetermeer en ik speel toneel en daar gebruiken we heel vaak rookmachines bij en daarom wil ik weten: Hoe werkt een rookmachine? Bij muziek, film en theater is vaak nep rook nodig, het maakt iets spannend, versterkte de lichteffecten kortom met rook ziet het er cool en mysterieus uit. Maar Denise, hoe krijg je nou rook op het juiste moment? Een fikkie stoken? Zo boos worden dat er stoom uit je oren komt? Ik dacht het niet. Dikke rook, dunne rook, lage rook. Je kan het zo gek niet bedenken of er bestaat wel een speciale rookmachine voor Denise, maar hoe maken ze nou al die rook? Kan iemand mij overeind helpen? Eerst is het wel handig om uit te leggen wat rook nou precies is. Rook is niets anders dan een heleboel kleine druppeltjes bij elkaar. De meeste stoffen kunnen zich in 3 aggregatie toestanden bevinden. Dat wil zeggen dat ze vast, vloeibaar of een gas kunnen zijn. Als je nou bijvoorbeeld water neemt. Tussen de 0 en 100 graden is het gewoon vloeibaar, kan je het gewoon drinken. Als het beneden de 0 graden komt dan wordt het ijs, dan wordt het een vaste stof. Als je het kookt boven de 100 graden dan wordt het een gas. Als je nou water kookt met een waterkoker dan komt er allemaal gas naar buiten. Als het buiten komt dan daalt de temperatuur weer. Dan wordt gas weer een vloeistof. Die rook die je hier ziet zijn allemaal kleine waterdruppeltjes. Hoe kan een stof nou van de ene aggregatie toestand naar de andere? Eerst moet je weten dat alle stoffen op aarde zijn opgebouwd uit hele kleine bouwsteentjes, moleculen noem je dat. Water is bijvoorbeeld opgebouwd uit watermoleculen. Als het water nou onder de 0 graden is dan is het ijs, vast. Dan zie je de moleculen netjes tegen elkaar aan liggen in rijtjes. Als het water bij de 0 graden komt dan wordt het vloeibaar, een vloeistof. De moleculen bewegen dan al een beetje door elkaar heen. Naarmate je het water verder verwarmt tussen de 0 en 100 graden, dan gaan de moleculen steeds harder bewegen. Zo hard dat er af en toe zelfs een molecuul uit het water springt. Als een molecuul uit het water springt dan noem je dat verdampen. Bij de 100 graden, het kookpunt, bewegen al die moleculen zo hard, zo heftig dat ze tegelijkertijd de vloeistof verlaten. Ze gaan allemaal de ruimte in, allemaal los en zie je ze niet meer. Dan zijn ze een gas. Als de temperatuur dan weer daalt, bewegen ze langzaam, klitten weer samen en vormen waterdruppeltjes: stoom. Dat is de rook die je ziet als je water kookt. Overgaan van vloeibaar naar gas en weer terug, daar maakt een rookmachine handig gebruik van. In die machine wordt de vloeistof verwarmt en komt hij als rook naar buiten. Simpel zou je zeggen. Je gooit er water in en roken maar. Zo eenvoudig is het nou ook weer niet. Moet je kijken, niet echt indrukwekkend. Er komt wel wat stoom uit maar echt roken doet hij nog niet. Het probleem met het water is, is dat de druppeltjes veel te snel verdampen dus je ziet ze helemaal niet. Daarom is er voor rookmachines een speciale vloeistof ontwikkeld: glycerol. Een mengsel van water en glycerine. Nou heeft water een kookpunt van 100 graden, glycerine van 290 graden. Het duurt veel langer voordat je het kunt koken en voordat het verdampt dus die rook blijft veel langer hangen. Nog 1 keer water, helemaal niks. Met glycerol, sterk spul hé? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663008 262 2032-12-31T22:00:00+00:00 10023 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no gas vloeistof rook vloeibaar verdampen https://schooltv.nl/video-item/hoe-kun-je-zelf-een-rugzak-maken-overleven-in-de-natuur 2024-01-04T11:18:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25005.w613.r16-9.651870a.webp Hoe kun je zelf een rugzak maken? | Overleven in de natuur Wortels en brandnetels zijn het basismateriaal van vandaag. Wortels en brandnetels, kun je daar dan iets mee? Jazeker. Brandnetels. Blaadjes en zijtakken eraf. Wat je ook nodig hebt is een lange poerstok. Om lekker mee te poeren. Even een goede dennenboom zoeken. Dan is het een kwestie van poeren. Poeren naar de wortels. Het is geen hele dikke maar wel een goede. De brandnetels en de wortels leggen we even in de beek. Zetten wij ondertussen een lekker bakje thee. Brandnetelthee. Nou gaan we van brandnetels touw maken. Brandnetels hebben hele sterke vezels. Eerst halen we het barst van de brandnetel. Het binnenste hebben we nodig. Daar trekken we draden van en dat vlechten we in elkaar. Het is lekker stevig maar het duurt heel erg lang. Daar heb ik eigenlijk niet zo'n zin in, ik weet iets beters. Nou ga ik de wortels in lengte splijten en dan houd ik 2 stukjes touw over. Dan hebben we nog een aantal stevige stokken nodig. Dan knoop ik met mijn zelfgeknoopte touw 3 stokken aan elkaar. Nu nog even de schouderbanden er omheen. Dan heb je nog iets van een zak nodig, die zet je vast op de puntjes. Dan sla je de bovenkant van de vuilniszak er omheen. Je mag best een gaatje maken. En klaar is je rugzak. Wat is ie mooi geworden he. Rugzakkie om, mooi hé. Ik denk dat ik maar eens... ja wat ga ik eigenlijk doen? Wat vuilnis op ga halen ofzo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663009 158 2032-12-31T22:00:00+00:00 3070 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no wortel thee brandnetel zak overleven https://schooltv.nl/video-item/kan-een-schildpad-zonder-schild-een-verharde-beschermende-huid 2024-01-04T11:18:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25006.w613.r16-9.c4ce0e7.webp Kan een schildpad zonder schild? | Een verharde, beschermende huid Dit is een doosschildpad. Even kijken of hij thuis is hoor. Hallo. Oh kijk, daar komt hij. Kunnen schildpadden eigenlijk zonder hun schildje? Het schild van de schildpad zit gewoon vast aan zijn lijfje. Kijk hier begint het schild en hier zit het vast aan zijn pootjes. Eigenlijk zit gewoon zijn hele lijfje erin vast. Dit is een foto van de binnenkant van een schildpadschild. Dit is de onderkant en dit is de bovenkant en dan zie je hier de wervels, die zitten vast aan het schild. Sterker nog, ze groeien erin door. Dit is een leeg schild en er zit een gaatje aan de achterkant. Als je nou goed kijkt, kan je de werveltjes zien zitten. Je kan het schild het best vergelijken met een hele dikke huid. Daar lopen bloedvaten doorheen en zenuwen. Als je hem aait, dan voelt hij dat ook. Dat schild groeit gewoon mee. Hoe groter de schildpad, hoe groter het schild. Wat heel vervelend is, is als zijn schild vergroeit. Dan komt de schildpad als het ware klem te zitten tussen zijn eigen schild. Zo is hij vergroeit en zo hoort hij te zijn. Mooi bol. Je ziet dan ook dat zijn achterpootje meer naar achter steken en niet onder zijn lichaam staan en dat hij over zijn buik schuift. Hoe komt dat nou? Doordat ze niet het goede voer krijgen waar ze alle voedingsstoffen uit kunnen halen om een mooi schild te maken. Schildpadden zijn groenvoer-eters, herbivoren. Ze hebben altijd hooi nodig, maar ze lusten ook allerlei soorten groentes. Het geheim is een afwisselend menu. Dan blijven ze mooi recht op hun pootjes staan en kunnen ze heel oud worden. Deze soort kan 100 tot 200 jaar oud worden. Je komt er nooit meer vanaf. Dat is wel leuk. Je kan hem dan weer aan je kleinkinderen geven. Het gaat van generatie op generatie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663010 121 2032-12-31T22:00:00+00:00 19141 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no reptiel ouderdom schildpad dier https://schooltv.nl/video-item/kun-je-iets-opmeten-met-een-slinger-bereken-de-slingertijd 2024-01-04T11:18:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25007.w613.r16-9.468e0d4.webp Kun je iets opmeten met een slinger? | Bereken de slingertijd Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Hallo allemaal. Kun je meten met een slinger? Dit hier is de vuurtoren van Stavoren. Volgens de officiele bouwtekening die ik hier heb is hij precies 15 meter en 20 cm. Dit hier is een slinger. Een touwtje met daaraan een gewicht. De vraag van vandaag is: kunnen we met behulp van een slinger de hoogte van de vuurtoren meten? Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Slingers zijn bijzondere dingen. Dan bedoel ik natuurlijk geen verjaardagsslingers. Een slinger duurt altijd even lang. Een houtje, een touwtje en een gewichtje. Als ik dat gewichtje naar achter trek en los laat, dan duurt het even voordat hij weer terug is in mijn hand. Die tijd noem je de slingertijd. Het grappige van die slingertijd is dat hij altijd even lang duurt. Let maar op. Als ik het gewichtje hoog houd of als ik hem heel lang houd, die slingertijd is altijd hetzelfde. Er is een ding wat wel invloed heeft op de slingertijd. Dat is de lengte van het touw. Dat kleine touwtje is in no time terug terwijl het langere touwtje er veel langer over doet. Als je de slingertijd weet, kun je van daar uit de lente van het touw berekenen. Hartstikke handig. Dat kun je vooral goed zien in deze grafiek. Aan de ene kant heb je de slingertijd en aan de andere kant de lengte van het touw. Deze dikke, zwarte lijn geeft aan welke slingertijd er bij welke lengte hoort. Hoe langer dus het touw, hoe langer ook de slingertijd. Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Ik heb iets gemaakt wat precies even hoog is als het puntje van de vuurtoren en de constructie staat iets van de vuurtoren af zodat we de slinger loodrecht naar beneden kunnen hangen. En niet beneden in het tuintje terecht komt. Even goed vast maken en dan gaan we nu de slingertijd opmeten. Oke, daar gaan we 3, 2, 1. 7,9; 8,1; 8,0. De gemiddelde slingertijd is 8,0 seconde. Dan halen we dit grafiekje er ook even bij. Dan zie we dat die slingertijd 8 seconde is, hier deze lijn, dat hij hier de lijn van de grafiek snijdt. De lengte van het touw die daarbij hoort is 15 meter en 90 cm. Volgens de officiele bouwtekening van de vuurtoren heeft hij een lengte van precies 15 meter en 20 cm. Met behulp van een slinger kwamen we tot een lengte van 15 meter en 90 cm. Dat is dus een verschil van precies 70 cm. Dat vind ik helemaal niet slecht. Zeker als je bedenkt dat hier een flinke windkracht 5 aan het waaien is. Kunnen we dus meten met een slinger? Nou en of! Hoi! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663011 211 2032-12-31T22:00:00+00:00 6533 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no touw snelheid vuurtoren meten gewicht tijd https://schooltv.nl/video-item/word-je-sterk-van-spinazie-net-zoals-popeye 2024-01-04T11:18:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25008.w613.r16-9.25bcf09.webp Word je sterk van spinazie? | Net zoals Popeye Hallo ik ben Eren en ik ben 11 jaar oud en ik ga het hebben over spinazie. Ik vind spinazie niet lekker als het rauw is maar wel als mijn moeder er soep van maakt, dan vind ik het heerlijk. Er zitten heel veel dingen in. Er zitten tomaten in, worteltjes, zonnebloemolie en spinazie. Dan vind ik het wel heerlijk als mijn moeder er soep van maakt. Weet je wie er ook van spinazie houdt? Popeye! Hij pakte zo'n blik, kneep het met zijn blote handen open en goot het in zijn keel. Dan werd hij toch een partij sterk. Echt iedereen wilde zulke spierballen hebben als Popeye. Maar het is allemaal onzin. Je wordt helemaal niet sterk van spinazie. Er zit helemaal geen ijzer in. In 1 zo'n takje peterselie zit nog meer ijzer in dan een heel pak spinazie. Wat is er nou gebeurd. Ze hebben een klein foutje gemaakt bij het onderzoek. Onderzoekers hebben alleen de gedroogde versie getest. Er zit natuurlijk wel evenveel ijzer in verse en gedroogde alleen het ijzer in verse spinazie kan je lijf helemaal niet zo goed opnemen. Dat komt omdat er oxaalzuur in zit. Dat oxaalzuur kan je merk als je na spinazie hebt gegeten en je wrijft over je tanden, dan zijn ze heel erg stroef. Nou hebben ze pas weer onderzoek gedaan in Australië dit keer. Nou zeggen ze dat je niet sterk wordt van spinazie maar vrolijk. Vinden meisjes ook veel leuker dan spierballen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663012 113 2032-12-31T22:00:00+00:00 2761 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no ijzer spieren groente https://schooltv.nl/video-item/kun-je-hoogte-meten-met-temperatuur-een-graad-is-honderd-meter 2024-01-04T11:18:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25009.w613.r16-9.6abacda.webp Kun je hoogte meten met temperatuur? | Een graad is honderd meter Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Daar zijn we weer. Dit is de vuurtoren van Stavoren. Volgens de bouwtekening is hij precies, maar dan ook precies, 15 meter en 20 cm. Vandaag gaan we hem nameten maar dan zonder liniaal. We doen het met een thermometer. Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Een thermometer meet de temperatuur van de lucht om ons heen, maar hoe doet hij dat? In veel thermometers zit een vloeistof. De lucht warmt die vloeistof op. De vloeistof zet uit en kruipt omhoog. Hoe warmer hij wordt, hoe hoger de vloeistof omhoog kruipt. Op dit moment is het hier beneden 14 graden. Je zou denken dat de zon de lucht verwarmt. Maar dat doet hij eigenlijk niet. De zon verwarmt het oppervlak van de aarde en de aarde verwarmt weer de lucht. Je zou de aarde dus kunnen vergelijken met een kachel. Dan weet je ook, hoe verder je van de kachel af bent, hoe kouder het wordt. Voor de aarde geldt grofweg dat iedere 100 meter dat je er vandaan bent, de temperatuur daalt met 1 graden celcius. Als we dus het temperatuurverschil weten tussen de vuurtoren boven en de vuurtoren beneden, dan zouden we de lengte van de vuurtoren kunnen bepalen. Beneden was het 14 graden. Hier boven is het ook precies 14 graden. Dit schiet dus niet op. Volgens mij is deze thermometer niet nauwkeurig genoeg. Deze thermometer hebben we geleend van het Nederlands Meet Instituut. Het is een zeer nauwkeurige thermometer. Zo nauwkeurig dat hij iedere keer iets anders weergeeft: 13,92; 13,87. Zeker als het waait geeft hij iedere keer een andere temperatuur weer dus dat is voor ons niet handig. Met water kan het nauwkeuriger. Ik heb hier 2 flessen: 1 voor boven en 1 voor beneden. Die flessen doe ik in een kartonnen doos zodat het zonlicht er niet direct op kan schijnen. Deze is voor beneden. Deze voor boven. Nu even wachten. Tijd om te meten. Deze handschoenen doe ik aan om met mijn handen de temperatuur van de fles niet te beïnvloeden. Thermometer erin 15, 610. 14,004. Beneden hadden we een temperatuur van 15,610. Dan hebben we een temperatuurverschil van 1 graad en 606 duizendste graad. We wisten van daarnet nog dat de temperatuur per 100 meter met 1 graad afneemt. Dus met die berekening komen we tot een lengte van de vuurtoren van 160 meter en 60 cm. Dat vind ik vrij veel. Volgens de officiele bouwtekening is ons vuurtorentje precies 15 meter en 20 cm. Met onze temperatuurmeting kwamen we tot een lengte van 160 meter en 60 cm. Dat is dus een verschil van meer dan 140 meter. Kunnen we dus meten met temperatuur? Liever niet. Hoi! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663013 217 2032-12-31T22:00:00+00:00 6816 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no warmte vuurtoren meten temperatuur https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-theezakjes-gemaakt-500-theezakjes-per-minuut 2024-01-04T11:18:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25010.w613.r16-9.2bec2e3.webp Hoe worden theezakjes gemaakt? | 500 theezakjes per minuut Doe een theezakje in een kopje of glas en giet er kokend water bij. Laat de thee 2 a 3 minuten trekken, afhankelijk van de gewenste sterkte. 2 a 3 minuten is eigenlijk best lang voor zo'n zakje thee. Zou het ons lukken om jou in die tijd te laten zien hoe een zakje thee gemaakt wordt? Hier begint het allemaal want hier komen de zakken thee binnen. Uit de hele wereld. Deze komt bijvoorbeeld uit Indonesie. Een vlijmscherp mes snijdt de zakken open. Een andere machine haalt de fijne stof uit de thee vandaan en de laatste machine verwijdert de grove delen. Dan worden in deze trommel de verschillende smaken gemengd en dan heb je gewone zwarte thee. De thee is nu klaar om in theezakjes te worden gestopt. Een zakje thee bestaat uit een envelopje, zodat je kan zien wat de smaak is, en natuurlijk het zakje zelf. Aan het zakje zelf zit een touwtje en een kaartje. Dat theezakje bestaat niet uit 1 zakje, maar eignlijk uit 2 zakjes van 1 gram thee. Het zakje thee is niet gemaakt van gewoon papier, want als je heet water over gewoon papier gooit, valt het uit elkaar en scheurt je zakje stuk. Een theezakje is niet gemaakt van gewoon papier maar van bananenvezels voor extra stevigheid en een beetje plastic. In deze machine komt alles samen. Het papier zit op deze grote rol en wordt getransporteerd naar deze grote vulschijf die in verbinding staat met een grote silo vol met thee. Het papier gaat vervolgens door en komt bij deze warme rollen terecht. Die warme rollen verhitten het papier waardoor het plastic smelt en het papier aan elkaar blijft zitten. Hier worden dus de zakjes thee gemaakt. Als je goed kijkt, zie je dat aan de onderkant ook iets in gebeurd: het touwtje en het kaartje. Dat wordt gedaan door deze schijf. De zakjes met het touwtje en het kaartje komen dan vervolgens hier terecht bij deze machine en wat die doet is heel mooi. In 1 handeling het theezakje afsnijden, vouwen en in het envelopje stoppen. Achter elkaar hartstikke snel. Mooi he? Op volle snelheid ziet het er dan zo uit. Deze machine maakt 500 theezakjes per minuut en de zakjes komen hier beneden in de doosjes terecht. Ja, daar ben ik weer. Net op tijd voor een lekker bakje thee. Ah, heerlijk. Ah, jongens! Het is heet nog! Helemaal niet heet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663014 189 2032-12-31T22:00:00+00:00 7702 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no theezakje productie Indonesië thee fabriek drinken https://schooltv.nl/video-item/waar-komt-de-tomaat-vandaan-meegenomen-door-ontdekkingsreiziger-columbus 2024-01-04T11:18:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25011.w613.r16-9.79c7e47.webp Waar komt de tomaat vandaan? | Meegenomen door ontdekkingsreiziger Columbus Hallo ik ben Amjad en ik ben 9 jaar. Ik ga het over een tomaat hebben. Ik vind tomaat lekker. Vooral die pitjes die hier binnen zitten en het sap. Wat ik niet zo lekker vind, is de buitenkant. Dat vind ik niet lekker. Mijn moeder maakt tomatensoep en ik eet een tomaat rauw. Het allerlekkerste vind ik dat mijn moeder komkommer met tomaat en sla maakt en dan doet ze er ook limoen bij. Je hebt joekels van vleestomaten, de huis-tuin-en-keuken tomaat, kersentomaatjes, lange tomaten, je hebt ze in het geel, groen, roze en wit en je hebt zelfs gestreepte tomaatjes. Ze zijn ze pas 400 jaar geleden gaan eten. Dat is nog helemaal niet zo lang. Ze komen hier vandaan: het andesgebergte in Peru. Ze noemde ze daar tomato. Doe mij een trosje tomatos. Die tomatoplant zagen ze nog helemaal niet als lekkere groente om op te eten. Ze zagen het als een sierplant die ze vertroetelde in de tuin. Ze hadden in die tijd ook nog niet van die mooie, rode vruchtjes maar ze waren geel en hadden van die rare vormen. Heel lelijk eigenlijk. Toen Colombus, de ontdekkingsreiziger ze mee naar Europa nam, gingen ze ze ineens eten. Ze noemde ze toen gouden appeltjes, pomedor. In Italie noemen ze nog steeds pomedori al zijn ze allang rood gekweekt. Toen ze eenmaal rood waren, gingen ze ze liefdesappeltjes noemen: pom d'amour. Eet veel lekkerder dan zo'n tomato'tje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663015 137 2032-12-31T22:00:00+00:00 11551 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no groente tomaat Columbus https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-touw-gemaakt-duizenden-gevlochten-draadjes 2024-01-04T11:18:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25012.w613.r16-9.4294845.webp Hoe wordt touw gemaakt? | Duizenden gevlochten draadjes Dit is een nylon draad en dit is een nylon touw. Ze zijn allebei even dik en van hetzelfde materiaal alleen deze bestaat uit duizenden kleine draadjes die op een ingewikkelde manier in elkaar gevlochten zijn. Hoe doen ze dat? Een nylon draad is een nylon draad. Hartstikke handig maar het is heel erg glad en het doet zeer aan je handen, als je er iets zwaars aan hangt rekt het ontzettend uit. Als je van diezelfde nylon draad nou een touw maakt, dan krijg je hele andere eigenschappen. Hier in deze touwfabriek in Elst hebben ze voor elk doel een eigen touwrecept. Ze kunnen gebruik maken van allerlei soorten vezels, die allemaal ook weer hun eigen eigenschappen hebben. In deze fabriek gebruiken ze vooral kunststofvezels. Die zijn veel sterker en daarom gaat zo'n touw veel langer mee. Hier in de touwfabriek komt de grondstof binnen als garen. Als je door de loep kijkt, kan je zien dat het garen bestaat uit 100 tot 150 hele draadjes, dat noem je filamenten. Je zou er touw van kunnen maken, dat wordt het wel een beetje dun touw. Daarom voegen ze de garen hier samen, soms wel 10 van die dingen, tot 1 dikke streng. Die streng wordt dan om de spoel gewikkeld. De volgende stap is het vlechten. De spoelen met de strengen worden in de vlechtmachine gezet en dan gaan ze draaien. Ik zal het even voor doen. Ze komen in een geultje, worden door een wieltje over gepakt naar een ander geultje. Eigenlijk maken ze dus een soort van dansje. Moet je kijken hoe dat eruit ziet als je dat versneld afspeelt. Gaaf hé? Door het dansje van de spoelen te veranderen, krijg je ook een heel ander vlechtwerk. Zoals deze bijvoorbeeld. Dit is een spiraal gevlochten vlechtwerk. Je ziet dat het heel dicht op elkaar is en heel stevig en sterk is. Wat je nou ook kan doen is 2 verschillende kunststoffen gebruiken in een stuk touw. Deze heeft bijvoorbeeld een kern van een hele sterke kunststof die wel heel erg kwetsbaar is en daar omheen een beschermingsjasje van een kunststof die gewoon niet slijt. Daardoor gebruik je alle eigenschappen van die kunststoffen in 1. Trekken, binden, hijsen. Als je de juiste kunststoffen combineert met het juiste vlechtpatroon, dan bestaat er voor elke klus het perfecte touw. Dit touw is bijvoorbeeld perfect om iets of iemand mee op te knopen. Kom hier lekkere geluidsman! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663016 193 2032-12-31T22:00:00+00:00 3785 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no fabriek materiaal touw productie https://schooltv.nl/video-item/kun-je-meten-met-behulp-van-verhoudingen-een-staat-tot-twee 2024-01-15T10:54:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25013.w613.r16-9.e71d0d0.webp Kun je meten met behulp van verhoudingen? | Eén staat tot twee Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Kun je meten met verhoudingen? Dit is de mooie vuurtoren van Stavoren en volgens de officiële bouwtekeningen is hij precies, maar dan ook precies 15 meter en 20 cm. Wij gaan hem nameten maar dan zonder liniaal. Vandaag is de vraag: kunnen we ons vuurtorentje nameten met behulp van verhoudingen? Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Een verhouding zegt iets over hoe het een zich met iets anders verhoudt. Bijvoorbeeld de verhouding 1 staat tot 2. 1 Stokbrood steek ik in de grond, de andere 2 leg ik naast elkaar. Dan is dit de verhouding, 1 staat tot 2. Let op, want nu komt het mooie. De verhouding 1 staat tot 2 is namelijk hetzelfde als de verhouding 2 staat tot 4. Dat kun je mooi zien als ik langs het cameraatje kijk. Deze 2 stokbroden zijn bijna precies even hoog als het ene stokbrood. Dat komt weer omdat deze 2 stokbroden 2 keer zover van de camera af staan. Weer die verhouding 1 staat tot 2. Dat geldt niet alleen voor stokbroden maar ook voor burgemeesters. Dit is de burgemeester van Stavoren. Hallo. Dank u wel. Fijn dat u wilt meewerken aan het experiment. Ja zeker. Mag ik uw paspoort even zien? Ja uiteraard. De burgemeester is precies 1 meter en 82 cm. Daar kunnen we wel wat mee. We gaan nu op zoek naar een plekje waar de stokbroden precies even hoog zijn als de vuurtoren. Even kijken hoor. Zo staat hij goed. De verhouding is nog steeds 1 staat tot 2. Dat betekent in dit geval, 1 staande vuurtoren staat tot 2 liggende vuurtorens. De afstand van de vuurtoren tot aan het cameraatje is dus nu precies 2 vuurtorens. Maar nu weten we dus nog steeds niet hoe hoog die vuurtoren nou precies is. Maar ik kan wel uitrekenen hoe ver het cameraatje van de vuurtoren vandaan is. Kunt u daarop gaan liggen met uw voeten die kant op? Dit is dus 1 burgemeester. Het laatste vlaggetjes. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 burgemeesters. De afstand tussen het cameraatje en de vuurtoren is precies 16 burgemeesters. De verhouding is 1 staat tot 2. Dat betekent dus dat de vuurtoren een lengte heeft van 8 burgemeesters. Hoeveel is dat? Dat gaan we even met zijn 2-en doen Bart via de rekenmachine. 1 meter 82 keer 8 maakt 14,56. Mooi. Dat is heel mooi. Dat hebben we weer goed gefixt. Volgens de officiële bouwtekeningen heeft de vuurtoren een lengte van 15 meter en 20 cm. Na het meten van verhoudingen kwamen tot een hoogte van 8 burgemeesters, oftewel 14 meter en 56 cm. Dat is dus een verschil van 64 cm. Dat vind ik helemaal niet slecht. Burgemeester, kunnen we dus meten met verhoudingen? Nou en of! Zo is dat! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663018 219 2032-12-31T22:00:00+00:00 3667 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no meten rekenen vuutoren https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-vezels-zo-gezond-een-volkoren-boterham 2024-01-04T11:18:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25014.w613.r16-9.936957c.webp Waarom zijn vezels zo gezond? | Een volkoren boterham Hallo ik ben Yasmin, ik ben 10 jaar oud en mijn favoriete groente is broodje gezond. Je kan er wat sla bij doen, wat ei, wat komkommer, wat worteltjes, wat paprika kan je ook nog doen. Dan doe je hem dicht en dan kan je er lekker van gaan happen. Je kan er ook nog saus bij doen zodat het een stuk lekkerder wordt. Een peer kan je ook nog daarna eten. Een broodje gezond? Wat is nou gezond? Alles wat ertussen zit dat geloof ik wel, maar waarom doen ze dat meestal op een wit broodje? Het zou natuurlijk een volkorenbroodje moeten zijn. Hier zit namelijk iets in wat je niet kunt zien, maar wat je wel nodig hebt. Volkorenbrood is namelijk gemaakt van tarwekorrels waar de vliesjes nog omheen zitten. Kijk, die zien er zo uit. Dit is het geheime ingrediënt. In die vliesjes zitten vezels en die heb je nodig om te poepen. Als je niet kan poepen ben je niet blij hoor. Wist je dat in 1 sneetje volkorenbrood meer vezels zitten dan in 5 pruimen? Van vezels krijg je dus goede poep. Het klinkt misschien een beetje smerig, maar goede poep is geen remsporen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663019 109 2032-12-31T22:00:00+00:00 6062 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no tarwe brood https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-vleeswaren-gemaakt-en-verpakt-van-grote-brokken-vlees-naar-verpakte-dunne-plakjes 2024-01-04T11:18:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25015.w613.r16-9.5c5c8f6.webp Hoe worden vleeswaren gemaakt en verpakt? | Van grote brokken vlees naar verpakte dunne plakjes Dit hier is een plaatham. Zo noemen ze dat. Dit is de bil van een varken maar dan zonder been eraan. Van deze plaatham worden misschien wel plakjes ham gemaakt of er verdwijnen stukjes van in de boterhamworst. Dat is wat ze hier doen. In de vleeswarenfabriek in Utrecht: vleeswaren maken. Maar hoe doen ze dat? In deze snijhal komen alle grote stukken vlees binnen. Bijvoorbeeld varkensbuik voor het spek. Of grote stukken ham voor de ham. Of runderbillen voor de rosbief. Sommige stukken blijven heel, sommige stukken worden gemalen voor in de worst. Deze plaathammen bijvoorbeeld blijven heel. Die gaan hier eerst de injecteermachine in. 162 Naaldjes injecteren hier het vlees met zout en water. Daardoor krijgt het vlees door en door smaak en meer volume, zo wordt hij dikker. In deze tumbler, draaiende trommel, worden de hammen een dag lang gemasseerd. Zo komt het zout goed in de ham terecht en dat het lekker mals wordt. Na de tumbler worden de hammen gegaard in de oven en eventueel gerookt. Hier achter in de oven zit de rookmaker, in dit kastje. Die werkt eigenlijk heel simpel. Een beetje donker, lichtje erbij. Wat je ziet is een stuk beukenhout met daaronder een wieltje. De beukenhouten paal wordt geschroeid door het wieltje wat aan de onderkant tegen de paal aan draait. Zo wordt de paal warm en ontstaat er rook. De rook wordt vervolgens via het buizensysteem zo de oven in geblazen. O johjoh, een mooie gerookte ham. Dit is de snijlijm. Het gewicht en het aantal plakjes kan hier ingesteld worden en op dit moment zijn dat er 2 voor bijvoorbeeld een bedrijfskantine of restaurant. De plakjes ham worden hier verpakt en er wordt een gasmengsel aan toe gevoegd. Dat is om de houdbaarheid van de ham te vergroten, zodat je hem langer op kan eten. Dan gaat er hier nog een stempeltje op met de houdbaarheidsdatum en wat er in zit. Elastiekje eromheen en klaar is de ham. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663020 178 2032-12-31T22:00:00+00:00 5759 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no dier vlees fabriek https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-vuilniszakken-gemaakt-een-zak-om-afval-in-te-verzamelen 2024-01-04T11:18:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25016.w613.r16-9.164efc0.webp Hoe worden vuilniszakken gemaakt? | Een zak om afval in te verzamelen Dingen die je weggooit zijn vaak stuk, leeg of niet meer bruikbaar. Toch is er van deze zak afval 1 ding wat gloednieuw is: de vuilniszak zelf. Vuilniszakken worden namelijk gemaakt om weg te gooien. Maar de vraag is: hoe maak je een vuilniszak? Vuilniszakken worden gemaakt van polyethyleen. Dat zijn plastic korreltjes gemaakt van aardolie. Voor 1 normale vuilniszak als deze heb je ongeveer zoveel van die polyethyleen korreltjes nodig. Hier achter mij in deze silo's zitten alleen maar van deze doorzichtige korreltjes. Die polyethyleen korrels gaan hier de trechter in en worden onder in de machine verwarmd. Zo ontstaat er een warme,hete, vloeibare, plastic brij. Dit lijkt inderdaad een beetje op kauwgom. Net als met kauwgom kun je hiermee ook bellen blazen. Het vloeibare plastic wordt door een ring geperst en daardoor krijg je een soort van koker. Door het midden van die koker wordt lucht geblazen. Als ik nou de bovenkant dichtknijp, ontstaat er net als bij de kauwgom een bel. Door hier aan te blijven trekken en constant korrels toe te voegen, krijg je dus een hele lange, plastic koker. Bij deze machines gebeurt het in het groot. Omdat wij blauwe zakken maken, wordt daar ook nog eens blauwe kleurstoffen aan toe gevoegd. Die warme, hete, plastic brij komt hier terecht en wordt door de ring geperst en hier binnen wordt dan weer koude lucht toegevoegd waardoor je die grote koker krijgt. Hier waar we nu staan is het plastic nog warm en zacht en heel warm. Boven is het afgekoeld en heb je sterk en soepel plastic. Hier op 11 meter hoogte wordt die koker gevouwen tot een platte, plastic laag. Deze. Die gaat weer naar beneden en wordt daar op een grote rol gewikkeld. Nou is dit 1 grote lange koker, ideaal om lange dingen in weg te gooien. Bijvoorbeeld een lantaarnpaal of treinrails of misschien een dode giraf. Van deze grote koker moeten dus nog kleine vuilniszakjes gemaakt worden. Dat gebeurt hier. Dat gebeurt met een gloeiend hete draad. Die gloeiend hete draad schroeit als het ware de boven- en onderkant van die plastic koker aan elkaar waardoor er een bodem in de zak ontstaat. Met behulp van deze messen wordt er een kartelrandje aangebracht zodat je de zakken makkelijk van elkaar af scheurt. Ten slotte worden de zakken op kleine rolletjes gerold. Klaar om weg te gooien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663021 177 2032-12-31T22:00:00+00:00 10186 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no plastic fabriek afval productie https://schooltv.nl/video-item/hoe-stook-je-een-vuurtje-tondel-aanmaakhout-en-brandstof 2024-01-16T15:40:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25017.w613.r16-9.62dab48.webp Hoe stook je een vuurtje? | Tondel, aanmaakhout en brandstof Ik heb nu een mooie hut gemaakt waarin ik lekker kan slapen. De bivak is klaar maar om te overleven in de natuur heb je natuurlijk niet alleen maar een hut nodig. Vuur is minstens zo belangrijk. Dit stukje bos is een privé bos. Hier mag ik dingen doen die in een normaal bos absoluut niet mogen, vuurtje stoken bijvoorbeeld. Het eerste wat je nodig hebt is tondel. Zo heet dat. Het is materiaal wat je gebruikt om je vuurtje op te starten en het heeft maar heel weinig hitte nodig om vlam te vatten. Dit is de mercedes onder de tondel: berkenbast. Het mooie van berkenbast is dat er olie in de schorst zit. Het is een soort hars en het brandt hartstikke goed. Even schoonmaken, zo. Berkenbast erin. Is er geen berkenbast in de buurt dan kan je ook altijd droog gras gebruiken. Dat brandt ook als een raket. Vervolgens hebben we aanmaakhout nodig. Aanmaakhout is het hout dat door de tondel wordt aangestoken. Het laatste wat we nodig hebben is de brandstof. Het dode hout wat het vuurtje straks lekker lang doet branden. Dood hout zoals dit. Is het groen zoals hier dan weet je dat de boom leeft en laat je hem staan. Hier komt het vuurtje. Een beetje vlak maken en dan van een paar stokjes een plateautje. Ik schraap wat van de berkenbast af. Zo ontstaan er krulletjes. Dit is firesteal. Als ik hier met mijn zakmes overheen ga, dan komen er vonken vanaf. Hiermee kan ik de krullen van de berkenbast vlam laten vatten. Ja, dit brandt goed. Droog gras erboven. Niet erop want dan komt er geen zuurstof bij. Dat brandt hartstikke goed zeg. Dan die sparrentakken. Geef het een beetje lucht, dat is belangrijk - zuurstof. Dan is het een kwestie van brandstof geven. Daar zit ik dan, bij een heerlijk warm vuurtje. Het is hier bijna 25 graden. Lekker warm. Prima toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663022 155 2032-12-31T22:00:00+00:00 2819 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no tak vuur bos https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-vuurtje-zonder-aansteker-overleven-in-de-natuur 2024-01-04T11:18:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25018.w613.r16-9.5b70e65.webp Hoe maak je een vuurtje zonder aansteker? | Overleven in de natuur Vuur houdt je warm. Met vuur kan je water ontsmetten. Je kunt er voedsel eetbaar mee maken. Vuur verdrijft insecten. Met vuur kan je grote, enge beesten van je af houden. Vuur kan het verschil betekenen tussen leven en dood. Vuur is onmisbaar voor de echte survivalaar. Er zijn natuurlijk een heleboel verschillende manieren om vuur te maken. Met bijvoorbeeld aanstekers of lucifers, benzine en papier erbij en het vliegt allemaal zo in de fik. Het is wel allemaal makkelijk. Deze spullen koop je allemaal gewoon in de winkel. Stel nou dat je dit niet hebt. Ik stop het weg. Hoe kom je dan aan je vuurtje? Dan moeten we teruggrijpen naar de alleroudste manier van vuur maken. Vuur met alleen de natuur. Voor we aan de gang gaan moet je eerst iets weten over de verschillende soorten hout die er in het bos voorkomen. Je hebt namelijk hardere soorten hout en zachtere soorten hout. Dit soort hout is van de eik. Dit hout is zo sterk dat het me eigenlijk niet lukt om met mijn nagel er iets in te krassen. Maar naaldhout daarentegen, als ik daar iets met mijn nagel in wil krassen, dan zie je dat ik met mijn nagel makkelijk het hout in druk. Voor die vuurboog hebben we hard- en zacht hout nodig. Dit is precies 1 armlengte. Even mooi maken. Duimdik plankje. Touwtje. Zo touwtje erom. Oke, wat heb ik gemaakt. Een zacht houten plankje, een zacht houten spil met aan de ene kant een bolle kant en de andere een flinke punt. Dan een hard houten handvat, die komt zo boven de spil straks, een boog met mijn schoenveter als touw en een heel mooi, droog nestje gemaakt van droog gras en hele droge pluisjes. Dan is het een kwestie van heen en weer bewegen en wrijving creëren. Hout op hout, sneller en sneller, net zolang totdat het hout super warm wordt. Ja! Een vuurtje puur natuur. Mooier kan toch niet? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663023 187 2032-12-31T22:00:00+00:00 12505 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no hout vuur overleven survival https://schooltv.nl/video-item/hoe-kom-je-aan-drinkwater-uit-de-natuur-regenwater-en-dauwdruppels 2024-01-04T11:18:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25019.w613.r16-9.9976c34.webp Hoe kom je aan drinkwater uit de natuur? | Regenwater en dauwdruppels Ik heb een heerlijk vuurtje om warm te blijven en een prachtige hut om in te slapen, maar niks te drinken. Wist je dat de mens weken, zelfs langer dan een maand zonder eten kan, maar slecht 3 a 4 dagen zonder water? Daarom ga ik op zoek naar water. Ik ben aan het survivallen in een stukje privé bos. Daar mag ik allerlei dingen doen die in een normaal bos niet mogen. Kamp maken, hutten bouwen, vuur maken, noem maar op. Haal vooral geen water uit slootjes of stilstaande plassen want de kans dat daar verkeerde bacteriën inzitten is heel groot en dan word je ziek en dat wil je niet. Regenwater is wel schoon water. Wat doet het nou altijd in Nederland? Precies, regenen. Regenwater gaan we opvangen met deze poncho. Het kan ook een ander zeiltje zijn als je geen poncho hebt. De poncho spannen we even heel handig tussen deze bomen en deze tak. Nu zorg ik dat het regenwater hier mooi ergens terecht komt en blijft liggen. Een hele andere mooie manier om aan water te komen is gebruik maken van de dauw. 's Ochtends vroeg als je bent opgestaan is het gras vaak een beetje vochtig. Een beetje nat zoals hier. Dit veld is zelfs drijfnat, vol met water. Maar hoe krijg ik het water in mijn pannetje? De truc is deze droge handdoek. Die zwaai ik lekker door het natte gras waardoor die handdoek al het water opneemt, net zolang totdat hij drijfnat is. Mooi zeg. Mooi schoon helder dauw, beter kan je niet hebben. Even kijken wat mijn poncho heeft opgeleverd. Het is geen groot plasje maar behoorlijk wat. Kijk, hier zit ook nog. Het is niet veel maar alle beetje helpen. Mijn dauwwater en ponchowater met veel moeite verzameld, zo in mijn keteltje en dan is het alleen nog een kwestie van koken om te zorgen dat er echt geen slechte bacterie meer in zit. Ik ga thee zetten en wat is thee zonder een smaakje. Daarom heb ik hier naalden van een spar. Het mooie daarvan is is dat ze smaken naar citroen. Is dus lekker maar er zit ook vitamine C in dus ook nog eens gezond. En het water kookt. Beetje sparrenthee. Al die naalden in mijn mond! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663024 180 2032-12-31T22:00:00+00:00 11819 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no bos drinkwater survival https://schooltv.nl/video-item/kun-je-hoogte-meten-met-waterdruk-de-zwaarte-van-het-water 2024-01-04T11:18:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25020.w613.r16-9.13c58ad.webp Kun je hoogte meten met waterdruk? | De zwaarte van het water Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Hallo allemaal bij ons altijd mooi vuurtorentje van Stavoren. Volgens de bouwtekening is hij precies, maar dan ook precies, 15 meter en 20 cm hoog. Wij gaan hem nameten maar dan zonder liniaal. Vandaag doen we dat met waterdruk. Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! 1 Liter water weegt precies 1 kg. Als je dus onder water zit, voel je dus al dat water op je drukken. Hoe dieper je onder water zit, hoe meer water er boven je zit, hoe zwaarder dat water op je drukt. Voor duikers is het heel belangrijk om te weten hoe diep ze zitten. Daarom hebben ze altijd zo'n dieptemeter bij zich. Deze meter geeft precies aan hoeveel meter water er op ze drukt. Als we dus de vuurtoren onder water zouden zetten, zouden we met deze dieptemeter de hoogte kunnen meten. Maar ja, dat kan niet. Als de vuurtoren niet naar het IJsselmeer wil komen, dan komt het IJsselmeer maar naar de vuurtoren. Ik heb hier een lege pot en de dieptemeter. De dieptemeter gaat in de pot. Dan water in de pot, helemaal vol. Deksel erop. Dan de slang eraan vast en dan de slang vullen met water. De meter staat nu op 0, maar trek ik het uiteinde van de slang omhoog, dan gaat ook die meter omhoog. Hij staat nu op ongeveer 1,5 meter. Hij vertelt dus dat het 1,5 diep is. Dat klopt, want die drukmeter bevindt zich ongeveer 1,5 meter onder het water. Dit principe kunnen we ook heel goed gebruiken voor het meten van de vuurtoren alleen hebben we dan wel een veel langere slang nodig. Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Zo, die zit helemaal vol. Dan ga ik heel voorzichtig de slang omhoog hijsen. Ja dat gaat goed. Even kijken of het werkt. Hij staat nu op een metertje of 6,7. Dat klopt wel want hij is bijna halverwege. Ja dat gaat goed. Ja, hij is er. Het uiteinde van de slang is net zo hoog als het topje van de vuurtoren. Even kijken wat de meter aangeeft. De dieptemeter geeft nu, hij schommelt een beetje, tussen de 12 en 14 meter. Perfect! Volgens de officiele bouwtekening is ons vuurtorentje precies 15 meter en 20 cm. Met onze waterdrukmethode kwamen we met wat schommelingen uit op rond de 14 meter. Dat is dus een verschil van ruim een meter. Vind ik helemaal niet slecht! Kunnen we dus meten met waterdruk? Nou en of! Hoi! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663026 201 2032-12-31T22:00:00+00:00 2692 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no waterdruk vuurtoren meten water https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-watermeloen-een-zoet-stuk-groente 2024-01-04T11:18:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25021.w613.r16-9.a02ea6c.webp Wat is een watermeloen? | Een zoet stuk groente Hallo ik heet Anouar en ik ben 9 jaar en ik ga het hebben over de watermeloen. De watermeloen ziet er rood van binnen uit. Als ik er een hapje van neem, net alsof ik een glas limonade heb gedronken. Zie je deze pitjes? Dat vinden een heleboel mensen niet lekker. Ik, mijn vader en mijn broer vinden de pitjes wel lekker want het smaakt naar zonnepitten. In Azië en in het Midden-Oosten zijn ze ook gek op die pitten. Hier gezouten en hier geroosterd. Gewoon als tussendoortje eten ze die daar. Weet je wat ze daar ook opeten? De schil van de watermeloen. Die stoppen ze in het zuur. Dit is een klein meloentje. Eigenlijk net als een augurkje. Ik weet niet hoor. Ik snap het idee wel hoor. Het is natuurlijk gewoon familie van de augurk. Familie van de pompoen en zelfs van de komkommer. Dat moet wel een hele verre achterneef zijn denk ik. Het leuke is, is dat ze in Japan de watermeloen cadeau doen. Bijvoorbeeld als ze bij elkaar op visite gaan, dan doen ze er een mooie strik omheen. Dat is nog niet zo makkelijk met zo'n rond ding. Het wordt nooit echt zo feestelijk, maar daar hebben ze in Japan wat op gevonden. Vierkante watermeloenen. Hoe kom je erop? Dat doen ze door ze in een vierkant kistje te laten groeien en zo lijkt het veel meer op een pakje. Dat lijkt me wel wat hoor, zo'n vierkant komkommertje in de sla. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663027 111 2032-12-31T22:00:00+00:00 4374 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no fruit Japan meloen groente pit https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-wc-papier-gemaakt-15-miljoen-rolletjes-per-dag 2024-01-04T11:18:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25022.w613.r16-9.c8d034d.webp Hoe wordt wc-papier gemaakt? | 1,5 miljoen rolletjes per dag Nieuw papier wordt gemaakt van bomen. Wc-papier kan gemaakt worden van oud papier en dat is maar goed ook want het is natuurlijk zonde om bomen te kappen en er daarna letterlijk je kont mee af te vegen. Oud papier is hard en stug. Hoe maak je van dit harde, stugge papier heerlijke, zachte wc-papier. Allereerst wordt het oude papier in een bak met heet water gekieperd. Door dat water valt het papier uit elkaar in hele kleine stukjes. Dit noem je de papiervezels. Het papje wordt door een aantal zeven en persen geleidt om stukjes plastic, nietjes en ander vuil eruit te halen. Van die papiervezels kan al papier gemaakt worden. Het enige wat je moet doen is het water eruit drukken. Wanneer het meeste water eruit is gedrukt, blijft er al iets over wat een beetje op papier lijkt. In deze machine gebeurt dat in het groot. Hier wordt het papier met de papiervezels op een grote, draaide zeef gespoten. Het kletsnatte papier loopt vervolgens door deze enorme walsen. Die persen al het water eruit. Met een groot mes wordt het papier van de walsen afgeschraapt. Van dit papier wordt uiteindelijk wc-papier gemaakt, maar het is nu nog niet klaar. Het is nog flinterdun en niet zacht genoeg en het moet nog op kleine rolletjes worden gewikkeld. Op deze grote machine worden de grote rollen weer afgewikkeld. Bij 2-laags toiletpapier worden er 2 banen papier door de machine geleid. Komt de een van onder en de ander van boven. Een metalen rol met een reliëfje drukt deukjes en een patroontje in het papier. Dit is die metalen rol met reliëf. Het papier gaat er zo in. Het relief van die rol wordt erin gedrukt en dan komt het papier er zo uit. Het voelt direct een stuk dikker en zachter aan. Vervolgens worden met een mes met tandjes de scheurrandjes gemaakt. Dan worden de velletjes op een kartonnen koker gewikkeld en met een beetje lijm wordt het laatste velletje vast geplakt. Je hebt nu 1 lange wc-rol en die wordt hier met een scherp mes in rolletje gesneden. Zo worden er in deze fabriek per dag 1,5 miljoen wc-rollen gemaakt. Je moet maar niet bedenken waar ze voor worden gebruikt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663028 153 2032-12-31T22:00:00+00:00 20950 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no papier fabriek toilet productie recyclen https://schooltv.nl/video-item/hoe-vind-je-bewijs-van-wilde-dieren-in-het-bos-spoorzoeken-in-de-ardennen 2024-01-04T11:18:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25023.w613.r16-9.794e663.webp Hoe vind je bewijs van wilde dieren in het bos? | Spoorzoeken in de Ardennen Het is heel erg apart. Aan de ene kant is het 's nachts doodstil, aan de andere kant hoor je van alles. Gekraak, geritsel, gesnuffel van beestjes. Volgens mij was het vannacht een bosmuisje bij mijn hut. Voor hetzelfde geld was het iets veel groters. Vandaag ga ik onderzoeken wat er allemaal rondloopt in het bos. Ik wil bewijs! Het eerste wat ik doe is het spannen van dit lijntje tussen deze 2 touwtjes. Aan dit lijntje heb ik allemaal lekkere dingen gehangen: appeltjes, champignonnetjes en stukjes brood, waar dieren zeker op af gaan komen. Ik heb hem diagonaal gehangen om erachter te komen hoe groot de dieren zijn. Een muisje kan hier waarschijnlijk wel bij dit stukje brood, maar dit stukje brood is een heel ander verhaal. Door dit systeem weten we ook meteen hoe groot de dieren zijn die hiervan proberen te snoepen. Hier in de Ardennen komen ook een heleboel herten en reeën voor. Reeën en herten zijn echte gewoontedieren. Iedere dag lopen ze bijna precies dezelfde routes. Bijvoorbeeld bij hun slaapplaats naar de drinkplaats. Hier kan je dat heel mooi zien. Hier voor me loopt zo'n wildpad. Een route van een hert of ree. Zo over de boomstronk met mos het bos in. Het is ook heel leuk om zo'n spoor te volgen want je weet nooit waar je uitkomt. Wilde zwijnen kun je eigenlijk ook heel makkelijk herkennen. Hoe dan? Ze maken er een enorm zooitje van, het zijn rommelaars. Moet je kijken, hier zijn ze geweest. Dit zijn sporen van ongeveer een dag oud. Dan schuren ze en wroeten ze met hun neus en poten door de aarde op zoek naar paddenstoeltjes, wurmen, eikeltjes, van alles. Kijk, hier is een eekhoornfeestje geweest. Allemaal afgekloven dennenappels en allemaal blaadjes van dennenappels op de grond. Die eekhoorns pellen die dennenappels als het ware zo en gooien de blaadjes op de grond om zo bij de zaadjes te komen die eronder zitten. Geinig hé? Zo, we zijn weer terug bij de hut, even kijken wat er bij het touwtje gebeurd is. Als eerste valt op dat alles naar beneden is gezakt, dat kan natuurlijk gewoon gebeuren. De paddenstoeltjes zijn nog redelijk gaaf, het appeltje ook. Dit stukje brood, daar is flink van gegeten. Dat is het bewijs dat hier beestjes rondlopen. Kijk, dit is een zwijnenwoelplaats. Hier gaan zwijnen lekker in bad. Weet je wat? Ik laat het gewoon even zien. Hebben jullie toch nog een wild zwijn gezien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663029 187 2032-12-31T22:00:00+00:00 34772 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no bos zwijn dier wild overleven https://schooltv.nl/video-item/kun-je-hoogte-meten-met-wind-niet-erg-nauwkeurig 2024-01-04T11:18:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25024.w613.r16-9.c6736f9.webp Kun je hoogte meten met wind? | Niet erg nauwkeurig Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Ja daar zijn we weer bij ons altijd mooie vuurtorentje van Stavoren. Volgens de officiële bouwtekeningen is hij precies, maar dan ook precies 15 meter en 20 cm. Wij gaan hem nameten maar dan zonder liniaal. Vandaag doen we dat met wind. Bart de meter, kunnen we het meten. Bart de meter, nou en of! Je hebt vast wel eens gemerkt dat het op een hoge brug of hoog balkonnetje van een hoog flatgebouw veel harder waait dan beneden. Dat is hier op de vuurtoren eigenlijk net zo. Hier boven waait het harder dan op de grond. Dat komt omdat de wind bij de grond wordt tegengehouden. De wind botst tegen bomen, huizen, schapen en, je zult het niet geloven, tegen het gras. Helemaal hier beneden, diep in het gras, daar waait het niet. Dan is meteen duidelijk waarom windmolens van die hoge dingen zijn. Bovenin de molen waait het lekker hard en wordt de wind niet gehinderd door andere obstakels. We mogen een kijken nemen in deze windmolen, maar dan moet hij eerst wel worden stilgezet. Hoor je dat? Ja hij staat stil. Mooi. Kastje dicht en omhoog. Wauw, wat een uitzicht en het waait hier behoorlijk hard. Dat klopt ook hé. Hoe hoger je komt, hoe harder het waait. In deze grafiek kun je dat goed zien. De gemiddelde windsnelheid in Stavoren. Je ziet hier hoe de hoogte de windsnelheid beïnvloed. We zitten nu op een metertje of 45. Dan kijken we op de grafiek. 45 Meter, daar hoort een windsnelheid bij van 7,2 m/s dat neerkomt op een snelheid van 26 km/u. Dit is een hele nauwkeurige anemometer. Dat is een chic woord voor windmeter. Op dit moment meet hij windsnelheden van 7,4; 10,4; 9,8. Dat is zo'n 36 km/u en dat is behoorlijk hard. Je ziet ook dat het behoorlijk schommelt. Deze meter kunnen we perfect gebruiken voor onze vuurtoren. 10,4; 10,3; 11,2; 3,5. Je ziet het, de windsnelheid varieert hier nogal. Je zou kunnen zeggen dat hij zich ergens tussen 5 en 10 bevindt. Bij een windsnelheid tussen de 5 en 10 m/s hoort een lengte van de vuurtoren van tussen de 15 en 200 meter hoogte. Dat is wel heel ruim. Volgens de officiele bouwtekening is ons vuurtorentje precies 15 meter en 20 cm. Met onze windmethode kwamen we uit op ergens tussen de 15 en 200 meter. Dat klopt natuurlijk wel. Erg nauwkeurig is het niet. Kunnen we dus meten met windsnelheid? Liever niet! Hoi! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663030 214 2032-12-31T22:00:00+00:00 2643 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no wind meten vuurtoren https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-witlof-gekweekt-van-zaad-tot-lof 2024-01-04T11:18:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25025.w613.r16-9.bc26063.webp Hoe wordt witlof gekweekt? | Van zaad tot lof Dit is dit: witlof. Maar dit ziet er helemaal niet uit als dit. Dit is witlofzaad. Het wordt in het voorjaar gezaaid. In het najaar ziet zo'n veld er dan zo uit, helemaal groen. Maar nog geen witlof te zien. Dat klopt, want witlof is een 2-jarig gewas. Waar het nu om draait zijn de witlofpennen. Hier draait het allemaal om: de wortel. Kan wel een meter lang worden. De wortel groeit als het ware naar het grondwater toe, zo de diepte in. Al die wortels worden machinaal geoogst met de machine. Wat de machine doet is, hij snijdt er de bovenkant af en de onderkant totdat hij een pen overhoudt van zo'n 15 cm. De wortels worden eerst op maat geselecteerd. Dan worden ze een beetje voor de gek gehouden. Echt waar, let maar op. Dit is namelijk een vriescel en de wortels worden bevroren tot 2 graden onder nul. Dan krijg je dit soort wortels. Wortels onder een dikke laag ijs verstopt. Het mooie is dat die wortels na 2 weken onder een dikke laag ijs al denken dat ze de hele winter hebben buitengestaan. Zo kun je na 2 weken al beginnen met de volgende stap. Stap 2 is het trekken van de lof stronk. Als je het warm en vochtig genoeg maakt, dan beginnen daar vanzelf uit deze pennen stronkjes te groeien. Wat ik nu aan het doen ben is het zogenaamde intafelen. Als je goed kijkt zie je al waar die witlof gaat ontstaan. Die komt er hier uit. Daar heb je helemaal geen grond voor nodig, alleen water met voedingsstoffen. Een zogenaamde hydrocultuur. Het is hier precies 15 graden. Al de stronkjes staan met hun voeten in het water dat iedere keer weer wordt rondgepompt. Het is hier hartstikke donker, zou dat het niet zijn, dan zouden al die stronkjes groen worden. Groen en bitter. Na precies 3 weken groeit er dan zo'n prachtig wit lofje uit. Mooi hé? Witlof wordt vervoerd in deze donkerblauwe zakken zodat er ook bij de groenteboer geen licht bij kan. Dan komen ze uiteindelijk zo in de groentewinkel te liggen. Witlof is gewoon hartstikke gezond en je kunt het op verschillende manieren klaarmaken. Eet smakelijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663031 202 2032-12-31T22:00:00+00:00 24303 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no kweken wortel oogst groente vriezen https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-wortels-oranje-wortels-in-alle-kleuren 2024-01-04T11:18:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25026.w613.r16-9.f9b042b.webp Waarom zijn wortels oranje? | Wortels in alle kleuren Hallo ik ben Rukiye en ik ben 9 jaar en ik ga het over wortelen hebben. Deze wortelen zijn zo heerlijk. Als mijn moeder gaat schillen en als ik gewoon een hapje neem, dan is hij zo knapperig en hard. En weet je waarom ik het ook zo lekker vindt? Want hij heeft echt zo'n mooie kleur. Oranje. Oranje is ook mijn lievelingskleur hoor. Wist je dat ze vroeger geel waren? In de 18e eeuw kwamen ze pas voor het eerst met een oranje worteltje. Weet je welk land? Nee, juist niet. België! Dat geloof je toch niet?! De belgen. Ik vind het een beetje flauw, het is onze nationale kleur. Je hebt witte wortelen, gele wortelen, oranje wortelen en in Azië heb je zelfs paarse wortelen. Ze komen uit zaadjes en je hebt heel veel verschillende soorten. Hier lange, dunne, rondjes. Die dunne worteltjes werden vroeger gegeten door de rijken en de armen de hele dikke. Maar iedereen at ze hé. Er zit caroteen in, je lichaam zet het om in vitamine A. Dat is hartstikke goed voor je ogen. Als je nou te weinig caroteen binnenkrijgt, kan je nachtblind worden, maar als je er teveel van binnenkrijgt krijg je een oranje kleur. Nog even een leuk weetje als je wortelen gaat kopen. Dit is bospeen, jonge worteltjes met groen eraan. Dit is waspeen zonder groen. Deze ken je van in je schoen, dat is winterpeen. Ik vind het toch een beetje jammer van die belgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663032 114 2032-12-31T22:00:00+00:00 12067 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no groente oranje voeding wortel kleur eten https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-zand-hele-kleine-stukjes-steen 2024-01-16T10:46:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25027.w613.r16-9.711bbfb.webp Hoe ontstaat zand? | Hele kleine stukjes steen Zand wordt gemaakt van stenen. In de bergen zoals de Alpen liggen dikke pakketten steen op elkaar gestapeld en dat gesteente lijkt heel sterk, en dat is het ook. Voordat zo'n stuk rots als zand op een strand ligt zijn we miljoenen jaren verder. Daar kunnen we nu niet op gaan wachten dus we gaan de natuur een handje helpen. Het uiteen vallen van gesteente in kleine stukjes noem je verwering. Verwering kan op verschillende soorten manieren en het hangt ook af van het soort gesteente. Manier nummer 1. Allereerst is er kou. Het kan in de bergen echt heel hard vriezen. Als water bevriest wordt het ijs. Nou zitten er in gesteente hele kleine gaatje en scheurtjes. Ik heb hier een heel dun plakje van dit stuk steen. Wanneer ik dit onder de microscoop zou bekijken dan ziet het er zo uit. Die donkere plekken zijn de gaatjes en scheurtjes. Daar kan water in gaan zitten en als het vriest, bevriest dat water dus ook. Nou en zou je zeggen maar het is zo dat als water bevriest het zet uit. Proef op de som. Ik heb hier een fles gevuld met water, dop erop dus het is afgesloten en die gaat de vriezer in. De bodem van de fles is er gewoon uitgeknapt. Kijk nou, die fles is gebarsten. Water zet uit en drukt die fles uit elkaar. Dat gebeurt ook als er water in die gaatjes van de steen zit. Het water bevriest en drukt de steen uit elkaar. Manier nummer 2. Dit is de Matterhorn. Deze berg reikt tot 4500 meter hoogte. Dat is bijna 5 km. Hartstikke hoog. Je kan je voorstellen dat als daar een steen vanaf valt, dat hij onderweg naar beneden in een aantal stukken breekt. Let op. Manier nummer 3. Wanneer de steen lager in het dal terecht komt is hij nog niet veilig want daar leven namelijk bomen en planten en die breken met hun wortels de stenen. Bovendien leeft tussen die wortels schimmels en bacteriën die de grond een beetje zuur maken. Daar kunnen stenen ook niet zo goed tegen. Daar gaan we ook niet op wachten. We gaan het proces een beetje versnellen met zoutzuur en het zuur lost de lijm die de steen bij elkaar houdt op zodat de steen uit elkaar valt. Zandkorreltjes. Manier nummer 4. Dan blijven er een heleboel kleine stukjes steen en zand over. Die worden door de rivier meegenomen. De Rijn bijvoorbeeld is 1300 km lang. Door de stroming botsen stukjes steen en zand alsmaar tegen elkaar op waardoor ze nog kleiner worden. Onderweg verliest de rivier al heel veel zand en grind en dat zand wat overblijft komt in de zee terecht. De golven en stroming zorgen er uiteindelijk voor dat het een strand wordt. Dus Tarijn, als je weer eens lekker op het strand met zand aan het spelen bent, bedenk dan dat het zand een hele lange weg heeft afgelegd voordat het uiteindelijk daar terecht is gekomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663033 189 2032-12-31T22:00:00+00:00 35582 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no erosie zand steen https://schooltv.nl/video-item/gaat-de-zon-onder-in-het-westen-het-verschilt-per-dag 2024-01-16T15:34:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25028.w613.r16-9.f7ca624.webp Gaat de zon onder in het westen? | Het verschilt per dag Hoi ik ben Janan, ik ben 8 jaar en ik kom uit Amsterdam en ik heb een vraagje over de zon. Als ik 's winters uit mijn raam kijk dan gaat hij recht voor me onder en als ik 's zomers uit mijn raam kijk gaat hij een beetje rechts onder. Wat is nou het westen? Het noorden, het zuiden, het oosten en het westen. Dat zijn de 4 windrichtingen van een kompas. De zon komt op in het oosten en gaat onder in het westen. Maar je hebt gelijk Janan, de plek waar de zon onder gaat is nooit precies hetzelfde. Sterker nog, als je met een kompas een jaar lang de zon zou blijven volgen dan zal je zien dat de plek die het kompas als oosten aangeeft, dat dat bijna nooit de exacte plek is waar de zon opkomt. Wat jouw kompas als het westen aangeeft dat het bijna nooit de exacte plek is waar hij onder gaat. De plek waar hij opkomt en waar hij ondergaat die verandert. Sterker nog, die veranderen elke dag. Hoe kan dat nou? Dat heeft eigenlijk alles te maken met het draaien van de aarde om zijn eigen as en de stand van de aarde ten opzichte van de zon. Die aarde draait om zijn as en dat doet hij tegen de klok in oftewel in oostwaartse richting. Daarom zien wij 's ochtends de zon opkomen in het oosten en zien we hem 's avonds in het westen weer ondergaan. Doordat die aarde draait zit er ook steeds een ander gedeelte in het licht. Als het bij ons dag is, dan is het aan de andere kant van de wereld donker en is het nacht. Als zij daar in het donker zitten is het hier dag. Zo draait die aarde vrolijk door, dag en nacht, dag en nacht. Maar dat is nog niet alles. Die aarde draait niet alleen om zijn eigen as, hij draait ook nog eens in 1 jaar tijd een rondje om de zon. Die aarde draait dus lekker rond, maar er is nog 1 ding essentieel om te weten. Die aarde staat een beetje scheef. Die stok die hier doorheen loopt is de aardas. Die loopt denkbeeldig van noord naar zuid. Die aardas staat niet recht ten opzichte van de zon, maar die staat een beetje schuin. Om precies te zijn, in een hoek van 23,5 graad. Waarom is dat nou zo belangrijk? Doordat die aardas schuin staat, hebben wij 4 seizoenen. Hier midden over de aarde heen loopt de evenaar. Die evenaar verdeelt de aarde in een noordelijk halfrond, waar wij zitten, en een zuidelijk halfrond. Doordat die aarde scheef staat heb je in december in deze stand van de aarde veel meer zon op het zuidelijk halfrond dan op het noordelijk waardoor het daar zomer is en bij ons winter. Een half jaar later in juni veel meer zon op het noordelijk halfrond bij ons. Dan is het hier zomer en in het zuiden winter. Maar de vraag ging over de zonsondergang. Doordat de aarde scheef staat hebben we 4 seizoenen. Maar daardoor gaat de zon elke dag op een andere plek onder. Dat kan ik heel goed laten zien. Ik heb een cameraatje op de wereld geplakt. De camera kijkt door het huisje precies naar het westen. Moet je kijken wat er gebeurt als de zon onder gaat in de winter, in december. De dagen zijn kort, het is koud op het noordelijk halfrond. De zon gaat onder maar dat doet hij niet in het westen maar net iets ten zuiden van het westen. De aarde draait door naar het voorjaar, het wordt zomer, het is juni, de zon gaat onder en dat doet hij iets ten noorden van het westen. Dat komt dus omdat de aarde ronddraait en niet recht staat maar scheef. Je kan het ook goed zien door middel van deze zonneklok. De bolle aarde maar dan plat uitgerold. De E staat voor East, het oosten, S voor South, het zuiden en die W voor het westen. Als je er nou vanuit gaat dat jij in het huisje woont dan kan je precies zien waar jaar in jaar uit de zon opkomt en onder gaat. Dan zie je dus dat hij in de winter niet zozeer in het westen ondergaat maar in het zuidwesten en in de zomer juist in het noordwesten. Je kan ook zien dat er precies 2 dagen per jaar zijn dat hij exact in het westen ondergaat. Dat is als de zon opschuift van de winter naar de zomer, dus in de lente 21 maart en wanneer hij terug schuift van de zomer naar de winter in de herfst, 21 september. Dus Janan, als jij precies wilt weten waar het westen ligt dan heb je er niet zoveel aan om door je raampje naar buiten te kijken waar de zon onder gaat, want die gaat rond het westen onder. Maar alleen precies in het westen op 21 maart en 21 september. De rest van het jaar heb je toch meer aan een goed kompas. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663034 275 2032-12-31T22:00:00+00:00 39466 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no aarde westen zon heelal https://schooltv.nl/video-item/geeft-een-koe-die-dichtbij-de-zee-graast-zoutere-melk-het-zout-van-de-zee 2024-01-04T11:18:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25029.w613.r16-9.bfb8d9b.webp Geeft een koe die dichtbij de zee graast zoutere melk? | Het zout van de zee Ik ben Iris Smeek en ik kom uit Joure. Toen wij laatst langs de zee reden met de auto zag ik koeien langs de zee staan. Ik vroeg aan mijn ouders of ze ook zoutere melk gaven. Mijn vraag is: Geven koeien die langs de zee staan ook zoutere melk? Lekker! Melk en kaas. Zonder deze dame geen melk en geen kaas. Nu hebben wij uitgezocht Iris of koeien die dichter bij de zee staan ook zoutere melk geven. Maar laten we eerst bij het begin beginnen. Koeien zijn 16 uur per dag bezig met het kauwen en herkauwen van gras. Daarbij eten ze ook nog kuilgras en biks. Zo ziet rauwe melk eruit die uit de koe komt. Deze gaat naar de fabriek waar het wordt verwerkt tot melk die we in de winkel kunnen kopen. Een koe gaat pas melk geven als het een kalfje heeft gehad, maar dan doet ze het ook meteen goed. 300 Dagen achter elkaar en in de eerste dagen 40 liter per dag: 20 liter 's ochtends en 20 liter 's avonds. Daarna wordt het minder. Een koe geeft jaarlijks 8000 liter melk. Er zijn 1,5 miljoen koeien in Nederland dus je kan wel nagaan hoeveel die dames bij elkaar produceren. Heel veel. Koeien geven veel meer melk dan een kalfje op kan dus het grootste gedeelte gaat naar de fabriek. Daar wordt dat melk van gemaakt natuurlijk, yoghurt, karnemelk, kaas, noem maar op. Een koe heeft groenvoer als gras nodig om melk te kunnen maken. In gras zit heel veel energie en eiwitten en hoe meer energie en eiwitten een koe in haar lichaam opneemt, hoe beter dat is voor de melkproductie. Gras is een hele belangrijke brandstof voor de koe. De kwaliteit van het gras is natuurlijk ook van invloed op de kwaliteit van haar melk. Wat er hier in gaat, moet er op een bepaald moment ook weer uit komen. Nou wil jij weten Iris of de melk van koeien die aan de kust grazen, zouter is door de zoutdeeltjes die over het gras zijn gestrooid. Dat is een hele goede vraag. Daar zijn grasonderzoekers namelijk ook heel benieuwd naar, dus die zijn in verschillende provincies grassen zijn verzamelen in het binnenland en aan de kust en zijn het gaan onderzoeken in een laboratorium. Dit zijn de monster uit het onderzoek en uit het onderzoek bleek dat uit sommige percelen gras wel iets zouter zijn maar dat had weer niks met de zee te maken. Sterker nog, gras dat niet in de buurt van de zee stond is zouter. Waarom dat zo is, is niet onderzocht. Dus Iris het is logisch om te denken dat weilanden in de buurt van de zee zouter zijn, maar dat is niet zo. Maar zelfs zouden er meer zoutdeeltjes in het gras zitten, dan nog komt het niet in de melk terecht. Dat regelt een koeienlichaam zelf. Dus melk heeft van nature weinig zout. Er zitten wel andere stoffen in als eiwitten, vetstoffen en noem maar op, die goed zijn voor het kalfje en de mens. Maar voor het zout hoef je dus geen melk te drinken want het zit er gewoon niet zoveel in. Ook al graast die koe naast de zee. Kaas kan een zoute smaak hebben maar dat komt echt door het recept en niet door het zoute gras. Hoe zout de kaas uiteindelijk smaakt, dat is het geheim van de kaasmaker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663035 217 2032-12-31T22:00:00+00:00 2371 2014-07-14T20:00:00+00:00 yes no melk koe zout https://schooltv.nl/video-item/hoe-vindt-een-blindengeleidehond-de-weg-een-slimme-hond 2024-01-04T11:18:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25030.w613.r16-9.cb4201a.webp Hoe vindt een blindengeleidehond de weg? | Een slimme hond Dit is Johan. Hij heeft een vraag. 'Gaat een geleidehond wel eens de verkeerde kant op?' Dat wil ik ook weten! Hoi. Ik ben Annemiek, en ik ben slechtziend. Dit is Chanda, de geleidehond van Annemiek. En Annemiek, kun je de weg vinden? Als ik 't goede commando geeft lukt het wel.Effe testen. Chanda, rechts!Die is makkelijk. Chanda, zoek de post. Kom. Nou, dat is al knap. Zoek de stoep, links.Haalt ze het? Jaaa! Hoeveel van die trucjes kent ze eigenlijk? Ze kan er 70.Wat?! Nou ja. Wat knap! Ik luister juist expres NIET naar m'n moeder.Dat doe Chanda ook. Vind je dat leuk? Als 't gevaarlijk is voor mij... dan luistert ze niet naar me. Chanda, links. Vooruit, links. Ze luistert inderdaad slecht, zeg. Slecht luisteren is soms juist goed. Verdwaal je soms ook? Nee, ze gaat altijd de goede kant op. Behalve als ik niks zeg. Dan bepaalt zij de weg. Waar kom je dan uit? Zullen we het proberen?Ja, is goed. Chanda, ga je mee? Kom. Oke... Langs de kerk. Waar zal dit zijn? Hm... Over 't bruggetje. Ehm... Straatje in. Eh, naar de slager natuurlijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663036 100 2032-12-31T22:00:00+00:00 26010 2014-04-27T20:00:00+00:00 yes no blind navigatie hond huisdier https://schooltv.nl/video-item/kun-je-andere-mensen-herkennen-aan-hun-geur-blinddoek-om-en-ruiken-maar 2024-01-04T11:18:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25031.w613.r16-9.59937ad.webp Kun je andere mensen herkennen aan hun geur? | Blinddoek om en ruiken maar Dit is Isa. Zij heeft een vraag. Honden kunnen andere honden herkennen aan hun geur. Kunnen mensen dat ook? Dat zou ik ook wel eens willen weten. Hoi, ik ben Michelle en ik ben dokter. Heb jij een goeie neus? Ik hoop dat ik een goeie neus heb, dat is belangrijk voor dokters. Hoezo dan? Bepaalde ziektes kun je ruiken. Iew! Wat dan? Als je een hele erg keelontsteking hebt, stinkende wonden... Kan je ook ruiken welke patient er met zijn stinkende wond in de wachtkamer zit? Nee, dat kan ik echt niet. Zo goed zijn wij daar niet in. Honden kunnen dat stukken beter. Ja. Honden laten ook een spoor van plas achter... om aan te geven: Hier ben ik geweest. Wij plassen natuurlijk niet in hoekjes. Deden we dat wel, dan zou ik niet herkennen wie daar geplast heeft. Als we heel goed zouden snuffelen, kunnen we wel verschillen tussen mensen ruikentoch? Als we heel goed aan elkaar zouden gaan snuffelen... dan zouden we verschillen kunnen ruiken maar niet herkennen. Degenen die dat wel kunnen, zijn baby's.Baby's? Echt? Ze hebben onderzocht dat baby's hun moeder kunnen herkennen. Aan hun geur. Wow, wat goed! Als ik nou aan iemand ruik die ik heel goed ken, kan ik dat dan ook? Ik zou zeggen: Probeer het uit. Ga eens snuffelen aan je broertje of zusje. Pak een blinddoek en kijk of het lukt. Maar bij een vage bekende lukt dat niet? Als je aan je buurvrouw snuffelt dan lukt het niet. Tenzij ze in de snackbar werkt. Dan zou je haar kunnen herkennen omdat ze dan naar frituurvet ruikt. Dan denk je: Hee, frikadellen! Dat zal de buurvrouw wel zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663037 117 2032-12-31T22:00:00+00:00 1850 2014-04-27T20:00:00+00:00 yes no dokter ruiken lichaam luisteren https://schooltv.nl/video-item/de-beker-van-tommie-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:53:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25032.w613.r16-9.919bfc6.webp De beker van Tommie | Stukje uit Sesamstraat Zo, even wat drinken. Ik ook Arjan, ik heb dorst. Een beetje voor Pino, Tommie. Verkoop ze hé. Tommie, Pino, 50 cent. En Peetje, veel plezier met de vaas. Oh dankjewel hoor en jullie heel veel succes met de verkoop. Dag Peetje. Dag schatjes. Goed Pino. Spulletjes te koop! Hé Buurman, wilt u spulletjes kopen? Spulletjes kopen? Wat verkoop je dan? Allemaal oude spullen, Sien heeft de zolder opgeruimd. En alles op dit kleed is te koop buurman. En het is niet duur. Het is allemaal natuurlijk oude meuk hé. Oude troep eigenlijk, dat is het. Wacht eens even, die beker, ik heb toevallig mijn beker stuk laten vallen dus deze kan ik eigenlijk mooi gebruiken. Daar boffen jullie dan weer mooi mee hé? En ik ook want er zit nog limonade in zelfs. Wat moet hij kosten? Nee buurman, dat is mijn beker en die is niet te koop. Je zei alles wat op dit kleed staat is te koop en de beker stond op het kleed. Maar ik wil mijn eigen beker niet verkopen. Dat had je dan maar eerder moeten bedenken hé. Nu ben ik hem al aan het kopen. Wat moet hij kosten of is hij soms gratis? Gratis? Hij kost een miljoen euro! Een miljoen euro? Een beker kost toch geen miljoen euro? Nou, deze wel. Wat is dat voor belachelijk bedrag, 1 miljoen euro. Buurman, als je het niet kan betalen mag je de beker niet kopen. Teruggeven. 1 Miljoen euro, dat heb ik natuurlijk niet. Geef dan maar terug die beker, geef terug. Nou, dan geef ik hem wel terug. 1 miljoen euro, stelletje afzetters. Pino, wat goed zeg. 1 Miljoen euro. Tommie, heel voorzichtig mee zijn hé? Echt wel! Spulletjes te koop! Spulletjes te koop! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663038 159 2032-12-31T22:00:00+00:00 2644 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no beker verkopen https://schooltv.nl/video-item/dobbelen-met-ieniemienie-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:53:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25033.w613.r16-9.0eb80bd.webp Dobbelen met Ieniemienie | Stukje uit Sesamstraat Ja 6, alweer gewonnen! Gadverderrie, hoe kan dat nou? Nu gooi ik. 1! Hi hi hi. Nou ik weer. Hier. Ja! Alweer 6! Hi hi hi! Hoe kan dat nou? Nog een keer. Nog 1 keer dan hoor, eigenlijk zou ik met Tommie spelen. 2! Dat is tenminste meer dan 1 Frank. Ik word gek van dat gegiechel van jou. Nou kom hier. Hé, 5. Alweer gewonnen. Ik kan er ook niks aan doen hoor Frank. Ik ga naar Tommie, doei! Wat is er met jou aan de hand Frank? Ik win nooit 1 spelletje, ik heb altijd pech. Ik gooi steeds een 1. Hier, kijk maar. Zie je wel, weer een 1. Ja maar Frank, je bent wel heel goed in 1 gooien. Ik ben heel goed in enen gooien Pino, daar heb ik wat aan. Bedankt. Ja maar dus, als wij een wedstrijd zouden doen wie als eerst een 1 gooit dan... Dan zou ik het winnen. Ik gooi steeds enen. Dan zou ik eindelijk eens kunnen winnen. Pino luister goed, we gaan doen wie als eerste een 1 gooit. Jij of ik. Jij mag beginnen. Ik begin. Let op hé. Ja! Ik heb een 1! Sorry, ik zal nog een keer opnieuw.. Nee dat hoeft niet, ik ga gewoon nog een keer dat spelletje doen en nu ga ik een 1 gooien. Oke, gezellig. 6? Ik heb een 6 gegooid. Maar een 6 is geen 1 dus dat is wel heel erg jammer. Is dat jammer? Ik heb een 6 gegooid. Pino, ik heb een 6 gegooid. Ik heb een 6 ik heb een 6! 6,6,6, eindelijk heb ik een 6! Voor het eerst in mijn leven heb ik een 6, ik heb eindelijk een 6! Het is me gelukt ik heb een 6! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663039 172 2032-12-31T22:00:00+00:00 8093 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no spel winnen Sesamstraat spelen https://schooltv.nl/video-item/zeg-zal-ik-je-eens-even-wat-vertellen-liedje-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25034.w613.r16-9.a026b76.webp Zeg zal ik je eens even wat vertellen? | Liedje uit Sesamstraat Zeg zal ik je eens even wat vertellen? De grote mensen ook al is dat raar. Die denken dat ze alles kunnen tellen, maar weet je dat is helemaal niet waar. Vraag ze hoeveel sprietjes je kunt vinden in het gras. Vraag ze hoeveel druppels je kunt vangen in een glas. Vraag ze hoeveel sterren aan de hemel staan. Hoeveel mensen snurken als ze 's avonds slapen gaan. Zeg zal ik je eens even wat vertellen? De grote mensen ook al is dat raar. Die denken dat ze alles kunnen tellen, maar weet je dat is helemaal niet waar. Vraag ze alle korreltjes te tellen van het zand dat je in je emmertje kunt scheppen in het zand. Vraag ze hoeveel mieren kunnen wonen in een hoop. Dan raken grote mensen bij het tellen in de knoop. Zeg zal ik je eens even wat vertellen? De grote mensen ook al is dat raar. Die denken dat ze alles kunnen tellen, maar weet je dat is helemaal niet waar. Vraag ze hoeveel sprietjes, vraag ze hoeveel druppels, vraag ze hoeveel sterren, hoeveel mensen snurken, vraag ze hoeveel mieren er wonen in een hoop. Dan raken grote mensen bij het tellen in de knoop. 1, 2, 3 knoop! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663040 93 2032-12-31T22:00:00+00:00 7553 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no mens baas groot https://schooltv.nl/video-item/hoog-en-laag-animatie-uit-sesamstraat 2024-02-07T13:40:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25035.w613.r16-9.8362afd.webp Hoog en laag | Animatie uit Sesamstraat Als ik omhoog kijk zie ik mijn vader. Kijk ik nog hoger, dan zie ik het dak van ons huis. Nog hoger, het topje van de boom. Nog hoger, de wolken! Kijk ik omlaag, dan zie ik mijn voeten. Op de grond een torretje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663041 35 2032-12-31T22:00:00+00:00 5617 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no hoog animatie laag https://schooltv.nl/video-item/de-klokken-van-aart-stukje-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25036.w613.r16-9.8dbd034.webp De klokken van Aart | Stukje uit Sesamstraat Oh ik ben heel benieuwd. Au au Pino. Je stond op mijn voet. Nergens aan komen. Ik ben er ook nog. Kom maar, kom maar. Hier moet je zijn. Wauw! Echt wel veel. Wat doen ze daar toch? Aart, gaat het nou beginnen? Pino, stil nou. Het gaat zo beginnen. Kijk, voorzichtig hé. Niet schrikken. Niet schrikken, haha. Niet schrikken? Wat zijn ze nou aan het doen? Welke gaat eerst? Deze. Tommie, ik weet het niet hoor. Of die, die vind ik het mooist. Welke vind jij het mooist? Die grote die boem boem doet. En Aart, die komt uit zijn hok hé? Niet zijn hok, zijn huis! Ja ja. Het gaat zo beginnen hé. Jullie kunnen maar beter je handen voor je oren houden. Nee joh. 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1!! Het zijn allemaal klokken! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663042 131 2032-12-31T22:00:00+00:00 6024 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no klok tijd Meneer Aart https://schooltv.nl/video-item/klokkijken-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-07T13:40:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25037.w613.r16-9.af420c9.webp Klokkijken | Stukje uit Sesamstraat Ja daar ging hij weer! Wauw! Pino, zou ik jou eens leren klokkijken? Ik kijk toch al naar de klok? Dat is een 1 en dat is een 6. Maar dan weet je nog niet hoe laat het is. Maar dat hoeft toch ook niet? Dat hoeft wel. Als je later groot bent, nog groter dan dat je nu bent en je kunt niet klokkijken dan is dat heel erg dom. Nou zeg, nou ik weet anders best hoe laat het is hoor. En hoe laat is het dan wel? Het is nu. Gewoon nu. Je kletst uit je nek, ik ga jou leren klokkijken. Dat hoeft niet! Dat hoeft wel! En hou je mond en let op. Deze klok heeft 2 wijzers. 1 Grote en 1 kleine. Dat zie ik ook wel. Hou je mond! Waar was ik nou gebleven? Deze klok heeft 2 wijzers, een grote en een kleine en als de grote zoals nu op de 12 staat en de kleine op de 4, dan is het dus 4 uur. Ja, oké. Het is helemaal niet oké. 4 Uur heb ik een afspraak. Ik kom te laat! Dus je gaat me niet meer leren klokkijken? Nee natuurlijk niet, ik heb geen tijd! Zie je wel, kijken is veel leuker. En je kan hem horen ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663043 115 2032-12-31T22:00:00+00:00 16971 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no tijd klok https://schooltv.nl/video-item/acht-kleine-kusjes-versje-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25038.w613.r16-9.57f6401.webp Acht kleine kusjes | Versje uit Sesamstraat 1 kusje op je haren. 2 kusjes op je mouw. 3 kusjes om te zeggen dat ik heel veel van je hou. 4 kusjes op je wangen. 5 kusjes in je nek. 6 kusjes om te zeggen ik vind je helemaal te gek. 7 kleine kusjes omdat ik je graag verwen. En 8 voor al die dingen die ik nog vergeten ben. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663044 28 2032-12-31T22:00:00+00:00 11109 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no liedje animatie mond https://schooltv.nl/video-item/lekker-leunen-stukje-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25039.w613.r16-9.b409229.webp Lekker leunen | Stukje uit Sesamstraat Wat is er Pino, wat loop je te zuchten? Kweet niet. Dat klinkt niet echt vrolijk hé? Ik ben ook helemaal niet vrolijk. Wat is er dan gebeurd? Daarnet zat je nog heel vrolijk naar de televisie te kijken, naar giraffen. Ja. Wat zijn ze mooi hé, en zo groot. Veel groter dan ik. Ja, heel mooi en groot ja. Maar waarom loop jij dan zo te zuchten? Er zijn hier geen giraffen. Nee, dat klopt ja. Dat is helemaal waar. En? Ik ben altijd en overal de grootste. Ik kan nooit eens lekker tegen iemand aanleunen. Ah, en als er giraffen waren dan kon je dat wel omdat ze veel groter zijn. Aha. Maar daar hebben we geen giraffen voor nodig. Wacht jij maar even. Zo, leun maar Pino. Aart! Echt waar? Wat lief! Wat lief! Niet te lang hé? Ik heb nog meer te doen. Blijf nog maar even zo staan Aart! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663045 103 2032-12-31T22:00:00+00:00 2639 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no groot groeien https://schooltv.nl/video-item/op-de-kop-stukje-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:57:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25041.w613.r16-9.523ed51.webp Op de kop | Stukje uit Sesamstraat Ha ik weet een truc. Let maar eens op. Ik steek mijn hoofd tussen mijn poten en zie alles op de kop. Mijn truc is heel bijzonder. Het is niet te geloven. Boven is nu onder en onder is nu boven. Ik weet een truc voor 1 persoon. Ik zwaai mijn hoofd ineens naar boven en ik zie alles weer gewoon. Mijn truc is heel bijzonder. Het is niet te geloven, want onder is weer onder en boven is weer boven. Dit was de truc van ondersteboven. De truc van andersom, dit was de truc van Tom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663047 63 2032-12-31T22:00:00+00:00 1473 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no kijken zien https://schooltv.nl/video-item/pinoland-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:53:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25042.w613.r16-9.27bf559.webp Pinoland | Stukje uit Sesamstraat Links, rechts, links, rechts. Ja heel goed Pino. Wanneer komt er nou eens eindelijk iemand? Ja het is wel saai hé? Daar is Peetje, let op. Halt mevrouwtje. Dit is Pinoland. Pinoland, is het weer zo ver? Het zal me zeker weer geld kosten. Nee hoor, nou ja. U betaalt met Pinogeld. Let op. Als u Pinoland in gaat, betaalt u 1 Pino. Als u Pinoland weer uit gaat, betaalt u ook 1 Pino. Dat is dan 1 + 1 en dat is dan samen 2 Pino mevrouw. Mooi hé? Heb ik zelf gemaakt. Kijk, 1 p is 1 Pino. Oke goed, mag ik dan 2 briefjes van 1 Pino? Maar natuurlijk mevrouwtje. 1 + 1 pino is 1 euro graag. 1 Euro? Stelletje boeven zijn jullie. Nou, nou. Ik heb er wel heel veel werk aan gehad hoor. Wacht eens even. Ik zal je eens wat laten zien. Alsjeblieft. 2 Briefjes van 1 Pino. 1 P + 1 P dat is samen 2 briefjes van 1 Pino. Maar mevrouwtje. Dit is toch geen echt Pinogeld. Nee dit is niet door de echte Pino gemaakt. Onee? Dan is het echt Peetjegeld. Kijk maar. De P van Peetje. Alsjeblieft. Mevrouwtje. Op dit briefje hier zie ik een snavel. En heeft u een snavel? Nee, dus is het geen echt Pinogeld. Dat is vals mevrouwtje. Foei! Ja, maar zou ik misschien een Peetje kunnen wisselen voor 2 Pino's? Wacht even. Oke, dat kan. Dat is weer heel vriendelijk van u. Maar u moet wel een boete betalen van 20 cent. Wat is het toch streng in dit land. Maar het moet nou eenmaal. Vooruit dan maar. Hier. Even kijken, 20 eurocent. Ho ho mevrouwtje. U moet nog betalen. Als u Pinoland in gaat 1 Pino. Het is toch om gek van te worden. Nou alstublieft, 1 Pino. Daar gaan we. En 1 Pino als u het land weer uit gaat. Was het fijn in Pinoland? Het was geweldig maar nooit meer tot ziens! Tommie, goed was je zeg met die boete. Goed hé, goed hé. En dat Peetje geld gooien we weg want dat is vals geld. Vals geld bah. Vals geld kan je niks mee kopen. Daar gaan we weer, links recht links recht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663048 226 2032-12-31T22:00:00+00:00 3164 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no land geld https://schooltv.nl/video-item/elvan-speelt-met-haar-schaduw-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:52:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25043.w613.r16-9.b99fdd4.webp Elvan speelt met haar schaduw | Stukje uit Sesamstraat Schaduw op het gras, op de tegels, op de muur van de schuur. Overal waar ik ga loopt mijn schaduw me na. Schaduw blijft even lang staan totdat we weer gaan. Dan rent hij weer naast mij, voor mij of achter mij aan. Schaduw. Spring ik omhoog, dan laat hij me los. Kom ik neer, dan zit hij weer vast onder mijn schoenen. Schaduw, als ik kon vliegen dan liet je me los. Dan gleed je beneden op de grond met me mee. Over heuvels en dalen, over zand over mos, over rivieren en kanalen, over bomen en bos. Over koeien en schapen, een schichtige vos. Ja, als ik kon vliegen dan liet je me los. Een wolk voor de zon. Mijn schaduw is weg. Schaduw! Schaduw! Schaduw, waar ben je? Ja, daar ben je alweer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663049 76 2032-12-31T22:00:00+00:00 2712 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no Sesamstraat schaduw Elvan https://schooltv.nl/video-item/schat-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:52:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25044.w613.r16-9.af8ab05.webp Schat | Stukje uit Sesamstraat Zo, klaar? Ja, Klaar. Roep ze maar. Attentie attentie, komen jullie maar! We mogen. Zeg, zien jullie ergens een schatkaart? Nee, ik heb helemaal geen schatkaart gezien. Ik ben benieuwd wat voor schat het gaat worden. Ja daar is hij, daar is de schatkaart. Volgens mij moeten we zo... daar ligt de schat. Dan moeten we daar graven. We moeten eerst de pijltjes volgen. Oja, pijltjes. Hier. Daar! Daar! Sien, nee nee. Opzij opzij allemaal! Ik ben eerst. Wat is dat nou. Ja, zeg. Afblijven! Van mij! Maar buurman Baasje, weet u wel wat erin zit? Natuurlijk weet ik wat erin zit, bijgoochum. Een schat natuurlijk. Ik heb jullie zelf horen praten: geld, goud, juwelen, diamant. Maar dat kan toch geen eens niet. O nee, mislukte teddy beer? Zullen wij dan eens even kijken wat hierin zit? Een foto van dat poepkonijn?! Is het geen schatje? Stelletje oplichters. Dus jongens, dat is dus de schat? Dat vind ik ongelofelijk lief van jullie. Knap hoor. We konden Purk natuurlijk niet in dat blikje krijgen dus toen hebben we maar een foto van haar in het doosje gedaan. Maar het is ook echt een schat hé. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663050 120 2032-12-31T22:00:00+00:00 3286 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no Buurman Baasje zoeken route goud foto https://schooltv.nl/video-item/snoep-kopen-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:52:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25045.w613.r16-9.8e298c7.webp Snoep kopen | Stukje uit Sesamstraat Hé Ienie, kom je wat kopen? Ja, maar ik kan nog niet kiezen. Snoep of iets anders. Ik heb ook van die hele leuke haarspeldjes. Kijk maar. Die met die vlinder is wel leuk. En snoep eet je op, hap, slik en het is weg. Maar snoep is wel heel erg lekker. Maar haarspeldjes kan je elke dag aan doen. Maar die kan je weer niet opeten. Of van die hele leuke plakplaatjes. Daar kan je iedere dag naar kijken. Hoi Sien. Hoi Pino. Hoi Ienie. Sien, ik heb 25 cent en ik wil heel graag 5 spekjes hebben. Jij weet precies wat je hebben wilt. Dat is niet zo moeilijk want spekjes zijn heel erg lekker. Hé Sien, hoeveel dagen zitten er eigenlijk in een week? 7 Dagen Ienie. Alsjeblieft Pino. Hoeveel spekjes kan ik hiervoor kopen? 7 Spekjes. Dan koop ik 7 spekjes want dan kan ik iedere dag van de week 1 spekje eten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663051 97 2032-12-31T22:00:00+00:00 5686 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no kopen Sesamstraat snoep Sien https://schooltv.nl/video-item/pino-wil-ook-in-het-huisje-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:51:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25046.w613.r16-9.b68bb97.webp Pino wil ook in het huisje | Stukje uit Sesamstraat Hé Pino, wat is er? Het ziet eruit alsof je helemaal niet blij bent. Nee, dat ben ik ook niet. Wat is er dan? Tommie en Ieniemienie zitten binnen ijsjes te eten. Binnen ijsjes te eten? Ja, in hun speelhuis ijsjes eten. Oh, in hun speelhuisje. Laten we dan maar even gaan kijken want ik heb wel zin in een ijsje. Hé hallo, zitten jullie binnen ijsjes te eten? Ja! Dat lusten wij ook wel. Kijk! Dat is een lekker ijsje. Wil je er ook 1? Ja. Ik lust er ook wel 1 en Pino ook. Nee Pino kan niet. Zo vind ik er toch niks aan. Maar Arjan, Pino wil ook in de ijsjeswinkel maar dat kan niet. Nee, want Pino past niet. Ik wil de ijsjes verkopen maar dan moet ik wel in de winkel. Oh ik snap het al. Je bent een beetje sip omdat je natuurlijk binnen wilt zitten. Ja, binnen zitten en ijsjes verkopen. Maar ik ben te groot, ik kan niet door de deur. Pas je helemaal niet door de deur? Nee. Ja ik zie het, dat is natuurlijk wel een probleem. Maar daar bedenken we wel wat op. Eens even denken. Wacht even. Als jij nou eens even hier gaat zitten Pino. Frank, kom eens even helpen! Even iets aanpakken. Sien, kom er eens even bij. Ik ben even bezig. Kom er eens even bij. Even het huis optillen. Even het huis optillen. Even met zijn allen, dan lukt het wel. Frank jij bent toch sterk? Voorzichtig, voorzichtig. Over het hoofd van Pino heen. Zakken nu. Kijk dan! Ik kan door het raam. Wie wil er een ijsje? Ikke, ikke. Ik ook! Hier zijn de ijsjes. Lekker hé? Sien, eentje voor Ienie en eentje voor Tommie. En wil jij ook Sien? En Arjan wil jij ook? En Frank? Ja ik wil wel een ijsje maar hoe kan ik nou een ijsje eten als ik een huis moet vasthouden? Ben je nou eindelijk klaar Pino? Wacht even. Even wachten. Neem je tijd. Klaar! Het huisje weg. Arjan, volgens mij kan het huisje omhoog. Wat kost zo'n ijsje? Voor jullie helemaal niks, want jullie hebben zo goed geholpen. Dan is dit nu het aller, allerlekkerste ijsje van heel Sesamstraat. Voor niks. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663052 187 2032-12-31T22:00:00+00:00 6024 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no huis groeien groot https://schooltv.nl/video-item/spiegeltje-stukje-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:57:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25047.w613.r16-9.357d5e5.webp Spiegeltje | Stukje uit Sesamstraat Zo, die zit vast. Ja jullie vragen je natuurlijk af waarom ik hier een spiegeltje plaats. Nou, dat zal ik verklappen. Met dit spiegeltje kan ik straks van binnen naar buiten kijken om een hoekje. Loop maar even mee dan zal ik laten zien hoe het werkt. Voortaan kan ik van binnen naar buiten kijken en heel Sesamstraat in de gaten houden. Vooral die blauwe reiger, die harige pitbull en die bange snotmuis. Ik kan voortaan precies zien wat dat stelletje ongeregeld allemaal uitvreet. Kijk, ik ga hier gewoon lekker in mijn hoekje zitten en dan doe ik het raam open en dan kijk ik... Dag buurman! Wat een leuk spiegeltje heeft u. Dan kunnen we altijd bij u naar binnen kijken. Dag! Ik mag! Ik mag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663053 73 2032-12-31T22:00:00+00:00 3629 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no spiegel geheim Sesamstraat https://schooltv.nl/video-item/purk-leert-tellen-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-07T13:40:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25048.w613.r16-9.7bee377.webp Purk leert tellen | Stukje uit Sesamstraat 1,2,.. 6. Nee, 3. 1,2,3. Ja! Ze zegt 1,2,3! Goed Purk. Nog een keer. 1, 2, ... Hoppalakee! Ja ja hoppalakee. Maar nu verder. 3. 6? Nee 3. 6? Nee, 4. Dan 5.. 6? Ja! 7? Ja goedzo! 8. 9? En 10! Wie niet weg is gezien! Purk kan tot 10 tellen! Applaus! Nog een keer. Ja nog een keer. 1, 2, 3.. Hoppalakee! 4. 6? 5. 6? Nee 7. 8,9. En 10! Applaus! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663054 77 2032-12-31T22:00:00+00:00 11095 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no tellen leren Sesamstraat https://schooltv.nl/video-item/telmachine-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-07T13:40:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25049.w613.r16-9.262d352.webp Telmachine | Stukje uit Sesamstraat Daar komt Aart aan! Wat is dit? Dit Aart is een telmachine. Wat zeg je me nou Pino, een telmachine? Ja, een telmachine. Kijk maar. Het gaat zo hé. 1. Ongelofelijk zeg. Mag ik ook een keer? Ja leuk! 3! Ik vind het werkelijk wereldschokkend hoor. Let op Pino. Ik ga het nu moeilijk maken. 2 Handen. Dat is niet goed hoor 2. Nee. Maar u heeft toch ook maar 2 handen? Maar ik dacht dat die machine alle vingers telde. Vingers? Dat kan ook. Ogenblikje. Vingers tellen! Dan doe ik het nog een keer. 10! Dat is geweldig. Nu ga ik het heel moeilijk maken. Let op. 10. Dat is niet goed hoor. Ik deed 10 en 10 en dat is samen 20. Maar dat kan niet Aart wat jij doet. Dat doe ik het gewoon nog een keer maar dan moet die machine dus 20 vingers tellen. Maar jij hebt toch maar 10 vingers? Ik weet wel dat jij niet tot 20 kunt tellen maar die machine kan makkelijk tot 100 miljoen tellen. Let op hé. Ik doe dus 10 plus nog een keer 10 dus dat is 20. 10. Nee dat is niet goed. Wat ik deed is 10 plus 10 dat is 20 begrijp je wel. Ja! Maar je hebt maar 10 vingers. En nog eens 10. 10 en 10 is samen... 20? Heel goed. Hele knappe machine. Kom ik ga weer eens naar kantoor. Die Aart. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663055 193 2032-12-31T22:00:00+00:00 15413 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no Meneer Aart Sesamstraat tellen https://schooltv.nl/video-item/tommie-en-de-tegels-stukje-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25050.w613.r16-9.9d63af5.webp Tommie en de tegels | Stukje uit Sesamstraat Tommie! Schiet nou op! Ik ben nog niet klaar! We zouden toch gaan spelen? ...8, 9, 10, 11. Tommie, kom er nou af! ...12, 13. Tommie! Nee hé. Pino, Pino, Pino, wat is er aan de hand? Tommie komt er niet vanaf en we zouden gaan spelen. Schiet een beetje op Tommie, ik moet nodig. Ik ben nog niet klaar. Maak een beetje voort, en wat ben je eigenlijk aan het doen? Jullie maken me helemaal in de war. Maar wat doe je dan allemaal, vooruit, schiet op. Ik moet ook nodig. Ik zit te tellen. Te tellen? Wat zit je dan te tellen? Z'n drollen natuurlijk, hahaha. Nee, ik tel de tegels op de grond. Dan ga je die tegels maar ergens anders tellen en maak onmiddellijk die deur open want anders maak ik de deur open met een schroevendraaier. Dan ben jij nog niet klaar. 21. Maak die deur open! He he, schiet nou op en kom nou spelen. Ik heb de tegels op de grond geteld. Kom spelen nu. Het zijn er 21. Nee het zijn er 22. Ik heb ze zelf ook geteld. 22? Ik kan heel goed tellen en ik tel altijd alles. De tegels op de vloer heb ik ook allemaal geteld en dat zijn er 22. Kom nou naar buiten. Nee, dan moet ik nog een keer tellen. Tommie, kom onmiddellijk naar buiten. Tommie! Tommie! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663056 102 2032-12-31T22:00:00+00:00 5642 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no Sesamstraat toilet tellen https://schooltv.nl/video-item/een-toren-tot-je-oren-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:51:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25051.w613.r16-9.63dd9a7.webp Een toren tot je oren | Stukje uit Sesamstraat Nou kijk aan Pino. Dat is nog eens mooi materiaal. Hout. Dat zie je tegenwoordig bijna helemaal niet meer. Het is allemaal plastic, plastic. Aart, wil je meedoen? Ik heb eigenlijk een hele belangrijke afspraak maar ik ben wat aan de vroege kant dus het kan misschien wel eventjes. Wat zullen we gaan doen. Jij mag het zeggen. Een toren bouwen natuurlijk. Weet je wat, laten we 2 torens gaan bouwen. Eentje voor jou en eentje voor mij. Dan maken we er een wedstrijdje van. Net als vroeger met mijn broer. Een toren bouwen tot aan je oren. Maar ik wil helemaal geen wedstrijdje. Kunnen we niet gewoon samen een toren bouwen? Nee, een wedstrijdje is veel leuker. En de spelregel is als volgt: wie als eerst een toren tot aan zijn oren heeft gebouwd die heeft gewonnen. Maar mijn oren zitten veel hoger, dat is toch niet eerlijk? Oke, krijg je een voorsprong. Ik help je wel een klein beetje vooruit. Niet zo moeilijk zeg, alsjeblieft. Kijk eens aan, kijk kijk kijk. En dan gaan we nu beginnen. Nou. Aart! Stop! Dan heb jij gewonnen, nee hoor. Ik bouw gewoon lekker door hoor. Aart kijk eens, ik heb al gewonnen. Ik heb een toren tot aan mijn oren. Op deze manier kan ik het natuurlijk ook. Ik was bijna mijn belangrijke afspraak vergeten. Ik heb gewonnen, ik heb gewonnen. Leve de koningin! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663057 132 2032-12-31T22:00:00+00:00 7295 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no speelgoed wedstrijd Meneer Aart spelen blok https://schooltv.nl/video-item/vol-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-07T13:39:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25052.w613.r16-9.c7c51b5.webp Vol | Stukje uit Sesamstraat Zo, ga maar mooi groeien. Tom, luister even naar me. Tom? Lot, ik ben even bezig ja. Ja maar dit is heel belangrijk. Ik ga jou namelijk iets leren. Je gaat me weer een lesje geven? Ja. Kijk goed naar wat ik doe. Tom, wat doe ik? Nou jij stopt ballen in een pot. Heel goed. Zo. En nou heb ik de volgende vraag. Is deze pot vol? Ja. Nee dus! Kijk wat ik nou doe. Wat doe ik? Er kunnen nog kraaltjes bij. Goedzo! Want die kraaltjes passen weer mooi tussen de balletjes. Zo mooi hé? Er kan nog best wat bij. Hoppalakee, hoppalakee. En Tom vertel mij, is deze pot nu vol? Tja. Weer niet! Daar hebben wij zand. En die korreltjes zand passen weer tussen de kraaltjes. En zo is het maar net Tom. Iets is pas vol als het helemaal vol is. Zoals nu. En dat was mijn les van vandaag. Maar Lot, doe hem nou nog eens even open. Open? Waarom? Want moet je kijken, dan doe ik dit er nog bij. Zie je Lot? En nu is hij pas echt vol Lot. Kan ik nu verder met mijn plantje? Ja. En jij nog een beetje water. Ga maar mooi groeien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663058 151 2032-12-31T22:00:00+00:00 5427 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no leren ballen https://schooltv.nl/video-item/vormen-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:51:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25053.w613.r16-9.81332ab.webp Vormen | Stukje uit Sesamstraat Hakim wil zijn ronde kaas parkeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663059 98 2032-12-31T22:00:00+00:00 8858 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no cirkel kaas Sesamstraat vorm https://schooltv.nl/video-item/vroeger-stukje-uit-sesamstraat 2024-01-16T16:28:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25054.w613.r16-9.36ccfa5.webp Vroeger | Stukje uit Sesamstraat Wat heb je daar Aart? Dat zijn allemaal oude foto's van vroeger. Oh leuk! Kijk, dat zijn Klaas en Keesie. Ik logeerde vaak bij ze. Dan gingen we elkaar de hele nacht verhalen vertellen. Hele spannende verhalen en dan konden we natuurlijk niet slapen. Oh echt waar? Klaas is toen met zijn papa en mama naar Amerika vertrokken en Keesie is naar een andere school gegaan. Nooit meer iets van hem gezien of gehoord. En dat? Wie is dat? Dat is Marieke. Marieke zat voor mij in de klas. Ze had heel mooi, lang, blond haar. Daar kon ik echt de hele dag naar zitten kijken. Heel mooi lang haar heeft ze zeg. Dag Marieke. Ze is naar een andere school gegaan en heb ik haar nooit meer gezien of gesproken. Oh, echt waar? Wat jammer. En dat? Wie is dat? Deze is Henk. Mijn buurjongen. Daar kon je mee lachen. Dat kan je wel zien ook. We konden ook hele grote hutten bouwen met planken en spijkers enzo. Ja, dat is allemaal lang geleden. Dat is voorbij. Daar kan ik soms een beetje verdrietig over worden. Oja. Soms denk ik wel eens, alles wat leuk is gaat voorbij en dat wordt steeds minder leuk. Maar ik dan Aart? Hoe bedoel je dat? Ik was er vroeger toch niet? Dat is waar Ieniemienie. Nu ben ik er wel. Dat is toch juist leuk? Ja, misschien wordt niet alles alleen maar minder leuk. Nee, natuurlijk niet. Er gebeuren altijd weer leuke nieuwe dingen. Ja dat is waar. Vertel verder. Wie is dat? Met dat brilletje, dat is Boris. En Boris had een hele mooie, grote, rode priktol. Daar konden we dan de hele middag mee tollen. Ja, leuk! Aart, wat leuk dat jij me nu over vroeger kunt vertellen. Ja, dat is waar. Ik ben echt blij dat jij er bent Ieniemienie. Ik ben ook heel blij dat ik er ben. Ja. En dat jij er bent. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663060 163 2032-12-31T22:00:00+00:00 6918 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no foto herinnering https://schooltv.nl/video-item/naast-de-winkel-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:51:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25055.w613.r16-9.f8f1349.webp Naast de winkel | Stukje uit Sesamstraat He Tommie. Waar ga je naartoe dan? Naar Ieniemiene, ik heb afgesproken om met haar naast de winkel te gaan spelen van Sien. Naast de winkel? Naast de winkel van Sien ja. Naast de winkel Tommie, is die kant op. Dankjewel Peetje. Veel plezier. Dag Tommie. Tommie maakt afspraken met Ienie. Dag Ienie. He Peetje. Waar ga je naar toe dan? Ik heb afgesproken met Tommie naast de winkel. Naast de winkel? Ja naast de winkel van Sien. Lieve schat, moet je eens horen. Naast de winkel is die kant op hoor. Veel plezier. Dankjewel. Dag Ienie. Dag Peetje! Ik heb ze gefopt. He, wat is er zo te lachen? Die kinderen, luister. Tommie en Ienieminie hadden een afspraak met elkaar naast jouw winkel. Nu heb ik ze ieder een andere kant opgestuurd. Nu zijn ze allebei aan de andere kant aan het wachten. Peetje, dat is toch niet om te lachen? Dat is zielig. Tommie? Ieniemienie? He Ienie, was jij hier? Nee ik was daar om de hoek. Dat is allemaal Peetje haar schuld, die heeft jullie gefopt. Jullie waren allebei naast de winkel, maar allebei aan de andere kant. Flauw hé? Nou zeg, wat gemeen Peetje. Jongens hou toch op, het is toch gewoon een grapje?Nou weet je wat, zullen we samen eens gaan spelen? Ah Tommie, toe nou. Ja goed idee Peetje. Laten we dan naast de winkel gaan spelen. Dat is leuk. Welke naast dan? Ga jij maar daar naast de winkel spelen, dan spelen wij daar naast de winkel. Oh Ienie slim van je. Dag Peetje. Ze hebben mij gefopt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663061 166 2032-12-31T22:00:00+00:00 4615 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no winkel Sien https://schooltv.nl/video-item/zeven-heksen-versje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:50:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25056.w613.r16-9.565a051.webp Zeven heksen | Versje uit Sesamstraat 6 Heksen bij elkaar maken een heel vreemd soepje klaar. Dansen om de ketel, maar wat een pech. Eentje neemt een slok, nou is ze weg. Spinnenkop met spruitjes, knevel met kandij. Die soep is toch niet goed we doen er nog wat bij. Een verse regenwurm. 5 Heksen bij elkaar maken een heel vreemd soepje klaar. Dansen om de ketel, maar wat een pech. Eentje neemt een slok, nou is ze weg. Spinnenkop met spruitjes, knevel met kandij. Die soep is toch niet goed we doen er nog wat bij. Een groene snottebel. 4 Heksen bij elkaar maken een heel vreemd soepje klaar. Dansen om de ketel, maar wat een pech. Eentje neemt een slok, nou is ze weg. Spinnenkop met spruitjes, knevel met kandij. Die soep is toch niet goed we doen er nog wat bij. Vratend schraapzout. 3 Heksen bij elkaar maken een heel vreemd soepje klaar. Dansen om de ketel, maar wat een pech. Eentje neemt een slok, nou is ze weg. Spinnenkop met spruitjes, knevel met kandij. Die soep is toch niet goed we doen er nog wat bij. Een paar konijnenkeuteltjes. 2 Heksen bij elkaar maken een heel vreemd soepje klaar. Dansen om de ketel, maar wat een pech. Eentje neemt een slok, nou is ze weg. Spinnenkop met spruitjes, knevel met kandij. Die soep is toch niet goed ik doe er nog wat bij. Beetje voetschimmel. 1 Heksje heel gemeen, de soep is nu voor mij alleen. Ze danst om de ketel, maar lacht vlug. want daar zijn floeps, de anderen weer terug. Spinnenkop met spruitjes, knevel met kandij. Wat een goede soep, daar hoeft niks meer bij. Daar hoeft niks meer bij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663062 189 2032-12-31T22:00:00+00:00 39352 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no toverdrank heks https://schooltv.nl/video-item/zwart-wit-stukje-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25057.w613.r16-9.4b16e3c.webp Zwart-wit | Stukje uit Sesamstraat Aart, zal ik een tekening voor jou maken? Tekening? Ja. nee. Waarom niet? Ik hou meer van foto's. Oh, echt waar? Maar waarom dan? Foto's zijn echt. Daar aan kan je zien hoe het vroeger was. Kijk, ik zal je een voorbeeld geven. Hier is een foto van ons huis vroeger. En deze is een foto van mijn kamertje. Vroeger hé, was toen alles grijs en zwart? Nee dat lijkt alleen maar zo omdat dit zwart-wit foto's zijn. Kleurenfoto's had je vroeger nog niet. Dus de muur van je kamertje die was geeneens niet grijs? Nee, die was groen. Een hele mooie groene muur. Aha, groen zo. En Aart, de vloer van je kamer, wat voor kleur was die? Geel. Een gele vloer. En je bed Aart? Ik had een rood bedje. Rood? Een heel mooi rood bedje had ik. En tattadaa! Kijk eens Aart. Jouw kamer. Zo zag jou kamer er echt uit. Niet zo grijs als op de foto maar helemaal echt in kleur. Is echt prachtig. Weet je wat ik doe? Ik bewaar de tekening van jou bij die foto's. Dan hoef ik me later nooit meer af te vragen wat voor kleur mijn kamertje was. Goed Aart. En in dat fotoboek. Die mevrouw, wie is dat? Deze? Dat is mijn oma. Maar die was niet grijs. Nee dat dacht ik al. Haar haar wel hoor, maar de rest niet. En die jurk. Wat voor kleur had die jurk? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663063 170 2032-12-31T22:00:00+00:00 12450 2014-04-30T20:00:00+00:00 yes no Meneer Aart kleur foto https://schooltv.nl/video-item/hoe-klinkt-je-lichaam-je-lichaam-maakt-geluid 2024-01-04T11:18:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25058.w613.r16-9.4d50ea2.webp Hoe klinkt je lichaam? | Je lichaam maakt geluid Dit is Jaydan. Zij heeft een vraag. Als de dokter naar je luistert met een stethoscoop, hoe klinkt dat dan? Dat zou ik ook wel eens willen weten. Hoi, ik ben Michelle en ik ben dokter. En heb je een beetje goeie oren? Ik hoop het wel... want dat is belangrijk voor een dokter. Hoezo dan?Het is belangrijk dat je goed kunt luisteren... omdat geluiden veel zeggen over een lichaam. O, ja, en hoe klinkt dat? Hoe klinkt dan bijvoorbeeld je buik? GELUID BUIK Zo, hee! Heb je bruine bonen gegeten?Nee, dit klinkt niet zoals bruine bonen. Dit is gewoon normaal. Dit is hoe je buik klinkt. En als je ziek bent? Hoe klinkt het dan? Als je een buikgriep hebt, dan gaan je darmen alle kanten op. Die bewegen zo snel. Dan is het een enorm borrelend feest in je darmen. O, dus dan klinkt het heel anders. En je longen? Hoe klinken die? Gaat het een beetje?Nee.Oke. Normaal doe je dat altijd aan de achterkant, maar dat gaat een beetje lastig als ik in mijn eentje ben. Dus ik probeer het aan de voorkant. Oke, doe je best. ZUCHT Klinkt best mooi.Je longen klinken als een zacht lentebriesje... door de bomen.En als je astma hebt? Dan klinkt het echt... ASTMA GELUID En je arm? Maakt die ook geluid? Mijn arm?Hoe klinkt die? Mijn arm maakt geen geluid, maar volgens mij is dat ook goed. O, dus soms is het stil? Kun je ook iets horen zonder stethoscoop? Wat je doet is bijvoorbeeld met je oor op de buik van je vriend liggen. Dan hoor je het borrelen van de buik. Kun je dan ook horen of de buik ziek is? In principe heb je daar een zesjarige studie voor nodig. Maar probeer het eens uit zou ik zeggen. Zoek het op Wikipedia. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663064 122 2032-12-31T22:00:00+00:00 19707 2014-04-27T20:00:00+00:00 yes no dokter geluid lichaam stethoscoop https://schooltv.nl/video-item/annabel-grafisch-versje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:50:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25059.w613.r16-9.abe5b22.webp Annabel | Grafisch versje uit Sesamstraat Dit wordt een tekening van jou uit mijn blote hoofd. Al ben je hier niet, ik zie je toch. Hier komt je neus met je kleine ogen en je grote mond. Dit is je buik. Daar zijn je armen en hier je benen met 2 voeten om op te staan. Dan nog al die tenen, maar gelukkig heb je gympjes aan. Waarom lach je? Ik snap het al. Je hebt geen oren. Flip, flap zo wel. Klaar! Dit ben jij Annabel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663065 51 2032-12-31T22:00:00+00:00 693 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no hoofd oor lachen tekenen gezicht neus https://schooltv.nl/video-item/borden-naar-bed-sesamstraat 2024-02-14T17:50:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25060.w613.r16-9.b91a7a0.webp Borden naar bed | Sesamstraat Zo lekker was dat. Je gaat eens lekker in bad en naar bed. Lot mogen wij mee Purk in bad doen? Wacht wacht. Ik dacht dat jullie mij beloofd hadden mee te helpen met de afwas? Dan moet je dat ook doen als je dat beloofd. Maar ik vind afwassen stom. Het is toch veel leuker om Purk in bed te brengen. Ik weet iets leukers. We gaan niet afwassen. Wacht, wacht, wacht. We gaan de borden in bad doen en dan gaan we ze naar bed brengen. Hoe doen je dat dan? Tommie, wie moet als eerste? Deze, deze is heel moe. Deze lekker zo soppen. Lekker in bad. En Ienie gaat afdrogen. Bordje kom maar bij mij, ik droog je wel af. En dan breng ik ze naar bed. Oké bordje. Ga maar lekker naar de warme bedje toe. Arjan, deze is ook heel moe. Die ziet er ook heel moe uit Tommie. Lekker in bad. Ienie, dan kan je deze afdrogen. Nog een bord. Lekker afdrogen. Nog een bordje. Zo, lekker slapen. Kijk eens hoe lekker ze liggen. Ja, kijk dan. Dag bordjes. Lekker slapen. Welterusten. Tot morgen aan het ontbijt. Goedenacht. Zo, die kleine Purk... Ssst.. Wat is er? We moeten zachtjes doen, de borden slapen. De borden slapen? Oké, de borden slapen. Oh nee hé, nu zijn ze weer wakker. Nu kunnen we weer op nieuw beginnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663066 141 2032-12-31T22:00:00+00:00 1593 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no huishouden fantasie wassen helpen bad slaap https://schooltv.nl/video-item/chillen-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:49:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25061.w613.r16-9.b0d225e.webp Chillen | Scène uit Sesamstraat Hoi Mamoun. Wat ben je aan het doen? Ik probeer mijn scooter te fixen. Waarom dan? Ik wil naar de stad om te chillen met vrienden. Wat is dat? Gewoon een beetje rondhangen en praten.Maar dan moet ik wel eerst mijn scooter fiksen want anders kom ik nooit in de stad. Zo, wat zijn jullie aan het doen? Mamoun naar naar de stad, lekker rillen met zijn vrienden. Chillen Pino. Ik ga chillen, maar mijn scooter is stuk dus ik denk niet dat het gaat lukken. Hé Mamoun, als je scooter het toch niet doet, mag ik er dan even op zitten? Nou vooruit. Wow. Maar wat is dat eigenlijk, chillen? Gewoon een beetje hangen met je vrienden en lachen. En een beetje praten en soms wat eten. Maar dat kan nu dus niet hé. Wat stom Mamoun. Maar Mamoun? Wij zijn toch ook jouw vrienden? Ja. En wij praten en hangen nu toch ook? Ja. Dus dan chillen wij ook. Je hebt gelijk Ienie. Mamoun, wil je met ons chillen? Ah please. Tuurlijk wil ik dat. Kijk eens wat ik hier heb. Koekjes. Kijk eens hier Tommie. Die leg ik hier gewoon neer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663067 116 2032-12-31T22:00:00+00:00 675 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no vervoersmiddel praten kapot vriendschap https://schooltv.nl/video-item/driftig-scene-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25062.w613.r16-9.8f8a615.webp Driftig | Scène uit Sesamstraat Mijn poëziealbum. Oh dit is zo leuk. Dit is helemaal leuk. Dit is zo'n grappig versje hier... Jongens, ik heb hier iets leuks. Ho, ho, ho. Dit is te leuk. Moet je horen. Ik heb mijn poëziealbum gevonden. En dan heb ik hier een versje wat mijn vader vroeger in mijn poëziealbum heeft geschreven omdat ik altijd zo driftig was. Moet je horen. Lot we hebben geen tijd! We moeten naar de garage, uitrusten. Maar het is heel leuk hoor. Ik duw. Wat flauw. Mamoun, moet je eens horen. Ienie, ik heb hier mijn poëziealbum en ik heb zo'n leuk gedichtje. Doe je handjes op je rug. Tel tot 10 maar niet te vlug. Als je dat doet word je blij. Maar Lot, zou dit misschien een andere keer kunnen? Wij moeten nog naar de winkel Lot. Straks is hij dicht. Sorry hé. Ga maar naar de winkel. Ja doe maar hoor. Nog 1. Arjan, goed dat ik je zie. Luister eens even, kijk. Ik heb mij poëziealbum gevonden en daar heb ik zo'n leuk versje in. Dat gaat zo: Doe je handjes op je rug, tel tot 10... Huh wat. Arjan, luister je wel helemaal naar me? Nee hé. Je luistert gewoon helemaal niet. Het toppunt dit. Echt werkelijk. De volgende die ik tegen kom en niet naar mijn versje wil luisteren die geef ik gewoon een mep, echt. Ik geef gewoon een mep. Aart, kom eens hier. Ik heb een heel leuk versje uit mijn poëziealbum. Poëziealbum? Ja dat had ik vroeger ook toen ik klein was. Ik ken al die versjes nog uit mijn hoofd want ik weet nog goed dat mijn vader schreef: Doe je handjes op je rug, tel tot 10 maar niet te vlug, als je dat doet ben je blij, en je boze bui is voorbij. 6, 7, 8, 9, 10. Oja, het werkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663068 157 2032-12-31T22:00:00+00:00 1636 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no emotie boos https://schooltv.nl/video-item/eerlijk-scene-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25063.w613.r16-9.bf7e599.webp Eerlijk | Stukje uit Sesamstraat Uhhm Frank. Er is iets gebeurd. Oja, wat dan? Ik was aan het spelen met de ketting van Elvan en ik wilde er een armbandje van maken en toen brak het touwtje en nu is hij kapot. Lieve Ieniemienie, dat valt toch wel mee? Zulke dingen gebeuren nou eenmaal. Niet verdrietig zijn. Maar het was Elvan haar ketting en nu wordt ze hartstikke boos. Welnee, als je gewoon eerlijk vertelt wat er gebeurd is dan is er niks aan de hand. Kijk daar komt ze aan. Ik durf niks te zeggen. Ik help je. Hallo. Elvan, heel goed dat je er bent want Ieniemienie wil jou iets vertellen. Er is namelijk iets vervelends gebeurd. Ik heb tegen haar gezegd dat als ze het eerlijk tegen jou zegt dat jij dan niet boos zal zijn. Ieniemienie, ga je gang. Zeg het maar. Elvan, ik heb per ongeluk je blauwe ketting kapot gemaakt. En Elvan, zeg nou eerlijk, ben je boos? Nee, zie je wel. Viel het nou mee of niet? Als je eerlijk vertelt wat er gebeurd dan hoef je niet bang te zijn. Dan zijn ze niet boos. Nee ik ben helemaal niet boos. Frank ik moet je ook iets bekennen. Ik had je discman geleend zonder dat je het wist. Wat? En omdat ik ging hollen, ben ik gevallen en nu is hij stuk. Waarom blijf je niet van mijn... Ik dacht ik zeg het maar eerlijk en dan hoop ik dat je niet boos op me bent. Alsjeblieft, het is wel een beetje vervelend. Ik ben niet boos, ik ben juist blij dat je het eerlijk hebt verteld. Ik moet nou even alleen zijn. Elvan, ik ben wel blij dat jij niet boos bent. Nee ik ben niet boos, ik vind het juist fijn dat je eerlijk bent. Het is al goed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663069 168 2032-12-31T22:00:00+00:00 2708 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no waarheid ketting boos breken emotie kapot gevoel https://schooltv.nl/video-item/hoi-scene-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:56:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25064.w613.r16-9.f1497d3.webp Hoi | Scène uit Sesamstraat Pino, we krijgen zo meteen visite. Dan zou ik graag willen zien dat je iedereen een hand geeft. Een hand? Ja, het staat heel onbeleefd als je het niet doet. Je weet toch wel hoe je een hand moet geven hé? Geef mij dan maar eens een mooie rechter hand. Nee niet zo'n slap handje. Een stevige hand. Oké. Precies, zie je nou wel dat je het kunt. Daar heb je Mamoun. Dat is een mooie gelegenheid om te oefenen. Kun je laten zien wat je geleerd hebt. Hé Mamoun. Wat goed van je, je weet nog precies hoe het moet. Tuurlijk. Wat deden jullie dan? Gewoon dan doe je... Waar komt dat vandaan? Dat weet ik niet, maar als je het niet doet dan is het heel onbeleefd. Dat moeten we niet hebben. Mag ik het ook eventjes proberen? Ah ja, nog een keertje. Zag je dat Pino. Heel goed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663070 96 2032-12-31T22:00:00+00:00 1853 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no hand bezoek vriendschap https://schooltv.nl/video-item/ik-moet-in-bad-liedje-uit-sesamstraat 2024-02-01T13:15:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25065.w613.r16-9.a5bd219.webp Ik moet in bad | Liedje uit Sesamstraat Ik moet in bad maar ik heb geen zin. Toch moet ik erin. Wat ik ook bedenk, wat ik ook verzin ik moet erin. Als ik nou zeg er zwemt een haai in bad en bij de shampoo zit een rat. Dan weet ik al wat mama zegt. Mama zegt pech pech pech gehad, mijn lieve schat je gaat in bad. Pech pech pech gehad je gaat in bad. Ik moet in bad maar ik heb geen zin. Toch moet ik erin. Wat ik ook bedenk, wat ik ook verzin ik moet erin. Als ik nou zeg er zit een echt heks in bad die maakt van mij een vieze pad. Dan weet ik al wat mama zegt. Mama zegt pech pech pech gehad, mijn lieve schat je gaat in bad. Pech pech pech gehad je gaat in bad. Ik moet in bad maar ik heb geen zin. Toch moet ik erin. Wat ik ook bedenk, wat ik ook verzin ik moet erin. Straks spoelt het water zo maar weg met mij erbij nou dat is pas pech. Dan weet ik al wat mama zegt. Mijn mama zegt pech pech gehad, mijn lieve schat je gaat in bad. Pech pech pech gehad je gaat in bad. Maar als ik zeg mam kijk uit daar zit een spin dan hoef ik er misschien niet in. Nee, nee nee nee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663071 122 2032-12-31T22:00:00+00:00 4477 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no verzorging liedje bad fantasie https://schooltv.nl/video-item/kunstbroek-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:49:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25066.w613.r16-9.fed3f2c.webp Kunstbroek | Scène uit Sesamstraat Nee dat woord, wat was dat woord nou? Kunstbroek. Maar dat zeg ik de hele tijd maar dan is het weer niet goed. De laatste keer, ik heb mijn buik vol van die tentoonstellingen. Toe nou Aart, ze hebben zo hun best gedaan. Welkom dames en heren en welkom bij kunstbroek. Nee het kunstbroek festival. Als je alles hebt gezien kun je ook nog praten met de kunstenaars. Hallo, ik zou dat zeggen en ik kan dat heus zelf. Maar zeg dat dan ook Pino. Het eerste kunstwerk heet korte en lange broek. Dat bedoel ik nou, het is altijd zo platvloers. Gemaakt door Pino, meneer Aart. Heel mooi, heel goed Pino. Dan gaan we naar de volgende en deze is gemaakt door Ienieminie. Wat denk je dat het is? Een regenbroek! Ja natuurlijk, de regen valt op de broek dus regenbroek. Mooi Pino. Slijmjurk. Nee Aart, het gaat over broeken en niet over jurken. Hier hebben we de volgende en die is gemaakt door Tommie en dat is de spijkerbroek. Ja natuurlijk, allemaal spijkers. Wat origineel. Lariekoek allemaal. Broek, broek, broek en geen koek. Dit is de volgende en de volgende is een hele mooie gemaakt door Ienieminie en die is heel grappig. Dat is de boven en onderbroek. Hahaha. Reuze grapppig. Maar let op, deze is nog grappiger. Die is gemaakt door onze Tommie en dat is de lolbroek. Wat grappig. Ik kom niet meer bij, zullen we nu weggaan? Nee, nee, we hebben er nog 1 en dat is deze. En dit is de bruine broek van meneer Aart. Gemaakt voor meneer Aart van Pino. Meen je dat echt Pino? Oh maar nee toch. Dat heeft Pino helemaal voor mij gemaakt. Het is echt prachtig. Zo hoort nou een echte bruine broek eruit te zien. Ik vind het een hele mooie tentoonstelling. Mooie tentoonstelling. Ik vind het een prachtige tentoonstelling. Fantastisch. Met zo'n visie allemaal. Welke vond je nou het mooist? Ik weet niet, ik vond die... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663072 199 2032-12-31T22:00:00+00:00 958 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no kijken tentoonstelling schilderen huilen tekenen kleding broek emotie https://schooltv.nl/video-item/mijn-naam-grafisch-versje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:49:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25067.w613.r16-9.dca27bd.webp Mijn naam | Grafisch versje uit Sesamstraat Het is gelukt! Vandaag heb ik voor het eerst en zonder hulp mijn naam geschreven. B, R, A, M. Nu lig ik in bed en het papier hangt aan de muur. Nog even kijken. Het licht nog 1 keer aan. Jahoor, daar staat Bram, mijn naam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663073 29 2032-12-31T22:00:00+00:00 2074 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no schrijven naam licht https://schooltv.nl/video-item/samen-niet-bang-scene-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25068.w613.r16-9.d5c843a.webp Samen niet bang | Scène uit Sesamstraat Arjan? Ja. Arjan moet je horen. Ik weet iets heel leuks. Vertel eens. Moet je horen. Ik ben niet bang voor muizen. Nou dat is fijn toch? Nee dat is fijn. Ik ben ook niet bang voor vleermuizen en ik ben niet bang voor wormen en voor kraaien en voor mieren en bijen. En voor sprinkhanen. Nee daar ben ik ook niet bang voor. Nou wat goed zeg van je. Hartstikke goed. Alleen, Arjan, ik ben wel een beetje bang voor spinnen. Spinnen? Ja. Spinnen vind ik echt een beetje eng. Oh, echt? Maar Pino is niet bang voor spinnen. Oh, dat is wel weer fijn toch? En hij is ook niet bang voor muizen en mieren en wespen en lieveheersbeestjes. Nee hij is alleen een beetje bang voor slakken. Dat is dan wel weer jammer hé? Maar Arjan, ik ben juist helemaal niet bang voor slakken. Echt? Nee. Ik ben helemaal niet bang voor slakken. Dus samen, ik en Pino, samen zijn we helemaal nergens bang voor. Ook niet voor spinnen en ook niet voor slakken. Ja Ienie, dat is waar. Dat is hartstikke goed. Hartstikke goed Ienie. Oh daar is Pino, ik ga even buitenspelen met Pino. Dat is goed hoor Ienie. Dag Arjan. Dag Ieniemienie. Pino, Pino kom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663074 115 2032-12-31T22:00:00+00:00 1932 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no bang samenleven angst vriendschap https://schooltv.nl/video-item/stuntkip-bal-reportage-met-stuntkip-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25069.w613.r16-9.1bff59d.webp Stuntkip: Bal | Reportage met Stuntkip uit Sesamstraat Oke test, test, test. Staat de camera aan? Hallo kinderen van Nederland. Jullie zitten net op tijd voor de televisie voor een nieuw avontuur van Stuntkip. Zoals jullie kunnen zien staat Stuntkip bij de tuin van de buurman. Er is namelijk iets heel erg gebeurd. Haar bal is in de tuin. Nu is mijn vraag aan Stuntkip: Wat voor geweldige stunt ga jij vandaag uitvoeren? Nee, ik ga helemaal geen stunt doen, ik ga alleen even mijn bal terugvragen. Wat? Jij gaat je bal terugvragen aan de buurman? Fantastisch! Stuntkip gaat weer iets levensgevaarlijk doen. Ze gaat haar bal terugvragen aan de buurman. Ja maar dat is toch helemaal geen stunt? Het is wel vaker gebeurd. Ah, het is vaker gebeurd. Dat maakt het veel spannender. Houd je er misschien wel rekening mee dat de buurman de bal niet teruggeeft? Huh? Misschien is de buurman wel heel boos omdat hij een hekel heeft aan ballen in zijn tuin. Boos? Misschien jaagt hij je wel weg en snijdt hij de bal van jou stuk. Nou misschien moet ik hem dan wel laten liggen. Kinderen, de buurman heeft Stuntkip gezien. Het is te laat om weg te rennen. Wat staan jullie nou te dreutelen, moeten jullie mij iets vragen? Ja meneer de buurman, ik wou graag mijn bal terugvragen. Hij ligt bij u in de tuin. Oke, ik zal even kijken Kip waar hij ligt. Het is gelukt, ze heeft het gedaan. Stuntkip heeft het gevraagd en krijgt ze haar bal terug. Het was heel makkelijk, ik hoefde het alleen maar te vragen en nu pakt hij hem voor me. Ongelooflijk. Kijk hier is ie. Alsjeblieft. Dankjewel buurman. He haas, ligt er nog meer in de tuin? Heb je er nog meer ingegooid? Nee meneer, echt niet. Ik weet van niks, mijn naam is haas. Je mag wel even kijken hoor. Nee nee meneer ik moet nu snel weg want we eten worteltjes en dan moet ik heel vlug thuis zijn want anders worden de worteltjes oud. Geen enkel probleem, kom even kijken. Wegwezen! Maar haas? Met wie moet ik nu voetballen? Wilt u misschien met mij voetballen? Ja leuk. Dan kom ik even naar de andere kant. Prima! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663075 146 2032-12-31T22:00:00+00:00 2849 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no bang durven angst vraag https://schooltv.nl/video-item/mijn-moeder-ruimt-nooit-op-grafisch-liedje-uit-sesamstraat 2024-02-01T13:15:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25070.w613.r16-9.aacd8ef.webp Mijn moeder ruimt nooit op | Grafisch liedje uit Sesamstraat Mijn moeder ruimt nooit op, nee mijn moeder ruimt nooit op. Want mijn moeder vindt een beetje troep gezellig staan. Mijn moeder ruimt niks op, mijn moeder ruimt niks op. Soms denk ik wel eens wat is daar nou weer gezellig aan? Er liggen pannen in het bad en schone broeken op de grond. De tandpasta zwemt meestal in het bakje van de hond. De poes slaapt in de fruitschaal met een hemd over zijn kop. Dus roep ik mama ruim je spullen nou eens op. Dan zegt ze ja, ja, ja, ja, ja. Dan stopt ze wel wat sokken in een la. dan zegt ze altijd lief de rest doe ik wel strakjes. Kom eens hier dan gaan we eerst eens even dansen. We zwieren tussen tassen door en springen op de bank en dan schaatsen we op lege plastic zakjes. Mijn moeder ruimt nooit op, mijn moeder ruimt nooit op. Want mijn moeder vindt een beetje troep gezellig staan. Mijn moeder ruimt niks op, nee mijn moeder ruimt niks op. Soms denk ik wel eens wat is daar nou weer gezellig aan? Dan ligt haar bril weer in mijn bed en trap ik 's ochtends in een tang. Dan staan er spullen van haar werk in honderd tasjes in de gang. De poes ligt in de wasbak met een panty op zijn kop en ik roep mama ruim je spullen nou eens op. Dan zegt ze ja, ja, ja, ja, ja. Dan stopt ze wel wat sokken in een la. Dan zegt ze altijd lieve schat de rest doe ik zo. Kom eens hier dan gaan we eerst eens even dansen. Ze gooit me naar de lamp en daarna vangt ze me weer op en dan maakt ze een pirouette op het bureau. Oh later in mijn eigen huis doe ik mijn ringen en pennen in een bakje en mijn sokken in een mandje en mijn frutsels in een zakje. Mijn hoedjes bij mijn hoedjes en petjes. Ja dan wordt het zo ontzettend netjes. Met mijn brillen en agenda's op een plank en de poes slaapt op een kleedje op de bank. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663076 192 2032-12-31T22:00:00+00:00 6783 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no liedje opruimen moeder dansen huishouden https://schooltv.nl/video-item/stuntkip-wc-stunt-locatie-item-met-stuntkip-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25071.w613.r16-9.11a3f3b.webp Stuntkip: WC Stunt | Reportage met Stuntkip uit Sesamstraat Test test test, staat de camera aan? Hallo beste kijkers en welkom op de nieuwste locatie van Stuntkip superstunt: de wc. Cameraman, zoom eens even in op de wc. Daar heb je Stuntkip. Stuntkip, ben je er helemaal klaar voor? Jahoor. Vertel eens aan de kijkertjes thuis wat jij gaat doen. Plassen. Plassen. Wat zeg je dat lekker kalm hé: plassen. En Stuntkip, waar ga je plassen? Daar op die wc hé. Ik moet nogal nodig. Alleen? Ga jij alleen naar de wc? Ja. Met de deur dicht? Ja. En vind jij dat niet heel erg eng, alleen op de wc? Nee niet echt. Ben je dan niet bang dat je in de pot valt? Daar heb ik nog nooit zo over nagedacht. En dat je jezelf doortrekt en dat je er dan heel ergens anders uitkomt? Ja zeg, nu moet ik echt heel nodig. Of dat je misschien... Ik ga hoor! Ze gaat echt naar binnen en ze doet de deur dicht. Zou Stuntkip achter de pot gaan zitten? Ja ze doet het. Stuntkip is nu echt aan het plassen. Stuntkip? Gaat alles een beetje goed daarbinnen? Ja hoor. Ik moet eigenlijk ook wel een beetje plassen door dat geluid. Ojeej, Stuntkip? Stuntkip? Je hebt jezelf toch niet doorgespoeld hé? He he, zo nou. Wat lucht dat op zeg. Wat is er met jou aan de hand? Ik moet eigenlijk ook wel een beetje plassen. Nou daar is de wc. Ga je gang. Nou nee, ik denk dat ik mijn worteltjestaart maar eens water ga geven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663077 146 2032-12-31T22:00:00+00:00 2685 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no toilet eng bang durven https://schooltv.nl/video-item/verstoppertje-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:49:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25072.w613.r16-9.a43a079.webp Verstoppertje | Scène uit Sesamstraat Zeg jongeman, ja jij daar achter die boom. Kom daar eens achter vandaan. Nee hé. Ja ja, Tommie gezien achter die boom. Nee Pino dat telt niet. De buurman zei het voor. Wat was jij voor stiekems aan het doen? Nou zeg, ik deed geeneens iets stiekem buurman. We spelen gewoon verstoppertje. Ja maak dat de kat wijs. Kinderen die zich verstoppen, voeren iets in hun schild. Kijk, daar zal je die andere wijsneus hebben. Nou doet u het weer. Wat doe ik weer? U zegt het de hele tijd voor. Zo is er toch niks meer aan? Ik mag toch zeker zelf zeggen wat ik zelf wil? Het is al erg genoeg dat ik hier in mijn eentje de hele buurt in de gaten moet houden. Buutvrij! Nee dat telt niet, we waren gestopt. De buurman zegt het de hele tijd voor. Zo kunnen we echt geen verstoppertje spelen. Tuurlijk wel. De buurman is hem. Ienie wat een goed idee. Kom jongens, wie niet weg is is gezien! Zeg, waar gaan jullie nou ineens allemaal naartoe? Ja, blauwe vogel. Achter die paal. Ik zie je heus wel. Hoe kan dat nou? Ja daar, dat rotjochie achter die struik. Ik heb je gezien. Wow buurman, wat bent u goed zeg. Ja echt wel, maar nu moet u Ienie nog zoeken en dan bent u hem. Zoeken? Ik ga helemaal niemand zoeken. Wat denken jullie wel. Dat ik tijd heb om spelletjes te spelen? Daar heb ik het veels te druk voor. Nouja, dan ben ik hem wel weer. Ja! Buurman gezien achter het raam! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663078 143 2032-12-31T22:00:00+00:00 1301 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no spelen spel regels https://schooltv.nl/video-item/woonbank-scene-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:56:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25073.w613.r16-9.f221c5b.webp Woonbank | Scène uit Sesamstraat Oh zit je hier? Ja ik zit hier. Kom je weer mee naar huis? Nee, want ik woon nu hier. Huh? Ja, jij deed niet lief dus nu woon ik hier. Arjan wat doe je nou? Ik ga hier even zitten. Op mijn huis zeker? Nee op dit bankje. Nee maar ik woon hier op dit bankje. Oh, sinds wanneer woon je hier dan? Sinds na de thee want toen was jij boos omdat ik niet wilde opruimen. Nee hier hoef je niet op te ruimen hé? Dat is fijn. Ja. Hier heb je geen spulletjes om op te ruimen en als er geen spulletjes zijn om op te ruimen dan is het altijd opgeruimd. Ja, ja. Maar ik ga zometeen nog wel even wat spulletjes halen. Wat dan? Nou mijn kleurboek. Dat zou ik maar niet doen. Hoezo niet? Nou als het zometeen gaat regenen dan wordt heel je kleurboek nat en dan kan je niet meer kleuren. Dan haal ik een pop. Dat zou ik ook maar niet doen. Waarom niet? Stel je voor dat je even niet oplet en die pop valt zo hier in de modder. Oja. En hoe doe je dat trouwens met slapen hier. Dat slaapt helemaal niet lekker hier op zo'n bank. Hartstikke hard. Arjan? Ja. Je bent nu zeker wel heel erg alleen hé in jouw huis? Ja maar ja, dat is niet anders. Ik ga denk ik maar een appeltaart bakken om mezelf te troosten omdat ik zo alleen ben. Maar Arjan? Vind je het anders fijn als ik een paar dagen bij jou kom logeren? Dat lijkt me hartstikke leuk. Kom je meteen mee? Ja oke! Er moeten nog wel een paar dingetjes opgeruimd worden maar daar kan jij me dan heel goed bij helpen. Ja! Maar mag ik dan een stukje appeltaart? Natuurlijk. He Arjan. Dan moet je wel heel lief zijn hoor als je wilt dat ik bij je kom logeren. En je moet elke avond een verhaaltje voorlezen. Dat ga ik doen. Kom je? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663079 142 2032-12-31T22:00:00+00:00 1062 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no bank opruimen wonen huis https://schooltv.nl/video-item/zellef-doen-liedje-uit-sesamstraat 2024-02-01T13:15:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25074.w613.r16-9.8de1fbd.webp Zellef doen | Liedje uit Sesamstraat Ze wil drinken uit een beker in plaats van uit de fles. Ze wil spinazie eten met een vork en met een mes. Dan ziet de kamer groener nog dan groen. Niemand mag haar helpen. Niemand mag haar helpen. Ik zellef doen! Ze wil plassen in d'r eentje, gewoon op de wc. Ze wil haar handen wassen, opzich een goed idee, maar de druppels vliegen rond wel een miljoen. Niemand mag haar helpen. Niemand mag haar helpen. Ik zellef doen! Alleen als ze gaat slapen mag ik helpen. Dan geef ik haar een hele dikke zoen. Want kusjes geven op d'r eigen wangen, dat kan ze zellef.. Niet zellef. Toe maar Purk, dat kan je best zelf. Niet zellef. Echt wel. Echt wel nietes. Dan geef ik haar een hele dikke zoen. Want kusjes op d'r wangen, op d'r eigen wangen, kan ze zelf, kan ze zelf, kan ze zelf nooit doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663080 108 2032-12-31T22:00:00+00:00 1041 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no helpen verzorgen https://schooltv.nl/video-item/boodschap-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:48:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25075.w613.r16-9.711c144.webp Boodschap | Stukje uit Sesamstraat Tommie, Tommie! Wil jij even een boodschap voor mij doen? Ja leuk Aart! Dit boek moet je naar Lot brengen en vragen of ik het aan het einde van de week terug kan hebben. Beetje opschieten hé. Leuk leuk! Tommie! Kan jij deze koekjes aan Frank geven? En niet vergeten te zeggen: eet smakelijk. Ja maar.. ja maar... Hé Tommie, zou je deze fietsband even aan Aart willen geven? Nee maar... Ja, en dan moet je doorgeven dat er allemaal gaatje inzitten. Dat kan je wel onthouden hé? Dat weet ik niet. Oké, geregeld. Nou weet ik het niet meer. Tom? Wat weet jij niet meer? Oh Lot, hier het boek van Aart maar je moet een nieuwe kopen want er zitten allemaal gaatjes in. In dit boek allemaal gaatjes? Ja, oh. Poeh hé. Tom, ik hoor net van Elvan dat jij een cadeautje voor me hebt. Ja koekjes, hier. Maar Frank, ik moet erbij zeggen dat ze wil ze wel voor volgende week terug. Waarom? Ja dat weet ik niet. Volgende week terug? Wat heb ik daar aan? Hier Tommie zegt dat ik een nieuw boek moet kopen omdat er allemaal gaatjes in zitten. Is dat zo Tom? Ja, en ik heb voor jou ook wat. Hier alsjeblieft. Is van Arjan, eet smakelijk. Doei! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663081 85 2032-12-31T22:00:00+00:00 1061 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no boodschap https://schooltv.nl/video-item/de-auto-en-het-varken-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:48:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25076.w613.r16-9.b409639.webp De auto en het varken | Stukje uit Sesamstraat Arjan? Arjan? Wil jij voorlezen? Nee, nee. Flauw hoor, maar dit is een heel leuk boek hoor. Het gaat over een vies varkentje. Zie je wel. Nou, ik zie liever andere dingen. Maar wat voor andere dingen? Op dit moment zie ik een auto. Huh, een auto? Ja een rode auto met een wit dak. Waar dan? Ik zie niks. In mijn hoofd. Huh in je hoofd? Nou is hij weg. Ienie je moet me echt even met rust laten want ik zie hem alleen met mijn ogen dicht. Maar met je ogen dicht kan je toch helemaal niks zien? Natuurlijk wel, als je dat heel goed probeert dan lukt dat. Probeer maar eens. Doe je ogen maar eens dicht. Oké, zo? Ja, heel goed. Daar is ie. Mooie, rode, glimmende auto met een wit dak. Het is prachtig weer en hij glinstert in de zon. Oh ja. Het is mooi weer en de raampjes staan open en ik loop er naartoe en ik doe de deur open en ik start de auto. We rijden over een landelijk weggetje. Schitterend weer. Hartstikke mooi. In mijn binnenspiegel zie ik ineens... Hé hé, ik zie een varkentje. Een varkentje? Ja dat komt omdat je aan dat varkentje denkt, dat moet je niet doen. Je moet denken aan die auto. Nee dat moet helemaal niet, ik denk liever aan een varkentje. Dan moet je het zelf maar weten, dan denk jij lekker aan dat varkentje. Dan denk ik aan mijn mooie auto. Hé! Nu zie ik de hele tijd dat vieze varkentje voor me. Leuk dat je hem meeneemt. Als hij maar nergens aan zit met zijn vieze poten. Maar mag ik dan ook mee Arjan? Ja natuurlijk, wel ja. Ik zie het al helemaal voor me. Jij naast me op de bank met dat varkentje erbij. Gezellig! Ja heel erg gezellig. Maar Arjan, als we straks thuis zijn, ga je me dan toch voorlezen? Vooruit maar. Eens even kijken. We zijn er. Hier het boekje. Nou Ienie, over het varkentje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663082 137 2032-12-31T22:00:00+00:00 1299 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no varken auto keuze https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-snelste-achtbaan-ter-wereld-een-razendsnelle-achtbaan 2024-01-04T11:18:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25077.w613.r16-9.6ff48e5.webp Wat is de snelste achtbaan ter wereld? | Een razendsnelle achtbaan We zijn op weg naar de snelste achtbaan ter wereld en die staat niet in Nederland. We zijn nu in het Midden-Oosten. Op weg naar de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten, Abu Dhabi. Over stunts gesproken, dit is het grootste indoor pretpark ter wereld. Aha, daar is ie. Hier houden ze hem rustig en kunnen we hem goed bekijken. Het belangrijkste van deze karretjes is dat ze veilig zijn en lekker zitten. Er zitten wielen onder zodat ze kunnen rijden. Maar hoe goed je ook kijkt, er zit nergens een motor of een superraket. Nee de truc van de achtbaan zit buiten. De karretjes worden hier op deze smalle plaat gekoppeld die tussen de rails in ligt. Dit is het geheim van de achtbaan. Je noemt dit de catch-car. Aan die catch-car hier zit een hele dikke staalkabel en die staalkabel loopt onder de achtbaan langs die kant op. Die kabel gaat samen met 2 andere kabels die voor aan de catch-car vastzit daar dat gebouwtje in. In dat gebouwtje staat een gigantische lier die die kabels razendsnel kan oprollen. De catch-car krijgt hierdoor een gigantische snelheid. Nergens ter wereld gaat een achtbaan harder dan op dit punt, 240 km/uur. Tijd voor een ritje. Ik voel dat hij aan de catch-car wordt gekoppeld. Het is echt niet normaal! Wat een ervaring. De snelheid. Het gaat echt zo snel. Je wordt in je stoel gedrukt en je hebt geen tijd om adem te halen want hij blijft maar versnellen. Je blijft maar versnellen. Je denkt 'ik heb de maximale snelheid bereikt' en nog gaat hij harder en harder. Het is best wel eng daardoor. Ik vond het echt best wel eng. 240 km/uur, als je zo hard gaat dan ben je echt de snelste. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663083 213 2032-12-31T22:00:00+00:00 16460 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no achtbaan attractie snelheid https://schooltv.nl/video-item/wie-was-archimedes-een-kroon-van-goud 2024-01-04T11:18:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25078.w613.r16-9.3f1bc53.webp Wie was Archimedes? | Een kroon van goud Vandaag in grote denkers in 2 minuten een genie. Goed in natuurkunde, wiskunde en sterrenkunde en bovendien ook nog eens een uitvinder. Vandaar dat hij van de koning die zijn goudsmid niet vertrouwde de volgende opdracht kreeg: Zoek uit of mijn kroon van puur goud is gemaakt. En wie kreeg die opdracht? Archimedes. Er zijn natuurlijk allerlei manieren om te controleren of zo'n kroon van goud is of niet. Maar dat bedoelde de koning niet. Archimedes loste dit probleem op toen hij in bad zat. 'Eureka' riep hij! Hij had een manier gevonden om erachter te komen of die kroon echt van goud was. We gaan de proef nu na doen met een gouden kroon. Die kreeg ik niet mee, maar deze wel. Lekker geregeld weer. We gaan de proef nu na doen met een ijzeren kroon. Let op. Ik laat de ijzeren kroon nu langzaam in het water zakken. Door het volume van de kroon stijgt het water. Het stijgende water tappen we af in dit buisje. Dit is exact de hoeveelheid water verplaatst door de kroon. Wat we nu gaan doen is het meten van het gewicht van de kroon: 15,15. Belangrijk want dit is allemaal ijzer waarvan ik zeker weet dat het ijzer is. Nu is het dus zaak om precies 15,15 ijzer te vinden. Dit zou het moeten zijn. 15,15 exact. Als die kroon echt van ijzer is dan zou deze hoeveelheid ijzer precies dezelfde hoeveelheid water in de bak moeten verplaatsen als de kroon. Oke gaan we. Als het geen ijzer zou zijn maar een ander materiaal zoals lood, aluminium of goud dan zou het een andere hoeveelheid water verplaatsen. Kijk, het klopt perfect. Het komt exact tot aan het streepje. Dat is het bewijs dat dit van ijzer is, maar deze kroon ook want we hebben dezelfde hoeveelheid water verplaatst. Bij die gouden kroon was dat niet het geval. De hoeveelheden water die verplaatst werden, waren niet hetzelfde. Wat het bewijs is dat de kroon niet van goud was. Dat was geen goed nieuws voor de goudsmid. Hij werd waarschijnlijk onthoofd. Wel goed nieuws voor ons, want het verplaatsen van water is bijvoorbeeld belangrijk in de scheepvaart. We snappen nu precies hoe grote schepen blijven drijven en weten exact hoe zwaar je schepen kunt laden zonder dat het zinkt. Net niet gelukt in 2 minuten maar het was dan ook een groot denker die Archimedes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663084 183 2032-12-31T22:00:00+00:00 25408 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no goud water Griekenland gewicht wetenschap https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-badeendjes-geel-een-goede-schutkleur 2024-01-04T11:18:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25079.w613.r16-9.e9287a3.webp Waarom zijn badeendjes geel? | Een goede schutkleur En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Hallo allemaal, dank jullie wel. Leuk dat jullie weer kijken naar Waarom Daarom. Vragen die we in 1 minuutje proberen te beantwoorden, op te lossen of uit te leggen. En de vraag van vandaag is: Waarom zijn babyeendjes dan wel bruin, dan wel geel? Goede vraag. De eend is waarschijnlijk wel de aller bekendste vogel. Eenden die je vaak ziet in stadsparken en vijvers zijn stadseenden. Die stammen weer af van de wilde eenden. Hun donzige kuikens zijn meestal geel of een beetje bruin van boven en geel van onderen. Pas als ze ouder worden, verandert hun kleur. Het mannetje, de woert, krijgt prachtige mooie kleuren om indruk te maken op de vrouwtjes. Het vrouwtje zelf is eigenlijk alleen maar bruin. Maar dat is een veilige schutkleur en dat is bij de jonge pasgeboren eendjes eigenlijk ook zo. Ze hebben dat pluizige, bruingele jasje nodig als bescherming. Als ze rond het water zitten kan het namelijk erg gevaarlijk zijn. Een snoek, of erger nog een meeuw, ziet dat babyeendje als een smakelijk hapje. Door hun donkere rug en lichte buik zijn de baby's zowel vanuit de lucht als onder water maar heel moeilijk te zien. Het is natuurlijk van levensbelang dat ze zo min mogelijk opvallen. Die gele kleur is dus een schutkleur. Een jong eendje heet trouwens officieel een piel. Kijk! Daar zwemt een eend met 10 pielen. Veel van die jonge eendjes overleven de eerste week niet omdat ze bijvoorbeeld hun moeder kwijtraken of toch worden opgegeten. De jonge eendjes zitten in het begin heel veel bij hun moeder veilig onder de vleugels. Meestal na een week of 8 kan een eendje zelf vliegen. De meeste badeendjes zijn trouwens ook geel. Dat is omdat ze precies, een babyeendje moeten voorstellen en meestal voor jonge kinderen bedoeld zijn en die houden nou eenmaal van felle kleuren. Dit was hem weer Waarom Daarom. Tot de volgende keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663085 125 2032-12-31T22:00:00+00:00 14228 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no bad eend schutkleur https://schooltv.nl/video-item/wie-was-daniel-bernoulli-de-wet-van-bernoulli 2024-01-04T11:18:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25080.w613.r16-9.70533d7.webp Wie was Daniel Bernoulli? | De wet van Bernoulli Vandaag in grote denkers in 2 minuten: Daniel Bernoulli. Wat? Ken je hem niet? Ik kende hem ook niet, maar hij heeft hele gave dingen bedacht. Gewoon door te experimenteren. Let op! Je moet je voorstellen dat water bestaat uit heel veel van deze hele kleine deeltjes: moleculen. Die moleculen botsen continue tegen de wand van de slang. Dat botsen veroorzaakt druk. Kort door de bocht betekent dat het volgende. Stroomt het water nou heel langzaam door de slang, dan wordt er door de moleculen heel veel gebotst. Stroomt het water heel snel, dat wordt er veel minder gebotst. Stroomt het water nou snel, dan heb je lage druk en stroomt het langzaam dan heb je een hoge druk. Dat is de wet van Bernoulli. Wat voor vloeistoffen geldt, geldt ook voor gassen. Dus ook voor lucht. Door te blazen stroomt de lucht snel tussen deze 2 blikjes door. De luchtdruk tussen de blikjes wordt lager waardoor de druk aan de buitenkant de blikjes naar elkaar toe duwt. Let maar op. Het Bernoulli effect. Deze is ook leuk. Wat denk je dat er gebeurt als ik dit pingpongballetje in de stroom van de föhn houd? Hij blijft zweven. Hij blijft in de stroom van de föhn omdat de luchtdruk buiten de föhn groter is dan de luchtdruk daarbinnen. Het Bernoulli effect. Deze is ook leuk. Als ik bovenlangs de wc-papiertjes blaas dan hebben de deeltjes in de snelstromende lucht minder tijd om tegen het papier aan te drukken. Aan de onderkant is die druk er wel. Dus als ik blaas zou het papier omhoog moeten gaan. Het werkt! Op deze manier kunnen vliegtuigen ook in de lucht blijven. Om een vliegtuig in de lucht te krijgen, blaast de piloot natuurlijk niet zelf over de vleugels. Nee hij gaat met zijn vliegtuig heel hard rijden zodat ze lucht vanzelf over de vleugels heen blaast. Door de vorm van de vleugels waait de lucht aan de bovenkant sneller over de vleugels heen dan aan de onderkant. Dankzij Bernoulli weten we dat de lucht sneller stroomt aan de bovenkant en de luchtdruk lager is en waar de lucht minder snel stroomt de luchtdruk hoger is. Lage druk, hoge druk. Het gevolg, het vliegtuig gaat omhoog. Dankzij Bernoulli weten we dus hoe vliegen werkt. Dat is niet gelukt in 2 minuten. Het was dan ook een groot denker die Bernoulli. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663086 182 2032-12-31T22:00:00+00:00 19234 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no druk lucht wet uitvinding water vliegtuig https://schooltv.nl/video-item/waarom-hebben-mensen-van-adel-blauw-bloed-het-koninklijk-huis 2024-01-16T15:43:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25081.w613.r16-9.a80314a.webp Waarom hebben mensen van adel blauw bloed? | Het Koninklijk Huis En uw gastvrouw van vandaag is Nienke de la Rive Box. Hallo allemaal! Leuk dat jullie er weer zijn. Welkom bij Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuut zijn uit te leggen, te beantwoorden of op te lossen. En de vraag van vandaag luidt: Waarom zeggen we dat mensen van het koninklijk huis blauw bloed heeft? Ja waarom eigenlijk? Hebben de mensen van het koninklijk huis dan echt blauw bloed in plaats van rood? Nee joh. Het is een uitdrukking die wordt gebruikt om te zeggen dat iemand van adel is of bij de koninklijke familie hoort. De hele koninklijke familie heeft net als wij rood bloed. De uitdrukking blauw bloed ontstond vroeger omdat de armere mensen (het gewone volk) op het land van de rijken moesten werken. Omdat ze steeds buiten werkten werd hun huid donkerder door de zon. Hierdoor kon je de aders onder de huid minder goed zien. Die mensen van adel hadden genoeg geld en die hoefden helemaal niet buiten op het land te werken. Zij waren dus veel minder buiten. Als ze dan naar buiten gingen, waren ze goed beschermd tegen de zon met mooie kleren of een parasolletje. Daarom bleef hun huid heel licht. Die witte huid was zo licht dat de blauwe aders door de huid te zien waren en hierdoor leek het alsof ze blauw bloed hadden. Hoe witter de huid hoe blauwer de aders. Het was een teken van rijkdom. Sommige mensen geloofden ook echt dat ze blauw bloed hadden. Vooral de adel zelf. Alleen je aders zijn helemaal niet blauw maar heel donker rood. Door de witte huid erover heen lijken ze alleen blauw. De huid werkt namelijk als een soort filter, net als een zonnebril. Daarom verkleurt het was je ziet. Blauw is ook een koninklijke kleur. In Nederland is er zelfs een kleur die koningsblauw heet. De laatste kleur van onze vlag heet officieel nassaublauw. En de favoriete kleur van Maxima en de prinsesjes... blauw. Dat was hem weer. Tot de volgende Waarom Daarom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663087 122 2032-12-31T22:00:00+00:00 8083 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no koningshuis blauw bloed uitdrukking https://schooltv.nl/video-item/waarom-krijg-je-een-blauwe-plek-als-je-je-stoot-een-bloeduitstorting-onder-de-huid 2024-01-04T11:18:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25082.w613.r16-9.e2a12bf.webp Waarom krijg je een blauwe plek als je je stoot? | Een bloeduitstorting onder de huid Hallo mijn naam is Max en ik zit op atletiek, dan val ik vaak en dan heb ik blauwe plekken. Mijn vraag is: waarom heb je blauwe plekken als je valt of stoot? Ik weet niet hoe het met jullie zit maar ik stoot me ongeveer elke dag aan alles. Nee maar dit was natuurlijk een geintje. Gister heb ik me wel echt gestoten en dan krijg je dus een blauwe plek. Zo'n blauwe plek krijgt naar verloop van tijd alle kleuren van de regenboog. Waarom wordt zo'n plek nou blauw? Want je bloed is toch echt rood. Ik heb hier een model van de huid. Overal in je lichaam zitten van dit soort hele kleine bloedvaatjes. Als je je stoot gaan die heel snel kapot. Een blauwe plek is een bloeduitstorting of een bloeding onder de huid die langzaam omhoog komt en dan zie je hem ook. Als een bloedvaatje kapot gaat dan lekt het bloed eruit en dat stapelt zich langzaam op onder de huid. Je lichaam denkt dat bloed hoort daar niet dus die gaat het opruimen. Door de stofjes die het bloed opruimen, verandert de plek de hele tijd van kleur. Onderzoekers hebben een filmpje gemaakt waarin de ontwikkeling van een blauwe plek wordt nagebootst. Als je goed kijkt zie je dat hij rood begint en daarna wordt hij paars en een beetje blauw. Vlak voordat de plek verdwijnt is hij een beetje geel. Uiteindelijk verdwijnt die plek helemaal en wordt hij samen met andere afvalstoffen afgevoerd en plas je het uit. Dus een blauwe plek wordt toch echt veroorzaakt door knalrood bloed. Richelle, jij bent blauwe plekken onderzoeker. Hoe zit dat nou precies? Hoe het echt precies zit weten we niet maar we denken het een beetje te weten. Ik kan het je laten zien. Ik heb hier een zonnebril. Als ik die op zet verandert alles van kleur. Ja inderdaad. Je huid werkt eigenlijk net als je zonnebril, als een soort filter op de blauwe plek. Dan heb ik hier bijvoorbeeld bloed, jam, en huid, kipfilet. Als ik het op het rode bloed leg lijkt het blauw. Ja, het is gewoon een blauwe plek. Dus je huid werkt als een filter voor de kleur van het bloed. Maar waarom zien we het toch als blauw? Dat je het rode bloed als een blauwe plek ziet, heeft te maken met de weerkaatsing van het blauwe licht. Wit licht bestaat uit alle kleuren van de regenboog. Dat zie je niet maar daarom heb ik hier een proefje. Ik heb hier wit licht, een prisma. Wat je ziet is dat het witte licht is opgesplitst in alle kleuren van de regenboog. Van rood naar geel, groen en zelfs blauw. Het blauwe licht wordt door de huid beter weerkaatst dan het rode licht dus je ogen krijgen meer blauwe informatie dan rood. Daarom zien we de rode bloedvlek als een blauwe plek. Blauwe plekken onderzoekers zijn bezig met het ontwikkelen van een hele speciale camera die aan de hand van de kleur van de blauwe plek kan meten hoe oud hij is. Dat kan heel handig zijn voor bijvoorbeeld politieonderzoek. Hoe meten jullie dat dan? Ga maar even zitten. Met deze camera kunnen we precies meten welke kleur er in de blauwe plek zit. Wijs hem maar even aan. Met behulp van de computer kunnen we dan in de toekomst berekenen hoe oud de blauwe plek is. En wat heeft de politie daar dan aan? Het kan ze bijvoorbeeld helpen bij het oplossen van een zaak. Het is echt ongelooflijk dat dat in de toekomst kan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663088 210 2032-12-31T22:00:00+00:00 9585 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no bloed pijn huid blauw https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-bodybuilders-zo-breed-dikke-spierbundels 2024-01-04T11:18:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25083.w613.r16-9.0715e8f.webp Waarom zijn bodybuilders zo breed? | Dikke spierbundels En uw gastvrouw van vandaag is Nienke de la Rive Box. Hallo allemaal daar zijn we weer. Wat gaan we vandaag doen bij Waarom Daarom? Vragen die in 1 minuut zijn te beantwoorden, uit te leggen of op te lossen. En de vraag van vandaag is, je hoe zit dat eigenlijk? Waarom zijn bodybuilders zo breed? Zo! Wat een spierballen! Hebben bodybuilders dan meer spieren ofzo? Nee. Bodybuilders hebben evenveel spieren als ieder ander. Zelfs net zoveel als een pasgeboren baby. Alleen de spieren van een bodybuilder zijn veel en veel dikker. Hoezo dikker? Als we even in een spier kijken dan zien we in die spier een heleboel spiervezels. Die spiervezels zijn heel klein en die vormen een bundel. Een heleboel van die bundels bij elkaar is een spier. In een spiervezel zitten een heleboel eiwitten. Dat zijn belangrijks bouwstoffen van ons lichaam. Ze beschermen ons tegen ziekten en bouwen spieren. Om nou van die hele dikke spieren te krijgen moet je dus heel veel eiwitten eten. En waar zitten die in? Precies, in vlees, bonen, eieren, vis, melkproducten. Maar hoe komt het nou dat bodybuilders zo enorm groot zijn? In ieder geval door heel veel te trainen. Als je veel traint, trekken die spieren samen en dan glijden die eiwitten in elkaar. Die spier wordt daardoor korter en dikker. Oja, en weet je waarom die bodybuilders altijd zo glimmen? Bodybuilders smeren bruine olie op hun huid zodat die spieren nog beter te zien zijn. Dat was hem weer! Tot de volgende Waarom Daarom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663089 107 2032-12-31T22:00:00+00:00 9511 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no fitness trainen sport spier https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-borrelnootjes-gemaakt-bacon-paprika-knoflook-en-nasi 2024-01-04T11:18:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25084.w613.r16-9.84ffcb0.webp Hoe worden borrelnootjes gemaakt? | Bacon, paprika, knoflook en nasi Hoe maak je nou van een gewoon nootje een borrelnoot? Trouwens jammer dat je geen geurtelevisie hebt, want het ruikt hier heerlijk. De meeste noten komen uit Argentinië. Daar groeien namelijk de perfecte noten voor een borrelnoot. Ze zijn mooi rond. Ze worden aangeleverd in dit soort enorme bigbags, 1250 kg. Ze worden dan per schip naar Nederland gebracht en daar doen ze 6 weken over. Gelukkig blijven die noten wekenlang goed. Die bigbags worden hier geleegd en de noten gaan dan via de lopende band zo naar de silo. En hier wachten ze geduldig totdat er een borrelnootje van ze worden gemaakt. Zakken vol met meel en suiker worden in deze menger met elkaar gemengd. Er zijn 4 soorten borrelnootjes met allemaal hun eigen kleur en hun eigen smaak: bacon, paprika, knoflook en nasi. Dit moet bacon zijn en het ruikt lekker. Deze smaakvloeistof gaat samen met het meelmengsel om de noot heen. Dat gebeurt hier. De noten komen vanuit de silo in deze ronddraaiende ketel terecht waar het nootje zijn deegjasje met smaak krijgt. De ketel draait rond, er komt eerst smaakvloeistof op de nootjes en daarna en daarna een laagje meel. Daarna wordt het nootje opgebouwd. Doordat het ronddraait, krijgt het nootje zijn mooie ronde vorm. Nu zijn de nootjes klaar voor de oven. De oven is een soort lopende band door de frituur. Poeh warm. Maar die nootjes worden wel lekker hoor. Hierin worden de noten afgekoeld en dan worden ze gezeefd zodat de grote noten eruit worden gehaald. Als laatste krijgen ze nog een laagje olie en kruiden en dan zijn ze klaar. Zo maak je dus van een gewone noot een borrelnoot. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663090 180 2032-12-31T22:00:00+00:00 13764 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no fabriek pinda eten noot productie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-buikspreken-praten-zonder-je-lippen-te-bewegen 2024-01-04T11:18:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25085.w613.r16-9.b334874.webp Wat is buikspreken? | Praten zonder je lippen te bewegen Hallo ik ben Josefien en ik vind buikspreken heel grappig en ik zou willen weten: Hoe kan je buikspreken? Hele leuke vraag. Ik vind buikspreken ook heel bijzonder maar ik weet er helemaal niks van dus ik heb Jan Pieter mijn buikspreekpop meegenomen. Wij krijgen vandaag samen een buikspreekcursus. Super gezellig. Aarnoud, volgens mij begint buikspreken met praten zonder je lippen te bewegen? Ja dat klopt. Als je wilt buikspreken dan moet je je kaak ontspannen en je mond een klein beetje open doen. Dan kun je bijna alle letters van het alfabet zeggen. Bijvoorbeeld de klinkers. Ik zal ze Pinokkio ze laten zeggen. Oké, ik ga het proberen. Dus kaken ontspannen, lippen niet bewegen. Doe je mee Jan Pieter? Ja, dat ziet er goed uit. Zo kun je bijna alle letters zeggen maar er zijn 3 probleemletters. Dat zijn de B, M en de P. Nee dat is echt niet te doen. Maar hoe los je dat dan op? Dat kun je oplossen door de P te vervangen door iets anders bijvoorbeeld de Ge. Dus dan krijg je Jan Gieter. Ja. Kan je nog meer voorbeelden noemen? Bijvoorbeeld ik hou van banjomuziek. Dan zeg je ik hou van KanjoNuziek. Kanjonuziek. De woorden kanjo en nuziek bestaan niet maar de menselijke hersenen maken daar banjomuziek van. Ja zo gaat dat. Grappig. Plasje doen, klasje doen. Of onderbroek, onderdroek. Oké, even oefenen. Hallo ik ben Jan Kieter en ik heb ik mijn onderdroek geklast. Dat is niet fris. Sorry, ik kon het niet laten. Hoe laat je hem nou natuurlijk praten? Je kan hem natuurlijk laten praten door niet de bovenkaak te laten bewegen, dus niet zo als een krokodil, maar de onderkaak. Verder kan je de aandacht vestigen op de pop door het hoofd naar voren te bewegen als hij praat. Verder is het natuurlijk heel belangrijk dat de bewegingen van de lippen van de pop overeenstemmen met wat hij zegt. Dus Klokhuis. Dus Nienke moet aan heel veel dingen tegelijk denken? En doen. En doen inderdaad Pinokkio. Dat valt echt niet mee. Ach joh, stel je niet aan. Je moet gewoon harder werken. Oke. Amateur. Dat vind ik wel heel brutaal. Wie ben jij? Ik ben Leonardo. Leonardo de leeuw. Koning van de dieren. Pinokkio heeft wel heel veel zendtijd gehad. Je kan heel veel stemmetjes of niet? Ja ik kan heel veel stemmetjes. Voor iedere pop heb ik een andere stem. Ik heb het net zelf even gedaan en als ik naar je kijk, het komt niet uit je buik toch? Nee het komt niet uit mijn buik het komt uit mijn keel. Ik zet een beetje een gekke stem op en ik gebruik gewoon mijn stembanden. Ik probeer zo min mogelijk mijn lippen te bewegen. Dus we moeten het eigenlijk gewoon strotspreken gaan noemen? Nee, we houden het op buikspreken. Oké, oké, oké. Ik vind buikspreken wel een vak hoor, je doet het niet zomaar. Volgens mij moet je heel veel oefenen. Hoe kunnen mensen beginnen als ze het thuis willen doen? Als je wil beginnen met buikspreken dan moet je voor de spiegel gaan staan. Je neemt een potlood en dat doe je tussen je lippen en dan ga je praten zonder je lippen te bewegen. Dus goed oefenen, goed oefenen. Oké, nu jij Jan Pieter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663091 213 2032-12-31T22:00:00+00:00 5132 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no praten spelen pop stem https://schooltv.nl/video-item/waarom-vieren-we-dierendag-op-4-oktober-de-heilige-franciscus-van-assisi 2024-01-04T11:18:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25086.w613.r16-9.e810966.webp Waarom vieren we dierendag op 4 oktober? | De heilige Franciscus van Assisi En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Hallo allemaal en welkom bij Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuut proberen op te lossen, uit te leggen of te beantwoorden. En de vraag van vandaag is: Waarom is dierendag eigenlijk op 4 oktober? Ja waarom? Goede vraag. Ieder jaar op 4 oktober geef je je hond een lekker bot, je kat een nieuw speeltje of je konijn een lekkere dikke knuffel. Dan is het namelijk Wereld Dierendag. Die dag is niet zomaar gekozen want in 1929 in Oostenrijk, in Wenen om precies te zijn, werd er een grote vergadering georganiseerd voor dierenbeschermers van over de hele wereld. Tijdens deze vergadering bespraken ze hoe dierenmishandeling kon worden gestopt. De dierenbeschermers daar in Wenen vonden dat best 1 dag in het jaar stil zou mogen blijven staan bij het feit dat dieren rechten hebben. Het recht bijvoorbeeld om niet geslagen te worden of verwaarloosd. En dat ze daar dus voor beschermd moesten worden. Er bestonden toen al wel andere themadagen zoals (niet onbelangrijk) Internationale Vrouwendag, Boomplantdag of Moederdag. Zo'n speciale dag is bedoeld om bij het grote publiek ergens goed de aandacht op te vestigen. De dierenbeschermers vonden dat de dieren daar ook bij hoorden. Er moest alleen nog wel een datum worden geprikt voor deze Internationale Dierendag. En wat bijna niemand weet is dat het 4 oktober is geworden omdat het de sterfdag is van een hele beroemde dierenvriend. Wel eentje die 900 jaar geleden leefde. De belangrijke, Italiaanse Franciscus van Assisi. Franciscus zette zich zijn hele leven in voor dieren en de natuur. Hij hield zelfs kerkdiensten voor dieren. Hij was 1 van de eerste heiligen die in het openbaar zijn liefde voor de dieren uitsprak en ook vond dat mensen goed voor hun dieren moesten zorgen. Vandaar dat juist zijn sterfdag is gekozen en daarom vieren we al bijna 90 jaar ieder jaar op 4 oktober dierendag. Dat was het weer Waarom Daarom. Tot de volgende keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663092 130 2032-12-31T22:00:00+00:00 27781 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no dier heilig dierendag Franciscus dierenbescherming https://schooltv.nl/video-item/wat-is-eczeem-een-kapotte-huid 2024-01-16T16:24:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25087.w613.r16-9.5165f97.webp Wat is eczeem? | Een kapotte huid Hallo ik ben Jurrian en ik heb last van eczeem. Ik heb bijvoorbeeld jeuk hier, hier en hier en onder mijn kin. Gelukkig heb ik daarvoor zalf. Mijn vraag aan het Klokhuis is: Hoe ontstaat eczeem? Als je eczeem hebt is je huid een beetje rood en schilferig. Het voelt warm aan en je hebt soms blaasjes en korstjes. Je huid is kapot. Het doet geen pijn maar het jeukt wel verschrikkelijk. Als je jeuk hebt ga je krabben. Dat helpt niet en krab je de wondjes alleen maar open en duurt het genezen langer. Heel veel kinderen groeien over eczeem heen, maar er is een kleine groep volwassenen en die houdt het. Henk, jij bent kinderhuidarts en je weet heel veel over huidziekten en je ziet ook heel veel kinderen met eczeem toch? Ja ik zie heel veel kinderen met eczeem en ik denk dat wel 3/4 van de kinderen die bij ons op de huidpoli komt eczeem heeft. Wat is de rol van de huid bij eczeem? De huid bestaat eigenlijk uit 3 lagen: je hebt de opperhuid, de lederhuid en je hebt het vetweefsel. Eczeem speelt zich vooral af in de opperhuid en de lederhuid. In de opperhuid is vooral de hoornlaag, het aller buitenste deeltje van de huid, dat is van belang en dat maakt dat de huid bij eczeem een beetje schilfert. Hij droger is dan normaal. Dat maakt ook door die schilfering dat hij kwetsbaarder is dan normaal. Doordat hier makkelijker stofjes door naar binnen kunnen. Dit hier is de beschermlaag van de huid. Bij mensen zonder eczeem zit hier wat vocht en vet in die de huid beschermt tegen verkeerde stoffen. Bij mensen met eczeem is deze laag heel droog waardoor er irriterende stoffen of bacteriën de huid binnendringen. Daarbij werkt het afweersysteem van mensen met eczeem een beetje anders. Die cellen van het afweersysteem reageren heel heftig op die stoffen die binnendringen. Daardoor ontstaat er irritatie en dan heb je dus eczeem en heel veel jeuk. Is eczeem nou besmettelijk? Ik heb hier een heel klein beetje eczeem, dat zie je bijna niet, als iemand dit nou zou aanraken zou diegene dan eczeem kunnen krijgen? Eczeem is absoluut niet besmettelijk en dat durf ik dan ook rustig aan te raken. Ook andere kinderen of volwassenen met eczeem die raak ik rustig zonder problemen aan. Het is absoluut niet besmettelijk. En wat kan je doen tegen eczeem? Je kunt een aantal dingen doen. Belangrijk is dat je in eerste instantie probeert je droge huid wat vetter te maken want een droge huid jeukt. Als je het vetter maakt heb je minder last. Je kunt er een vaseline zalf op doen om de huid minder droog te maken. Daarnaast kun je allerlei medicijnen in de zalf doen waardoor het eczeem verder onderdrukt wordt, je minder jeuk hebt en het eczeem niet zo rood en nattig is. Tot slot kun je nadat je gezalfd hebt nog een pak aan doen om te voorkomen dat je veel krabt en de huid kapot gaat. Je hebt hier een voorbeeld van. Dat is een katoenen pakje en daarmee voorkom je dat je door het krabben de huid beschadigd. Je kunt ook pakjes met een beetje zilver erin gebruiken waardoor de bacteriën minder groeien en ook zijden pakjes zorgen ervoor dat de bacteriën minder groeien. Dus er zijn eigenlijk heel veel manieren waarmee je het eczeem kan onderdrukken? Ja. Dan is het vooral hopen dat je erover heen groeit. Maar ik heb ook bijna nergens meer last van. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663093 204 2032-12-31T22:00:00+00:00 5747 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no huidprobleem huid jeuk https://schooltv.nl/video-item/wie-was-thomas-edison-een-slimme-zakenman 2024-01-04T11:18:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25088.w613.r16-9.f15556f.webp Wie was Thomas Edison? | Een slimme zakenman Vandaag in grote denkers in 2 minuten iemand die wel 1400 uitvindingen op zijn naam heeft staan. Maar toch, het was niet echt een uitvinder. Het was meer een slimme zakenman. Hij vroeg octrooi aan op de uitvindingen van anderen. Dat betekent dat hij de rechten van die uitvindingen had dus het geld. Maar toch had hij een heel team om zich heen verzameld die aan die uitvindingen werkten om ze beter te maken. Zo ontstond de gloeilamp. De grote denker van vandaag: Thomas Edison. Moet je je voorstellen. Voordat de gloeilamp er was, had je alleen kaarsen, olielampen of speciale gaslampen om een ruimte te verlichten. Die Edison had een team van knappe koppen in dienst die experimenteerde met elektriciteit, met glas en speciale draadjes. Hoewel het resultaat de wereld veranderde, is het principe niet eens zo ingewikkeld. Hoe maak je nou een gloeilamp? Je hebt nodig: een metalen draadje, stroom en een glazen omhulsel voor de brandveiligheid. Als ik nou een stroompje door het draadje laat lopen dan zie je dat het draadje... Je ziet wel dat het begint te gloeien maar het metalen draadje gaat ook meteen weer stuk. Het werkt dus niet goed. Edison probeerde van alles. Bijvoorbeeld heel veel verschillende draadjes. Maar uiteindelijk kwam hij erachter dat de lucht uit het glas moest. Dus, hoe maak je een gloeilamp? Opnieuw een metalen draadje, stroom en glazen omhulsel en deze keer zetten we er een waxinelichtje bij om de zuurstof eruit te halen. Als het vlammetje helemaal is opgebrand dan is al het zuurstof uit het glas. Zolang het vlammetje nog brandt zit er zuurstof in het glas. Het vlammetje is weg, de zuurstof is weg. Kijk. Het metalen draadje blijft gloeien zonder dat het stuk gaat. Zo had Edison zijn gloeilamp bedacht. Goed hé? Hoera! Er was licht! Tegenwoordig worden heel veel gloeilampen vervangen door lampen die zuiniger zijn. Zonder Edison hadden we het nog steeds hiermee moeten doen. Net niet gehaald in 2 minuten, maar het was dan ook een groot denker die Edison. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663094 180 2032-12-31T22:00:00+00:00 33155 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no gloeilamp uitvinding elektriciteit Edison https://schooltv.nl/video-item/wie-was-galileo-galilei-uitvinder-en-wiskundige 2024-01-16T16:17:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25089.w613.r16-9.a877edf.webp Wie was Galileo Galilei? | Uitvinder en wiskundige Vandaag in grote denkers in 2 minuten iemand die heel goed was in heel veel dingen: natuurkunde, wiskunde, astronomie. Zo zag hij in zijn telescoop dat de zon niet om de aarde heen draait maar de aarde om de zon. Deze ken je misschien ook wel. Dit is een van de eerste thermometers. Heb je wel eens gehoord van Galileo Galilei. In de tijd van Galilei dacht men hoe zwaarder het voorwerp hoe sneller het naar beneden valt. Het klinkt ook hartstikke logisch maar we gaan het testen met een zware bal en een licht balletje. Die gaan naar beneden. Voorzichtig. Go! Dat zag Galilei natuurlijk zelf ook wel maar hij bleef denken. Er is iets, er moet iets zijn als zwaardere voorwerpen eerder beneden zijn, dan zouden deze 2 ballen samen eerder beneden moeten zijn dan deze bal alleen toch? Gooi! Gelijk, dat klopte dus niet. Voor Galileo het bewijs dat hij iets op het spoor was, maar er moest meer geëxperimenteerd worden vond hij. Dus meer spullen naar beneden. Ik ga de tijd opmeten. Gooi! 2 seconde en 17 honderdste. Attentie toetsenbord. Attentie slagroomtaart. Lancering zwembad. Go! Prachtig. Galileo zat te denken, te kijken, te vergelijken en opeens had hij het. Het zwembadje doet er langer over omdat het zweeft door de lucht. Je ziet het niet maar de lucht heeft effect op hoe snel iets er doorheen beweegt. Je moet er maar opkomen. Galilei bedacht toen dat als er geen lucht zou zijn, alle voorwerpen even snel zouden vallen. Dus ook deze 2. Pas honderden jaren later kon die gedachte van Galilei gecontroleerd worden toen astronauten voet op de maan zette waar geen lucht is. Wat bleek. Hoe zwaar een voorwerp ook is, alles valt even snel. Net niet gelukt in 2 minuten maar het was dan ook een groot denker die Galileo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663095 190 2032-12-31T22:00:00+00:00 25895 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no zon uitvinding aarde zwaartekracht https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-gel-gemaakt-een-recept-uit-het-laboratorium 2024-01-04T11:18:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25090.w613.r16-9.85c5985.webp Hoe wordt gel gemaakt? | Een recept uit het laboratorium Ik ben Lennart en ik woon in Dubai en ik ben 7 jaar. Mijn vraag is: Hoe blijft gel plakken in je haar en hoe wordt het gemaakt? Een nieuw gelrecept wordt altijd eerst getest in het laboratorium. Dat is mooi want dan kunnen wij gelijk zien wat er allemaal nodig is om gel te maken. Welk geheim zit er in deze tube zodat het je haar precies te goede vorm geeft? Het begint met water. Daar doorheen gaat een soort plastic poeder. Dat heet een polymeer. Dat zorgt ervoor dat het water wat dikker wordt. Goed mengen. Als je dit een hele tijd mengt dan krijg je dit witte goedje. Dit is nog geen gel, dit brengt je haar nog niet in vorm. Daarvoor moeten er eerst nog een paar andere stofjes doorheen. Zoals bijvoorbeeld een neutralisatie. Als je dat even goed roert dan gaat het al veel meer op gel lijken. Het wordt al wat harder. Het lijkt al heel erg op gel maar dat is het nog niet want daarvoor moet er eerst een plakpolymeer doorheen. Dat zorgt ervoor dat je haar vorm krijgt en het hard wordt. Het zorgt eigenlijk voor een hard laagje aan de buitenkant van je haar. Hoe meer plakpolymeer je er doorheen doet hoe harder je haar wordt. Nu nog wat kleurstof. Niet teveel want je wil niet dat je haar een kleurtje krijg maar je gel wel. Wat parfum zodat het lekker gaat ruiken. Moet je zien, een handgemaakt potje gel. Hoe kan het nou dat gel in een potje zo slijmerig is en in je haar zo hard wordt? Dat komt omdat het water in de gel verdampt. De rest, dus de polymeren, die blijven over en worden hard. Even testen. Ik smeer wat van de gel op een plastic schaaltje. Als je dit een tijdje laat drogen, dan krijg je op een gegeven moment dit. Moet je zien, dit is gewoon een hard stuk plastic. Maar hoe krijg je dit dan weer uit je haar? Het is een waterige oplossing dus als je hier water bij doet dan lost het op en kan je het zo uit je haar spoelen. Als het recept klaar is dan kan het grote werk beginnen. Hier in de fabriek maken ze wel 15000 tubes per dag. Alle grondstoffen worden precies afgewogen en met de hand in een mengketel gedaan. In deze ketel zit wel voor 30000 potjes gel. Dan nog wat kleurstof erbij en dit gaat een uurtje mengen. Nadat de grondstoffen zijn gemengd komt de gel in dit soort grote vaten te zitten. Dit is nog steeds een beetje veel voor thuis. Daarna stoppen ze het in kleine potjes en tubes. Die vaten worden aangesloten op een vulmachine. Dit is eigenlijk een gelvul-draaimolen. Die tubes zijn plastic kokers. Die gel komt er van bovenaf in. Een heet ijzer smelt dan zo de bovenkant dicht. Klaar, smeren maar! Dan testen ze de gel met een zogenaamde halfhoofdtest. Ze vergelijken 2 soorten gel. Het is toch echt ongelooflijk wat je met gel allemaal kan doen. Misschien kan hier ook nog wel wat gel bij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663096 214 2032-12-31T22:00:00+00:00 6751 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no productie haar cosmetica https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-grootste-boom-ter-wereld-de-boom-met-het-grootste-volume 2024-01-04T11:18:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25091.w613.r16-9.c6cebe1.webp Wat is de grootste boom ter wereld? | De boom met het grootste volume We zijn op weg naar de grootste boom ter wereld. Die staat natuurlijk niet in Nederland. Dit is Californië aan de westkust van de Verenigde Staten. We zijn op weg naar het Sequoia national park. Daar in het beschermde natuurgebied moet hij staan. Eerst definiëren, want wat is de grootste boom? Dat is niet de langste boom, dat is niet de dikste boom. Nee de grootse boom is de boom met het grootste volume. Oftewel de boom met het meeste hout. Kijk nou wat we tegenkomen op weg naar de grootste boom: een beer. Een echte beer in het wild. Hij is dichtbij. Het is vanaf hier nog een aardig stuk lopen maar dat maakt niet uit want het park is werkelijk adembenemend. Wow, het is al voorjaar maar toch ligt er hier nog sneeuw. Dat komt omdat we hier om meer dan 2000 meter hoogte zitten. Kijk toch eens wat een joekels dit al zijn. Dit zijn sequoia's. Sequoia bomen beschikken over een unieke combinatie. Ze groeien niet alleen heel snel maar kunnen ook nog eens heel erg oud worden. En er is nog iets. Ze kunnen als geen ander tegen vuur. Als je zo oud wordt als een sequoia dan maak je wel eens een bosbrand mee. Dat is geen probleem want de dikke bast beschermt het binnenste van de boom tegen de hitte. Dat maakt hem praktisch vuurvast. Op deze plaat van een omgevallen sequoia stronk kun je zien hoe oud de bomen hier ongeveer zijn. Of zoals deze zijn geworden. Je kunt letterlijk de jaarringen tellen. Kijk hier zitten ze. Deze sequoia, en de meeste om ons heen, zijn meer dan 2000 jaar oud. Geloof het of niet maar deze boom heeft 2210 jaarringen en ze zitten er allemaal op. We komen dichterbij. Volgens mij zie ik hem. Dames en heren, jongens en meisjes. Het is een joekel, een gigant. Dit is de aller- allergrootste boom ter wereld. Dan de feiten. Hij heet de general sherman, zijn hoogte 83,3 meter, zijn breedte 11,1 meter. Dan het volume waar het allemaal om draait: 1485 m3 hout zit er in de general sherman. Dat kun je vergelijken met 1,487000 liter water. Daar zou je 27 jaar iedere dag van in bad kunnen. Dan ben je echt de grootste. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663097 222 2032-12-31T22:00:00+00:00 14891 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no Amerika hout boom https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-grootste-vismarkt-ter-wereld-veilen-en-verkopen 2024-01-04T11:18:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25092.w613.r16-9.67d0e39.webp Wat is de grootste vismarkt ter wereld? | Veilen en verkopen Op zoek naar de grootste vismarkt van de wereld zijn we in Japan. Dat is niet zo gek want Japan wordt omringd door 3 grote wereldzeeën. Die wereldzeeen zitten vol met vis. De helft van wat Japanners eten komt uit zee. Ze eten meer dan 70 kg per jaar aan vis. Dat is meer dan 20 keer zoveel als wij Nederlanders. Kortom, ze kunnen niet zonder. We zijn hier op de juiste plek. Het is nu 4:15 's ochtends en we zijn nu bijna bij de grootste vismarkt ter wereld de 'Tsukiji Fish Market'. Vernoemd naar de wijk waar de vismarkt in ligt: Tsukiji. Terwijl de hele markt nog slaapt komt de vismarkt tot leven. De dag begint met het veilen van de beste vis van de markt: de tonijn. Sommigen worden geveild voor meer dan 7000 euro. Na de veiling verplaatst de markt zich naar dit hele smalle doolhof met allemaal kleine straatjes. Zo ver als je hier kunt ruiken vind je hier vis. Inktvissen, vreemde schelpslakken, schelpdieren, schaaldieren, zelfs kreeften. Je vindt hier meer dan 400 soorten verschillende vis. Garnalen, kaviaar, tot de kleinste sardientjes tot de grootste tonijnen. Je kunt hier eigenlijk alles krijgen, zolang het maar vis is. Er werken hier meer dan 60000 mensen en iedereen heeft zijn eigen taak. Zo'n 1000 handelaren verkopen hier op de markt hun vis. Om alles overzichtelijk te houden stoppen ze alles in witte, piepschuimen dozen. Met hierop de naam van de vis en ook de kwaliteit. De inkopers herken je aan hun boodschappenlijstje. Ze kopen vaak voor meerdere restaurants tegelijk vis in en gaan overal kijken voor de beste prijs. Met scherpe messen maken de visbewerkers de vissen klaar voor gebruik. Soms hebben ze zelfs een zaagmachine nodig. De markt verplaatst zich nu naar buiten. Honderden coureurs op elektrische karretjes brengen de bestellingen naar de witte auto's en vrachtwagens. Je moet echt goed uitkijken want het is hier echt levensgevaarlijk en ze stoppen voor niemand. Meer dan 2 miljoen kg vis en meer dan 400 verschillende soorten. Dan ben je echt de grootste. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663098 222 2032-12-31T22:00:00+00:00 1948 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no markt handel visserij zee https://schooltv.nl/video-item/waarom-hebben-oude-mensen-vaak-grote-oren-8-cm-lange-oren 2024-01-04T11:18:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25093.w613.r16-9.64bcd5c.webp Waarom hebben oude mensen vaak grote oren? | 8 cm lange oren En uw gastvrouw van vandaag is Nienke de la Rive Box. Hallo allemaal en leuk dat jullie kijken naar Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuut zijn te beantwoorden, uit te leggen of op te lossen. Eens eventjes kijken. Goede vraag. Waarom hebben oudere mensen vaak grotere oren dan jonge mensen? Geen idee. Grootmoeder, wat heeft u grote oren. Ja kind, dat is om beter te kunnen horen. Dit is natuurlijk een sprookje maar ook in het echt hebben oudere mensen vaak grotere oren. Is het ook echt zo of lijkt dat alleen maar zo? Meten is weten. Het gemiddelde oor is 7 cm lang. Elk jaar komt er 0,22 mm bij. Dat is ongeveer 1 cm in 50 jaar. Oren van opa's en oma's kunnen wel 8 cm lang worden. Oudere mensen hebben dus echt grotere oren. Hoe komt het dat oren steeds groter worden? Tot ongeveer je 18e blijf je groeien en daarna stopt het. Door de hormonen in de pubertijd gaan de groeischijven in je botten dicht. Hierdoor wordt er geen hard bot meer aangemaakt en stop je met groeien in de lengte. Behalve dan onze oren want die blijven gewoon doorgroeien. Dit komt omdat de oorschelp is gemaakt van kraakbeen en dat is zacht bot en kraakbeen blijft wel gewoon doorgroeien als je ouder wordt. De oren worden daarom steeds een beetje groter en het is ook het lelletje dat groeit. Of beter gezegd uitrekt. Want doordat je ouder wordt, zakt je oor steeds verder naar beneden. Het is trouwens niet zo dat als je grote oren hebt dat je dan automatisch beter hoort. Het zijn juist de oudere mensen die doof worden dus het is eigenlijk best wel handig dat je oren doorgroeien. De vorm en grootte van je oorschelp is niet voor niks zo gemaakt. Het helpt je om precies te horen waar een geluid vandaan komt. Nou dat was hem weer, tot de volgende Waarom Daarom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663099 120 2032-12-31T22:00:00+00:00 9184 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no horen oor zwaartekracht https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-hoogste-gebouw-ter-wereld-met-de-langste-lift 2024-01-04T11:18:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25094.w613.r16-9.de8609d.webp Wat is het hoogste gebouw ter wereld? | Met de langste lift We zijn op zoek naar het hoogste gebouw ter wereld. Je zou het niet zeggen maar we zijn toch echt op de juiste plaats. Dit is Dubai, een stad in de Verenigde Arabische Emiraten. 20 Jaar geleden zag het er overal nog zo uit. Maar er is een hoop verandert. Het lijkt hier wel een wedstrijd wolkenkrabben. Voor sommige mensen is dit het toppunt van architectuur. Anderen vinden het maar gekte. Deze mooie wokkel is het niet. Nee het hoogste gebouw ter wereld staat hier. We zijn er, het is zover. Mag ik je voorstellen aan de Burj Khalifa. Zo, dat is niet klein hoor. Om te kunnen snappen hoe hoog die Burj Khalifa wel niet is moeten we het beeld even draaien anders past het niet. Ter vergelijking. Een mens, een voetbalveld op zijn kant is 100 meter. De Eiffeltoren 324 meter. Ze komen niet eens in de buurt. De Burj Khalifa is 829 meter. Wow! De eerste 8 verdiepingen zijn een hotel. Dan krijg je 110 verdiepingen met appartementen en daarna nog 42 etages kantoorgebouwen. Het hoogste gebouw heeft ook de hoogste lift ter wereld, 504 meter. Je voelt hier gewoon je oren dichtklappen. Eerst even een tussenstop. Je kunt hier gewoon een duik nemen op de 76e verdieping met een uitzicht. Niet verkeerd hoor. Oke, verder naar boven. Wow, wat een uitzicht. Je zit zo hoog, zo hoog. Die flatgebouwen daar, die wolkenkrabbers zijn gigantisch. Als je daar beneden staat dan denk je dit is het grootste gebouw maar vanaf hier zijn ze klein. Het uitzicht vanaf boven is prachtig maar helemaal beneden is het ook interessant. In de kelder wordt werkelijk alles in de gaten gehouden. Van de liften tot de airco, maar ook iets bijzonders. Dit geloof je niet. Omdat de Burj Khalifa zo gigantisch groot is beweegt hij langzaam onder invloed van de wind. Het is maar een klein beetje, het zijn maar millimeters. En? Staat hij nog rechtop? Yes. Ik ben voor het Klokhuis op veel plekken geweest maar dit is toch echt een hoogtepunt. 829,80 m, dan ben je echt de hoogste. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663100 223 2032-12-31T22:00:00+00:00 22537 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no hoog gebouw architectuur https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-met-kleding-uit-de-kledingcontainer-kleding-inzamelen-voor-ontwikkelingslanden 2024-01-25T12:43:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25095.w613.r16-9.79e75b4.webp Wat gebeurt er met kleding uit de kledingcontainer? | Kleding inzamelen voor ontwikkelingslanden Super leuk jurkje maar veel te klein. Lievelings- zomerblouseje daar zit een gat in. Mijn spijkerbroek, helemaal stuk. Een wintertrui, maar veel te groot. Je kunt je oude kleding in de prullenbak gooien maar dat is zonde want dan heeft niemand er meer wat aan. Je kunt het beter in de kledingbak doen. Maar wat gebeurt hier nou mee? Bij dit kledingsorteerbedrijf in Wormerveer komt wekelijks zo'n 200.000 kg textiel binnen. Oh daar gaat mijn zak! Volgen! Alles wordt met de hand gesorteerd. De dames kijken wat het is en gooien het in de juiste bak. Dameskleding bij dameskleding, herenkleding, babykleding, kinderkleding, zomer- en winterkleding, noem maar op. Als 1 van die bakken nou helemaal vol is, dan zorgt zij hiervoor dat hij geleegd is. Kijk, daar gaat mijn jurkje. De kleding die er nog heel erg goed uit ziet gaat in de crème de la crème bak, het beste van het beste. Het wordt verkocht in tweedehandswinkels in Nederland. Kijk, daar gaat mijn blouseje met gat. Grote hoeveelheden kapotte kleding worden samengeperst tot een kleiner pakket zodat er meer in het schip past dat die kleding naar Pakistan brengt. In Pakistan worden die kapotte kledingstukken gemaakt zodat het weer gedragen kan worden. De kapotte kledingstukken die niet meer gemaakt kunnen worden worden niet weggegooid maar daar worden poetslappen van gemaakt. Dus alles wordt gebruikt. Ergens hierin verstopt zit mijn kapotte blouseje. Mijn kapotte spijkerbroek gaat hier in een bak met meer kapotte spijkerbroeken. Hier wordt bijvoorbeeld isolatiemateriaal van gemaakt. Dus oude kleding waarvan je denkt dat gaat echt nooit meer iemand aantrekken, gooi gewoon in die kledingbak want echt alles wordt gebruikt. Alles. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663101 185 2032-12-31T22:00:00+00:00 16172 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no ontwikkelingsland kleding recyclen https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-langste-ombemande-metronetwerk-ter-wereld-75-kilometer-lang 2024-01-04T11:18:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25096.w613.r16-9.f25e7da.webp Wat is het langste ombemande metronetwerk ter wereld? | 75 kilometer lang We zijn in Dubai. Een stad in de Verenigde Arabische Emiraten. Het staat bekend om zijn moderne architectuur. Maar een metro heb ik hier nog niet gezien. En toch zijn ze er. Dubai is de stad van het langste onbemande metronetwerk. Dat betekent dat er niemand aanwezig is die de metro bestuurd, geen conducteur, geen machinist. Helemaal niemand. Ja, een metrostation. Zou er echt geen bestuurder in de metro zitten? Sorry, where is the driver? We don't have a driver. You don't have a driver? No. Je kan gewoon door de vooruit naar voren kijken. Hoe kan dat? Op naar het depot. Hier komen alle 79 metrostellen om de 3 dagen binnen voor controle. Alle onderdelen van de remmen tot de elektriciteit worden dan geïnspecteerd. Straks is er namelijk geen bestuurder meer om iets aan te passen. Hoe weten al die onderdelen nou wat ze moeten doen? De metro's nemen continu zelfstandig beslissingen. Wanneer stoppen, wanneer starten en wanneer beginnen met remmen. Het geheim hiervan is software. Dit zijn de hersens van de metro. Alle informatie die er is komt hier binnen. Bijvoorbeeld over de remmen, staat er nog genoeg druk op, de elektriciteit of de airconditioning. Dit apparaat, deze boardcomputer, maakt de juiste keuzes. Maar zo'n metro is niet alleen op het spoor. Zie je daar dat draadje lopen in het midden van de rails? Alle metro's die hier rijden sturen continu hun informatie daar heen maar krijgen ook informatie terug. Dat draadje loopt naar een bijzondere plek. Dit is de controleroom van de Dubai metro. Hier maken computers voor alle metro's de beslissing of ze mogen vertrekken of nog even moeten wachten. Op dit enorme scherm worden alle bewegingen in de gaten gehouden. Dat gaat vol automatisch. Het personeel hier controleert alleen maar. Het zijn er eigenlijk helemaal niet zo veel. Dat komt omdat ze hier vinden hoe meer mensen er werken hoe meer fouten er worden gemaakt. Ze geloven heilig in de techniek. Maar hoelang is dat onbemande netwerk nou? Ik heb het even uitgerekend en het netwerk is nu 75 km lang. Dan ben je echt de langste. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663102 215 2032-12-31T22:00:00+00:00 3672 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no transport computer metro automatisch trein https://schooltv.nl/video-item/maken-vissen-nesten-voor-hun-jonkies 2024-01-04T11:18:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25097.w613.r16-9.9bae677.webp Maken vissen nesten? | Voor hun jonkies Dit is Saager. Hij heeft een vraag. Hij vraag zich af: Maken vissen in de zee ook nesten? Dat wil ik ook weten! Hoi. Ik ben Japie, en ik ben visspecialist. En Japie, maken vissen nesten? De vissen die hier liggen doen daar niet aan. Nee?'t Zijn geen vogels! Vissen leggen toch eitjes? Jaha. Dat is zo. Maar wat doen ze daar dan mee? De vrouwtjes laten de eitjes los, en dan komen de mannetjes, en zo bevrucht dat. Al de eitjes dwarrelen door de oceaan heen. En de moeders? Die maken zich er niet druk om, die zwemmen weer weg. Nou ja! Wat aso! Zijn er geen vissen die het anders doen?Jaha. Misschien ken je 'm: de zalm. Hij gaat de rivier op om zich voort te planten. Dan schudt-ie met z'n lijf in het zand... en dan legt-ie in het zand allemaal eitjes. Maar het is geen nest, waar-ie op gaat zitten? Vissen eten elkaar, en dus ook de eitjes. Als-ie op z'n nest blijft, eet-ie misschien z'n eigen eitjes op! Dat doen wij toch ook? Ja, wij eten ook visseneitjes. Dat is niet zo slim.Waarom dat? Eitjes haal je uit de zwangere vis. Zoals hier.O, ja! Dikke buik. Of deze. Hoe zijn dat 'r? Dit zijn miljoenen eitjes. Wat?!Als we al die eitjes opeten... is er straks geen vis meer in onze oceaan. Ja, dat zou wel heel erg jammer zijn! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663103 94 2032-12-31T22:00:00+00:00 4837 2014-04-27T20:00:00+00:00 yes no ei vis zee https://schooltv.nl/video-item/wie-was-isaac-newton-uitvinder-van-de-zwaartekracht 2024-01-16T16:24:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25098.w613.r16-9.6f130f3.webp Wie was Isaac Newton? | Uitvinder van de zwaartekracht Van deze grote denker heb je vast wel eens gehoord. Hij is geboren in Engeland in 1643 en was heel slecht op school. Maar toch wordt hij door sommige wetenschappers de grootste geleerde uit de geschiedenis van de wetenschap genoemd. Over wie we het hebben? Isaac Newton. Die Newton hield zich met allerlei dingen bezig. Het schijnt dat hij vooral is gaan nadenken over waarom een appel naar beneden valt en niet omhoog. Ja duh zal je denken, maar tot die tijd had er dus niemand over nagedacht en Newton bedacht dat er een kracht moest zijn die de appel naar beneden trok. Hij noemde die kracht de zwaartekracht. Newton dacht verder na en bedacht dat er overal om ons heen krachten werken want om een massa in beweging te brengen heb je een kracht nodig. Spierkracht. Over die krachten schreef hij 3 wetten. De eerste wet van Newton: massa is traag. Daar bedoelt hij eigenlijk mee dat iets wat massa heeft, in dit geval het servies, nogal traag reageert als daar een kracht op uit wordt geoefend. Daar gaan we. Gelukt. Newton dacht verder en bedacht zijn tweede wet. Die zou je kunnen omschrijven als hoe zwaarder iets is, hoe moeilijker het is om die massa versnelling te geven. Makkelijk en moeilijk. Maar ook hoe meer massa hoe moeilijker te stoppen. De derde wet van Newton: actie is min reactie. Dat betekent dat een kracht een tegengestelde kracht heeft die de andere kant op werkt. Door de zwaartekracht, verzwaart de energie en val ik naar beneden. Dan rekt de trampoline uit, die geeft de energie weer terug aan mij en ik ga weer omhoog. De lucht gaat er aan de onderkant uit en de ballon gaat omhoog. Ik spuit naar achter en beweeg naar voren. Actie naar achter spuiten, reactie naar voren bewegen. Eigenlijk heeft Newton ons bewust gemaakt van de krachten om ons heen en we gebruiken het dagelijks. Bij een lancering van een raket bijvoorbeeld kan er exact berekend worden hoeveel brandstof er nodig is. Door de brandstof ontstaat er en steekvlam naar beneden en schiet de raket omhoog. Net niet gelukt in 2 minuten, maar het was dan ook een groot denker die Newton. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663104 189 2032-12-31T22:00:00+00:00 47901 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no Newton aarde zwaartekracht wetenschap https://schooltv.nl/video-item/waarom-dragen-we-een-onderbroek-beschermend-ondergoed 2024-01-04T11:18:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25099.w613.r16-9.19ee5df.webp Waarom dragen we een onderbroek? | Beschermend ondergoed En uw gastvrouw van vandaag is Nienke de La Rive Box. Hallo allemaal. Welkom bij Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuut zijn uit te leggen, beantwoorden of op te lossen. Eens even kijken. Een goede vraag. Waarom dragen we eigenlijk onderbroeken? Ja, waarom eigenlijk? De belangrijkste reden is natuurlijk om het daar onder een beetje schoon te houden voor de hygiëne, de frisheid. Maar 100 jaar geleden was dat wel anders. Vrouwen droegen bijvoorbeeld helemaal geen onderbroek, maar een onderrok. Die hadden ze soms wel weken achter elkaar aan. Ze frissen zich alleen af en toe op met parfums zodat je die vieze luchtjes daar onder niet meer kon ruiken. Lekker fris is dat. Ook was ondergoed super duur. Daarom droegen alleen rijke mensen ondergoed. De bovenkleding was in die tijd nog gemaakt van hele ruwe stoffen. Dat schuurde langs je lichaam en dat was niet fijn. Het ondergoed beschermde je lichaam dus tegen die ruwe laag. In die tijd bestond de wasmachine nog niet en was kleding moeilijk te wassen. Door ondergoed werd de bovenlaag minder snel vies en dat scheelde weer een wasbeurt. De onderbroek voor mannen was vroeger vaak een lange witte broek die onder een gewone broek werd gedragen. Dit veranderde tijdens de eerste en tweede wereldoorlog. Toen werden voor het eerst korte onderbroeken gedragen zodat soldaten zo sneller konden bewegen. De korte soldaten onderbroeken waren de voorlopers van het ondergoed van vandaag. Met de komst van de wasmachine in de jaren '50 werd het wat makkelijker om vaker van ondergoed te wisselen. Tegenwoordig is het maar net waar je zin in hebt en wat er in de mode is. Je hebt allerlei mooie kleurtjes, geinige modellen, lange onderbroek, de boxer, de gewone onderbroek, de tangaslip, het stringetje of heb je liever strepen, stippen of iets pikants? Dat was hem weer. Tot de volgende Waarom Daarom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663105 121 2032-12-31T22:00:00+00:00 7343 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no mode kleding https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-een-paard-een-edel-dier-een-belangrijk-dier 2024-01-16T15:59:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25100.w613.r16-9.3637dec.webp Waarom is een paard een edel dier? | Een belangrijk dier EN uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Hallo allemaal. Welkom bij Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuutje zijn te beantwoorden, op te lossen of uit te leggen. De vraag van vandaag die is Waarom wordt een paard een edel dier genoemd? Goede vraag. Ja waarom heeft een paard eigenlijk geen bek maar een mond? Geen kop maar een hoofd, geen poten maar benen? Waarom is een paard eigenlijk edel? En een koe of een varken niet? Omdat het paard eeuwenlang heel veel voor de mens in allerlei landen en culturen heeft betekend. Tot de komst van de auto in 1885 was het paard het meest gebruikte en allerbelangrijkste vervoermiddel van de mens. Duizenden jaren geleden, in de oertijd dus, werden wilde paarden voor het eerst door mensen gevangen om tam te maken. Vanaf die tijd hielpen paarden mensen met het zware werk op het land. Mensen gingen ook paarden berijden. Paarden werden gebruikt in het leger tijdens oorlogen. Keizer Napoleon Bonaparte van Frankrijk heeft bijvoorbeeld vele veldslagen gestreden op zijn paard. Wel een wit paard want alleen daarop wilde hij rijden. Shakespeare en vele andere dichters en schrijvers schreven zelfs liefdesgedichten over paarden. Over hun prachtige lichaamsbouw, hun kracht en hun schoonheid. Voor edellieden zoals koningen, hertogen en graven waren paarden heel belangrijk. Ze hadden de paarden niet alleen nodig voor vervoer maar kregen er ook een hele deftige en voorname uitstraling door. Paardrijden werd in de 16e eeuw zelfs tot kunst verheven. Er ontstonden rijscholen om deftig te leren paardrijden. Dat werd hogeschool rijden genoemd. Juist in die tijd spraken mensen met elkaar af dat paarden als een edel dier gezien zou worden. Zo is dat eigenlijk tot op de dag van vandaag gebleven. Het paard wordt dus edel genoemd als eerbetoon omdat hij al eeuwenlang zo veel voor de mens heeft betekend. Dat was hem weer Waarom Daarom. Tot de volgende keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663107 135 2032-12-31T22:00:00+00:00 22965 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no paard indiaan dier adel https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-pruik-gemaakt-van-echt-haar-of-kunsthaar 2024-01-04T11:18:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25101.w613.r16-9.9616fd4.webp Hoe wordt een pruik gemaakt? | Van echt haar of kunsthaar Haren. Je hebt ze in alle soorten en kleuren: lang, kort, stijl, gekruld, blond, bruin, zwart, rood. Wat nou als je ze niet hebt of nauwelijks? Bijvoorbeeld omdat je kaal wordt of door een ziekte. Dan kunnen ze hier in Utrecht speciaal voor jou een pruik maken, maar hoe doen ze dat? Dit is Marieke en zij weet alles over het maken van pruiken. Ik ga je hoofd opmeten. Dat opmeten is het eerste wat ze doen, want je pruik moet natuurlijk wel goed passen. Niet dat hij bijvoorbeeld afwaait ofzo. Vervolgens wordt er een montuur gezocht wat goed op jouw hoofd past. Hier worden straks de haren opgeknoopt. Deze zit mooi. Ja?! Oké. Dan is de vraag natuurlijk: welke kleur wil je? De meeste mensen die kiezen een kleur die op hun eigen haarkleur lijkt, maar je kan ook een hele andere kleur kiezen. Hierin zitten alle denkbare kleuren haar en dit is echt haar. Maar hoe komen ze nou aan al dit haar? Je kan je eigen lange haar schenken, verkopen. Dit haar komt echt van over de hele wereld. Zoveel mensen, zoveel wensen. Lekker zacht. Je kan ook kunsthaar, nep haar, gebruiken. Dat is ook mooi. Het verschil zie je bijna niet. Een pruik van echt haar gaat iets langer mee dan een pruik van nep haar. Die is dan ook iets duurder. Een pruik van echt haar gaat ongeveer 1,5 jaar mee en dan moet hij weer worden opgeknapt. Dan moeten er bijvoorbeeld haren worden bijgeknoopt. Haren die je verliest door te kammen die groeien normaal weer aan maar bij een pruik natuurlijk niet. Ik zie gewoon echt het verschil niet. Het is dus gewoon wat je fijner vindt. Deze doe ik, deze is blond en stijl. Is weer wat anders. Deze vind ik leuk. Anneke is pruikenmaakster. Het maken van een pruik duurt zo'n 40 uur. Om een pruik er mooi natuurlijk uit te laten zien, knopen ze maar 2 tot 3 haren per keer. Wow, dan moet je wel veel geduld hebben of niet? Waanzinnig knap dit. Na 40 uur hard werken is de pruik klaar. Dat ziet er echt al heel mooi uit zeg. Dit is Elena, de kapster hier. Ook dit kan je stijlen, net als je eigen haar. Vind je het mooi? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663108 182 2032-12-31T22:00:00+00:00 19280 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no pruik haar ziekte https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-puzzels-gemaakt-een-afbeelding-van-1000-stukjes 2024-01-04T11:18:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25102.w613.r16-9.f551894.webp Hoe worden puzzels gemaakt? | Een afbeelding van 1000 stukjes Ik ging eens met mijn zus 2 puzzels maken van 1000 stukjes, 1 van een koe en 1 van een varken. Toen vroeg ik mij af Hoe worden puzzels gemaakt? 1000 stukjes. Ja leuk puzzelen. Weet je wat? Ik ga eerst uitzoeken hoe ze gemaakt worden. Hier in de puzzelfabriek in Medemblik worden elke dag duizenden puzzels gemaakt. Kun je nagaan hoeveel puzzelstukjes dat zijn. Maar terug doen anders klopt hij niet meer. Alle puzzelstukjes zijn ooit begonnen als 1 afbeelding of foto. Hier in de fabriek liggen alle afbeeldingen van puzzels op voorraad klaar. Zo is mijn puzzel ooit begonnen. De afbeeldingen worden op het karton geplakt. Beetje lijm erop en dan worden ze precies op elkaar gelegd en hier nog even stevig aangedrukt. De platen moeten eerst een paar dagen drogen totdat al het vocht van de lijm uit het karton verdwenen is. Na het drogen maakt de stansmachine er echt een puzzel van. In die machine zitten hele scherpe messen met kronkelige puzzelvormen en die worden in het karton geperst. Stansen heet dan. In de puzzelfabriek hebben ze een heleboel standmessen in verschillende patronen. Al die stansmesjes zitten op 1 blok. Zo verandert in 1 klap een olaat karton in een puzzel van wel honderden stukjes of 1000 zoals deze. Uiteindelijk komt er ook nog een stukje rubber in en dat zorgt ervoor dat het karton niet in de messen blijft steken. Zo heeft elke puzzel zijn eigen stansmes. Hier gaat het hele stansmes de stansmachine in. Als ze uit de machine komen zijn het nog steeds hele platen. Je ziet het patroon van de puzzelstukjes wel maar ze zijn nog niet gebroken dus het lijkt net of de puzzel al is gelegd. Na het stansen gaan ze hier omgekeerd puzzelen. Een puzzel die al in elkaar zit in stukjes breken. Deze puzzelbreekmachine doet het echt razendsnel. Kon je thuis maar zo snel in elkaar zetten. Dan de deksel erop en het valt nog best tegen om dat snel te doen. Zo, ik ga maar even verder met mijn eigen puzzel. Eerst de hoekjes en de randjes. He, hoekje! Ik ga toch mijn oma maar even bellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663109 214 2032-12-31T22:00:00+00:00 11720 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no fabriek spel puzzel productie speelgoed https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-regenkleding-waterdicht-gemaakt-een-speciale-stof-met-twee-lagen 2024-01-04T11:18:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25103.w613.r16-9.d9498ce.webp Hoe wordt regenkleding waterdicht gemaakt? | Een speciale stof met twee lagen Als het regent doe ik meestal mijn regenjas aan. Hoe wordt het gemaakt en waarom word je niet nat als je het aan hebt? Bijna iedereen in Nederland heeft wel een regenjas of broek en dat is ook niet zo gek want Nederland is een regenland. Dan is een regenpak wel zo handig want niks is zo irritant als doorweekte kleren. Zo is het wel genoeg toch? Regenkleding wordt eerst hier in Nederland ontworpen. Van het ontwerp wordt vervolgens een bouwtekening gemaakt. Die tekening wordt naar de fabriek in Azië gestuurd die de regenkleding maakt. Maar wat zorgt er nou voor dat regenkleding water kan tegenhouden? Het verschil met gewone kleding zit in het materiaal want de stof van regenkleding is gemaakt van 2 lagen. De bovenste laag is gemaakt van een speciaal soort kunststof, polyamide. Aan de binnenkant zit laag 2. Dit is een heel speciaal beschermlaagje, de coating. Dat is eigenlijk een flinterdun plastic laagje dat er voor zorgt dat de regen niet binnen kan dringen. Al die verschillende onderdelen van de bouwtekening zoals de mouwen, de broekspijpen en de capuchon worden in de fabriek aan elkaar genaaid. Maar die naald van de naaimachine maakt iedere keer kleine gaatjes in de stof. Dan is de kans op lekken wel heel groot. Om die naad toch waterdicht te maken wordt er tape op de naad geplakt. Dat is een speciaal soort plakband die bij hoge druk en hoge temperatuur over de naad heen wordt geplakt. Met deze waterdruk meter kan je heel goed het effect van het beschermlaagje testen. Eerst even wat water erbij en dan heb ik hier 2 stukjes regenkleding. Eentje zonder coating en 1 met coating. Als ik die zonder coating onder het apparaatje leg en ik pomp er onder hoge druk water onder, dan zie je dat er allemaal kleine druppeltjes door komen. Nu het stukje met coating. Dan ga ik pompen en dan zie je dat het stukje heel erg onder druk komt te staan, maar er komt geen druppel door heen. Zo´n coating beschermt je dus heel goed tegen de regen. Hetzelfde kunnen we doen met de getapte naden. Je ziet hier een stukje onder zonder tape en hier met. Moet je zien. Liever maar wel getapete naden want anders blijf je niet droog. Regenkleding moet kunnen ademen. Regendruppels zijn groter dan zweetdruppels. In ademende regenkleding zitten piepkleine gaatjes waar de zweetdruppels wel door naar buiten kunnen maar regendruppels niet door naar binnen. Met dit testje kun je het goed zien. Dit zijn 2 stofjes en de ene is wel ademend en de ander niet. Ik giet er een regenbuitje bij en ik pomp er lucht onder. Kijk, moet je zien. Hier komt de lucht doorheen. Dat groene stofje is dus ademend en daardoor kan de regenbui niet naar binnen, maar de lucht en dus de zweetdruppeltjes kunnen wel naar buiten. En dan nu de eindtest. Ik zweet en het regent en het blijft droog. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663110 213 2032-12-31T22:00:00+00:00 4026 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no kleding water regen kunststof productie https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-schildpadden-zo-langzaam-een-reptiel-met-schild 2024-01-04T11:18:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25104.w613.r16-9.c5cffea.webp Waarom zijn schildpadden zo langzaam? | Een reptiel met schild En uw gastvrouw van vandaag is Nienke de la Rive Box. Hallo allemaal! Dankjewel dankjewel. Welkom bij Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuut zijn uit te leggen, te beantwoorden of op te lossen. Eens even kijken. Waarom lopen schildpadden altijd zo langzaam? Schildpadden doen bijna alles langzaam. Ze lopen langzaam, ze eten langzaam en zelfs hun hart klopt langzaam. Een schildpad is vaak zo sloom dat je soms kan denken dat hij dood is. Maar hoe komt dat eigenlijk? De naam schildpad is een verwarrende naam want een schildpad is helemaal geen pad. Het is een reptiel net als de krokodil en de slang. Het woord schild past wel goed bij hem. Hij heeft een schild op zijn rug en 1 op zijn buik. Dat schild bestaat uit hoorn. Het is hard materiaal wat ook in je nagels zit. Als een schildpad gevaar voelt aankomen dan trekt hij zijn kop en poten terug in zijn schild zodat niemand meer bij hem kan komen. Door dit pantser kan de schildpad niet meer zo snel bewegen. Dat komt omdat het ruggeschild met de ruggengraat is vergroeit. De voorpoten staan aan de zijkant van het schild en door de stijve bouw kan de schildpad maar 1 poot tegelijk verzetten. Een andere manier van lopen is niet mogelijk. Vandaar dat het allemaal heel langzaam gaat. Trouwens, als 2 landschildpadden willen paren dan zijn ze ineens niet meer zo langzaam hoor. Dan kunnen ze ineens wel harder lopen. De paring zelf duurt dan weer uren en uren en een lawaai dat ze maken. Een paar dagen na de paring legt het vrouwtje de eieren in een kuil in het zand en dekt het af met zand. De zon doet de rest. Na een paar weken barsten de eieren open en kruipen de jonge schildpadjes eruit. Klaar voor een lekker lang, langzaam leven in hun eigen huisje. Dat was hem weer! Tot de volgende Waarom Daarom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663111 122 2032-12-31T22:00:00+00:00 11683 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no dier reptiel schildpad gedrag https://schooltv.nl/video-item/wat-zit-er-allemaal-in-een-stofzuiger-een-slang-ventilator-en-stofzuigerzak 2024-01-04T11:18:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25105.w613.r16-9.a5c9ff8.webp Wat zit er allemaal in een stofzuiger? | Een slang, ventilator en stofzuigerzak Met een stofzuiger ruim je troep op maar wij gaan vandaag juist troep maken. Wat zit er allemaal in een stofzuiger? Een slang, kan eraf. Borsteltjes, altijd handig. Kijk hier, de stofzak. Maar hoe zuigt die stofzuiger nou al dat stof in die zak? Kijk dit hier is de ventilator en dit is een belangrijk onderdeel want hiermee breng je luchtstroom op gang. Eigenlijk gebeurt er in een stofzuiger precies hetzelfde als wanneer je aan een rietje zuigt. Als je drinkt zuig je aan de bovenkant lucht weg. Daardoor wordt de luchtdruk in het rietje lager. Dat betekent dat de luchtdruk eromheen hoger wordt dan in het rietje. De lucht drukt op de limonade waardoor de limonade zo in het rietje omhoog wordt gedrukt. Doordat de ventilator gaat draaien, wordt hier lucht weggezogen. Maar als hier minder lucht is dan moet dat worden opgevuld met lucht vanaf een andere plek. Mijn stofzuiger kan dat alleen vanaf deze plek: het rietje, de stofzuigerslang. Die lucht gaat via de slang zo langs de ventilator en hier naar boven weer naar buiten. Wow, het hart van de stofzuiger. Moet je zien wat een kleine, stoere motor. Maar die motor loopt natuurlijk niet op limonade, water of een batterij maar op stroom. Daarom is hij bevestigd aan deze stroomdraad die heel makkelijk kan worden weggewerkt in dit kastje. Maar het is, of was, natuurlijk een stofzuiger. De zak is dus heel belangrijk. Maar je kan niet elke zak in iedere stofzuiger stoppen. Ieder type heeft zijn eigen afmetingen. Alle stofzuigerzakken zijn gemaakt met hele kleine gaatje waar wel lucht doorheen kan maar geen stof. Stofdeeltjes zijn namelijk groter dan luchtdeeltjes en die blijven er dus in steken. Als er dan toch hele kleine stofdeeltje doorheen gaan dan hebben ze verderop in het apparaat hier en hier ook nog eentje, extra filters die het kleine stof tegenhouden. Oh, doe dit thuis niet na want ik denk dat je dan van je eigen geld een nieuwe moet kopen en een jaar lang moet stofzuigen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663112 186 2032-12-31T22:00:00+00:00 6271 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no machine stof apparatuur https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-vlokken-gemaakt-van-cacaoboon-tot-broodbeleg 2024-01-04T11:18:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25106.w613.r16-9.60e9c56.webp Hoe worden vlokken gemaakt? | Van cacaoboon tot broodbeleg In warme landen zoals Ecuador, Ghana, Brazilië, groeit deze boom. De cacaoboom. Aan deze boom groeien deze vruchten. Van de zaden, de cacaobonen die in deze vruchten zitten, maken ze dit: heerlijke vlokken. Maar hoe maken ze nou van een boon een vlok? In deze fabriek worden vlokken gemaakt. Typisch Nederlands. In geen enkel ander land ter wereld eten ze vlokken op hun boterham. Om van cacaobonen vlokken te maken worden de zaden eerst schoongemaakt, verwarmd, geroosterd en vermalen. Dan krijg je dit papje cacaomassa. Als je dit papje samenperst dan haal je dit eruit. Cacaoboter. Het vloeibare is er dan uit en wat overblijft is koek. Als je dat vermaalt krijg je cacaopoeder. Om de lekkerste vlokken te maken is er heel veel poedersuiker nodig, cacaomassa, een beetje cacaopoeder, een klein beetje cacaoboter en bindmiddel. En van al deze goedjes hebben ze in deze fabriek meer dan genoeg. Deze grote silo's zitten vol met cacaoboter, cacaopoeder, poedersuiker, cacaomassa en bindmiddel. Via deze pijpleidingen komen de ingrediënten in de deegmenger terecht. Hier wordt alles dan gemengd en gekneed op een temperatuur van 37 graden. Je krijgt dan van dit stevige deeg. Het ruikt lekker en het smaakt ook lekker. Hier maken ze vlokken van. Hier komt het deeg uit de deegmenger. Dan komen er kleine brokjes op de lopende band terecht. Dit noemen ze trouwens de keutelmolen. De keutels worden hier platgewalst tot een dunne plak. Die plak wordt in dunne reepjes gesneden. Zo dat gaat snel! En een stuk rechter dan ik heb gedaan. Dan het meest bijzondere in het vlokken maak proces. Hier krijgt de vlok zijn krulletje. De band waar de vlokken vanaf worden geschraapt draait sneller dan de lopende band waar de vlokken op terecht komen. Door het verschil in snelheid ploffen de vlokken als het ware op de lopende band. Door die botsing krijgen de vlokken een mooi krulletje. Ik maak wel gewoon vlokken zonder krul. De vlokken gaan de koeltunnel in, daar worden ze hard. In deze tunnel zit een wals waarmee de vlokken worden gebroken. Zonde eigenlijk want die lange vlokken zijn eigenlijk hartstikke leuk. Maar die passen natuurlijk niet in het pak. Dan zijn ze klaar. Zo maak je dus van een cacaoboon een perfecte vlok. Nou, deze zijn toch ook best wel lekker hoor. Heerlijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663113 185 2032-12-31T22:00:00+00:00 11619 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no chocolade brood eten cacao https://schooltv.nl/video-item/wie-was-alessandro-volta-uitvinder-van-de-batterij 2024-01-04T11:18:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25107.w613.r16-9.805ca86.webp Wie was Alessandro Volta? | Uitvinder van de batterij Vandaag in grote denkers in 2 minuten een man die in 1745 werd geboren in Italië. Toen hij 4 was kon hij nog niet eens praten waardoor mensen dachten dat hij ontzettend dom was. Maar ik weet zeker dat jij en jij en jij hem wel kent. Hij werd bekend met zijn experimenten met elektriciteit. De grote denker van vandaag Alessandro Volta. In 1786 kwam de dokter erachter dat een dode kikker zijn pootjes beweegt wanneer hij in aanraking komt met 2 verschillende metalen plaatjes. Hij dacht dat er iets van elektriciteit opgeslagen zat in een dode kikker want hoe kon hij anders zijn pootjes bewegen? Volta dacht iets anders. Hij dacht dat het kwam door de metalen plaatjes. Hij ontdekte dat er kleine elektrisch geladen deeltjes van het ene plaatje naar het andere plaatje stroomde. Als er maar iets van zout water tussen zit zoals in een kikker of een zuur. Zuur genoeg. Als ik er hier een metaal in steek, in dit geval een koperen muntje, en aan de andere kant een ander metaal, in dit geval een ijzeren spijker. Als ik die nou met een draadje aan elkaar verbind, dan gaat er hier een stroompje lopen. Dat is natuurlijk niet te zien dus wat hebben we nodig? Een lampje en meer citroenen. Alle citroenen verbind ik op een slimme manier met elkaar waardoor de stroom als het ware bij elkaar opgeteld wordt. Zo kan je er wel een lampje mee laten branden. Hij doet het. Maar hij wilde meer stroom laten lopen dus experimenteerde hij verder. Hij stapelde laagjes koper met laagjes zink met daartussen een laagje stof dat doordrenkt is met een zoutoplossing. Zo ontstond de zuil van Volta. Eigenlijk de allereerste batterij. Tegenwoordig zien batterijen er iets anders uit, maar het principe is nog gewoon hetzelfde. Het zijn stukjes metaal met daartussen een zurige substantie. Zijn naam staat er ook nog steeds op, de V van Volt. Niet gelukt in 2 minuten maar het was ook een groot denker die Volta. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663114 164 2032-12-31T22:00:00+00:00 21719 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no elektriciteit batterij energie volt https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-webshop-winkelen-op-internet 2024-01-04T11:18:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25108.w613.r16-9.7f8b2bb.webp Hoe werkt een webshop? | Winkelen op internet Stiften, schepje heb ik ook nog nodig dit weekend, en besteld. Wat gebeurt er nou als ik op die bestelknop druk? Hoe komen die stiften en dat schepje nou bij mij thuis? Daar in die loods gaan mensen heel hard aan het werk om die producten op tijd bij mij thuis te krijgen. Wow, wat een spullen. Hier staat echt onwijs veel. Als ik thuis op de bestelknop heb gedrukt komt mijn bestelling hier binnen. Hier wordt ongeveer iedere seconde door iemand iets besteld op internet dus nu, nu, nu ook. Dat zijn dus wel 10.000 bestellingen per dag. Deze computer bundelt 100 producten en zet hij op 1 lijst. Als ik deze lijst volg kom ik vanzelf bij mijn stiftje en mijn schepje uit. Het eerste product is shampoo, rij 89. De computer weet precies waar alle producten liggen en berekent de kortste route. Dan hoef je niet de hele tijd heen en weer te rennen, dat scheelt een hoop tijd. Ja 89, dit moet hem zijn. Dat klopt. De volgende staat hier ook. Mijn schepje, die moet ergens liggen. Als dit geen schep is dan weet ik het ook niet meer. Checken, ja dit is mijn schepje. Die gaat met mij mee. Paardenschatkist? Kijk nou wat leuk. Wie zou dat nou besteld hebben? Dat zijn mijn stiften. Klaar. We kunnen gaan inpakken. Op naar de volgende stap. Dit zijn de rekeningen. Maar hoe komt nou de juiste rekening bij de juiste bestelling terecht? Alle producten hebben een barcode en de rekeningen hebben ook een barcode. Deze computer weet precies welke barcodes er allemaal bij 1 bestelling horen. De producten en de rekeningen gaan met de barcode omhoog op de lopende band. De barcodes worden gescand en de producten komen met de bijhorende rekening in dezelfde bak terecht. Mijn schepje, barcode omhoog. Geen schepje. Mijn bestelling, schepje en mijn stiften. Rekening erbij met het adres erop en de barcode weer omhoog want dat is nodig voor de volgende stap. Dan kan hij hierop. Zo worden de pakketjes gesorteerd door de computer op postcodegebied. Deze pakketjes gaan allemaal naar de waddeneilanden. Deze zijn bestemd voor Noord-Limburg. Amsterdam, dit is hem. Die geef ik aan de postbode. De postbode brengt dan de pakketjes naar de mensen thuis. Deze neem ik zelf wel mee, is net zo handig. Nu maar hopen dat het morgen mooi weer wordt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663115 183 2032-12-31T22:00:00+00:00 13399 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no kopen post internet website https://schooltv.nl/video-item/aart-is-slim-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:48:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25109.w613.r16-9.8d790bb.webp Aart is slim | Scène uit Sesamstraat Potverdriedubbeltjes. Is er iets Aart? Ja. Maar dat ga ik jou niet zeggen, is veel te ingewikkeld voor jou. waarom? Omdat het iets met computers te doen heeft. Is ie kapot? Nee, hij doet niet wat ik wil. Dan weet ik wel wat je moet doen hoor. Klets toch niet. Je denkt toch zeker niet dat je slimmer bent dan ik? Soms wel ja toevallig. Hou je er buiten. Eigenwijze snotkleuter. Dat werkt ook niet. Elvan? Elvan, kom eens even. Er is iets met Aart zijn computer. Oh. Is dat alles? Aart, slim ben ik hé? Ja, dat kan je wel zeggen ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663116 72 2032-12-31T22:00:00+00:00 1227 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no computer https://schooltv.nl/video-item/autoweg-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:47:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25110.w613.r16-9.5e5b8b2.webp Autoweg | Scène uit Sesamstraat He, he, he, waar denken we dat we mee bezig zijn? Ik maak een weg. Een weg? Ja, voor als er een auto langs komt. Wat is dat nou weer voor onzin, hou hier onmiddellijk mee op. Er mogen hier helemaal geen auto's komen en er mag al helemaal niet getekend worden. Dus die weg haal ik mooi weer weg. Pas op! Wat is hier aan de hand? De weg is weg. Ja, de weg is weg ja. En ik zal het je sterker vertellen, de weg houdt daar al op. Er mogen hier helemaal geen auto's komen. Er mag hier niet gereden worden dus jullie zijn in overtreding. Ja inderdaad, u heeft helemaal gelijk buurman. Nou Tommie, dan stappen we nu maar uit. Dan moeten we maar verder gaan lopen. Zeg hé, en dat gevaarte voor mijn deur? Dat moeten jullie wel even weg halen. Maar buurman, ik mag hier toch niet rijden? Nee, want er is hier geen weg. En hoe moet ik dan naar binnen? Wacht eens even, daar weet ik wel iets op. U heeft daar een krijtje in uw hand hé, als u nou verder hier die weg afmaakt dan kunnen wij doorrijden en dan kan u weer naar binnen. Goed Arjan. Dat is nog niet eens zo'n gek idee jongeman. Dan maak ik hier gewoon een bocht en hier zo verder. En hier mogen we vol gas. Toe maar Tommie. Pas op want daar is een rotonde! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663117 116 2032-12-31T22:00:00+00:00 975 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no tekenen https://schooltv.nl/video-item/beleefd-scene-uit-sesamstraat 2024-01-29T14:56:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25111.w613.r16-9.ada098a.webp Beleefd | Scène uit Sesamstraat We gaan samen met de bus. We gaan samen met de bus. Nou Pino, nou weten we wel dat we met de bus gaan. Jij moet mij iets beloven. Als wij straks in de bus zitten en er komt een krakkemikkig oud vrouwtje binnen wat doe je dan? Nou, dat weet ik niet. Dan sta je op en dan zeg je 'mevrouw, wilt u zitten?' Dat ga ik doen Aart. Mooi. Anderen doen dat misschien niet maar jij wel want jij bent beleefd. Beleefd. Daar komt Sien aan. We doen net alsof we al in de bus zitten, dan kunnen we oefenen. Wat? Wat ik je net geleerd heb natuurlijk. Ja maar Aart... Sta op, nu! Nou zeg. Hallo, wilt u gaan zitten? Wat lief van je Pino. Hoe kom je daar zo bij? Dat moest van Aart. Ik heb Pino geleerd om op te staan voor krakkemikkige oude vrouwtjes. Wacht eens even. Noem jij mij oud en krakkemikkig? Wat ben jij een brutale oude vent en hoe kom je daar zo bij? Hoe durf je zoiets... ik zal je leren. Dat zeg je toch niet. Wacht nou. Ik ga even zitten zeg. Ik kom eraan, wacht eens eventjes. Ik heb je bijna. Hup Sien. Hup Sien. Oh daar komt de bus. De bus! De bus! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663118 111 2032-12-31T22:00:00+00:00 2027 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no helpen ouderdom https://schooltv.nl/video-item/dat-gaan-de-kaboutertjes-doen-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:47:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25112.w613.r16-9.6be6c86.webp Dat gaan de kaboutertjes doen | Scène uit Sesamstraat Pino, niet om het een of ander maar je ruimt de boel wel weer op. Nee. Nee? Waarom niet? Dat gaan de kaboutertjes doen. Brutale aap zeg. Ieniemienie, ik vind het heel erg leuk dat je hier speelt hoor, maar je gaat het wel opruimen hé? Nee, nee dat gaan de kaboutertjes doen. Die kinderen worden met de dag brutaler. En wie gaat dit allemaal opruimen? De kaboutertjes. Ja ja, dat dacht ik al. Hé Lot, ik weet niet wat het is maar die kinderen worden met de dag brutaler. Als ik vraag om de boel een beetje op te ruimen... Wat is dat? Dat is een kabouterbelletje. Maar wat heeft dat te betekenen? Weet jij dat niet? Nee. Kijk, als ik met dit belletje rinkel dan worden wij kabouters. En als je een kabouter bent dan moet je helpen opruimen. Daar zijn we. We zijn er. We gaan aan de slag. He ho, he ho, je krijgt het niet cadeau. La la la la. He ho, he ho... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663119 83 2032-12-31T22:00:00+00:00 1293 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no opruimen https://schooltv.nl/video-item/de-begrafenis-scene-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25113.w613.r16-9.6e997f4.webp De begrafenis | Scène uit Sesamstraat Nee hé, poeh hé zeg. Is er iets Tom? Ik geloof dat dat Manus is. En wie is dan weer Manus? Manus de mus, maar ik geloof dat hij dood is. Dood? Dan moet hij zo snel mogelijk begraven. Gadverderrie. Nee Aart, wat doe je nou? Ik heb hem weggegooid. Ja kan Manus toch niet zomaar weggooien. Maar hij is toch dood? Je kan hem toch niet zomaar laten liggen? Poeh hé, maar moeten we hem niet begraven? Dat is nergens voor nodig. Maar Manus was een vriend van ons. We kenden hem allemaal. Wat is er? Manus is dood. Hé? Manus de mus? Wat zielig. Zie je nou Aart, het was een vriendje. Is hij begraven? Nee, Aart heeft hem in de vuilnisbak gegooid. Hé? In de vuilnisbak? Zo kan hij wel weer hé. Je gooit toch ook geen mensen in de vuilnisbak? Nee, en al helemaal niet je vriendjes. Wat willen jullie dan? Een begrafenis met een eikenhouten kist, toespraak, kopje koffie en een plak cake? Ik weet niet, maar nu is hij zomaar ineens helemaal weg. Hadden jullie dan afscheid willen nemen? Wat? Gedag zeggen. Ja, maar niet in de vuilnisbak. Zeg maar dag. Dag Manus. Zo hoppa. Tevreden? Poeh hé zeg. Ienie, er moet eigenlijk nog iets op het graf. Ja, net als bij mensen. Misschien dit stokje? Ja. Zo, en dan doen we dit er ook nog bij. Kijk, je doet het goed of je doet het niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663120 158 2032-12-31T22:00:00+00:00 2049 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no dood https://schooltv.nl/video-item/ik-weet-heus-wel-waar-ik-woon-grafisch-liedje-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25114.w613.r16-9.7116ff4.webp Ik weet heus wel waar ik woon | Liedje uit Sesamstraat Ik speelde bij mijn vriendje maar mijn vriendje die deed flauw. Hij speelde vals dus riep ik 'Hé ik speel niet meer met jou!'. Ik ben alleen naar huis gegaan, ik ben gaan lopen langs de hoge bomenlaan. Ik was al bij de vijver en toen was daar een mevrouw en die vroeg aan al die mensen 'hoort dat kind misschien bij jou?'. Hé jongetje waar ga jij heen, ben jij op weg naar huis en kan jij helemaal alleen. Ja wat had ze dan gedacht, ik weet best hoe ik moet lopen. Heel gewoon ik weet heus wel waar ik woon. Ja wat had ze dan gedacht, op numero 8. Ze nam me bij de hand en we liepen naar mijn straat. Toen zei ik 'nou daar woon ik waar die blauwe auto staat'. We belden samen aan bij de deur, mama kwam naar buiten met een hele rode kleur. Ze was een beetje boos op mij, ik mocht het nooit meer doen. Die mevrouw bedankte ze en gaf haar zo een zoen. Ze zei 'je bent geweldig', zeg dat vond ik overdreven want ik wist toch zelf de weg. Had die mevrouw me niet gebracht dan was ik toch wel thuis gekomen. Heel gewoon, ik weet heus wel waar ik woon. Had die mevrouw me niet gebracht op numero 8. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663121 98 2032-12-31T22:00:00+00:00 3756 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no lopen helpen https://schooltv.nl/video-item/klussen-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:47:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25115.w613.r16-9.82fe055.webp Klussen | Scène uit Sesamstraat Oké, dan gaan we met deze plank beginnen. Hé Frank. Wat ben jij nou aan het doen? Ik ga een geweldige lange bank maken in de tuin, bij de tafel. Gaaf, zal ik je even helpen? Nee dankjewel, dat is misschien een beetje ongeschikt werk voor jou. Nee maar Frank, ik kan heel erg goed.. Zie je nou wel, er kan van alles gebeuren. Pino alsjeblieft, blijf jij nou helemaal die kant, je loopt verschrikkelijk in de weg. Dankjewel, dankjewel, dankjewel. Lieve hemel. Hé Frank, kan ik je helpen? Hé Maatje, je komt als geroepen. Houd jij deze plank maar even vast. Nou zeg, maatje. Meten. Er moeten 5 kinderkontjes op deze bank kunnen zitten. Maar dat lukt wel. Pas op de zaag! Lieve hemel dankjewel. Dat is gevaarlijk zeg. Oké, voorzichtig. Ja dat gaat goed. Dit hebben we. Leg die plank op tafel. Ik ga er een stuk afzagen. Waar is mijn houtklem? Is dat een houtklem daar onder de tafel? Hé Elvan, lieve hemel. Zet die plank daar neer. Sorry maatje. Gelukkig was Pino hier. Ja anders waren er ongelukken... Au, au. Kijk nou uit. Ja Pino, ga jij eens lekker met mij de was ophangen, dan mag jij de knijpers doen. Nee Lot, Pino moet hier blijven. Pino helpt ons al. Hij let heel erg goed op, hé Pino? Ja Lot, ik pas op. Dan moet je vooral hier blijven. Jammer voor mij. Tot later dan. Oké maatje, we gaan verder. Oké maatje. We gaan planken in elkaar zetten. Ja, dat doen we. Houden jullie met zijn tweeën deze plank vast en dan zaag ik er een stuk vanaf. Let je wel even op. Zijn jullie er klaar voor maatjes? 1,2, gaan we! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663122 128 2032-12-31T22:00:00+00:00 1073 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no klussen helpen https://schooltv.nl/video-item/mag-het-van-sien-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:47:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25116.w613.r16-9.cb8203e.webp Mag het van Sien? | Scène uit Sesamstraat Aart, Aart? Mag ik een ijsje? Heb je dat al aan Sien gevraagd? Nee. Moet je het eerst even aan Sien vragen, als zij het goed vindt dan vind ik het ook goed. En als het dan van Sien niet mag? Dan vind ik het ook niet goed. Dus ik hoef het helemaal niet aan jou te vragen? Hoe bedoel je dat? Als het van Sien mag dan mag het van jou ook, en als het van Sien niet mag dan mag het van jou ook niet. Dus ik hoef het alleen aan Sien te vragen want jij zegt toch hetzelfde als Sien. Maar ik doe niet alles wat Sien zegt, ik heb zelf ook wat te zeggen. Ik heb zelf een eigen mening hoor. Dus jij hoeft niet eerst aan Sien te vragen of je een ijsje mag? Nee natuurlijk niet, ik maak zelf wel uit of ik een ijsje neem en ik maak zelf wel uit of jij er ook eentje krijgt. Aart? Aart, mag ik een ijsje? Tuurlijk. Net zo makkelijk. Hoppa. Kijk eens, alsjeblieft. Aart, dankje. Ik zelf ook 1. Mmmm, aarbeien. Ja Sien, ik heb Ieniemienie een ijsje gegeven en ik heb er zelf ook eentje genomen. Gewoon, we hadden er trek in. Oh. Ja lekker. Weet je wat? Ik neem er zelf ook 1. Nou hier, zo. Lekker zeg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663123 117 2032-12-31T22:00:00+00:00 1284 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no baas vraag ijsje https://schooltv.nl/video-item/raadsel-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:46:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25117.w613.r16-9.3ce91cc.webp Raadsel | Stukje uit Sesamstraat Nou hoor, het lukt niet. Ienie, kijk eens. Oh mooi Tommie, een brandweerauto. Goed hé? Laat jouw tekening eens zien. Oh wat goed! Een strand met allemaal mensen. En ook nog een boot. Wow! Mooi hé? Goed zeg. Nou hoor, mijn tekening is helemaal mislukt. Laat eens kijken, laat eens kijken. Nou zeg, die is echt wel mislukt. Pino, je kan geeneens zien wat het is. Nee. Is het een prinses in een kasteel? Nee. Is het misschien een dinosaurus in de speeltuin? Nee, dat is het ook niet. Zal ik het dan maar zeggen? Nee wacht, ik weet het bijna. Het is, het is... de paashaas? Ha, het is niet de paashaas nee. Volgende. Is het buurman Baasje die aan het dansen is? Nee het is niet buurman Baasje. Nu ben jij Tommie. Ik ben weer. Wat een mooie tekeningen. Nee nee nee Frank. Dit is geen tekening. Dit is een raadsel. En het is een heel goed raadsel Frank, want het is heel moeilijk. Dit is inderdaad wel heel moeilijk. Ik denk dat jullie het nooit raden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663124 102 2032-12-31T22:00:00+00:00 839 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no tekenen https://schooltv.nl/video-item/rood-kleurpotlood-grafisch-versje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:46:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25118.w613.r16-9.8a7f020.webp Rood kleurpotlood | Grafisch versje uit Sesamstraat Hoi. Mijn naam is kleurpotlood. Van voren heet ik rood. Ik heb broertjes heel erg veel. Paars en roze, groen en geel, oranje, bruin en zwart en blauw. Kijk, hier liggen we. Mouw aan mouw. En heb je wit ook al gezien? Goed geteld. We zijn met 10. Zet je mij op jouw papier. In tekenen heb ik zo'n plezier. Je kan met mij een heleboel. Maak maar eens een paddenstoel. Een dak, of een kabouterhoed. Ook een stoplicht kan ik heel goed. Hé, wat maak je? Zo, dat is knap. Een brandweerwagen met een trap. Poeh, dat was een heel gedoe. Ik ga liggen, ik ben moe. Ik ga slapen als een roos. Naast mijn broertjes in de doos. Lekker tussen wit en zwart. Niet naast paars. Die snurkt zo hard. Welterusten. Doof jij het licht? Doe de doos maar zachtjes dicht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663125 76 2032-12-31T22:00:00+00:00 1628 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no kleur tekenen https://schooltv.nl/video-item/suikerklontjes-voor-aart-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:46:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25119.w613.r16-9.215e340.webp Suikerklontjes voor Aart | Stukje uit Sesamstraat Weet jij nog wat je Sien moet vragen? Ja, of ik wat suikerklontjes mag lenen voor meneer Aart. Heel goed. En gelijk terugkomen, anders wordt mijn thee koud. Tot zo. Suikerklontjes voor meneer Aart. Suikerklontjes voor meneer Aart. Daar komt een vijand aan. Hé Tommie, wat ben je aan het doen? Hé Ienie, ik speel dat ik een geheime opdracht heb. Kijk, dit is mijn walkietalkie. Doe je ook mee? Nee, want ik moet voor Aart suikerklontjes gaan halen voor Sien. Oh ja. Maar Ienie, dan heb je een echte geheime opdracht. Die suikerklontjes zijn diamanten. We moeten de schat zoeken. Ja wow, de schat zoeken. Schat in diamantberg. Tommie? Ik wil ook wel zo'n walkietalkie. Ienie, hier je tasje. Dat lijkt wel een computertag. Bleep bleep. Ja leuk, bleep bleep bleep. Ja, we moeten die kant op. Oké dan. Poeh hé zeg. Ienie, dat is iemand die de schat wil stelen. Ojee, dan moeten we hem wegjagen. Wacht, kijk eens hier. Alsjeblieft. En ik ook 1. Ja Tommie, dit zijn de stralers. Nu kunnen we stralen. Zo, het is veilig. We kunnen verder. Nee hé. 1, 2, 3. Tommie, dat is een geheime code. Dat wil zeggen dat we nog maar 3 minuten hebben. Dan hebben we nog meer krachten nodig. Snel! 1, 2 hotseflops. Nu hebben we meer krachten. Nu kunnen we vliegen. Nu kunnen we vliegen. Kom op, snel! Oej, op slot. Het wachtwoord. Diamant. Diamant. Bleep bleep. Yes, Ieniemienie, jij gaat naar binnen en jij verovert de schat en ik houd hier de wacht. Oké, ik ga goed uitkijken of er niemand komt. Dat er geen vijand komt. Als er iemand komt dan zeg ik dat in de walkietalkie. Tommie? Daar komt een meneer. Heb jij Ieniemienie gezien? Tadaa! Ieniemienie, waar blijf je nou? Je zou onmiddellijk terug komen. Ik heb diamanten voor je Aart. Diamanten? Ja diamanten Aart. Het zijn suikerklontjes. Nee dat zijn diamanten. Ze zijn voor jou Aart. Dankjewel dan. Goed hé. Oké Ieniemienie, wij kunnen weer naar de volgende geheime opdracht. Even kijken wat we nu nog meer kunnen vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663126 208 2032-12-31T22:00:00+00:00 876 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no diamant suiker geheim spanning https://schooltv.nl/video-item/verhuizen-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:46:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25120.w613.r16-9.2684b8b.webp Verhuizen | Stukje uit Sesamstraat Zo, deze nog. Hebben we nou alles? Stop! Meneer de Haas moet ook mee. Oh ja, natuurlijk. Ik tel tot 3. Ja? 1, 2, 3. Dat gaat niet. Het is te zwaar. Buurman, buurman. Wilt u ons even helpen? Ik jullie helpen? Ik peins er niet over. Ik heb het veel te druk en ik heb haast. En bovendien heb ik geen tijd. Wat zit er trouwens allemaal in die doos? Daar zit al ons speelgoed in. Want buurman, wij gaan verhuizen. Wat zeg je? Gaan jullie verhuizen? Maar dat is het beste nieuws wat ik in jaren gehoord heb. Wat zal het hier heerlijk rustig worden en netjes en stil. Maar deze doos is dus te zwaar. Maar ja, dan blijven we gewoon maar hier. Nou ho ho ho, wacht even. Misschien kan ik toch wel even helpen. Ga maar eens opzij. Daar ben je ten slotte buren voor hé, om elkaar een beetje te helpen. En zeker als we binnenkort geen buren meer zijn. Dank u wel hoor buurman Baasje. Weet je wat? Ik kan jullie gelijk wel een eindje op weg helpen hé. Hoe eerder jullie weg zijn hoe beter. Wat aardig! Een echte verhuizing. Aan de kant! Aan de kant! Hier komen de verhuizers. Aan de kant. Hier woon ik dus vanaf hier moeten jullie het zelf doen. Ik zal zeggen, ga maar gauw. Hoe eerder jullie weg zijn hoe beter en die anderen zitten natuurlijk met smart op jullie te wachten. Jullie moeten vast nog een heel eind. Ik zal zeggen, tot nooit meer ziens! Maar we zijn er al. Kijk maar, daar is het. Onze nieuwe geheime hut. Hut? Maar wacht eens even. Ik dacht dat jullie gingen verhuizen. En dan zijn wij buren, buurman. En buurman, wij willen u ook wel eens ergens mee helpen als het nodig is hoor. Ja, want dat doen buren toch altijd. Jullie bekijken het maar. Deze buurman doet voortaan weer alles lekker zelf helemaal alleen. En ik laat me zeker niet meer voor jullie karretje spannen. Goedemiddag! Nouja, maakt niet uit. Uitpakken. En een emmer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663127 161 2032-12-31T22:00:00+00:00 2789 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no verhuizen spelen helpen https://schooltv.nl/video-item/verrekijker-scene-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25121.w613.r16-9.542678a.webp Verrekijker | Stukje uit Sesamstraat Lang zal die leven, lang zal die leven, lang zal die leven in de gloria, in de gloria. Hieperdepiep hoera! Tommie, cadeautjes. Cadeautjes. Voor je verjaardag. Wat zal hier in zitten. Het is iets wat je heel graag wilt hebben. Een verrekijker, zelfgemaakt van wc-rolletjes. Ja! En, vind je het niet mooi? Ja, maar het is geen echte hé. Maar ik heb hem echt speciaal voor jou gemaakt. Ja, ja, maar met een echte verrekijker kan je wel erg ver kijken hé. Wat zou hier dan toch in zitten hé? Hé Tommie, kijk eens. Maar kijk nou eerst eens even naar die van mij. Help eens. Flauw hoor. Wow, een echte verrekijker. Deze is echt vet cool, tof, gaaf. Die is helemaal te gek en dan zitten er ook nog extra lenzen bij. Ook nog, speciale. Maar dat heeft die van mij ook hoor. Maar Arjan, hoe ver kan je met deze kijken? Nou wel van hier tot aan de duinen. Probeer maar eens. Echt waar? Ja kijk maar. Ik ga hoor. Poeh hé, ja ja. Wow, ik zie de duinen. En ik zie Aarts zijn huis. Echt waar? Wat goed. En ik zie Ienie. Het lijkt wel of ze huilen moet. Echt waar? Nee hé. Laat mij eens kijken. Oh maar die is gewoon jaloers omdat ze zelf niet zo'n verrekijker heeft. Mag ik nou weer? Hij komt echt heel ver. Hé! Ik zie een meeuw door de wolken scheren daar. Wow, en goed zeg. Wow, dit is een wonderkijker. Wow! Ienie! Deze is vet gaaf zeg. Deze is prachtig. Ienie! Wat een vet coole, gave verrekijker is dit zeg. Wow. Vind je dat echt? Ja echt. Ienie, die andere verrekijker hé. Daar kun je heel goed ver mee kijken hé maar deze maakt alles mooi. Deze maakt alles roze. Jou ook. Wow. Ienie, wat ben je mooi. Vind je dat echt? Zo mooi ben je. Ach ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663128 183 2032-12-31T22:00:00+00:00 3001 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no verrekijker verjaardag verdriet https://schooltv.nl/video-item/zusje-grafisch-liedje-uit-sesamstraat 2024-02-01T13:14:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25122.w613.r16-9.46e178b.webp Zusje | Grafisch liedje uit Sesamstraat Ik heb een lief klein zusje en ze kan al heel veel dingen. Ze kan een beetje praten en een brabbelliedje zingen. Weet je wat ze altijd doet als ik naar school toe ga? Dan zwaait ze met haar handje en dan zegt ze vrolijk da, da, da, da, da, da, da, da, da, da...... Mijn zusje die begrijpt me, ik vertel haar graag verhalen. Dan zegt ze da, da, da en haar gezicht begint te stralen. Bij het avondeten vraag ik altijd 'wil je vla?'. Dan slaat ze met haar lepel en dan roept ze heel hard ja, ja, ja, ja, ja, ja, ja, ja, ja, ja.... Mijn zusje is een schatje, maar dan kan ze dan al praten. Ze poept nog in haar luier en kan vieze scheten laten. Als ik dan met mama bij de aankleedtafel sta, dan knijp ik snel mijn neus dicht en dan roep ik heel hard bah, bah, bah, bah, bah, bah, bah, bah, bah, bah... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663129 144 2032-12-31T22:00:00+00:00 2755 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no familie zus praten https://schooltv.nl/video-item/zuurkool-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:45:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25123.w613.r16-9.c5ea6a0.webp Zuurkool | Stukje uit Sesamstraat Mogen we nu dan het toetje? Ja! Nee, nee, nee, het bordje van Tommie is nog niet helemaal leeg. Maar ik hoef niet meer. Niet zeuren Tom, het is heerlijk voedsel. Nou, ik vind dat hij best goed heeft gegeten hoor Aart. Wat mij betreft mogen die toetjes door. Ja! Niet verstandig van je Lot. Als ik tegen Tommie zeg dat hij zijn bordje leeg moet eten dan moet je niet plotseling iets anders gaan zeggen. Maar wat vind je precies niet verstandig Aart? Net wat ik zeg, als ik zeg dat Tommie iets niet mag doen, dan moet je niet iets anders gaan zeggen. Dat is niet om te lachen Pino. Nou zeg, daar lach ik helemaal niet om. Persoonlijk vind ik dus dat niet altijd zo streng tegen die kinderen moet zijn. Dat vind ik. Laatste hapje. Kijk nou toch. En was het heerlijk Tommie? Het was heerlijk hé Tom? Dan mag het toetje nu door. Ja! Toetje toetje. Vlaflip. Ik neem deze, die zit lekker vol. Geef de gele maar aan Aart. De gele voor Aart. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663130 75 2032-12-31T22:00:00+00:00 1161 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no toetje eten https://schooltv.nl/video-item/bal-in-de-tuin-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:45:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25124.w613.r16-9.4060a05.webp Bal in de tuin | Stukje uit Sesamstraat Stap in de mand en de bal is voor.... Nee hé. Ja ja ja. Buurman? Moet jij niet op trektocht? Trektocht? Ligt mijn bal misschien in uw tuin? Jouw bal? Nee, niet gezien. Echt niet? Nee. Ik geloof niet dat ik jouw bal gezien heb. Nee, nee hoor. Er staat Pino op. Nee, niet gezien. Nee. Dat heb ik niet zelf geschreven hoor, want ik kan helemaal niet schrijven. Dat heeft Sien gedaan. En Pino begint met een P. Natuurlijk niet, Pino begint niet met een P. Nee? Nee, Pino begint met een K. Haha, nee Pino begint ook niet met een K. Een B? Nee natuurlijk niet. Pino begint met een P. Kijk, de P van Pino. Mijn bal! Mijn bal! Dank u wel. Dag buurman. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663131 84 2032-12-31T22:00:00+00:00 1880 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no ballen tuin https://schooltv.nl/video-item/blokkenletters-deel-1-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:45:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25125.w613.r16-9.4198d65.webp Blokkenletters (deel 1) | Stukje uit Sesamstraat Hé Tommie! Tommie speelt nog met blokken. Helemaal niet! Ik schrijf. Schrijven? Je kan toch helemaal niet schrijven met blokken? Echt wel. Ik schrijf een letter. Hoe dan? Ik schrijf mijn eigen letter, de T van Tommie. Maar hoe schrijf je dan met blokken? Kijk dan, kijk dan. Eerst heb ik die daar gelegd en dan doe ik zo en dan tadaa! De T van Tommie. Ja! De T van Tommie. Wat goed. Die kan ik lekker schrijven ja. Ik kan ook mijn letter schrijven. De letter van mijn naam. De I? Ja. Kijk, kijk. Weet je hoe dat kan? Doe dan. Niks aan. Makkie! Nee, nee, hij is nog niet klaar. Want op de I van Ieniemienie daar hoort nog een puntje op. Kijk. Met een puntje. Nu is het de I. Wow. Goed zijn wij hé? Wat leuk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663132 77 2032-12-31T22:00:00+00:00 1043 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no letter woordenschat blok https://schooltv.nl/video-item/blokkenletters-deel-2-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:45:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25126.w613.r16-9.0d3ce95.webp Blokkenletters (deel 2) | Stukje uit Sesamstraat De T en de I. Goed zijn wij hé. Hé Tommie en Ieniemienie, zitten jullie hier. Hé Frank. Kom eens kijken. Wat zijn jullie aan het doen? Wij kunnen letters schrijven met blokken. Kijk maar. Heeft Tommie bedacht. Dat heb ik bedacht. Dat is de T van Tommie. Wat knap. En kijk hier. Dat is de I van Ienie. Jullie kunnen letters maken. Goed zijn wij hé? Wacht, dat kan ik ook. Ik ga mijn letter maken. Kijken of ik dat kan. Deze zo en deze zo. En die zo en die zo. Zo heb ik de F van Frank. Kan je ook de S van Sien? Kan je dat? Nee de S van Sien is een letter met bochtjes, dat is een slangetjes letter. Eens even kijken. Dan doe ik deze hier en die zo. Dan doe ik die zo en doe ik die zo en doe ik die zo. Maar Frank, dat is toch geen slangetje? Het is wel de S van Sien. Ja, ja. En de E van Elvan? De E van Elvan. Eens even kijken. Kijken of we nog genoeg blokken hebben om de E van Elvan te maken. Deze zo en dan deze en dan deze en dan deze. Dat is gewoon weer de F van Frank. Ik ben ook nog niet klaar. En dan deze. Hé ja! De E van Elvan. Wat zijn wij goed. Wat goed. Maar jongens, ik zie nog iets anders. We hebben niet alleen de letters van onze namen gemaakt. De F van Frank, de I van Ieniemienie, de E van Elvan, de T van Tommie en de S van Sien. Als je ze achter elkaar leest hebben we een woord gemaakt. Echt waar? Wat dan? F, i, e, t, s, fiets. We hebben het woord fiets gemaakt. Wat knap van jou! Wij zijn knap! Wat zijn wij goed! Wij kunnen schrijven! Oh lieve hemel, ik zou met Lot gaan fietsen. Ben ik helemaal vergeten. Doei jongens, tot straks! Een echt woord met blokken. Mooi hé? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663133 151 2032-12-31T22:00:00+00:00 1105 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no letter woordenschat blok https://schooltv.nl/video-item/er-was-eens-grafisch-liedje-uit-sesamstraat 2024-02-01T13:14:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25127.w613.r16-9.00fc92a.webp Er was eens | Grafisch liedje uit Sesamstraat Doe mij maar het verhaaltje van de reus. Met laarzen van 1 meter die klein duimpje haast bedolf. Of nee nee nog veel beter. Doe mij maar het verhaaltje van Roodkapje en de wolf. Of anders het verhaaltje van de heks. Van knibbel knabbel knuisje en van Hans daar in het hok. Of liever van dat huisje, dat huisje met die mama en die geitjes en die klok. Van Sneeuwwitje en de 7 dwergen. Van Doornroosje en die nare prik. Ik weet niet welk verhaaltje ik moet kiezen. Het sprookjesboek is veel en veel te dik. Ik ben zo moe zo moe dat ik moet gapen. Doe mij maar het verhaaltje van het meisje dat geen slaap had. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663134 88 2032-12-31T22:00:00+00:00 28528 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no sprookje slaap https://schooltv.nl/video-item/even-stil-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:45:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25128.w613.r16-9.0fd1a5b.webp Even stil | Stukje uit Sesamstraat Tom? Tommie? Tom. Kan je even stil zijn? Tuurlijk Arjan, tuurlijk. Oké. Even stil. Tommie? Tom? Hé Tommie. Wat zei ik nou? Of... Of je even stil wilde zijn. Ja is dat duidelijk? Ja Arjan. Helemaal duidelijk. Even stil. Even stil en dan... Tommie! Schei nou uit. Ik vroeg toch of je even stil wilde zijn? Ja, ja, maar ik was toch even stil? Erg grappig hoor Tommie, erg grappig. Klopt wel Arjan, Tommie is al 2 keer even stil geweest. Bemoei je er nou niet mee. Weet je Tommie, ik denk dat Arjan gewoon een beetje jaloers is omdat hij niet zo mooi kan trommelen als jij. Ik jaloers? Ik jaloers omdat ik niet zo goed kan trommelen als Tommie? Ja, omdat je niet zo mooi kan trommelen. Hé Mimoun, ik denk zelfs dat Arjan helemaal niet kan trommelen. Nu moet het toch niet gekker worden hoor. Kan ik niet trommelen met dat ding? Nou geef die stokken maar hier, ik zal jullie eens laten zien. Ja maar.. Kom maar hier, zo. Dan doen we zo. Dan tellen we af. Hé Arjan! Arjan! Kan je alsjeblieft heel even stil zijn? Ja even stil, natuurlijk. Arjan? Even stil en dan... He! Leuk hé? Echt wel goed. Poeh hé! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663135 140 2032-12-31T22:00:00+00:00 1235 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no trommel geluid https://schooltv.nl/video-item/hakim-tekent-letters-d-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:44:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25129.w613.r16-9.361878f.webp Hakim tekent letters: D | Stukje uit Sesamstraat Ah, dankjewel Ienie. Zal ik iets voor je tekenen? Ja, een letter. Welke letter? Nee dat ga je raden ja? Uhhmm, een O? Nee dit is de ... De D. Heel duidelijk, wat goed. Dat is mooi. Dan doen we nu. Mannetje D. Mannetje D, en wat doet hij? Mannetje D? Hij staat op... Op het dak. Ja, op het dak. De D van dak. Ja ja, en hoe heet die man? Uhhmm... Dirk. Dirk. Ook met de D. De D van Dirk. en Dak. En nu ga ik doei! dus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663136 82 2032-12-31T22:00:00+00:00 2793 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no letter tekenen https://schooltv.nl/video-item/hoorspel-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:44:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25130.w613.r16-9.2c291c3.webp Hoorspel | Stukje uit Sesamstraat Ienie, dan wil ik nog even het vuur horen. Ja ja, dat is net echt. Oké. Perfect. Is iedereen er klaar voor? Ja ja ja. Oké, daar gaan we. Start de muziek. Dames en heren, u luistert naar het hoorspel 'bruine bonen met spek'. 3 Cowboys zaten om een vuur, een kampvuur. Het vuur knetterde en er waaide een gure wind. 1 van de cowboys roerde in een pan met bruine bonen. Toen hoorde de cowboys hoefgetrappel. Het hoefgetrappel kwam dichterbij. Oh nee, het was de verschrikkelijke bruine bonen Henkie. De cowboys klappertanden van angst. Geef hier die bruine bonen met spek. Het vuur knetterde. De wind loeide. De cowboys klappertanden van angst. Zeg, komt er nog wat van zei bruine bonen Henkie. Geef op die bruine bonen. Toen stond de dapperste cowboy op en zei 'nee'. Even werd het doodstil. Je mag er gerust bij komen zitten, dan kunnen we samen delen. 'Samen delen?', zei bruine bonen Henkie. Dat heb ik nog nooit gedaan. Dat wil ik wel eens proberen. Zo liep alles goed af. Het vuur knetterde. De wind loeide. De bruine bonen werden eerlijk verdeeld en de paarden stonden rustig op stal. Lekker zeg die bruine bonen, dat is wel fijn dat samen delen. 'Dat moeten we vaker doen', zei bruine bonen Henkie. Dat deden ze, want ze werden dikke vrienden. U heeft geluisterd naar bruine bonen met spek. Ik dank u wel voor uw aandacht. Geweldig, geweldig! Ik zag het gewoon allemaal voor me. Die cowboys en dat vuur. Ik kon door die doek helemaal niet zien wat er gebeurde hoor. Aart, je rook de bruine bonen met spek toch bijna? Ik weet precies wat ik vanavond ga eten. Dan mag jij raden. Bruine bonen met spek! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663137 185 2032-12-31T22:00:00+00:00 10940 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no spel horen https://schooltv.nl/video-item/kassabon-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:44:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25131.w613.r16-9.7e43eb3.webp Kassabon | Stukje uit Sesamstraat Wat is dat? Dat weet ik eigenlijk ook niet. Lot? Wat staat daar? Oh hier, dat is de kassabon. Dat weet ik ook wel, maar wat staat er? Daar staat chocoladepasta 99 cent. Daar staat bruine bollen 42 cent. Je wilt gewoon dat ik die hele bon ga voorlezen hé? Ja! Voorlezen! Nou daar gaat ie dan. Luister goed. Chocoladepasta 99 cent; broccoli 69 cent; tomatenketchup 500 ml 55 cent; een pond gehakt 50/50 2,34; chocoladepasta nog eens 99 cent; fries roggebrood 500 gram 45 cent; apfelstrudel 500 gram 1,99; powerdrink 2,10; krakelingen 95 cent en de steenoven pizza 1,39; manderijnen 99 cent; kwark 1,24; culinaire soepen 400 ml 69 cent en als laatste de keukenrol 78 cent. Dan betalen we totaal 16 euro en 57 cent. Wow! Wow! Mooi hé? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663138 130 2032-12-31T22:00:00+00:00 1915 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no boodschap kassa spanning verhaal https://schooltv.nl/video-item/manieren-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:44:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25132.w613.r16-9.d9735e0.webp Manieren | Stukje uit Sesamstraat Zo doen wij dat niet. Uhm, wat niet? Zo maar de hand voor mijn neus weggrissen. Dat is onbeleefd. Dat zijn geen manieren. We zijn hier niet bij de kannibalen. Maar Aart, ik wil ham. Tommie, dan moet je dat wel eerst gewoon netjes vragen. Meneer Aart, geeft u mij de ham aan alsjeblieft. Precies. Aart mag ik de ham ff? Meneert Aart zou u zo vriendelijk willen zijn om mij de ham aan te reiken? Meneert Aart zou u zo vriendelijk willen zijn om mij de ham aan te reiken? Nee, want ik wil zelf een boterham met ham nemen. Maar dat is toch niet eerlijk? Meneer Aart doe nou niet zo kinderachtig en geef Tommie toch dat plakje ham. Nee, ik wil zelf een boterham met ham en dan moet hij het niet voor mijn neus weggrissen. Hij is jonger, ik ben ouder. Jongeren staan ook op voor ouderen in bus, trein of tram. Maar ik was eerst. Nou dan gaan we het zo doen. Ieder de helft. Echt niet, ik hoef geen half plakje ham hoor. Nee dan hoeft het voor mij al helemaal niet hoor. Dat is dan jammer hé. Dan doe ik het zo. Lekker. Kinderachtig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663139 79 2032-12-31T22:00:00+00:00 1764 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no delen eten normen https://schooltv.nl/video-item/mompelbeest-grafisch-versje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:43:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25133.w613.r16-9.f6fe3c8.webp Mompelbeest | Grafisch versje uit Sesamstraat Zodra mama de krant pakt komt mompelbeest voorbij. Het heeft net als mama bruine krullen en misschien daaronder ook wel ergens ogen. Het kruipt nieuwsgierig langs de rand. Soms schud het zich of kruipt het weg. Komt het weer terug als ik iets zeg. Dan zegt het mja of hmm of wachtlieverdjeevenwachten. Het lijkt wel of het met me praat. Maar ik weet niet of het me wel echt verstaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663140 30 2032-12-31T22:00:00+00:00 578 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no praten horen https://schooltv.nl/video-item/opa-pino-scene-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25134.w613.r16-9.5f02fa9.webp Opa Pino | Stukje uit Sesamstraat En toen kon de oude koning eindelijk rustig slapen. Dat is wel fijn voor de oude koning hé? Dat is heel fijn voor de oude koning. Hé Aart, jij bent ook al oud hé? Ja, dat kan je wel zeggen. Ik ben tamelijk oud. Was je altijd al zo oud? Nee natuurlijk niet. Vroeger was ik jong. Echt waar? Maar was je net zo oud als ik dan? Ja, maar dat is dan weer heel lang geleden Pino. Wat deed je dan toen je zo oud was als ik? Een beetje hetzelfde. Tikkertje spelen, belletje trekken, verstoppertje. Oja, en ik had een opa en die kon heel mooi verhalen vertellen. Had jij een opa? Ja, maar die is er ook niet meer. Nee, nu ben je zelf een opa. Ja, zo gaan de dingen. He Aart, vind jij het jammer dat je geen opa meer hebt? Het is wel jammer, maar er is niks aan te doen Pino. Maar zal ik jouw opa zijn dan? Jij mijn opa? Ja, dan ga ik jou verhalen vertellen. Ja, wel leuk. Echt waar? Dan moet je wel bij mij op schoot liggen hé. Op schoot? Oh. Dat wordt wat. Even kijken. Zo? Ja, en dan krijg jij meneer de haas. Dan gaat opa Pino jou een verhaal vertellen. Oh ja, ja ja. Er was eens een jongetje en die heette meneert Aart. Nee, nee, nee. Er was eens een jongetje en die heette jongetje Aart. Jongetje Aart had een hele lieve opa. Opa Pino. Opa Pino vertelde jongetje Aart altijd een verhaal voor het slapen gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663141 156 2032-12-31T22:00:00+00:00 8867 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no ouderdom groeien https://schooltv.nl/video-item/pino-gaat-voorlezen-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:43:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25135.w613.r16-9.66f2c06.webp Pino gaat voorlezen | Stukje uit Sesamstraat Jongens, ik moet even naar de winkel. Ik ben zo terug. Dag Sien. Doei Sien. Arjan, ga jij voorlezen? Nee nee sorry, ik heb geen tijd. Toe nou Arjan. Nee sorry, ik moet echt weg. Misschien wil Lot wel. Wat wil Lot wel? Lot wil niks. Ik moet ook weg jongens, dag! Nou moe, echt jammer. Ik had er net zo'n zin in. Hé, zal ik voorlezen? Pino, jij kunt toch geeneens helemaal voorlezen? Echt wel. Ik geloof er helemaal niks van. Laat eens zien dan. Oké. Kijk, hier heb ik een voorleesboek. Oké kom maar. Begin maar. Er waren eens 3 bergen. Oja, 3 bergen. Maar wat voor bergen? Gewoon bergen met sneeuw. En hoe heten die bergen dan? De bergen heet Bart, Bob en Bennie. Nee hé, wat een rare naam voor een berg. Bennie! En Bart vind ik ook een rare naam voor een berg. Zo is het verhaal! Ga door Pino, ga door. En die bergen waren broertjes van elkaar. Maar hadden die bergen ook sneeuw? Ja heel veel sneeuw. Behalve Bennie. Die niet, maar hij was ook de kleinste. Oh wat zielig. Echt zielig. He Aart, Aart! Moet je horen, Pino is aan het voorlezen. Voorlezen? Voorlezen? Pino kan niet eens lezen. Maar luister, het gaat over 3 bergen. En die zijn broertjes van elkaar. Maar als je niet kan lezen kan je ook niet voorlezen. Geef mij dat boek eens. Zie je wel, net wat ik dacht. Is geen boek, er staan geen letters in. Als er geen letters staan is het geen boek en kan je ook niet voorlezen. Maar Aart, Pino leest toch voor? Ja. Maar in een boek zonder letters kan je toch niet voorlezen? Nee, maar het zijn onzichtbare letters. Die kan alleen maar Pino lezen. Dankjewel Ienie. Ik wil ook sneeuw zei Bennie. Bennie? Wie is dan weer Bennie? Dat is de kleinste berg Aart. Welke kleinste berg dan? Aart, er zijn 3 bergen Bart, Bobbie en Bennie. 3 Bergen? En die zijn broertjes van elkaar. En Bennie wil ook sneeuw. Dat leest hij toch net voor? Ik word even niet goed. Ik moet eventjes een klein beetje frisse lucht halen. 3 Pratende bergen die broertjes van elkaar zijn. Zo die is weg, hé hé. Oké Pino ga door. Ik wil ook sneeuw zei Bennie. Sien, het gaat niet goed. Pino leest voor uit een boek met onzichtbare letters. Het gaat over 3 pratende bergen. Oh ja, dat ken ik dat verhaal. Bob, Bart en Bennie. Leuk hé? Ik geloof dat ik eventjes moet gaan liggen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663142 223 2032-12-31T22:00:00+00:00 4540 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no boek lezen voorlezen https://schooltv.nl/video-item/purk-andle-pak-scene-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:43:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25137.w613.r16-9.9d67439.webp Purk andle pak | Stukje uit Sesamstraat Purk het is leeg, kom hier. Los. Nouja. Zo lekker? Purk andle pak. Purk andle pak. Wat? Oh heb jij een vieze luier? Laat eens even... Nee ik weet niet. Ook niet. Je ruikt ook niet vies. Hoi! He! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663144 157 2032-12-31T22:00:00+00:00 1665 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no praten baby https://schooltv.nl/video-item/purk-moet-woorden-leren-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:43:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25138.w613.r16-9.c0d2f67.webp Purk moet woorden leren | Stukje uit Sesamstraat Dat weten we nou wel hoor Purk. Dat bla bla ta bla. Je zou eens wat meer woorden moeten leren Purk. Alleen maar dat ta ta bla bla is een beetje saai. Wat voor woorden zou ze dan moeten leren Ienie? Nou bijvoorbeeld deodorant. Nouja, wat is dat nou weer? Dat is een heel mooi woord hoor. Deodorant. Het is wel mooi maar dat is veel te moeilijk voor Purk. Nee laat mij maar, ik weet wel hoe dat moet, woorden leren. Purk? Luister eens Purk. Zeg eens Ieniemienie. Eerst zeg je Ie en dan Nie en dan Mie en dan weer Nie. Nee! Nee! Ik zeg Ieniemienie. Nee! Ie-nie-mie-nie. Nee, Purk kan nog geen Ieniemienie zeggen Ieniemienie. En als je zo schreeuwt dan leert ze het nooit. Ha ha, zie je wel. Ze kan wel woorden hoor. Nou he he. Pino, dat is makkelijk hoor. Ieniemienie, dat is pas een moeilijk woord. Het is gewoon moeilijk, maar wel heel mooi. Ieniemienie. Hoor dan. Ja! Goed zo! Goed zo Purk. Ze zei het! Oh wat ben je knap. Ieniemienie! Wat knap van Purk. Zeg nou maar weer Pino. Pino. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663145 131 2032-12-31T22:00:00+00:00 2471 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no woordenschat leren praten https://schooltv.nl/video-item/sprookje-het-lelijke-eendje-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:42:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25139.w613.r16-9.a645696.webp Sprookje het lelijke eendje | Stukje uit Sesamstraat Zijn jullie nou klaar? Het kan, het kan. Vandaag in 1 sprookje per minuut: het lelijke eendje. Tadaaa!! Er was eens een ei en dat ei kwam uit. Kijk maar. Kijk eens. Geboren! Ik ben geboren en ik ben... Het eendje keek in het water van de sloot, want dat spiegelde. En hij zag... Waaa! Ik ben een lelijk eendje. Kwaak, ik ben een hele mooie eend. Hoi! Wil jij met mij spelen? Wat ben jij een lelijke eend zeg. Met jou speel ik niet. Het lelijke eendje was heel erg verdrietig, want alle eendjes die hij tegen kwam waren veel mooier. Kwaak, ik ben een andere mooie eend en ik wil ook niet met jou spelen. Uhl, nee ik ook niet. Gadverderre. Het kleine, lelijke eendje moest heel erg huilen. Hij huilde wel 3 weken lang en toen... Wow! Daar ben jij, mijn lieve baby. Ja zei de zwaan. Ik ben jou baby niet, jij bent een mooie zwaan en ik een lelijk eendje. Jawel, kijk! Toen keek het eendje weer in het spiegelende water en toen was hij ineens... Kijk nou, ik ben gegroeid. Ik ben geen lelijk eendje meer, maar een mooie zwaan. Zo kwam alles toch nog helemaal goed voor het lelijke eendje. Samen met de familie zwaan leefden ze nog lang en gelukkig. Oh nee!! Echt Lot weer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663146 153 2032-12-31T22:00:00+00:00 4961 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no sprookje https://schooltv.nl/video-item/stuntkip-spruitjes-reportage-met-stuntkip-uit-sesamstraat 2024-01-04T11:18:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25140.w613.r16-9.d3a53e8.webp Stuntkip: Spruitjes | Reportage met Stuntkip uit Sesamstraat Oké, test test test. Doet de camera het? Dames en heren, van harte welkom bij weer een spiksplinter nieuwe stunt van Stuntkip. Zoals jullie kunnen zien zit Stuntkip aan tafel. Ze heeft spruitjes gegeten. Want dat is al een stunt op zich want als ik iets vies vind zijn het wel spruitjes. Straks gaat tante Coba voor de tweede keer opscheppen. Nu is mijn vraag aan Stuntkip: Stuntkip, wat voor geweldige stunt ga jij vandaag uitvoeren? Nee, ik ga vandaag helemaal geen stunt doen. Ik ga alleen maar zeggen dat ik niet meer hoef. Wat? Ga je zeggen dat je geen spruitjes meer hoeft? Maar dat is geweldig. Wat een stunt! Dames en heren, Stuntkip gaat straks iets heel dappers doen. Ze gaat zeggen dat ze geen spruitjes meer hoeft. Ja maar dat is toch helemaal geen stunt? Ik heb gewoon genoeg gehad. Ja ja, maar heb je er wel eens aan gedacht dat tante Coba misschien heel boos word? Boos? Misschien gaat ze wel heel hard gillen. Gillen? Ja omdat je haar spruitjes niet wilt opeten. Dag Haas. Hallo. Zo kip, ik zie dat je je bordje keurig hebt leeggegeten. Zal ik nog wat spruitjes opscheppen? Nou.. Zeg het maar. Nee tante, dank u. Ik heb genoeg spruitjes gegeten. Ze heeft het gedaan. Dames en heren, ze heeft het gedaan. Stuntkip heeft gezegd dat ze geen spruitjes meer hoeft. Geweldig wat een stunt! Trouwens haas, heb jij eigenlijk al wat gegeten? Ik? Nee, nee, maar ik heb thuis nog wel een pan worteltjes op het vuur. Maar je bent nu hier en ik heb genoeg spruiten over. Zal ik de rest maar bij jou opscheppen? Ja graag. Maar je hoeft niet hoor. Schep maar gerust op. Als je het niet wil kan je het gerust laten staan. Nee hoor geen enkel probleem, ik ben dol op spruitjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663147 138 2032-12-31T22:00:00+00:00 1556 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no spruitje durven angst bang groente https://schooltv.nl/video-item/verrassing-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:42:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25141.w613.r16-9.f1ac323.webp Verrassing | Stukje uit Sesamstraat Nee hé, wat een goede mop zeg! Ik weet ook nog een hele goede mop. Wat is het gezellig, maar het is nu bedtijd. Ik zal maar lekker gaan slapen want ik heb een verrassing voor jullie. Morgen gaan we iets heel leuks doen. Leuk! Wat gaan we doen? Kijk die nieuwsgierige koppies nou eens. Nee ik zeg niks jongens, het is een verrassing. Vinden wij het leuk? Dacht het wel ja. En jij Frank, vind jij het.. Ik heb het zelf bedacht dus het is heel erg leuk voor mij. Zeg nou... Gaan we ergens naar toe Frank? Oké, dat wil ik dan wel verklappen. We gaan ergens naar toe maar voor de rest doe ik krik krak. Maar waar gaan we dan naartoe? Jongens, een verrassing is alleen een verrassing als het een verrassing is. Anders is het toch geen verrassing? Oh, ja dat is waar. Gaan we naar het zwembad? Naar de speeltuin? Op visite? Nee we gaan naar het strand. De dierentuin? Nou dan weet ik het helemaal niet meer hoor. Hij weet het niet. Weet je wat, weet je wat? Als we nou heel snel gaan slapen, dan is het ook heel gauw morgen. Jottum. Maar jongens, willen jullie het niet meer weten dan? Jawel Frank, maar daarom gaan we nou juist heel gauw slapen. Welterusten Frank. Welterusten Frank. Welterusten. We gaan naar het circus. Het circus? Wow! Jippie! Nou heb ik het toch verklapt en nou is het geen verrassing meer. Ik kon het niet voor me houden. Frank, het is de leukste verrassing van de hele wereld. Echt waar? Echt waar Frank. Leuk is het hé? Jongens, lekker gaan slapen. Er zijn ook olifanten en er zijn clowns en leeuwen en tijgers. Slaap lekker. Droom maar lekker. Nog maar 1 nachtjes slapen en dan komt de verrassing. Een clown... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663148 132 2032-12-31T22:00:00+00:00 1298 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no verrassing geheim https://schooltv.nl/video-item/voor-alles-is-een-woord-grafisch-liedje-uit-sesamstraat 2024-02-07T13:39:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25142.w613.r16-9.70eb370.webp Voor alles is een woord | Grafisch liedje uit Sesamstraat Voor alles alles is een woord. Voor kaas en krokodil. Voor boerderij, voor kip en ei, voor kus en kikkerdril. Wat zijn er toch veel woorden. Ladders, laars, lantaarnpaal, de wereld wemelt van de woorden. En hij kent ze allemaal. Voor alles alles is een woord, voor ruzie, rood en rot. Voor taart, voor teen, voor 3,2,1. Voor snurken en voor snot. Wat zijn er toch veel woorden. Visser, vlieger, voet, verhaal. De wereld wemelt van de woorden en hij kent ze allemaal. Voor alles alles is een woord. Voor feest, voor flat, voor fiets. Voor gek, voor goal, voor schut, voor school, vergeet nog bijna iets. Voor alles alles is een woord er is zelfs een woord voor... Ja zelfs een woord voor... niks! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663149 70 2032-12-31T22:00:00+00:00 10341 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no woordenschat taal leren https://schooltv.nl/video-item/voorlezen-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-07T13:35:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25143.w613.r16-9.eecb67c.webp Voorlezen | Stukje uit Sesamstraat En dan nemen we nog 1 hap. Vind je dat lekker? Wat heb jij gegeten. Frank, ga je voorlezen? Ja, maar ik moet vreselijk nodig naar de wc. Ik ben blij dat je binnen komt. Kan jij Purk eventjes op schoot nemen? Tuurlijk. Leuk! Wil je even op haar letten? Lukt dat? Kom maar. Weet je zeker dat het kan? Ik ben zo terug. Doei! Oké, zo. Dan gaan we op Frank wachten hé Purkie. Die! Die gaat Frank zo voorlezen hé. Wat duurt wachten lang hé? Ja ja. Het gaat over een lelijk eendje. Kijk. Zie je dat? Dat is het eendje. Die is zo lelijk dat niemand met hem wil spelen. Maar kijk daar. Hier. Nu wordt het eendje groter en dan verandert hij helemaal. Hij wordt groter en mooier dan alle andere eenden. Kijk maar. Daar ben ik weer jongens. Tom, kom maar op met dat boek. Nee, hoeft niet meer Frank. Hoezo niet? Ik lees voor aan Purk. Hé, kan je dat dan? Kan ik dat Purk? Ik ken het over het lelijke eendje. Oh dat is mooi, mag ik ook luisteren? Tuurlijk hoor, kijk. Hier werd het lelijke eendje een mooie zwaan. Hij werd groter dan de gewone eendjes in de vijver en iedereen wilde wel met hem spelen. En toen leefde hij nog lang en... gelukkig. Ja hé Purk. Wow, wat kun jij goed voorlezen Tom. Nog een keer. Nog een keer ja. Oké nog een keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663150 134 2032-12-31T22:00:00+00:00 2397 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no lezen boek voorlezen https://schooltv.nl/video-item/waarom-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:41:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25144.w613.r16-9.c1eab15.webp Waarom? | Stukje uit Sesamstraat Oké Ieniemienie, begin jij of begin ik? Begin jij maar. Ha die Frank. Waarom lig jij onder mijn auto? Omdat hij stuk is Tom. Waarom is hij dan stuk? Omdat hij niet gesmeerd was. Maar Frank, waarom was hij dan niet gesmeerd? Ja omdat ik het vergeten was. vergeten? Maar waarom ben je dat dan vergeten? Omdat ik er niet aan gedacht had. Waarom had je er niet aan gedacht? Jullie vuile pestkoppen, nu heb ik jullie in de gaten. Ja jullie zitten de hele tijd van waarom dit en waarom dat, waarom zus, waarom zo. Tot ik er helemaal gek van word. Ik ben niet gek, ik schei er mee uit. Maar Frank, je hebt wel gewonnen. Ja want Frank, je hebt 4 keer antwoord gegeven en dat is echt ontzettend goed. Ja dus jij bent de allerliefste van heel Sesamstraat. Dag Frank. Doei! Kom dan gaan we naar Peetje. Ben ik de allerliefste terwijl ik het niet eens merkte. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663151 95 2032-12-31T22:00:00+00:00 1946 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no vraag spel https://schooltv.nl/video-item/wachten-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-07T13:35:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25145.w613.r16-9.86634c5.webp Wachten | Stukje uit Sesamstraat Lot? Waar blijf je nou? Ogenblikje nog. Oh Arjan, hoelang moeten we nou nog op Lot wachten voordat we weggaan? Nou ze zei een ogenblikje nog, dus ongeveer zo lang. Oh ja. Ze had ook kunnen zeggen een ogenblik. Dat is al net iets korter dan een ogenblikje nog. Snap je wel? Ja. Lot, je ogenblik is nu wel voorbij hoor. Moment. Ah moment, dat is al korter dan een ogenblikje nog. Oh ja, ik snap het. Dus een moment is korter dan een ogenblikje nog. Ja, bij Lot wel ja. Heel eventjes nog! Ahj, dan gaat het fout. Heel eventjes nog, kijk dat is veel langer dan moment. Misschien moeten we daar wel blij mee zijn want ze had ook kunnen zeggen 'heel eventjes nog als het mij zo uitkomt'. Dan ben je helemaal de pineut. Dat is heel lang wachten hoor. Zo. Hé Lot. Of ze zegt 'heel even wachten ik pak mijn spulletjes en dan kom ik er nu aan'. Wat doe je allemaal Arjan? We gaan weg. Of ze zegt 'ik ben er helemaal klaar voor hoor, ik kom er aan'. We gaan nu. Kom. Kom op Lot. Hoe vind je mijn jurk? Nu? Dat is wel heel kort. Wacht even! Wacht op mij! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663152 104 2032-12-31T22:00:00+00:00 958 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no woordenschat letter https://schooltv.nl/video-item/kinderwagen-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-07T13:34:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25146.w613.r16-9.4fd8858.webp Kinderwagen | Stukje uit Sesamstraat Wat zeg je? Purk, je moet duidelijk articuleren want anders versta ik er helemaal niks van. Ik denk dat ik het weet. Moet je een koekje? Ik word hier niet goed van hoor. Hé Purk, wat hoor ik nou? Oké, ik pak hem. Zeg, mag ik hier misschien weten wat hieraan de hand is? Ja Purk wil rijden met de kinderwagen. Ze zegt chu chuk arabasse, dat is Turks voor kinderwagen. Purks voor kinderwagen? Nee, Turks voor kinderwagen. Purk en ik werken Turks met elkaar hé? Sinds wanneer? Sinds ik oppas en ze kent al heel veel woordjes. Purk, leuk hé? Laat ik er dit over zeggen. Purk dient in de eerste plaats te weten dat dat ding daar kinderwagen heet. Zeg maar na Purk, kinderwagen. Nee kinderwagen. Ja heel goed. Ja wat moet je nou weer? Je hebt Purk net beloofd dat je gaat rijden met de kinderwagen. Oh ja? Ja. Als ik dat beloofd heb dan moet ik dat ook doen hé. Purk, zullen we gaan rijden met de ... Ja heel goed. Veel plezier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663153 104 2032-12-31T22:00:00+00:00 890 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no praten taal https://schooltv.nl/video-item/liedje-in-mijn-hoofd-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-01T13:14:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25147.w613.r16-9.671ca62.webp Liedje in mijn hoofd | Stukje uit Sesamstraat Bladeren vegen, een heel vervelend werkje. Pino, wil je even ophouden met neuriën alsjeblieft. Sorry Elvan. Pino. Elvan sorry, ik kan er niks aan doen. Het zit in mijn hoofd. Nee! Nu heb ik het ook in mijn hoofd. Oh sorry. Wat moet ik nou? Weetje, als je iets in je hoofd hebt dan moet het eruit. Dan moet je heel hard zingen. Oja? 1,2,3 Vader Jacob, vader Jacob, slaapt gij nog. Alle klokken luiden bim bam bom. Het is eruit. Bij mij ook. Het is eruit! Hé hé. Oh wat irritant. Ik heb een liedje in mijn hoofd. Vader Jacob. Vervelend. Wil je het niet? Nee. Ik heb wel eens gehoord van Pino dat je heel hard moet zingen. Dan moet je het eruit zingen. Echt waar? Ja, dan gaat het weg. Oh dat ga ik proberen. Heel hard? Ik zal je wel helpen. Vader Jacob, vader Jacob, slaapt gij nog. Alle klokken luiden, alle klokken luiden bim bam bom. Even voelen hoor. Ja Frank, volgens mij is het weg hoor. Ja ja ja. Is het weg? Ja volgens mij is het weg. Die goede Pino. Ik vraag me dan wel af waar zo'n liedje naar toe gaat. Hopelijk naar iemand die er ook van kan genieten. Vader Jacob, vader Jacob, slaapt gij nog. Alle klokken luiden, alle klokken luiden bim bam bom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663154 165 2032-12-31T22:00:00+00:00 2284 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no liedje zingen https://schooltv.nl/video-item/praten-grafisch-verhaaltje-uit-sesamstraat 2024-02-07T13:33:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25148.w613.r16-9.508c000.webp Praten | Grafisch verhaaltje uit Sesamstraat Isabel heeft een broertje. Sverre is dat. Sverre heeft een zus. Die zus is Isabel. Natuurlijk kan Isabel praten. Ze kan het heel goed. Ze kan nee nee nee zeggen, maar ook ja. En de fiets is daar en papa is buiten en zoveel meer. Ze kan ook praten aan de telefoon met oma en met opa. Luisteren aan de telefoon kan ze ook. Sverre maakt wel geluid, huilen kan hij ook. Maar hij zegt geen woord. Hij is er net. Hij zegt niet eens dag als hij Isabel ziet. Isabel is een grote zus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663155 54 2032-12-31T22:00:00+00:00 2905 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no baby groeien leren praten https://schooltv.nl/video-item/purkiaans-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:41:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25149.w613.r16-9.c358c47.webp Purkiaans | Stukje uit Sesamstraat Zouden jullie misschien een klein beetje zachter kunnen brabbelen? Ik zit de krant te lezen. Brabbelen? We spreken Purkiaans hoor. Purkiaans? Ja, dat verstaan jullie niet. Dat versta ik alleen. O ja? Dat verstaan wij heel goed hé meneer Aart? Ja, wat dacht je wat Frank? Moet je eens even opletten. Purk? Weet je wat ze zegt? Ze wil later economie gaan studeren omdat ze minister van Financiën wil worden. Dat zegt ze helemaal niet, hé Purk. Nee ze zegt dat ze minister president van Amerika wil worden. Dat is helemaal niet waar! Als je het dan zo goed weet, wat zegt ze dan? Wat zei ze? Ze zegt dat jullie 2 stomme apenkoppen zijn. Oh, zegt ze dat? Dat zegt ze ja. Kom Purk, we gaan ergens anders Purkiaans spreken. Apenkoppen? Wel brutaal voor een big. Wat je zegt Aart. Frank! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663156 128 2032-12-31T22:00:00+00:00 1041 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no taal praten https://schooltv.nl/video-item/vierland-stukje-uit-sesamstraat 2024-02-14T17:41:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25150.w613.r16-9.054d66e.webp Vierland | Stukje uit Sesamstraat Aart, zullen wij iets leuks doen? Pino, ik heb wel iets anders te doen dan leuke dingen. Nee maar luister eens, het is heel leuk hé. Wij gaan op zoek naar Vierland. Vlieland? Nee Vierland. Vierland bestaat niet, ik heb er nog nooit van gehoord. Nee maar luister nou. Wij zijn met zijn tweeën. Dus zijn wij nu in Tweeland. Maar we gaan op zoek naar Vierland. Nee ik snap het al. Tommie, Tommie. Wat is er Aart? Tommie, kan jij Pino even helpen want ik heb geen tijd voor die onzin. Wat voor onzin? Pino zegt dat we in Tweeland zijn. Nee, nee, nee. Nu zijn we in Drieland. Maar daarnet zei je nog Tweeland. Maar nu zijn we met zijn drieën dus nu zijn we in Drieland. Dus als ik er nog iemand bij zoek dan is het helemaal in orde? Lot? Nee nee nee. Hou je erbuiten. Lot, welkom in Vierland. In Vlieland? Nee Vierland. Pino zoekt om een of andere duistere reden Vierland. Dus ik heb een beetje geholpen en nu zijn we dus met zijn vieren en zijn we compleet. Volgens mij hé zijn we met zijn vijven. Ja Aart, we zijn in Vijfland. Je moet wel een beetje opletten hoor. Wat krijgen we nou weer? Spuugzat ben ik er van weet je dat. Ik doe niet meer mee. Jullie bekijken het maar. Maar wacht eens, kijk eens. 1, 2, 3, 4. We zijn in Vierland. Ja dat klopt. Goed zo! Dankjewel Aart. Mag ik dan nu weer doorlopen? Ja dat mag want Tommie en ik gaan... Wij gaan naar Drieland. Ja, we gaan Ieniemienie zoeken. Waar zal ze zijn? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663157 133 2032-12-31T22:00:00+00:00 517 2014-07-13T20:00:00+00:00 yes no tellen getal https://schooltv.nl/video-item/hoe-ontstaat-een-crisis-onze-economie-heeft-een-open-karakter 2024-01-04T11:18:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25151.w613.r16-9.bf4e5c3.webp Hoe ontstaat een crisis? | Onze economie heeft een open karakter Crisissen zijn van alle tijden. Tussen begin vorige eeuw en nu zagen we er drie: in de jaren dertig, de jaren tachtig en na 2008. In de jaren tachtig is de aanleiding een wereldwijd tekort aan aardolie, en ligt de oorzaak dus in de reële economie. De laatste crisis en die van de jaren dertig hebben allebei een financiële oorzaak en worden daarom ook wel kredietcrisis en bankencrisis genoemd. Nederland heeft vooral van die financiële crisissen langer last dan andere landen. Dit komt door het open karakter van onze economie: we hebben relatief veel economische betrekkingen met het buitenland dus we im- en exporteren relatief veel. In de jaren dertig van de zeventiende eeuw wordt de eerste 'moderne' financiële crisis veroorzaakt door speculatie en hebzucht. In de Nederlanden ontstaat in die tijd een enorme vraag naar tulpen- en hyacintenbollen met torenhoge prijzen als gevolg. Een tulpenbol kost meer dan een Amsterdams grachtenpand. Er ontstaat windhandel: men verkoopt een bol die men niet heeft aan een ander die geen geld heeft, om zo met doorverkochte lucht flinke winst te maken. Uiteindelijk neemt het aanbod van tulpen toe, dalen de prijzen enorm en stort de tulpenhandel totaal in. Daarbij raken veel mensen aan de grond. De tulpencrisis is een feit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663158 91 2032-12-31T22:00:00+00:00 3398 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no crisis economie prijsvorming financiën https://schooltv.nl/video-item/hoe-overleef-je-een-economische-crisis-als-klein-bedrijf 2024-01-04T11:18:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25152.w613.r16-9.0b6e0e9.webp Hoe overleef je een economische crisis? | Als klein bedrijf Garage Zander in Heiloo is een familiebedrijf. Al 80 jaar kun je er terecht voor onderhoud, reparatie en verkoop van nieuwe en tweedehands auto's. Mijn vader is in 1934 begonnen met dit bedrijf. Dat waren de crisisjaren van de jaren '30. De situatie was toen bijzonder slecht. Hij had binnen een paar maanden 2 klanten: de plaatselijke dokter en tandarts. Daar is hij mee begonnen en toen langzaam uitgebouwd tot aan de jaren '40 toen de oorlog inviel. Dat waren hele slechte jaren. Dat betekende wel dat de eerste jaren na de oorlog dat er vreselijk weinig werk was. In de jaren'50 de auto's opkwamen in Nederland. Daar heeft het bedrijf van geprofiteerd. Ik had zelf het plan al van kinds af aan om ook in de auto's te gaan. Je groeit er in op, mee op. Dat werd natuurlijk gestimuleerd. Alle dagen beneden in de garage met je vader wat werken. In het kleinste stuk daar is mijn vader begonnen. Die heeft later aan de achterkant een stuk bijgebouwd omdat hij toen, en dat was een enorme stap voorwaarts, een hefbrug kreeg. Toen moest ook het bestaande dak hoger worden dan het dak van de oude garage. Mijn vader werkte hier, ik werkte hier en we hadden 1 monteur in dienst. Toen waren er al zoveel auto's dat je bedrijf goed kon runnen en dat je er een goede boterham uit had. Later heb ik beslag weten te leggen op een pand hiernaast, een garage. Zo heb ik aan de zijkant een uitrit weten te maken en de werkplaats weten te vergroten. Toen is er ook weer een monteur bijgekomen. Meer werkruimte betekende meer werkaanbod en meer werk dus ook een monteur er extra bij. Zo is dat gegroeid. Het was net voor de crisis van de 80-er jaren. Toen de crisis in 2008 begon toen merkte je wel een verandering van werk. Moet je auto voor onderhoud, een apk, dan mankeert er wat aan de auto. Dan werd er voor de crisis wel gezegd 'dat gaat teveel kosten en te veel moeite, dat doen we niet. We stoppen met de auto en kopen een nieuwere auto.'. Na de crisis 2008-2009 toen veranderde dat wel. Als er zulke grote reparaties aan de auto waren, dan werd dat toch uitgevoerd omdat er geen geld was voor een nieuwe auto. Dan moest hij opgeknapt worden om weer een jaartje verder te kunnen rijden. Wanneer er minder nieuwe auto's verkocht worden, dan wordt het reparatie aanbod voor wij als universele kleine bedrijven groter. Dat is 1 van de drijfveren wij je op kan blijven bestaan. Ik heb zelf een makelaardij in het dorp. Al sinds 2008, als ik even kort over mijn eigen onderneming wij hebben ook te maken met de crisis, let je natuurlijk gelijk op je uitgavenkant. Vroeger voor 2008 hadden we 5 werknemers. Toen zijn we teruggegaan naar 3 werknemers dus je kijkt naar je personeel, je contributies, je abonnementen, heel simpel een kopieerapparaat. Dan kijk je natuurlijk ook naar je wagenpark. Je rijdt wat langer door en je koopt een wat goedkopere auto. Je woord crisis vind ik altijd een heel zwaar woord, dat woord wil je eigenlijk niet horen. Maar dat heeft er degelijk mee te maken natuurlijk. Het is vooral in het bedrijf flexibel zijn. Met de tijd mee gaan. Hoe staat de economie ervoor? Slechte tijd? Goede tijd? Focussen we ons meer op verkoop of focussen we ons vooral op reparatie en onderhoud. Dat is mooi om in je eigen bedrijf te kunnen pendelen. Waar liggen de mogelijkheden en marches dan om te werken. We verkopen en repareren alle merken automobielen. Dat is wel een voordeel. Sowieso voor een bedrijf in slechtere tijden heb je toch meerdere merken om handen die je werkplaats vullen. Bij andere bedrijven, dealer bedrijven, heb je 1 merk die een mooi groot pand hebben of een grote showroom hebben staan wat ook betaalt moet worden. Dat is het grote verschil. Rob, kun je ook even de koelvloeistof nakijken? En misschien de bandenspanning? Dan zou het helemaal perfect zijn. Ik ga een weekendje weg. Ik ben denk ik 22 jaar klant bij garage Zander. De prijs/kwaliteit is gewoon goed en ze hebben niet van die grote overhead. Alles is natuurlijk in eigen beheer. Ze hebben geen grote showroom, ze hebben niet teveel personeel. Dat is een reden dat zo garage door de crisis wat makkelijker door gaat dan een grote garage. Zal ik de deur open maken dan kan je er weer uit. Super. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663159 323 2032-12-31T22:00:00+00:00 778 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no crisis inkomen financiën https://schooltv.nl/video-item/de-cbs-conjunctuurklok-cyclisch-verloop-economie 2024-01-04T11:18:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25153.w613.r16-9.c426a83.webp De cbs-conjunctuurklok | Cyclisch verloop economie Econoom Dirk Bezemer legt uit wat de cbs-conjunctuurklok is en hoe het werkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663160 145 2032-12-31T22:00:00+00:00 3072 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no conjunctuur https://schooltv.nl/video-item/overheidsuitgaven-wat-is-de-invloed-op-de-economie 2024-01-04T11:18:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25154.w613.r16-9.6c9e3fb.webp Overheidsuitgaven | Wat is de invloed op de economie? Gegeven dat er een conjectuur is in de economie, een natuurlijke loop der dingen, wat kunnen we daar aan doen? Dan is het de vraag: wat kan de Overheid daar aan doen. De Overheid kan via haar eigen inkomsten en uitgaven de conjectuur dempen of juist versterken. Dan voert ze anti-cyclus of pro-cyclus beleid. Als je de conjuctuur opnieuw zou gaan tekenen als een slinger in de tijd, dus dan is dit de tijdlijn en de groei van het Bruto Binnenlands product dat gaat er dan rond. Dat zou er gebeuren als de Overheids niets deed. Als de Overheid nu een pro-cyclus beleid voert dan krijg je dus dat de conjuctuur heftiger wordt. Diepere dalen, hogere toppen. Bijvoorbeeld als de Overheid gaat bezuinigen als er toch al crisis is. Dan gaat het natuurlijk nog slechter. Daarbij kan de Overheid ook anti-cyclus beleid voeren. Dan krijg je dus een conjuctuur beweging die een beetje afgevlakt is. Dus minder hoge toppen en minder diepe dalen. Dat is als de overheid in tijden van crisis de uitgaven gaat verhogen. Werkloosheidsuitkering gaat verhogen bijvoorbeeld, meer investeringen gaat doen en in goede tijden de overheidsuitgaven verkleint. Het is misschien ook een logische gedachte dat het verstandig is niet teveel geld uit te geven. Voor ons geldt dat ten slotte ook dat een huishouden uitgaven doet, die beperkt je. Dan houd je meer geld over. Stel dit is een hele heldere redenering, maar bij de overheid zit dat toch een beetje anders. De overheid heeft ook uitgaven. Hier is de overheid en die doet uitgaven. Waar gaan die heen? Naar huishoudens, bijvoorbeeld als de overheid werkloosheidsuitkeringen doet. Bedrijven, bijvoorbeeld subsidies naar andere bedrijven, andere doelen als wegen aangelegd moeten worden. De overheid kan natuurlijk ook haar overheidsuitgaven beperken. Net zo goed als huishoudens dat kunnen doen en dan houdt de overheid meer geld over. Dat is mooi voor de overheid maar bedrijven en huishoudens houden natuurlijk minder geld over. Wat ze eerst kregen van de overheid wordt nu minder. Dus voor de economie als geheel is het de vraag wat het effect daar van is. Dus overheidsuitgaven die beperkt worden zijn goed voor de overheidsfinanciën maar zouden slechter kunnen zijn voor bedrijven en huishoudens. Dat is tenslotte de economie. Dus het totale effect op de economie zou wel eens negatief kunnen zijn en daarom moet je voorzichtig zijn met het verminderen van de overheidsuitgaven. Juist in tijden van crisis natuurlijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663161 192 2032-12-31T22:00:00+00:00 2155 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no financiën uitgave overheid economie https://schooltv.nl/video-item/goede-tijden-slechte-tijden-de-werkgelegenheid-is-een-belangrijke-indicator-van-de-stand-van-de-e 2024-01-16T15:02:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25155.w613.r16-9.21fee9c.webp Goede tijden, slechte tijden | De werkgelegenheid is een belangrijke indicator van de stand van de economie Bij een perfect werkende arbeidsmarkt is er evenwicht tussen de vraag naar arbeid en het aanbod van arbeid. Bij werkloosheid raken vraag en aanbod uit balans, want als de vraag naar arbeid kleiner is dan het aanbod, bijvoorbeeld doordat consumenten minder geld uitgeven, zal het loon dalen. Deze daling van het loon heeft tot gevolg dat er een nieuw evenwicht op de arbeidsmarkt tot stand komt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663162 98 2032-12-31T22:00:00+00:00 2518 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no arbeidsmarkt werkloosheid werken https://schooltv.nl/video-item/the-general-theory-of-employment-een-boek-over-de-na-oorlogse-wederopbouw 2024-01-04T11:18:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25156.w613.r16-9.95e121d.webp De algemene theorie van werkgelegenheid, rente en geld | Een boek over de na-oorlogse wederopbouw John Maynard Keynes’ bekendste werk is 'The General Theory of Employment, Interest and Money' uit 1936. Tijdens de periode van de na-oorlogse wederopbouw is de economische politiek van de meeste westerse landen een tijdlang op deze Keynesiaanse ideeën gebaseerd. Keynes maakt in zijn boek onderscheid tussen twee soorten economen: vrijwel al zijn voorgangers noemt hij Klassieken, aan de andere kant staat hij zelf. De Klassieke economen hebben een onbegrensd vertrouwen in de vrijemarkteconomie. Keynes bepleit juist, dat een economie in crisis niet altijd in staat is zichzelf aan de haren uit het moeras omhoog te trekken. Een sturende overheid is naar zijn mening nodig om de ergste valkuilen van het kapitalisme te vermijden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663163 48 2032-12-31T22:00:00+00:00 1923 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no overheidsingrijpen crisis economie https://schooltv.nl/video-item/ruilen-over-tijd-investeren-in-je-toekomst 2024-01-16T15:03:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25157.w613.r16-9.31ee608.webp Ruilen over tijd | Investeren in je toekomst Viereneenhalf jaar geleden voltooide Kim Ploum haar opleiding tot piloot bij de Stella Aviation Academy in Maastricht. Ze werkt nu als treindienstleider bij de spoorwegen. Toen ik afstudeerde begon de crisis dus gingen eigenlijk alle deuren in mijn gezicht dicht. Mensen die 2 maanden eerder waren afgestudeerd hebben wel nog een baan gekregen. Ik ben toen gaan solliciteren. Dat is het enige wat je kan doen, brieven schrijven, e-mails sturen, overal over de hele wereld want ik was niet gebonden aan 1 plek. Het is gewoon niet gelukt. Ik heb 4 jaar lang gesolliciteerd en helaas. Ik denk dat het een combinatie was van het feit dat ik een vrouw ben, mijn leeftijd en de crisis. Ik heb nu een schuld 140.000 euro. Een deel opleiding en een deel om van te leven 2 jaar lang. Ik kwam op een leeftijd dat ik 35 was, vriendinnen van mij hadden een baan, een gezin, een huis. Dat wilde ik ook, maar omdat ik die schuld had zat dat er niet in. Ik woonde bij mijn ouders, ik had een baantje waar ik niet voor gestudeerd had. Toen heb ik de keus gemaakt om ook een leven op te bouwen. Dat betekende het vliegen vaarwel te zeggen, de droom op te zeggen, en een baan te gaan zoeken waarbij je pensioenopbouw hebt, een huis kunt betalen en een gezin kunt beginnen: een leven. Een leven wilde ik. Toen ben ik bij prorail gaan werken. Een investering heb je wel nodig wil je een goed leven opbouwen uiteindelijk. Je moet investeren in je toekomst en dat heb ik gedaan. Toen ik met de opleiding begon toen was de crisis nog niet. Toen was het allemaal goed in de luchtvaart en in de wereld. Ik dacht, ik doe de opleiding 2 jaar lang, ik ga solliciteren en binnen een half jaar zal ik een baan hebben. Uiteindelijk uitgroeien tot een goed salaris waarmee je ook de opleiding kunt afbetalen. Buiten de crisis om was het allemaal geen probleem geweest en had ik het ook snel kunnen afbetalen. Als je die lening weg hebt dan kun je beginnen met een normaal leven en dan kan je al het geld wat je verdient sparen en stoppen in een huis, hypotheek, spaargeld of investeringen. Dan ga je groeien, dat was mijn droom geweest en aan de hand daarvan een gezin opbouwen. Mijn leven nu is in principe prima. Ik werk bij prorail, hele leuk collega's, een afwisselende baan. Ik heb nu sinds kort een appartement wat ik huur dus ik ben weg bij mijn ouders. Ik ben eindelijk weer zelfstandig wat je eigenlijk van een 36-jarige verwacht. Ik heb een leuk sociaal leven en ik principe gaat het allemaal goed zolang ik niet aan het donkere stukje van de schuld denk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663164 180 2032-12-31T22:00:00+00:00 2338 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no studie opleiding https://schooltv.nl/video-item/de-theorie-van-de-omwegproductie-samenwerken-en-onderhandelen 2024-01-04T11:18:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25158.w613.r16-9.dba69a1.webp De theorie van de omwegproductie | Samenwerken en onderhandelen In 1884 verschijnt van de hand van de Oostenrijkse econoom Eugen von Böhm-Bawerk, het boek ‘Kapital und Kapitalzins,’ Hij beschrijft hierin de theorie van de omwegproductie. Je kunt een vis proberen te vangen met je handen, maar het gaat sneller met een net. Het probleem is dat je geen net hebt en tijd moet investeren om het te maken. In de tussentijd kun je echter geen vis vangen. Je moet tijd investeren en zo huidig inkomen, vis, opgeven om een hoger toekomstig inkomen, meer vis, te verwerven. Böhm introduceert dus het element ‘tijd' in de economie. Er is sprake van 'ruilen over de tijd': huidige productie en consumptie tegenover een grotere productie en consumptie in de toekomst. " Rente is de prijs die we betalen voor het uitstellen van consumptie. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663165 50 2032-12-31T22:00:00+00:00 1613 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no economie inkomen https://schooltv.nl/video-item/ruilen-over-tijd-investeren-om-de-economie-te-stimuleren 2024-01-04T11:18:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25159.w613.r16-9.32bf4a5.webp Ruilen over tijd | Investeren om de economie te stimuleren Ook een bedrijf als de luchtvaartmaatschappij Airfrance-KLM doet aan ruilen over de tijd alleen noemen ze het niet zo. Peter Slobbe is er verantwoordelijk voor beheer en de aanschaf van de vloot. KLM is natuurlijk een commercieel bedrijf, we willen winst maken. We investeren in vliegtuigen waarin we geloven dat we daarmee winst kunnen maken. We hebben nu gekozen voor de Boeing 787. Ook bekend als de dreamliner. Een geheel nieuw vliegtuig wat Boeing op de markt heeft gezet. Nieuw materiaal. Vliegtuigen zoals hierachter, dat is allemaal aluminium. De 787 is van een soort plastic en is daardoor veel lichter, verbrandt daardoor ook veel minder brandstof. De oudste vliegtuigen die we hebben zullen binnenkort de operatie verlaten. Daarvoor in de plaats krijgen we dan de 787 binnen. Je moet bij zo'n 787 denken tussen de 100 en 150 miljoen euro voor 1 vliegtuig. Dus dat is een gigantische investering. We zijn van plan de komende paar jaar met 20 - 25 te gaan vliegen dus je praat over miljarden investeringen die je doet. Je moet vooral investeren op het goede moment. Dat is ontzettend moeilijk. Wat is nou een goed moment. We hebben ook een optie genomen op een aantal vliegtuigen dus dat betekent dat we het recht hebben om een aantal van die vliegtuigen te kunnen kopen. Als het op de een of andere manier tegenzit dan kopen we ze niet. We investeren ook veel in opleidingen. Dat doen we voor piloten, dan doen we voor cabinepersoneel, dat doen we voor onderhoudspersoneel. De nieuwe generatie vliegtuigen is een nieuw type, dat betekent dat iedereen die ermee te maken heeft apart moeten omscholen en opleiden om met het nieuwe materiaal te werken. Schiphol en luchthavens van nationale betekenis zoals Lelystad vallen onder verantwoordelijk van Rijksoverheid. Ook zij investeert en maakt schulden. Jaap Lodders is gedeputeerde van de provincie Flevoland. Hij heeft Lelystad Airport in zijn portefeuille. Schiphol is een belangrijke banenmotor en belangrijk voor de Nederlandse economie. Omdat te houden moet Schiphol eigenlijk uitbreiden. Die ruimte is er op Schiphol niet en vandaar dat er gezegd is dat er een aantal vluchten naar Eindhoven en Lelystad moeten. Dat betekent dat er op vliegveld Lelystad geinvesteerd moet worden de komende jaren. Ik neem niet voor niks vandaag het besluit over bereikbaarheid. Ik geloof dat die discussie goed zal gaan en het is in ieder geval nodig om er dan van te voren zeker over te zijn dat je er kan komen. Dat betekent dat het Rijk 50 miljoen gaat investeren en dat de regio, dat is de provincie en gemeente Lelystad, ongeveer 20 miljoen gaat investeren. Je ziet hier de landingsbaan, die is op dit moment 1250 meter en die wordt vooral gebruikt voor klein, zakelijk verkeer en veel lesvliegtuigen. Die wordt in de toekomst verlengd naar 2400 meter. Op de luchthaven zullen zich een aantal bedrijven vestigen: horeca, retail, maar ook bedrijven die vliegtuigen schoonmaken en dat betekent dat er een stuk werkgelegenheid gaat ontstaan op de luchthaven. De akkers die je hier ziet zullen in de toekomst een groot bedrijventerrein worden waar een aantal bedrijven gevestigd zullen worden. Die zullen ook iets met de luchthaven te maken hebben. We rijden nu de A6 op. Op dit moment is de A6 2 keer tweebaanssnelweg snelweg. Een van de maatregelen die nodig zijn om de luchthaven bereikbaar te maken is dat de weg verbreed gaat worden. In de toekomst zal dit een 2 keer driebaansweg worden. Zodat de mensen vanaf Amsterdam/Almere naar de luchthaven toe moeten heel snel bij de luchthaven kunnen komen. Investeringen in infrastructuur betalen zich nooit direct terug. Daar kun je niet een kosten-baten analyse op los laten. Het betekent wel dat je investeert in infrastructuur dat de economische ontwikkeling plaatsvindt en er een toename van banen en dat er bedrijven in de omgeving gaan vestigen. Dat is de economische winst voor de regio en dat zijn de baten die voor die regio geboeid zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663166 252 2032-12-31T22:00:00+00:00 1926 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no bedrijf economie overheidsingrijpen https://schooltv.nl/video-item/samenwerken-en-onderhandelen-bij-het-opzetten-van-een-windmolenpark 2024-01-04T11:18:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25160.w613.r16-9.9307132.webp Samenwerken en onderhandelen | Bij het opzetten van een windmolenpark In de Flevopolder staat een van de grootste windmolenparken op Nederlands grondgebied: het Prinses Alexiapark. De totstandkoming van dit windpark is vooral te danken aan de intensieve samenwerking tussen de inwoners van het gebied, de gemeente Zeewolde, de provincie Flevoland, het Rijk en de energiemaatschappij. Eén van de initiatiefnemers is bioboer Hans Verduyn. Dat het zo groot zou worden wisten wij toen ook nog helemaal niet. Prinses Beatrix heeft in Zeewolde het grootste windmolenpark op het vaste land geopend. Het park bestaat uit 36 molens. De aanleg begon op initiatief van een biologische boer. Er waren toen verschillende groepjes boeren die waren bezig om hier molens te gaan plaatsen. Eigenlijk ieder groepje had een eigen plannetje. Bij de politiek kwam je er eigenlijk heel moeilijk doorheen om de vergunningen rond te krijgen omdat er eigenlijk meer initiatieven lagen, teveel kleinere projectjes en teveel kleine lijntjes. Eigenlijk niemand kreeg wat van de grond omdat je bij elkaar in het vaarwater zat qua ruimte en qua windrichtingen en qua ruimtelijke ordeningen dat het een rommeltje werd in het landschap. Eigenlijk de enige optie om steeds weer verder te komen dat was de groepen samenvoegen en zien dat je dan met elkaar met 1 plan komt wat ruimtelijk wel goed past in het landschap. Eigenlijk na heel veel vergaderingen met elkaar vonden de groepen met elkaar en konden we als 1 grote groep boeren aardig voor elkaar krijgen dat we vergunningen hebben kunnen krijgen voor deze 36 windmolens die er nu staan. Samenwerking, daar kan je heel ver mee komen blijkt. Van het energiebedrijf krijgen de boeren jaarlijks een bedrag wat gebaseerd is op het rendement van de windmolens. Achter mij ga ik een nieuwe schuur bouwen. Er komt een mechanische koeling te staan en in die schuur kunnen we 850 kisten met aardappels en ui opslaan die ik zelf teel. Tegen die investering loop ik eigenlijk al een aantal jaar aan die wel wil doen maar niet helemaal kan of durfde te doen want daarvoor moet je naar de bank en daarvoor moet je goede resultaten draaien. Mede door het stukje zekerheid wat ik er nu extra bij heb door de windenergie in de buurt dan wordt het iets makkelijker om deze stap eigenlijk te maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663169 150 2032-12-31T22:00:00+00:00 933 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no economie werken https://schooltv.nl/video-item/marketing-onderscheiden-van-concurrent 2024-01-04T11:18:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25161.w613.r16-9.a736250.webp Marketing | Onderscheiden van concurrent Energiebedrijf Nuon verzamelt al het gas dat ze winnen en al het stroom die ze opwekken in Nederland op 1 centrale plek. We staan hier op de tradefloor, dat is de afdeling waar echt gas en stroom wordt ingekocht en verkocht. Dat wil zeggen dat we ook de energiecentrales kunnen aan- en uitzetten. We houden hier ook goed in de gaten hoeveel energie er geproduceerd word dus dan wordt het direct verkocht op de internationale energiemarkt. Bij een energiebedrijf bepaalt de afdeling marketing de strategie voor de concurrentiestrijd tussen de bedrijven onderling. Op het gebied van marketing werken we eigenlijk niet samen met andere energiebedrijven. Omdat iedereen eigenlijk altijd het onderste uit de kan, of in ieder geval zijn eigen klanten wil binnenhalen of behouden. Zijn eigen strategie heeft en dat is natuurlijk niet de bedoeling dat een andere partij dat zou weten en misschien de wind uit je zeilen kan nemen. In principe werken we niet op dat vlak samen. Met energie veranderen we donker in licht. Veranderen we stilstand in beweging. Het is natuurlijk best wel een competitieve markt dus je kunt je onderscheiden op basis van prijs, product of dus die service. Als je nou gaat kijken naar product, energie is toch energie. Als je je stekker in het stopcontact steekt is dat niet heel anders bij de ene energieleverancier dan bij de andere. Product wordt een lastige. Naar prijs zou je ook kunnen kijken maar er zijn natuurlijk al heel veel prijsvechters op de markt. Wij hebben er dus echt voor gekozen om die derde aan te pakken en dat is service. Daar kunnen we ook echt onszelf mee onderscheiden. Bestaande klanten zijn voor ons heel belangrijk omdat ze ervoor zorgen dat we bestaansrecht hebben. Wij zijn er door onze klanten. Het is veel beter om een klant te behouden dan een nieuwe klant binnen te halen. Een nieuwe klant binnenhalen kost eigenlijk veel meer dan je huidige klanten tevreden houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663170 137 2032-12-31T22:00:00+00:00 2094 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no marketing https://schooltv.nl/video-item/marketingstrategie-gevangenendilemma 2024-01-04T11:18:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25162.w613.r16-9.85753e2.webp Marketingstrategie | Het gevangenendilemma De marketingstrategieën van energiebedrijven zijn er op gericht om ons als klant binnen te halen, want ieder van ons is vrij om een leverancier te kiezen voor elektriciteit, net als voor gas. De verschillende energiebedrijven sturen zelfs mannetjes en vrouwtjes langs de deur om je over te halen om over te stappen van het bedrijf waar je nu je energie van betrekt naar hun bedrijf. Zou dat nog wel effect hebben als elk energiebedrijf dat doet op precies dezelfde manier? Laten we de marketingstrategie van Oxxio en Essent bestuderen. Ze overwegen allebei om iemand langs de deuren te sturen om zo klanten te stelen van de ander. Zo iemand noem je een colporteur. Als ze dat allebei niet doen dan winnen ze niks en verliezen ze ook niks. Stel nou dat Oxxio besluit dat wel te doen. Oxxio steelt klanten van Essent. Essent verliest 5 miljoen en Oxxio verdient 2,5 miljoen aan de nieuwe klanten maar ze moeten ook die colporteurs betalen. Als het omgekeerd is dan stuurt Essent de colporteur en krijgen zij dus 2,5 miljoen extra want Oxxio verliest de klant. Als ze het allebei doen dan stelen ze van elkaar klanten en moeten ze toch die colporteurs betalen. Ze gaan er 2,5 miljoen op achteruit. Zo zie je dus dat het voor het individuele bedrijf gunstig lijkt om een colporteur te sturen, maar is het alleen zo als de ander het niet doet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663171 88 2032-12-31T22:00:00+00:00 1369 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no marketing https://schooltv.nl/video-item/theory-of-games-and-economic-behaviour-economie-is-een-spel 2024-01-04T11:18:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25163.w613.r16-9.b208777.webp De speltheorie en economisch gedrag | Economie is een spel Wiskundige John von Neumann en econoom Oskar Morgenstern schreven samen ‘Theory of Games and Economic Behaviour.’ Het wordt gezien als de basis voor het onderwerp Speltheorie binnen de economie. Von Neumann en Morgenstern vinden dat economie veel weg heeft van een spel, waarbij spelers rekening houden met de strategieën en beslissingen van de anderen; die overwegingen beïnvloeden dan weer de eigen keuzes. Eén van de bekendste spelvormen is het door wiskundige Albert Tucker bedachte ‘prisoner’s dilemma.’ Wat is voor twee van misdaad verdachte handlangers die los van elkaar worden verhoord, de beste strategie om zo min mogelijk straf te krijgen? In het gevangenendilemma wordt duidelijk, dat door het nastreven van eigenbelang (de ànder beschuldigen) de uitkomst niet optimaal is. Samenwerken (allebei ontkennen) levert een beter resultaat op dan allebei puur voor jezelf gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663172 117 2032-12-31T22:00:00+00:00 6628 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no economie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-binnenlands-nationaal-product-de-toegevoegde-waarde-van-alle-bedrijven 2024-01-04T11:18:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25164.w613.r16-9.85a3c95.webp Wat is het Binnenlands Nationaal Product? | De toegevoegde waarde van alle bedrijven Bedrijven kopen goederen en diensten bij leveranciers in en maken hiervan eindproducten met behulp van productiefactoren als kapitaal, arbeid, ondernemerschap en natuur. De eindproducten worden vervolgens verkocht. Het verschil tussen inkoopprijs en omzet heet toegevoegde waarde. Als je de toegevoegde waarde van alle bedrijven en overheidsinstellingen bij elkaar optelt ontstaat het binnenlands product. Bedrijven investeren door kapitaalgoederen te kopen. Als je de afschrijvingen daarvan optelt bij het binnenlands product krijg je het bruto binnenlands product, het BBP. Hierin zijn ook alle afschrijvingen op kapitaalgoederen, zoals machines, en alle ambtenarensalarissen meegeteld. De overheid levert namelijk goederen en diensten waar je geen verkoopprijs aan kunt hangen https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663173 49 2032-12-31T22:00:00+00:00 6838 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no bedrijf waarde inkomen overheidsfinanciën https://schooltv.nl/video-item/welvaart-en-groei-een-merk-groot-maken 2024-01-04T11:18:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25165.w613.r16-9.0118da3.webp Welvaart en groei | Een merk groot maken Roland Kahn is eigenaar en oprichter van modeketen Coolcat. In 1976 opende hij zijn eerste boetiekje in Amsterdam. Nu heeft hij honderden winkels in Europa en het Midden-Oosten. Het was mijn droom een tienerformule te creëren zodat kinderen van alle welstandsklasse er leuk uit konden zien op school dus echt een social brand. Zo zou je het kunnen noemen. Een merk waarbij kinderen bepaalde wat er gekocht werd in plaats van ouders. Hier in het centrale magazijn in Houten komt de kleding via deze deuren binnen. Die gaat dan met een loopband van achteren omhoog naar de verdeelmachine. Boven worden de goederen dan verdeeld volgens de informatie die in de computer zit. Dan gaat het weer terug met een lift naar beneden en dan komt het op pallets. Dit zijn dan de pallets en dat gaat dan naar de winkels toe, 50.000 stuks per dag ongeveer. Om alle spullen voor onze bedrijven te maken zijn er ruim 30.000 mensen aan de slag. Het ondernemerschap maakt dat je continu scherp bent, dat je continu na moet denken over wat je klanten willen. Het geld dat we verdienen is het geld van onze klant. Het draait allemaal om de klant, iedere dag opnieuw. Het leven van je klanten aangenamer maken is onze missie. Zolang we dat blijven doen zullen we succesvol zijn. Hoe gaat alles hier? Goed. Het gaat zijn gangetje. Ik ben de reis aan het voorbereiden. We beginnen in Bangladesh. In '80 stortte die markt in. Toen heb ik iets heel belangrijks geleerd, dat je niet alles zelf hoeft te weten. Dat je ook dingen kunt vragen. Toen ben ik om hulp gaan vragen bij mijn belangrijkste huisbaas. Ik zei jongen je bent veel te duur, je moet je spullen veel goedkoper gaan verkopen. Zo word je natuurlijk nooit een social brand. Toen heb ik dus die prijzen allemaal verlaagd en toen ben ik ook gaan zorgen om de eigen productie uit te gaan besteden in Azië. Dus begin '80 hebben we al de eerste productie uitbesteed. Eerst Portugal, Turkije, Italië en later Azië. Ik wilde concurreren. Ik wilde in staat zijn dezelfde prijzen of goedkoper merkkleding te brengen dan onze grote internationale concurrenten uit Zweden en Spanje. Als je in de economische spiraal mee wilt draaien aan de onderkant van de prijsboog maar wel hele mooie kleding wilt maken dan ben je aangewezen op de Aziaten. Als ondernemer ben je vooral bezig met het invullen van de wensen van de klanten. Dat mensen zich meer bewust willen zijn van totale productieprocessen. Hoe gaan we daar nou mee om? Dus als er een wens is van klanten om duurzaam geproduceerde kleding dan zullen we daar op in spelen omdat wij niks anders doen dan invullen wat onze consumenten willen. Dus als die vraag er is en groter wordt, dan mensen meer bewust willen zijn van de totale productieprocessen. Wat vindt daar nou plaats en in welke landen produceren we, hoe gaan we daar nou mee om? Dan zullen we daar op inspelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663174 177 2032-12-31T22:00:00+00:00 4422 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no welvaart economische groei merk https://schooltv.nl/video-item/inkomensverdeling-lorenzcurve 2024-01-04T11:18:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25166.w613.r16-9.6a018d0.webp Inkomensverdeling | Lorenzcurve Als we willen weten hoe het er aan toe gaat in een land dan moeten we verder kijken dan het Bruto Binnenlands Product. Ook de inkomensverdeling geeft ons een beter beeld van hoe het er aan toe gaat. De Lorenzcurve geeft dit weer. De Lorenzcurve heeft 2 assen. Op de horizontale as hebben we de hele bevolking van een land. De verticale as geeft het totaal aan inkomen in een land weer. Als je een rechte lijn hebt, betekent dat dat iedereen in het land precies evenveel verdiend. Hoe schever de lijn, hoe schever de inkomensverdeling. Dit is bijvoorbeeld de inkomensverdeling in Bangladesh. Het onderste gedeelte van de bevolking, het minstverdienende gedeelte, krijgt ook procentueel een heel laag percentage van het totale inkomen. In Nederland hebben wij een rechtere inkomensverdeling. Dat loopt bijvoorbeeld zo. Dit komt omdat wij in Nederland onder andere nivellerende belasting hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663175 54 2032-12-31T22:00:00+00:00 3939 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no inkomen geld https://schooltv.nl/video-item/comparitieve-kostenverschillen-een-theorie-van-david-ricardo 2025-04-22T14:28:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45040.w613.r16-9.432492f.webp Comparatieve kostenverschillen | Een theorie van David Ricardo In 1817 beschrijft David Ricardo in zijn boek ‘On the Principles of political Economy and Taxation', zijn theorie over comparatieve kostenverschillen. Volgens hem zijn deze relatieve kostenverschillen de belangrijkste verklaring voor de internationale handel, en niet de absolute kostenverschillen, zoals zijn beroemde voorganger Adam Smith betoogt. Ricardo’s stelling is: ook al is een land in staat om alle producten goedkoper te produceren dan een ander land, dan nog kan het gunstig zijn om je te specialiseren in die producten waar je het beste in bent, en alleen daarin te handelen. In Ricardo's tijd is Engeland bijvoorbeeld absoluut gezien duurder in het produceren van kleding dan Portugal, maar kan zich toch beter toeleggen op kleding maken en exporteren naar Portugal, als dàt land zich tenminste volledig toelegt op de productie en export van wijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663176 56 2032-12-31T22:00:00+00:00 5151 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no handel https://schooltv.nl/video-item/bedrijfskolom-textile-uitgelegd-arbeidsomstandigheden-verbeteren 2024-01-04T11:18:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25167.w613.r16-9.bbc9b14.webp Bedrijfskolom textile uitgelegd | Arbeidsomstandigheden verbeteren Margreet Vrieling werkt bij de Fairwear foundation. Een organisatie die samen met aangesloten kledingbedrijven inzet voor verbetering van arbeidsomstandigheden in fabrieken waar kleding gemaakt wordt. Het eerste wat je ziet is dat eigenlijk dat de arbeidskosten van diegene die het product maken maar een heel klein onderdeel vormen van de uiteindelijke prijs. Dat zien we bij een heleboel producten dan de arbeidskosten maar 1% of minder is van het uiteindelijke product. Een t-shirt in de winkel kost al gauw 30 euro. Wie verdient er allemaal wat aan een t-shirt? Je hebt een naaister die er 18 cent aan verdient, die het katoen bewerkt 36 cent aan verdient. Een fabriek die er 8,50 aan verdient, manager 1,50, persoon die het opdrukt voor 1 euro. Een merk die het ontwerpt voor 3,60. En dan wordt het naar Nederland vervoert. Vervoeren naar Nederland is dan 3 cent en dan is het in Rotterdam aangekomen. Voor de opslag en hierheen vervoeren naar een winkel kost maar 10 cent om het vervolgens naar en detaillist te brengen en er 14 euro voor betaalt. Dit is de bedrijfskolom. Wat we hier heel duidelijk kunnen zien is dat het meeste geld wordt verdient hier in Nederland door de detaillist. Veel meer dan dat de naaister en wie katoen weeft hier voor krijgt. Je ziet ook dat er eigenlijk maar heel weinig voor nodig is. We hebben doorberekent dat als deze naaister een goed loon moet verdienen waarin ze echt in haar basisbehoefte kan voorzien, dat dit 27 cent zou moeten zijn. Dat is op het geheel helemaal niet zo'n groot bedrag. Door de bedrijfskolom zoals hij nu in elkaar zit, komt er percentage gewijs relatief veel kosten overheen zodat niet alleen zij meer verdient maar ook alle andere spelers in de keten er meer aan verdiend. Dat zou eigenlijk moeten veranderen. We moeten natuurlijk toe naar een systeem waarbij een beetje extra geld voor de werknemers niet per se tot extra winst voor de merken hier zou leiden. Het is ook een verschuiving van de kosten in de keten die het mogelijk kan maken om de mensen achter de naaimachine meer te betalen. Zit er iets voor je bij? Ik ga het even passen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663177 141 2032-12-31T22:00:00+00:00 9267 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no arbeider werken https://schooltv.nl/video-item/de-nederlandse-textielindustrie-productie-in-het-buitenland 2024-01-04T11:18:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25168.w613.r16-9.334199a.webp De Nederlandse textielindustrie | Productie in het buitenland Bijna alle kleding die wij hier dragen wordt gemaakt in ontwikkelingslanden, omdat de kosten om kleren te maken daar dus veel lager zijn dan in het westen. Dat is niet altijd zo geweest. In de jaren vijftig bestaat twintig procent van de industriële productie uit textielproducten. Met name in Twente bloeit de textielindustrie. Ook in Nederland zijn de arbeidsomstandigheden dan niet best. Op dit moment bestaat nog maar twee procent van onze productie uit textiel. Sinds het einde van de vorige eeuw heeft vooral de kledingindustrie klappen opgelopen. Deze neergang is te wijten aan de groeiende concurrentie uit het buitenland. Binnen Europa zijn er geen handelsbelemmeringen meer en ook van buiten Europa neemt de concurrentie toe, met name door de lagelonenlanden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663178 106 2032-12-31T22:00:00+00:00 5512 2014-07-10T20:00:00+00:00 yes no productie buitenland ontwikkelingsland https://schooltv.nl/video-item/land-ophogen-op-een-natuurlijke-manier-polders-onder-water-zetten 2024-01-15T17:25:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25169.w613.r16-9.f6f3616.webp Land ophogen op een natuurlijke manier | Polders onder water zetten Het is een verrassende tegenstelling, in Zeeland is het verdronken land van Saeftinghe ontstaan door een overstroming: de Allerheiligenvloed uit 1570. Maar nu is het een van de veiligste plekken in Zeeland, het ligt namelijk hoger dan het gewone land. Inez Flameling legt bij de rivier de Oosterschelde die aan het land van Saeftinghe grenst, uit hoe dat komt. De Schelde heeft eb en vloed, het is eigenlijk een van de weinige rivierarmen die nog helemaal open is, dus waar geen keringen en dammen in liggen, en die eb en vloed brengt allemaal slib met zich mee. En dat zorgt ervoor dat zo’n gebied omhoog komt. Dat gaat groeien in feite, dat slibt aan. Dat is een heel natuurlijk proces wat eigenlijk vroeger heel normaal was, mensen waren daar ook aan gewend, en tegenwoordig gebeurt het bijna nergens meer omdat we nog maar weinig buitendijksgebied overhebben. Maar het resultaat zie je hier, als je dat een paar eeuwen laat opslibben dan wordt het heel hoog. In feite is het een van de hoogste gebieden van Zeeland, buiten de dijken. Terwijl Zeeland gemiddeld onder NAP ligt, of op NAP, maar dit is dus echt een hoogliggend gebied. En dat is ontstaan omdat de zee en de rivier hier al dat slib hebben kunnen afzetten. De gebieden achter de dijk, de polders, liggen veel lager. En wat er gebeurt bij inpolderen, is dat dat natuurlijk proces van opslibbing, dat stopt. En dat land gaat zakken, de klei gaat inklinken en de veenlagen, dat verteerd, dus die verdwijnen ook. Het land gaat langzaam naar beneden zakken. Dat is op heel veel plekken gebeurd, de oudste polders die liggen het diepste daar is het al het langste aan de gang en gebieden waar de rivier of de zee nog wel bij kunnen die blijven omhoog groeien. Polders liggen dus veel lager dan gebieden waren rivieren of zeeën nog bij kunnen om slib af te zetten. In Museum Terra Maris in Oostkapelle is het hoogteverschil op een grote kaart goed te zien. INTERVIEW Om te beginnen zie je hier het land van Saeftinghe, daar waren we net, wat opvalt het is knalrood, het ligt heel hoog net als andere buitendijkse gebieden langs de Westerschelde, die zie je hier. Rood is hoog, dat ligt ongeveer vijf meter boven NAP, en dat heeft dus te maken met die opslibbing. Door het water. Dus doordat die buitendijkse gebieden in contact staan met het rivierwater en met het zeewater zet het water daar slib af en groeit het land omhoog. En dat proces stopt op het moment dat je het gaat inpolderen. En dat is ook heel duidelijk te zien op deze kaart. De oudste delen van Zeeland die liggen het laagst, die zijn blauwpaarsig van kleur. Nou ja, neem hier bijvoorbeeld het eiland Tholen, je ziet heel duidelijk dat het oudste gedeelte van Tholen, in het midden, dat dat het laagste ligt, dat zijn die paarsblauwe stukken. En dat de randen dan ietsje hoger liggen, maar ook niet echt hoog. Dat is dan die badkuip, een soepbordeiland krijg je dan. Er zijn nog andere plekken waar je dat kunt zien. Het zijn dus oude polders die al eeuwenlang aan het zakken zijn. Die al eeuwenlang niet meer in verbinding staan met de zee waardoor dat natuurlijke proces van opslibbing niet meer gebeurt. Dus waar geen dijk omheen ligt, dat ligt nu het hoogst? Ja, waar geen dijk om ligt ligt hoog en waar wel een dijk om ligt, ligt laag. En hoe langer de dijk er ligt hoe lager het ligt. Niet alleen in Zeeland liggen de gebieden achter de dijk laag. In heel Nederland is dat het geval. Om Nederland veiliger te maken pleit Inez ervoor eens in de zoveel tijd land terug te geven aan de zee. Maar zeg maar het oude beeld, dat zijn zeg maar landbouwpolders, strakke sloten, goed ontwaterd, eigenlijk ook wel een beetje waar we trots op zijn, we wonen onder zeeniveau, daar moeten we vanaf zeg je? Ik denk dat het op lange termijn niet echt meer houdbaar is , als je een land hebt dat zo aan het zakken is en een zee die zo aan het stijgen is dan moet je op een gegeven moment toch iets doen. In feite zouden we meer moeten meebewegen, meer gebruik moeten maken van de natuur, om ons land op de lange termijn leefbaar te houden. Dus door de natuur zijn werk te laten doen. De zee kan nieuw slib op het land afzetten. Na 50 of 100 jaar is het land hoog genoeg. En kun je het weer bewonen. Maar omdat er zoveel mensen wonen in de polders is het wel lastig om dat voor elkaar te krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663179 289 2032-12-31T22:00:00+00:00 3677 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no Zeeland polder overstroming https://schooltv.nl/video-item/de-eerste-dijken-het-begin-van-de-waterschappen-in-nederland 2024-01-15T09:31:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25170.w613.r16-9.0b80389.webp De eerste dijken | Het begin van de waterschappen in Nederland In de 12e eeuw neemt de bevolking in Europa en dus ook in Nederland sterk toe. Daarom gaan mensen de nattere, lagere gelegen gebieden aan de kust koloniseren. Om het zeewater buiten de deur te houden, gaan de kustbewoners dijken bouwen. In het West Friesch Archief in Hoorn hebben ze oude kaarten van de West Friesche Omringdijk in Noord Holland. Een dijk van wel 126 km lang. Het is een van de vele dijken die er in Nederland gebouwd zijn. In de tijd dat men dijken begon te bouwen zijn ook de waterschappen ontstaan. Want het bouwen en onderhouden van dijken vraagt om een goede samenwerking en leidt tot veel discussies. Petra van Dam is hoogleraar waterstaatkunde en weet hoe het bouwen van dijken heeft geleid tot het ontstaan van de waterschappen. Dus dan moet je gaan samenwerken. Dan kun je zeggen ‘leuk spontaan, samenwerken’, maar je hebt dan al gauw iemand nodig die coördineert en dan ook de mensen die wat minder ijverig zijn af en toe achter hun broek zit. Je hebt al gauw een regionale vorm van gezag nodig die dat ondersteunt, of afdwingt, of hoe je dat verder ook wilt noemen. En in de Nederlandse geschiedenis hebben de waterschappen daar een belangrijke taak. Nu zijn er 24 waterschappen, maar vroeger waren er nog veel meer. Het hoogheemraadschap van Rijnland is het eerste bekende waterschap. Dat is met een mooi document bezegeld halverwege van de 13e eeuw. Hier is de archivaris van Rijnland, die brengt een oorkonde van 1255, heel voorzichtig, het is natuurlijk een heel oud stuk, op perkament, dat is heel erg kwetsbaar, dat zit dus normaal in een archief opgesloten waar het klimaat beheerst wordt, de vochtigheid en de temperatuur. Dit is het zegel dat nu bovenkomt, het is verbrokkeld, omdat het toch een beetje de tand des tijds toont. Voordat de waterschappen worden opgericht zijn belangrijke edelen en grondeigenaren verantwoordelijk voor alles wat met water te maken heeft. Deze mensen werden heemraden genoemd. Graaf Willem II maakt in de 13e eeuw een grote fout. Hij bouwt een kostbare sluis bij Haarlem en vergeet dat met de heemraden te overleggen. En toen zijn meteen de heemraden aangekomen met ‘hallo! Wij zijn niet geraadpleegd!’’ Oh stom, dacht hij, en toen heeft hij deze oorkonde uitgevaardigd, twee jaar later… waarin hij erkent dat hij natuurlijk eerst om advies had moeten vragen. En dat is wat hier staat: hier staat dat hij belooft dat hij dat nooit meer zal doen, dat hij nooit meer iets met water, wat nu spoei genoemd wordt, en spoei dat is de kolksluis van Spaarndam, en als hij dat zal doen dat hij dan advies zal vragen, en dat is consiglio, dat zie je hier; zal vragen aan de heemraden. Dat is dit woord: een Nederlands woord in een Latijnse oorkonde. Het staat nu zwart op wit. Deze heemraden worden vanaf 1255 officieel de bestuurders van het waterschap, met de naam Hoogheemraadschap van Rijnland. Ook nu nog zijn de waterschappen samen met Rijkswaterstaat verantwoordelijk voor het beheren van water in Nederland. En dijken in de gaten houden hoort daar ook bij. We gaan kijken of er is gemaaid. Je ziet hier is nog niet gemaaid, dat moet gedaan worden dus daar gaan we een notitie van maken, en een fotootje van maken en uiteindelijk gaat er een schouwbrief uit, naar de betreffende eigenaar. Presentator: en dit is jouw werk? Je bent van het hoogheemraadschap Delftland,en jij gaat alle stukjes kade, dijk langs? Ja, nu hebben schouwperiode, normaal inspecteer ik alle waterkeringen, visueel, dus om te kijken of de kade hoog genoeg is, of er geen mollen zitten, muskusratten, maar nu is echt de periode van de schouw, dat is twee weken dat we dat doen. We komen wel eens rare dingen tegen: niet waterkerende objecten op dijken; dat zijn bijvoorbeeld bomen, we willen geen bomen op dijken, en tuinhuisjes… dat willen we gewoon niet. Die dijken moeten gewoon helemaal open zijn, dat is het beste. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663180 283 2032-12-31T22:00:00+00:00 10807 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no dijk Europa overstroming Nederland https://schooltv.nl/video-item/edo-de-ergst-denkbare-overstroming-zijn-onze-dijken-bestand-tegen-hoogwater 2024-01-15T17:25:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25171.w613.r16-9.a3e1756.webp EDO: de ergst denkbare overstroming | Zijn onze dijken bestand tegen hoogwater? De kans is heel klein dat Nederland nog eens overstroomt. We zijn wereldwijd het best beschermd tegen het water. Maar toch houdt de Nederlandse overheid altijd rekening net de minuscule kans dat het toch een keer misgaat. Om te weten waar we op voorbereid moeten zijn en plannen te maken wat dan te doen, hebben de ze ergst denkbare overstroming bedacht, in het kort: de EDO, om te testen of Nederland wel goed is voorbereid. Jan Buisman weet alles over het weer in Nederland, hij schreef er dikke boeken over, Hij kent de extreme weesomstandigheden die tot een EDO zouden kunnen leiden. Het komt zelden mar maar dan zou je eerst een aantal dagen zuidwesten wind moeten hebben, dan wordt het water van de Noordzee naar het noorden gedreven, dan krijg je als het ware daar een waterbult in de Noordzee, dan moet die wind ruimen naar noordwest, dat doet-ie meestal, wind krimpt zelden maar ruimt meestal van zuidwest naar noordwest, dan een grote storm, een groot stormveld, dan krijg je een geweldige ophoping van water tegen de kusten en dan ook nog hoog water in de grote rivieren, dan krijg je een soort botsing tussen die twee, die hebben niets met elkaar te maken, maar toevallig gebeurt dat dan en dan natuurlijk de toestand van het land en als dat allemaal samengaat dan heb je heb je een hel rijtje, en dan gaat het natuurlijk helemaal verkeerd. Of en wanneer er een ramp komt is onzeker. De kans is in ieder geval klein. Maar stel, er komt een EDO, dan zou vooral de economie daar zwaar onder leiden. Als tijdens een ramp alle elektriciteit uitvalt kun je niemand meer bellen of mailen. Fabrieken liggen stil, vrachtauto’s kunnen niet meer rijden en mensen kunnen niet meer naar hun werk komen. Kortom alles waar Nederland geld mee verdient ligt maandenlang plat. En daarom is er de EDO bedacht; om te oefenen. Er worden rampenoefeningen gehouden die zo echt mogelijk zijn. Zodat organisaties zoals de politie of de brandweer weten wat er moet gebeuren als het misgaat. Dick Berts bereidt zich liever zelf voor Jij bent een prepper, en je hebt een boekje geschreven ‘hoe word je zelfredzaam bij rampen’. En nu lees ik, het grootste risico dat wij in Nederland lopen is een doorbraak van onze zeedijken. Ja ik denk, we zijn wat verder gekomen, dat de economische crisis natuurlijk veel dreigender is, maar met stip op nummer twee staat de doorbraak van de primaire zeeweringen. In dit appartement sta je dan tot zover in het water. Het huis van Dick Berts staat vol met spullen, voedsel en water die bij een ramp niet meer voorhanden zijn. Als er een overstroming komt en het land in een chaos verandert heeft hij zich tenminste voorbereid. Brood bakken, voor als er nog stroom is, blikvoer dat had ik een beetje verwacht, koffie, honing, shampoo, en dit is een kamer, maar zo gaat het kamer na kamer door dat je dingen hebt, voorbereid op het ergste... Dick Bert is klaar voor het ergst denkbare. Maar hoe bereidt de regering zich voor? Er wordt elk jaar 1 miljard euro opzij gelegd door de overheid om maatregelen te nemen die zorgen dat we veilig blijven. Dat geld wordt beheerd door de Deltacommissaris. En wij hebben nu, onze regering heeft in 2010 besloten, als je weet dat je kwetsbaar bent, wel goed beschermd, en je weet dat 60 procent van het land kan overstromen als het fout gaat en je niks doet, en je weet dat de natuur aan het veranderen is: zullen we ons dan niet voorbereiden op die toekomst? Dus er is nu iemand, dat ben ik, die heeft de opdracht, wettelijk, om ervoor te zorgen, dat we dat voor zijn. Dus dat we tot maatregelen komen de komende twintig tot dertig jaar die niet reageren op een ramp maar zorgen dat we robuust worden, dat we de klappen van de natuur op kunnen vangen. De Deltacommissie moet ervoor zorgen dat alle dijken in Nederland op Deltaniveau zijn. Zodat ze ons beschermen tegen alle soorten en maten hoogwater scenario’s. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663181 266 2032-12-31T22:00:00+00:00 6165 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no dijk overstroming Nederland https://schooltv.nl/video-item/inzamelingsacties-van-vroeger-hulp-voor-slachtoffers-van-overstromingen 2024-01-15T17:25:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25172.w613.r16-9.a4a22fa.webp Inzamelingsacties van vroeger | Hulp voor slachtoffers van overstromingen Tot aan de 19e eeuw draaien slachtoffers van watersnood- en andere rampen zelf op voor de kosten. Bij een aantal rijke burgers veroorzaakt dit een nieuw idealisme. Ze willen mensen helpen en gaan geld inzamelen voor de vele slachtoffers.. Eerst zijn de acties klein, maar met de komst van Lodewijk Napoleon wordt dat anders. Vanaf die tijd worden de acties in het hele land gehouden. In 1809 is er een grote overstroming die de aanleiding is tot vele inzamelingsacties. Historicus Gerard van der Ven vertelt… Nou je ziet op deze kaart, de omvang van de overstroming... 1809... langs de IJssel viel het mee, maar het hele rivierengebied van Kleef tot Dordrecht kwam onder water te staan. En Gerard, nu verzamel jij vanaf je studententijd al gedenkboeken die overstromingen memoreren. Die boeken werden speciaal gemaakt, ook om geld in te zamelen. Ja, en ook om verslag te doen van de gebeurtenissen. En ook om geld in te zamelen en daarom werd het dramatischer voorgesteld dan het daadwerkelijk was. In al die boeken komt ook een klein kind voor dat op miraculeuze wijze wordt gered, of een oud vrouwtje wat nog van een dak wordt gehaald, enzovoort, we gaan dus ook weer even terug naar de menselijke schaal. Er worden niet alleen prenten verkocht om geld in te zamelen voor slachtoffers van watersnoden, ook dichters schrijven zogenaamde watersnoodgedichten: lange, dramatische gedichten waarin de nood van de slachtoffers op alle mogelijke manieren wordt bezongen. En verder stuift de vloed Net de ijsschots in verbond en klotst en klatert wiekt en woedt nooit des Rhijnstrooms overmoet Een zegeteken vond Ze roepen mensen op om geld te geven. De gedichten en prenten zijn vaak nogal overdreven, maar wel effectief. De acties in brengen veel geld bij op, twee keer zelfs een miljoen gulden. Deze inzamelingsacties zijn het begin van de goede doelenacties die we nu kennen op TV en de jaarlijkse actie van de DJ’s in het Glazen Huis, waarbij veel geld wordt opgehaald. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663182 160 2032-12-31T22:00:00+00:00 1391 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no ramp inzamelen watersnoodramp overstroming geld hulpverlenen https://schooltv.nl/video-item/watersnood-op-marken-ondanks-terpen-en-paalwoningen-zwaar-getroffen 2024-01-16T15:39:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25173.w613.r16-9.1a69a14.webp Watersnood op Marken | Ondanks terpen en paalwoningen zwaar getroffen Tijdens de watersnoodramp van 1916 overstroomt een groot deel van Noord Holland. Vooral het eiland Marken wordt zwaar getroffen, hier vallen 16 doden. Dat is heel aangrijpend voor de bewoners. Marken heeft in die tijd wel vaker last van overstromingen, omdat de dijken eigenlijk te laag zijn, maar er vielen nooit veel slachtoffers. De Markers hadden zich namelijk heel slim aangepast op de vele overstromingen in die tijd. Historicus van Marken Jan Schild weet daar meer van. Marken beschermde zich tegen het water door huizen op terpen te bouwen, want Marken liep vroeger wel een of twee keer per jaar onder water. En het water, de zeespiegel, ligt hoger dan het maaiveld. Dus dat betekent, als het water in de zee erg hoog kwam, liep het over de dijk heen, en het maaiveld lag lager, dus dan liep dat hele kuipje vol. Eind 19e eeuw ging men ook paalwoningen bouwen. Als het water kwam, kon het gewoon onder het huis doorspoelen. De paalwoningen zijn zo ingedeeld dat iedereen gewoon kan doorleven als het water komt. Tijdens een overstroming verplaatsen alle eilandbewoners zich met bootjes tussen de huizen. Ze kunnen makkelijk in en uit stappen vanaf de balustrades, die bovenaan de palen liggen: hoog en droog. Maar waarom gaat het dan mis in 1916? Een aantal nieuwe huizen is op een andere manier gebouwd en zijn daarom veel kwetsbaarder. Dit huis is helemaal van z’n fundamenten afgeslagen en om de terp heen gedreven. Er zijn vier mensen in omgekomen. Weggedreven met vier mensen erin, ongelofelijk. Deze zijn in 1911 gebouwd, moet je nagaan: 1911 gebouwd, 1916 omgeslagen en die hadden ze dus helemaal dichtgebouwd. En mijn idee is dat daardoor, dat daarom dat huis weggeslagen is, en dat die zijn omgevallen. Het water had meer vat op de huizen, omdat de onderkant met stenen is dichtgemaakt. Daarom zijn er in 1916 zoveel mensen verdronken. Iemand die de watersnood wel overleeft heeft is Lijsje Wilhelmina van Riel. Ze heet niet zomaar Wilhelmina. Ze krijgt haar hele leven lang brieven en cadeautjes van koningin Wilhelmina. “Mijn moeder is geboren in de watersnood van 1916. Hier op Marken. Hier woonde mijn grootmoeder, en bij haar grootmoeder thuis is ze geboren. En hoer stond het water dus ook al hoger dan de dijk? Ja, op raamhoogte al. Volgens mij is ze op de zolder geboren. Twee dagen later kwam de koningin hier, die had gehoord van de ramp en toen hoorde ze dat er een baby’tje geboren was, en toen is ze erheen gegaan en toen heeft ze gevraagd of ze de naam Wilhelmina ervoor mocht hebben. Ze heette Lijsje, en toen is ze Wilhelmina Lijsje gaan heten. Zo kan een overstroming ook tot een speciale vriendschap leiden. En toen ze getrouwd was en kinderen kreeg, kregen wij ieder jaar allemaal cadeautjes. Ieder jaar persoonlijk gebracht door de hofdame, dus dat was iedere kerst eigenlijk een beetje feest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663183 261 2032-12-31T22:00:00+00:00 4926 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no watersnoodramp dijk overstroming Nederland https://schooltv.nl/video-item/overstromingen-in-de-middeleeuwen-dorpen-op-de-bodem-van-het-ijsselmeer 2024-01-16T15:31:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25174.w613.r16-9.a6b4a45.webp Overstromingen in de Middeleeuwen | Dorpen op de bodem van het IJsselmeer Al sinds duizenden, misschien wel miljoenen jaren zijn er in Nederland overstromingen. Maar pas sinds de Middeleeuwen worden die overstromingen een probleem. Dit komt omdat in de 8ste en 9e eeuw de bevolking in Europa en dus ook in Nederland sterk groeit. Er is nieuw land nodig. Steeds meer mensen gaan langs de veenstroompjes aan de kust wonen. Ze ontwateren het land om voedsel te verbouwen en huizen te bouwen: dit wordt ontginnen genoemd. Archeologen weten hier alles van (archeoloog Michiel Bartels) Van langs die veenstroompjes kwamen de kolonisten het gebied binnen, en begonnen het veen te ontginnen, en daardoor daalt het. En hoe meer het daalde, hoe groter probleem het zeewater werd. Om het land te ontginnen laten de boeren grondwater door afwateringskanaaltjes wegstromen. Maar het gevolg is dat het land daardoor daalt. Zo worden overstromingen vanuit zee een steeds grotere bedreiging. Daarom moet men dijken gaan bouwen en op terpen gaan wonen. Zo begint in rond de 12e eeuw de eerste strijd tegen het water. Eén van de eerste overstromingen die grote schade veroorzaakt is de Allerheiligenvloed van 1170. Een overstroming die we kennen omdat hij in de middeleeuwse geschiedboeken wordt genoemd. In een oud Duits geschrift staat dat er door deze storm veel land verloren ging bij Staveren, aan de kust van Friesland. Waarschijnlijk verdween toen een stuk land tussen Friesland en Noord Holland. Vanaf die tijd zijn de overstromingen in Noord Nederland rampzalig. Steeds grotere stukken land worden opgeslokt door de zee. De helft van Noord Nederland slaat weg. De mensen raken meer en meer land kwijt. Waar lang geleden land was en mensen woonden ligt nu het IJsselmeer. Op de bodem van het IJsselmeer zijn nog overblijfselen te vinden van de dorpen die door de overstromingen onder water zijn komen te liggen. We noemen ze ‘Verdronken dorpen’. Archeologen proberen deze verdronken dorpen terug te vinden. Met een speciale radarboot scannen ze de bodem, op zoek naar spullen die mensen toen gebruikten en resten van bewoning. Je ziet hier van die vage strepen lopen, en dat zouden dus akkerpatronen kunnen zijn, dus dichtgeraakte sloten van dat voorland, maar ook overblijfselen van boerderijen wezen. En waar we nu zitten, voor de kust bij Schellinkhout weten we dat een deel van een dorpje is verdwenen, en dat er voor de afsluitdijk werd gebouwd, als het water laag stond er resten werden gezien. Ik zie daar wel een duidelijk structuur in beeld komen. Het is een langwerpig object en een duidelijke reflectie, en dat lijkt toch wel op iets als een scheepswrakje. Nou scheepswrak! Het is een ding van 15 meter! Dat is een flinke boot, daar varen we nu overheen. Als je op het IJsselmeer vaart, besef je dan eens, dat je misschien boven een dorp vaart, dat ooit een overstroming heeft meegemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663184 183 2032-12-31T22:00:00+00:00 11023 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no Nederland IJsselmeer overstroming Middeleeuwen dijk https://schooltv.nl/video-item/het-ontzet-van-leiden-3-oktober-1574 2024-01-15T17:22:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25175.w613.r16-9.c529301.webp Het ontzet van Leiden | 3 oktober 1574 Het onder water zetten van land blijkt een goede tactiek voor de Watergeuzen in de strijd tegen de Spanjaarden. Na Den Briel veroveren De Watergeuzen in 1573 Alkmaar met behulp van water. In 1574 wordt ook Leiden belegerd door de Spanjaarden. Moordlustige Spaanse troepen hebben de stad omsingeld en wachten net zo lang tot de bevolking is uitgehongerd en zich overgeeft. Aanvallen is geen optie. Daarvoor zijn er teveel Spaanse soldaten. Bovendien zitten de Spanjaarden veilig in speciale schansen, verdedigingswerken, die zij om de stad heen hebben gebouwd. De Watergeuzen moeten dus een plan bedenken. Ze besluiten om verderop, bij Rotterdam en Gouda de dijken door te steken van de Maas en de Hollandse IJssel De geuzen zijn van plan om met schepen naar Leiden te varen om de Spanjaarden te verjagen. Met duizenden soldaten, boten en galeien varen de Watergeuzen over de weilanden van Holland naar het uitgehongerde Leiden. Vanwege veel problemen op de route, gaat de tocht heel langzaam. De schepen komen in de eerste weken nog geen 750 meter per dag vooruit. Maar dan draait de wind. Er steekt een Zuidwester storm op en er volgt een echte overstroming. Alle schepen van de geuzen surfen als het ware richting Leiden. De Spaanse troepen worden zo onverwacht door het water overvallen, dat ze met grote spoed hun schansen verlaten. Een maand later dan de Watergeuzen hadden voorzien, in de nacht van 2 op 3 oktober 1574, kan Leiden eindelijk worden ontzet. De geuzen nemen haring en wittebrood mee om de uitgehongerde Leidenaren te eten te geven. Een jongen vindt die dag in een legerkamp buiten de stad een pot met een heerlijke maaltijd: hutspot. Het eten is nog warm, zo snel zijn de Spanjaarden voor het water gevlucht. Nog steeds wordt ieder jaar op 3 oktober het Leidens ontzet gevierd. Met hutspot. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663185 142 2032-12-31T22:00:00+00:00 17382 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no water dijk Spanje Leiden https://schooltv.nl/video-item/boerenland-wordt-natuurgebied-polders-weer-onder-water-zetten-of-niet 2024-01-15T17:21:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25176.w613.r16-9.cc380d3.webp Boerenland wordt natuurgebied | Polders weer onder water zetten of niet? De gevolgen van overstromingen zijn vaak ellendig, maar een paar van de grootste en mooiste natuurgebieden in Nederland zijn juist ontstaan door een overstroming. Een van die plekken is het verdronken land van Saeftinghe. Ontstaan door de Allerheiligenvloed van 1570, de ergste overstroming die ons land ooit gekend heeft. Grote delen van Nederland lopen onder, en er verdrinken zo’n 20.000 mensen. Nog voordat het land van Saeftinghe zich van de ramp heeft hersteld krijgt het tijdens de 80jarige oorlog in 1584 de genadeklap. De zeedijken worden doorgestoken om de Spanjaarden tegen te houden. De dorpen die er ooit lagen, waaronder het dorp Saeftinghe, verdronken. Nu is het een natuurgebied geworden, met eb en vloed, en komen er veel bijzondere vogels en plantensoorten voor. Iemand die hier vanaf zijn kinderjaren komt is Richard Bleijenberg. Hij heeft veel spullen gevonden van mensen die er vroeger woonden. Zoals oude potten en bekers en zelfs een vuurtoren. Voor mij is het verdronken land mijn leven. Ik loop hierin vanaf mijn kinderjaren. Nu staan we midden op een vuurtoren. Hier liggen nog stenen onder van de funderingen. Dit is een boomstam? Ja hier heeft een bos gestaan, en voor die sparren stonden hier eikenbomen. De huidige Nederlandse regering wil meer natuurgebied zoals het land van Saeftinghe omdat er op andere plekken in Zeeland veel natuur verloren gaat. De Westerschelde wordt namelijk uitgebaggerd zodat grotere tankschepen naar de havens van Antwerpen kunnen varen. Daardoor gaat er veel natuur verloren. Twee keer per dag komt het water zo hoog? En dat kalft af. Niet alleen hier maar langs de hele Westerschelde, de stromingssnelheden zijn toegenomen door het baggeren. De geul is dieper geworden en ze halen drempels eruit waardoor er meer water doorheen komt en ook grotere boten en die zorgen voor meer golfslag. Om deze verloren natuur te compenseren hebben de regeringen van Nederland en België besloten dat er stukken boerenland natuurgebied moeten worden door water toe te laten. In Zeeland is dat de Hedwigepolder. De natuurbescherming vindt het een goed idee om land terug te geven aan de natuur. Maar de boeren willen hun land juist behouden. En dat er voor de mensen die er wonen, die er leven, waar mijn ouders en mijn grootouders een heel bedrijf opgebouwd hebben, een toekomst gemaakt hebben, dat dat zomaar onder water gezet en dat er voor ons absoluut geen alternatieven voorhanden zijn … dus u zegt eigenlijk: wij zijn hier de bedreigde soort, de boeren in de polder? Ja, ja. En met ons wordt blijkbaar geen rekening gehouden, wij zij het opgejaagde wild en de bedreigde diersoort die aan het uitsterven zijn, en niet de zwartkopmeeuwen en de bruine kiekendieven en de… Het is een lastige kwestie, naar wie zal er uiteindelijk geluisterd worden? De natuurbescherming die opkomt voor de natuur waarvan er al zo weinig is in Nederland, of de boeren die er hard voor gewerkt hebben om het land zo mooi vruchtbaar te krijgen en houden van het landschap zoals het nu is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663186 226 2032-12-31T22:00:00+00:00 1996 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no overstroming natuurgebied polder Zeeland waterbeheer https://schooltv.nl/video-item/de-sint-elisabethsvloed-overstroming-die-dordrecht-onder-water-zet 2024-01-04T11:18:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25177.w613.r16-9.9ed1eac.webp De Sint Elisabethsvloed | Overstroming die Dordrecht onder water zet Een overstroming vindt in Nederland niet zomaar plaats: er moet echt flink wat aan de hand zijn voor het zover is. Bijvoorbeeld bij een combinatie van een hele zware Noordwesterstorm, extreem hoog water op zee en extreem hoog water in de rivieren. Als die omstandigheden tegelijkertijd voorkomen, dan kan er een overstroming plaatsvinden. En dat is precies wat er gebeurt in 1421 in Zuid-Holland. Dan vindt er een legendarische overstroming plaats: de St Elisabethsvloed. In de stad Dordrecht kennen ze die overstroming nog steeds. Deze overstroming is zo groot dat het hele land rondom Dordrecht onder water loopt. En dat is een grote strop, want Dordrecht was in die tijd een rijke stad. Deborah Paalman, de archeologe van Dordrecht weet wat de gevolgen van de overstroming waren. Nou heb ik gehoord dat Dordrecht in de 15e eeuw misschien wel de rijkste stad van Nederland was. Ja, dat zou je kunnen zeggen. Dordrecht kende in de 14e en 15e eeuw, de gouden eeuw, ietsje eerder dan Amsterdam. En die status kregen ze eigenlijk vanwege de handel. Het was een hele rijke handelsstad, iedereen bracht hier z’n goederen op de markt, die uit het buitenland kwam, dus die stad kon zich enorm ontwikkelen. De overstroming verandert alles. Dordrecht ligt ineens als een soort eilandje middenin een enorme waterplas. Schepen kunnen gemakkelijk aan alle kanten om de stad heen varen. Terwijl voor de overstroming juist alle handelsschepen aanmeerden in Dordrecht. Daar is de stad zo rijk van geworden. Want alle handel van de schepen moest eerst op de markt in Dordrecht worden aangeboden. Dit heet stapelrecht. Dordrecht had al sinds 1299 het stapelrecht van de graaf van Holland gekregen, dat hield in dat iedereen die vanuit het buitenland met z’n goederen hier langs Dordrecht kwam, eerst de goederen hier uit moest pakken, uit z’n boot. Eerst hier op de markt brengen, je moest tol betalen, je moet belasting betalen voordat je door kon varen naar je eigenlijke bestemming. Dus dat was een heel gedoe en als dat niet meer hoefde, en vooral ook niet al die belasting betalen, dan ging je natuurlijk gewoon om Dordrecht heen. Dus de echte ramp kwam pas enkele jaren daarna, die was eigenlijk economisch. Dordrecht verliest zo in korte tijd haar handel en rijkdom. Steden als Amsterdam en Antwerpen zien hun kans schoon en nemen de handel over. Dordrecht wordt nooit meer zo rijk als voor de St Elisabethsvloed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663187 162 2032-12-31T22:00:00+00:00 4107 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no rivier Nederland overstroming handel https://schooltv.nl/video-item/overstromingen-in-het-rivierengebied-elke-winter-raak 2024-01-15T17:21:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25178.w613.r16-9.62ab6d3.webp Overstromingen in het rivierengebied | Elke winter raak In de 18e en 19e eeuw is het oosten van Nederland regelmatig in rep en roer. In het gebied tussen de rivieren de Maas en de Waal vindt er bijna elke winter een grote overstroming plaats. Zelfs zo vaak dat mensen hun huizen er op aanpassen. Ze bouwen bijvoorbeeld stallen met een extra verdieping. Bij een overstroming kan het vee via een speciale plank een verdieping hoger gezet worden. Dit worden vloedschuren of waterstallen genoemd. De reden voor al die winterse overstromingen zijn enorme ijsbergen die door de dijken breken. De winters zijn in die tijd heel koud. Het is de periode van de kleine ijstijd. Veel rivieren vriezen dicht. Als het gaat dooien schuiven de ijsschotsen over elkaar heen en hopen zich op tegen de dijken, waardoor ze enorme ijsbergen vormen. Wat men ook doet, op een gegeven moment schuift zo’n ijsberg dwars door de dijk heen en stroomt het water soms tot 60 kilometer verder het land in. In 1808 gebeurt dit op een heleboel plekken tegelijk, waardoor enorme gebieden overstromen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663188 89 2032-12-31T22:00:00+00:00 4182 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no Maas ijstijd overstroming rivier dijk https://schooltv.nl/video-item/de-watergeuzen-water-als-wapen 2024-01-15T17:21:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25179.w613.r16-9.061930f.webp De watergeuzen | Water als wapen De Nederlanders uit de 16e eeuw hebben al verschillende grote overstromingen meegemaakt. Ze weten inmiddels hoe zo’n overstroming het leven kan ontregelen. Maar deze ervaring met water kan ook handig zijn. Dat blijkt tijdens de Opstand in de 2e helft van de 16e eeuw. Vanaf die tijd wordt het water ook als wapen gebruikt. Vanaf 1568 is een groot deel van Nederland bezet door de legers van de Spaanse koning Philip II. Zijn opperbevelhebber in de strijd tegen de Nederlanders is de Hertog van Alva. De Spanjaarden zitten overal in Nederland en vervolgen de protestantse Nederlanders. Daarom zoeken een aantal van hen hun toevlucht tot zee: op hun schepen zijn ze veilig. Ze varen van haven naar haven om zich te verschuilen en gedragen zich als zeerovers om aan geld en voedsel te komen. De Spanjaarden noemden hen minachtend ‘watergeuzen’, naar het Franse woord voor armoedzaaiers. Maar wat eerst een ongeregelde bende is, wordt langzaam een georganiseerde groep, die in opstand komt tegen de Spanjaarden en water inzetten als hun wapen. Hun leider is Willem van Oranje en steeds meer mensen sluiten zich bij De Watergeuzen aan. Daar is de Spaanse koning Philips II niet blij mee. In 1572 houden de Watergeuzen zich verborgen in Engeland. Totdat de koning van England zegt ‘luister, jullie maken veel te veel omstanden hier, gezuip ’s avonds, vechtpartijen, dronkenschap: we willen het niet, eruit!’ De geuzen stappen in hun schip en varen weg, waar naar toe? Er is maar een vrijplaats waar ze naartoe kunnen, Embden in Noord Duitsland. Maar die watergeuzen zijn geen zeelui, er is een noordwesterstorm en die drijft hen naar het zuiden toe, totdat ze hier ten hoogte van Den Briel komen. Den Briel ligt op dat moment nog helemaal aan zee, is vanaf zee zichtbaar. Nou Den Briel wat zal ons letten, prachtige stad daar gaan we naartoe! Toeval dat ze hier komen. En wat gaan we daar doen in Den Briel? Nou het barst er van de vrouwen, en er is geld want De Briel is een rijke stad, kijk eens naar die geweldige toren die er staat, een stad die dat kan bouwen die moet overweldigend rijk zijn. Op dat moment zijn er helemaal geen Spanjaarden in de stad, want het is koud, het is maart. De Spanjaarden zitten lekker warm en droog in Rotterdam. Hier is een kleine bezettingsmacht, dat stelt helemaal niets voor, de stad is gewoon onbeschermd. Dus zij gaan aan land. Maar de poort is dicht. Maar de geuzen laten zich ook niet zomaar verjagen. En ze hebben daarbij nog wat aan hun kennis van water. Ze besluiten het gebied (rondom Den Briel?) onder water te zetten, maar daarvoor moet het sluisje worden opengehakt. Nou dat is geen probleem voor de geuzen, ze pakken een mast en met z’n allen rammeien ze de poort open en ze stormen de stad binnen. Maar zoveel stelde dat ook weer niet voor, want het waren natuurlijk stoere mannen en echt veel mannen in de stad waren er niet, een paar Spanjaarden en wat oude mannen en wat vrouwen, die kunnen geen stad verdedigen. Dus zo komen zij de stad binnen en in triomftocht lopen zij richting de markt waar de burgemeester en z’n vroedevaderen zitten. En zo is Den Briel dan veroverd. Maar verderop zitten de Spanjaarden die dat bericht krijgen ‘de geuzen zitten in Den Briel’ nou, dat laten ze zich niet zeggen. Dus de Spanjaarden maken zich op om vanuit Rotterdam hiernaartoe te komen, om even die geuzen eruit te jagen. Want dat laat je niet zomaar over je kant gaan natuurlijk. Maar de geuzen laten zich ook niet zomaar verjagen. En ze hebben daarbij ook nog wat aan hun kennis over water. Ze besluiten het gebied rondom Den Briel onder water te zetten. Daarvoor moet wel eerst een sluisje open worden gehakt. Stadstimmerman Rochus Meeuwiszoon gaat dat doen. Wat hij doet, en dat is een heel geweldige daad van hem: hij loopt door het water naar het sluisje toe, hij heeft als stadstimmerman altijd zijn bijltje bij zich en daarmee hakt hij het open, en je ziet het water al op komen stromen. Ook de Spanjaarden zien het water stromen. Ze zijn inmiddels weer vlakbij Den Briel en weten niet wat ze overkomt. In paniek slaan ze op de vlucht. Om nooit meer in Den Briel terug te keren. Zo werd in 1572 een overstroming als succesvol wapen ingezet. Toen verloor op 1 april Alva Den Briel. Ofwel op 1 april verloor Alva zijn bril. Wist je dat dat de eerste 1 april grap ooit is? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663191 298 2032-12-31T22:00:00+00:00 15879 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no Nederland overstroming Spanje https://schooltv.nl/video-item/de-watersnoodramp-van-1953-de-grootste-watersnoodramp-van-onze-tijd 2024-01-15T17:20:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25180.w613.r16-9.277ba97.webp De watersnoodramp van 1953 | De grootste watersnoodramp van onze tijd De watersnoodramp van 1953 in Zeeland, Brabant en de Zuid-Hollandse eilanden is de grootste watersnoodramp van onze tijd. De storm kost aan meer dan 1800 mensen het leven. De dijken zijn te zwak voor de enorme muur van water die vanuit de Noordzee op Nederland afkomt. In de nacht van 31 januari 1953 breken de dijken op tientallen plekken door. Het water is meters hoger dan normaal en blijft stijgen omdat het vloed is. De schade is onvoorstelbaar. Er worden hele straten en zelfs dorpen weggevaagd door het water. Veel mensen verdrinken gelijk. Anderen zitten uren zelfs dagen op het dak van hun huis in de ijskoude storm. Stoffel van Mourik is in die tijd een jonge man. Hij woont in het Zeeuwse dorpje Capelle met zijn ouders, zijn broer en twee zussen. Als het water komt vlucht hij naar het dak samen met zijn vader en broer. Vanaf het dak ziet hij om zich heen mensen verdrinken en huizen instorten. Heeft u huizen zien verdwijnen, en wat dacht u toen? Wij zijn de volgende? Dat dacht je niet, dat wist je zeker! Dat huis van de buurman, dat was al weg, en dit was weg, maar toen ging dat van ons, dat ging ook weg. Als ook het huis van Stoffel instort, wordt ij door het woeste water meegesleurd, door het gat in de dijk de Oosterschelde op. Hij houdt zich vast aan een paar stukken wrakhout, en de hele nacht drijft hij midden op zee in het ijskoude water, zonder te weten waarheen. U was doorweekt, verkleumd, u dacht ik ga dood? Dat wist ik zeker! Na een nacht dobberen zag u een dijk en dacht dat is mijn redding! Nou ja, dat voelde ik kennelijk dat dat de redding was. Uiteindelijk bereikt Stoffel de dijk en overleeft het. Zijn vader overleeft de ramp ook. Maar de rest van het gezin komt om in de stormnacht. In het watersnoodmuseum in Ouwerkerk is nu een speciaal monument opgericht waarin overlevenden hun herinneringen aan hun dierbaren aan het publiek laten horen. Ook Stoffel deelt hier de herinnering aan zijn broer waarvan hij veel hield. En hier staan uw familieleden ook bij, uw broer Pieter Adriaan van Mourik, mag ik die aantikken? Een herinnering van Stoffel van Mourik aan Pieter Adriaan van Mourik. Ik ging met hem om als met mijn vriend. Toen het water kwam op 1 februari 1953 hebben wij dat gezamenlijk zeer intens beleefd. Gedurende al die uren was hij degene die steeds nog een mogelijkheid bleef zien om erdoor te komen. Hij gaf aan hoe wij ons moesten gedragen, mijn vader, hij en ik. En wat we moesten doen. Hij kon zeer goed zwemmen, veel beter dan ik. Juist daarom kon ik niet geloven dat hij verdronken was. Piet is 24 jaar geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663192 242 2032-12-31T22:00:00+00:00 28512 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no watersnoodramp Noordzee overstroming dijk Nederland https://schooltv.nl/video-item/redders-bij-de-watersnoodramp-van-1953-zuid-holland-blijft-droog 2024-01-15T17:19:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25181.w613.r16-9.6f9a3a5.webp Redders bij de watersnoodramp van 1953 | Zuid-Holland blijft droog Op de dag voor de watersnoodramp van 1953 vermaken mensen met de storm en de golven op de boulevard in het Zeeuwse Vlissingen. Niemand kan vermoeden hoe erg deze storm zal uitpakken. In de nacht van 31 januari 1953 breken de dijken door en worden Zeeland, de Zuid-Hollandse eilanden en West-Brabant overspoeld. Grote gebieden lopen onder water. Veel mensen overleven de ramp niet. In Zeeland is het erg, maar in Zuid-Holland had het nog veel erger kunnen zijn. Daar wonen miljoenen mensen en zijn de dijken ook erg slecht. Iemand die het gevaar in Zuid-Holland aan zag komen in ingenieur Johan van Veen. Op 1 februari wanneer hij hoort dat de dijken in het Deltagebied doorgebroken zijn komt hij direct in actie. Want niet alleen dit gebied is in gevaar. Ik heb hier z’n dagboekje bij me, en op 1 februari 1953 schrijft hij, hier, wat hij is gaan doen. Om acht uur, radionieuws, legeroefeningen, Ouderkerk aan de IJssel wordt genoemd. Toen dacht hij, daar kan het dus goed mis zijn, hier aan de Hollandse IJssel waar ik altijd voor gewaarschuwd heb, daar kan het wel eens heel erg de verkeerde kant opgaan dus wat heft hij gedaan, hij is vrijwel direct in de auto gestapt en om 10.00 was hij hier, om hand en spandiensten te verleden, of eigenlijk regisseur te zijn zelfs. Normale mensen zouden dan naar Zeeland zijn gegaan, maar hij ging hierheen? Hij ging hierheen, want dit was de meest kwetsbare plek. Het was een hele spannende situatie, en kon ook die dag nog helemaal misgaan, maar vooral aan de overkant, dat stukje dijk, 55 meter dijk was daar weggespoeld en hij wist dus als ze hier niet heel snel optreden is de kans groot dat je het niet meer in de hand kunt houden en dat de Randstad in de golven zou kunnen verdwijnen. Dat de Randstad niet is overspoeld hebben we ook te danken aan Arie Evegroen, die bij de Hollandse IJssel op bevel van de burgemeester zijn schip in een gat in de dijk heeft gevaren. Zijn kleindochter vertelt het na. Dat werd uiteindelijk het schip van mijn opa ja. Hij was de enige die geen vrouw en kinderen aan boord had en hij had er ook een gedeelte eigenbelang bij want zijn vrouw en kind zaten achter de dijk. Maar aarzelde hij niet? Ja natuurlijk, hij kon niet zwemmen! Een schipper die niet kan zwemmen. Hij is hiernaartoe gevaren, hij heeft de punt van het schip in de dijk gevaren, zijn roer omgezet en als een sluisdeur ging het dicht. Aan die kant hoorden ze het sluiten, dat gaf echt een keiharde dreun. Zo wordt het gat in de dijk gedicht en het leven van waarschijnlijk miljoenen mensen gespaard. Zuid-Holland overstroomt niet, maar het is een dubbeltje op z’n kant. Kort na 1 februari 1953 worden de dijken van de Hollandse IJssel versterkt. Ook wordt begonnen met de bouw van de Deltawerken, om Zeeland te beschermen tegen de zee. De Deltawerken zijn bedacht en ontworpen door ingenieur van Veen die zich tijdens de ramp zorgen had gemaakt over de dijken van Zeeland en Zuid-Holland. Hij had de dijken graag veel eerder gebouwd zien worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663193 243 2032-12-31T22:00:00+00:00 8006 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no overstroming waterwerk watersnoodramp Nederland dijk https://schooltv.nl/video-item/de-aanleg-van-de-afsluitdijk-het-einde-van-de-gevaarlijke-zuiderzee 2024-01-15T17:19:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25182.w613.r16-9.8bf6379.webp De aanleg van de Afsluitdijk | Het einde van de gevaarlijke Zuiderzee De Zuiderzee wordt heel lang gezien als één van de gevaarlijkste wateren van Nederland. Voordat de afsluitdijk is aangelegd, is de Zuiderzee berucht, er komen al eeuwenlang ernstige overstromingen voor. Lange tijd aanvaarden mensen dit min of meer: ‘de zee geeft en de zee neemt’ verzuchten ze. In 1916 vindt er een grote Zuiderzeeramp plaats die dat zal veranderen. Langs een groot deel van de Zuiderzeekust overstromen de dijken. Grote gebieden komen onder water te staan. Ze stonden hier op de dijk, ze voelden ‘m hevig trillen, door het geweld van de natuur. Even later grote afschuivingen: stukken van die dijk schoven gewoon weg, aan de binnenkant de dijksloot in. En om half 4 ’s ochtends, even verderop de eerste doorbraak. En er volgden daarna nog 9 doorbraken op dit stuk. Water kolkte naar binnen en speolede achter de dijk diepe gaten uit tot wel 10, 12 meter diep. Maar in de tijd van de ramp, 1916, worden natuurrampen niet zomaar meer geaccepteerd. Mensen zijn rijker, er is meer industrie en welvaart, kortom er is meer te verliezen bij een watersnoodramp. Het is ook de tijd van een nieuwe uitvinding: de foto- en de filmcamera. Voor het eerst worden er opnames gemaakt van een overstromingsramp. Omdat het zo nieuw is, vinden mensen het spectaculair: nog nooit heeft men een overstroming van zo dichtbij kunnen zien. Al die foto’s en films zorgen ervoor dat veel mensen van een ramp afweten en zich ermee bezighouden. Al snel is het voor iedereen duidelijk dat de levensgevaarlijke Zuiderzee afgesloten moet worden. Er waren al eerder plannen, maar na de overstroming van 1916 neemt de regering een definitief besluit. In 1918 wordt de Wet tot Afsluiting van de Zuiderzee aangenomen door het kabinet. Er komt een Afsluitdijk waarmee de Zuiderzee voorgoed veiliger is en er zelfs nieuwe polders aangelegd kunnen worden. De laatste steen van de dijk wordt gelegd in 1932. Grietje Bosker was daarbij. Haar nichtje kan dat navertellen. Hier zien we tante Grietje, die als eerste over de Afsluitdijk ging. Ze heeft haar kousen en schoenen uitgedaan, en als eerste vrouw sprong ze in de laatste hap keileem die gestort werd. Ze heeft zo met die dijk meegeleefd altijd en ze is nooit getrouwd geweest, die dijk was eigenlijk alles voor haar, ze had geen man nodig, ze is getrouwd met de afsluitdijk. De afsluiting van de Zuiderzee wordt ontworpen door Ingenieur Cornelis Lely. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663194 206 2032-12-31T22:00:00+00:00 11403 2014-06-15T20:00:00+00:00 yes no IJsselmeer overstroming Zuiderzee Afsluitdijk ramp https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-animatie-in-stop-motion 2024-01-04T11:18:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25183.w613.r16-9.9bc5c3d.webp Hoe maak je een animatie? | In stop-motion Heb je al een idee voor je animatiefilm? Wat voor animatie je wilt gaan maken? Nee niet echt. Ja, ik heb wel een Raaf-poppetje bij me. Misschien kunnen we daar iets mee doen? Wat doe je nou? Ik haal hem uit elkaar. Maar hoezo? We halen alles eruit zodat de voering eruit is. Moet hij dan helemaal uit elkaar? Hij moet helemaal uit elkaar. Dan stoppen we overal draadjes die we kunnen bewegen. Zo, hij is klaar. Nu kan Raaf net zo als de andere poppen beeld voor beeld bewegen. Voordat we verder kunnen, hebben we wel een storyboard nodig. Een story-watte? Een storyboard, dat is een soort plaatjesboek waar precies in staat wat we gaan opnemen. Een storyboard is echt nodig? Een storyboard is eigenlijk heel erg belangrijk want in het storyboard staat eigenlijk plaatje voor plaatje wat Raaf doet, waar hij is en hoelang hij over iets doet. Dat heb je nodig om een animatiefilm te kunnen maken. Henri is intussen al bezig in de studio. Wat leuk! Kijk nou. Dat is ons clubhuis. Hij is nu bezig om de pop in de juiste positie te zetten. Een goede houding. Als hij daar tevreden over is, dan neemt hij een beeld. Dus nu. Dan verzet hij alles een heel klein stukje en als we dan 12 plaatjes achter elkaar plakken dan hebben we 1 seconde film gemaakt. Wow. Dan zijn we nog wel even bezig. Zullen we even kijken wat je er tot nu toe van hebt gemaakt? Ja. Dat ziet er al goed uit. Dit zou Raaf zo graag in het echt willen. In het echt met een zelfgebouwde raket gaat natuurlijk niet, maar in animatie kan dat natuurlijk wel. Ik zie het. Maar wat ik ook zie is.. Wat stom, we zijn iets vergeten. Wat dan? Nou, als de raket de lucht in gaat, komen er toch onder vlammen uit? Dat is zo, maar vuur in een studio... is toch wel een beetje gevaarlijk. Dat doen we achteraf in de computer. Nu hebben we al vlammen gemaakt in de computer. Die moeten nu nog toegevoegd worden. Op die manier. Zie je? O ja, en daar ging hij. Oké, hij staat erop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663195 183 2032-12-31T22:00:00+00:00 19443 2014-07-15T20:00:00+00:00 yes no pop film animatie maan https://schooltv.nl/video-item/wat-gebeurt-er-met-een-gebroken-arm-in-het-gips 2024-01-04T11:18:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25184.w613.r16-9.a4b62c2.webp Wat gebeurt er met een gebroken arm? | In het gips! He, het is gebroken. Echt waar? Hier zit een scheur en dit is dezelfde pols. Hier zie je de scheur ook. Ojeej. En dit stuk is een beetje naar achteren gekiept. Daar moet wel wat aan gebeuren. Wat moet er gebeuren dan? Naar de gipskamer. We hebben een hele stoere kleur. We hebben stoere hondenpoten, leger. Wat zijn jullie aan het doen? Wat zijn we aan het doen Pim? Kleurtjes aan het uitzoeken voor mijn arm. Kleurtjes? wat is dat dan? Gips. Oh oké. Laat maar zien. Welk kleurtje gaan we doen? Uhh, oranje. Gaan we voor oranje. Goede kleur, zou ik ook gedaan hebben. Pim, waar we mee gaan beginnen is een kousje om je arm anders zou je gips aan je arm plakken. Ik doe het heel voorzichtig hoor, gaan we. Nou Pim, wat is er gebeurd dat je zo je arm gebroken hebt? Ik ben van mijn fiets gevallen. Dat is ook niet handig hé. Gaat het een beetje zo? Ja? Ik doe het zo voorzichtig mogelijk. In welke klas zit jij? Waarom moet er eigenlijk gips omheen? Gips doen we er eigenlijk omheen Raaf, omdat het bot nu is gebroken en dat staat eigenlijk best goed maar dat willen we wel zo houden dus het gips zorgt ervoor dat Pim zijn pols niet kan bewegen. Daarmee houden we de botbreuk zo recht mogelijk op elkaar. Voor de rest is het zo dat als Pim nu zijn pols gaat bewegen dat doet heel erg veel pijn. Dat is dus eigenlijk het fenomeen. Dat zijn 2 redenen: voor de pijn en om ervoor te zorgen dat het bot recht blijft. Als je dan thuis bent straks, dan eigenlijk moet je doen wat je kan doen met je hand wat in het begin niet al te veel zal zijn. Misschien moet je ook even niet boksen. Hij heeft wel een mooie bokshandschoen aan. Ja dat is waar. En ik heb ook een boksbal. Echt waar? Dan moet je even niet oefenen. Dan moet je die maar even in de kast hangen. Zo, is het gelukt? Ja! Zo, dat is helemaal hard en voel je niks? Nee. Wow, wat goed zeg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663196 171 2032-12-31T22:00:00+00:00 30626 2014-07-15T20:00:00+00:00 yes no bot gips arm botbreuk https://schooltv.nl/video-item/hoe-slapen-dolfijnen-slapen-en-zwemmen-tegelijk 2024-01-16T15:57:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25185.w613.r16-9.404b913.webp Hoe slapen dolfijnen? | Slapen en zwemmen tegelijk Dolfijnen hebben 80 tot 100 tanden en de vis die wij geven aan een dolfijn zijn haring, makreel, inktvis, keplings sprot en blauwe wijting. Die slikken ze in 1 keer door. De tanden heeft hij dus eigenlijk helemaal niet nodig. Ze hebben de tanden alleen maar nodig om de vis te pakken. Echt grappig. Vissen die vissen eten. Dolfijnen zijn geen vissen Raaf. Het zijn net als wij zoogdieren. Ja dat klopt, want dolfijnen hebben gewoon longen net als de mens. Ze hebben dus geen kieuwen en ze kunnen wel 15 minuten onder water blijven en na die 15 minuten moeten ze ook weer omhoog komen om adem te halen. Zoals vissen leggen natuurlijk eitjes, maar dolfijnen niet. Die krijgen gewoon een levend jong. Ze kunnen we 2,5 a 3 meter lang worden. Zo! Het lijkt net een heel groot aquarium. En daar zie je hoe een dolfijn slaapt. Zie je dat? He! Maar hij heeft gewoon zijn ogen open. Ja dat klopt, ze slapen altijd voor de helft. Ze schakelen 1 hersenhelft uit en de ander staat aan om alles nog in de gaten te houden. Voor gevaar bijvoorbeeld maar ook om adem te halen. Hij moet echt nadenken om naar boven te gaan. Als hij dat niet zou doen dan verdrinken dolfijnen. Daarom slapen ze altijd voor de helft met 1 oog open, ander oog dicht. Dat wisselen ze om na een uurtje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663197 76 2032-12-31T22:00:00+00:00 21692 2014-07-15T20:00:00+00:00 yes no zoogdier zwemmen dolfijn slaap https://schooltv.nl/video-item/waarom-valt-een-hijskraan-niet-om-sterk-stevig-en-slim 2024-01-04T11:18:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25186.w613.r16-9.b3d97b7.webp Waarom valt een hijskraan niet om? | Sterk, stevig en slim! Hoe dat was leuk! Geweldig dankjewel Jos! Maar wacht eens even, hoe kan het nou dat hij niet omvalt? Het is een hefboom. Ik snap er helemaal niks van. Kom maar even mee, dan leg ik het je uit. Oké. Dat is leuk, doen jullie daarmee suikerklontjes in de koffie? Nee, hiermee kan ik uitleggen hoe een hefboom werkt. Oh oké. Kijk, hier is de giek en hier is het contragewicht. Contragewicht? Ja, daarom blijft het in evenwicht. Kijk. Lekker klontjes. Zo is het in evenwicht. De gummetjes liggen even ver van het midden dus is het in evenwicht. Ja dat zie ik, mooi. Dan gaan we dit verzwaren. En dan doet hij dit. Ja dat is natuurlijk veel zwaarder, dan kiepert hij om. Dan is hij niet meer in evenwicht. Dan gaan we dit verschuiven en nog een klein beetje. En dan is het weer in evenwicht. Dat is in evenwicht! Dit is korter en zwaarder en dat is langer en lichter. Daarom is dat helemaal weer in evenwicht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663198 108 2032-12-31T22:00:00+00:00 19580 2014-07-15T20:00:00+00:00 yes no katrol machine hefboom https://schooltv.nl/video-item/mondriaan-waarom-hangt-mondriaan-in-een-museum 2024-01-10T11:50:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25187.w613.r16-9.b3ef144.webp Mondriaan | Waarom hangt Mondriaan in een museum? Waar kijken we eigenlijk naar? De Victorie Boogie Woogie van Mondriaan. De Victorie Boogie Boogie? Boogie Woogie. Boogie Woogie. Dat is muziek. Wat is nu de hipste muziek die er nu bestaat? Hiphop. Boogie Woogie is de hiphop van toen. Hij was helemaal gek van de Boogie Woogie. Maar wat is hier zo bijzonder aan, ik bedoel, dit kan Raaf toch ook? Waarom hangt dit in het museum? Mondriaan was de eerste die bedacht dat je een landschap niet echt hoeft te schilderen maar je kan ook een schilderij maken met alleen maar blokjes en lijntjes en vlakjes en daar dan een spannend ding van maken. Het is alleen niet af. Niet af? En toch hangt het hier. Hij was bezig en toen vond hij in New York plakband. Dat was toen in die tijd net uitgevonden. Het was er in rood, geel en blauw. Precies wat hij nodig had. Hij ging steeds proberen en dan wilde hij later die plakband eraf halen en met verf gaan doen. Hij werd ziek en ging dood in het ziekenhuis en toen stond zijn schilderij.. Dit was zijn laatste kunstwerk? Ja, niet af. Weetje, dit is wereldberoemd. Ze komen hier vanuit de hele wereld naar kijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663199 99 2032-12-31T22:00:00+00:00 41350 2014-07-15T20:00:00+00:00 yes no museum Mondriaan https://schooltv.nl/video-item/hoe-bijt-een-ratelslang-tanden-vol-met-gif 2024-01-04T11:18:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25188.w613.r16-9.c54ec14.webp Hoe bijt een ratelslang? | Tanden vol met gif Oeh, dit is zeker Harold? Nee dat ben ik. Hé Oh. Maar dan is dit wel een hele giftige slang? Klopt, dit is een ratelslang. Ja dat snap ik wel dat hij ratelslang heet. Waarom doet hij dat zo? Dat doet hij om zijn vijanden af te schrikken. Zo van blijf uit mijn buurt. Dat is wel goed gelukt ja. Ik hoef niet echt dichtbij te komen. Maar deze is heel gevaarlijk toch? Ja dat klopt. Als je gebeten word dan moet je echt heel snel naar het ziekenhuis. Maar deze woont niet in Nederland toch? Nee hoor, deze woont in de tropen. Een heel eind weg. Oh, gelukkig maar. Maar hoe doet hij dat dan? Bijten? Dat kan ik je wel even laten zien. Nou, weet je het zeker? Ik laat zien wat er gebeurt als een ratelslang bijt. Nou stel ik voor dat dat glas een muisje is. Nou kan je zien hoe die tanden... Wow. Door die tanden loopt het gif dan in de muis. Dan duurt het niet zo lang, dan is hij dood. En dan eet hij hem op. Dus dat gif kwam uit die tanden? Ja, dat zijn holle buisjes. Doe hem anders maar even terug. Zal ik dat maar doen? Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663200 98 2032-12-31T22:00:00+00:00 22977 2014-07-15T20:00:00+00:00 yes no dier slang gif reptiel https://schooltv.nl/video-item/hoe-eet-een-rattenslang-een-muis-zonder-te-kauwen 2024-01-04T11:18:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25189.w613.r16-9.6c0dc83.webp Hoe eet een rattenslang een muis? | Zonder te kauwen Het is etenstijd voor deze rattenslang. De wurgslang pakt zijn prooi bij de kop met 1 snelle beweging. Vervolgens krult hij zijn lichaam om de muis heen en knijpt hij net zo lang totdat hij geen hartslag meer voelt. Slangen beginnen altijd bij de kop te eten omdat de haarrichting van kop naar staart loopt. Als ze bij de staart zouden beginnen dan zouden ze stikken. Deze slangensoort eet ongeveer 1 a 2 muizen per week of 1 grote rat. Slangen kunnen een prooi naar binnen werken die een stuk groter is dan zijzelf. Dit komt omdat de kaken van een slang niet vastzitten zoals bij ons mensen. Ze kunnen hun bek zo ver open doen wat nodig is om hun prooi op te eten. Nu zit de muis in zijn geheel in het slangenlichaam. Als je goed kijkt kun je het zien zitten. De slang kronkelt nu s-vormige bewegingen om de muis naar zijn maag te drukken waar hij het kan verteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663201 60 2032-12-31T22:00:00+00:00 34068 2014-07-15T20:00:00+00:00 yes no prooi eten slang dier https://schooltv.nl/video-item/welke-soorten-zangstemmen-zijn-er-bas-tenor-alt-en-sopraan 2024-01-04T11:18:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25190.w613.r16-9.bc9647d.webp Welke soorten zangstemmen zijn er? | Bas, tenor, alt en sopraan Ja en bedankt. Ja hoor bedankt. Wij bellen u niet, u belt ons. Ja stop maar, ik denk niet dat het erg geschikt is. Maar misschien is het geen tenor. Nee tenor is het zeker niet. Raaf, er zijn verschillende stemmen. Een hoge mannenstem is een tenor. Je hebt ook een lage mannenstem, dat is een bas. Een lage vrouwenstem, een alt en een hoge vrouwenstem dat is een sopraan. Dat ben ik. Hoe klinkt dat dan? Zal ik het eens voor doen? Zo, dan zal ik dat eens proberen. Misschien ben ik ook wel een sopraan. Wie weet. Ho ho ho, een sopraan ben je zeker niet. Misschien ben je bas. Zal ik een bas roepen? Bas? Hallo, ik ben bas. Hoe klinkt dat dan, een bas? Ongeveer zo. Oké, nou dan ga ik dat proberen. Dank dank, ik denk niet dat je een bas bent. Misschien ben ik dan een alt? Is er ook een alt in de zaal? Ik zal even roepen, alt? Hi Raaf. Hallo. Jij bent een alt? Ik ben een alt. Hoe klinkt dat dan? Dat zingt zo. Ja ik denk dat ik dan wel een alt ben. Ja dat zou kunnen. Stop alsjeblieft. U kunt gaan. Het lijkt nergens op, het is het aller allerlelijkste wat ik ooit gehoord heb. Dankjewel. Het lelijkste? Maar.. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663202 158 2032-12-31T22:00:00+00:00 21274 2014-07-15T20:00:00+00:00 yes no zingen muziek zangstem https://schooltv.nl/video-item/coimbra-oude-stad-in-portugal 2024-01-04T11:18:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25191.w613.r16-9.d5d4742.webp Coimbra | Oude stad in Portugal Dit is Coimbra in Portugal. 800 jaar geleden was Coimbra de hoofdstad van Portugal. Het is niet zo groot als Lissabon of Porto, maar het is wel een stad vol historie. Coimbra is gesticht door de Romeinen. Er staan nog steeds bouwwerken die herinneren aan die tijd. Coimbra is gebouwd op de oever van de rivier de Mondego. De stad is verdeeld in een boven- en benedenstad. Het is in Coimbra bijna onmogelijk om in een rechte lijn van A naar B te lopen. Het is een doolhof van vele smalle straatjes en pleintjes. Je vindt er indrukwekkende kathedralen en eeuwenoude gebouwen, maar het bijzonderste gebouw van Coimbra is de universiteit. Velha Universidade is een van de oudste universiteiten van Europa. Hij werd opgericht in 1290. In het begin werd er vooral les gegeven in rechten, medicijnen en theologie. Tegenwoordig studeren er ongeveer 20.000 studenten. De universiteit bestaat uit verschillende gebouwen waarvan de bibliotheek het beroemdst is: de biblioteca Joanina. Je vindt er meer dan 300.000 boeken. Maar alleen al vanwege het mooie barokke exterieur en interieur is de bieb een bezoekje waard. Coimbra staat ook bekend om de fado: het Portugese levenslied, maar dan op zijn Coimbraans: mannen die begeleid door twee gitaren liedjes zingen over verloren liefdes en het studentenleven van Coimbra. Romantisch. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663203 129 2032-12-31T22:00:00+00:00 2641 2014-06-10T20:00:00+00:00 yes no Europa toerisme Portugal stad Romeinen https://schooltv.nl/video-item/de-fado-van-coimbra-het-portugese-levenslied 2024-01-04T11:18:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25192.w613.r16-9.cd904a4.webp De fado van Coimbra | Het Portugese levenslied Dit is Coimbra in Portugal. De stad is minder bekend dan Lissabon en Porto, maar wereldberoemd om de fado. Fado is het Portugese levenslied. De fado is ontstaan in Lissabon. In de tweede helft van de negentiende eeuw namen studenten de muziek mee naar de universiteitsstad Coimbra. Fado betekent lot of beter gezegd: het noodlot, vertaald in muziek. De teksten gaan dan ook meestal over verdriet, melancholie en weemoed. Vroeger werd fado alleen in armoedige kroegen gezonden, maar in de loop van de twintigste eeuw is fado steeds populairder geworden. Het staat zelfs op de lijst van immaterieel erfgoed van Unesco. Je kunt nu ook in deftige uitgaansgelegenheden naar fado luisteren. Fado wordt beschouwd als het hart van de Portugese ziel en wordt gespeeld voor het plezier en om de pijn van het leven te verlichten. De belangrijkste figuur uit de geschiedenis van de fado is Amália Rodrigues. Ze groeide op in een arme volkswijk en moest op jonge leeftijd al werken. Ze begon met zingen op straat, werd ontdekt en groeide uit tot een wereldster die met haar stem iedereen tot tranen kon roeren. In Coimbra zul je echter geen fado-zangeressen tegenkomen: daar wordt fado alleen gezongen door mannen. Een solist wordt altijd begeleid door twee gitaristen, waarvan een de melodie speelt op een Portugese gitaar met 12 snaren, de guittarra. De ander speelt de bas op de viola. De fadista draagt altijd een zwarte cape. De fado in Coimbra is over het algemeen droevig. De liedjes gaan over studentenliefdes en de schoonheid van de stad. Je hebt serenades, maar ook liedjes over afscheid nemen van het studentenleven. De fado in Coimbra is plechtiger dan in Lissabon, want alleen studenten en professoren zingen in Coimbra de fado. “Coimbra is mooier wanneer het tijd is om afscheid te nemen,” is de bekendste zin in de fado van Coimbra. Zo romantisch kunnen zingende studenten zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663204 160 2032-12-31T22:00:00+00:00 4433 2014-06-10T20:00:00+00:00 yes no levenslied traditie student Portugal muziek zingen https://schooltv.nl/video-item/etnisch-profileren-onderscheid-maken-op-basis-van-afkomst-maakt-de-politie-onderscheid-bij-haar 2024-01-04T11:18:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25193.w613.r16-9.0bc385d.webp Etnisch profileren: onderscheid maken op basis van afkomst | Maakt de politie onderscheid bij haar werkzaamheden? Voor de wet is iedereen gelijk. Zo staat het ook in de Grondwet omschreven: “Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld”. De politie moet haar taak uitvoeren maar mag bij haar werkzaamheden geen onderscheid maken. Het mag voor de politie niet uitmaken hoe je eruit ziet of waar je vandaan komt. Maar steeds vaker lijkt het erop dat dat juist wèl het geval is. Allochtone jongeren worden vaker staande gehouden en gefouilleerd, en in Den Haag ontstond ophef over vermeend buitensporig geweld door de politie tegen allochtonen. Gelijke monniken, gelijke kappen – zo is het in de wet geregeld. Maar… komt dat overeen met de werkelijkheid? Interview Sinan Cankaya, onderzoeker: “Voor de wet is iedereen gelijk…klopt in theorie. Maar in de praktijk zitten daar wel allerlei haken en ogen aan”. Interview Erik Koster, rechter: “Ik veroordeel niet de persoon van de verdachte, ik veroordeel zijn gedrag”. Interview Henk van Essen, korpsleiding nationale politie: “Wat voorkomen moet worden, en dat gebeurt wel eens incidenteel, is dat eigenlijk daderprofielen onbewust overgaan in een soort stereotypen, en ja, dat moet je niet willen als politie. Je moet altijd je optreden kunnen beargumenteren”. In een strafproces zijn de taken strikt verdeeld. De officier van justitie leidt het opsporingsonderzoek. Ook is het de officier van justitie die strafbare feiten vervolgt. De rechter bepaalt of een verdachte schuldig en of er een straf wordt opgelegd. De officier van justitie is vervolgens weer verantwoordelijk voor de uitvoering van die straf. Die taken en verantwoordelijkheden staan omschreven in de wet. Zo staat in het Wetboek van Strafvordering wat de regels zijn, voor en tijdens het strafproces. En in de Politiewet staat omschreven wat de taken en verantwoordelijkheden zijn van de politie. De laatste jaren zijn die taken van de politie veranderd. Vroeger werkte de politie vooral reactief: de politie reageerde op aangiftes en spoorde wetsovertreders op. Maar…de samenleving veranderde en de criminaliteitscijfers stegen. Onder druk vanuit de maatschappij en de politiek ging de politie proactief werken: de regels voor staande houden en fouilleren werden uitgebreid, en de politie ging zich op straat steeds meer richten op het voorkomen van criminaliteit. De politie kreeg steeds meer discretionaire ruimte: ze mag tot op zekere hoogte zelf bepalen wie ze staande houdt op straat. Interview Sinan Cankaya, onderzoeker: “Wat je nu krijgt, bij proactief politiewerk, is dat er…in principe is er nog geen verdachte, in strafvorderlijke zin. Het gaat dus ook niet meer om concrete individuen, maar er treedt nu een verschuiving op naar risicovolle groepen. “Henk van Essen van de korpsleiding nationale politie erkent dat er etnisch wordt geprofileerd. Maar hij is van mening dat het om incidenten gaat”. Interview Henk van Essen, korpsleiding nationale politie: “Politieagenten op straat kijken elke dag weer: ‘Klopt het? Wat wijkt af? Moeten we alert worden’? En dat doe je op grond van allerlei factoren. Op grond van het tijdstip waar je bent, de plaats, dat doe je op grond van de veiligheidsontwikkeling. En dat doe je ook op grond van daderprofielen”. Sinan Cankaya is cultureel antropoloog. Hij liep 200 uur mee met de Amsterdamse politie om te onderzoeken hoe politieagenten omgaan met dat proactieve politiewerk op straat. Interview Sinan Cankaya, onderzoeker: “De conclusie van mijn onderzoek is dat agenten werken met daderprofielen in het hoofd en dat zij bepaalde beelden hebben van hoe de crimineel eruit ziet. Dus agenten hebben beelden van hoe een goede burger eruit ziet en hoe een slechte burger eruit ziet. Het probleem daarbij is dat op het specifieke moment dat die jongeren worden gecontroleerd, dat abnormaal gedrag of afwijkend gedrag daar niet per se mee gepaard gaat. We moeten ook niet vergeten dat het grootste goed van de politie uiteindelijk ook is het gezag en het vertrouwen onder de burgers. En deze werkwijze kan juist afbreuk doen aan een efficiënte en effectieve informatiepositie van de politie in achterstandswijken waar veel mensen wonen met een niet-Nederlandse herkomst. Dus ik denk dat het belangrijk is dat agenten worden aangemoedigd om te reflecteren op ‘Ok, maar waarom kom ik tot deze beslissing? Hoe kom ik tot dit oordeel?’ Interview Henk van Essen, korpsleiding nationale politie: “Je verwijdert, je maakt de afstand tussen politie en een aantal burgers en bewoners van dit land, je wilt er voor iedereen zijn, maak je groter, en dat is net wat wij niet willen. Wij werken op basis van vertrouwen dat de burger ons geeft, als je proactief wil werken, kennen gekend worden, wijkgebonden, dan heb je een goede relatie met die wijkbewoners nodig”. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663205 280 5214 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no politie criminaliteit discriminatie grondwet https://schooltv.nl/video-item/grondrechten-wat-voor-soorten-grondrechten-zijn-er-eigenlijk-allemaal 2024-01-16T16:23:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25194.w613.r16-9.ad55e21.webp Grondrechten | Wat voor soorten grondrechten zijn er eigenlijk allemaal? De grondrechten van iedere burger staan in de wet. Er zijn verschillende soorten grondrechten. Allereerst zijn er klassieke grondrechten, die de overheid verbieden in te grijpen in bepaalde zaken. Zo houdt het grondrecht ‘vrijheid van meningsuiting’ in dat de overheid niet bepaalt wat je mag zeggen. De vrijheid van drukpers garandeert dat de overheid niets te zeggen heeft over journalistiek en vrije pers en het recht op godsdienstvrijheid betekent dat je vrij bent om zelf een geloof te kiezen, zonder dat de overheid daar iets mee te maken heeft. Er zijn ook grondrechten die de overheid juist verplichten iets te doen. Dat zijn de zogenaamde ‘sociale grondrechten’. Die grondrechten schrijven voor dat de overheid zorg draagt voor zaken als werkgelegenheid, sociale zekerheid en onderwijs. Dan zijn er ook nog gelijkheidsrechten. Het discriminatieverbod, dat in artikel 1 van de Grondwet staat, is hier het beste voorbeeld van: “Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld”. Tot slot zijn er ook nog participatierechten, die bepalen dat alle burgers mogen meedoen aan het politieke proces. Je mag in Nederland kiezen – het actieve kiesrecht of: stemrecht, en je mag gekozen worden – het passieve kiesrecht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663207 85 2032-12-31T22:00:00+00:00 32022 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no grondwet recht wet https://schooltv.nl/video-item/normen-en-waarden-regels-en-wetten-wat-is-het-verschil-tussen-strafrecht-civiel-recht-en-bestuur 2024-01-04T11:18:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25195.w613.r16-9.4e30786.webp Normen en waarden, regels en wetten | Wat is het verschil tussen strafrecht, civiel recht en bestuursrecht? Regels en wetten hebben alles te maken met normen en waarden. Waarden zijn alle opvattingen die een groep mensen belangrijk vindt; normen zijn de regels die uit die waarden voortkomen. Zo vertaalt de waarde ‘respect hebben voor het eigendom van anderen’ zich in de wet, die diefstal verbiedt. In het strafrecht wordt dus geregeld wat de gang van zaken is tijdens een strafzaak, en wat de rol is van de officier van justitie, de rechter en de advocaat. Maar naast het strafrecht zijn er nog twee belangrijke vormen van rechtspraak. In het burgerlijk, of ‘civiel’ recht, worden de regels omschreven die er zijn als het gaat om overeenkomsten tussen personen. Het burgerlijk recht schrijft bijvoorbeeld voor wat de regels zijn als het gaat om trouwen of echtscheiding, of als je iets wilt kopen of verkopen. Het bestuursrecht omschrijft wat de regels zijn voor het handelen van de overheid. Hierbij gaat het bijvoorbeeld over belastingrecht, bouwvergunningen of milieuvergunningen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663208 62 2032-12-31T22:00:00+00:00 18606 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no recht normen waarde regels wet https://schooltv.nl/video-item/de-rechtsstaat-wat-zijn-kenmerken-van-een-rechtsstaat 2024-01-16T15:23:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25196.w613.r16-9.dee5dbe.webp De rechtsstaat | Wat zijn kenmerken van een rechtsstaat? Het kernidee achter de rechtsstaat is om te voorkomen dat de macht bij één persoon of één organisatie terecht komt. Met andere woorden: de bedoeling van de rechtstaat is het voorkomen van machtsmisbruik. Waar de macht ligt, staat in een rechtsstaat dan ook altijd omschreven in de wet. Een rechtsstaat kent een aantal belangrijke kenmerken: - alle burgers hebben gelijke grondrechten. Die rechten staan omschreven in de Grondwet. - nieuwe wetten en regels hebben geen terugwerkende kracht. Je kunt dus niet veroordeeld worden voor een misdrijf dat niet in de wet staat. - de overheid moet zich zelf ook aan de wet houden. Burgers kunnen dan ook een rechtszaak tegen de overheid beginnen. Een rechtsstaat is ingedeeld volgens de trias politica, de scheiding der machten. Geen enkele groep heeft de volledige macht. * de wetgevende macht bestaat uit het parlement, samen met de regering. Zij zorgen voor het opstellen van nieuwe wetten; * de uitvoerende macht bestaat uit de regering, die zorgt voor de uitvoering van die wetten; * de rechterlijke macht is in een rechtstaat onafhankelijk. Rechters spreken dus recht onafhankelijk van de andere twee machten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663209 77 2032-12-31T22:00:00+00:00 22125 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no recht wet democratie regels https://schooltv.nl/video-item/het-strafproces-een-rechtszaak-nagespeeld 2024-01-16T15:58:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25197.w613.r16-9.a7842f3.webp Het strafproces | Een rechtszaak nagespeeld Cipier: “We gaan beginnen. Mag je hier met de trap naar boven”. Rechter: “Goedemorgen meneer Jansen.”. Cipier: “U mag hier plaatsnemen”. Rechter: “Gaat u zitten meneer Jansen. Doe dat petje maar even af. U bent Johannes Petrus Jansen? Roepnaam is Johnny?”. Een strafzaak kent drie partijen. De verdachte, die wordt bijgestaan door een advocaat; de officier van justitie, die de verdachte heeft aangeklaagd en een strafeis stelt; en de rechter, die de rechtszaak leidt en moet beslissen of de verdachte schuldig is, en in dat geval een straf oplegt. Een proces verloopt altijd volgens een aantal vaste stappen.” Rechter: “Een strafproces begint met het vragen aan de verdachte of hij inderdaad is degene die op papier staat. We vragen naar zijn naam, zijn geboortedatum, controleren eigenlijk of hij daadwerkelijk de verdachte is”. Advocaat: “En dan is het een heel belangrijk onderdeel dat de rechter de verdachte erop wijst dat hij het recht heeft om te zwijgen, hij heeft het recht om geen antwoord te geven op vragen”. Rechter: “Meneer Jansen, u heeft tijdens het politieonderzoek geen vragen willen beantwoorden, ook bij de voorgeleiding voor de rechter-commissaris heeft u zicht beroepen op uw zwijgrecht. Wilt u vandaag wel vragen gaan beantwoorden?” Verdachte: “Nee, ik doe een beroep op mijn zwijgrecht”. Rechter: “Ok, u wilt helemaal geen vragen beantwoorden?” Verdachte: “Nee” Rechter: “Ok, dan ga ik met u doornemen wat er allemaal in het proces-verbaal staat, in het dossier staat. En ik zal u af en toe wel vragen stellen, maar als u geen antwoord wilt geven dan hoeft dat niet, ok?” Rechter: “Daarna geef ik het woord aan de officier van justitie, die vertelt waarvan de verdachte wordt beschuldigd”. Rechter: “ Die mevrouw is de Officier van justitie, en die gaat vertellen waarvan u wordt verdacht. Mevrouw de officier”. Officier van justitie: “Dank u wel voorzitter, leden van de rechtbank. Meneer Jansen wordt ervan verdacht dat hij in de periode maart en april 2013 samen met anderen, in totaal zes keer heeft ingebroken of heeft geprobeerd om in te breken in woningen in de omgeving van Den Haag. En bij twee van die inbraken is ook een auto gestolen”. Officier van justitie: “Als dat dan gebeurd is, dan gaat de rechter , de voorzitter, bespreken met de verdachte wat er allemaal in het dossier zit”. Advocaat: “De voorzitter die neemt dan het woord, en die neemt dan de feiten door met de verdachte. Hij houdt alle bewijsmiddelen, of alles wat mogelijk tot bewijs kan dienen, houdt de rechtbank een verdachte voor, en vraagt daarop te reageren. Nou, een verdachte die mag daarop antwoord geven, maar zoals ik al zei, de verdachte mag zich ook beroepen op zijn zwijgrecht en kan simpelweg zeggen “ik geef geen antwoord”. Officier van justitie: “Vervolgens is het aan de officier van justitie om zijn requisitoir te houden. En dat betekent dat de officier van justitie vertelt hoe hij tegen de zaak aankijkt, of hij vindt dat de feiten bewezen kunnen worden, of hij vindt dat er een straf moet volgen en zo ja, welke straf dat zou moeten zijn. Dan is het aan de advocaat om daarop te reageren en dat doet hij in zijn pleidooi. Nou, meestal zal de advocaat daarin proberen om het standpunt van zijn cliënt zo goed mogelijk naar voren te brengen.” Advocaat: “Dat betekent wat mij betreft, wat de verdediging betreft, dat alles wat aan bewijs voorhanden is, op dit moment, uit de telefoontaps, uit de peilbakens en uit de observaties, dat die voor bewijs buiten beschouwing moeten blijven, omdat die onrechtmatige wijze zijn toegepast en dat betekent dat mijn cliënt integraal moet worden vrijgesproken van alle feiten, simpelweg door het ontbreken van wettig bewijs”. Interview officier van justitie Kirsten Sanders: “Als de advocaat dat heeft gedaan, dan is het mogelijk dat de officier van justitie daarop nog reageert en ook dat nog de advocaat nog een ronde krijgt.”. Interview rechter Jan van Steen: “En aan het eind van de zitting geeft de verdachte recht op het laatste woord. Hij mag als laatste spreken, wat hij dan nog wil vertellen. Daarna sluit ik de behandeling, dan gaat de rechtbank erover nadenken, en na wee weken doet de rechtbank uitspraak.” Naast de rechter, de officie van justitie en de advocaat, speelt ook de griffier een belangrijke rol tijdens het strafproces. De griffier maakt aantekeningen van alles wat er tijdens een rechtszaak gezegd wordt en gebeurt, zodat die informatie op een later tijdstip altijd kan worden teruggevonden. En de laatste jaren heeft ook het slachtoffer een steeds belangrijker rol gekregen in het strafproces. Zo heb je als slachtoffer van zware misdrijven spreekrecht. Je kunt dan aan de rechtbank vertellen wat het misdrijf voor jou heeft betekend. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663210 281 2032-12-31T22:00:00+00:00 38186 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no rechtbank rechter justitie https://schooltv.nl/video-item/anders-is-raar-met-wolfram 2024-01-29T14:30:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25198.w613.r16-9.396edc6.webp Anders is raar | Met Wolfram Allemarters, waarom lukt het nu niet... Ik wil... Als ik nu eens... O, was ik al begonnen? Gekkemorgen allemaal, ik wil het vandaag over rare dingen hebben. Rare dingen die eigenlijk heel normaal zijn. Kijk, wij wezels eten het liefst met onze poten, maar we leren, als we wat ouder zijn netjes te eten met mes en vork. Maar dat is niet overal zo. Mijn familie in Japan eet met twee stokjes. Ik probeer dat nu ook, maar het is lastig, ik krijg geen hap binnen. Een honger dat ik heb! Maar goed, wat ik wil zeggen is dit: soms vinden wij dingen gek die anderen heel normaal vinden. In sommige landen eten ze met hun handen, in sommige met stokjes. Dat is niet vreemd, want als wij in die landen zouden wonen zouden we het net zo doen. Maar dat is niet het enige. Moet je kijken. In China schrijven ze niet met letters... Maar met karakters. En wacht... er is nog meer. Ik ben zo terug! Kijk dit boek komt uit Egypte. Boeken die in het Arabisch zijn geschreven lees je achterstevoren. Je leest in het Arabisch de zinnen ook andersom. Van rechts naar links. In het Nederlands lezen we juist van links naar rechts. Als je naar Engeland gaat moet je zelfs oppassen. De auto’s rijden daar aan de andere kant van de weg. Ze houden links terwijl we bij ons altijd rechts houden. Dus bij het oversteken in Engeland moet je ook goed opletten. Je moet niet eerst naar links kijken, maar juist naar rechts!!! Als je dat niet weet dan kom je echt in de problemen. En trouwens ik zit nu ook flink in de problemen want ik wil nu echt wel eens een hap van mijn pannenkoek. Zo, dat was lekker. Burp! O, sorry... Hoewel, nee, helemaal geen sorry. In China is een boer laten aan tafel juist heel beleefd. Het betekent dat je heerlijk hebt gegeten! Burp! Tot wezels! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663212 128 2032-12-31T22:00:00+00:00 7667 2014-05-01T20:00:00+00:00 yes no land cultuur lezen https://schooltv.nl/video-item/van-pannenkoek-tot-poep-met-wolfram 2024-02-22T08:30:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45039.w613.r16-9.3a31c4d.webp Van pannenkoek tot poep | Met Wolfram Mmmm, wat is dit toch lekker, ik neem er nog eentje hoor, dat kan vast geen kwaad. O, ehhh.... was ik al begonnen? Goede eh... goedemaaltijd, ik zit me toch lekker te eten. Mijn lievelingsgerecht. Ik wilde het vandaag eens hebben over wat er met de pannenkoek gebeurt als je hem hebt doorgeslikt. Zo ligt hij nog op je bord. En zo is hij verdwenen. Wanneer je een hap hebt genomen begin je natuurlijk met goed kauwen, want je kunt een stuk pannenkoek niet in z’n geheel doorslikken. Dan stik je. Om te kunnen kauwen heb je kiezen nodig. Pas als de pannenkoek in je mond een papje is geworden dan slik je. Het hapje glijdt vanuit je mond door een lange buis naar je maag. Alles wat je eet en drinkt komt in je maag terecht. Je maag is een soort zak die alles opvangt wat je doorslikt. De maag moet het eten en drinken verteren. Opruimen dus. Nou, mijn maag mag na al die pannenkoeken wel eens aan werk. Allemarters wat heb ik veel gegeten. Eerst eens even uitbuiken voor ik straks weer verder ga. Ik heb even staan springen zodat er weer ruimte vrij kwam voor nog een allerlaatste pannenkoek. Sorry, sorry. Maar goed, wat gebeurt er daarna met al dat eten? De maag ruimt het wel op, maar niet alles. Er blijven altijd nog etensresten over. Afval, zal ik maar zeggen. Nou, dat afval reist verder vanuit je maag naar je darm. Nou, en die darm is lang hoor. Een paar meter minstens! Die darm kronkelt als een slang door je buik tot hij bij je billen is. Het eten dat er doorheen glijdt is intussen een stinkende brij geworden. Een bruine brij van poep. In de tussentijd pikt je lichaam alle gezonde dingen die het nodig heeft uit je eten op. Vitaminen en energie bijvoorbeeld, zodat je bloed blijft stromen en je hart blijft kloppen. Hoe meer pannenkoeken je eet, hoe meer je dus poept. Trouwens, ik denk dat ik maar eens stop met praten. Wat zijn die pannenkoeken snel vandaag! Tot wezels! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663213 126 2032-12-31T22:00:00+00:00 17018 2014-05-01T20:00:00+00:00 yes no spijsvertering https://schooltv.nl/video-item/sporten-met-wolfram 2024-01-04T11:19:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25199.w613.r16-9.35ea601.webp Sporten | Met Wolfram Veertien, vijftien, zestien.... O, was ik al begonnen? Goedenegentien, eh zeventien, waar ik was ik gebleven? Ik ben aan het sporten. Dat moest van mijn beste vriend Weesley. Hij zei: ‘Wolfram, je eet teveel pannenkoeken. Je krijgt een dikke buik. Je moet wat gaan bewegen. En toen nam hij deze gewichten voor me mee. Maar ik vind er niks aan. Ik til liever mijn verrekijker op, of mijn telescoop. Weesley heeft echte spierballen. Die sport zich de hele dag een ongeluk. Maar ik lees liever een boek, of ik doe onderzoek naar de sterren en de maan. Sporten vind ik tijdverspilling. Maar Weesley zei: ‘Met een dikke buik kun je straks je telescoop niet meer tillen en dan kun je dat heelal wel vergeten.’ Straks moet ik van Weesley ook nog een rondje gaan hardlopen. Ik zei: ‘Wees, wil je me dood hebben?’ En toen antwoordde Weesley; ‘Nee, Wolf, juist niet. Ik wil je levend hebben.’ Ik heb Weesley net een sms gestuurd of ik dan misschien mag tennissen in plaats van hardlopen. Maar Weesley schreef terug dat ik geen balgevoel had. Dus tennis, voetbal, basketbal, hockey, honkbal, al die balsporten vallen voor mij af. Toen stuurde ik hem een berichtje of ik dan mocht gaan zwemmen. Maar dat vond hij ook geen goed idee omdat wezels geen waterdieren zijn. Geen zwemmen dus, geen waterpolo, zelfs surfen en roeien mocht niet van hem, want ik zou eens in het water kunnen vallen. Hé, misschien moet ik gaan boksen. Ik zal Weesley eens even bellen. Nou, dat was Weesley. Ik wilde weten of boksen misschien iets voor mij was. ‘Geen vechtsporten,’ zei hij. ‘Geen boksen. Geen judo. Geen teakwondo of karate.’ ‘Wat blijft er dan over?’ vroeg ik. En hij zei: ‘Hardlopen, snelwandelen mag ook, dan kan er niets misgaan.’ Ik stelde toen nog voor om te gaan schaatsen. ‘Schaatsen?’ zei hij, ‘je hebt het altijd koud.’ Nee, aan schaatsen of skiën moest ik volgens hem maar niet beginnen. Wat nu? Ik wil wél pannenkoeken blijven eten. Ik zei tenslotte tegen Weesley dat ik ging turnen. Daar heb je geen bal bij nodig. Je hoeft niet te vechten. Je verdrinkt niet. Je krijgt het niet koud. En je wordt er hartstikke sterk van. Wat Weesley toen zei? Hij zei niks. Hij kon alleen maar keihard lachen, zo belachelijk vond hij het. Maar... wacht eens even? Ik heb een idee. Een briljant idee. Weesley heeft gelijk. Ik ga inderdaad een rondje lopen door het bos. Misschien loop ik wel twee rondjes, of drie! Tot wezels!!!! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663214 158 2032-12-31T22:00:00+00:00 15278 2014-05-01T20:00:00+00:00 yes no bewegen eten sport https://schooltv.nl/video-item/tijdmachine-met-wolfram 2024-02-07T13:29:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25200.w613.r16-9.085c7ea.webp Tijdmachine | Met Wolfram Ehhh was ik al begonnen? Goedejaar, eh, goedemaand, goedeweek, eh nee, goedendag. Hè, ik ben even helemaal de kluts kwijt. Dat komt omdat ik in dit oude fotoalbum kijk en dan vergeet ik de datum en de tijd. Allemarters. Dit is ons familiealbum. Op de eerste foto staat mijn óvergrootvader, Wilhelmus Wezel. Dat is de vader van mijn opa. Die foto is honderd jaar oud. Moet je kijken: Deze foto is helemaal vergeeld. Er waren in die tijd nog bijna geen auto’s. En kijk, dit zijn mijn opa en oma. In de kinderwagen ligt mijn vader. Ze hadden nog geen kleurenfoto’s. Alles was zwartwit. Ach, dit zijn mijn vader en moeder op hun trouwdag. Wat zagen ze er jong uit! Mijn vader heeft nu grijze snorharen en mijn moeder loopt met een stok. En kijk...dit ben ik! Ach, toen kon ik nog niet eens lezen en schrijven, en het lijkt pas gisteren! Moet je kijken wat een verschil met vroeger. Ik blader in dit album even snel door de tijd, maar in werkelijkheid zitten er heel wat jaren tussen, hoor. Geen minuten of seconden, zoals nu. Eigenlijk is een fotoalbum een soort tijdmachine. Maar ja, je kunt er niet mee reizen. Alleen in je hoofd. Eigenlijk... ...eigenlijk is niet het fotoalbum, maar je hele familie een tijdmachine. En allemaal, broers, zussen, vaders en moeders, allemaal zijn we er een onderdeel van. Via mijn vader en opa en overgrootopa, en betovergrootopa en betbetbetoveroverovergrootopa kan ik helemaal naar de riddertijd reizen! Hoe zou mijn voorvader er hebben uitgezien? Ik word er helemaal duizelig van. En als ik nu kinderen krijg, en die krijgen weer kinderen.... Het houdt nooit op. Wij zijn allemaal levende tijdmachines. Hoezo goedendag, goedemaand, goedejaar. Haha, goedeneeuw zul je bedoelen. Goedemillennium. Ha, goedemiljoen, miljard, triljard... Ehhh, tot eeuwig allemaal, tot wezels! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663215 131 2032-12-31T22:00:00+00:00 11141 2014-05-01T20:00:00+00:00 yes no foto tijd https://schooltv.nl/video-item/vijverleven-met-wolfram 2024-01-04T11:19:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25201.w613.r16-9.dad14cf.webp Vijverleven | Met Wolfram Ah daar zie ik het schrijvertje en de geelgerande waterkever zwemmen. Prachtig, prachtig. O eh... was ik al begonnen? Goededinges, ik wil het vandaag eens hebben over vijvers. Een vijver is een grote plas water in het bos. Maar sommige mensen hebben er ook een in de tuin. Die vijver hebben ze dan zelf gemaakt. Net als ik, kijk maar. Zo’n vijver lijkt een beetje saai. Je zou denken: wat heb je nou aan zo’n plas water. Geef mij maar een meer, of een rivier, of de zee. Maar zo’n vijver is ontzettend interessant want er leeft veel meer in dan je denkt. Watervlooien, kikkers, bootsmannetjes, salamanders. Het krioelt er van het leven. Het is helemaal niet saai. Juist niet! Een vijver is geweldig. Er groeien ook planten in. Onderwaterplanten. En boven water groeien vaak schitterende waterlelies. Er zwemmen vissen in de vijver die van de waterplanten eten. Er zijn kevers die visseneitjes eten. Er zijn libellen die watervlooien eten. Kortom zo’n vijver is een hele wereld op zichzelf. Het is dan ook heel belangrijk dat die wereld niet verstoord wordt. Als je er iets ingooit wat daar niet hoort, dan maak je de hele vijver met al dat leven kapot. Een vijver in het bos is niet alleen belangrijk voor de dieren die erin leven, maar ook voor de dieren die in de buurt van zo’n vijver wonen. Zoals herten en zwijnen. Als ze dorst hebben lopen ze naar de vijver toe om eruit te drinken. En eenden en waterhoentjes houden ook van vijvers. Ze kunnen hun kuikens er veilig in laten opgroeien. Je zou bijna kunnen zeggen dat een vijver het hart is van het bos. Als we die vijver zouden dichtgooien, of zouden vervuilen gaan alle dieren dood en heeft het bos geen hart meer. Maar weet je wat nu zo handig is? Als er maar genoeg planten en dieren zijn, van iedere soort wat, dan blijft de vijver vanzelf gezond. Dan hebben de mensen er geen omkijken naar. Wij wezels houden trouwens ook wel van vijvers. Zo’n kikkertje bijvoorbeeld vinden we wel lekker. Eh leuk, bedoel ik... Eens kijken, wat zal ik er nog meer ingooien. Wat goudvissen. Wat posthoornslakken. De grote poelslak niet te vergeten. Wat zuurstofplanten... Dat was Weesley, of ik mee ga vissen in het bos. Ik ga wel mee hoor, maar dat haakje knip ik er mooi even af. Ik zie liever een vis zwemmen, dan bungelen. Kijk, dit is nog eens een visvriendelijke hengel! Tot wezels! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663216 160 2032-12-31T22:00:00+00:00 8259 2014-05-01T20:00:00+00:00 yes no dier bos water natuur https://schooltv.nl/video-item/etnisch-profileren-een-column-van-marjolijn-van-heemstra 2024-01-04T11:19:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25203.w613.r16-9.b4bca2e.webp Etnisch profileren | Een column van Marjolijn van Heemstra Etnische minderheden hebben in Nederland vaker te maken met politiecontroles dan oorspronkelijke Nederlanders. Dat stelt Amnesty International naar aanleiding van een onderzoek. Etnisch profileren is een vorm van discriminatie en daardoor in strijd met de mensenrechten. Dus moet de politie voorzichtiger zijn, vindt Amnesty. En misschien moeten ze zelfs wel iets van hun bevoegdheden inleveren. Want heeft de politie nu niet eigenlijk veel te veel macht? Onderzoekers van de universiteit van Twente zijn het daar niet mee eens. Toen het rapport van Amnesty uitkwam ondervroegen zij jongeren van verschillende afkomst over hun ervaringen met de politie. Uit hun onderzoek bleek dat de politiecontacten niet zozeer samenhingen met afkomst maar veel meer met de buurt waar de jongeren rondhingen en met de tijd die ze op straat doorbrachten. Hoe vaker ze op straat waren, hoe groter natuurlijk de kans dat ze het pad van de politie kruisten. Ook werden grote groepen vaker gecontroleerd dan jongens in hun eentje. De onderzoekers vinden dus niet dat de Nederlandse politie stelselmatig discrimineert. Sterker nog, volgens hen heeft het proactieve contact met de politie soms een positief effect. Want dat contact bestaat natuurlijk niet alleen uit fouilleren en controleren, soms maken de agenten ook gewoon een praatje. Onderdeel van hun werk is namelijk dat ze weten wat er speelt in een buurt. En juist door hun contacten met doodgewone jongeren van Turkse, Marokkaanse en Antilliaanse komaf leren agenten voorbij de stereotypen kijken. En toch. Het gevaar van discriminatie ligt altijd op loer. Politieagenten zijn mensen en mensen zitten vol met vooroordelen, bewust en onbewust. Etnisch profileren kan ook leiden tot blinde vlekken. Bijvoorbeeld in de zaak van de Friese Marianne Vaatstra. Toen zij op weg naar huis verkracht en vermoord werd wezen alle vingers naar het nabij gelegen asielzoekerscentrum. Rechercheurs staken veel tijd in het opsporen van verdachte asielzoekers, tot in Turkije aan toe. Pas veel later werd de echte dader gevonden. Het was de blonde, Friese buurman, die jaren naast Marianne woonde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663219 130 1155 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no politie macht discriminatie https://schooltv.nl/video-item/wat-is-de-invloed-van-massamedia-op-de-rechtspraak-een-column-van-marjolijn-van-heemstra 2024-01-04T11:19:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25204.w613.r16-9.12c1478.webp Wat is de invloed van massamedia op de rechtspraak? | Een column van Marjolijn van Heemstra Nederland is ingedeeld volgens de Trias Politica, de scheiding van drie machten: de uitvoerende, de wetgevende en de rechtsprekende macht. Misschien wordt het tijd dat we daar een vierde macht aan toevoegen. De media. Steeds vaker bemoeien zij zich met het recht en hun invloed is groot. Neem het geval van de ‘kopschoppers’ in Eindhoven. In januari 2013 schoppen acht tieners in Eindhoven een jongen bewusteloos. De heftige beelden van de zware mishandeling komen op internet terecht en verspreiden zich als een lopend vuurtje. Op Facebook, Twitter, blogs, websites wordt emotioneel gereageerd. En nog voor de verdachten zijn veroordeeld, heeft de publieke opinie zich al tegen hen gekeerd. Iedereen is het erover eens: ze moeten zwaar gestraft. Een typisch geval van trial by media. Maar hoe erg is dat eigenlijk? Wat die jongens deden was toch ook vreselijk? Het is toch ook onze samenleving? Hebben wij geen recht op de achterkant van het verhaal? Het probleem, zegt Benedict Ficq, de advocaat van Badr Hari, is dat de media nooit alle informatie uit het dossier hebben. Ze presenteren dus altijd een oppervlakkige samenvatting van de zaak, zonder nuance en met veel emotie, want dat verkoopt, waardoor wij als samenleving ook een stuk ongenuanceerder reageren. Het vertroebelt onze blik. En zo richt de pers, zegt zij, veel schade aan. Verdachten zijn tegenwoordig vaak banger voor de media dan voor de rechter, zegt advocaat Peter Schouten. Hij schreef het boek ‘Trial by media’ waarin hij zegt dat het Openbaar Ministerie verdachten beter moet beschermen tegen de macht van de media. Hij stelt bijvoorbeeld voor om de facebookprofielen van verdachten uit de lucht te halen, zodat persoonlijke informatie niet langer op het internet zwerft. Voor wie echt nieuwsgierig is naar hoe rechtspraak is er trouwens een oplossing. Steeds vaker wordt er in de rechtszaal gefilmd. Alle feiten en nuances keurig vastgelegd. Geen snelle tv of oppervlakkige samenvattingen maar lange pleidooien. Een stuk minder drama en sensatie dan opgefokte verslaggevers en heftige Facebook-berichten. Maar met sensatie heeft het recht heeft nu eenmaal weinig te maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663220 130 1957 2014-07-09T20:00:00+00:00 yes no massamedia recht https://schooltv.nl/video-item/wat-is-er-speciaal-aan-delfts-blauw-wat-is-er-speciaal-aan-delfts-blauw 2024-01-16T16:12:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25205.w613.r16-9.bbad620.webp Wat is er speciaal aan Delfts Blauw? | Wat is er speciaal aan Delfts Blauw? Wat vind je hier van? Wat? Van die vazen? Die kan je toch gewoon op de markt zien of bij mijn oma in haar servieskast? Nee, deze vazen zijn wel een paar honderd jaar oud. Ze zijn met de hand gemaakt van porselein, van klei. Daarna beschilderd en dat ze nog steeds heel zijn is niet gewoon natuurlijk. Maar wat is hier zo bijzonder aan? Waarom staat het hier in het museum? Weetje, je kan hier heel goed aan zien hoe mensen het vroeger deden. Bijvoorbeeld die kom daar. Die gebruikte ze om zich in te wassen want ze hadden nog geen bad en geen douche. Zo'n klein kommetje? Ja. En hier dat mannetje, dat werd als een kannetje voor de wijn gebruikt aan tafel. Zie je daar. Zijn hoed is ook een randje waarmee je kan schenken. Dus dit is eigenlijk best bijzonder? Dat het hier in het museum staat. En daarom is het hier. Dat je kan zien wat vroeger normaal was. Ja ja. Het is dus een stukje geschiedenis? Ja, dit is eigenlijk gewoon geschiedenis. Wow. Dus iets wat heel oud is kan uiteindelijk in het museum te komen staan? Ja deze tulpenvaas is heel erg oud hoor. En trouwens, deze hele kamer is ook heel oud. Serieus? Die komt echt uit een oud huis en is hier weer terug in gezet. Ho, pas op! Zo, dat kostte bijna mijn spaargeld. Dat ga je niet redden met je spaargeld. Nee, hoeveel kost zo'n ding? Het is niet te koop maar zo een paar miljoen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_663222 112 2032-12-31T22:00:00+00:00 10972 2014-07-15T20:00:00+00:00 yes no kunst kleur blauw Nederland https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-gebonden-boek-drukken-vouwen-en-binden 2024-01-04T11:19:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25206.w613.r16-9.40e29a8.webp Hoe maak je een gebonden boek? | Drukken, vouwen en binden Je hebt hele grote boeken, hele kleine boekjes, ontzettend spannende boeken, hele saaie boeken, boeken met een slappe omslag (dat noemen we paperbacks) en je hebt boeken met hele stevige harde band. Dit noem je nou een gebonden boek. Maar hoe maak je die? Bij deze grote drukkerij in Amersfoort kunnen we dat allemaal zien. Ieder boek begint natuurlijk bij de pers. Hier worden op enorme vellen papier allemaal letters en plaatjes gedrukt. Het lijken hele grote boeken te worden, maar er komen straks allemaal pagina's op 1 vel. Eigenlijk zijn het allemaal losse persen achter elkaar. Iedere pers drukt zijn eigen kleur op hetzelfde vel papier. Eerst zwart, dan blauw, dan rood en ten slotte geel. Zo'n vel wordt dan omgedraaid en dan wordt de achterkant gedrukt. Dit komt er uiteindelijk uit: een groot vel met 32 verschillende pagina's erop. Als je nou goed kijkt lijkt het alsof de pagina's kriskras door elkaar heen staan 11, 23, 19. Maar als je hem heel slim vouwt dan zou je een boekje moeten krijgen waarbij de pagina's helemaal op de juiste volgorde staan. Dus, nee nee. Gelukkig hebben ze hier een vouwmachine en die vouwt zo'n vel 4 keer. Je houdt dan een boekje over met 32 bladzijdes. Dat noem je een katern. De verschillende katernen worden hier in een vergaarmachine in de juiste volgorde gelegd. Hij raapt ze bij elkaar tot stapeltjes. Het is dan eigenlijk al een soort boek alleen moeten de losse katernen nog aan elkaar. De katernen worden hier aan elkaar genaaid met gewoon naaigaren. Het gebeurt echt razendsnel boek na boek. Wat er uit zo'n bindmachine komt heet een boekblok. Die kunnen ook worden gelijmd, dat doen ze vaak bij paperbacks. Bij een gebonden boek ziet het er zo uit. Een gebonden boek krijgt uiteindelijk een harde band. Het is een soort kaft met een voorkant, achterkant en een ruggetje. Daar wordt het boekblok ingelijmd, kijk zo. Uiteindelijk krijgt zo'n boek nog een kneepje. Dan blijft de kaft goed zitten en kan je hem lekker open slaan. Dan zie je hier ook al die katernen zitten. Zo doen ze dat dus, een gebonden boek maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_681977 180 2032-12-31T22:00:00+00:00 29393 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no boek boekdrukkunst https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-centraal-boekenhuis-van-uitgeverij-naar-boekenwinkel 2024-01-04T11:19:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25207.w613.r16-9.aa692d4.webp Wat is het centraal boekenhuis? | Van uitgeverij naar boekenwinkel Stel je hebt een boekwinkeltje en je wilt boeken op de plank. Nou heb je in Nederland meer dan 500 uitgeverijen. Om er nou voor te zorgen dat je die niet allemaal hoeft te bellen hebben ze hier 1 grote centrale ingericht waar je bijna alle boeken van bijna alle uitgeverijen kan bestellen. Het Centraal Boekhuis, meer dan 80000 verschillende titels zijn hier uit voorraad leverbaar. Hoe doen ze dat? Hier komen de pallets aan met nieuwe boeken. Vaak rechtstreeks van de drukkerij. De pallets krijgen een barcode en gaan naar het magazijn. En wat voor magazijn. 130 meter lang en 30 meter hoog. Helemaal vol met boeken. Elke pallet heeft een eigen plek in deze gigantische stellage. Alleen de computer weet waar. Helemaal automatisch worden de pallets uit de stellingen gehaald en er ook weer ingezet op het moment dat de boeken besteld worden. Deze automatische palletpakkers vliegen hier langs de stellingen en er komt dus echt geen mens aan te pas. Hier worden de boeken van de pallets afgehaald die besteld zijn. Grote bestellingen gaan rechtstreeks naar de boekwinkels maar verder worden hier ook boeken afgepakt voor de voorraad van het handmagazijn. De boeken uit het grote magazijn zijn hier onderverdeeld in kleinere hoeveelheden. Ieder boek heeft zo zijn eigen bakje met een eigen nummer en met dit racewagentje doen ze de boodschappen voor de boekwinkeltjes. Ria, we kunnen wat mij betreft. Dan starten we. Vaak gaat het om bestellingen van 1 of 2 boeken. Hier op de computer kan je zien welke bestellingen het zijn en welke nummers. De bestuurder gaat met best een snelle vaart langs de bakjes om de boeken op te halen. Zo zijn hier 24 gangen met 24 wagentjes. Nu moeten de boeken uit het handmagazijn nog worden ingepakt en gesorteerd per boekwinkel. Iedere boekhandel heeft aan de zijkant van de lopende band een verzamelpunt. Daar vallen de boeken van de band. Uiteindelijk worden alle dozen hier keurig netjes neergezet voor de vrachtwagen. Ingedeeld per boekwinkel en er zijn wel meer dan 1000 boekwinkels en 80000 titels waaruit ze kunnen kiezen. Zo doen ze dat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_681978 150 2032-12-31T22:00:00+00:00 9065 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no boekdrukkunst boek https://schooltv.nl/video-item/welk-dier-kan-het-beste-zien-verschillende-soorten-ogen 2024-01-16T15:42:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25208.w613.r16-9.5701763.webp Welk dier kan het beste zien? | Verschillende soorten ogen Welk dier kan het beste zien? Heel grappig. Voor mensen en voor heel veel dieren zijn ogen heel belangrijk. Je moet goed kunnen zien om eten te zoeken, om je vijanden te ontwijken, om voor je kleintjes te kunnen zorgen. Welke van de dieren ziet nou wel het beste. Die zag ik ff niet. Die 2 zwarte puntjes op de kop zijn de ogen. Een vogelspin heeft 8 ogen. Om nou te zeggen dat ze daar fantastisch mee zien. Nee. Al die 8 ogen zien namelijk hetzelfde. Moet je voorstellen, 8 beeldschermen op een rijtje, allemaal afgestemd op hetzelfde kanaal en dan ook nog een heel slecht beeld. Nou hebben insecten nog slechtere ogen. Dat is voor die vogelspin hartstikke handig, die kan ze makkelijk pakken. Het is toch lastig om erachter te komen wat die dieren nou allemaal precies zien. Veel hangt af van de stand van de ogen. Gazelle, dat zijn vluchtdieren, die hebben de ogen aan de zijkant van hun kop zitten en daarmee kunnen ze achter zich kijken, aan de zijkant kunnen ze zien alleen ze kunnen niet vooruit kijken. Je ziet gewoon geen diepte meer. Het voordeel van ogen aan de zijkant van je kop is dat je bijna helemaal rondom kan zien. Wel handig als er op je gejaagd word. Bij krokodillen en moerasbevers zitten de ogen weer hoog op de kop omdat ze vaak half in het water zitten. Ja, moeder natuur heeft oog voor detail. Leeuwen en tijgers zien goed en kijken vooruit. Dat is ook logisch als je op jacht moet, want dit jaagt een beetje lastig en het ziet er ontzettend lullig uit. Veel dieren zien geen kleuren maar zwart/wit, vooral grijs. Erik, ziet de aap eigenlijk goed? Ja, apen zien minstens net zo goed als mensen. Ze kunnen ook kleuren zien, maar nog veel betere ogen hebben de roofvogels. Roofvogels vliegen heel hoog en heel snel. Toch kunnen ze in de diepte een muis zien lopen waar wij mensen alleen nog maar een stipje zien. Sommige roofvogels zien wel 8 keer zo scherp als wij mensen. Dieren die het allerbeste kunnen zien dat zijn de uilen. Ze kunnen net zo scherp zien als roofvogels. Dat kunnen ze bovendien ook 's nachts. Alleen uilen kunnen niet met hun ogen draaien. Als hij om zich heen wil kijken moet hij met zijn kop helemaal omdraaien en dat kan hij ook. Hij kan zijn kop bijna achterstevoren op zijn kop zetten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_681979 182 2032-12-31T22:00:00+00:00 21979 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no zien oog https://schooltv.nl/video-item/hoe-haal-je-het-gips-weer-van-je-arm-of-been-een-speciale-gipszaag 2024-01-04T11:19:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25209.w613.r16-9.6d07dd9.webp Hoe haal je het gips weer van je arm of been? | Een speciale gipszaag Stel, je krijgt een verschrikkelijk ongeluk. Dit doet echt een verschrikkelijke pijn, heel erg. Au! Hier zie je al dat er iets aan de hand is, je kan het nog niet goed zien. Bij deze foto, die is zo genomen, dat bot is er gewoon naast geschoten. Dwars doormidden. Maar dat kan weer goed komen. Op deze foto zie je dat het bot alweer aan elkaar is gegroeid, hier zit nieuwe botweefsel. Wil je dit voor elkaar krijgen, dan moet je zorgen dat het rust krijgt en dat het bot op de goede plaats wordt gehouden. Dat immobiliseren, dus het stilhouden van de breuk, daar zorgt de gipsmeester voor of de gipsmeesteres. Dit is Liesbeth Dijns, nu kan je me heel veel vertellen maar dit is toch geen gips? Ja wel, dit is wel gips. Dit is kunststof gips. Wat de meeste mensen kennen is het ouderwetse witte gips, het harde. Maar goed, de tijd staat niet stil. Daar wordt over nagedacht en dit product is veel lichter als het minerale gips. Eigenlijk zit het er nu al helemaal aan. Helemaal klaar? Dat is ideaal spul dat gewone en kunststof gips, maar na een poosje moet het er wel weer af. Hoe doen ze dat? Gaat u daar maar even zitten. Hier word ik nou niet rustiger van. Ik vind dit eng Liesbeth. Zal ik je uitleggen hoe het zit dan? Ja graag. Dit is een zaag die niet draait maar schud. Alles wat zacht is schud gewoon mee. Dat gaat er niet door. Dat kan ik je bewijzen als ik hier een plakkertje op zet. Dan zul je zien dat hij niet draait maar schud. Ja ja. En hoe zit het met je huid dan? Dat zal ik je ook laten voelen. Dat gaat hartstikke goed, bij jou ook. Dat valt reuze mee. Het is toch een beetje raar hoor. Het is een oscillerende zaag, zo heet dat. Dat maakt wel een herrie zeg. Daar heb je ook wel gelijk in, maar in die kop zit een afzuigmechanisme om het stof af te zuigen en dat gaat zo door die slang omhoog. En waar gaat het dan naartoe? Dat zal ik je laten zien. Hij doet het weer. Kom maar. Lukt het? Ja hoor. Zwaar hé die klep. Behoorlijk ja. En wat zie je hier? Een stofzuigerzak. Helemaal goed. Niet alles is zo ingewikkeld in een ziekenhuis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_681980 193 2032-12-31T22:00:00+00:00 10972 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no gips botbreuk https://schooltv.nl/video-item/hoe-werken-je-hersenen-heel-veel-tegelijk 2024-01-04T11:19:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25210.w613.r16-9.cbb2291.webp Hoe werken je hersenen? | Heel veel tegelijk Knap hé, ik ben Shakespeare aan het lezen. Wat nog veel knapper is, is dat ik ondertussen allerlei dingen tegelijk aan het doen ben. Ik schrijf, ik haal mijn neus op, ik denk, ik onthoud, ik eet een lekker koekje, ik swing op goede muziek. Ondertussen klopt mijn hart, stroomt mijn bloed door mijn aderen, knipperen mijn ogen, vullen mijn longen zich met lucht en ga zo maar door. Het heeft allemaal te maken met wat er in je hoofd zit: de hersenen. Het meest ingewikkelde orgaan dat je hebt en het werkt beter dan de beste computer ter wereld. Zo zien ze er in het echt uit. Dit zijn echte mensenhersenen. 1,5 kilo zwaar en vol met plooien en groeven. Je hersenen zitten lekker beschermd achter je schedel. Dat is maar goed ook want ze zijn boterzacht. Tussen je hersenen en je schedel zit een ruimte en die ruimte is gevuld met een kleurloze vloeistof: hersenvocht. Net als dit ballonnetje drijven ze daar lekker in. Het hersenvocht werkt als een soort schokbreker. Het beschermt tegen schokken en stoten. Dat is maar goed ook want je hersenen regelen echt alles, maar dan ook echt alles wat er in je lichaam gebeurd. Ze geven opdracht aan je lichaam, arm beweeg, maar je lichaam geeft ook weer opdracht aan je hersenen; au pijn. Ze zorgen er niet alleen voor dat je kan denken, maar ook dat je je spieren kan bewegen, dat je kan zien, horen, ruiken, praten en proeven. Al je herinneringen en je gevoelens worden door je hersens opgeslagen. Voor alles is er een speciaal gebied. Dit onderste gebied van je hersenen heet de hersenstam. Een soort automatische piloot van je lichaam. Daarin wordt bijvoorbeeld je hartslag geregeld of je ademhaling. Zo heeft ieder deel een functie. Daar zit je geheugen, het ruiken, proeven. Hoe komt het nou dat je zoveel tegelijk kan doen? Dat komt omdat die verschillende hersendelen via de hersencellen ook nog eens met elkaar contact maken. Het is echt een drukte van belang daarboven. Ze sturen elkaar de hele tijd signalen. Dat gaat wel met zo'n 360 km/u. Super snel dus. Dat moet ook wel, juist omdat je met je lichaam zoveel tegelijk moet doen. Je hersenen zijn dus altijd aan het werk. Zelfs als je slaapt zijn ze nog druk bezig. Met je ademhaling, nog even lekker gaan liggen, met een mooie droom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_681981 169 2032-12-31T22:00:00+00:00 41436 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no hersenen lichaam https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-eigen-sauna-gloeiend-hete-stenen 2024-01-04T11:19:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25211.w613.r16-9.c273bf7.webp Hoe maak je een eigen sauna? | Gloeiend hete stenen Ik ben aan het survivallen in een prachtig stukje privébos, waar ik van alles mag doen wat verboden is in de rest van Nederland. Vuur maken, hutten bouwen, het maakt niet uit. Survival is niet alleen overleven maar ook leven, een beetje lol maken. Ik heb al een hut gebouwd, ik heb vuur en water. Maar vandaag gaan we ontspannen, vandaag ga ik namelijk een survivalsauna maken. Daarvoor moeten eerst deze zware keien op het vuur. We hebben al de nodige voorbereidingen getroffen, een paadje aangelegd. Hier staat een tentje van wilgentakken. Het voordeel van wilgentakken is dat ze heel erg buigzaam en flexibel zijn. Daar in het midden hebben we een stenen plateautje aangelegd. Over het skelet komt eerst een dun laagje plastic. Over het plastic komen deze lekkere dikke paardendekens. Even de andere kant op kijken. Nou jongens. Dan is het nu tijd om de stenen uit het vuur te vissen. Lekker warm hier. Even afborstelen en dan naar het plateautje. Wow, zie je dat? Die hele steen gloeit. Nou de saunatruc: water. Pollepeltje water. Die stenen zijn zo heet dat het water meteen verdampt en de water verspreidt in mijn saunahutje. Mooi hé? Het water wat ik erover heen gooi worden door die stenen als het ware terug gespuwd als gloeiend heet stoom. En dat is een sauna. Wauwie, dit is lekker zeg! En wat doe je na een sauna? Precies, afkoelen in het bos. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_681982 165 2032-12-31T22:00:00+00:00 1774 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no sauna hitte water https://schooltv.nl/video-item/welk-dier-is-het-snelst-120-kilometer-per-uur 2024-01-04T11:19:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25212.w613.r16-9.14cc196.webp Welk dier is het snelst? | 120 kilometer per uur Wie is het snelst? Dat weet ik. Wist je dat hardlopen de oudste sport ter wereld is? Er is ooit iemand geweest die 10 meter in 1 seconde, dat is 36 km/u! Maar dat is nog steeds een slakkengangetje vergeleken met hoe hard sommige dieren kunnen rennen. Voor sommige dieren is snelheid maken van levensbelang om eten te vangen maar ook om te kunnen vluchten. De gazelle is nou een typische vluchtdier. Het hele lichaam is gebouwd om te vluchten. Met de ogen aan de zijkant van zijn kop. Op volle snelheid halen ze een snelheid van 70 km/u. Als je nagaat dat een leeuw dat ook kan... Nog iets. De struisvogels staan er toch. Die worden niet voor niets loopvogels genoemd. Ze kunnen ook 70 km/u halen. Dus dat. Weet je trouwens hoe hard een hommel door de lucht sjeesd met dat bolle lichaampje? 50 km/u, echt waar! Een gewone postduif haalt 93 km/u, maar dan moet hij geen last hebben van tegenwind. Maar de aller allersnelste in de lucht is de slechtvalk. Dat is trouwens ook de snelst duikende vogel ter wereld. Hij vliegt rond en als hij dan zijn prooi ziet dan duikt hij echt waar, met een snelheid van 300 km/u recht naar beneden. Bam, recht naar de grond. Kijk dit is hem, het snelste landdier: cheeta of ook wel het jachtluipaard. 120 km/u trekt net zo snel op als een raceauto. Houd het vervolgens maar 20 seconde vol anders raakt hij oververhit. Kijk dit is hem, wel een beetje een oud modelletje. Een gazelle op zijn tijd gaat er nog altijd in. Alles aan de cheeta heeft met snelheid te maken. Lange poten en stevige spieren en een heel slang lichaam. Hij kan zijn ruggengraat heel makkelijk en heel snel helemaal naar boven of beneden buigen. Daarmee kan hij nog grote sprongen maken. Waarom heet hij eigenlijk cheeta? Dat is gevlekte in het Hindi en als je goed naar zijn ogen kijkt dan zie je dat hij zwarte lijntjes heeft van zijn ogen naar zijn lippen en ook zijn lippen zijn helemaal zwart zodat zijn tanden nog witter lijken. Heeft hij vijanden? Alleen de mens, de cheeta is helaas een bedreigde diersoort. Tuurlijk, zal wel niet zo zijn. Vind ik zo jammer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_681983 164 2032-12-31T22:00:00+00:00 36111 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no snelheid https://schooltv.nl/video-item/door-wie-zijn-de-snelwegnummers-bepaald-de-a-van-autosnelweg 2024-01-04T11:19:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25213.w613.r16-9.3abad48.webp Door wie zijn de snelwegnummers bepaald? | De A van autosnelweg Hallo ik ben Tess en ik ben 12 jaar en ik kom uit Rotterdam. Mijn vraag ging over de Rijkswegen want alle Rijkswegen zijn genummerd. Ik wil graag weten of daar een volgorde in zat en wie dat heeft bepaald. Ik woon vlak bij de A16 en een stukje verderop heet dat dan de A20. Hoe kan dat nou? Het is natuurlijk heel handig Tess dat de wegen nummers hebben. Als je met je auto op de snelweg rijdt dan kan je er eigenlijk niet omheen. Boven en naast je staan borden met cijfers en letters zodat je precies weet waar je bent. Op die borden op de weg staat niet alleen hoe hard je mag, 100 km/u in dit geval, maar ook waar je precies bent en op welke weg. De A-snelweg wordt aangeduid met witte letters op een rode achtergrond, de A2 in dit geval. Daaronder staat dan waar je bent op de A2 en aan welke kant. Rechts in dit geval. Dat is heel erg handig als je niet goed op zit te letten en je bijvoorbeeld een ongeluk krijgt. Dan weten de hulpverleners precies waar ze moeten zijn. Ik zit op de A2; 67,2 rechts help! Nee, ik zit natuurlijk gewoon in de Klokhuis studio's. Niks aan de hand. Er zijn nogal wat snelwegen in ons kleine landje, moet je kijken. Hier vanaf Amsterdam loopt de A1 helemaal door naar de Duitse grens toe. De A2 loopt naar het zuiden van ons land, Maastricht. Zelfs de Afsluitdijk, moet je zien hier de A7 is ook een snelweg. Je kent ze wel van de filemeldingen op de radio. De A28, de A58, de A79. De Nederlandse snelwegen hebben allemaal een A-nummering. De A staat voor autosnelweg. Simpel. Je hebt ook wegen met geel en zwarte lettertjes, die beginnen met een N. De N staat voor niet-autosnelweg. Het lijkt een wirwar van wegen en dat is het natuurlijk ook maar er zit wel een plan achter. Dit is het eerste Rijks wegenplan uit 1927. Er waren toen nog niet zoveel auto's maar ze wilde wel de grote steden Amsterdam, Den Haag en Utrecht met een wegennet met elkaar verbinden. Er volgde nog meer plannen maar dit is dus echt het allereerste. Tweemaal zo snel als voorheen, dat wil zeggen in een half uur, kan men van Amsterdam naar de Domstad rijden. Op een veilige kaarsrechte weg die niet meer doorkruist wordt door wegen op gelijk niveau. Met allerlei kunstwerken als viaducten en bruggen is hierin voorzien. Deskundigen hebben uitgerekend dat deze weg alleen al een benzinebesparing van 2 miljoen liter per jaar oplevert. Het was een plan van wegen die ze in de toekomst wilde bouwen. Ze begonnen in Amsterdam, de hoofdstad van Nederland want dat had prioriteit. Daar wilde ze beginnen. De wegen rondom Amsterdam hebben daarom ook hele lage nummers. Hier loopt Rijksweg 1, hier loopt Rijksweg 2. Vanaf 1976 zouden ze een A nummer krijgen, toen heetten ze de A1 en de A2. De A1 was als eerste gepland maar niet als eerste aangelegd. Dit stukje snelweg, de A12 tussen Voorburg en Zoetermeer was in 1936 al geopend. Waarom ze daar zijn begonnen weten we niet. De nummers zijn dus toegekend op basis van planning en niet in volgorde van aanleggen. Dus Tess, die wegen bij jou in de buurt zijn lang geleden bedacht door wegenplanners van Rijkswaterstaat. Je kan het verschil goed zien bij het eerste plan uit 1927 en hoe het er nu uitziet. Er zijn nu enorm veel wegen bijgebouwd. Het is bijna een soort spinnenweb van genummerde wegen geworden. Je zou bijna terugverlangen naar vroeger. Volgens mij waren er toen een stuk minder files. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_681984 238 2032-12-31T22:00:00+00:00 7781 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no verkeer auto https://schooltv.nl/video-item/hoe-stook-je-een-vuurtje-overleven-in-de-natuur 2024-01-04T11:19:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25214.w613.r16-9.c4440fc.webp Hoe stook je een vuurtje? | Overleven in de natuur Ik ben aan het survivallen in een prachtig stukje privé bos. Daar mag ik allerlei dingen doen die normaal niet mogen. Vuurtjes maken bijvoorbeeld. Toen ik klein was maakte ik altijd zo een vuurtje, hij gaat een beetje op een indianentent lijken: een tipi. Daarom heet het ook een tipivuurtje. Je begint met het neerleggen van je tondel, dat is in dit geval droog gras. Het kan ook een krant zijn, maar tondel is een materiaal wat maar heel weinig warmte nodig heeft om vlam te vatten. Daar omheen zet je een aanmaakhoutje. Behalve aan 1 kant. Deze kant. De wind komt namelijk daarvandaan en de wind gaat zorgen voor voldoende zuurstof voor mijn vuurtje zodat het straks lekker en fel kan branden. Voor het aansteken van het vuurtje heb ik een handigheidje. Wat heb je nodig: lucifers en een paar waxinelichtjes vol met kaarsvet, dat zie je er mooi op liggen. Dan even de kaarsjes uitblazen. De kop van de lucifer door het kaarsvet heen. Wat heb je dan? Een watervaste lucifer. Brand overal en altijd en ook nog een stukje beter. Watervaste lucifer in het holletje. Dat gaat hartstikke snel. Een beetje rook want er zit nog wat vocht in. Kijk, de vlammen komen er nu uit aan de bovenkant. Tijd om er nu wat groter hout op te leggen. Zo, kijk. Dit gaat goed. Het mooie van een tipivuurtje is is dat het een heel geconcentreerd vuurtje is. De hitte bevindt zich eigenlijk op 1 plek, hier boven het vuur. Je kunt het vergelijken met een gasbrander en dat maakt het vuurtje ook heel geschikt voor om bijvoorbeeld een keteltje erboven te hangen. Wil je nou een groot hoera-vuur waar je met zijn allen omheen kan zitten dan moet je het anders aanpakken. We pakken wat dikkere takken en leggen die als een raamwerk om het vuurtje heen. 2 om 2. Het is een hele aparte constructie en dat noem je een pagode. Daarom heet het ook een pagode-vuurtje. Bij de tipi was de warmte heel erg geconcentreerd in het midden. Hier werkt de warmte alle kanten op, ideaal voor en groot kampvuur waar je met zijn allen omheen zit. Zo'n pagode-vuur vreet hout, dat is niet aan te slepen, maar dit wordt een heel mooi klein efficiënt vuurtje. Dit noemen ze een jagersvuurtje. Voor dit vuurtje heb je 2 grote balken nodig die je in een v-vorm neerlegt. De opening van de V staat pal op de wind zodat de wind lekker veel zuurstof het vuurtje in kan blazen. Dan leg je een paar houtjes neer, niet te veel. Het mooie van een jagersvuurtje is ook dat je er op kan koken. Dan leg ik 2 stokjes zo overdwars en dan zet je er zo een pannetje op. Zo heeft iedere gelegenheid zijn eigen vuurtje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_681986 173 2032-12-31T22:00:00+00:00 6865 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no vuur overleven natuur survival https://schooltv.nl/video-item/waaraan-kun-je-zien-dat-een-hond-zielig-is-een-zielige-uitdrukking 2024-01-04T11:19:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25215.w613.r16-9.e2f25ca.webp Waaraan kun je zien dat een hond zielig is? | Een zielige uitdrukking Hallo ik ben Kiara en dit is mijn hond Billy en dit is mijn hond Spike. Mijn vraag is: Waarom kijken honden vaak zo zielig? Er zijn heel veel hondenrassen. De een lijkt wat zieliger te kijken dan de ander. In het wild leven honden in groepen. Een groep noem je een troep of een roedel. Omdat het van die groepshonden zijn is het heel belangrijk dat ze elkaar goed kunnen begrijpen. Ik vind ook wel dat honden soms zielig kunnen kijken, maar is dat ook echt zo? We hebben Martin Gaus erbij gehaald, de hondenexpert. Martin, is dat ook echt zo? Kunnen honden zielig kijken? Ik zal je laten zien hoe zielig een Duitse dog kan kijken. Moet je even kijken naar zijn hoofd. Nou heeft zij hele lange lippen en de lippen hangen soms zo naar beneden en dan zie je het rood van zijn ogen. Dan ziet het er zo verdrietig uit. Met de flaporen die zo naar beneden hangen. Als je nou dit kleintje ziet, deze. Het vlinderhondje. Die oortjes staan zo vrolijk naar voren toe. Als een vlindertje. Zo kan je het wel zeggen. Je ziet daardoor heel bijdehand en heel optimistisch, als een zonnetje gaat ze door het leven. De uitdrukking van deze is een beetje melancholiek. Dus je ziet de stemming van zijn oren. Dan gaan de oortjes een beetje heen en weer. Zie je zijn oren naar voren gaan? Wat denkt hij dan als je dit doet? Hartstikke gek. Die Gaus is niet goed wijs. Als 2 honden elkaar tegenkomen zie je vrijwel onmiddellijk hoe het is met de rangen en stammen. Eens even kijken. Wat doet de ander? Hij doet zijn staart een beetje omhoog. Zie je kijk zo. En op het moment dat hij er dan naast komt, even kijken wat er gebeurt, dan kijkt de bernersenner een beetje weg. Hij vindt het wel een klein beetje eng die Duitse dog. Vermijd oogcontact en die staart bevestigd het ook nog een keer. Nu gaat de staart weer omhoog. Dan gaan we er naartoe. Kijken wat er gebeurt. Dan gaat de staart naar beneden toe. Nu gebruikt een hond zijn oren en staart om dingen duidelijk te maken. Zijn er nog meer lichaamsdelen die hij daarvoor gebruikt? Zijn hele lijf. Je ziet dat hij iets in elkaar gaat staan. Als hij klaar staat om ergens naartoe te gaan doet hij zijn ene poot iets omhoog. Of als hij wil spelen zijn voorpoten plat en zijn kont omhoog. Van hier ben ik. Hij heeft allemaal signalen die belangrijk zijn voor honden onder elkaar. Dus wat wij zien als zielig kijken. Dat is eigenlijk niet zo? Dat is bijna nooit zo. Er zijn wel eens momenten dat een hond heel zielig is. Maar kijk dan naar de hele houding. Kijk naar de staart of hij helemaal onder zijn buik staat. Dan is hij heel erg bang. Dan is hij heel erg verdrietig en voelt zich heel erg beroerd. Er zijn honden, die kijken zo, maar die hebben een hele vrolijke staart. Dan zijn ze heel erg blij met een zielige kop. Dus kijk naar het totale beeld. Dan weet je precies wat je in huis hebt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_681987 218 2032-12-31T22:00:00+00:00 8084 2014-04-14T20:00:00+00:00 yes no hond dier gevoel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-kinderrechten-ondervoeding 2024-01-04T11:19:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25217.w613.r16-9.3b7e3ec.webp Het Klokhuis | Kinderrechten ondervoeding Een belangrijk kinderrecht is het recht op voldoende gezonde voeding. Toch zijn er nog veel plekken in de wereld waar kinderen niet genoeg gevarieerd eten krijgen. Nienke gaat op bezoek in Guatemala. Een prachtig en vruchtbaar land. Toch zijn er veel kinderen ondervoed. Nienke legt uit hoe dat komt en laat zien met welke hulpprogramma's geprobeerd wordt om verandering te brengen in deze situatie. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1230808 904.53 8364 2014-10-10T12:52:18+00:00 yes no voeding honger kinderrechten armoede hulpverlenen https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-kinderrechten-onderwijs 2024-01-04T11:19:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25221.w613.r16-9.9f44d3a.webp Het Klokhuis | Kinderrechten onderwijs Eén van de belangrijkste kinderrechten is het recht op onderwijs. Nienke gaat op bezoek in Guatemala. Bijna de helft van de kinderen maakt de basisschool daar niet af. Hoe komt dat? Santos (13) laat aan Nienke zien welke hulpprojecten er worden opgezet om kinderen ook daar goed onderwijs te geven. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1230807 881.87 15310 2014-11-21T18:30:00+00:00 yes no kinderrechten onderwijs school armoede ontwikkelingsland ontwikkelingshulp https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-poollicht-een-bijzonder-verschijnsel 2026-01-20T09:24:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25226.w613.r16-9.1353f3e.webp Wat is het poollicht? | Een bijzonder natuurverschijnsel rond de polen Dit natuurverschijnsel komt regelmatig voor rond de noordpool en de zuidpool. Schitterende kleuren in allerlei vormen aan een donkere hemel . En soms, heel soms kun je het ook in Nederland zien We noemen dit verschijnsel het poollicht. Op het noordelijk halfrond heet dat het noorderlicht en op het zuidelijk halfrond, het zuiderlicht. Het poollicht wordt veroorzaakt door de zon en het magnetisch veld van de aarde. Op onze gloeiend hete zon kunnen uitbarstingen voorkomen. De ene keer zijn die heftiger dan de andere keer. de heftigste uitbarstingen zorgen ervoor dat er een wolk van zonnedeeltjes de ruimte wordt ingeslingerd .Dit noemen we zonnewind. Als zo’n zonnewind richting de aarde gaat , botsen de zonnedeeltjes met het magnetisch veld van de onze planeet. De aarde werkt namelijk als een grote magneet met een noordpool en zuidpool. De elektrisch geladen zonnedeeltjes worden langs het magnetisch veld afgebogen en door de zuid of door de noordpool aangetrokken. Zo stoten de zonnedeeltjes door richting aarde. Daar worden ze afgeremd door de atmosfeer. Onze atmosfeer bevat lucht. Lucht bestaat uit stoffen die je nodig hebt om te kunnen leven, zoals zuurstof, om te kunnen ademen. De elektrisch geladen zonnedeeltjes botsen met de stoffen in de atmosfeer van de aarde. Door de botsing wordt de energie overgedragen aan de atmosfeer en ontstaat licht, in allerlei kleuren. Dat licht kun je vanaf de aarde zien. Vooral als het donker is en je in de buurt van de noordpool of de zuidpool bent. En vanuit de ruimte natuurlijk, zoals je op deze prachtige plaatjes ziet die vanuit een ruimtestation zijn gemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_712998 120 66024 2014-11-24T09:30:53+00:00 yes no zon zuidpool Noordpool ruimte noorderlicht https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-aivd 2024-01-04T11:19:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25238.w613.r16-9.d6648af.webp Het Klokhuis | AIVD Hoe kom je er achter of ons land bedreigd wordt? En door wie? De Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD) doet onderzoek naar die bedreigingen. Dat is lastig omdat dat onderzoek vaak stiekem moet gebeuren. Maurice gaat bij de dienst op bezoek en praat met een oud medewerker over welke trucs ze vroeger gebruikten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223607 907.2 2504 2014-10-27T13:41:00+00:00 yes no politie bedreigd veiligheid https://schooltv.nl/video-item/mensjesrechten-imraan-wordt-bevrijd 2024-01-04T11:19:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25239.w613.r16-9.58bb62c.webp ZappDoc: Mensjesrechten | Imraan wordt bevrijd Imraan is pas tien jaar als hij zijn ouders op het platteland van India verlaat. Hij gaat werken in de grote stad Delhi, zodat hij de schuld van de ziekenhuisrekening van zijn familie kan betalen. Maar het blijkt een vreselijke ervaring. Hij moet werken tot diep in de nacht en krijgt slecht te eten. En hij wordt ook nog eens geslagen als hij niet doorwerkt. Hij mist zijn moeder, die zo ziek is. Hoe ziet de toekomst voor Imraan er uit? Regie: Els van Driel Productie: IKON https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_00724207 877 3880 2013-11-30T23:00:00+00:00 yes no kinderarbeid India kinderrechten https://schooltv.nl/video-item/ongeloveluk-valery-moslim-afl-3-vpro 2024-01-04T11:19:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25240.w613.r16-9.082e35e.webp Zapp Echt Gebeurd | (On)geloveluk: Valery Lange tijd wist Valery (16) niet wat het doel van haar leven was. Totdat ze de islam leerde kennen. Ze vindt alles mooi aan dit geloof en daarom werd ze moslim. Haar moeder begrijpt niets van haar bekering met flinke ruzies tot gevolg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_VPRO_035678 1260 2031-09-28T22:00:00+00:00 4935 2006-05-27T22:00:00+00:00 yes no islam hoofddoek godsdienst https://schooltv.nl/video-item/feifei-wie-niet-weg-is-is-gezien 2024-01-11T16:55:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25241.w613.r16-9.cc3050a.webp ZappDoc: Mensjesrechten | Feifei; wie niet weg is, is gezien De Chinese Feifei is een achtjarig jongetje dat officieel niet bestaat. Hij is hier illegaal, samen met zijn moeder. Maar hij is ook gewoon een kind, net als zijn vriendje Mees die het maar raar vindt dat Feifei geen paspoort heeft. Feifei snapt er zelf ook niet veel van, maar hij hoopt dat het Kinderpardon hem de papieren geeft waardoor hij hier mag blijven en eindelijk een gewoon thuis krijgt. Regie: Els van Driel Productie: IKON https://player.ntr.nl/index.php?id=POW_00724205 900 1447 2013-11-09T23:00:00+00:00 yes no asielzoeker illegaal kinderrechten https://schooltv.nl/video-item/full-proof 2024-01-04T11:19:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25248.w613.r16-9.fa1b9f3.webp Full Proof | Zon Amanda woont in Zweden. Daar vieren ze op 21 juni, de langste dag van het jaar, ‘Midzomernacht’. De zon gaat dan ’s nachts bijna niet onder en het is er heel erg lang licht. Amanda wil weten hoe het komt dat de zon zo veel schijnt en of ze de zon kan gebruiken om een nog leuker Midzomernachtfeest te vieren. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1221940 753.14 8725 2014-10-23T04:54:03+00:00 yes no zon zomer licht nacht https://schooltv.nl/video-item/full-proof-drijvenzinken 2024-01-16T15:15:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25249.w613.r16-9.c961269.webp Full Proof | Drijven/zinken Jacob is tien jaar en woont op een Zweeds eiland. Als hij naar school gaat, neemt hij de boot. Hij ziet dan vaak grote schepen langs varen. Hoe kan het dat die zware schepen blijven drijven? Jacob gaat op onderzoek uit en doet allerlei proeven rondom het thema drijven en zinken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1221941 772.95 16592 2014-10-29T05:52:53+00:00 yes no proefje water zinken drijven https://schooltv.nl/video-item/hoe-springt-een-kangoeroe-met-sterke-lange-achterpoten 2024-01-16T16:24:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25252.w613.r16-9.2ab83d3.webp Hoe springt een kangoeroe? | Met sterke, lange achterpoten Kijk, een kangoeroe De kangoeroe is een buideldier. Daar zijn er nog meer, misschien hebben ze honger Dit eten kangoeroes het liefste. Pastinaak, rode bieten, komkommer en paprika Een kangoeroemenu, eet smakelijk! Kangoeroes hebben lange achterpoten Hun voorpoten zijn veel korter Daarmee kunnen ze dingen grijpen en vasthouden Kangoeroes kunnen goed springen. Snel… En langzaam. Als kangoeroes langzaam lopen, gebruiken ze vijf poten. Hun vijfde poot is hun staart! Die gebruiken ze als steun Als wij op handen en voeten lopen, steunen we op onze handen Kangoeroes gebruiken hun staart Ha, dat lijkt er meer op. Even pauze en weer springen Kangoeroes hebben sterke achterpoten met veel spieren Daardoor kunnen ze heel snel springen Bij ons ziet dat er zo uit Kangoeroes kunnen veel verder springen. Ze maken veel grotere sprongen. Het lijkt wel of ze springveren in hun poten hebben. Als je een veer indrukt, springt ie daarna heel hard naar boven. Daarom kan een kangoeroe zo ver springen. Daar hoeft hij zich niet eens voor in te spannen. Wij gebruiken een trampoline om hoog te springen Daar zitten ook springveren in. Zo kunnen wij ook zonder moeite hoog springen Met elke sprong komen we hoger en hoger Zo doet de kangoeroe dat ook: steeds hoger en verder Echt een springkampioen https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_714879 199 11958 2014-11-26T13:25:56+00:00 yes no kangoeroe dier springen spier https://schooltv.nl/video-item/leren-tellen-1-giraffe 2024-02-07T13:26:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25257.w613.r16-9.f27d070.webp Leren tellen | 1 Giraf Hoeveel giraffen zie je hier? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_714880 55 15551 2014-11-26T13:46:29+00:00 yes no tellen getal dier giraffe https://schooltv.nl/video-item/leren-tellen-twee-zwanen 2024-02-07T13:26:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25258.w613.r16-9.e0221fc.webp Leren tellen | Twee zwanen Hoeveel zwanen zie je hier? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_715806 42 7618 2014-11-26T13:51:17+00:00 yes no tellen dier zwaan tekenen https://schooltv.nl/video-item/leren-tellen-een-olifant-van-een-drie 2024-02-07T13:26:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25259.w613.r16-9.9505998.webp Leren tellen | Een olifant van een drie Drie. Een olifant. Een olifant die drie keer met zijn oren wappert. 1, 2, 3. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_715807 47 6252 2014-11-26T13:56:20+00:00 yes no tellen tekenen olifant dier getal https://schooltv.nl/video-item/leren-tellen-een-heks-met-vier-hoeden 2024-02-07T13:26:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25260.w613.r16-9.92fd315.webp Leren tellen | Een heks met vier hoeden Van het cijfer vier kun je een heks maken. Hoeveel hoeden heeft de heks? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_715808 44 5483 2014-11-26T14:02:53+00:00 yes no tellen tekenen heks getal https://schooltv.nl/video-item/leren-tellen-een-krokodil-met-vijf-eieren 2024-02-07T13:26:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25261.w613.r16-9.9838236.webp Leren tellen | Een krokodil met vijf eieren Van het cijfer vijf kun je een krokodil maken. Kun jij tellen hoeveel eieren de krokodil legt? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_715809 64 7134 2014-11-26T14:06:26+00:00 yes no tellen tekenen krokodil dier reptiel ei https://schooltv.nl/video-item/blauwe-koe-naar-fitness-op-de-loopband-en-de-trampoline 2024-01-04T11:19:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25262.w613.r16-9.523b782.webp Blauwe koe naar fitness | Op de loopband en de trampoline In een weiland niet ver weg staat een kudde koeien rustig te grazen. Een van de koeien is anders dan de rest. Blauwe koe staat te dromen. Ze droomt over de grote wereld buiten haar vertrouwde weitje. Op een dag ziet blauwe koe een worm bewegen in het gras. Dat ziet eruit als een goede oefening – waar zou ik dat kunnen leren? “Daar gaat ze weer,” zeiden de andere koeien. Blauwe koe stapt op de bus naast haar weiland. “een kaartje naar de sportschool alstublieft.” “alstublieft mevrouw – houdt u zich goed vast.” En ze rijden weg voor een lesje fitness Ze komen aan bij de fitnessruimte Een man voorin roept wat ze moesten doen Stap naar rechts 5, 6, 7, 8 en nu naar links 5, 6, 7, 8 “Oh hallo, Ik ben blauwe koe” “Hallo, zegt de instructeur, “en welkom bij fitness voor beginners” “dat ziet er leuk uit, mag ik meedoen?” “Natuurlijk, doe William en Wendy maar na” zegt hij, terwijl hij wijst naar de plek tussen een jongen en een meisje. “We doen een warming-up voor we op de toestellen gaan”, zegt hij hij De muziek begint weer. “Naar rechts 3, 4, naar links 3, 4” Blauwe koe botst tegen William op. “Boe sorry, volgens mij heb ik het nog niet helemaal door” “Oke”, zegt de instructeur. “Nu we zijn opgewarmd kunnen we met de apparaten aan de slag” En hij wist naar een fiets, een trampoline en een machine met handvatten. Blauwe koe springt op de fiets. “Boe! Wat gek, ik trap maar ik kom niet vooruit!” “Dat komt omdat dit een hometrainer is, hij heft geen Wielen”, legt William uit. “Tijd om te wisselen” roept de instructeur. Nu moet blauwe koe op de loopband. “Boe! Ik ren zo hard maar ik ga weer nergens naartoe! “ En per ongeluk leunt Blauwe koe op een knopje op de machine. “Boeee! De loopband gaat nog harder. En harder En harder tot… “Boe!” Blauwe koe er vanaf vliegt BONG! Ze landt op de trampoline en… TWANG! Stuitert, springt en landt met een koprol. “Hoera!,” roept de rest van de klas “Je bent een natuurtalent blauwe koe”, zegt de instructeur. “Ach, het was niets” “Jullie raden nooit waar ik ben geweest!” “Waar ben je geweest?” “Ik ben naar een sportschool geweest en heb allemaal oefeningen gedaan” “Iedereen weet dat koeien geen oefeningen kunnen doen” Maar wij weten wel beter, of niet? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_696499 204 4854 2014-11-17T13:05:15+00:00 yes no koe verhaal fitness sport https://schooltv.nl/video-item/hoe-groot-is-een-walvis-zo-groot-dat-je-er-rondjes-op-kunt-rennen 2024-02-01T13:22:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25263.w613.r16-9.bfe5272.webp Hoe groot is een walvis? | Zo groot dat je er rondjes op kunt rennen Walvissen zijn de grootste dieren op de wereld. Die heb je waarschijnlijk nog nooit in het echt gezien. Ze leven in de zee. Ze zijn altijd onder water. En wij zijn in de zandbak en niet in de zee. Deze speelgoedwalvis is klein. Maar Ilse daar in de verte is nog veel kleiner. Een echte walvis is langer, nog langer dan wij allemaal samen. Nog veeeel langer. Van zijn snuit tot aan zijn staart is hij zoooo lang Zie jij Ilse nog? Over een walvis lopen duurt echt lang. Dit is een melktand De tanden van een potvis zijn zo groot. Wat een verschil he? Kijk, zo groot is de staart van een walvis We passen er met zijn allen op We kunnen er zelfs rondjes op rennen Een walvis is zo groot als deze berg Maaike staat bovenop een walvis! Dat kun je je toch haast niet voorstellen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_715810 150 10033 2014-11-26T14:23:29+00:00 yes no walvis dier groot dierentuin https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-met-gebarentolk-internaat 2024-04-02T11:48:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25264.w613.r16-9.a8ed241.webp Huisje boompje beestje met gebarentolk | Het internaat Raaf en Fahd ontdekken dat er ouders zijn die op een schip wonen. De kinderen van deze ouders wonen door de week op een internaat! Op het internaat is vanmiddag een voetbalwedstrijd. Maar Jeffrey, de keeper, is nog aan boord bij zijn ouders. Hun schip heeft motorpech! Fahd gaat op zoek naar Jeffrey. Zouden zij de wedstrijd nog kunnen redden? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_715816 857 7819 2014-11-26T15:46:27+00:00 yes no internaat wonen boot school schip https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-met-gebarentolk-petfles 2024-04-02T11:48:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25265.w613.r16-9.4ef1ba0.webp Huisje boompje beestje met gebarentolk | Petfles Raaf maakt een nieuwe frisdrank: RAAF. Hiervoor mixt hij sapjes en er blijven heel veel lege flessen over. Terwijl Raaf probeert zijn frisdrank te verkopen, brengt Fahd de flessen weg. Dan vindt Fahd een fles in de gracht en Marius vertelt hem van alles over plastic, het milieu en recyclen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_715821 905 11138 2014-11-27T08:26:00+00:00 yes no fles plastic recyclen milieu frisdrank https://schooltv.nl/video-item/hoelahoep-met-gebarentolk-bruiloft 2024-04-02T11:58:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25266.w613.r16-9.ec11b34.webp Hoelahoep met gebarentolk | Bruiloft Hoela is dolenthousiast, er komt een bruiloft! Iedereen gaat snel beginnen met de voorbereidingen. Hoep versiert de boel, en allemaal doen ze mooie kleren aan. Heeft iemand gedacht aan de bruidstaart? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_715822 950 1898 2014-11-27T08:28:14+00:00 yes no bruiloft trouwen taart spelen https://schooltv.nl/video-item/hoelahoep-met-gebarentolk-piraten 2024-04-02T11:58:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25267.w613.r16-9.8cd52e6.webp Hoelahoep met gebarentolk | Piraten Hoep hangt de was op en Hoela komt kijken naar zijn mooie schip. Schip? Ja, kijk maar door je oogharen. Het is net een echte piratenboot. Dit is het zeil, en dat zijn de vlaggen. Nu ziet Hoep het ook! Samen met de kinderen beleven ze een piratenavontuur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_715823 921 2004 2014-11-27T08:31:08+00:00 yes no piraat boot schip avontuur spelen https://schooltv.nl/video-item/koekeloere-met-gebarentolk-kleur-bekennen 2024-04-02T11:58:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25268.w613.r16-9.d641e98.webp Koekeloere met gebarentolk | Kleur bekennen Moffel en Piertje doen mee aan een kleurwedstrijd. Moffels kleurplaat wordt mooier en Piertje is jaloers. Ze doet beide kleurplaten op de post, maar zet stiekem haar naam op Moffels kleurplaat... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_715824 901 3616 2014-11-27T08:34:32+00:00 yes no kleur tekenen spelen https://schooltv.nl/video-item/koekeloere-met-gebarentolk-weg-met-de-weg 2024-04-02T11:59:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25269.w613.r16-9.d62e11d.webp Koekeloere met gebarentolk | Weg met de weg Moffel en Piertje zien een man in het bos die aan het meten is. Hij zet een stuk bos af met roodwit lint. Waar is dat voor? 'Hier komt een weg', zegt de man. 'Dwars door ons bos? Maar dan kunnen we niet meer spelen!', roepen Moffel en Piertje, 'En waar moeten de dieren dan wonen?' Ze zijn het er niet mee eens en gaan protesteren bij de burgemeester. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_715825 927 4605 2014-11-27T08:37:18+00:00 yes no weg bos verkeer natuur https://schooltv.nl/video-item/zapp-music-challenge-typhoon-rayvano 2024-01-04T11:19:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25271.w613.r16-9.422a1f2.webp Zapp Music Challenge | Typhoon & Rayvano Rapteksten schrijven op zijn telefoon. Dat doet de dertienjarige Rayvano graag. En nu krijgt hij de mogelijkheid om dat samen te doen met niemand minder dan rapper Typhoon. Gaan Typhoon en Rayvano de nieuwe track laten horen tijdens een groot concert? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226618 1509.85 1711 2014-11-05T05:59:48+00:00 yes no rapper muziek talent muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/knutselen-met-kleuters-een-aardappelstempel-maken 2024-02-14T17:40:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25273.w613.r16-9.61fe504.webp Een aardappelstempel maken | Knutselen met kleuters Charlotte maakt stempels van aardappels. Eerst drukt ze er mooie vormpjes uit en daarna doopt ze die in de verf. Dat wordt een mooi kunstwerk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_718451 159 5301 2014-12-01T11:06:10+00:00 yes no aardappel spelen knutselen verf vorm https://schooltv.nl/video-item/knutselen-met-kleuters-een-knikkerbaan-maken 2024-02-14T17:40:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25275.w613.r16-9.915c277.webp Een knikkerbaan maken | Knutselen met kleuters Linda en Emma maken een knikkerbaan van lege keukenrollen, verf en natuurlijk knikkers! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_718453 159 5768 2014-12-01T11:09:58+00:00 yes no kleur verf spelen knutselen knikker https://schooltv.nl/video-item/knutselen-met-kleuters-muziekinstrumenten-maken 2024-02-14T17:40:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25276.w613.r16-9.eb0f2e6.webp Muziekinstrumenten maken | Knutselen met kleuters Casper en Leon maken muziekinstrumenten. Ze gebruiken flessendoppen voor een rammelaar en elastiek voor een gitaar. Ze kunnen wel een band beginnen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_719418 145 4052 2014-12-01T11:11:42+00:00 yes no muziekinstrument geluid elastiek knutselen gitaar muziek https://schooltv.nl/video-item/knutselen-met-kleuters-een-rammelfles-maken 2024-02-14T17:39:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25277.w613.r16-9.122e424.webp Een rammelfles maken | Knutselen met kleuters Nora en Lynn maken rammelflessen waarmee ze muziek kunnen maken. Wat heb je daarvoor nodig? Een lege wasmiddelfles, verf, plakogen en droge linzen of bonen. Rammelen maar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_719419 171 1114 2014-12-01T11:13:33+00:00 yes no verf geluid knutselen fles kleur https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-ontstaan-van-de-mens-oermens 2024-01-16T16:11:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25278.w613.r16-9.900de0c.webp Het Klokhuis | Ontstaan van de mens - Oermens Aflevering uit de serie Oertoer over onze prehistorie. Ontmoet onze voorouders! Aan de hand van wetenschappelijke theorieën reconstrueert Maurice onze geschiedenis. Hoe zijn wij ontstaan? Zo'n 10 miljoen jaar geleden begonnen apen in Oost Afrika op twee benen te lopen. Bioloog Arno van Berge Henegouwen van Museon laat aan de hand van schedels zien hoe onze hersenen steeds groter werden. En handiger! Becki en Malika vinden het veel handiger als gewoon Adam en Eva hun voorouders zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223532 879.94 68502 2014-10-27T13:39:37+00:00 yes no mens prehistorie Afrika evolutie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-koala 2024-01-04T11:19:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25279.w613.r16-9.8dc5204.webp Het Klokhuis | Koala Nienke gaat aan de oostkust van Australië op zoek naar Koala's. Een zeldzaam dier met een uiterst kieskeurig dieet; de jonge blaadjes van de eucalyptusboom. Nienke gaat het bos in met ranger Martin die een bijzondere manier heeft om de koala's te spotten. Met geluid. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223658 866.87 19276 2014-10-27T13:42:24+00:00 yes no Australië dier uitsterven https://schooltv.nl/video-item/full-proof-zuur 2024-01-04T11:19:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25281.w613.r16-9.cbfd67e.webp Full Proof | Zuur Petra woont in Zweden en plukt in de zomer altijd bessen. Ze probeert altijd lekkere rijpe uit te zoeken, maar soms zit er een zure bes tussen. Samen met Linnea, de sterkste vrouw van Zweden, ontdekt ze welke leuke experimenten je met zuur kan doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1221942 780.5 3000 2014-11-05T05:59:44+00:00 yes no zuur fruit proefje https://schooltv.nl/video-item/de-geschiedenis-van-de-archeologie-archeologen-geven-nooit-op 2024-01-16T16:25:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25282.w613.r16-9.f8cb4ef.webp De geschiedenis van de archeologie | Archeologen geven nooit op Archeologen geven nooit op. Zelfs in hun dromen niet. Edward Thompson, een groot... Hallo? Ja, Edward Thompson zocht een legendarische bron van de Maya’s Hij trok zich niks aan van de muggen en de enorme slangen en doorzocht de hele jungle. Toen hij de bron vond raapte hij al zijn moed bij elkaar…En sprong. Hallo? Meneer Thompson? Het bleef lang stil. Tot plotseling…Meneer Thompson had alles opgegeven voor zijn droom. Maar het was het allemaal waard. Maar dit is nog niks vergeleken met Heinrich Schliemann. Niemand wilde hem geloven. Hij zocht de beroemde stad Troje. Die bestond tot het jaar 1200 voor Christus. Hij vond een stad die Troje heette. Maar die was veel later gebouwd. Geen probleem voor Schliemann. Hij rolde zijn mouwen op. En bleef graven. Onder de grond stuitte hij op nog een stad. Dit Troje was ouder. Maar helaas niet oud genoeg. Wat nu? Hij deed wat elke degelijke archeoloog zou doen? Hij haalde diep adem, gaf zichzelf een schop onder zijn kond. En groef verder Deze keer was het raak. Een schat met zilver en goud wachtte op hem. Supertoll! Maar de meest volhardende archeoloog was Howard Carter. Hij heeft zes jaar lang gegraven. Hij liet zich niet kisten door een temperatuur van 40 graden. En hij was niet bang voor gevaarlijke schorpioenen. Hij gaf niet op. Zelfs een horde grafrovers hield hem niet tegen. Hij was slim en vond manieren om zichzelf te verdedigen. Wat hij onderweg ook tegenkwam. Hij verloor nooit zijn doel uit het oog En bleef graven. Werd hij daar uiteindelijk voor beloond? Reken maar! Hij vond het graf van Toetanchamon! Het was de grootste en mooiste vondst in heel Egypte. Een echte archeoloog houdt van uitdagingen. Hoe groter, hoe beter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_719427 144 39536 2014-12-01T14:03:29+00:00 yes no archeologie geschiedenis graven Maya Egypte https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-welgeen-natuur 2024-01-04T11:19:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25283.w613.r16-9.11838af.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben wel/geen natuur Wat is dat eigenlijk: natuur? Een vraag die op het eerste gezicht niet zo lastig lijkt, maar toch knap ingewikkeld blijkt. In hoeverre creëren we natuur? Is een aangelegd park wel of geen natuur? Menno wil weten waar de grens ligt tussen natuurlijk en onnatuurlijk. Hij wordt door Borre gezappt naar filosoof Koert van Mensvoort, oprichter van het platform Next Nature dat de veranderlijke relatie tussen mens, natuur en technologie onderzoekt. Midden in een prachtig duingebied bekijken ze wat volgens hen natuur is en wat niet. En ze staan stil bij een GSM-mast vermomd als boom. Stine vraagt de jonge denkers op te noemen wat in hun kamer het meest natuurlijke is. Ruben heeft een stenenverzameling. Joska een plant. Maar volgens Sam is een plant niet per se natuurlijk, want die is vaak gekweekt. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1218519 870.91 1383 2014-10-24T04:54:37+00:00 yes no mens natuur denken stad https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-een-spelende-mens 2024-01-04T11:19:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25284.w613.r16-9.ed9fb3e.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben een spelende mens Joska wil weten waarom je na de basisschool in de brugklas ineens niet meer speelt. En of dat erg is. Waarom houdt dat spelen eigenlijk ineens op? En is dat erg? Joska: “Op de basisschool speelde ik best veel. Nu zit ik op de middelbare school en speel ik eigenlijk bijna nooit meer. Op mijn nieuwe school is niet eens een schoolplein en sta ik in de pauze een beetje te kletsen met vriendinnen. Wat ik me afvraag is waarom het spelen nou ineens ophoudt. En of dat erg is.” Over deze en aanverwante vragen buigt de denktank van Dus ik Ben Jr. zich in deze aflevering. Dus-ik-Ben-filosoof Stine wijst op cultuurfilosoof Johan Huizinga (1872-1945) die beweerde dat “alles spel kan spel zijn zolang het niet nuttig is”. Menno wijst op de vestigingen van Google, waar overal ontspanningsruimtes met speelapparaten zijn. De gedachte erachter is dat mensen beter presteren als ze tussendoor kunnen ontspannen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1218520 718.43 976 2014-10-30T05:53:57+00:00 yes no brugklas spelen kind https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-nou-eenmaal-zo 2024-01-04T11:19:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25285.w613.r16-9.09c7d59.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben nou eenmaal zo “Voor mijn zus is het heel duidelijk: ze kan er niks aan kan doen dat ze zo rommelig is, omdat het in de familie zit”, zegt gastdenker Lois. Ze vraagt zich af: Wanneer ben je eigenlijk verantwoordelijk voor iets? Borre stuurt denktanker Menno naar ex-jeugddelinquent Menno (19) die nogal een rotzooitje van zijn leven maakte. En Lois ontmoet hulpfilosoof Stine in de Koepelgevangenis in Haarlem. Want hoe komt het eigenlijk dat we bijna allemaal verantwoordelijkheidsgevoel hebben? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1218521 839.61 1543 2014-11-06T06:00:02+00:00 yes no gedrag denken gevoel https://schooltv.nl/video-item/dus-ik-ben-jr-dus-ik-ben-een-jongenmeisje 2024-01-04T11:19:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/25000/images/25286.w613.r16-9.11c7eb7.webp Dus Ik Ben Jr. | Dus ik ben een jongen/meisje “Waarom zou je óf een jongen óf een meisje moeten zijn? Wat is het nut van die twee hokjes in een paspoort?” Dat vraagt gastdenker Elisa zich af. Haar nichtje was ooit een neefje. Ze gaat in gesprek met Jo, die bewust niet de keuze maakt om een jongen of meisje te zijn. Stine laat in een speelgoedwinkel dingen zien waar filosofe Simone de Beauvoir van gegruweld zou hebben. Denktanker Menno (foto) doet een heel moedig experiment: hij gaat naar school, gekleed als meisje. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1218518 966.14 2996 2014-10-17T04:52:53+00:00 yes no denken filosofie gender